Luật Ma Ha Tăng Kỳ - Tập 1

3. Giới : Cất Vải Quá Hạn

về ý nghĩa của khổ tập thì đã có thể thấy được dấu vết của đạo mầu rồi. Tuy nhiên ông ta bữa nay đối với ta phát tâm hoan hỷ, như vậy cũng đã được ích lợi rồi".

Khi ấy, Ưu-ba-ly biết đúng lúc, bèn bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Chúng con đã nghe về giới hạn của cây xoài, giờ xin hỏi thêm: "Nếu có một thành thị thôn xóm nào đó không thể biết được ranh giới, nhưng ta muốn làm Yết-ma thì đến chừng mức nào được xem là Yết-ma tốt nhất để cho Tăng chúng ở các chỗ đều có thể trông thấy nhau, khiến pháp Yết-ma thành tựu, Tăng chúng không phạm tội biệt chúng?".

Phật nói với Ưu-ba-ly : "Cứ 5 khuỷu tay thành một cung, 7 cung trồng một cây xoài, làm Yết-ma trong phạm vi bảy cây xoài, thì gọi là pháp Yết-ma tốt nhất, khiến cho Tăng chúng ở các chỗ thấy được nhau, khỏi phạm tội biệt chúng. Đó gọi là cương giới của 7 cây xoài".

Nếu Tỳ-kheo lìa y ngủ qua đêm thì nên bạch với một vị trì luật có thể làm Yết-ma như sau: "Thưa Trưởng lão! Tôi đã ngủ cách ly với chiếc y này qua đêm nên phải xả, xin Trưởng lão làm Yết-ma giúp tôi". Pháp Yết-ma này như trường hợp y quá 10 ngày đã nói ở trên. Thế nên nói:

"Nếu Tỳ-kheo y đã xong, y Ca-hi-na cũng đã xả, nếu rời một trong ba y ngủ ở một chỗ khác thì phạm tội Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề, ngoại trừ trường hợp Tăng Yết-ma cho phép".

(Hết giới Ni-tá-kỳ thứ hai)

3. GIỚI: CẤT VẢI QUÁ HẠN.

Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ, tôn giả A-na-luật đang dừng chân ở bên sông A-kỳ-la được một miếng vải nhỏ, thầy bèn đem xuống sông A-kỳ-la giặt rồi cất, định tìm thêm những miếng khác nữa. Khi ấy, Đức Thế Tôn khuất dạng nơi chỗ trú và

hiện đến bên bờ sông A-kỳ-la , mặc dù biết Ngài vẫn hỏi A-na-luật: "Ông làm gì đó?".

Đáp: "Bạch Thế Tôn! Con được một miếng vải nhỏ, kích thước không đủ (298c), con định kiếm thêm những miếng khác nữa".

Phật nói với A-na-luật : "Ông có chỗ nào hy vọng kiếm thêm được vải nữa không?".

Đáp: "Có!"

Thế Tôn hỏi: "Chừng nào có thể được?".

Đáp: "Một tháng".

Phật dạy: "Từ nay trở đi, Ta cho phép ai có vải không đủ (may y) mà có chỗ hy vọng tìm thêm được nữa, thì có thể đợi một tháng để tìm cho đủ".

Rồi Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang trú tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại và chế giới:

"Nếu việc y đã xong, y Ca-hi-na cũng đã xả mà được vải phi thời, lại đang cần y, thì hãy may nhanh thành y để dùng. Nếu số vải đó không đủ may y mà có chỗ hy vọng kiếm thêm cho đủ, thì Ta cho phép được cất trong một tháng. Trái lại, nếu cất trên một tháng thì dù đủ hay không đủ đều phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề".

Giải thích:

- Y đã xong: Ba y đã đầy đủ cũng gọi là y đã xong. Không thọ y Ca-hi-na cũng gọi là y đã xong.Y Ca-hi-na na đã xả cũng gọi là y đã xong. Giặt nhuộm y cũng gọi là y đã xong.

- Đã xả y Ca-hi-na : Có mười trường hợp xả y Ca-hi-na như trên đã nói.

- Được vải: Được vải từ những người tại gia, xuất gia gọi là được vải.

- Phi thời: Nếu có thọ y Ca-hi-na thì thời gian phi thời là 7 tháng. Nếu không thọ y Ca-hi-na thì thời gian phi thời là 11 tháng. Nếu được vải trong thời gian ấy, thì vải ấy thuộc phi thời.

- Vải: Như trên đã nói.

- Cần: Nếu vị Tỳ-kheo này thật sự đang cần đến y thì có thể dùng vải (vừa nhận được) may nhanh thành y để dùng. Nếu vải chưa đủ thì có thể triển hạn 1 tháng, tức là 30 ngày, được cất giữ trong thời gian đó để chờ cho đủ.

- Có hy vọng: Nếu Tỳ-kheo nghe nói nơi nào đó sẽ cúng vải thì có thể đợi cho đủ số, nên được cất giữ trong một tháng; nếu quá một tháng thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề.

- Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề: Chiếc y đó phải xả giữa chúng Tăng, rồi sám hối tội Ba-dạ-đề. Nếu không xả mà sám hối thì phạm tội Việt-tỳ-ni.

- Ba-dạ-đề: Như trên đã nói. Nếu Tỳ-kheo trong mười ngày ấy có hy vọng được thêm vải, rồi mất hy vọng, hoặc hy vọng rất nhỏ nhoi, hoặc không có thể hy vọng, hoặc hy vọng yếu ớt, hoặc sinh hy vọng trở lại rồi mất hy vọng, hoặc hy vọng một chỗ khác.v.v.., những trường hợp này đều là triển hạn không chính đáng. Nếu khi được vải đủ số mà trong đó một nửa có tác tịnh, một nửa không tác tịnh, thì số đã tác tịnh được xem là hợp pháp; còn số không tác tịnh, để quá 10 ngày phạm Ni-tát-kỳ.

Nếu Tỳ-kheo trong vòng 10 ngày đầu hoặc được vải từ cư sĩ, hoặc được vải phấn tảo mà không tự mình may y, không nhờ người khác may hộ, lại không cần dùng, không tác tịnh, thì số vải đó dù có may y hay không may y và các vải dư khác để quá 10 ngày đều phạm Ni-tát-kỳ.

Nếu Tỳ-kheo trong vòng 10 ngày đầu được vải cũ hoặc vải vụn (299a) mà không tự may y, không nhờ người khác may, để quá 10 ngày thì phạm Ni-tát-kỳ.

Nếu Tỳ-kheo trong vòng 10 ngày giữa được vải đã giặt sạch hoặc chưa giặt sạch mà không tự mình may y cũng không nhờ người khác may, không sử dụng cũng không tác tịnh, thì số vải ấy dù đem may y hay không may y và các vải dư khác để quá 10 ngày đều phạm Ni-tát-kỳ.

Nếu Tỳ-kheo trong vòng 10 ngày được vải thích hợp hoặc không thích hợp, nhận rồi mà không tự may y, cũng không nhờ người khác may y, để quá 10 ngày, thì phạm tội Ni-tát-kỳ.

Nếu Tỳ-kheo trong vòng 10 ngày sau được vải, ban đầu định may một y, nhưng sau lại muốn may hai y. Rồi các Tỳ-kheo khác nói với Tỳ-kheo ấy: "Trưởng lão! Ban đầu Thầy định may một y, nay vì sao lại may hai y? Nay Thầy nên may một y như dự định ban đầu". Vị Tỳ-kheo ấy khi đã được vải không tự mình may y mà cũng không nhờ người khác may, lại để quá 10 ngày sau thì phạm Ni-tát-kỳ.

Nếu Tỳ-kheo trong vòng 10 ngày sau được vải định may một y nhỏ nhiều mảnh, nhưng lại may một cái y lớn nhiều mảnh. Các Tỳ-kheo khác nói với Tỳ-kheo ấy: "Trưởng lão! Ban đầu Thầy định may một y nhỏ nhiều mảnh nay vì sao lại may một y lớn nhiều mảnh? Thầy hãy may theo dự định ban đầu". Vị Tỳ-kheo này được vải rồi mà không tự mình may y, không nhờ người khác may, không sử dụng, cũng không tác tịnh, thì số vải ấy dù may hay không may y, và các vải dư khác đã để quá 10 ngày đều phạm Ni-tát-kỳ.

Nếu Tỳ-kheo được vải trong vòng 10 ngày đầu thì nên may y liền trong 10 ngày đầu. Được vải trong vòng 10 ngày giữa thì nên may y liền trong vòng 10 ngày giữa. Được vải trong vòng 10 ngày sau thì nên may y trong vòng mười ngày sau.

