Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 2/3

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Sách › Tác giả khác

Phước Huệ Tập 2

Tác giả
Thích Hậu Quán
Dịch giả
Vạn Lợi - Lệ Trúc - Hạnh Tín - Phước Ngọc
Thông tin
Ghi trên sách: Thích Hậu Quán trước tác, Vạn Lợi, Lệ Trúc, Hạnh Tín, Phước Ngọc dịchPhật Đà Giáo Dục, 2013

Đức Phật Nói Kinh Nhũ Quang Phật

Đức Phật nói Kinh Nhũ Quang Phật

Hôm nay, tôi chia sẻ với quý vị câu chuyện “Kinh Thuyết Nhũ Quang Phật”, được trích trong Đại Chánh Tạng quyển 17, từ trang 754b~ 756b.

Khi đức Phật còn tại thế, Ngài từng bị phong hàn, cần một ít sữa bò để làm thuốc. Đương thời có vị Phạm chí Ma Gia Lợi, có rất nhiều đệ tử thân cận, và được nhà vua đại thần dân chúng tôn kính, ông tuy giàu có nhưng rất keo kiệt ích kỷ, không tin Phật pháp, không thích bố thí. Ông keo kiệt đến mức độ dùng lưới bao phủ nhà và vườn để chim không bay vào tìm thức ăn được.

Đức Phật muốn độ ông ta, liền gọi ngài A Nan đến nhà ông để khất thực một ít sữa, vì nhà ông có nuôi bò sữa.

Lúc đó ông Ma Gia Lợi cùng với 500 vị đệ tử giỏi, đang đi vào cung diện kiến vua, trên đường gặp ngài A Nan, ông hỏi: “Ngài đi đâu mà sớm thế, ngài có cần gì

không?”

Ngài A Nan đáp: “Đức Thế Tôn đang bị phong hàn cần một ít sữa”.

Vì do rất keo kiệt nên ông Ma gia Lợi liền nghĩ: “Nếu ta không cho Thế Tôn sữa thì mọi người sẽ nghĩ ta là người keo kiệt, còn nếu cho thì những vị đệ tử của Ta sẽ nghĩ: “Ma Gia Lợi đang cung phụng đức Phật, do đó ông băn khoăn và tìm ra một phương kế, ông nghĩ rằng có một con bò rất hung tợn trong nhà: “Hãy để cho ngài A Nan tự mình đi vắt sữa”. Bởi con bò mẹ hung dữ này, nếu nổi sân sẽ dùng sừng húc ngài A Nan, như thế mới có thể làm cho những đệ tử khác của đức Phật phải nhục nhã, làm cho mọi người phải xa lánh và tôi sẽ càng được nhiều người tôn trọng. Không cần biết A Nan có lấy được sữa hay không nhưng đã khiến cho mọi người biết được tôi không phải là người keo kiệt. Nếu A Nan bị bò húc chết thì đó cũng chẳng phải là lỗi của tôi.

Do đó, ông nói với ngài A Nan: “Bò đang nhốt trong chuồng, ông tự đi vào mà vắt”. Sau đó ông nói nhỏ với con của mình: “Hãy đưa Tôn giả A Nan đến con bò hung dữ và quan sát ông ta có lấy được sữa hay không?”.

Lúc đó, năm trăm vị học trò nghe như vậy, mọi người đều rất tò mò, muốn đi cùng xem sự tình xảy ra như thế nào, họ cảm thấy rất kỳ lạ và bàn luận: “Sa môn Cù Đàm (tức Thế Tôn) thường tự xưng “trên trời dưới đất, chỉ có ta là độc tôn”, có thể hóa độ chúng sinh trong mười phương hết lão bệnh chết. Vậy sao chính ngài lại bị bệnh, không tự mình cứu chữa, sao bảo A Nan xin sữa và thuốc? Những Phạm chí ai cũng bàn tán nghị luận.

Lúc đó ngài Duy Ma Cật đang đi diện kiến đức Phật, ngang qua nhà ông Phạm chí thì gặp ngài A Nan liền hỏi: “Ngài đi khất thực sao mà sớm thế? Ngài A Nan liền nói: Đức Phật đang bị phong hàn cần một ít sữa”

Cuộc đối thoại giữa cư sĩ Duy Ma và ngài A Nan dưới

đây trùng hợp trong Kinh Duy Ma. Cư sĩ Duy Ma nói với A Nan: “Thầy không nên nói như thế! Thân Như Lai là thân kim cương, những ác pháp đã được đoạn trừ, chỉ tích tụ những thiện công đức thì làm sao mà có bệnh? Thầy nên im lặng mà rời khỏi nơi đây! Không được nói đi khất thực xin sữa, nói như thế ngoại đạo nghe được sẽ hủy báng đức Như Lai, và cũng đừng để Chư Thiên Long Thần và kể cả Bồ Tát trong mười phương, A La Hán, Thanh Văn nghe được đều này.

Ngay cả bậc Chuyển Luân Thánh Vương, phước đức ít, mà đã không bệnh tật, huống hồ Thế Tôn đã tu vô số kiếp, bố thí khắp nhân gian, và còn tích lũy vô lượng phước đức, thành tựu thân kim cương, làm sao lại có bệnh tật được? Những lời nói này nếu truyền đến ngoại đạo, bọn chúng sẽ hủy báng: “Thế Tôn bệnh tự mình còn chưa trị được làm sao cứu chữa được sinh lão bệnh tử cho chúng sinh đây?”

Duy Ma Cật nói với A Nan: “Thực ra thân Như Lai là

pháp thân, là sắc thân đã giải thoát, do đó đức Phật không còn bệnh. Thân Như Lai có vô lượng công đức, những bệnh hoạn đã không còn nữa, nếu nói có bệnh thì đó chỉ là thị hiện mà thôi.” Ông nói: “Thầy hãy đi nhanh đi! Đừng để ngoại đạo hủy báng?

Ngài A Nan nghe xong, cảm thấy rất hổ thẹn, ngài nghĩ: “Có phải ta đã nghe sai rồi chăng?”

