Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Luật › Luật Hán dịch
Luật Ma Ha Tăng Kỳ - Tập 1
- Dịch giả
- Thích Phước Sơn
- Thông tin
- Ghi trên sách: Hán dịch: Phật Đà Bạt Đà La - Sa Môn Pháp Hiển, việt dịch: Thích Phước SơnTôn Giáo, 2011
Quyển thứ năm. Giới Tăng Tàn. 1. Giới: Cố Ý Làm Xuất Tinh
LUẬT MA HA TĂNG KÝ
QUYỂN THỨ NĂM
GIỚI TĂNG TÀN
1. GIỚI: CỐ Ý LÀM XUẤT TINH
Bấy giờ, Phật trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Khi ấy, có một Tỳ-kheo tên Thi-lợi-da-bà ở tại thành Xá-vệ, có niềm tin, từ bỏ gia đình xuất gia, đến giờ khất thực, thầy khoác y, cầm bát vào thành khất thực. Vì thầy không khéo nhiếp phục thân, miệng, ý, buông lỏng các căn, nhưng mới vào một nhà đã nhận được thức ăn đầy đủ, thầy bèn vào nhà thứ hai, tại nhà thứ hai này, có một phụ nữ đang cởi trần ngồi một mình. Thầy Tỳ-kheo thấy thế rồi trở về lại trú xứ, tưởng nhớ đến thân thể người phụ nữ ấy, tâm ý rối loạn, ưu sầu phát bịnh, sắc mặt tiều tụy. Khi ấy các Tỳ-kheo hỏi Thi-lợi-da-bà : "Nay thầy vì sao sắc mặt tiều tụy, ưu sầu không vui? Có cần đến sữa, dầu, đường phèn, thuốc thang gì chăng?". Đáp: "Không cần, tự nhiên sẽ khỏi thôi".
Các Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bàn-di thăm hỏi, thầy cũng đều nói thế. Thầy ấy nghỉ trưa, sau khi trở dậy, lòng tơ tưởng, nam căn khởi lên (262b), bèn dùng tay cọ xát, liền bị xuất tinh. Sau khi tinh xuất, thầy thấy
an lạc, ưu sầu liền dứt, thầy bèn suy nghĩ: "Phương pháp này tốt thật, có thể dứt được mối lo mà không phương hại gì đến việc xuất gia tịnh tu phạm hạnh, nhận đồ thí chủ cúng dường".
Đức Thế Tôn vì năm việc lợi ích, nên cứ năm hôm đi tuần tra tăng phòng một lần. Năm việc lợi ích đó là:
1) Xem các đệ tử Thanh văn có vướng mắc vào các việc hữu vi hay không.
2) Xem họ có bàn luận việc thế tục không.
3) Xem họ có ham mê ngủ nghỉ làm phương hại đến việc hành đạo không.
4) Xem có Tỳ-kheo nào đau ốm không.
5) Để cho các Tỳ-kheo tuổi trẻ mới xuất gia thấy uy nghi tề chỉnh của Đức Như Lai mà sinh tâm hoan hỷ.
Chính vì năm việc này mà Đức Như Lai cứ năm hôm đi xem xét các phòng một lần.
Lúc ấy, trưởng lão Thi-lợi-da-bà ngủ trưa thức dậy, bèn ra phòng phía sau đi tiểu, thì nam căn cương cứng. Đức Thế Tôn sợ thầy kinh sợ xấu hổ, nên lên tiếng đằng hắng để thầy hay biết. Khi Thi-lợi-da-bà thấy Thế Tôn, bèn vội vàng khoác y, bước theo đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng hầu.
Bấy giờ, Thế Tôn hỏi Thi-lợi-da-bà : "Trước đây thầy mắc bệnh, mặt mày tiều tụy, do duyên cớ gì mà nay hết bệnh?"
Thầy liền bạch với Phật: "Bạch Thế Tôn! Con sinh ra tại thành Xá-vệ, con có niềm tin từ bỏ gia đình xuất gia. Bà con quen biết cung cấp cho con y phục giường nệm thuốc men không thiếu thứ gì. Một hôm con khoác y
cầm bát vào thành khất thực, đến một nhà kia, thấy một phụ nữ cởi trần đang ngồi. Sau khi thấy thế con trở về lại tinh xá, lòng dục ray rứt, cảm thấy không vui, thân thể phát bịnh nên không muốn ăn uống gì cả. Lúc đó, các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di đến thăm hỏi an ủi con, ai cũng muốn cho con uống thuốc, nhưng con bảo không cần. Một hôm, con ngủ trưa thức dậy, thấy nam căn cương cứng, con dùng tay thủ dâm, tinh liền xuất ra. Sau khi xuất tinh, con ngủ an ổn, bệnh liền dứt hết. Con bèn suy nghĩ: "Phương pháp này rất tốt, có thể trừ được mối lo, mà không phương hại đến việc xuất gia, nhận đồ thí chủ cúng dường". Bạch Thế Tôn! Vì thế mà được lành bệnh, thân thể an ổn, tu phạm hạnh dễ dàng".
Phật nói: "Này kẻ ngu si, điều đó thật không thể được. Điều đó không phải phạm hạnh mà bảo là phạm hạnh, không phải an ổn mà cho là an ổn. Này kẻ ngu si! Vì sao dùng bàn tay ấy nhận đồ người ta bố thí, rồi lại dùng bàn tay ấy thủ dâm cho xuất tinh? Ngươi há không nghe ta dùng vô số phương tiện chê trách dục tưởng, ca ngợi sự đoạn dục sao? Nay ngươi đã làm một việc ác không tốt. Đó là điều phi pháp, phi luật chẳng phải điều ta dạy, không thể dùng việc ấy để nuôi lớn thiện pháp được".
Thế rồi Phật truyền cho các Tỳ-kheo (262c) sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo như sau:
- Nếu Tỳ-kheo cố ý làm xuất tinh, thì phạm Tăng-già-bà-thi-sa.
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ nói rộng như trên, lúc ấy trưởng lão Thi-lợi-da-bà thường hay phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa, hoặc Ba-dạ-đề, hoặc Ba-la-đề-đề-xá-ni hoặc tội Việt-tỳ-ni phải sám hối. Các Tỳ-kheo thấy trưởng lão thường hay phạm các tội phải sám hối như vậy, nên nói với trưởng lão: "Trưởng lão! Đức Thế Tôn đã chế định các tội phạm sai biệt rồi, vì sao thầy còn khinh thường hay vi phạm như thế?". Thi-lợi-da-bà nói: "Thưa các trưởng lão! Tôi phạm tội phải sám hối mà không than mỏi mệt, quý ngài nhận sự sám hối của tôi thì có gì là vất vả?".
Các Tỳ-kheo bèn đem việc ấy bạch đầy đủ lên Thế Tôn. Phật liền bảo gọi Thi-lợi-da-bà đến. Sau khi thầy đến, Phật liền hỏi: "Ông thường thường phạm các tội Tăng-già-bà-thi-sa .v.v... và nói với các Tỳ-kheo rằng: "Tôi phạm tội phải sám hối mà không còn thấy mỏi mệt, quý ngài nhận sự sám hối của tôi thì có gì là vất vả?". Có thực thế chăng?". Đáp: "Có thực như vậy bạch Thế Tôn!"
Phật liền nói với Thi-lợi-da-bà: "Đó là việc ác, từ nay trở đi, nếu phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa thì phải thi hành pháp Ma-na-đỏa sáu ngày sáu đêm trong chúng Tỳ-kheo. Sau khi thi hành pháp Ma-ha-đỏa phải làm phép xuất tội giữa 20 vị Tỳ-kheo".
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên, Thi-lợi-da-bà thường thường phạm các tội Tăng-già-bà-thi-sa, bèn suy nghĩ:"Thế Tôn chế giới phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa thì phải thi hành pháp Ma-ha-đỏa sáu ngày sáu đêm. Sau khi thi hành pháp Ma-na-
đỏa rồi, phải làm phép xuất tội giữa 20 vị Tỳ-kheo. Nay ta phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa mà không ai biết thì khỏi thi hành 6 ngày 6 đêm Ma-ha-đỏa, không thi hành 6 ngày 6 đêm Ma-ha-đỏa thì cũng khỏi làm pháp xuất tội giữa 20 vị Tỳ-kheo. Nay ta nên che giấu".
Nhưng sau khi che giấu, thầy thấy nghi ngờ, hối hận liền thầm nghĩ:"Ta là kẻ bất thiện, rất trái với luật pháp. Vì sao kẻ thiện nam tử có lòng tin xuất gia, biết Phật chế giới mà cố ý vi phạm, rồi che giấu? Giả sử những người sống phạm hạnh không biết đi chăng nữa, thì chư Thiên biết được tâm người khác, há lại không biết hay sao? Giá như chư Thiên không biết thì đức Thế Tôn há lại không biết hay sao?. Thế rồi, thầy liền nói với các Tỳ-kheo: "Cho tôi pháp Ma-ha-đỏa". Các Tỳ-kheo hỏi: "Vì sao thầy cầu xin pháp Ma-ha-đỏa?" (263a).
Đáp: "Tôi phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa". Các Tỳ-kheo hỏi: "Từ lúc phạm đến giờ đã bao lâu?".
Đáp: "Chừng ấy thời gian".
Lại hỏi: "Vì sao không nói liền với người khác?".
Đáp: "Vì tôi hổ thẹn, nên không nói liền. Nhưng tôi lại nghĩ: "Đức Thế Tôn chế giới, ai phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa thì phải thi hành pháp Ma-ha-đỏa 6 ngày 6 đêm.v.v"... cho đến nghĩ: "Nếu Chư Thiên không biết đi chăng nữa, thì Đức Thế Tôn há lại không biết hay sao? Vì lẽ đó mà nay tôi nói với các Trưởng lão".
Các Tỳ-kheo bèn đem việc này bạch đầy đủ lên đức Thế Tôn. Phật dạy: "Hãy gọi Thi-lợi-da-bà đến". Khi thầy đến rồi, Phật liền hỏi đầy đủ các việc trên: "Ông
có thật thế chăng?". Đáp: "Có thật như thế, bạch Thế Tôn".
Phật nói: "Này kẻ ngu si! Đó là việc ác. Đã phạm giới mà không biết hổ thẹn, sám hối".
Thế rồi Thế Tôn đọc kệ:
Che giấu thì hoen ố.
Bày tỏ không hoen ố
Thế nên ai che giấu,
Phải khiến họ bày tỏ.