4. Giới : Nhận Y Của Người Không Phải Bà Con

Nếu Tỳ-kheo trong vòng 10 ngày đầu, 5 ngày đã qua mà có hy vọng được vải thì trong 5 ngày sau của 10 ngày đầu và trong 5 ngày đầu của 10 ngày giữa, trong khoảng 10 ngày ấy nên may y.

Nếu Tỳ-kheo trong vòng 10 ngày giữa đã qua hết 5 ngày đầu mà có hy vọng được vải thì trong 5 ngày sau của 10 ngày giữa và trong 5 ngày đầu của 10 ngày sau, trong khoảng 10 ngày ấy nên may y.

Nếu Tỳ-kheo trong vòng 10 ngày sau đã qua hết năm ngày đầu mà có hy vọng được y thì nên may y trong 5 ngày còn lại ấy.

Nếu Tỳ-kheo trong vòng 10 ngày sau đã qua hết 6 ngày mới có hy vọng được vải, thì nên may y trong 4 ngày còn lại ấy. Hoặc đã qua 7 ngày mới được vải, thì nên may y trong 3 ngày còn lại ấy. Hoặc đã qua hết 8 ngày mới được vải thì nên may y trong hai ngày còn lại ấy. Hoặc đã qua hết 9 ngày mới được vải thì nên may y trong một ngày còn lại ấy. Nếu ngày thứ 10 được vải thì nên may y ngay trong ngày ấy. Khi may y nên nhờ những người khác giúp đỡ; đoạn giặt sạch, cắt xén, chằm vá, thêu thùa, thêu chiều ngang, thêu chiều dài, thêu viền xung quanh, đem đi nhuộm, tác tịnh rồi mới sử dụng. Nếu sợ làm một ngày không xong thì nên làm sơ sài cho xong để dùng (299b). Rồi sau đó mới dọn kỹ lại, cho nên Thế Tôn dạy:

"Nếu việc y đã xong, y Ca-hi-na đã xả... cho đến dù vải đủ hay không đủ để may y (mà để quá một tháng) thì phạm Ni-tát-kỳ".

(Hết giới Ni-tát-kỳ thứ ba)

4. GIỚI: NHẬN Y CỦA NGƯỜI KHÔNG PHẢI BÀ CON.

Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni Ưu-bát-la đem chiếc y Tăng kỳ chi cho Tôn giả A-nan-Đà. Vì chiếc y này dơ bẩn không sạch,

nên A-nan-đà đem tẩy những vết bùn lấm rồi phơi nắng. Phật biết nhưng vẫn hỏi: "! Ông làm gì đó?"

Đáp: "Bạch Thế Tôn! Tỳ-kheo-ni Ưu-bát-la cho con chiếc y Tăng kỳ chi này nhưng nó dơ bẩn không sạch nên con đem tẩy bùn đất, rồi đem phơi nắng".

Phật lại hỏi A-nan-đà: "Ông dùng vật dụng gì để đổi phải không?"

Đáp: "Không phải đổi, bạch Thế Tôn!".

Phật nói với A-nan-đà: "Nên cho một vật gì đó để đổi lấy, vì người nữ ít có những lợi lộc".

Thế nhưng A-nan-đà không muốn cho. Phật hỏi A-nan-đà: "Vì sao không cho?"

A-nan-đà bạch Phật: "Cho vật gì?".

Phật bảo A-nan-đà: "Ông nên đem tấm vải kiếp bối dài 16 khuỷu tay, rộng 8 khuỷu tay do vua Ba Tư Nặc đã bố thí mà cho".

Tuy vậy, A-nan-đà vẫn cố tình không cho, như kinh Kiếp Bối đã nói rõ.

Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni Thiện-sinh mặc y rách rưới, dẫn đồ chúng đến đảnh lễ Thế Tôn. Phật biết nhưng vẫn hỏi các Tỳ-kheo: "Tỳ-kheo-ni này là ai mà mặc y rách rưới đến đảnh lễ Ta vậy?".

Các Tỳ-kheo bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Đó là Tỳkheo ni Thiện Sinh".

Phật hỏi các Tỳkheo:"Tỳ-kheo-ni Thiện-sinh này được y mà không mặc, hay không được y?".

Các Tỳ-kheo đáp: "Bạch Thế Tôn! Khi được y rồi cô bèn đem cho Ưu-đà-di".

Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni Thâu-lan-nan-đà mặc y rách rưới, dẫn đồ chúng đến hầu thăm Phật, cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật. Phật biết mà vẫn hỏi các Tỳ-kheo: "Tỳ-kheo-ni này là ai mà mặc y rách rưới đến viếng Ta vậy?".

Các Tỳ-kheo bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Đó là Tỳ-kheo-ni Thâu-lan-nan-đà ".

Phật hỏi các Tỳ-kheo: "Tỳ-kheo-ni Thâu-lan-nan-đà này được y mà không mặc, hay vì không được y mà không mặc?".

Các Tỳ-kheo đáp: "Chỉ vì khi được y rồi cô liền đem cho A-nan-đà".

Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni Tô-tì-đề mặc y rách rưới, dẫn đồ chúng đến viếng thăm Phật, cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật (299c). Phật biết mà vẫn hỏi các Tỳkheo: "Tỳ-kheo-ni này là ai mà mặc y rách rưới đến thăm Ta thế?".

Các Tỳkheo bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Đó là Tỳ-kheo-ni Tô-tì-đề".

Phật bèn hỏi các Tỳkheo: "Tỳkheo ni Tô Tì Đề này được y mà không mặc hay không được y?".

Các Tỳ-kheo đáp: "Chỉ vì khi được y rồi cô liền đem cho Tỳ-kheo Thiện-giải".

Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni Thất-lợi-ma mặc y rách rưới, dẫn đồ chúng đến viếng Phật, cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật. Phật biết mà vẫn hỏi các Tỳkheo: "Tỳ-kheo-

ni này là ai mà mặc y rách rưới đến viếng thăm Ta vậy?"

Các Tỳ-kheo bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Đó là Tỳ-kheo-ni Thất-lợi-ma".

Phật hỏi các Tỳkheo:"Tỳ-kheo-ni Thất-lợi-ma này được y mà không mặc hay không được y?"

Các Tỳ-kheo đáp: "Chỉ vì khi được y rồi cô liền đem cho chư Tăng". Phật lại hỏi các Tỳ-kheo: "Nếu thấy Tỳ-kheo-ni thân quyến mặc y rách rưới như vậy thì Tỳ-kheo thân quyến có đành lòng nhận y cô ta không?".

Đáp: "Không nhận!"

Thế Tôn lại hỏi: "Nếu Tỳ-kheo-ni thân quyến mặc chiếc y rách rưới thì có thể đem chiếc y đó cho Thầy Tỳ-kheo thân quyến hay không?".

Đáp: "Không thể, bạch Thế Tôn!".

Phật nói: "Thế nên Tỳ-kheo không nên lấy y của một Tỳ-kheo-ni không phải bà con, trừ trường hợp trao đổi".

Bấy giờ, Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, rồi vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:

-"Nếu Tỳ-kheo nhận y của Tỳ-kheo-ni không phải bà con - trừ trường hợp trao đổi - thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề".

Giải thích:

- Tỳkheo: Như trên đã nói.

- Tỳ-khe- ni không phải bà con: Không phải con cùng một cha, không phải con cùng một mẹ, thì gọi là Tỳ-kheo-ni không

phải bà con. Nếu một người là bà con mà nhiều người không phải bà con ; hay nhiều người là bà con mà một người không phải bà con, như Sa-di-ni là bà con mà Tỳ-kheo-ni không phải là bà con, hay Sa-di-ni không phải là bà con mà Tỳ-kheo-ni là bà con, nếu được y - thuộc của chung - từ những người này thì phạm tội. Ngoại trừ hai chúng này thì không có tội.

- Y: Gồm các loại y Khâm-bà-la, y Kiếp-bối, y Kiêu-xá-da, y Sô-ma, y Xá-na, y Ma, y Khu-vật-đề.

- Lấy (nhận): Nhận của người kia bố thí.

- Trừ trường hợp trao đổi: Phật dạy nếu trao đổi thì không có tội.

- Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề : Như trên đã nói.

- Ba-dạ-đề: Như trên đã nói.

(300a) Tỳ-kheo không phải bà con, sai sứ giả đi nhận, sứ giả trao tự tay mình nhận, tự tay người này đưa, tự tay người kia nhận, người này sai sứ đưa, người kia sai sứ nhận.