Ngay lúc đó, trên không trung có âm thanh xuất hiện: “A Nan, như trưởng giả Duy Ma Cật chất vấn, Như Lai xuất hiện thế gian, ngài vì chúng sinh trong cõi ngũ trược ác thế mà thị hiện thân có bệnh, để độ tham sân si của chúng sinh trong mười phương, là một phương pháp thị hiện. Do đó, ngài hãy đi đến nhà ông Ma Gia Lợi khất thực xin sữa, những lời cư sĩ Duy Ma Cật vừa nói, thầy không nên bận tâm, mà cũng không cần phải hổ thẹn.”

Lúc đó, ngài A Nan rất kinh ngạc: Có phải mình đã nghe nhầm chăng? Trong lòng lại nghĩ: “Chẳng lẽ oai thần

Như Lai đã cảm động đến như thế sao?

Lúc bấy giờ, năm trăm vị Phạm Chí, nghe tiếng nói trong không trung, biết Thế Tôn bệnh không phải thật bệnh, mà chỉ là thị hiện để hóa độ chúng sinh. Cũng như cư sĩ Duy Ma Cật, đã là Như Lai ở một quốc độ khác nhưng vì muốn hóa độ mà thị hiện có bệnh, Thế Tôn muốn những đệ tử đi thăm ông ta, thực ra là tạo có cơ hội được nghe trưởng giả Duy Ma Cật khai thị v.v..

Lúc đó, ông Ma Gia Lợi và thân quyến ông ta đều rất tò mò, xem ngài A Nan cuối cùng có lấy được sữa hay không.

Ngài A Nan đi bên cạnh con bò mẹ hung hăng này, tâm nghĩ: “Phạm chí Ma Gia Lợi đồng ý cho tôi vắt sữa nhưng tôi là sa môn làm sao tôi có thể tự tay làm, biết làm sao đây?”

Ngay lúc đó, Ngài Đế Thích từ cõi trời xuống, hóa thân thành một vị Phạm chí nhỏ tuổi đứng cạnh con bò.

Ngài A Nan khi thấy anh ta rất hoan hỷ liền nói: “Thiếu niên Phạm chí! Có thể giúp tôi vắt sữa được không?”

Vị thiếu niên Phạm chí trả lời: “Tôi không phải là Phạm chí, tôi là Đế thích. Tôi nghe Như Lai cần sữa, vì vậy tôi từ trên trời xuống đây hầu mong cầu chút phước đức.”

Ngài A Nan nói: “Ông là thiên đế, địa vị rất tôn quý, sao lại tiếp cận mùi hôi thối của bò?

Đế thích trả lời: “So với Như Lai thì địa vị của tôi có gì là trân quý, việc này có gì để mà toan tính! Thế Tôn không mệt mỏi xây dựng công đức hà huống tôi chỉ là vị trời nhỏ mà thôi! Tôi sống trong cảnh vô thường, những phước đức vô thường này cũng phải tan biến, nếu không tích lũy công đức, có núi công đức cũng phải hết, khi phước đức đã không còn thì không nơi nương tựa.”

Ngài A Nan nói, nếu ông muốn, thì ông tới vắt sữa

dùm tôi”.

Đế thích nói: “Được!” Ông liền cầm bát đi đến phía trước con bò để vắt sữa, thường ngày nó rất hung dữ, nhưng bây giờ nó bình thản, khiến cho những người xung quanh vô cùng kinh ngạc. “Phạm chí nhỏ tuổi này có gì quan trọng, mà lại mạo hiểm vì đệ tử Thế Tôn đến vắt sữa? Trên thực tế rất nguy hiểm, mọi người muốn ngài A Nan đến vắt sữa, để con bò dùng sừng húc chết hoặc bị thương, nhưng lại thấy rất kỳ lạ: “Tại sao lại thay đệ tử Thế Tôn đến vắt sữa, sao không để cho A Nan tự mình vắt sữa”. Lúc đó, Đế thích thay A Nan đến vắt sữa và nói với con bò: Đức Thế Tôn đang bị phong hàn, mày làm ơn cho ta lấy ít sữa để đức Phật dùng, nếu khiến Ngài hết bệnh, thì ngươi sẽ có vô lượng phước đức. Phật là thầy của trời người, Ngài không phải vì tham mà đến xin sữa, ngài dùng tình thương để cứu giúp tất cả chúng sinh, vì muốn cho chúng sinh được giải thoát.”

Lúc đó, con bò nói với Đế thích: “Ngài đã dùng bàn tay chạm vào tôi nhưng thật là nhẹ nhàng làm sao, và xin ông chỉ lấy sữa từ hai cái vú phía trước hai cái phía sau để dành cho con tôi bú. Vì con tôi từ sáng tới giờ chưa được bú, tôi biết tuy cúng dường Như Lai phước đức rất lớn nhưng con tôi cũng phải lo chăm sóc, cần phải bình đẳng mà nghĩ như vậy.

Lúc đó bò con nghe xong liền nói với mẹ:

Mẹ ơi! Mẹ ơi! Con từ xưa đến nay chưa từng nghe qua danh hiệu của Phật, đây là cơ hội hiếm có, con rất mừng và cũng muốn cúng dường, mẹ hãy lấy hết phần sữa của con cúng dường lên Phật. Thế Tôn là thầy của trời người khó gặp được, con cũng có thế ăn cỏ, uống nước để sống qua ngày. Trong đời quá khứ, làm người thường uống sữa, trong lúc luân hồi trong sáu đường, cũng không ngừng uống sữa, thời gian đã quá lâu rồi, mà người ngu ở thế gian cũng rất nhiều, mọi người đều không biết cúng dường đức

Phật, kết quả hối hận là đã không biết bố thí, thì chút lợi ích cũng không có được.

Bởi vì, trong quá khứ con vô cùng tham lam lại rất dễ xung đột với người khác, còn gặp phải bạn ác, không tin kinh luật. Kết quả làm con đọa làm bò, ngựa trải qua 16 kiếp, không dễ gặp được Phật, cũng giống như người bệnh gặp được thầy giỏi thuốc hay. Do đó, xin mẹ lấy hết phần sữa của con đưa cho ngài A Nan dâng lên cúng dường Phật! Khiến con sau này được khai mở trí huệ đắc đạo giống như đức Phật vậy.