Phật liền nói với các Tỳ-kheo:
- Từ nay trở đi, ai phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa mà che giấu thì phải bắt họ thực hiện pháp Ba-lợi-bà-sa. Thực hiện pháp Ba-lợi-bà-sa xong phải bắt họ thi hành 6 ngày 6 đêm pháp Ma-ha-đỏa. Sau khi thi hành pháp Ma-ha-đỏa phải cho họ xuất tội giữa 20 vị Tỳ-kheo. Nếu thiếu một người trong số 20 Tỳkheo mà làm pháp xuất tội, thì Tỳ-kheo ấy không khỏi tội, mà các Tỳ-kheo còn bị khiển trách.
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên, lúc ấy có hai người còn phải học, hai người còn là phàm phu, nằm mộng xuất tinh. Họ đều suy nghĩ: "Đức Thế Tôn chế giới, ai cố ý làm xuất tinh thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa. Nay chúng ta có lẽ đã phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa chăng? Ta phải đem việc này thưa đầy đủ với tôn giả Xá-lợi-phất. Xá-xợi-phất sẽ hỏi Thế Tôn, Phật có dạy thế nào thì ta sẽ phụng hành". Thế rồi các Tỳ-kheo bèn đi đến chỗ tôn giả Xá-lợi-phất, đem mọi sự tình trình bày với Xá-lợi-phất. Xá-lợi-phất liền dẫn các Tỳ-kheo đến chỗ Đức Thế Tôn.
Rồi tôn giả Xá-lợi-phất bạch với Phật: "Bạch Thế Tôn! Bốn Tỳ-kheo này bị xuất tinh trong giấc mộng, liền sinh nghi ngờ rằng: "Thế Tôn đã chế giới, vậy có lẽ ta đã phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa chăng?"Cho nên con đến đây bạch với Thế Tôn. Bạch Thế Tôn! Vậy việc ấy như thế nào?". Phật liền bảo với Xá-lợi-phất: "Mộng vốn là hư vọng, không thật; nếu mộng mà chân thật, thì những người tu phạm hạnh trong giáo pháp của ta sẽ không có ai giải thoát. Này Xá-lợi-phất! Vì tất cả mộng mị đều không chân thật, cho nên những người tu phạm hạnh trong giáo pháp của Ta dứt được cội nguồn đau khổ."Rồi Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo (263b) đang sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo như sau:
-- Nếu Tỳ-kheo cố ý làm xuất tinh thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa, trừ ra trong giấc mộng.
Giải thích
Cố ý: Cố tình tìm phương tiện.
Xuất tinh: Chảy ra những thứ bất tịnh.
Trừ ra trong giấc mộng: Đức Thế Tôn nói: Xuất tinh trong giấc mộng không có tội.
Tăng già bà thi sa: Tăng già là bốn pháp Ba-la-di (?); Bà-thi-sa là tội còn lại cần phải làm pháp yết ma trị phạt, nên gọi là Tăng- già-bà-thi-sa. Lại nữa, tội ấy phải phát lồ sám hối giữa Tăng, nên cũng gọi là Tăng-già-bà-thi-sa.
Mộng: Gồm có năm thứ sau đây:
1) Mộng thật.
2) Mộng không thật.
3) Mộng không rõ ràng.
4) Mộng trong mộng.
5) Trước tưởng đến rồi sau mới có mộng. Đó là năm thứ mộng. Nhưng thế nào là mộng thật?
Mộng thật: Đó là đức Như Lai khi làm Bồ-tát thấy năm giấc mộng như thật không khác chút nào. Đó gọi là mộng thật.
Mộng không thật: Khi (người ta nằm ngủ) thấy mộng, nhưng lúc thức dậy thì không thật. Đó gọi là mộng không thật.
Mộng không rõ ràng: Như giấc mộng không ghi nhớ được đầu, giữa và cuối. Đó gọi là mộng không rõ ràng.
Mộng trong mộng: Như nằm thấy mộng rồi đem giấc mộng ấy nói với người khác cũng trong mộng. Đó gọi là mộng trong mộng.
Trước tưởng đến rồi sau mới có mộng: Như ban ngày tưởng đến việc gì rồi ban đêm nằm thấy mộng việc đó. Đó gọi là trước tưởng rồi sau mộng.
Bây giờ nói về năm nguyên nhân phát sinh dâm dục: Mắt thấy sắc đẹp sinh ra nhiễm trước, ưa thích, rồi tưởng đến sự dâm dục. Cũng vậy, tai, mũi, lưỡi, thân trước tơ tưởng giao hoan với người nữ, rồi sau nung nấu liên tục mà sinh tâm dâm dục. Đó gọi là năm nguyên nhân phát sinh sự dâm dục.
Còn nam căn (dương vật) cương cứng có năm nguyên nhân: Do tâm ham muốn mà cương cứng, do đi cầu mà cương cứng, do đi tiểu mà cương cứng, do bệnh phong mà cương cứng, hoặc do loài phi nhân xúc chạm mà cương cứng. Đó gọi là năm nguyên nhân khiến cho nam căn cương cứng.
Thủ dâm cho xuất tinh có ba việc: Vì có tâm dâm dục, vì muốn lấy tinh dịch, hoặc vì muốn khoái lạc nên thủ dâm. Hoặc tự nghĩ: "Lâu nay không thông thoát nên sinh ra bệnh hoạn", hoặc vì muốn được thông thoát, hoặc vì đùa nghịch, hoặc để thí
nghiệm, hoặc chưa từng làm nên làm thử, hoặc tự mình thủ dâm cho xuất tinh". Đó gọi là thủ dâm cho xuất tinh. Tinh có các màu: màu sữa tươi, màu sữa chua, màu sữa đông lạnh, màu dầu, hoặc màu xanh, vàng, đỏ, trắng. Nếu một trong các màu ấy vọt ra thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Trong tâm khởi dâm dục làm cho nam căn cương cứng, tưởng chừng như sẽ xuất tinh, nhưng nếu không thủ dâm thì tinh không xuất. Đó là do lỗi của tâm. Nếu dục tâm sinh khởi nam căn như muốn xuất tinh, rồi thủ dâm nhưng tinh không xuất, thì phạm tội Thâu-lan-giá. (263c) Vì dục tâm sinh khởi, nam căn muốn xuất tinh, rồi thủ dâm mà tinh xuất thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu dục tâm sinh khởi, nam căn không muốn xuất tinh và không cố ý thủ dâm nên tinh không xuất, thì không có tội. Khi đi đại tiện, tiểu tiện, hoặc bị bệnh phong hoặc phi nhân xúc chạm mà nam căn cương cứng cũng đều như thế.
Nếu dục tâm sinh khởi, bèn tưởng đến nam căn xuất tinh, rồi cố ý thủ dâm, tinh sắp vọt ra, nhưng không vọt ra ngoài, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu dục tâm sinh khởi, rồi tưởng tượng nam căn xuất tinh, nhưng không thủ dâm, nên tinh không xuất, thì phải trách tâm.
Nếu dục tâm sinh khởi, nhưng không tưởng tượng nam căn xuất tinh, rồi thủ dâm mà tinh không xuất, thì cũng phải trách tâm.
Nếu dục tâm sinh khởi, nhưng không tưởng tượng nam căn xuất tinh, không cố ý thủ dâm mà tinh xuất, thì cũng phải trách tâm.
Nếu dục tâm sinh khởi, bèn tưởng đến xuất tinh, rồi thủ dâm mà tinh xuất, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa. Cho đến trường hợp phi nhân xúc chạm.v.v.. cũng như vậy.
Trường hợp xuất tinh hoặc thân, hoặc thân phần, hoặc thân hợp.
Thân: tất cả toàn thân dao động, khi ấy tạo điều kiện cho tinh xuất, và tinh xuất ra, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Thân phần: Hoặc dùng tay, hoặc dùng gót chân, hoặc dùng bắp tay, khuỷu tay, tạo điều kiện cho tinh xuất thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Thân hợp: Gồm có các chất địa, thủy, hỏa, phong.
Chất địa: Như giường, hoặc mền, hoặc vách tường, hoặc bộng cây, hoặc ống tre.v.v.. nếu dùng các vật cứng ấy chạm vào nam căn để cho xuất tinh, mà tinh xuất ra thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Chất nước: Hoặc dùng các dòng nước chảy ngược chạm vào nam căn, hoặc dùng nam căn nhúng vào các chất sữa dầu hay các vật ẩm ướt ở trong nước, muốn cho tinh xuất mà tinh xuất, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Chất lửa: Hoặc để nam căn vào chỗ nóng, hoặc áp vật nóng vào nam căn, hoặc hướng đến ngọn lửa, hướng về ánh nắng, muốn cho tinh xuất mà tinh xuất, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Chất gió: Hoặc dùng miệng thổi, hoặc dùng quạt quạt, hoặc dùng vải phất qua, chạm đến nam căn muốn cho tinh xuất, mà tinh xuất thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo bảo người khác: "Ông hãy thủ dâm tôi để cho xuất tinh", mà tinh xuất, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Hoặc nói với người ta: "Ông chớ đợi tôi phải nói, ông từng biết việc đó mà". Sau đó, người ấy thủ dâm giúp mà tinh xuất, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo ở những nơi thanh vắng, trông thấy cầm thú giao phối, thấy rồi dục tâm sinh khởi, rồi bị xuấ tinh thì phải trách tâm. Nếu vì thích hưởng khoái lạc mà tìm cách chạy theo
xem cầm thú giao phối, muốn cho tinh xuất, mà tinh xuất thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu có người dùng sức mạnh thủ dâm Tỳ-kheo khiến cho xuất tinh, thì Tỳ-kheo phải tự trách tâm. Nếu vì muốn khoái lạc, bèn đến người kia bảo họ thủ dâm giúp, mà tinh xuất thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo vào xóm làng, thấy kẻ nam nữ hành lạc, thấy rồi, dục tâm sinh khởi nên xuất tinh, thì phải tự trách tâm. Nếu vì muốn khoái lạc mà chạy theo xem, khiến cho tinh xuất, (264a) thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo thấy thợ cất nhà cho dâm nữ, liền suy nghĩ : "Nơi đó chính là để làm việc dâm dục chứ đâu có việc gì khác nữa", do thế, dục tâm sinh khởi, rồi xuất tinh, thì phải tự trách tâm mình. Nhưng nếu vì ham vui cố ý đến xem, khiến cho tinh xuất, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo trông thấy phụ nữ tắm lõa thể, thấy rồi dục tâm sinh khởi mà xuất tinh, thì phải tự trách mình. Nhưng nếu vì ham vui cố ý đến xem, khiến cho tinh xuất thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa. Hoặc thấy đàn ông lõa thể... cũng như thế.