- Sai sứ giả nhận: Tỳ-kheo-ni tự tay đưa y, rồi Tỳ-kheo sai sứ giả nhận lấy.

- Sứ giả trao, tự tay mình nhận: Tỳ-kheo-ni sai sứ giả mang y đến cho Tỳ-kheo, rồi Tỳ-kheo tự tay mình nhận lấy.

- Tự tay người này đưa, tự tay người kia nhận: Tỳ-kheo-ni tự tay đưa y rồi Tỳ-kheo tự tay nhận lấy.

- Người này sai sứ giả đưa, người kia sai sứ giả nhận: Tỳ-kheo ni sai sứ giả cầm y trao cho Tỳ-kheo, rồi Tỳ-kheo sai sứ giả nhận lấy.

Nếu Tỳ-kheo nhận y từ một Tỳkheo ni không phải bà con, hứa sẽ đổi một vật khác mà không đưa, cũng không bảo ai đưa, không nói trực tiếp, cũng không nhờ ai nói hộ, rồi trả lại y hoặc cắt xén bớt rồi trả, hoặc đưa một vật khác với vật đã hứa và để vật ấy cách xa chỗ thấy nghe, ngoài phạm vi cương giới, thì Tỳ-kheo ấy phạm tội Ba-dạ-đề.

- Không đưa: Tự mình không đưa.

- Không bảo ai đưa: Không bảo người khác đưa.

- Không nói trực tiếp: Không tự mình nói với Tỳ-kheo-ni: "Bữa sau vào lúc đó, tôi sẽ đưa y cho cô".

- Không nhờ ai nói hộ: Không nhờ người khác nói với Tỳ-kheo-ni: "Sau này vào hôm nào đó, tôi sẽ đưa y cho cô".

- Trả lại y trước: Trả lại chiếc y trước của Tỳ-kheo-ni. Đó là điều không nên làm, mà nên đưa cho cô chiếc y khác.

- Cắt xén bớt: Cắt xén chiếc y trước rồi trả lại cô ấy, thì đó không thể gọi là trao đổi.

- Đưa cái y thiếu kích thước: Nhận của họ cái y hoàn toàn, rồi đưa cho họ cái y nhỏ thiếu kích thước. Đó không phải là cách trao đổi, mà phải đưa cho họ một cái y hoàn toàn.

- Trao cho vật khác: Chẳng hạn lấy y của họ, rồi đưa họ một cái bát nhỏ hoặc một cái tô, hoặc đưa thức ăn và những thứ khác. Đó không phải gọi là trao đổi, mà nên trao đổi bằng y.

- Để cách xa chỗ thấy, nghe: Nếu Tỳ-kheo lấy y của một Tỳ-kheo-ni không phải bà con, rồi không đưa lại trực tiếp, không nhờ người khác đưa, mình không tự nói, cũng không nhờ ai nói, lại để cách xa chỗ nghe thấy, thì phạm Ba-dạ-đề.

- Cách xa cương giới: Nếu Tỳ-kheo lấy y của một Tỳ-kheo-ni không phải bà con mà không đổi lại vật khác, không tự mình đưa, không nhờ người khác đưa, mình không nói trực tiếp, cũng không nhờ ai nói giúp, rồi bỏ y ngoài cương giới 25 khuỷu tay thì phạm Ba-dạ-đề.

Nếu Tỳ-kheo lấy y của một Tỳ-kheo-ni không phải bà con hứa đổi lại vật khác mà không đưa, không tự mình đưa, không bảo người khác đưa giúp, không nói trực tiếp, không nhờ người khác nói giúp, rồi ngồi hoặc nằm, hoặc nhập định, đều phạm tội Ba-dạ-đề. Nếu Tỳ-kheo-ni không phải bà con đưa y cho một

người quen biết rồi dặn: "Sa-di! Tôi đưa cho chú chiếc y này, chú cầm đưa cho Tỳ-kheo mỗ giáp, sẽ được phước đức". Rồi Tỳ-kheo nhận lấy thì không có tội. Cũng vậy (nếu Tỳ-kheo-ni ấy) đưa y cho Sa-di-ni, Thức-xoa-ma-ni, Ưu-bà-tắc, cho đến các Ưu-bà-di và nói: "Ta đưa cho ngươi chiếc y này, ngươi hãy cầm đưa cho tôn giả Tỳ-kheo mỗ giáp, thì sẽ được công đức". Rồi Tỳ-kheo (300b) nhận lấy th́ không có tội.

Nếu Tỳ-kheo-ni nói với Tỳ-kheo: "Tôi cho tôn giả mượn chiếc y này, tùy ý mặc", thì Tỳ-kheo được quyền mặc cho đến rách rồi trả lại vẫn không có tội.

Nếu nhiều Tỳ-kheo-ni cho y cho một Tỳ-kheo, thì Tỳ-kheo này phải đổi y lại cho mỗi Tỳ-kheo-ni ấy, cũng có thể dùng một chiếc y cho các Tỳ-kheo-ni ấy, và nói: "Này các chị em, chúng ta hãy trao đổi qua lại". Hoặc một Tỳ-kheo-ni cho các Tỳ-kheo mỗi người một chiếc y, thì các Tỳ-kheo này mỗi người cũng phải cho lại Tỳ-kheo-ni ấy một chiếc y. Cũng có thể chỉ cho một chiếc và nói: "Này chị, chúng tôi đổi lại cho chị chiếc y này".

Hoặc nhiều Tỳ-kheo-ni cho y cho nhiều Tỳ-kheo, thì các Tỳ-kheo cũng phải cho y lại cho các Tỳ-kheo-ni ấy.

Hoặc một Tỳ-kheo-ni cho y một Tỳ-kheo, thì Tỳ-kheo này phải cho y lại cho Tỳ-kheo-ni ấy.

Nếu Tỳ-kheo-ni cho Tỳ-kheo bát, hoặc chén, hoặc tô, hoặc thức ăn và các vật nhỏ nhặt khác, thì Tỳ-kheo đều có thể lấy mà không có tội. Thế nên nói:

"Nếu Tỳ-kheo nhận y từ Tỳ-kheo-ni không phải bà con - trừ trường hợp trao đổi - thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề".

(Hết giới thứ tư)

LUẬT MA HA TĂNG KỲ

Hết quyển thứ tám

Quyển Thứ Chín:Phần Thứ Hai Của Pháp Ni Tát Kỳ. 5. Giới : Nhờ Ni Không Phải Bà Con Giặt Y

LUẬT MA HA TĂNG

QUYỂN THỨ CHÍN

NÓI RÕ PHẦN THỨ HAI CỦA BA MƯƠI PHÁP NI TÁT KỲ BA DẠ ĐỀ .

5. GIỚI: NHỜ NI KHÔNG PHẢI BÀ CON GIẶT Y.

Khi Phật an trú tại thành Xá-Vệ, bấy giờ Tôn giả Ưu-đà-di cầm y đưa cho Tỳ-kheo-ni Đại Ái Đạo và nói: "Lành thay Cù-đàm-di! Hãy giặt, nhuộm, ủi giúp cái y này cho tôi".

Đại Ái Đạo liền giặt, nhuộm, ủi xong đem trao lại Ưu-đà-di, nói: "Chiếc y này đã giặt nhuộm ủi xong, nay tôi xin gửi lại".

Ưu-đà-di liền chú nguyện: "Cầu mong được an lạc, không có bệnh", rồi đem cất vào trong phòng.

Thế rồi, Đại Ái Đạo bèn đi đến chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật, rồi đứng qua một bên, Phật biết nhưng vẫn hỏi: "Cù-đàm-di! Trên tay bà vì sao có màu phẩm?"

Đáp: "Bạch Thế Tôn! Con giặt, nhuộm y cho Ưu-đà-di nên tay có màu phẩm".

(300c) Cù-đàm-di đi chẳng bao lâu, Phật liền nói với các Tỳ-kheo: "Vì sao Ưu-đà-di lại sai Tỳ-kheo-ni đang tu tập giặt, nhuộm y, làm phương hại đến đạo nghiệp của Tỳ-kheo-ni?"

Lại nữa, khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, bấy giờ Trưởng lão A-nan-đà không xem xét cẩn thận, đưa y cho Thâu-lan-nan-đà Tỳ-kheo-ni giặt, nói rằng: "Này chị! Hãy giặt,nhuộm, ủi giúp cái y này cho tôi". Khi ấy Thâu-lan-nan-đà liền đem y về Tinh xá, căng ra thấy chất bất tịnh dính trên y, bèn đưa y ấy cho các Tỳ-kheo-ni xem và nói: "Các người hãy xem trên cái y này, đó là hình ảnh của Trượng phu vậy".