Đế thích vắt đầy bát sữa và trao cho Ngài A Nan, ngài vô cùng vui mừng và mang về. Sau khi về đến nơi, đức Phật hỏi ngài A Nan: “Chuyện gì đã xảy ra?”

Ngài A Nan đem toàn bộ câu chuyện giữa bò mẹ và con kể lại cho đức Phật nghe.

Đức phật kể lại nhân duyên trong quá khứ, bò mẹ và bò con đã từng làm đại trưởng giả giàu có nhưng vì rất

tham lam keo kiệt, không tin kinh giáo, giới luật của đức Phật, thường cho vay giá cao. Có người sau khi trả tiền nhưng lại bị ông ta nói với người khác: “Bạn chưa trả hết tiền! Vì nhân duyên như vậy nên đọa làm súc sinh 16 kiếp. Bây giờ nghe danh hiệu của đức Phật, nó liền khởi tâm hoan hỷ, mà nghiệp làm súc sinh tới đời này là chấm dứt. Hiện giờ nghe danh hiệu đức Phật nó khởi tâm từ bi, dùng sữa cúng dường Phật, về sau sẽ được giải thoát.

Đức Phật mỉm cười, ngài A Nan liền hỏi đức Phật: “Tại sao Ngài lại cười?

Đức Phật liền nói với ngài A Nan: “Sau khi bò mẹ và bò con chết, sẽ bảy lần sinh lên cõi trời Đâu suất cùng Phạm Thiên, và sẽ bảy đời làm người ở nhân gian, làm con của một người phú gia, không còn sinh trong ba đường ác. Sau này, sẽ có túc mạng thông, sẽ thường cúng dường Phật, và treo tràng phan, đốt hương cúng dường thọ trì kinh pháp. Bò mẹ về sau gặp đức Phật Di Lặc, trở thành đệ

tử xuất gia của Ngài, sau này chứng quả A La Hán. Bò con càng hơn thế nữa, nó trải qua 20 kiếp, nó sẽ thành Phật, danh hiệu là Nhũ Quang Như Lai, cứu độ vô số chúng sinh.”

Cũng là dùng sữa cúng dường đức Phật, nhưng bò mẹ chỉ phát tâm giải thoát, bò con phát đại bồ đề tâm, về sau không ngừng tu học nghe phật pháp. Vì vậy, bò mẹ đắc quả A La Hán, còn bò con thành Phật hiệu là Nhũ Quang Như Lai.

Đức Phật dạy A Nan: “Bò mẹ và bò con đều dùng tâm tốt cúng dường Như Lai, nhân duyên này đã gieo trồng một chủng tử được độ, giống như súc sinh đều có tâm thiện, hà huống con người chúng ta sáu căn đầy đủ, có trí huệ phân biệt đúng sai, cần phải phát tâm. Nếu không phát tâm, mà cũng không thấu hiểu sinh tử luân hồi, cũng không thọ trì kinh giáo, không tin bố thí đời sau sẽ được phước, vì tham lam keo kiệt tự dối mình, tâm chứa tâm ác,

miệng nói lời ác, thân làm việc ác, giống như người ngu, như thế thì làm sao giải thoát được.”

Câu chuyện trong “Kinh Phật Thuyết Nhũ Quang Phật”, tương tự như kinh “Phật Thuyết Độ Tử Kinh” trong đại chánh tạng quyển 17, trang 754. “Phật Thuyết Độc Tử Kinh” ngắn hơn, đại chúng có thể hỗ tương đối chiếu. Liên quan đến cuộc đối thoại giữa cư sĩ Duy Ma và ngài A Nan trong “Kinh Duy Ma”.

Phước Nghiêm, ngày 28 tháng 4 năm 2012

Câu Chuyện “Nhân Duyên Phất Ca Sa Vương Chứng Quả Mà Bị Trâu Húc Chết” (Phần 1)

Câu Chuyện “Nhân duyên Phất Ca Sa Vương chứng quả mà bị trâu húc chết” (Phần 1)

Tôi sẽ chia sẻ cùng quý vị về một câu chuyện được trích trong “Pháp Cú thí dụ Kinh Phẩm Duy Niệm” thuộc “Đại Chánh Tạng” quyển thứ 4 trang 580c~581b.

Ngày xưa lúc đức Phật còn tại thế, Phất Ca Sa Vương và Bình Sa Vương là bạn với nhau rất thân thiết. Lúc đó, Phất Ca Sa Vương vẫn còn chưa biết Phật Pháp, ông ta làm hoa thất bảo tặng cho Bình Sa Vương. Bình Sa Vương sau khi nhận được hoa thất bảo, chuyển lại cúng dường và thưa đức Phật: “Phất Ca Sa Vương với con là bạn rất thân thiết, thất bảo này là ông ta tặng cho con, bây giờ con xin cúng dường đức Phật. Con hy vọng Phất Ca Sa Vương được tâm ý trong sáng, có cơ hội gặp được đức Phật, nghe Phật Pháp và cung kính cúng dường chúng Tăng, thân cận Tam Bảo, không biết con nên dùng vật gì để đền đáp cho

ông ta mới phải?

Đức Phật dạy Bình Sa Vương: “Con có thể chép 12 nhân duyên tặng cho Phất Ca Sa Vương, ông ấy lúc nhận được bộ Kinh này, trong tâm nhất định hiểu được và có niềm tin chính xác.”

Bình Sa Vương vội vàng chép lại 12 nhân duyên, ngoài ra còn viết thêm một đoạn nói rằng “Ông tặng cho tôi bảo hoa, bây giờ tôi có hoa Phật Pháp đến đền đáp ông, hy vọng ông đọc thật kỹ tư duy nghĩa lý kinh văn, trong kinh văn nói về nhân duyên, quả báo vô cùng kỳ diệu, nếu tu học tốt, sẽ đắc được quả báo vô cùng tốt đẹp. Lúc ông nhận được xin đừng chần chừ, mau mau đọc tụng, nghiên cứu học tập, rất mong đợi một ngày chúng ta có thể cùng nhau thưởng thức pháp vị.”