Nếu Tỳ-kheo đang đi đường mà dục tâm sinh khởi, rồi xuất tinh thì phải tự trách tâm mình. Nhưng nếu trong khi đi cố tạo điều kiện khiến cho tinh xuất, rồi tinh xuất ra thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa... Như lúc đi, đứng, ngồi, nằm... cũng như thế. Nếu do thoa dầu để tắm mà tinh xuất thì phải tự trách tâm mình. Bằng cố ý tạo phương tiện thoa dầu để tắm mà tinh xuất, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Thế nên, đức Thế Tôn nói:
- Nếu Tỳ-kheo cố ý thủ dâm mà tinh xuất, thì phạm tội Tăng già bà thi sa, ngoại trừ trong giấc mộng.
(Hết giới tăng tàn thứ nhất).
2.Giới : Xúc Chạm Nữ Nhân
2. GIỚI: XÚC CHẠM NỮ NHÂN.
Khi Phật an trụ tại thành Vương Xá, trong vườn Trúc Ca-an-đà, nói rộng như trên. Bấy giờ, Tỳ-kheo ni Ưu-bát-la có một đệ tử Sa-di-ni tên là Chi-lê. Tỳ-kheo ni Ưu-bát-la sai Sa-di-ni Chi-lê mang y đến cho Ưu-đà-di. Khi ấy, Ưu-đà-di đang vá y trước phòng mình, Chi-lê bèn đảnh lễ dưới chân Ưu-đà-di, rồi đứng qua một bên, bạch Ưu-đà-di rằng: "Thầy con là Ưu-bát-la sai con đem y đến cho Trưởng lão". Ưu-đà-di đáp: "Tốt, hãy mang để vào trong phòng". Thế rồi Ưu-đà-di liền bước theo sau, đi vào trong phòng, tiện tay ôm cô ấy vuốt ve một lát cho thỏa thích, rồi thả đi. Chi-lê nước mắt ràng rụa trở về với thầy. Ưu-bát-la hỏi: "Vì sao con khóc?". Đáp: "Trưởng lão Ưu-đà-di đi theo con vào trong phòng, rồi ôm con đùa giỡn, xúc phạm con thậm tệ". Ưu-bát-la nói: "Con đừng khóc nữa, ta sẽ thưa với Phật trừng phạt Ưu-đà-di ".
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên... Đến giờ khất thực, trưởng lão Ưu-đà-di khoác y cầm bát vào thành tuần tự khất thực. Thầy đi vào một nhà, thấy một phụ nữ đang giã đậu, bèn nắm tóc lôi kéo, ôm vào lòng đùa giỡn thích ý trong giây lát, rồi thả đi. Người phụ nữ ấy liền khiển trách: "Ông Ưu-đà-di này là kẻ phi pháp, bất thiện. Ông cho rằng nhà tôi là phòng dâm nữ chăng? Tôi sẽ đem việc này bạch với các Tỳ-kheo". Ưu-đà-di nói: "Bạch hay không bạch, tùy ý bà", rồi bỏ đi.
(264b). Lại nữa, khi Phật an trụ tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Lúc đến giờ khất thực, Ưu-đà-di bèn khoác y cầm bát, vào thành tuần tự khất thực. Khi thầy vào
một nhà, thấy một phụ nữ mang thai giã gạo mỏi mệt, bèn ngồi trên cối nghỉ ngơi. Thấy thế, Ưu-đà-di bèn dùng chân đạp vào cối, cái cối chuyển động, khiến bà ta ngã kềnh ra đất, để lộ thân thể. Ưu-đà-di liền dìu bà đứng dậy, nói: "Chị hãy đứng dậy, tôi đã thấy rồi". Khi ấy bà ta giận dữ nói: "Sa-môn Thích tử ! Đó không phải là cách xin lỗi. Thà ngươi đập một chày giã gạo cho ta chết, còn hơn là trông thấy mặt ngươi ở chỗ vắng người thế này. Ta sẽ đem việc này thưa với các Tỳ-kheo". Ưu-đà-di nói: "Thưa hay không thưa tùy ý bà", rồi bỏ đi.
Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên, bấy giờ, trưởng lão Ưu-đà-di đến phiên canh giữ các phòng. Nhân vì có một người Bà-la-môn quen biết dẫn vợ đến thăm Ưu-đà-di. Bà này rất đoan chính. Ông chồng nói với Ưu-đà-di: "Thầy hãy mở căn phòng để cho bà này xem". Ưu-đà-di nói: "Dù ông không bảo thì tôi cũng muốn giới thiệu các căn phòng cho bà này xem huống gì ông đã yêu cầu", bèn đưa bà ấy lên trên gác chỉ cho xem các căn phòng có điêu khắc hoa văn, trang trí các hình ảnh đẹp đẽ, dưới đất thì tạo mô hình những hạt đậu xanh. Rồi đến một chỗ khuất, thầy bèn kéo bà ấy lại ôm chầm vào lòng.
Người đàn bà ấy suy nghĩ:"Ông Ưu-đà-di này chắc muốn làm cái việc như vậy, như vậy". Thế nhưng, thầy đùa giỡn xong rồi bèn buông ra, rồi đến nói với ông Bà-la-môn: "Tôi đã cho xem xong rồi". Ông Bà-la-môn nói: "Tốt, vậy hãy cho xem các phòng khác". Khi ấy, vì Ưu-đà-di không cùng giao hoan với người đàn bà ấy nên bà ta nổi giận nói: "Xem phòng ốc để làm gì? Đó là kẻ xuất
gia hoàng môn bạc phước, ôm ấp, vuốt ve thân tôi, mà không có việc tốt". Lúc ấy, ông Bà-la-môn bèn nói với Ưu-đà-di: "Ông là chỗ tri thức của tôi mà lại sinh ra xằng bậy không xứng đáng tri thức ! Tại nơi đất bằng bỗng sinh ra gò nổng ! Trong nước bỗng sinh ra lửa". Bèn xiết cổ Ưu-đà-di dẫn đi. Ưu-đà-di nói: "Bà-la-môn hãy thả ta ra, đừng làm cho ta trong khoảnh khắc mà bị vỡ đầu". Bà-la-môn nói: "Ta không thả ngươi. Ngươi đã phụ lòng tin cậy của ta".
Các Tỳ-kheo nghe tiếng cãi cọ, liền ra xem, và nói với Bà-la-môn: "Thôi, thôi, hãy thả Ưu-đà-di ra". Bà-la-môn nói: "Dứt khoát tôi không thả, phải dẫn đến chỗ Thế Tôn".
Bấy giờ, Phật thấy thế, liền nói với Bà La Môn: "Thả Ưu-đà-di đi". Bà La Môn liền bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Nay con không thả, cần phải nói rõ (264c) tội trạng của y rồi mới thả ra".
Bấy giờ, Ưu-đà-di bèn dùng hết sức vùng vẫy thoát được, liền bỏ chạy. Thế rồi Bà-la-môn đem các nhân duyên kể trên bạch đầy đủ lên Thế Tôn.
Khi ấy, Thế Tôn liền tùy thuận thuyết pháp cho Bà La Môn, khiến ông được lợi ích, hoan hỉ, giận dữ bèn tiêu trừ, được con mắt pháp thanh tịnh, nên ông từ giã xin phép trở về. Phật nói: "Ông nên biết lúc nào phải làm gì". Rồi ông đảnh lễ dưới chân Phật, nhiễu bên phải ba vòng mà ra đi. Khi ông Bà La Môn đi chưa bao lâu, Phật bèn bảo các Tỳ-kheo gọi Ưu-đà-di đến. Sau khi thầy đến, Phật liền đem việc trên hỏi rõ Ưu-đà-di : "Ông có thật như thế chăng?". Đáp: "Có thật như thế bạch Thế Tôn!".
Phật nói: "Ưu-đà-di! Đó là việc xấu". Thế rồi, các Tỳ-kheo liền bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Ông Ưu-đà-di này không những làm một việc xấu như hôm nay mà trước đây, tại thành Vương Xá, trong vườn tre Ca-lan-đà cũng đã từng làm việc xấu. Đó là khi Tỳ-kheo-ni Ưu-bát-la sai Sa di ni Chi-lê đem y đến cho Ưu-đà-di, Ưu-đà-di liền ôm cô ấy vào lòng đùa giỡn thỏa thích rồi thả đi". Phật liền hỏi Ưu-đà-di : "Ông có việc ấy thật chăng?". Thầy đáp: "Có thật bạch Thế Tôn!". Phật nói: "Đó là việc xấu".
Lại có Tỳkheo khác bạch với Phật:
- Bạch Thế Tôn! Không những một việc xấu đó thôi, mà lúc ở tại thành Xá-vệ cũng đã từng làm việc xấu. Đó là khi đến giờ khất thực, Ưu-đà-di khoác y, cầm bát vào thành tuần tự khất thực. Thầy vào một nhà kia, thấy trong nhà có một phụ nữ đang giã đậu, Ưu-đà-di bèn nắm tóc cô ấy lôi kéo, đùa giỡn, xúc não, rồi thả đi. Phật liền hỏi Ưu-đà-di: "Ông có việc ấy thật chăng?". Đáp: "Có thật như vậy, bạch Thế Tôn!". Phật nói: "Đó là việc xấu."
Lại có một Tỳ-kheo khác nói:
- Bạch Thế Tôn! Đâu phải chỉ có một việc xấu đó thôi, mà lúc Thế Tôn ở tại thành Xá-vệ, đến giờ khất thực, Ưu-đà-di liền khoác y, cầm bát vào thành khất thực, khi đến một nhà kia, thầy trông thấy một phụ nữ đang mang thai. Do giã gạo mỏi mệt ngồi trên cối nghỉ ngơi, Ưu-đà-di bèn dùng gót chân đạp vào cối giã khiến bà ta ngã kềnh trên đất, để lộ thân hình. Thầy bèn đứng xem mãn nhãn, rồi mới ra đi. Phật liền hỏi: "Ưu-đà-di, ông có làm việc ấy thật chăng?".
Đáp: "Có thật như vậy, bạch Thế Tôn!".
Phật hỏi: "Vì cớ gì vậy!".
Đáp: "Bạch Thế Tôn! Vì con chưa từng trông thấy phụ nữ mang thai nên muốn xem thử vậy."