Lúc ấy các Tỳ-kheo-ni bèn nói với Thâu Lan Nan Đà rằng: "Những thứ cần phải che giấu như vậy, vì sao lại đưa cho người ta xem, lẽ ra, nếu muốn giặt thì nên giặt, nếu không muốn giặt thì nên đem cất mới phải".

Khi đó, Thâu-lan-nan-đà Tỳ-kheo-ni bèn nói với các Tỳ-kheo-ni: "Cái đó có gì đáng xấu hổ mà bảo ta phải giấu đi? Đó chính là Trượng phu, là hình ảnh của trượng phu". Bèn cầm đưa lên lần nữa cho các Tỳ-kheo-ni xem.

Bấy giờ nhóm sáu Tỳ-kheo ở cách Tỳ-kheo-ni không xa, nghe nói thế bèn vỗ tay cười lớn, nói: "Thật là việc kỳ lạ, là việc kỳ lạ".

Các Tỳ-kheo nghe lời nói ấy, bèn đến bạch với Thế Tôn. Phật bèn bảo gọi A-nan-đà đến. Khi thầy đến rồi Phật liền hỏi: "Ông có việc đó thật không?". Thầy đáp:

"Có thật như vậy. Vì con không xem cẩn thận, nên đưa y cho cô ấy".

Phật liền hỏi các Tỳ-kheo: "Giả sử Tỳ-kheo bà con có chiếc y bất tịnh như vậy, thì có nên đưa cho Tỳ-kheo-ni bà con giặt hay không?"

Các Tỳ-kheo đáp: "Không nên đưa, bạch Thế Tôn".

Phật lại hỏi: "Giả sử Tỳ-kheo-ni bà con thấy Tỳ-kheo bà con có việc cần phải che giấu như thế thì có nên đưa cho mọi người xem hay không?"

Họ lại bảo: "Không nên đưa xem, bạch Thế Tôn".

Phật liền nói với Tỳ-kheo: "Tỳ-kheo-ni bà con mà còn không nên bảo giặt y bất tịnh, thì vì sao lại bảo Tỳ-kheo-ni không phải bà con giặt y như thế? Từ nay trở đi Ta không cho phép làm như vậy".

Rồi Phật ra lệnh cho các Tỳ-kheo sống tại thành Xá-vệ phải tập họp tất cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:

- "Nếu Tỳ-kheo sai Tỳ-kheo-ni không phải bà con giặt y cũ, hoặc nhuộm, hoặc ủi, thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề".

Giải thích:

- Tỳ-kheo: Như trên đã nói.

- Không phải bà con: Không phải cùng Cha sinh ra, không phải cùng Mẹ sinh ra.

- Y cũ: Dù chỉ dùng gối đầu một lần cũng gọi là y cũ.

- Y: Như trên đã nói.

- Giặt: Tẩy trừ cáu bẩn.

- Nhuộm: Hoặc nhuộm bằng rễ cây, bằng vỏ cây, bằng lá cây, bằng hoa, bằng trái.v.v...các thứ như thế.

- Ủi: Cho đến dùng tay vuốt một lần thì gọi là ủi.

(Một số từ khác đã được giải thích ở trên).

(301a) Tóm lại, nếu Tỳ-kheo bảo giặt, (Tỳ-kheo ni) liền giặt, bảo nhuộm liền nhuộm, bảo ủi liền ủi, thì phạm Ni-tát-kỳ.

Nếu Tỳ-kheo sai Tỳ-kheo -ni không phải là bà con giặt y, cô ta liền nhuộm; hoặc bảo nhuộm cô ta liền ủi; bảo ủi, liền giặt; hoặc bảo mà cô ta không làm; hoặc không bảo mà làm đều phạm tội Việt-tỳ-ni.

Nếu Tỳ-kheo bảo Tỳ-kheo -ni không phải bà con giặt y, cô ta bèn nhuộm, ủi; hoặc bảo nhuộm, cô ta bèn giặt, ủi, hoặc bảo ủi, cô ta liền giặt, nhuộm; hoặc bảo mà không làm, hoặc không bảo mà làm đều phạm tội Việt-tỳ-ni.

Lại có các trường hợp Tỳ-kheo đưa y cho Tỳ-kheo -ni bà con mà Tỳ-kheo -ni không phải bà con giặt; hoặc đưa y cho Tỳ-kheo -ni không phải bà con mà người bà con giặt; hoặc đưa y cho người bà con, rồi người không bà con giặt; hoặc đưa y cho người không phải bà con, rồi người không phải bà con giặt.

- Đưa cho người bà con mà người không phải bà con giặt: Nếu Tỳ-kheo có mẹ, chị, hoặc em xuất gia, và Tỳ-kheo đưa y bảo họ giặt, đoạn Tỳ-kheo-ni ấy đem y về tinh xá, Bấy giờ, có người đệ tử ni nói: "Thầy có việc gì cần làm con làm cho", bèn lấy y đem giặt, nhuộm, ủi, thì Tỳ-kheo không có tội. Đó gọi là đưa cho người bà con mà người không phải bà con giặt.

- Đưa cho người không phải bà con mà người bà con giặt: Nếu Tỳ-kheo đưa y cho Tỳ-kheo -ni không phải bà con giặt, nhuộm, ủi. Rồi Tỳ-kheo -ni ấy cầm y về tinh xá, Bấy giờ, Tỳ-kheo ấy có mẹ, chị hoặc em xuất gia, biết chiếc y ấy (của người thân mình) liền hỏi Tỳ-kheo -ni đó: "Chiếc y ấy là của ai?". Người ấy đáp: "Chiếc y của Tỳ-kheo mỗ giáp". Vị Ni bà con này liền suy nghĩ: "Thầy ấy không biết Luật". Rồi cô muốn cho Tỳ-kheo ấy khỏi phạm tội Ni-tát-kỳ liền lấy y đi giặt, thì Tỳ-kheo ấy phạm tội

Việt-tỳ-ni. Đó gọi là đưa cho người không phải bà con mà người bà con giặt.

- Đưa cho người bà con rồi người (không) bà con giặt: Nếu Tỳ-kheo có mẹ, chị, hoặc em xuất gia, thầy bèn đưa y nhờ họ giặt giúp. Tỳ-kheo -ni ấy nói: "Tôi đang bị bệnh". Tỳ-kheo này liền nói: "Mẹ... có đệ tử khỏe mạnh, vậy hãy bảo họ giặt giúp". Rồi Tỳ-kheo -ni ấy liền sai đệ tử giặt, giặt xong bèn đem y trả lại, thì Tỳ-kheo ấy phạm tội Ni-tát-kỳ. Nhưng nếu Tỳ-kheo không bảo (sai đệ tử giặt) mà Tỳ-kheo -ni tự sai đệ tử giặt, thì Tỳ-kheo không có tội. (301b) Đó gọi là đưa cho người thân rồi người không thân giặt.

- Đưa cho người không bà con rồi người không bà con giặt: Nếu Tỳ-kheo đưa y cho Tỳ-kheo -ni không phải bà con, rồi Tỳ-kheo -ni không phải bà con giặt, nhuộm, ủi thì Tỳ-kheo phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề. Đó gọi là đưa cho người không phải bà con rồi người không phải bà con giặt.

Nếu Tỳ-kheo đem y và đồ dùng để giặt gởi tại một tinh xá của Tỳ-kheo -ni rồi đi đến một nơi thanh vắng an cư. Tỳ-kheo -ni nhận ký gởi ấy nhân sau mùa hạ, đem y mình ra giặt, luôn tiện giặt giúp y cho Tỳ-kheo . Tỳ-kheo an cư xong, trở về Ni xá đòi lại y để giặt. Tỳ-kheo -ni kia nói: "Tôi đã giặt nhuộm xong rồi", thì Tỳ-kheo ấy không phạm tội. Nhưng nếu khi gởi y, Tỳ-kheo ấy suy nghĩ: "Họ sẽ giặt, nhuộm, ủi giúp ta". Quả nhiên sau đó, y được giặt, nhuộm, ủi thì thì Tỳ-kheo phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề.

Nếu Tỳ-kheo đi vào thôn xóm, gặp voi điên, hoặc xe ngựa làm văng bùn bẩn cả y, rồi đến tinh xá Tỳ-kheo ni, nhờ Tỳ-kheo -ni giặt giúp thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề, nhưng nếu Tỳ-kheo -ni xối nước, Tỳ-kheo tự giặt lấy thì không có tội.

