Số 10 (1971)

Triết Học Cho Giáo Dục Da Trong Thế Giới Cuồng Loạn

TRIẾT HỌC CHO

GIÁO DỤC GIA TRONG

THẾ GIỚI CUỒNG LOẠN

THÍCH HUYỀN VI

« Chúng ta đang thiếu tinh thần công cộng và lòng ái quốc chân chánh ngay bây giờ. Chúng ta còn đang mưu cầu lợi ích cá nhân, gia đình quá nhiều. Nếu mưu lợi này được thỏa mãn, xin đừng nhân danh nầy, nọ đến mọi người, khi sự việc bất hạnh xảy đến họ. Động cơ thúc đẩy làm việc vị kỷ dù có lo cho ai, càng lo càng tạo thêm khổ não cho người ấy, không bao giờ gây được niềm vui sống trọn vẹn. Lời nói, ý nghĩ của chúng ta phải ở trong việc làm cụ thể giáo dục, chúng ta đã đi xa từ trọng trách thiêng liêng mà chúng ta đang thi hành ». Lời nói của Tiến sĩ Sarvepalli Hadhakrishnan, trong buổi khai mạc Đại hội giáo dục tại Madras gần đây. Sự lo lắng quá đángnầy, vớicôngtâmđã tạo nên một phương thức đại chúng hóa, dựa theo dấu hiệu hai kỳ thế giới chiến tranh (The two World Wars)

và sự truyền bá tư tưởng chủ nghĩa Duy vật (The spread of a materialistic ideology), chính nó biểu lộ trong tánh tham tàn, mong mỏi và lòng hiếu chiến bằng sức mạnh đàn áp con người. Một kết quảđã mang lại khắp nơi người ta không tìm ra được một ước nguyện để phụng sự lý tưởng, trái lại còn lợi dụng khai phá những gì không liên quan đến « đời sống tốt dẹp », đời sống ấy sẽ là con đường chân chánh cho tất cả mọi người, đời sống an toàn hạnh phúc. Nó sẽ hy vọng đến đặc ân độc chiếm trong mỗi người chúng ta, những người có trách nhiệm giáo dục, không phải đánh giá hạnh phúc có tánh cách sáng tạo, mà là cho phước lợi miên trường, không phải khuyến khích để cho mà là khát vọng để nhận, để thừa hưởng những gì cao quý về tinh thần.

Trong sự kiện như thế, chúng ta cần phải có thanh, thiếu niên nam, nữ, những người đầy sinh lực hoạt động, đảm đang công tác với óc sáng suốt, chí cương quyết và lòng dũng cảm đang chiếm giữ trong tâm hồn son trẻ. Chỉ những người ấy mới cóthể thaythế sự tư lợi bằng khối óc lợi tha và có thểđiêu luyện lòng trung thành đểđưa xã hội đến chỗ an sinh. Quả nhiên, họ cóthể kiến tạo một xã hội lý tưởng, trong đó đặt nền tảng « tôn trọng mọi người, nhận thức các tệ đoan khác nhau giữa chủng tộc, giai cấp hay tôn giáo ; sẵn sàng phân phối mọi việc tốt lành trong đời sống kẻ khác và sáng tạo cơ hội bình đẳng cho mục phiêu ; lòng khoan dung của mọi bất công phải được hàn gắn ; trí thông minh tôn trọng sự thật và đánh giá của sự kết quả « thế giới trở thành làng ta » (the world has become my village), « phẩm chất người láng giềng tốt đẹp» (good neighbourly qualities), lúc bấy giờ bảo tồn an ninh thế

giới, hành động ấy không phân biệt ngườiẤn, người Mỹ hay người Nga mà là tất cả mọi người » (1).

Những người trẻ phải thấm nhuần ý kiến của Robert Bridges « tinh thần giác ngộ và phẩm giá cá nhân ». Họ có khả năng làm ngược lại những sức mạnh suy đồi bằng sự bộc lộ chiều sâu của đời sống và phát triển tiêu chuẩn trong yến sống ; nơi đây chúng ta bắt đầu thấy cảnh trạng hoàn toàn thay đổi, không thể xâm phạm và khỏi cần sửa sai các sự thật tối hậu của dân chúng cũng không lệ thuộc quá nhiều về mọi tổ chức đặt giá trị vào sức mạnh trên cánhân.