Phất Ca Sa Vương sau khi nhận được từ Bình Sa Vương viết “12 nhân duyên”, tư duy suy nghĩ nhiều lần nội dung của kinh văn, cuối cùng đối với Phật Pháp khởi

tín tâm thanh tịnh, mà còn thấu hiểu một cách sâu sắc, ông ta tự trong đáy lòng thốt lên: “Đạo lý của Phật Pháp hướng dẫn quá là kỳ diệu! Nghĩa lý của Đức Phật khai thị tinh thâm kỳ diệu, khiến tâm tôi an định, phản tỉnh tôi; thân tôi là vị vương chủ, hưởng thụ vinh hoa phú quý, ngôi vị tôn vinh. Đây cũng chính là nguồn gốc âu lo phiền não. Tôi đã từng nhiều đời nhiều kiếp trầm luân sinh tử luân hồi, hôm nay mới có thể tỉnh ngộ. Hồi tưởng những hưởng lạc của thế tục, thực chất không đáng để tham luyến”, Phất Ca Sa Vương lập tức triệu tập đại thần, nhường ngôi vua lại cho thái tử, tự mình cạo tóc xuất gia làm sa môn, khoác tăng phục, ôm bát đi đến bên ngoài thành La Duyệt Kỳ (thành Vương Xá), xin ở nhà một người làm đồ gốm. Trong lòng nghĩ: “Tôi ngày mai vào thành khất thực, dùng cơm trưa xong, tôi lại đến chỗ đức Phật thọ trì Kinh giới.”

Lúc đó, đức Phật dùng thần thông nên biết vua Phất Ca Sa ngày mai khi khất thực, tính mạng của ông sẽ chấm dứt,

ông từ nơi xa xôi đến đây, nhưng không gặp được ta, và cũng chẳng nghe được kinh pháp, thật là đáng thương xót. Nên đức Phật liền hóa thành một vị sa môn, đi đến trước nhà của người làm đồ gốm và cũng xin ngủ qua đêm.

Người thợ gốm nói: “Vừa mới có một vị sa môn xin ở qua đêm ở phía trong lò gốm, nếu như ông không ý kiến gì, ông cũng có thể cùng vị sa môn đó ở qua đêm” hóa hiện sa môn lấy một bó cỏ, đi đến lò, rồi ngồi một bên, hỏi Phất Ca Sa: “Ông từ nơi nào đến! Thầy của ông là ai! Tại sao muốn xuất gia làm sa môn? Ông đã gặp đức Phật chưa?”

Phất Ca Sa trả lời: “Tôi chưa gặp Phật, tôi chỉ nghe 12 nhân duyên, tôi liền phát tâm xuất gia làm sa môn. Tôi chuẩn bị ngày mai vào thành khất thực, dùng trưa xong, lại tiếp tục đi về phía trước đảnh lễ Thế Tôn”.

Hóa hiện sa môn liền nói: “Mạng sống con người nguy hiểm dễ tan, thời thời đều gặp nguy hiểm sinh mạng, rất mong manh, sớm tối biến hóa vô thường, thời khắc đều

đang ở trong biến hóa vô thường. Bởi vì tội báo này đời trước cùng người kết oán, cuối cùng không đề phòng được tự nhiên mà đến, tức là bất kể ở đâu, bất kỳ lúc nào quả báo này cũng đều có thể đến, nên quán chiếu thân thể của chúng ta là do đất, nước, lửa, gió, bốn loại nhân duyên giả hợp mà thành. Cuối cùng cũng tan rã, trở về với vốn có của nó, đất trở về đất, nước trở về nước, lửa trở về lửa và gió trở về gió. Nên tư duy về thất giác chi (niệm giác chi, trạch pháp, tinh tấn, khinh an, định và xả giác chi) và tư duy Không, thanh tịnh, vô tưởng, cần một lòng một ý nhớ nghĩ đến Tam Bảo; Phật, Pháp, Tăng. Cần phải tư duy công đức của sự bố thí, trì giới, có thể hiểu rõ vô thường, như thế cũng như sự gặp Phật không khác vậy. Nếu như chúng ta chỉ lên kế hoạch cần làm gì cho ngày mai, như thế thì thật không có ý nghĩa gì cả, vì ngày mai ra sao vẫn chưa biết.”

Lúc đó vị sa môn biến hóa này liền nói bài kệ rằng:

“Người có thể đạt được lợi ích, đều là nhờ trở về nương tựa Phật Pháp, do đó nên sớm tối mỗi phút giây cần phải nhớ nghĩ Tam Bảo, Phật, Pháp, Tăng. Tự mình có thể giác ngộ, như thế mới đích thực là đệ tử của Phật. Một người đệ tử của đức Phật thì bất luận sớm tối, mỗi sát na đều nên thường niệm Phật, Pháp, Tăng ba ngôi báu, và cần phải quán thân bất tịnh, quán vô thường, nhớ nghĩ công đức của sự bố thí và trì giới, suốt ngày nên quán ba cánh cửa giải thoát, gọi là tam giải thoát môn, tức là quán Không, vô nguyện và vô tướng.”

Lúc đó hóa sa môn ở trong lò gốm ấy, vì vua Phất Ca Sa mà nói đại ý của vô thường, vua Phất Ca Sa chuyên tâm tư duy, nhiếp tâm vào định, ngay lúc đó liền chứng quả A Na Hàm.

Đức Phật biết vua Phất Ca Sa đã thể ngộ, nên hiện trở lại thân Phật, phóng quang minh, ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp. Vua Phất Ca Sa vừa nhìn thấy vô cùng

tán thán. Vốn là đức Phật từ bi đến hóa độ vô cùng mừng rỡ, do đó hướng về đức Phật đảnh lễ.

Đức Phật lại nói với vua: “Do quá khứ đã tạo nghiệp ác, thậm chí quả báo hiện tại phải trả bằng mạng sống. Nhưng quả báo cũ, một sớm thọ hết liền kết thúc. Do đó nếu ông gặp phải những bất trắc, ông cần phải nghĩ đây là do ác nghiệp đã tạo trong quá khứ, bây giờ phải mang lấy tội báo; tội báo này sau khi gánh chịu hết, thì liền kết thúc, ông không nên lo sợ”. Sự thật, đức Phật đang ngầm bảo ông, ngày mai ông sẽ gặp bất trắc, sớm nói ra để ông không nên hoảng hốt.