Phật khiển trách: "Này kẻ ngu si! Thà xem các cầu tiêu chứ không nên xem phụ nữ đang mang bầu. Ta há không từng dùng nhiều phương tiện chê trách dục tưởng, và khen ngợi ly dục là gì? Vì sao ông lại làm cái việc xấu bất thiện như vậy? Đó là việc phi pháp, phi luật, trái lời Ta dạy, không thể dùng việc ấy để nuôi lớn thiện pháp".
Các Tỳkheo liền bạch với Phật:
- Bạch Thế Tôn! Vì sao ông Ưu-đà-di này bị Bà-la-môn kia thộp cổ, rồi nhờ ân huệ của Thế Tôn mà chạy thoát được?
(265a) Phật bảo với các Tỳ-kheo: "Ông Ưu-đà-di này không những hôm nay nhờ ta mới được thoát, mà trong thời quá khứ cũng từng bị bắt và nhờ Ta mới thoát được".
Các Tỳ-kheo liền bạch với Phật: "Đã từng có như vậy sao?". Phật nói: "Có như vậy. Trong thời quá khứ, ở trên núi Hương Sơn, có một vị tiên nhân ẩn cư. Cách núi ấy không xa, có một cái ao nước. Trong ao có một con Ba Ba, nó rời khỏi ao đi tìm thức ăn, khi ăn xong liền hướng về phía mặt trời, mở miệng ra mà ngủ. Khi ấy, trong Hương Sơn có một con khỉ đi xuống ao uống nước, uống xong bèn lên bờ, liền trông thấy con Ba Ba đang mở miệng nằm ngủ. Thấy vậy, con khỉ bèn muốn làm việc dâm dục, liền đút dương vật vào trong miệng con Ba Ba. Ba Ba bỗng thức giấc, liền ngậm miệng lại, thu rút sáu chi phần vào trong mai, như bài kệ sau đây trình bày:
"Kẻ ngu si chấp tướng,
Như Ba Ba ngậm mồm.
Họa chỉ có trời gầm,
Búa bổ mới chịu nhả".
Khi ấy, Ba Ba ngậm chặt dương vật của khỉ định chui xuống nước. Khỉ đột hoảng sợ liền suy nghĩ: "Nếu ta xuống nước chắc chết, không còn nghi ngờ gì nữa". Nhưng Ba Ba sức yếu, hai con giằng co nhau, dần dần lôi đến bờ vực.
Lúc ấy, con Ba Ba nằm ngữa, khỉ dùng hai tay ôm lấy Ba Ba, suy nghĩ và nói: "Không biết có ai giúp ta thoát được nạn này?"Vì khỉ đã biết chỗ ở của tiên nhân, nên nghĩ rằng ông ấy sẽ cứu ta, bèn ôm Ba Ba hướng đến nơi ấy. Tiên nhân từ xa trông thấy, liền suy nghĩ: "Ôi, thật là việc lạ lùng! Con khỉ này nay muốn giở trò gì đây?", bèn nói đùa với khỉ: "Bà La Môn! Vật quí gì đựng đầy bát mang đến đây vậy? Có tin tức gì vui mà đến tìm tôi thế?"
Bấy giờ, khỉ liền đọc kệ:
"Tôi, con khỉ ngu si
Vô cớ xúc não người.
Hiền sĩ hãy cứu giúp,
Tính mạng tôi sắp tiêu.
Hôm nay Bà-la-môn,
Nếu không cứu lấy tôi.
Chốc lát đứt của quý,
Khốn khổ trờ về rừng."
Khi ấy, tiên nhân dùng kệ đáp lại:
"Nếu ta giải cứu ngươi,
Cho về lại núi rừng.
E rằng tánh khỉ đột
Chứng nào vẫn tật nấy".
Thế rồi, tiên nhân nói với chúng về sự tích thuở xưa:
"Ba Ba mi thuở xưa,
Từng có hiệu Ca Diếp.
(265b) Con khỉ trong quá khứ,
Hiệu là Kiều-Trần-như.
Từng làm việc dâm dục
Nay là dịp đoạn trừ.
Ca-diếp thả Kiều-trần
Cho về lại núi rừng".
Bấy giờ, Phật bảo với các Tỳ-kheo: "Vị tiên nhân thời ấy nào phải ai khác đau mà chính là Ta đây; còn ba ba là Bà-la-môn, và con khỉ lúc ấy là Ưu-đà-di. Xưa kia làm muông thú, y đã nhờ Ta cứu thoát, nay lại cũng nhờ ta mà được giải thoát".
Các Tỳ-kheo liền bạch với Phật: "Bạch Thế Tôn! Vì sao Ưu-đà-di đối với Sa-di-ni Chi-lê như con gái mình, lại sinh khởi dục tưởng?". Phật nói với các Tỳ-kheo: "Không những ngày nay Ưu-đà-di đối với Chi-lê như con gái mình mà khởi dục tưởng, mà trong thời quá khứ đối với cô gái ấy cùng đã từng khởi dục tưởng." Các Tỳ-kheo liền bạch với Phật: "Bạch Thế Tôn! Đã từng có như vậy sao?".
Phật đáp: "Đúng như vậy! Trong thời quá khứ có một người Bà-la-môn họ Tung-cừ, sống bằng nghề nông, ông cưới một bà vợ đoan chính đẹp đẽ, hai người ái ân
nồng thắm, sinh một đứa con gái cũng đoan chánh không kém. Vì họ của ông là Tung-cừ nên ông đặt tên con gái là Tung-cừ. Đến khi cô khôn lớn, các gia đình Bà-la-môn liền sai mai mối đến xin cưới cô. Khi ấy, cô hỏi mẹ: "Những người khách đến là ai vậy?". Đáp: "Họ xin cưới con đấy". Cô bèn thưa với mẹ: "Con không muốn lấy chồng, chỉ thích tu phạm hạnh". Bà mẹ nói: "Không được! Nguyên tắc con trai con gái là phải lấy vợ lấy chồng". Cô lại nói: "Nếu cha mẹ thương yêu con, thì xin đừng gả con cho ai". Vì cha mẹ quá thương yêu con gái nên không nở làm trái ý nó, liền đáp: "Đồng ý". Lúc đó, bà con quen biết đều lấy làm kỳ quái, tự hỏi: "Vì sao người con gái ấy đoan chính đẹp đẽ mà lại thủ chí thích tu phạm hạnh?". Thế nên, ai nấy đều yêu mến cô. Trong lúc Bà-la-môn ra đồng cày ruộng, bà vợ thường mang đồ ăn. Bỗng một hôm, bà vợ bận việc, bèn sai Tung-cừ đem thức ăn ra đồng cho cha. Khi ấy, Bà-la-môn không tư duy chân chánh nên phát sinh dục tưởng, mong mỏi vợ tới sẽ cùng hành lạc, nên trông thấy người mang thức ăn đến, liền bỏ cày lên đón. Do lòng dục làm mê loạn, ông không kiềm chế được, nên chỗ không nên vuốt ve mà cha lại vuốt ve con mình. Khi ấy, cô Tung-cừ liền chảy nước mắt đứng yên. Thế rồi, ông Bà-la-môn bỗng sực nghĩ lại:"Con Tung-cừ này thường không ưa dục lạc, mọi người đều ca ngợi, nay ta vuốt ve nó mà nó chẳng kêu la gì, hình như nó có ý thích, liền đọc kệ:
"Nay ta vuốt ve con,
Con cúi đầu thở ra
(265c) Hình như con không muốn
Hành lạc cùng với ta.
Con từng tu phạm hạnh
Mọi người ai cũng kính
Mà nay lại yếu mềm
Dường có ý phàm tục".
Bấy giờ, cô Tung-cừ bèn dùng kệ đáp lại lời cha:
"Trước gặp cảnh khủng bố,
Con nương cậy cha hiền
Nay cội gốc nương tựa
Lại gặp phải não phiền
Nhưng trong chỗ thâm tình
Biết tố cáo cùng ai.
Ví như chỗ nước sâu
Bỗng phát sinh ra lửa
Nơi cội gốc chở che,
Mà nay sinh khủng bố
Chỗ không sợ sinh sợ
Nơi trở về gặp nạn
Các thiên thần rừng cây
Chứng cho điều phi pháp
Ân sinh dưỡng không tròn
Một sớm thành ô nhục
Lòng đất không mở ra
Ta biết trốn vào đâu?"
Khi Bà-la-môn nghe con gái mình đọc kệ, lòng đầy hổ thẹn, lập tức bỏ đi.
Phật nói với các Tỳ-kheo: "Bà-la-môn thuở ấy nào phải ai khác đâu mà là Ưu-đà-di ngày nay. Còn vợ Bà-la-
môn lúc ấy thì nay là Tỳ-kheo ni Ưu-bát-la; và cô Tung-cừ thuở trước thì nay chính là Sa-di-ni Chi-lê vậy. Ngày xưa, ông đã từng khởi dục tưởng với cô gái này nên nay lại khởi trở lại".
Rồi Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo cư trú tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, vì mười việc lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
- Nếu Tỳ-kheo bị dâm dục biến tâm, rồi cọ xát với thân người nữ, hoặc nắm tay, hoặc nắm đuôi tóc và xúc chạm vào các bộ phận khác để tìm cảm giác êm ái, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Giải thích
Tỳ kheo: Như trên đã nói.
Dâm dục: Tức là có tâm nhiễm ô.
Biến tâm: Tâm quá khứ diệt tận, thay đổi nên gọi là biến. Nhưng chỉ biến dịch trong các thứ này: căn, lực, giác chi và Thánh đạo.
Tâm: Tức là ý thức.
Người nữ: Như mẹ, chị, em thân thích hoặc chẳng phải thân thích, hoặc lớn, hoặc nhỏ, hoặc tại gia, xuất gia.
Nắm tay: Hoặc nắm bàn tay, hoặc nắm cổ tay, cho đến nắm một ngón tay thì gọi là nắm tay.
Biên: Có 8 loại, đó là:
1)Đuôi tóc.
2)Ngoài lề của hạt châu.
3) Phần chót của sợi tơ.
4) Trên chót vòng hoa. (266a)
5) Lớp ngoài vỏ cây.
6) Trên đầu ngọn cỏ.
7) Trên đầu sợi lông.
8) Bên ngoài da. :
Nếu nắm 8 loại biên này gồm luôn cả tóc thì phạm 8 tội Tăng-gia-bà-thi-sa. Ngoài tóc ra, nếu nắm 7 loại biên kia thì phạm 7 tội Thâu-lan-giá.