Y theo đó, phận sự của các nhà giáo dục phải xây dựng mỗi cá nhân cho thật tốt, họ sẽ là những người đầy đủ tài năng và phẩm giá để trình bày phần giá trị và hiệu lực của họ trong thế giới cuồng loạn nầy. Thật vậy, bạn phải để cho cá tính « phát triển không bị trở ngại ngoài chất liệu tự nhiên của tuổi trẻ được thích hợp bởi sinh lực mạnh, yếu thiên nhiên cóthể bao gồm (2). Nhưng, nếu cá tính được phát triển theo đà tốt đẹp trong thời kỳ tuổi trẻ, tinh thần sẽ thuần thiện. Chúng ta phải giải quyết tình trạng xã hội liên quan đến họ, để mỗi cá nhân trở thành điều mà người ấy trưởng thành như một kết quả ngược lại mang đến cảnh tượng xã hội họ. Lúc bấy giờ, cá nhân hay tập thể trong xã hội, sẽ tiến triển theo thế quân bình và tâm hồn phán đoán, lương tâm đáp lại một cách quảng đại cho sự vui buồn của thế cuộc và tánh tình chân chánh « bất di bất dịch ».

1. The Indian Journal of Education, October-December, 1953: Emplementation of our Educational Objectives’ by K.G. Saiyidain, p. 173.

2. Nunn Percy ; Education : Its Data and First Principles, page 16.

Nhưng đó là một nhiệm vụkhông phải để hoàn thành. Mỗi nhà giáo khôngthể sản xuất người như máy. Mỗi Giáo sư khôngthể bỏ qua những đặc tính tốt của mình. Là Giáo dục gia phải có đời sống Triết học cao. Một triết lý như thế, nếu nó được thích đáng và thỏa mãn phải dựa trên giá trị tinh thần : chân, thiện, mỹ với sự suy luận về tinh thần hoạt động nhiệt thành của mỗi người, dựa trên trí sáng suốt, óc thẩm mỹ và nền đạo đức chân chánh. Ý kiến nầy Ông A. Culton Brock đã tỏ bày một cách đáng kính, Ông nói :

« Có một triết lý tinh thần, triết lý ấy đòi hỏi sự tự chủ tối đa của tinh thần và nó phải xây dựng trên nền tảng chân thật tự nhiên của con người cũng như thiên nhiêncủa vũ trụ, sự chân thật mà mỗi người cóthể làm cho vững chắc do những sự kinh nghiệm riêng của chính họ. Triết lý của tinh thần cho chúng ta biết rằng, tinh thần ước vọng do ba sự kiện là : ước vọng làm cho mọingười, không gì mục đích riêng tư ; ước vọng làm điều đúng để nói lên việc lảm chân chính ; biết sự thật để thi hành nhiệm vụ đi đến chân lý ; ước vọng thứ ba không dễ gì thực hiện, nhưng điều mà chúng ta muốn bây giờ sẽ được gọi là ước vọng tốt đẹp.

« Ba ước vọng nầy là những nguyện vọng về tinh thần ; và có thể khác nhau từ tất cả ước vọng khác của chúng ta và trong đó mọi người đã theo đuổi công tác riêng tư của họ, và chắc chắn là theo đuổi việc ích kỷ cá nhân. Nếu mọi người theo đuổi một vài lý tưởng căn bản, cuối cùng họ có thể thay đổi tâm tánh của họ, một cách dễ dàng.

« Vì thế cho nên, tinh thần có rất nhiều kích động, và nó cóba ước vọng, như là, hoạt động đạo đức, trí thông minh và óc

thẩm mỹ. Làm việc như thế, người ấy có thể hoạt động qua nhiều tánh kích động của tinh thần và không vì lý do nào khác.