Nếu Tỳ-kheo đang giặt y tại giếng nước, nhằm ngày trai kỳ, các Tỳ-kheo -ni đi đến tinh xá đãnh lễ chư Tỳ-kheo , rồi họ trông thấy Tỳ-kheo đang giặt y, bèn hỏi: "Thưa thầy, thầy không có ai giặt y giúp cho sao?". Tỳ-kheo đáp: "Không có". Tỳ-kheo-ni này

6. Giới : Xin Y Của Người Không Phải Bà Con

vì có tín tâm nên bảo Tỳ-kheo dừng tay để měnh giặt giúp cho. Rồi Tỳ-kheo đồng ý để cho họ giặt giúp thì không có tội. Nhưng nếu Tỳ-kheo ấy cố ý giặt y vào ngày trai kỳ với ý nghĩ: "Tỳ-kheo-ni ắt sẽ đến và họ sẽ giặt giúp y cho ta", rồi đưa cho Tỳ-kheo-ni giặt thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề.

Nếu Tỳ-kheo có nhiều đệ tử ni, tuy không được sai họ giặt, nhuộm, ủi y vẫn có thể sai lượm củi, lấy nước về đun nhuộm, lấy thức ăn, dâng nước uống, cầm quạt quạt, và khi ăn xong dọn cất bát. Tất cả các việc ấy...đều có thể sai làm, nhưng nếu sai họ giặt, nhuộm, ủi y, thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề.

Nếu vì Hòa thượng, A-xà-lê mà đưa y bảo Tỳ-kheo-ni giặt thì phạm tội Việt-tì-ni. Nhưng nếu vì tháp, Tăng mà sai Tỳ-kheo-ni giặt, nhuộm, ủi, thì không có tội. Thế nên nói:

"(301c) Nếu Tỳ-kheo sai Tỳ-kheo-ni không phải bà con giặt y cũ, hoặc nhuộm, hoặc ủi thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề".

(Hết giới Ni-tát-kì thứ năm.)

6. GIỚI: XIN Y CỦA NGƯỜI KHÔNG PHẢI BÀ CON.

Khi Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên, vào ngày mồng 8, 14, 15 dân chúng trong thành đi đến đảnh lễ Thế Tôn. Bấy giờ, có một người tên A-bạt-tra mặc hai tấm áo lụa trắng, vào Tinh xá Kỳ Hoàn đảnh lễ Thế Tôn, rồi đi tới chỗ trưởng lão Ưu-ba-nan-đà, chào: "Kính chào thầy".

Ưu-ba-nan-đà đáp: "Kính chúc lão trượng không bệnh".

A-bạt-tra nói: "Tôi muốn xem các căn phòng và nhà".

Khi ấy Ưu-ba-nan-đà đáp: "Có thể được. Các vị không muốn xem, tôi cũng dẫn các vị đi xem, huống gì các vị đã thích xem", bèn dẫn lên trên hai tầng lầu, nói:

"Hãy xem này lão trượng: Những đường nét điêu khắc tinh vi, các hình vẽ có năm màu lộng lẫy, sàn nhà màu lưu ly, và các thứ giường nệm mền gối ..."

Lúc xem xong, ông ta nói: "Thật tuyệt diệu thưa thầy".

Ưu-ba-nan-đà nói: "Chiếc áo lụa của ông cũng rộng lớn tinh vi tuyệt đẹp".

Khi ấy A-bạt-tra thưa: "Tôi lại muốn xem các phòng xá khác nữa".

Thế rồi, Ưu-ba-nan-đà bèn đưa ông lên tầng lầu thứ ba để xem, nói rộng như trên, cho đến... "Áo của ông cũng rộng rãi tinh vi tuyệt đẹp".

Bấy giờ, ông ta suy nghĩ: "Vị Sa-môn này khen ngợi chiếc áo của ta, ắt muốn xin đây. Nhưng Vị Tỳ-kheo này lại là chỗ quen biết của nhà vua, và các quan đại thần có thế lực lớn, nếu ta không cho thì ông sẽ oán hận ta". Nghĩ thế rồi ông liền nói: "Thưa thầy, thầy muốn chiếc áo này chăng?".

Ưu-ba-nan-đà đáp: "Rất muốn ".

A-bạt-tra nói: "Thôi hãy theo tôi về nhà, tôi sẽ trao cho thầy chiếc áo khác".

Ưu-ba-nan-đà nói: "Ôi thôi lão trượng! Vì sao ông lại bảo cho tôi chiếc áo khác? Tôi cũng có nhiều tấm vải lụa hảo hạng, chỉ vì nó không giống cái này. Nên muốn được cái áo của ông cùng một loại vải để may một chiếc y mà thôi. Nếu ý ông muốn cho thì hãy cho tôi chiếc áo này, ngoài ra những cái đẹp khác thì tôi không cần đến".

A-bạt-tra nói: "Tôi mặc chiếc áo này đi đến nhà vua, các trưởng giả và thăm viếng đảnh lễ Thế Tôn, là những việc không thể bỏ ngang được".

Ưu-ba-nan-đà lại nói: "Vì sao ông lại bảo cho tôi chiếc áo khác? Nếu quả thật ông nghĩ rằng tôi không có vải lụa đẹp mà muốn cho tôi thì hãy cho tôi chiếc áo này đi, ngoài ra những cái đẹp khác thì tôi không cần đến".

A-bạt-tra nói: "Nếu thầy cần loại áo này thì hãy theo tôi về nhà, tôi sẽ cho".

Ưu-ba-nan-đà nói: "Ông chẳng hiểu sự tình gì cả, cũng chẳng biết những chuyện rắc rối trong nhà. Giả sử cha mẹ, anh chị em ông hoặc tiếc của, hoặc không bằng lòng, thì dù ông cho, tôi cũng không thể lấy. (302a) Nếu ông không bố thí làm phước được, thì cả 2 đều bất lợi, vì những rắc rối vừa kể, thế nên cho tôi ngay bây giờ là tiện nhất".

Khi ấy A-bạt-tra đã từ chối một cách khó khăn mà vẫn không được liền cởi áo ngoài đưa cho, chỉ mặc có áo trong, rồi đi đến thành Xá-vệ. Bấy giờ nhiều người trong thành đi đến thăm viếng đảnh lễ Thế Tôn, A-bạt-tra bèn hỏi mọi người: "Hôm nay các người định đi đâu thế?".

Họ đáp: "Muốn đến Kỳ Hoàn".

Ông nói: "Chớ có đi".

Họ hỏi: "Vì cớ sao?".

Ông đáp: "Sa-môn là kẻ ăn cướp ".

Họ lại hỏi: "Cưỡng đoạt vật của người ta sao?".

Ông đáp: "Lại còn phải hỏi? Các ngươi hãy xem ta mặc hai lớp áo lụa ra đi mà bây giờ chỉ còn một tấm dính trong mình".

Do thế, những người không tin Phật liền trở về lại trong thành, còn những người khác thì nửa tin nửa ngờ, đứng trầm ngâm suy nghĩ. Trái lại những người tin Phật pháp thì suy nghĩ: "Hoàn toàn không thể có việc đó được .Vì Sa-môn Thích tử hễ của người ta không cho thì không lấy, làm sao lại có thể cướp lấy của người! Hoặc là có thể dùng phương tiện thuyết pháp để nhận lấy mà thôi".

Thế rồi một ít người đi đến Kỳ Hoàn đảnh lễ thăm viếng Thế Tôn. Thế Tôn biết mà vẫn hỏi A-nan: "Vì sao hôm nay ít người đến Kỳ Hoàn thế này?".

Lúc ấy Tôn giả A-nan bèn đem sự việc trên bạch đầy đủ lên Thế Tôn. Phật bèn bảo gọi Ưu-ba-nan-đà đến. Họ liền gọi đến. Khi đến rồi, Phật liền hỏi Ưu-ba-nan-đà: "Ông có việc đó thật chăng?"

Thầy đáp: "Có thật như vậy, bạch Thế Tôn"

Phật nói: "Này Tỳ-kheo, đó là việc ác. Vì sao Tỳ-kheo lại xin y của người ta một cách cưỡng bức? Há ông không thường nghe ta ca ngợi thiểu dục, chê trách đa dục không biết chán là gì? Từ nay trở đi, Ta không cho phép Tỳ-kheo xin y của cư sĩ và vợ cư sĩ không phải bà con.

Lại nữa, khi Phật ở tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ có 60 Tỳ-kheo ở phương Bắc đi đến thành Xá-vệ để thăm viếng đảnh lễ Thế Tôn, nhưng giữa đường họ bị bọn cướp lấy mất y, nên họ phải lõa thể vào tinh xá Kỳ Hoàn đảnh lễ các Tỳ-kheo. Các Tỳ-kheo bèn hỏi: "Các ngươi là ai vậy?".