Vua Phất Ca Sa bạch đức Phật rằng: “Xin tuân thủ lời dạy của Thế Tôn, y giáo phụng hành” không lâu ngày vua Phất Ca Sa tiến vào thành khất thực, tại trong thành gặp một con trâu mẹ vừa mới sinh xong, trâu mẹ vì bảo vệ trâu con, dùng hết sức mạnh húc vào vua Phất Ca Sa, đến nỗi thủng ruột, vua Phất Ca Sa ngay lúc đó liền mạng chung.

Mà sau khi mạng chung, lập tức sinh vào Bất Hoàn Thiên, chính là cõi trời Ngũ Bất Hoàn của đệ tứ thiền.

Đức Phật bảo những Tỳ kheo trà tỳ hỏa táng, đem di cốt của vua Phất Ca Sa xây tháp cúng dường.

Đức Phật nói với các đệ tử: “Căn nguyên của tội báo, nhất định phải cẩn thận.” Vì chúng ta tạo nghiệp ác, không nên đợi đến lúc quả báo hiện hành mới hoảng hốt lúng túng, chúng ta cần phải hiểu căn nguyên của tội báo là gì? Chính là vô minh phiền não, và có cả nghiệp. Chúng ta không nên sinh phiền não, không nên tạo nghiệp ác.

Qua câu chuyện muốn khuyên chúng ta rằng không nên vạch kế hoạch cho ngày mai làm gì, trong khi đó việc cần thực hiện ngày nay lại bỏ lỡ mà cần phải nắm bắt giây phút hiện tại. Còn nữa, dù cho ở quá khứ chúng ta đã tạo ác nghiệp gì có thể nó không được rõ ràng; nhưng quả báo đó không như vậy, nói đến thì sẽ liền đến, vì vậy chúng ta có lo sợ cũng chẳng được gì.

Vua Phất Ca Sa tại sao sau khi chứng quả, lại bị trâu húc đến chết? Muốn biết tường tận, xin mời lần đọc bài tiếp theo sẽ hiểu rõ.

Phước Nghiêm, ngày 27 tháng 10 năm 2012

Câu Chuyện “Nhân Duyên Vua Phất Ca Sa Chứng Quả Mà Bị Trâu Húc Chết” Búa Rìu Trong Miệng, Sở Dĩ Bị Mất Mạng Do Vì Ác Ngôn Của Mình. (Phần 2)

Câu chuyện “Nhân duyên vua Phất Ca Sa chứng quả mà bị trâu húc chết” búa rìu trong miệng, sở dĩ bị mất mạng do vì ác ngôn của mình. (Phần 2)

Tôi xin chia sẻ với quý vị một câu chuyện được trích trong “Kinh Pháp Cú Thí Dụ, Phẩm Ngôn Ngữ Thứ 8” thuộc “Đại Tạng Kinh” quyển 4 trang 582a~b.

Câu chuyện này với “Kinh Pháp Cú Thí Dụ phẩm thứ 6 phẩm Tư Duy” có liên quan, phẩm ấy có đề cập đến vua Bình Sa và vua Phất Ca Sa là bạn tốt của nhau, vua Bình Sa chép lại 12 nhân duyên tặng vua Phất Ca Sa. Vua Phất Ca Sa xem xong “12 nhân duyên” này vô cùng xúc động, ông liền khởi tâm xuất ly và xuất gia.

Sau khi xuất gia, ông xin ngủ qua đêm tại lò nung của một thợ gốm, dự định ngày mai sẽ vào thành khất thực, dùng ngọ xong, lại đi vào chỗ của Phật thọ trì kinh giới. Nhưng đức Phật đã biết, nhân duyên trong quá khứ của

vua Phất Ca Sa, ông ta qua không nổi đến trưa mai, đức Phật nghĩ ông ta đã phát tâm như vậy, chưa được gặp Phật, cũng chưa được nghe Phật Pháp mà chết, thì thật đáng thương quá, do đó Đức Phật liền hóa hiện thành một vị sa môn giảng dạy cho ông, ngay lúc đó vua Phất Ca Sa chứng đắc A-na-hàm tam quả. Phật nói với ông; “Không nên chỉ dự định cho ngày mai phải làm gì? Mà cần phải sống với hiện tại, một mực lo tính công việc cho ngày mai, việc làm như vậy không có ý nghĩa gì. Ngoài ra, còn có trong quá khứ chúng ta tạo những ác nghiệp gì, chúng ta không thể biết, nhưng quả báo đến không một chút do dự, nói đến là đến, chúng ta nên hoan hỷ đón nhận, hoảng hốt cũng chẳng được gì.”

Đức Phật sau khi dự báo như vậy xong, qua hôm sau lúc vua Phất Ca Sa đi khất thực, tại trong cửa thành gặp một con trâu mẹ vừa mới sinh con xong, vì bảo vệ trâu con, liền dùng sừng lấy hết sức mạnh húc vua Phất Ca Sa, vì

thế mà mạng chung, đây là nội dung trong “Phẩm Thứ 6 Phẩm Tư Duy”.

Bây giờ đến phẩm thứ 8, nội dung chính nói về nhân duyên trong quá khứ của vua. Tại sao một người đã chứng thánh quả thứ 3 A Na Hàm rồi, mà sao vua không tránh được gặp bất trắc này. Nguyên nhân cuối cùng là sao? Tại “Kinh Pháp Cú Thí Dụ Phẩm Ngôn Ngữ” này có nói đến.

Quá khứ vua Phất Ca Sa sau khi tự xuống tóc xuất gia, đi về phía thành vương xá khất thực, tại trong thành bị một con bò mẹ mới sinh con, dùng hết sức mạnh húc chết. Chủ nhân của con trâu cảm thấy vô cùng sợ hãi, nên bán trâu đó cho người khác.

Người mua con trâu ấy, dắt đến bên bờ sông cho nó uống nước, nhưng bất ngờ bị nó húc ở sau lưng rồi chết.

Người mua trâu có một người con trai, biết cha mình bị trâu húc mà chết, anh ta vô cùng sân giận, liền đem con trâu mẹ ra giết, mang thịt trâu lên chợ bán.