« Ngoài các việc tốt đẹp trên, chưa có giá trị tinh thần nào khác được thừa nhận trở thành triết lý Giáo dục gia. Họ là Tôn giáo và đạo đức. Tôn giáo cóthể được định nghĩa như « tình bạn với sự khôngthể thấy dược » (Fellowship with the unseen), là một giải đáp các câu trả lời được ghi nhận bởi mọi người, các câu hỏi phi thường như : sống để làm gì ? đến đâyđể làm chi ? ai hay cái gì tạo ra vũ trụ bao la này ? có bất cứ sự kiện gì về hiểu biết của ta hơn vị sáng tạo không ? vị ấy có thích ta không ? »(l).Nó «có căn nguyên của nó trong ước vọng của mỗi người là giải phóng sự hạn chế của ước vọng ấy » (2) Và về đạo đức, nó thường tương quan xã hội, ởđiểm cao nhất của nó là sự vững chắc theo đuồi giá trị tinh thần, mà chúng ta thường gọi là « thuần thiện », tìm kiếm sau sự hoàn hảo cá nhân.

Những yếu tố tinh thần nầy, là : Chân (Truth), Thiện (Goodness), Mỹ (Beauty), Tôn giáo (Religion) và Đạo đức (Morality) sẽ hợp thành trí lý đời sống của Giáo dục gia, nó sẽ thừa nhận bạn như là thần tượng vĩnh viễn : sẽ tan biến không thể thấy trong nền văn học giáo dục triết lý của bạn, nếu bạn thờ ơ nhiệm vụ. Triết lý nầy cuối cùng sẽ quyết định sự hướng dẫn trong lớp giảng, trong trường học và trong xã hội của bạn. Và gương ấy được chiếu tỏa, nó sẽ truyền hình đến mọi người trở thành khuôn khổ, kích thước theo chiều giáo dục.

Một Giáo dục gia, vi thế cho nên, phải xây dựng một nền Triết học từ đó bạn có thể nhận thoáng qua giá trị không thay đổi của thế giới vĩnh cửu vì nó đã được tìm thấy trong thế giới

1. The Ultimate Beli. F. pages 20-91

Peake, A.S. Christianity, its nature and its Truth, page 2

vật chất. Thật thế, bạn phải có một triết lý cho tất cả câu hỏi vềGiáo dục, những câu hỏi ấy cuối cùng là của Triết học. Do đó, nền Giáo dục gia luôn luôn kiểm soát hành vi của thanh, thiếu niên nam, nữ, để rồi mang đến một phẩm hạnh thỏa mãn cho tinh thần và thuần thiện xã hội trong sự trưởng thành của mỗi tuổi trẻ, những hoạt động giáo dục của bạn phải nằm trong sự thích hợp với tư tưởng đúng đắn của xã hội, và ý kiến chân chánh của loài người tiến bộ. Sau đó bạn sẽ phấn đấu cho lý tưởng, lýtưởng cộng đồng của « sự tự do cho mỗi biến cố trong đời sống được hướng dẫn, đường lối riêng của bạn và xây dựng việc tốt đẹp nhất bạn có thể thực hiện không một chút yếu đuối, liên lạc với xã hội hay giảm bớt sự hạnh phưc chung cho môi trường cộng đồng (1).

Rồi bạn sẽ đi đúng chương trình thiết yếu của đời sống và nền giáo dục. Bạn sẽ trở thành, không giới hạn một tập quán trong chương trình học, nhưng một sức mạnh có tánh cách toàn lực trong cuộc sống tiếp xúc. Bạn sẽ cóthể là « hướng dẫn viên chỉ lối một vài tiềm lực sinh hoạt cộng đồng quốc gia trở thành đường giao thông lớn, hữu dụng và ảnh hưởng to tát đến hành động tương lai». Bạn sẽ nhận được di sản vĩ đại và xác thật, không phải thỉnh thoảng mới chia thành các đầu đề được học hỏi bởi các sinh viên, nhưng phải triệt để áp dụng các mục tiêu quá khứ đã thực hiện, trong sự hiểu biết cho hiện tại hay dự đoán cho tương lai. Một Giáo dục gia như thếsẽkhông thấy khổ sở với kỹ luật trong phòng học, nhưng sẽ sống hòa hợp và cùng vui với sinh viên của bạn. Cố nhiên, bạn sẽ dạy sinh viên nhiều đề tài sống cần thiết hơn. Bạn sẽ và đang học một cuộc mạo hiểm thích thú hơn là các việc khónhọc «bất