Thân thể tiếp xúc: Hai thân thể tiếp xúc nhau.
Các bộ phận khác: Các bộ phận trong thân thể, trừ tóc ra.
Vuốt ve: Vuốt xuôi, vuốt ngược khắp nơi.
Tìm cảm giác êm ái: Trong khi vuốt xuôi, vuốt ngược thân thể có cảm giác êm ái.
Tăng-già-bà-thi-sa: Như trên đã nói, hoặc Tỳ-kheo có tâm nhiễm ô kéo mái tóc của phụ nữ, hoặc dở lên, hoặc đè xuống, hoặc kéo tới, hoặc đẩy lui, hoặc ôm vào, hoặc hôn, hoặc xô, hoặc vố, đều phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo muốn nắm người này mà lại đụng nhằm người khác, hoặc muốn nắm người khác mà lại đụng phải người này, hoặc muốn xúc chạm người này mà xúc chạm người này, hoặc muốn xúc chạm những người khác rồi xúc chạm những người khác, cho đến lôi kéo, vuốt ve, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa. Trong ý tưởng người đó là phụ nữ, nhưng lại là hoàng môn rồi nắm tóc, cho đến lôi kéo, vuốt ve thì Tỳ-kheo phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu trong ý Tỳ-kheo tưởng người đó là hoàng môn, nhưng lại là phụ nữ, rồi lôi kéo, vuốt ve thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu trong ý Tỳ-kheo tưởng người đó là phụ nữ mà người đó đích thực là phụ nữ, rồi lôi kéo, vuốt ve, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu trong ý Tỳ-kheo tưởng người đó là hoàng môn mà người đó quả là hoàng môn, rồi lôi kéo, vuốt ve, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu trong ý Tỳ-kheo tưởng người đó là phụ nữ nhưng lại là đàn ông, rồi lôi kéo, vuốt ve, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu trong ý Tỳ-kheo tưởng người đó là nam giới, nhưng lại là phụ nữ, rồi lôi kéo, vuốt ve, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu trong ý Tỳ-kheo tưởng người đó là nam giới, mà quả thực là nam giới, rồi lôi kéo, vuốt ve thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Đối với hoàng môn thì cũng như nam giới.
Nếu Tỳ-kheo khởi tâm dâm dục đuổi bắt người nữ, rồi người nữ đó chạy vào trong đám phụ nữ, và Tỳ-kheo vào trong đó kéo người nữ ấy ra, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
- Hoặc khởi dục tâm chạm vào trong các phụ nữ ấy thì tùy xúc chạm vào ai đều phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nhưng nếu không xúc chạm thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo khởi tâm dâm dục đuổi bắt người nữ, rồi người nữ ấy chạy vào trong đám hoàng môn, và Tỳ-kheo vào trong đó kéo người nữ ấy ra, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo khởi tâm dâm dục xúc chạm các người hoàng môn, thì tùy theo sự xúc chạm, phạm tội Thâu-lan-giá.
Nhưng nếu không xúc chạm thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu Tỳ-kheo khởi tâm dâm dục đuổi bắt người nữ rồi người nữ ấy chạy vào trong đám đàn ông, và Tỳ-kheo vào trong đó lôi kéo người nữ ấy, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo khởi tâm dâm dục xúc chạm vào các người đàn ông, thì tùy theo sự xúc chạm, phạm tội Việt-tỳ-ni. Bằng không xúc chạm, thì phạm tội Việt-tỳ-ni tâm niệm sám hối.
Nếu Tỳ-kheo khởi tâm dâm dục đuổi bắt người hoàng môn và người hoàng môn ấy chạy vào trong đám hoàng môn, rồi Tỳ-kheo vào trong đó lôi kéo người hoàng môn ấy, (266b) thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo có dục tâm xúc chạm những người hoàng môn khác, thì tùy theo sự xúc chạm, phạm tội Thâu-lan-giá.
Nhưng nếu không xúc chạm, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu Tỳ-kheo khởi tâm dâm dục đuổi bắt người hoàng môn, và người hoàng môn ấy chạy vào trong đám phụ nữ, rồi Tỳ-kheo vào trong đó lôi kéo người hoàng môn ấy, thì phạm tội Thâu-lan-giá. ong ý Tỳ-kheo tưởng người đó là hoàng môn mà người đó quả là hoàng môn, rồi lôi kéo, vuốt ve, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo có dục tâm xúc chạm vào những phụ nữ khác, thì tùy theo sự xúc chạm, phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nhưng nếu không xúc chạm, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo khởi tâm dâm dục đuổi bắt người hoàng môn rồi người hoàng môn ấy chạy vào trong đám đàn ông, và Tỳ-kheo vào trong đó lôi kéo người hoàng môn ấy, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu có dục tâm xúc chạm những đàn ông khác, thì tùy theo sự xúc chạm, phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nhưng nếu không xúc chạm, thì phạm tội Việt-tỳ-ni tâm niệm sám hối.
Nếu Tỳ-kheo khởi tâm dâm dục đuổi bắt một người nam, rồi người nam ấy chạy vào trong đám người nam, và Tỳ-kheo vào trong đó lôi kéo người nam ấy, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu có dục tâm xúc chạm những người nam khác, thì tùy theo sự xúc chạm, phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nhưng nếu không xúc chạm, thì phạm tội Việt-tỳ-ni tâm niệm sám hối.
Nếu Tỳ-kheo khởi tâm dâm dục đuổi bắt một người nam và người nam ấy chạy vào trong đám phụ nữ rồi Tỳ-kheo vào trong đó lôi kéo người nam ấy, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu có dục tâm xúc chạm những người nữ khác, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nhưng nếu không xúc chạm, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo khởi tâm dâm dục đuổi bắt một người nam, rồi người nam ấy chạy vào trong chúng hoàng môn và Tỳ-kheo vào trong đó lôi kéo người nam ấy, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu có dục tâm xúc chạm những người hoàng môn khác, thì tùy theo sự xúc chạm, phạm tội Thâu-lan-giá.
Nhưng nếu không xúc chạm, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu Tỳ-kheo khởi tâm dâm dục, một lần xúc chạm nhiều phụ nữ, thì phạm tội Tăng-gi-bà-thi-sa. ôi kéo, vuốt ve, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu trong ý Tỳ-kheo tưởng người đó là phụ nữ nhưng lại là đàn ông, rồi lôi kéo, vuốt ve, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu trong ý Tỳ-kheo tưởng người đó là nam giới, nhưng lại là phụ nữ, rồi lôi kéo, vuốt ve, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nhưng nếu xúc chạm riêng từng người thì một lần xúc chạm phạm một tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo đang ngồi, có phụ nữ đến đảnh lễ dưới chân, mà Tỳ-kheo khởi tâm dâm dục, thì phải đứng thẳng dậy nghiêm trang, nói với phụ nữ ấy: "Đảnh lễ xa một tí".
Nhưng vì người phụ nữ ấy sùng tín, nên lại tiếp tục đảnh lễ dưới chân. Khi ấy, Tỳ-kheo phải cắn lưỡi, mím môi chịu đau đớn, chứ không được cảm nhận sự êm ái của người nữ.
Nếu phụ nữ đến Tỳ-kheo xin nước, thì Tỳ-kheo nên bảo người giữ nước cho họ, chứ không nên tự mình rót nước trực tiếp vào tay phụ nữ, mà phải đổ nước đầy sô rồi đưa. Nếu không có sô thì sai tịnh nhân (cư sĩ trong chùa) đưa cho họ. Nếu không có tịnh nhân thì Tỳ-kheo phải để chén nước trên giường, trên ghế rồi bảo: "Hãy lấy nước đấy uống". Nếu Tỳ-kheo ngồi cùng với phụ nữ trên một chiếc giường thì trái oai nghi. Nếu khởi dục tâm thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Còn như cố ý lay động cái giường, dù không xúc chạm trực tiếp, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu cùng ăn chung một chén, một tô, hoặc cùng nằm chung một giường cũng như vậy.
(266c) Nếu Tỳ-kheo nằm chung với phụ nữ trên một giường xúc chạm nhau, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳkheo ngồi, phụ nữ nằm, phụ nữ ngồi, Tỳ-kheo nằm, tùy theo lúc ngồi, lúc nằm xúc chạm nhau, thì mỗi lần phạm một tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo biết phép mà đa trá ôm phụ nữ cùng ngồi, cùng nằm cả đêm không di dịch, thì phạm một tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo cùng kết vòng hoa chung với phụ nữ, thì trái oai nghi. Nhưng nếu sinh tâm nhiễm ô thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu khởi dục tâm, làm lay động vòng hoa, dù không chạm xúc nhau, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳkheo cùng đứng chung với phụ nữ trên miếng ván đặt trên miệng giếng để xách nước, thì trái oai nghi.
Nếu có dục tâm thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu có dục tâm làm lay động tấm ván, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nhưng nếu không lay động thì không có tội. Hoặc nơi đó có người đàn ông khác cũng không có tội.
Nếu Tỳ-kheo cùng với phụ nữ xách nước chung một dây thì trái oai nghi. Trong khi đó, nếu khởi dục tâm thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Hoặc vì dục tâm mà làm lay động cái dây, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo cùng với phụ nữ xách nước chung một giếng, khi Tỳ-kheo thả gàu xuống, phụ nữ cũng muốn thả gàu xuống, thì Tỳ-kheo phải nói: "Này chị hãy khoan, đợi tôi xách lên rồi, chị mới thả xuống".
Nếu thềm giếng mỏng manh dễ lay động mà Tỳ-kheo cùng xách nước một lúc với phụ nữ, thì trái oai nghi. Trong khi đó, nếu khởi dục tâm, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Còn nếu vì dục tâm, làm lay động thềm giếng, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nhưng nếu thềm giếng không động, thì không có tội. Hoặc ở trung gian có tịnh nhân, cũng không có tội.