Lúc đó, có một người nông dân mua cái đầu trâu, dùng sợi dây thừng cột lại và gánh về nhà, khiêng đầu trâu rất mệt, người nông dân còn cách nhà khoảng một cây số, cảm thấy rất mệt, tìm một thân cây, liền đặt đầu trâu tạm thời treo trên cành cây, ông ta ngồi nghỉ ở dưới gốc. Nào ngờ đâu, chẳng bao lâu sợi dây bị đứt, đầu trâu rớt xuống, sừng trâu đâm ngay vào người nông dân, người nông dân chết tại chỗ. Con trâu mẹ này trong một ngày liên tục lấy đi 3 mạng người.

Tin này chuyển đến tai vua Bình Sa, vua cảm thấy vô cùng kỳ lạ. Do đó, vua Bình Sa bèn cùng tất cả đại thần đi bái kiến đức Phật. Vua Bình Sa hướng Phật đảnh lễ xong, bước đến chỗ của vua, chấp tay và hỏi đức Phật: “Thật là kỳ lạ? Thật không thể nghĩ lường! Thế Tôn! Một con bò mẹ trong một ngày liên tục giết 3 mạng người, cuối cùng là nguyên nhân đặc biệt gì? Đó là những việc xảy ra ngoài ý muốn chăng? Chúng con hy vọng Thế Tôn vì chúng con

giải thích rõ ràng, cuối cùng là do nguyên nhân gì?”

Đức Phật nói với vua Bình Sa: “Tội báo nhất định có nguyên nhân, nguồn gốc của nó chúng ta cần lưu ý, cũng không chỉ chúng ta hôm nay nhìn thấy cảnh tượng này mà thôi.”

Vua Bình Sa lại một lần nữa thỉnh đức Phật khai thị: “con hy vọng có thể biết được ngọn ngành nhân duyên toàn bộ của sự việc này.”

Đức Phật nói: “Quá khứ có ba người, nhân đến nước khác làm thương nhân, tạm thời ở lại trong căn phòng của một bà lão neo đơn, họ cần phải trả tiền thuê phòng cho bà lão, nhưng họ thấy bà lão đơn độc một mình, liền nghĩ không trả tiền. Do đó thừa cơ lúc bà lão đi ra ngoài, ba người lặng lẽ bỏ đi, bà lão trở về nhìn, không thấy ba người. Do đó đi hỏi hàng xóm: “có ai thấy ba người thương nhân này không?” Người hàng xóm trả lời: “Họ đã đi lúc sớm rồi!” Bà lão nghe xong vô cùng tức giận, vội

vàng từ phía sau đuổi theo truy tìm, cuối cùng đuổi theo kịp ba người thương nhân, liền đòi trả tiền thuê phòng. Nhưng cả ba người đều không có một chút áy náy, mà còn dùng lời ác chửi mắng bà. “Chúng tôi trước trả tiền cho bà rồi! Bà tại sao còn đòi trả chứ?” Ba người đồng thanh cự tuyệt, kiên quyết không trả.

Bà lão thế đơn lực yếu không biết phải làm sao, vô cùng buồn rầu, do đó bà phát một lời thề độc, đối trước ba người này và nói: “Hiện giờ tôi nghèo cùng đến nỗi nhà dột cột xiêu, mà các ông vẫn nhẫn tâm lừa gạt đời sau bất cứ sinh ra ở đâu, nếu gặp lại các ông, tôi nhất định sẽ giết các ông, dù cho các ông đắc đạo, tôi cũng cương quyết không tha thứ! Tôi nếu không giết các ông được tôi thề không ngưng! Nhất định giết các ông chết mới thôi.”

Đức Phật nói với vua Bình Sa: “Bà lão ngày đó nay chính là con bò mẹ, đương thời ba người thương nhân ấy, bị bò mẹ húc chết là vua Phất Ca Sa với hai người kia.”

Lúc đó Thế Tôn liền nói bài kệ:

Xuất khẩu ác ngôn, dùng ác khẩu mắng người, đối người kêu mạn, bắt nạt, lừa dối, tạo thành vô số ác hành, kẻ thù sẽ từ đây mà nảy sinh.

Ngược lại nếu chúng ta dùng lời khiêm tốn, nói lời nhu mì hòa thuận, đối người cung kính, xả bỏ phiền não, an tường nhẫn nhịn lời hủy báng, chửi mắng, như thế kẻ thù sẽ dần biến mất.

Con người đều phải chịu sự lưu chuyển sinh tử, thông thường là do nguyên nhân tạo khẩu nghiệp cũng như búa rìu trong miệng, nếu không cẩn thận thì sẽ có lúc làm hại người. Tại sao lại xảy ra họa giết người? Tất cả đều do ác khẩu mà dẫn đến.”

Đức Phật sau khi nói đoạn này xong, vua Bình Sa và chúng đại thần, đều rất cung kính phát nguyện phải tuân theo hành vi lương thiện. Mọi người hướng về phía Phật đảnh lễ, xá và lui ra.

Câu chuyện này khuyên chúng ta, chính là nhân duyên nghiệp báo, ở trong kinh điển dạy, bất luận là thiện, ác chỉ cần gieo xuống hạt nhân, như thế nhất định đến một lúc sẽ có quả báo. Như vậy lúc nào mới nhận quả báo, không nhất định. Nếu phiền não tăng trưởng, chấp giữ không đoạn trừ, nhân duyên đầy đủ, sẽ thọ quả báo. Chúng ta trong quá khứ đã tạo những ác nghiệp gì không thể biết rõ, có thể là nghiệp báo (quả báo) tùy thời sẽ phát sinh, nên “chịu thọ báo cũ không tạo nghiệp ác mới” quá khứ an nhiên chịu đựng, nhưng cần phải nhớ không nên tạo ác nghiệp mới.