1. Thoughts from Tagore, ed. C.F. Andrews, pnge 907.

thiện » việc không tốt đẹp nầy, hiện tại giết chết tia sáng hân hoan trong đôi mắt tuổi trẻ và sự hăng hái của lương tâm bạn cũng như mọi khát vọng tìm kiễm của bạn (1).

Âm thanh triết lý cũng sẽ cho Giáo dục gia một giá trị bề rộng của sự thật, một triết lý nhận xét chiều cao, đó là, tánh dè dặt, óc luận giải và việc làm có phương pháp của sự thông minh sẽ cho bạn một giá trị mà bạn cần trong hiện tại trọn vẹn, những trò chơi lành mạnh trong trách vụ xã hội ; bối cảnh thống nhất quốc gia và lòng chân thành chắc thật của chữ tín vượt quá giới hạn của bạn. Giáo dục gia có thể đòi hỏi địa vị cao hơn quyền lợi quốc gia và lợi ích Tôn giáo cũng như mạnh hơn lợi lạc loài người, phá tan mọi quyền lợi hẹp hòi chủ thuyết quốc gia.

Đặt trên nền triết học như thế, Giáo dục gia sẽ có ý thức của sứ mạng cao hơn và sẽ từ chối mọi hành động như chiếc máy truyền tin của tự tánh bất thường, phải thay đổinỗi thống khổ cũng như thành kiến của dân chúng từ lâu. Thiên chức giáo dục với nền đạo đức và thông minh, can đảm, bạn sẽ không sợ nhìn vào sự thật, tuy nhiên, việc bất mãn nó có thể chạm vào thân tâm bạn, bất cứ lúc nào.

Tóm lại, Giáo dục gia với một nền triết lý rất là cần thiết ngay bây giờ, nếu chúng ta muốn xây dựng một thế hệ thanh, thiếu niên nam, nữ xứng đáng, chúng ta phải nuôi dưỡng và chịu đựng trong nền giáo dục dân chủ, tiến bộ của thế hệ, hy vọng tự do từ ý muốn, tự do tư tưởng, tự do lý trí và tạo các cơ hội tốt cho tất cả cuộc sống và thích sống.

THÍCH HUYỀN VI

28-11-71

(1) NUNN, PERCY : Education. Its Data and First Principle, pages 16-17.

Chùm Thơ Hay

đoạn trường vô thanh

PHẠM THIÊN THƯ

nửa thu nhân tiết đẹp trời,

non lam đựng bút, mây dời mực sa.

thênh thang quạt gấm tàn hoa,

chàng Kim — ngựa trước áo nhòa sắc cây.

một nhà lên núi xem mây,

50. hoa lay rèm lụa, dấu hài sương un.

kiệu dừng bãi núi cỏ thơm,

lên cao mới biết là đường quanh co.

giải sông xanh vẳng câu hò,

lau vàng thấp thoáng cánh cò về trưa.

Vương bà chỉ đám mây đưa :

chân trời mờ mịt quê xưa chốn nào

sang Đông hẳn trắng bông đào

vườn ta ai biết giờ vào tay ai ?

thân già như bóng sương bay,

60. làng thôn liệu có được ngày hàn huyên !

Vân thưa : chuyện cũ chẳng nên,

gợi ra thêm nhớ thêm phiền não thay !

Kim rằng : đất khách quê người,

dù sao cũng chẳng bằng nơi chốn mình,

chữ xưa « đất dưỡng trời sinh »

không ơn ngô lúa, cũng tình trúc mai.