Nếu Tỳ-kheo đi vào xóm làng đến nhà Ưu-bà-tắc có tín tâm, khi ấy, Ư-bà-tắc, Ưu-bà-di nói: "Con muốn nghỉ tại chùa một đêm để cúng dường Phật và xin thầy cho con mượn những dụng cụ cần thiết". Tỳ-kheo đáp: "Được thôi!". Rồi sau đó, nếu Tỳ-kheo cùng với người nữ nâng cây trụ lên để trồng, thì trái oai nghi. Nếu có dục tâm thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Hoặc vì dục tâm mà làm lay động cây trụ thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo cùng với người nữ trương ra những dụng cụ cúng dường như tre, gỗ, da, mỗi người cầm một đầu, thì trái oai nghi. Trong khi đó nếu có dục tâm thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu vì dục tâm, làm lay động tre, gỗ, da thì phạm tội Thâu-lan-giá. Ngoài ra nếu Tỳ-kheo cùng với người nữ nắm một đầu giăng ra các thứ như trướng, man y, gấm vóc, bức tượng, cho đến các vòng hoa, thì trái oai nghi. Trong khi đó, nếu có dục tâm thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Hoặc vì dục tâm mà làm lay động những vật ấy, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo cùng với người phụ nữ bưng cái hũ đường phèn lên thì trái oai nghi. Trong lúc đó, nếu có dục tâm thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Hoặc vì dục tâm mà làm lay động cái hũ đó, thì phạm tội Thâu-lan-giá. Cho đến tất cả các vật nặng khác cũng như thế.
Nếu Tỳkheo cùng với người nữ cắm hoa (267a), rót đầu, người nữ cầm lục bình, còn Tỳ-kheo cắm hoa hoặc Tỳ-kheo cầm lục bình và người nữ cắm hoa, đều trái oai nghi. Trong lúc đó, nếu có dục tâm thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Hoặc vì dục tâm mà làm lay động cái bình, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo nghe thuyết pháp suốt đêm với phụ nữ thì nên cho họ ngồi ở ngoài bức tường. Nếu giảng đường rộng, phải ngồi chung, thì phải dùng một khúc cây ngăn cách với họ.
Sau khi nghe pháp xong, Tỳ-kheo cầm các vật như mền, áo, châu báu.v.v.. bố thí, mà Tỳ-kheo cùng với người nữ cầm những vật đó để chú nguyện, thì trái oai nghi. Trong lúc đó, nếu có dục tâm, thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Hoặc vì dục tâm mà làm lay động các vật ấy, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Vào buổi sáng sớm Tỳ-kheo cùng với người nữ chuẩn bị các thứ ẩm thực, cho đến các thứ muối, nếu Tỳ-kheo cầm chén, người nữ bỏ muối vào, hoặc người nữ cầm chén, Tỳ-kheo bỏ
muối vào, đều trái oai nghi. Trong khi đó, nếu Tỳ-kheo có dục tâm thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Hoặc vì dục tâm mà làm lay động cái chén, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo để cái chén trên bàn, rồi người nữ bỏ muối vào trong đó, thì không phạm.
Nếu có người nữ muốn gánh vật nặng mà không dỡ nổi lên vai, bèn nhờ Tỳ-kheo đỡ giúp lên vai, thì Tỳ-kheo không nên đỡ giúp. Trong khi đó, nếu có những nam nữ khác thì Tỳ-kheo nên bảo họ đỡ giúp. Nếu không có ai cả thì Tỳ-kheo nên đỡ vật ấy đặt lên một chỗ cao, rồi bảo người phụ nữ ấy đến gánh.
- Nếu Tỳ-kheo cùng đi với người nữ trên đường đất có thể rung động, thì trái oai nghi. Trong khi đó, nếu Tỳ-kheo có dục tâm, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu vì dục tâm mà làm lay động đất, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo cùng đi với người nữ trên một chiếc xe, trên một con đò, thì trái oai nghi. Trong khi đó, nếu Tỳ-kheo có dục tâm thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu vì dục tâm mà làm lay động chiếc xe, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
-Nhưng nếu xe không lay động thì không có tội. Hoặc ở trung gian có người đàn ông khác, thì không có tội.
Nếu khi xuống xe, thấy người nữ cùng xuống, thì Tỳ-kheo dừng lại để người nữ xuống xong rồi Tỳ-kheo mới xuống. Nhưng nếu lối xuống rộng rãi, không lay động thì không có tội. Hoặc trung gian có người đàn ông khác thì không phạm.
Nếu Tỳkheo cùng đi chung với phụ nữ trên một tấm ván dài thì trái oai nghi. Trong khi đó, nếu Tỳ-kheo có dục tâm, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu vì dục tâm mà làm lay động tấm ván, thì phạm tội Thâu-lan-giá. Nhưng nếu tấm ván không lay động, hoặc trung gian có người đàn ông, thì không có tội.
Nếu Tỳ-kheo cùng lội nước chung với người phụ nữ, mà Tỳ-kheo đi sát bên sau, làm văng nước lên người nữ thì trái oai nghi. Trong khi đó, nếu Tỳ-kheo có dục tâm thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu vì dục tâm mà làm bắn nước lên người nữ, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo đi cùng thuyền với phụ nữ, thì Tỳ-kheo phải (267b) đứng ở chỗ nam giới đứng. Nhưng nếu chỉ có một chỗ, thì Tỳ-kheo phải giữ chánh niệm mà đứng, trái lại, nếu có tâm này khác mà xúc chạm họ, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu khi thuyền bị chìm, người nữ trôi giạt đến Tỳ-kheo, thì Tỳ-kheo tưởng tượng họ là cục đất mà vứt lên khỏi nước, thì không phạm. Nhưng nếu có dục tâm thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo đang đi kinh hành ở bên sông, có người nữ rơi xuống sông, kêu la ơi ới xin Tỳ-kheo cứu mạng, thì Tỳ-kheo tưởng tượng họ là cục đất mà vớt lên, thì không phạm; hoặc đưa cành tre, khúc cây, chiếc dây cho họ nắm rồi kéo lên, thì không phạm. Hoặc Tỳ-kheo nói: "Ta biết cô tuy khổ, nhưng do số mạng đã định trước", thì không có tội.
Nếu người nữ vội vàng vớ lấy Tỳ-kheo, thì Tỳ-kheo phải giữ chánh tâm đứng im, còn như có tâm này khác, gấp chiếc y cho dày lại để nắm cô ta, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nhưng nếu nắm cô ta qua lớp y mỏng manh thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Khi Tỳ-kheo đi vào trong thành, nếu gặp vua xuất thành, hoặc gặp ngày đại hội có đông người ra vào, thì Tỳ-kheo phải đứng chờ lúc ít người mới đi vào, trái lại, nếu cùng đi chung với mọi người đông đúc, thì trái oai nghi; thậm chí, nếu có dục tâm xúc chạm họ, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa
Nếu Tỳ-kheo vào thành khất thực đi ngang qua nhà dâm nữ, rồi dâm nữ đến nắm lấy tay Tỳ-kheo, thì Tỳ-kheo phải tư duy chân chánh. Khi Tỳ-kheo khất thực, nếu có phụ nữ đoan chánh đem thức ăn đến cúng dường Tỳ-kheo, rồi Tỳ-kheo thấy người nữ ấy mà khởi lên dục tưởng, thì Tỳ-kheo phải đặt bát xuống đất nhờ người trao cho cô ta.
Nếu người đem thức ăn đến dâng Tỳ-kheo, mà một tay cô đỡ bát, một tay sớt thức ăn, thì trái oai nghi. Trong khi đó, nếu Tỳ-kheo có dục tâm mà xúc chạm cô ấy thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo đang đi trên con đường hẻm chật chội trong xóm mà gặp người nữ, thì phải dừng lại đợi người đó đi qua. Nhưng nếu cùng tranh nhau đi thì trái oai nghi, hoặc có dục tâm mà xúc chạm họ thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo cùng với mẹ, chị, em, thân quyến lâu ngày gặp nhau, rồi họ vui mừng ôm chầm lấy Tỳ-kheo, thì Tỳ-kheo phải đứng im, giữ chánh niệm. Trái lại, nếu có tâm này khác, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo đến nhà đàn việt rồi phụ nữ bồng trẻ con đặt lên gối Tỳ-kheo, thì không phạm. Nhưng nếu Tỳ-kheo đến bồng trẻ con từ trên tay phụ nữ, thì trái oai nghi. Trong khi đó, nếu Tỳ-kheo có dục tâm, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu hai đàng giằng co động chạm nhau, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nhưng nếu tay Tỳ-kheo xúc chạm người phụ nữ ấy, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo đi vào thành mà gặp lúc vua xuất cung hoặc gặp ngày đại hội có nhiều nam nữ ra vào, thì Tỳ-kheo phải đứng lại đợi lúc ít người mới đi vào.
Nếu lúc đó có voi điên, ngựa điên, trâu điên phóng chạy (267c) hoặc xe bốc cháy, các tai nạn đáng sợ xảy ra nên Tỳ-kheo phải gấp rút đi vào thì không có tội.
Nếu tại những nơi có đại hội như chỗ Phật đản sinh, chỗ Phật thành đạo, chỗ chuyển pháp luân, chỗ A-nan mở đại hội, chỗ La-hầu-la mở đại hội, chỗ Ban-giá-vu sắp mở đại hội, đang có nhiều người đến xem, rồi người đem vòng xuyến, chuỗi anh lạc, y phục đến gởi Tỳ-kheo.