Họ đáp: "Là người xuất gia".

Các Tỳ-kheo lại hỏi: "Xuất gia theo đạo nào?

Họ đáp: "Xuất gia theo dòng họ Thích".

Lại hỏi: "Y của các vị đâu mà ở trần như vậy?".

Đáp: "Chúng tôi đi đường bị bọn cướp lấy mất y".

Bấy giờ các Tỳ-kheo bèn đem y cho mỗi người, hoặc là cho y Tăng-già-lê, hoặc Uất-đa-la-tăng, hoặc An-đà-hội, hoặc Tọa cụ. Các Tỳ-kheo mặc y xong, bèn đi đến chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật, rồi đứng sang một bên. Phật biết mà vẫn hỏi các Tỳ-kheo: "Các thầy từ đâu đến?".

Họ đáp: "Bạch Thế Tôn! Chúng con từ phương Bắc đến".

Phật lại hỏi: "Các thầy kham nhẫn được khổ cực, khất thực không khó khăn, đi đường không vất vã chứ?".

Đáp: "Bạch Thế Tôn! Chúng con (302b) kham nhẫn được khổ cực, khất thực không khó khăn, đi đường không vất vả, nhưng giữa đường gặp bọn cướp lấy mất y, phải ở trần vào tinh xá Kỳ Hoàn".

Phật lại hỏi các Tỳ-kheo: "Thế ra ở dọc đường không có thành ấp xóm làng gì sao?"

Đáp: "Thưa có".

Phật hỏi: "Vì sao không xin (y)?"

Các Tỳ-kheo bạch với Phật: "Vì chúng con nghe Thế Tôn chế giới không được xin y của những người không phải bà con, mà chúng con không có bà con, cũng không có thí chủ bố thí, vì thế chúng con không dám xin y, mà phải ở trần đến đây".

Phật liền khen ngợi hạnh giữ giới ấy: "Lành thay, lành thay các Tỳ-kheo! Các thầy là những người tùy thuận, thành tín xuất gia, dù gặp phải sự kiện mất mạng cũng không để phạm giới. Từ nay về sau, Ta cho phép những ai mất y được phép xin y".

Rồi Phật truyền lệnh cho các Tỳ-kheo đang sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, vì 10 lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:

"Nếu Tỳ-kheo xin y từ những người cư sĩ, vợ cư sĩ không phải bà con, thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề, ngoại trừ lúc khác. Lúc khác tức là lúc mất y".

Giải thích

(Một số từ ngữ trên đã giải thích)

- Cư sĩ: Tức là người chủ nhà.

- Y: y khâm-bà-la, y kiếp-bối, y sô- ma, y kiêu-xá-da, y xá-na, y ma, y khu-mâu-đề.

- Xin: Hoặc tự mình xin, hoặc nhờ người khác xin. Trừ ra lúc bị mất y mà xin thì không có tội .

- Lúc khác: Lúc bị mất y. Có 10 trường hợp mất y: Hoặc vua đoạt lấy, hoặc bị bọn cướp lấy, hoặc bị lửa cháy, hoặc gió cuốn mất, hoặc bị nước trôi mất, hoặc bị người nữ sinh lòng tham cướp lấy, hoặc bị cha mẹ bà con muốn cho mình xả giới mà đoạt lấy, hoặc mình cất giấu rồi sau quên mất chỗ cất, hoặc đem cất rồi y mục nát, hoặc cất lâu ngày y hư hỏng không dùng được nữa.

Đó gọi là 10 trường hợp mất y. Gặp các trường hợp này Đức Thế Tôn bảo là không có tội

- Ni-tát-kì Ba-dạ-đề: Như trên đã nói.

- Ba-dạ-đề: Như trên đã nói .

Nếu Tỳ-kheo sẽ được y trong phạm vi ba do tuần, mà hiện tại mất y Tăng-già-lê, nhưng y Uất-la-tăng vẫn còn, thì không nên xin y. Nếu mất y Tăng-già-lê, y Uất-đa-la-tăng mà y An-đà-hội vẫn còn, thì không nên xin y. Nếu mất ba y, mà y che ghẻ còn, thì không nên xin. Nếu mất cả ba y, y che ghẻ cũng mất mà còn y tắm mưa, thì không nên xin y. Nếu Tỳ-kheo mất ba y, y che ghẻ, y tắm mýa cũng mất, mà còn tấm vải trải giường, thì không nên xin y. (302c) Nếu Tỳ-kheo mất ba y, mất y che ghẻ, y tắm mưa và tấm vải trải giường, mà còn miếng vải có chiều dài hai khuỷu tay thì cũng không nên xin y. Vì sao vậy? Vì Tỳ-kheo có thể mặc áo lót đi trong ba do tuần để nhận lại y trước của mình. Nếu trên đường đi có những tai nạn, không thể đi tới đó để nhận lại y thì được xin y che mưa, không có tội.

Nếu Tỳ-kheo xin y từ người không phải bà con, hoặc tự xin, hoặc nhờ người khác xin, hoặc ra dấu để xin, hoặc thuyết pháp để xin ...

- Tự mình xin: Tự mình thân hành đến đó xin .

- Sai người khác xin: Sai người khác đến đó để xin .

- Hiện ra tướng để xin: Hiện ra tướng lạnh tướng nóng.

Thế nào là tướng lạnh?: Nếu Tỳ-kheo vào đêm mồng 8 giữa mùa đông lúc tuyết rơi, mặc y cũ, đến nhà đàn việt, hiện ra tướng lạnh cóng, khi ấy người đàn việt đảnh lễ chân Tỳ-kheo rồi hỏi: "Thưa thầy, thầy không có y hợp thời ư? Vì sao lạnh cóng như thế? "Tỳ-kheo đáp: "Không có. Khi cha mẹ ngươi còn sống thường cúng dường ta y phục hợp thời, nay cha mẹ ngươi đã qua đời, thì ai sắm y cho ta ! Chẳng những cha mẹ ngươi đã mất mà cha mẹ ta cũng quá cố cả rồi ! ". Người đàn việt liền thưa: "Thưa thầy, thầy đừng oán hận, con sẽ sắm y hợp thời cho thầy ".

Đó gọi là hiện tướng lạnh để xin y. Nếu được y, thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề.

*Thế nào gọi là hiện tướng nóng?: Đó là: Vào tháng 5, tháng 6 lúc trời nóng, Tỳ-kheo mặc y vá nhiều lớp toát mồ hôi đi đến nhà đàn việt hiện ra tướng nóng. Bấy giờ người đàn việt lễ chân Tỳ-kheo, hỏi: "thưa thầy, thầy không có y hợp thời sao mà mặc y dày toát mồ hôi như thế?"Tỳ-kheo bèn đáp: "Không có. Khi cha mẹ ngươi còn sống thường sắm y hợp thời cho ta, nay cha mẹ ngươi đã qua đời thì ai sắm y cho ta nữa. Không những cha mẹ ngươi đã mất mà cha mẹ ta cũng chẳng còn". Người đàn việt liền nói: "Thưa thầy, thầy chớ oán hận, con sẽ sắm y hợp thời cho thầy".

Đó là hiện tướng nóng để xin y. Nếu được y thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-da-đề.

- Thuyết pháp để xin: Tỳ-kheo vì muốn xin y mà nói kệ cho đàn việt như sau:

"Nếu ai bố thí y,

Sẽ sinh cõi tối thắng,

Nhờ vui lòng bố thí,

Hưởng phước báo nhân thiên.

Sinh thiên được sắc đẹp,

Điểm trang toàn châu báu,

Vì cúng y Tỳ-kheo,

Đời đời được áo đẹp".

Đó gọi là thuyết pháp để xin. Nếu được y thì phạm Ni-tát-kì Ba-dạ-đề.

Nếu xin đãy lọc nước, hoặc xin miếng vải nhỏ để vá y, hoặc khăn trùm đầu, hoặc vải bó ghẻ, hoặc vải làm đệm, nếu xin một trong những loại vải kể trên thì không phạm. (303a) Nếu xin các vật ấy, rồi đàn việt bố thí trọn tấm, hoặc cắt ra từng mảnh mà Tỳ-kheo nhận lấy thì không phạm.

7. Giới : Nhận Vải Quá Mức Quy Định

Nếu Tỳ-kheo suy nghĩ: "Ta chỉ cần xin những vật nhỏ, đàn việt sẽ tự cho ta", rồi được cả một tấm vải lớn thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề.