Kiều đâu thoáng gợn đôi mày,

vời trông một cánh chim bay tít mù,

rừng vàng hiu hắt hơi thu,

70. ngàn hoa vẳng tiếng chim gù thiết tha

đầu sông dằng dặc sóng xa,

thuyền ai nhẹ lướt la đà khói giăng.

tay Kiều rẽ lối sương băng,

mắt nàng ẩn nửa viền trăng dõi buồn.

đá ghềnh tựa ngó mây vương,

bông may cỏ úa bên đường đìu hiu

lưng non nhàn nhạt năng chiều,

hài thêu dấu nhớ bao nhiêu dặm trường.

tưởng người lưng ngựa trăng gươm,

80. duỗi dong khí phách bốn phương là nhà.

Tưởng mình thủa lỡ chân sa,

cành nghiêng suối nhận kiếp hoa lạc loài.

lại chàng cật ngựa u hoài,

mây bay gió thoảng, dấu ai mà tìm,

mịt mờ cồn cát chân chim

lòng riêng gói mảnh trăng in cuối đường.

rã rời bao dấu chân vương

gặp chi trong cuộc vô thường mà mong.

cõi sầu sao rộng mênh mông,

90. tìm đâu một chốn bụi hồng dung thân.

chợt nghe tiếng trẻ trong ngần,

trông lên Tiểu Nguyện đang lần bước hoa

còn tìm bá mẫu gân xa,

bây giờ mới biết mẹ qua chốn này.

Kiều vời bảo : Nguyện ngồi dây,

Đổ con nắm dược bóng mây xem nào ?

trẻ reo : mẹ bắt được sao ? !

nàng cười, ôm Nguyện nghiêng vào trong tay,

chẳng ai bắt được bóng mây

100. lửng lơ gió cuộn, ngày ngày lang thang

kìa như cánh bướm nhụy vàng,

quẩn quanh sớm tối dưới tàng hoa thơm.

thôn xa giải khói nhòa hơn,

mặt trời thẩm mảnh nghiên sơn gác đồi,

thoáng đâu tiếng gọi tiếng mời,

a hoàn vừa đến nghiêng người cung nghinh :

bẩm thưa quan sắp đăng trình

thỉnh bà lên kiệu, về kinh kịp đoàn

sông thu uốn lọn tơ vàng,

110. bèo xuôi biêng biếc, sống lam dặt dìu.

chim đi xao xác đường chiều,

dường tha lác đác ít nhiều hạt sương

non nghiên vách tía trời hường

sau lưng cửa núi mây vương mịt mờ.

PHẠM THIÊN THƯ

trên dòng năm tháng

Hãy tưới ướt đời mình

trước khi dòng lệ cạn.

Hãy sống hết lòng mình

trước khi đời khép kín.

Hãy đốt hết tình mình

rồi ta vùi ngọn lửa.

Hãy phả hết hơi mình

Rồi cho buồng ngực vỡ.

Từ đâu tới ? — không hay !

sẽ tới đâu ? — chẳng biết!

tự nhiên mình ở đây

bụi đời lăn mải miết.

Ta không chọn thân ta

mà cứ đành mang nó.

Ta sống hết đời ta

biết thế nào hay dở.

Như chiều hôm sớm mai

như nước mắt nụ cười

tiếp nhau bầy vũ điệu

xoay tới hướng tàn phai.

Tàn phai vào gợn nhỏ

lan tỏa dưới trời hồng

trời hồng, ôi trời hồng

ta là không ? là có ?

Ta đương sống đời ta

sống bằng hết lòng ta

rồi lâng lâng bụi đó

rồi lằng lặng hư vô

— rồi lẳng lặng hư vô …

trái tim hồng

— Thương nhau cởi áo trao nhau

về nhà mẹ hỏi — qua cầu gió bay.

(ca dao)

Gió bay. .. tình lả phương người

giọt thương giọt nhớ đầy vơi mắt thề

cửa hờ then lỏng đêm mê

tay trăng ru nhẹ giấc về tình lang.

Gió bay, tóc lúa thơm vàng

thơm em đưa áo, thơm chàng đón duyên

Coi như ván đã đóng thuyền

coi như mưa nắng muôn nghìn có nhau.