Nếu là vật không thanh tịnh (như vòng ngọc) thì Tỳ-kheo nên bảo tịnh nhân giữ. Nếu là vật thanh tịnh thì phải tự tay mình giữ. Và khi người nữ trở lại đòi những vật đó, thì bảo tịnh nhân trả lại vật không thanh tịnh, còn vật thanh tịnh thì chính tay mình trả lại. Nhưng Tỳ-kheo không được đeo những vật đó cho họ, nếu đeo, thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Còn như xúc chạm vào thân thể người nữ, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu xúc chạm vào kẻ hoàng môn thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu xúc chạm vào đàn ông, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu xúc chạm tất cả các loài súc sinh giống cái, cũng phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu xúc chạm vào Khẩn-na-la-cái, hoặc khỉ cái, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Ngoài ra còn có các trường hợp:
- Nếu đứng kề sát người nữ, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa; kề sát người hoàng môn thì phạm tội Thâu-lan-giá; kề sát đàn ông thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Hoặc là đứng kề sát người nữ, thì phạm tội Thâu-lan-giá; kề sát hoàng môn, thì phạm tội Việt-tỳ-ni; kề sát đàn ông thì phạm tội tâm niệm sám hối. Hoặc là đứng kề sát người nữ thì phạm tội Viêt-tỳ-ni; kề sát hoàng môn thì phạm tội Việt-tỳ-ni tâm niệm sám hối; kề sát đàn ông thì không phạm. Hoặc là đứng kề sát phụ nữ thì phạm tội Việt-tỳ-ni tâm niệm sám hối; hoàng môn và đàn ông thì không phạm. Do đó nên nói:
3. Giới : Nói Năng Thô Tục
- Nếu Tỳkheo bị dâm dục biến tâm, rồi xúc chạm thân người nữ, hoặc nắm tay hoặc nắm đuôi tóc, hoặc xúc chạm vào các bộ phận khác để tìm cảm giác êm ái, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
(Hết giới Tăng tàn thứ hai)
3. GIỚI: NÓI NĂNG THÔ TỤC.
Khi Phật an trú tại thành Vương Xá, trong vườn trúc Ca-lan-đà, nói rộng như trên. Bấy giờ, Tịnh Cư Thiên đem thứ thuốc dành cho Chuyển Luân Vương uống giá trị hàng trăm ngàn trao cho Kỳ-cựu. Rồi thầy thuốc Kỳ-cựu suy nghĩ: "Hiện nay, trên thế gian này, ai là người đáng tôn trọng bậc nhất, ai là người cao quí hơn hết để ta đem món thuốc này mà hiến tặng". Thế rồi ông thầm nhủ: "Chỉ có Đức Như Lai là đáng tôn kính hơn hết, vậy ta hãy đem món thuốc này mà dâng hiến lên Thế Tôn". Tức thì Kỳ-cựu đồng tử đi đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ chân Thế Tôn, rồi đứng qua một bên (268a) bạch Thế Tôn rằng:
- Bạch Thế Tôn! Tịnh Cư Thiên cho con món thuốc dành cho Chuyển Luân Vương, giá trị đáng trăm nghìn, con suy nghĩ: "Trên thế gian này ai là người đáng tôn trọng bậc nhất, ai là người cao quí hơn hết đáng dâng tặng món thuốc này". Rồi con thầm nhủ: "Chỉ có Đức Như Lai là bậc đáng tôn kính nhất trên đời, vậy ta hãy đem món thuốc này mà dâng hiến lên Thế Tôn". Xin Thế Tôn hãy thương xót con mà nhận lấy món thuốc này.
Phật bèn nói với Kỳ-cựu:
- Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri đã vĩnh viễn đoạn tận các tập khí chướng ngại dâm, nộ, si chỉ còn cái
thân vi diệu kiên cố, bình đẳng, không có bệnh hoạn gì cần phải uống thứ thuốc này.
Bấy giờ, Kỳ-cựu lại bạch với Phật: "Bạch Thế Tôn! Đức Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri có cái thân vi diệu bình đẳng, tuy không còn bệnh tật gì, nhưng vì thương xót con, xin hãy nhận lấy món thuốc này, lại vì các đệ tử trong đời sau mở bày phương tiện để họ thấy rõ: Người có bệnh thì nhận thuốc, người bố thí thì được phước".
Khi ấy, Thế Tôn im lặng thọ nhận. Kỳ-cựu lại suy nghĩ: "Nay đây ta không thể cho Thế Tôn uống thuốc như người thường, mà phải dùng hoa sen xanh ướp vào thuốc cho thơm để Thế Tôn ngửi". Bấy giờ, Thế Tôn bèn ngửi món thuốc có ướp mùi thơm của hoa sen xanh, cho nên bị đi cầu đến 18 lần. Sau khi đi cầu, sắc tướng của Thế Tôn kém vui.
Khi ấy vua Bình-sa cùng với quần thần và quyến thuộc đều đến thăm bệnh Thế Tôn. Đồng thời năm trăm dâm nữ tại thành Vương Xá cũng đến đảnh lễ vấn an Thế Tôn. Khi vua Bình-sa vào thăm bệnh Thế Tôn xong thì quần thần theo hầu cũng tuần tự vào vấn an Thế Tôn. Năm trăm dâm nữ bấy giờ, hoặc cưỡi voi, ngựa, hoặc đi xe, đi kiệu xe riêng đến thăm bệnh Thế Tôn. Trong số đó có người thì vào thăm, có người thì không vào, có người thì cùng với bọn trai trẻ vào trong công viên dạo xem các hồ tắm, hưởng thụ ngũ dục, ca múa vui đùa. Khi ấy, có một dâm nữ bần cùng, y phục xấu xí, không ai thèm nói chuyện nên cô đi đến chỗ Ưu-đà-di, thưa: "Thưa thầy, con muốn vào xem". Ưu-đà-di nói: "Được thôi, chị không yêu
cầu tôi cũng muốn cho chị vào, huống gì chị đã yêu cầu", liền dẫn cô ta vào phòng. Rồi Ưu-đà-di lần lượt chỉ cho cô xem những hình vẽ nơi các căn phòng, và hỏi: "Này chị, phòng ốc có đẹp không?". Đáp: "Thật đẹp". Thầy lại hỏi: "Này chị, chúng ta có thể cùng làm việc đó được chăng?". Đáp: "Tôi lấy việc nằm ngửa để làm kế sinh sống, khi nào có đàn ông đến kia mà". Ưu-đà-di nói: "Này chị, chị hãy nằm xuống đất". Cô ta liền nằm xuống đất. Thầy lại bảo: "Hãy nằm nghiêng bên phải". Cô ta bèn nằm nghiêng bên phải. Thầy lại bảo: "Hãy nằm nghiêng bên trái". Cô ta bèn nằm nghiêng bên trái. Thầy lại ra lệnh: "Hãy nằm ngữa". Tức thì cô ta nằm ngữa. Thầy lại truyền lệnh: "Hãy khoan thai đi". Cô ta liền đi ưỡn ẹo. Bấy giờ, Ưu-đà-di bèn nhổ nước bọt, đạp một đạp, khiến cô ta ngã quị. Rồi thầy lại nói: "Này chị, hãy đứng dậy. Ta đã làm (đùa) xong. Khi ấy, dâm nữ (268b) nổi giận nói: "Đó không phải là cách từ tạ của Sa-môn".
Bấy giờ, có một Tỳ-kheo chuyên tọa thiền, trước đó vào ngồi tại một chỗ tối trong phòng, từ xa trông thấy sự kiện như thế, liền nói với các Tỳ-kheo. Các Tỳ-kheo liền đem việc đó đến bạch lên Thế Tôn. Phật bèn bảo gọi Ưu-đà-di đến. Họ liền gọi đến. Khi đến rồi, Phật liền hỏi Ưu-đà-di:
"Ông có làm như vậy thật chăng?".
Đáp: "Có thật như vậy".
Phật liền nói: "Ông dùng cái tâm nào (xử sự như vậy)?".
Đáp: "Cái tâm tham dục".
Phật lại hỏi: "Ông muốn hành dâm sao?"
Đáp: "Con không muốn việc đó mà chỉ muốn đùa thôi".
Phật nói: "Đó là việc xấu. Này Ưu-đà-di, Ta không từng dùng nhiều cách chê trách dục tưởng, ca ngợi ly dục là gì? Vì sao nay ông lại làm một việc xấu như thế? Ưu-đà-di! Đó là việc phi pháp, phi luật, trái lời Ta dạy, không thể dùng việc ấy để nuôi lớn thiện pháp được".
Thế rồi, Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại thành Vương Xá phải tập họp lại tất cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:
- Nếu Tỳ-kheo để cho tư tưởng dâm dục xâm chiếm tâm hồn, rồi dùng lời dơ bẩn bảo người nữ giao hoan với mình, theo tập quán tính dục như bọn nam nữ trai trẻ, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Giải thích
Bảo người nữ giao hoan với mình: Là nói cái việc trái với phạm hạnh.
Như bọn nam nữ trai trẻ: Trai trẻ có ba hạng: Thiếu niên nhỏ tuổi, thiếu niên trung niên và thiếu niên lớn tuổi. Trung niên cũng có ba hạng: Trung niên nhỏ tuổi, trung niên trung bình và trung niên lớn tuổi. Lão niên cũng có ba hạng: Lão niên nhỏ tuổi, lão niên trung bình và lão niên già lão .
(Nếu Tỳ-kheo bảo người nữ giao hoan với mình) Như bọn nam nữ thanh niên thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo đối với phụ nữ khởi dục tâm, rồi nói thẳng rằng muốn làm hoặc không muốn làm, hoặc khen chê, hỏi han, cầu xin được thấy (của quý) hoặc mắng.v.v...(thì phạm tội) .
Muốn làm: Muốn bỏ pháp Sa-môn mà làm việc dâm dục.
Không muốn làm: Không muốn bỏ pháp Sa-môn, tuy nói: "Tôi sẽ làm việc dâm dục", nhưng thực sự không làm. Đó gọi là không muốn làm.
Khen chê: Khen hoặc chê tám chỗ sau đây: 2 môi, 2 nách, 2 vú, 2 bên sườn, bụng, rún, 2 đùi vế và 2 đường (âm đạo và hậu môn).
Môi: Nói rằng: Môi đẹp, môi hồng, môi cân đối, môi như hoa thạch lựu.v.v.. khen ngợi như thế thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
(268c) Nếu nói: Môi xấu, môi trề, môi thô, môi heo, môi như miệng giếng.v.v..., chê bai như thế, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nách: Hoặc khen rằng: nách đẹp, nách bằng phẳng, nách không có lông, nách thơm. Hoặc chê rằng: nách hôi, nách sâu, nách nhiều lông. Nếu khen chê như thế thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Vú: Hoặc khen rằng: vú đẹp, vú tròn, vú như trái lựu, vú như núm vàng, hai vú cân bằng. Hoặc chê rằng: Vú hôi, vú trệ, vú lớn, vú heo, vú chó, vú như túi đựng thuốc. Nếu khen chê như thế, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Sườn: Hoặc khen rằng: sườn đẹp, sườn bằng phẳng, sườn như cái ròng rọc. Hoặc chê rằng: sườn xấu, sườn bị sa xuống.v.v... Nếu khen chê như thế, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Bụng: Hoặc khen rằng: bụng đẹp, bụng bằng phẳng. Hoặc chê rằng: bụng xấu, bụng lớn, bụng trệ. Nếu khen chê như thế, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Rún: Hoặc khen rằng: rún đẹp, rún sâu, rún như dòng nước xoáy. Hoặc chê rằng: rún xấu, rún lớn, rún lồi. Nếu khen chê như vậy thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Đùi vế: Hoặc khen rằng: đùi vế đẹp, đùi vế tròn, đùi vế như chân cọp, đùi vế như vòi voi. Hoặc chê rằng: đùi vế xấu, đùi vế ốm teo. Nếu khen chê như thế, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Hai đường: (Đường tiểu tiện và hậu môn), nếu nói tên hai đường này thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo có tâm nhiễm ô khen chê tám chỗ kể trên, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nói: Tức nói với người nữ rằng: Như mẹ, chị em của cô từng phục vụ người khác, hoặc chồng, hoặc chú của cô bảo cô: "Ngươi phải tùy theo chỗ đó mà làm".