Nếu xin cho Hòa thượng, A-xà-lê thì phạm tội Việt-tì-ni. Nếu xin cho tháp, Tăng, thì không phạm. Thế nên nói:

"Nếu Tỳ-kheo xin y từ cư sĩ hoặc vợ cư sĩ không phải bà con thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề. Ngoại trừ khi khác. Khi khác tức là khi mất y".

(Hết giới Ni-tát-kỳ thứ sáu)

7. GIỚI: NHẬN VẢI QUÁ MỨC QUY ĐỊNH.

Khi Phật trú tại thành Xá Vệ, có 60 Tỳ-kheo từ phương Bắc đi đến Xá Vệ, giữa đường bị bọn cướp lấy mất y. Lúc các thầy vào Tinh xá Kỳ Hoàn, Ưu-ba-nan-đà thấy thế, bèn nói với họ: "Này các trưởng lão, đức Thế Tôn đã cho phép các Tỳ-kheo khi bị mất y có thể xin y của những người không phải bà con, vì sao không xin?"

Họ đáp: "Các vị đồng phạm hạnh đã cho y đủ rồi, vì thế nên không xin".

Lúc ấy Ưu-ba-nan-đà nói: "Nếu dịp này không xin thì mất lợi rất uổng".

Họ đáp: "Chúng tôi đã được y rồi, thì cần gì nói đến việc thất lợi hay không thất lợi?"

Ưu Ba Nan Đà lại nói với các Tỳ-kheo mất y:

"Các vị nếu không thể xin thì tôi sẽ xin giúp cho các vị".

Họ nói: "Thầy tự biết thời".

Thế rồi, vào buổi sáng sớm, Ưu-ba-nan-đà khoác y thường mặc, cầm giấy bút vào thành Xá-vệ, nói với các Ưu-bà-tắc: "Các vị hãy giúp tôi xin y".

Các Ưu-bà-tắc hỏi: "Vì lý do gì mà xin y?"

Thầy đáp: "Vì có các Tỳ-kheo từ phương Bắc đến, giữa đường bị bọn cướp lấy hết y vật, nên phải xin y giúp họ".

Ưu-bà-tắc nói: "Được".

Khi ấy họ bèn dẫn nhau đến các cửa hàng để khuyến hóa. Vì lúc bấy giờ nhiều người có lòng tín kính, nên xin được chỗ thì một tấm vải, chỗ thì hai tấm. Như vậy dần dần được khá nhiều y vật, họ phải gánh đi. Có thể nói là đã xin được một phần tư trong những nhà có tín tâm, nhưng vẫn còn muốn xin nữa. Các Ưu-bà-tắc liền nói: "Thưa thầy, có lẽ đủ rồi, chúng ta trở về".

Ưu-ba-nan-đà nói: "Than ôi Lão trượng! Gì mà gấp gáp thế! Ta xin mới có chừng ấy chưa nên đi về. Vì sao vậy? Vì hễ nhiều người bố thí thì nhiều người được phước. Bọn tôi là người xuất gia, ăn uống có thì giờ nhất định, còn chưa muốn trở về, Các vị là người tại gia ăn lúc nào cũng được, không sợ sai giờ giấc, thì có việc gì gấp gáp mà muốn vội vã trở về?à".

Thế rồi, họ bèn tiếp tục đi xin nữa.

Các Ưu-bà-tắc lại nói: "Có lẽ đủ rồi thưa thầy".

Ưu-ba-nan-đà nói: "Vẫn chưa đủ".

Các Ưu-bà-tắc hỏi: "Có bao nhiêu người vậy?".

Thầy đáp: "Nhiều người".

Họ lại hỏi: "Nhiều người là bao nhiêu?".

Thầy lớn tiếng nói: "Có 60 Tỳ-kheo".

Các Ưu-bà-tắc nói: "[303b] Thưa thầy, số vải này có thể cung cấp cho 500 Tỳ-kheo (cũng đủ) huống gì 60

người, vì sao còn xin nữa, muốn làm sập tiệm người ta chăng?"

Họ liền ném giấy bút xuống đất, giận dữ nói: "Ở đâu mà sinh ra cái loại người tham cầu nhiều, không chán, không biết chừng nào là đủ thế này!"

Bấy giờ có thầy Tỳ-kheo ít dục biết đủ, nghe lời nói ấy, bèn đến bạch lên Thế Tôn. Phật liền bảo gọi Ưu-ba-nan-đà đến. Họ bèn gọi đến. Phật liền hỏi kỹ việc trên: "Ông có làm điều đó thật không?".

Thầy đáp: "Có thật, bạch Thế Tôn".

Phật hỏi Ưu-ba-nan-đà : "Vì sao mà xin?"

Thầy đáp: "Con vì các Tỳ-kheo bị mất y mà xin".

Phật liền gọi các Tỳ-kheo bị mất y đến. Khi họ đến rồi, Phật liền hỏi: "Này các Tỳ-kheo, có thật các thầy nhờ Ưu-ba-nan-đà xin y giúp không?"

Họ đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn".

Phật lại hỏi họ vì sao Ưu-ba-nan-đà làm việc đó. Họ bèn đem sự việc trên bạch đầy đủ lên Thế Tôn. Phật liền nói với Ưu-ba-nan-đà : "Này kẻ ngu si, đó là việc xấu, lúc không nên xin thì lại xin, lúc nên xin thì lại không xin. Ông không từng nghe ta dùng vô số phương tiện để khen ngợi sự ít muốn, chê trách sự ham muốn nhiều là gì! Đó là điều phi pháp, trái luật, không phải là điều ta dạy, không thể dùng việc này để nuôi lớn thiện pháp được".

Sau khi Phật quở trách đủ điều rồi truyền lệnh các Tỳ-kheo đang sống tại thành Xá-vệ phải tập họp lại tất cả, vì 10 lợi ích mà chế giới cho các Tỳ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại:

"Nếu khi Tỳ-kheo bị mất y thì có thể xin y từ Cư sĩ, vợ Cư sĩ, không phải bà con. Nếu Cư sĩ, vợ Cư sĩ không phải bà con tùy hỉ cho nhiều vải, thì Tỳ-kheo chỉ được nhận 2 tấm y thượng hạ, quá số đó sẽ phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề".

Giải thích:

(Một số từ trên đã giải thích)

- Tùy hỉ: Tùy ý cho.

- Thượng hạ y: Có thể nhận 2 tấm vải chiều dài 5 khuỷu tay, chiều rộng 3 khuỷu tay, nếu nhận quá số đó phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề.

- Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề: Trên đã giải thích.

(303c) Nếu Tỳ-kheo cùng đi đường với khách buôn mà gặp bọn cướp từ một phương, hai phương hay ba phương đến, thì phải tùy nghi chạy lánh bọn cướp. Nếu bọn cướp ập đến từ bốn phía không thể chạy được, thì nên đứng nghiêm chỉnh, không được xô xát với chúng. Nếu bọn cướp bảo lấy y Tăng-già-lê đưa, thì nên đáp: "Đây này lão trượng". Như vậy, tùy theo chúng đòi nhiều ít mà đưa cho chúng, chứ không được giận dữ lớn tiếng mắng chửi bọn chúng. Sau khi đưa y vật rồi, nên từ từ đi vào rừng núp để dò xét chúng từ xa, chờ sau khi bọn cướp đi rồi, nếu còn những y vật thừa chúng bỏ lại, thì có thể lấy dùng.