Gió bay, tre lả ngọn sầu

mẹ cha nỡ để trầu cau lạc mùa

cho nhiều mây rối tương tư

cho đêm nước mắt đôi bờ ngập trông

Thuyền em dù phải ngược dòng

mười hai bến nước — một lòng bên anh.

TRẦN THỊ TUỆ MAI

Huế mùa Thu

gió dẫn ta về thăm phố cũ

những nàng con gái thuở mây bay

mùa thu em vấn cao làn tóc

cho khói sương chìm trong mắt ai

bãi rộng mưa mù con nước lớn

em về như một thoáng thiên thu

rồi mưa dội xuống hồn ta lạnh

ơi huế mùa thu, mưa mùa thu !

Quy hàng

em ngồi trong bóng thiên thu

nắng vui còn ấm lời ru suối ngàn

có ta cõi đó điêu tàn

đá khô đất sụp quy hàng bên em

Nằm ngủ dưới ngàn sao

nằm đầy xa bóng nhân gian

ôm em thở nhẹ dưới ngàn sao rơi

ồ em ! sương khói lên rồi

nhắm đôi mắt lại quên đời thương đau

mai sau còn nhớ gì nhau ?

trùng trùng sao rụng trong màu mắt em

Mưa ngoài rừng Quảng Đức

sáng nay đổ trận mưa ngàn

ngồi trong khung cửa nhớ tàn mộng xưa

ô hay ! lòng cũng là mưa

phủ trăm lưới rộng còn chưa kín sầu

gió bay hồn tạt vềđâu ?

một rừng thu lạnh cúi đầu nghe mưa

Bỗng dưng

bỗng dưng người xõa tóc buồn

rừng khuya rớt trận mưa nguồn rụng hoa

rụng từ thiên cổ hồn ta

rụng trên tóc lạnh một tà mây đêm

TRẦN XUÂN KIÊM

trở giấc

ngủ đã tròn mùa thu

trái sầu sao chưa rụng

trở giấc thành thiên thu

chim ca buồn tiếng lạ

•

— mắt ta chừ ở đâu ?

óc ta chừ ở đâu ?

chỉ lạnh mây núi đá

•

không gian tan mang mang

vầng trán chìm sông mùa ...

con bướm đen tuổi nhỏ

xác còn bên dậu thưa.

trở giấc

ngủ đã tròn mùa thu

trái sầu sao chưa rụng

trở giấc thành thiên thu

chim ca buồn tiếng lạ

•

— mắt ta chừ ở đâu ?

óc ta chừ ở đâu ?

chỉ lạnh mây núi đá

•

không gian tan mang mang

vầng trán chìm sông mùa ...

con bướm đen tuổi nhỏ

xác còn bên dậu thưa.

Mây Trời và Tóc trắng

Một ước hẹn đã chôn vùi tang tóc

Cánh chim trời xa mãi giữa lòng sâu

Nghe một nỗi hao mòn trong thoáng chốc

Một lần lên một vạn tiếng kêu gào

Khuya còn lạnh sương mù và gió lốc

Thở hơi dài cát bụi cuốn chiêm bao

Bên cửa sổ bên kia đồi sao mọc

Một lần đi là vĩnh viễn không màu

Đi để nhớ những chiều pha tóc bạc

Mất lưng chừng trong giọt máu phiêu lưu

TUỆ GIÁC

Mục Lục

MỤC LỤC

toàn bộ Tư TƯỞNG Năm thứ 4

từ số 1 (tháng 3-71) đến số 10 (tháng 12-71)