Nếu nói những lời ấy thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Hỏi: Chẳng hạn hỏi người nữ: "Ngươi đã từng theo lệnh của những người như chồng hoặc chú, làm (việc ấy) tại chỗ nào? Làm vào giờ nào trong đêm?"
Nếu hỏi như vậy thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Cầu: Tỳ-kheo nói với người nữ: "Như người ta đòi mẹ, chị hay em của người phục vụ cho họ. Nay nhà ngươi nhờ việc này mà được cơm áo".
Nếu nói như vậy, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Thỉnh: Tỳ-kheo nói với người nữ: "Ta đã cầu thỉnh các thiên thần để được giao hoan với ngươi thì ta mới thỏa nguyện".
Nếu nói như vậy, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Xem: Tỳ-kheo nói với người nữ rằng: "Giờ đây chúng ta hãy so sánh xem môi ai đẹp: của tôi hay của cô? Nếu môi ai không đẹp thì phải chịu bù lỗ". (269a) Đối với hai nách, hai vú, hai sườn, bụng, rún và hai bắp đùi cũng đều so sánh xem của người nào đẹp; Nếu không đẹp thì phải chịu bù lỗ. Hoặc gọi tên hai đường, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Mắng: Vì do lòng dục mà mắng bằng các danh từ như lừa, ngựa.v.v.. thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nói thẳng: Nếu Tỳ-kheo nói huỵch toẹt với người nữ rằng: "Hai ta hãy làm cái việc ấy", thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Tóm lại, nếu Tỳ-kheo có dục tâm đối với người nữ, hoặc muốn làm (tình), hoặc không muốn làm, rồi khen, chê, nói, hỏi, cầu, thỉnh, xem, mắng, nói thẳng, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo khởi dục tâm muốn tới người này mà lại tới những người khác, hoặc muốn tới những người khác mà lại tới người này, hoặc muốn tới người này, rồi tới người này, hoặc muốn tới những người khác, rồi tới những người khác.v.v... cho đến nói thẳng, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo khởi dục tâm đối với người nữ mà hướng đến người hoàng môn, cho đến nói thẳng, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo đối với người hoàng môn, khởi dục tâm, mà lại hướng đến người nữ, cho đến nói thẳng, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo đối với người nữ khởi dục tâm rồi hướng đến người nữ cho đến nói thẳng, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo đối với người hoàng môn khởi dục tâm, rồi hướng đến người hoàng môn, cho đến nói thẳng, thì phạm tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo đối với người nữ khởi dục tâm, mà lại hướng đến người nam, cho đến nói thẳng, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu Tỳ-kheo đối với người nam, khởi dục tâm, mà lại hướng đến người nữ, cho đến nói thẳng, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa. (Người nữ hướng đến người nữ cũng như thế).
Nếu Tỳ-kheo đối với người nam khởi dục tâm, rồi hướng đến người nam cho đến nói thẳng, thì phạm tội Việt-tỳ-ni. Hoàng môn, người nam cũng như thế.
Hoặc Tỳ-kheo có dục tâm hướng đến người nữ nói về các việc: Dâm dục, thuận dâm dục, nói úp mở, nói quanh co, nói với người mang thai.
Dâm dục: Như nói: "Này chị, chúng ta cùng làm việc ấy". Đó gọi là dâm dục.
Thuận dâm dục: Nếu Tỳ-kheo nói với người nữ rằng: "Muốn được các vật như con trai, thoa hương, vòng hoa, y phục, anh lạc, thì phải làm việc ấy", đó gọi là thuận dâm dục.
Nói úp mở: Nếu Tỳ-kheo đến người nữ nói úp mở rằng: "Này chị, đến tắm, đến ăn trái cây, đến nặn ra chất độc", nói những lời bóng gió như vậy, thì gọi là nói úp mở.
Nói quanh co: Nếu Tỳ-kheo có tình ý với một phụ nữ này, rồi hướng về người nữ khác nói về tám chỗ, mà phụ nữ này biết Tỳ-kheo có tình ý đối với mình, thì Tỳ-kheo ấy phạm tám tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nhưng nếu người phụ nữ ấy không biết, thì Tỳ-kheo phạm sáu tội Thâu-lan-giá, hai tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo có dục tâm đối với một phụ nữ, rồi hướng đến chính phụ nữ này khen chê tám bộ phận của những phụ nữ khác, mà người nữ này biết (269b) Tỳ-kheo có tình ý đối với mình, thì Tỳ-kheo ấy phạm tám tội Tăng-già-bà-thi-sa.
- Nhưng nếu người phụ nữ này không biết, thì Tỳ-kheo phạm sáu tội Thâu-lan-giá, hai tội Tăng-già-bà-thi-sa.
- Nếu Tỳ-kheo có tình ý đối với một phụ nữ, rồi hướng đến người nữ này nói về tám bộ phận của kẻ hoàng môn, mà người nữ này biết Tỳ-kheo có tình ý đối với mình, thì Tỳ-kheo phạm tám tội Tăng-già-bà-thi-sa.
- Nhưng nếu người phụ nữ ấy không biết thì Tỳ-kheo phạm 6 tội Thâu-lan-giá và hai tội Tăng-già-bà-thi-sa.
- Nếu Tỳ-kheo có tình ý đối với một phụ nữ, rồi tới nói với người phụ nữ ấy về 8 bộ phận của người đàn ông, mà người phụ nữ ấy biết Tỳ-kheo có tình ý với mình, thì Tỳ-kheo phạm tám tội Tăng-già-bà-thi-sa.
- Nhưng nếu người phụ nữ ấy không biết thì Tỳ-kheo phạm sáu tội Thâu-lan-giá, hai tội Tăng-già-bà-thi-sa.
Nếu Tỳ-kheo có tình ý với một người hoàng môn, rồi hướng đến những hoàng môn khác khen 8 bộ phận của họ, mà người hoàng môn ấy biết Tỳ-kheo có tình ý với mình thì Tỳ-kheo phạm tám tội Thâu-lan-giá.
Nhưng nếu người hoàng môn ấy không biết thì thì Tỳ-kheo phạm sáu tội Việt-tỳ-ni, hai tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo có tình ý với một người hoàng môn, rồi hướng đến người hoàng môn ấy khen chê 8 bộ phận của những hoàng môn khác, mà người hoàng môn ấy biết Tỳ-kheo có tình ý với mình, thì Tỳ-kheo phạm tám tội Thâu-lan-giá.
Nhưng nếu không biết thì phạm sáu tội Việt-tỳ-ni, hai tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo có tình ý với một người hoàng môn, rồi hướng đến người hoàng môn ấy khen chê về 8 bộ phận của phụ nữ, mà người hoàng môn ấy biết Tỳ-kheo có tình ý với mình thì Tỳ-kheo phạm tám tội Thâu-lan-giá.
Nhưng nếu người hoàng môn ấy không biết thì Tỳ-kheo phạm sáu tội Việt-tỳ-ni, hai tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo có tình ý với một người hoàng môn, rồi hướng đến người hoàng môn ấy khen chê 8 bộ phận của đàn ông, mà người hoàng môn ấy biết Tỳ-kheo có tình ý với mình, thì Tỳ-kheo phạm tám tội Thâu-lan-giá.
Nhưng nếu không biết thì phạm sáu tội Việt-tỳ-ni, hai tội Thâu-lan-giá.
Nếu Tỳ-kheo có tình ý với một người đàn ông, rồi hướng đến người đàn ông khác khen chê 8 bộ phận của họ, mà người đàn ông ấy biết Tỳ-kheo có tình ý với mình thì Tỳ-kheo phạm tám tội Việt-tỳ-ni.
Nhưng nếu không biết, thì phạm sáu tội Việt-tỳ-ni tâm niệm sám hối và hai tội Việt-tỳ-ni.
Nếu Tỳ-kheo có tình ý với một người đàn ông, rồi hướng đến người đàn ông ấy khen chê 8 bộ phận của những người đàn ông
khác, mà người đàn ông ấy biết Tỳ-kheo có tình ý với mình, thì Tỳ-kheo phạm tám tội Việt-tỳ-ni.
Nhưng nếu không biết thì phạm sáu tội Việt-tỳ-ni tâm niệm sám hối và hai tội Việt-tỳ-ni.
Nếu Tỳ-kheo có tình ý với một người đàn ông, rồi hướng đến người đàn ông ấy khen chê tám bộ phận của phụ nữ, mà người đàn ông ấy biết Tỳ-kheo có tình ý với mình, thì Tỳ-kheo phạm tám tội Việt-tỳ-ni. (269c)
Nhưng nếu không biết, thì phạm sáu tội Việt-tỳ-ni tâm niệm sám hối và hai tội Việt-tỳ-ni.
- Nếu Tỳ-kheo có tình ý với một người đàn ông, rồi hướng đến người đàn ông ấy nói về 8 bộ phận của người hoàng môn, mà người đàn ông ấy biết Tỳ-kheo có tình ý với mình, thì Tỳ-kheo phạm tám tội Việt-tỳ-ni.
- Nhưng nếu không biết, thì phạm sáu tội Việt-tỳ-ni tâm niệm sám hối và hai tội Việt-tỳ-ni.
Đó gọi là nói quanh co.
Nói với người mang thai: Nếu phụ nữ có thai đến chùa lễ Tỳ-kheo, rồi Tỳ-kheo nói với họ: "Ôi, ôi, Ưu-bà-di! Ngươi đã mở cửa đã thọ nhiễm sắc. Ngươi suốt đêm không ngủ tạo nghiệp bất tịnh. Đó chẳng phải là phạm hạnh, mà là kết quả của sự dâm dục vậy".
Nếu nói như vậy, thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa. Đó gọi là nói với người mang thai.
Tóm lại, nếu Tỳ-kheo khen chê trước mặt phụ nữ thì phạm tội Tăng-già-bà-thi-sa. Khen chê trước mặt hoàng môn thì phạm tội Thâu-lan-giá; khen chê trước mặt đàn ông, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nếu hướng đến khẩn na la cái, khỉ cái mà nói, thì phạm tội Thâu-lan-giá; hướng đến những súc sinh cái khác nói, thì phạm tội Việt-tỳ-ni.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