Nếu không còn cái y dư nào, mà trong số các Tỳ-kheo hoặc ngoại đạo xuất gia có người bị bọn cướp giết chết, thì có thể lấy y của họ sử dụng. Nếu không có người xuất gia chết mà có người thế tục chết, thì nên lấy áo của họ cắt may, tác tịnh rồi mới mặc. Nếu không có áo của người chết mà có áo đẹp của khách buôn bỏ lại thì không nên lấy. Nếu áo họ bỏ lại thô xấu, thì nên lấy dùng. Nếu khách buôn quay trở lại, gọi Tỳ-kheo đến cho áo tốt, thì nên lấy, lấy xong đem cắt may, dùng phân bò nhuộm tác tịnh, rồi mới dùng. Nếu người khách buôn ấy nói với Tỳ-kheo: "Tôi cho

ông mượn chiếc áo này mặc đi tới chỗ dừng chân rồi trả lại tôi, đừng làm hư hỏng", thì Tỳ-kheo nên lấy chiếc áo đó gấp lại, may qua loa, không để lộ dấu tác tịnh, mặc tạm, đi đến chỗ dừng chân, rồi trả lại họ. Nếu không có các trýờng hợp ấy thì nên hái lá cây che trước sau thân mà đi. Nếu không có lá cây thì nên dùng tay che ở trước thân mình và đi bên lề đường, chứ không nên đi ngang nhiên giữa đường như bọn Ni-kiền-tử. Cũng không được đi sâu vào trong rừng khiến cho bọn cướp tưởng lầm là rình bắt chúng, mà chỉ nên đi dọc theo bên đường trong những chỗ cỏ thưa. Khi đi, nếu gặp người ta đến, thì phải giả vờ ngồi tiểu tại chổ cỏ thưa để cho họ trông thấy. Nếu họ hỏi: "Ông là ai?"Thì phải đáp: "Người xuất gia"Nếu họ hỏi nữa: "Xuất gia theo đạo nào?"Thì đáp: "Xuất gia theo dòng họ Thích". Lại hỏi: "Vì sao mà lỏa thể?", thì đáp: "Bị bọn cướp lấy mất đồ". Thế rồi, nếu không xin mà họ tự cho nhiều áo, thì lấy không có tội. Nếu họ không cho thì nên xin họ. Khi xin mà họ cho nhiều vải thì chỉ nên lấy 2 tấm, mỗi tấm chiều dài 5 khuỷu tay, chiều rộng 3 khuỷu tay mà thôi. Nếu không gặp trường hợp đó thì nên đi đến các người quen biết ở nơi hoang vắng xin y mà dùng. Nếu không có nơi hoang vắng (304a) thì nên đến nghĩa trang. Nếu có người giữ nghĩa trang thì nên nói với họ: "Tôi muốn nhặt những chiếc áo hư". Nếu người giữ nghĩa trang bảo lấy, và lấy rồi đưa cho họ xem, thì nên lấy rồi giơ cho họ xem. Nếu lấy áo từ thây của một người nữ mới chết thân chưa hủy hoại, thì nên đến phía đầu mà lấy. Nếu thân đã hư hoại thì được tùy ý lấy. Hoặc là áo của thây chết đàn ông, cũng được tùy ý lấy. Nếu áo của thây chết có châu báu thì nên dùng chân gạt châu báu ra rồi lấy áo mà đi. Nếu không biết là có châu báu, đem về tới Tinh xá mới biết có châu báu, thì nên sai tịnh nhân (cư sĩ ở chùa) lấy đổi dược phẩm. Nếu người giữ nghĩa trang nói với Tỳ-kheo: "Cho ông được lấy áo xấu, còn áo tốt thì chớ lấy". Nhưng Tỳ-kheo đến nghĩa trang, không thấy áo xấu mà thấy có nhiều áo tốt, thì nên cầm đến nói với người giữ

nghĩa trang: "Chỉ có những áo tốt này thôi". Nếu họ cho lấy thì liền lấy. Nếu họ nói những cái đó tốt không cho ông lấy, thì Tỳ-kheo nên trả lại, xin cái khác. Nếu họ bảo Tỳ-kheo lấy áo dưới đất thì nên lấy áo dưới đất. Nếu họ bảo lấy áo ở trên không, thì nên lấy áo ở trên không. Nếu áo còn tốt một nữa dưới đất một nữa trên không thì nên cắt lấy một nửa.

Nếu không có trường hợp như thế, thì nên đến trú xứ của Tỳ-kheo ở ngoại vi thôn xóm, chứ không đi vào thôn xóm lúc ban ngày. Và nên đợi lúc hoàng hôn, khi mục đồng lùa bò về mà đi theo đàn bò, cũng không nên đi bên cạnh những con bò đực khỏe mạnh, mà nên đi gần những con bò con ốm yếu. Khi thấy có người thì nên ngồi xuống. Nếu họ hỏi: "Ông là ai?"thì nên đáp: "Là người xuất gia". Lại hỏi: "Xuất gia theo đạo nào?"Thì đáp: "Xuất gia theo dòng họ Thích". Lại hỏi: "Y phục ông đâu?"Thì đáp: "Bị bọn cướp lấy hết cả".

Bấy giờ, nếu không xin mà họ tự cho thì được lấy nhiều ít tùy ý. Nếu họ không cho, thì nên xin họ. Khi xin, nếu họ cho nhiều thì nên lấy hai cái, mỗi cái chiều dài 5 khuỷu tay, chiều rộng 3 khuỷu tay mà thôi.

Nếu không có trường hợp như thế, thì nên đến tinh xá hỏi cựu Tỳ-kheo xem ai là Duy na, ai là người coi sóc giường nệm. Khi họ đã chỉ cho biết đối tượng, thì Tỳ-kheo nên đến vị Tỳ-kheo tri sự ấy hỏi rằng: "Tỳ-kheo chừng ấy tuổi thì được giường nệm ngoa cụ như thế nào?"Nếu họ đáp rằng: "Tỳ-kheo chừng ấy tuổi thì được giường nệm ngọa cụ như thế đó". Bấy giờ Tỳ-kheo nhận được mền rồi liền mở ra, lấy lông tóc buộc một chỗ làm dấu bên trong để dùng làm quần, nhận được gối cũng mở ra, lấy lông tóc buộc một chỗ làm dấu bên trong để dùng làm áo lót, và được ngọa cụ cũng lấy làm dấu. Xong đâu đó, nên đi lễ tháp, lễ Thượng tọa, thăm hỏi Hạ tọa, rồi trình bày: "Lúc đi đường, tôi bị bọn cướp lấy mất y, mong thầy hãy giúp tôi xin y". Nếu Cựu Tỳ-kheo nói: "(304b) Thầy như con quạ đói, chân không đậu một

chỗ thì ai mà giúp thầy. Có lẽ chủ quán rượu hoặc nhà chứa cờ bạc đã cướp y thầy, hoặc là thầy đem đổi thức ăn rồi bảo là bị cướp lấy, để nhờ người ta xin giúp chớ gì?"

Nếu gặp trường hợp như thế, thì nên đến nhà Ưu-bà-tắc, nói: "Này lão trượng, tôi đi đường bị bọn cướp lấy mất y, các vị hãy giúp tôi xin y". Nếu khi ấy họ đáp: "Thưa thầy, có thể được", rồi họ xin giúp được nhiều vải, thì Tỳ-kheo chỉ nên lấy hai tấm mỗi tấm chiều dài 5 khuỷu tay, chiều rộng 3 khuỷu tay mà thôi. Lúc ấy Ưu-bà-tắc nói với Tỳ-kheo: "Thầy có thể dùng phương tiện lấy giúp hết số vải này không?". Thì nên đáp: "Ông có thể chọn hai tấm lụa nhỏ rồi mang đến đây". Nếu Ưu-bà-tắc khéo léo linh động, sẽ đưa Tỳ-kheo ra ngoài đại giới, nói: "Thưa thầy, số vải này dùng bố thí hiện tiền Tăng, mà hiện tại không có chư Tăng, chỉ có thầy hiện diện, vậy xin nhận giúp", thì khi ấy Tỳ-kheo nhận, không có tội.

Nếu Ưu-bà-tắc đưa cho tấm lụa lớn thì Tỳ-kheo nên cắt ra, rồi lấy hai tấm. Nếu họ hỏi vì sao vậy, thì hãy đáp: Vì Thế Tôn chế giới chỉ được lấy hai tấm vải. Rồi Ưu-bà-tắc lại bảo: "Thầy hãy đem đi nhuộm", thì Tỳ-kheo đem đi nhuộm rồi mang trả lại. Ưu-bà-tắc lại nói: "Khi chưa nhuộm là áo của người thế tục mà tôi còn không thích, huống gì giờ đây đã nhuộm thành hoại sắc, chính là màu áo của người xuất gia, thì tôi còn lấy làm gì". Khi ấy Tỳ-kheo được phép lấy, may y, tùy ý sử dụng. Thế rồi các thứ mền, áo gối mà trước kia đã dùng làm tạm quần áo lót, Tỳ-kheo phải đem nhuộm hoàn lại vị trí dụng cụ mền, áo gối ... mà trả lại thầy tri sự, rồi mới ra đi. Nếu muốn ở lại đó thì tùy ý xin phép ở lại chứ không được ngang nhiên ở lại. Thế nên nói:

"Nếu Tỳ-kheo bị mất y thì được phép xin vải từ Cư sĩ và vợ Cư sĩ không phải bà con. Nếu Cư sĩ, vợ Cư sĩ không phải bà con cho nhiều vải, Tỳ-kheo chỉ được lấy 2 tấm thượng, hạ, quá số đó, thì phạm Ni-tát-kỳ Ba-dạ-đề.

(Hết giới Ni-tát-kỳ thứ 7)