Ngoài ra bộ kinh này còn dạy: “Búa rìu trong miệng, sở dĩ bị mất mạng, do vì ác ngôn của mình.” Trong miệng có lưỡi rìu, miệng không lựa lời nói sẽ rất dễ tạo ác nghiệp, do đó chúng ta không nên tùy tiện phát ngôn. Chúng ta thử nghĩ xem, giống như bà lão kia vì 3 thương nhân thiếu bà tiền thuê phòng, bà mở miệng nói lời ác “cho dù ông đã

đắc đạo, tôi cũng muốn giết ông”. Đương nhiên oan oan tương báo là điều không tốt. Cho dù người ta thiếu nợ bạn, sau này họ thành thánh nhân rồi, sau khi chứng thánh nhân, chúng ta nếu muốn đi trả thù, thì chính tạo tội báo này không thể tùy tiện xem thường. Cũng giống như tội ngũ nghịch, hại A La Hán, ác tâm làm thân Phật chảy máu, những cái này có tội báo nặng vô cùng, không biết kiếp trước người ta thiếu bạn nhiều ít, lúc này nếu bạn muốn hại Thánh, tội báo vô cùng lớn.

Do đó trong “Kinh Bát Nhã” cũng có dạy, nếu chúng ta đối với một người đã được thọ ký Bồ Tát mà khởi niệm ác, vừa khởi một niệm ác công đức của họ liền mất đi một kiếp, lại khởi một niệm ác, tiếp tục mất thêm một kiếp, được không bằng đền bù, không nên vì một lúc nhanh miệng làm tổn thương người, cuối cùng bao nhiêu tổn thất đều tự mình chuốc lấy.

Có câu: “Lương ngôn nhất cú tam đông noãn, ác khẩu

thương nhân lục nguyệt hàn” một câu nói rất hay, có thể để cho người ấm áp ba mùa đông. “Tam Đông” này có hai nghĩa chính, đông chính là một năm; ngoài ra dù cho khí hậu rất lạnh, nhưng trong tâm cảm thấy rất ấm áp “lương ngôn nhất cú tam đông noãn” nhưng tương phản, “ác khẩu thương nhân lục nguyệt hàn”, “lục nguyệt hàn” cũng bao hàm 2 lớp ý nghĩa khác nhau: thứ nhất tháng 6 trời nóng nực, cho dù thời tiết rất nóng nực bạn dùng lời ác hại người, khiến cho người cảm thấy trong lòng rất lạnh; ý thứ hai chính là một câu nói ác dành cho người một trong thời gian dài, thì trong tâm của chính bạn cũng đã có cảm giác lạnh vô cùng.

Chúng ta cùng nhau khuyến khích.

Phước Nghiêm, ngày 03 tháng 11 năm 2012

Trang Nghiêm Thì Ảnh Đẹp, Dơ Dáy Thì Hình Xấu

Trang Nghiêm Thì Ảnh Đẹp, Dơ Dáy Thì Hình Xấu

Hôm nay sẽ kể cho quí vị nghe một câu chuyện nhỏ xuất phát từ “Kinh Đại trang nghiêm luận” thuộc “Đại Tạng kinh” tập thứ tư trang 272c~273c. Nếu như khi lâm chung, muốn đem tài vật theo đời sau là chuyện không thể có. Trừ khi thực hành bố thí có công đức v.v.., nếu không thì không thể đem theo đời sau. Vì vậy nếu sợ đời sau bị quả báo nghèo khổ, thì đời nay cố gắng tu bố thí hành thiện v.v…

Ngày xưa có quốc vương tên Nan Đà, vị vua này nỗ lực tích trữ các thứ trân bảo, tiền tài, lại còn có kế hoạch mang theo vào đời sau, thường tự mình thầm suy nghĩ: “Mình bây giờ nên đem toàn bộ trân bảo kỳ lạ của cả nước thu thập lại đầy đủ, khiến cho người khác không thể giữ gìn được, tất cả đều dồn về chỗ mình.” Quốc vương vì tham đồ tích trữ tài bảo, thậm chí đem cả con gái của mình

để làm dâm nữ, và ra lệnh cho hầu cận: “Nếu như có người đem tài bảo đến truy cầu con gái, thì bảo người này đem luôn cả bảo vật đến bên ta.” Quốc vương với thủ đoạn vơ vét của cải này, tài sản trong nước bị vơ vét cạn kiệt.

Lúc đó, có một góa phụ rất thương con trai độc nhất của mình anh thấy con gái của vua dáng vẻ đoan trang, dung mạo xuất chúng, sắc thái phi phàm, nên rất say mê. Nhưng trong nhà không có tiền tài bảo vật có thể dùng mua công chúa, ngày đêm anh suy nghĩ cuối cùng sinh bệnh, thân thể ốm yếu không chịu nổi, hơi thở yếu ớt, nguy kịch đến tính mạng.

Người mẹ đó rất lo lắng, mới hỏi: “Con à! Con mắc bệnh gì mà đến như vậy?” người con trai thật tình thưa với mẹ sự việc: “Nếu con không thể yêu thương công chúa, thì con chết chắc mất!”

Người mẹ nói với con trai: “Tất cả tiền tài bảo vật trong nước, sớm đã bị nhà vua vơ vét sạch sẽ không còn

sót, còn tìm ở đâu ra bảo vật nữa?”. Người mẹ rất lo lắng, nghĩ tới nghĩ lui! Đột nhiên nghĩ ra: “Khi cha con qua đời, có ngậm ở trong miệng một chuỗi tiền vàng, lấy cái đó mà truy cầu công chúa!” Đứa con trai nghe lời chỉ dạy của mẹ đi đào mộ của cha, cạy miệng cha lấy chuỗi tiền vàng ra.

Đứa con trai cầm chuỗi tiền đến bên công chúa, mong truy cầu công chúa. Công chúa đó theo lệ thường, sai người hầu cận đem người con trai và tiền vàng đến trước mặt vua. Sau khi nhà vua nhìn thấy mới hỏi anh: “Trân bảo ở trong nước hầu như đã bị ta vơ vét sạch sẽ rồi, trừ tài bảo ở trong kho của ta ra, nhất định những chỗ khác không còn bất cứ tài bảo nào mới phải. Chuỗi tiền vàng của ngươi ở đâu mà có? Ngươi nhất định phải còn cất giữ nhiều bảo tàng.” Do vậy sai lệnh đánh anh con trai này rất khắc nghiệt, mong bắt khai ra chỗ cất giữ ở những nơi khác nữa.