A— BIẾN KHẢO

TÁC GIẢ ĐỀ TÀI SỐ TRANG

1— Chơn Hạnh — Trầm tư về cái chết trong

tư tưởng Heidegger và

Phật giáo. 1 79

—Khổđế Phật giáo và những

hoàn cảnh giới hạn trong

triết học K. Jaspers. 2 85

—Cuộc tình của Kierkegaard. 5 41

2— Trương văn Chình — Thuyết tổng hợp về ngôn

ngữ học. 6 57

— 7 83

— 8 79

— 9 57

3— Kim Định — Địa vực lễ lạy với nguồn gốc

văn minh. 2 65

— Quá trình gieo gặt. 5 19

4— Thích Đức Nhuận — Đạo Phật Việt. 7 27

— 8 63

5— Đoàn viết Hoạt — Đi tìm một mẫu mực giáo

dục mới. 3 119

• Nền văn minh chuyên viên

và sứ mệnh của giáo dục

Nhân chủ. 4 85

• Cứu cánh của giáo dục

Nhân chủ. 7 75

6— Thích Huyền Vi —Triết học cho giáo dục gia

trong thế giới cuồng loạn 10 87

7— Thích Minh Châu —Những nhà lãnh đạo. 1 03

—Sung sướng thay, được một

bực thầy như Đức Phật. 2 03

• Đức Phật và vấn đề cải tiến

xã hội. 3 03

• Thái độ của nhà Giáo dục. 4 03

• Thái độ và phương pháp. 5 73

— 6 73

• Vấn đề tái sanh, 7 03

8— Thích Nguyên Hồng—Nhật bản, trường hợp thành

công của giáo dục. 7 13

9— Lê Tôn Nghiêm — Bản thuyết trình về tình yêu

trong triết học Kierkegaard. 8 39

— 9 23

10— Trần Ngọc Ninh —Đức Phật và vấn đề cải tạo

xã hội. 3 47

11— Thích Quảng Độ —Giáo lý Đức Phật. 3 17

—Nhìn Đức Phật qua khía

cạnh văn hóa. 6 03

— Vạn Hạnh với một nền giáo

dục tổng hợp. 9 88

12— Lê mạnh Thát — Thử bàn về một phương

pháp phê bình văn học. | 2 | 103

— | 3 | 127

— | 6 | 85

— Để tiến đến việc máy mỏc

hóa công tác dịch thuật. | 7 | 55

— | 9 | 37

13— Phạm Công Thiện —Ý thức bùng vỡ : Sứ mệnh
quyết định về «cái » đối với

«con ». | 6 | 15

14— Tôn Thất Thiện — Con đường trường tồn và

con đường tiêu diệt. | 1 | 29

— Bàn về chữ học. | 5 | 03

15— Nguyễn Đăng Thục — Vạn Hạnh với Quốc học. | 1 | 07

— Hùng Vương với ý thức

dân tộc. | 2 | 09

— Tinh thần văn nghệ Phật

giáo Việt nam. | 4 | 43

— Phật giáo Việt nam với

Quốc học. | 6 | 27

— Văn hóaĐông Tây. | 9 | 03

— Thâu hóa sáng tạo. | 10 | 13

— Tài liệu Quốc học và Phật

học VN. | 2 | 113

— | 4 | 93

— | 5 | 101

— | 6 | 107

16— Trần Công Tiến — Từ dự phóng triết học Huserl

đến dự phóng triết học

Heidegger. 10 25

17— Dương thiệu Tống — Sự diễn tiến của chương

trình Trung học Tổng hợp

Việt Nam. 2 27

— 4 69

18— Thích Nữ Trí Hải — Phật giáo với Phụ nữ 3 23

19— Tôn Thất Trình — Đào tạo một lớp người mới

ở Đại học Việt Nam. 2 75

• Cuộc cách mạng sinh học. 5 79

20— Nguyễn chung Tú — Vai trò của khoa học căn

bản trong giáo dục Đại học

chuyên nghiệp. 9 15

21— Tuệ Giác — Mười huyền môn : Trật tự

của thế giới trong tương

quan vô tận. 10 41

22— Tuệ Sỹ — Sự hũy diệt của một trào

lưu tư tưởng. 1 53

• Tánh khởi luận : Lý thuyết

phân phối trật tự trong Hoa

nghiêm tông. 3 107

• Nguồn gốc của một thế giới

quan vô tận. 4 17

• Khái niệm về số trong Kinh

Dịch. 5 33

• Hoa nghiêm pháp giới quán. 8 13

• Duy tuệ thị nghiệp 10 03

23— Hoàng Minh Tuynh — Quyền được thông tin. 2 55