Người này trả lời quốc vương rằng: “Con không có

chôn cất bất cứ bảo vật nào trong lòng đất. Đây là do người mẹ của con chỉ dạy: “Khi phụ thân qua đời có ngậm một chuỗi tiền vàng.” Con đã khai quật phần mộ mới lấy được chuỗi tiền vàng này.”

Ngay lúc đó nhà vua liền sai người đi tra xét thật giả, lính được phái đi đến trước phần mộ xem, quả thật là miệng của người cha bị cạy ra, sau đó mới tin những lời của người con trai đã nói.

Nhà vua nghe lính hầu bẩm báo, mới suy ngĩ rằng: “Mình tích lũy tất cả những của báu trước kia, hi vọng có thể mang theo đời sau. Mà cha của người này, ngay cả một chuỗi tiền vàng cũng không thể mang theo qua thế giới bên kia.

Quốc vương cảm xúc nói một đoạn kệ, ý nghĩa đại khái như sau:

“Trước đây ta khổ sở tích lũy tất cả trân báu, hy vọng mang những thứ đó đến đời sau. Nhưng hiện tại những

người đào mộ này, ngay cả một đồng tiền vàng cũng lấy không tha! Như vậy nên xem lại, vì một xâu tiền như thế mà cũng không thể đem đến đời sau, huống gì châu báu nhiều hơn thế đó? Rất khó mà đem theo đây!”

Nhà vua suy nghĩ tiếp: “Vậy mình dùng phương pháp gì, có thể đem những thứ trân bảo này đi theo qua thế giới bên kia? Ngày xưa từng có một vị chuyển luân thánh vương tên là Đảnh Sinh vương, ngài có thể đem theo bảy báu, có kim luân bảo, tượng bảo, mã bảo, lại còn có ma ni bảo, ngọc nữ bảo, chủ tạng thần bảo, những thứ này lên cõi trời.

Ngoài ra La Mã vương còn mượn việc kiến tạo cầu cỏ, đi đến thành Lăng Già. (trong “La ma diễn na” sử thi Ấn Độ có nhắc tới, vương phi của vua La Mã bị vua La Phạt Nô cướp, đem cô ấy dấu trong thành Lăng-già, vua La Mã đem binh đi chinh phạt vua La Phạt Nô, giải cứu được vương phi ra, là đoạn sự tích này.)

Vị vua này nghĩ: “Ta muốn lên trời, nhưng không có cầu lên trời; muốn đến thành Lăng Thành nhưng không có cầu. Ta muốn đem những thứ tài bảo đi qua đời sau, nhưng hiện tại không có biện pháp nào khác.”

Lúc đó, vị đại thần thông minh, có trí huệ biết quan sát lời nói, sắc mặt, biết được tâm ý của vị vua liền nói: “Những lời nói của đức vua thật là có đạo lý, nếu như chuyển sinh qua đời sau, cần phải có tài bảo. Nhưng trân bảo như voi, ngựa v.v .. ở đời này thì không thể đem đi qua đời sau. Vì sao? Thân thể đời này của quốc vương, còn không thể đem qua đời sau, huống chi là tài bảo, voi, ngựa v.v.. những vật ở ngoài thân? Vậy có phương pháp nào mới có thể đem những thứ trân bảo này theo qua đời sau? Đó chỉ có cách cúng dường Sa môn, Bà la môn, người nghèo ăn xin v.v.., những hành thiện phước đức này chiêu cảm tới phước báo, mới có thể theo người qua đời sau. Vì vậy muốn đem tài bảo qua đời sau, không phải như ngài

tích chứa ở trong kho, thì mang theo, không phải vậy! Mà bắt buộc phải tu các thiện hành, mới cảm được quả báo phước đức đem theo qua đời sau.

Tiếp đó, đại thần lại nói một đoạn kệ, ý nghĩa như sau:

“Một người tướng mạo trang nghiêm, soi ảnh ở trong nước, ảnh đẹp rất tự nhiên. Xinh đẹp hay xấu xí của ảnh, thật sự đều từ diện mạo của thân người, ảnh chẳng qua cũng chỉ là hình tượng của ảnh thật hiện ra ở trên mặt nước mà thôi.

Có tướng mạo trang nghiêm, ảnh trong nước tự nhiên cũng sẽ đẹp; nếu như đầu bù mặt méo, thì ảnh trong nước cũng tự nhiên xấu xí. Những hành vi trong đời nay giống như diện mạo, đời sau cảm đến thân hình tướng mạo, giống như ảnh phản ánh ở trong nước.

Diện mạo lấy giới định huệ để trang nghiêm, ngày sau tất được quả báo khả ái; nếu như tạo tác những hạnh ác, tức vị lai nhất định sẽ gặp quả báo rất đau khổ.

Lấy tâm cung kính dùng tài vật cúng dường cha mẹ, sư trưởng, sa môn, bà la môn, và người bần cùng khốn khổ, diện mạo đời nay trang nghiêm, đời sau trong nước tam hữu (tam hữu là dục giới, sắc giới, vô sắc giới), ảnh tượng hiện ra cũng nhất định rất trang nghiêm. Vì đời nay tu bố thí, trì giới, trí huệ, thiện nghiệp v.v.., đời sau nhất định cảm được quả báo an lạc, như người có diện mạo trang nghiêm, ảnh trong nước cũng nhất định hiện ra như thật.

Trước mắt nhà vua có tùy tùng, phi tần, cung nữ, quần thần bách quan và dân chúng rất đông, còn có nghệ nhân múa hát biểu diễn, một khi lâm chung, dù cho có bi thương luyến ái tới đâu đi nữa, họ cũng chỉ có thể tiễn đưa ngài một lần cuối, nhiều lắm cũng chỉ đến trước phần mộ mà thôi. Sau lễ tang, mỗi người đều tự về nhà của mình, cũng không được nửa người đi theo ngài vào trong phần mộ.

Không kể là hoàng hậu, cung nữ, người hầu cận v.v.., còn các thứ trân bảo như voi, ngựa, xe báu, kiệu chất chứa

vô kể ở trong kho, cùng tất cả công cụ giải trí, vương cung, thành trì, dân chúng, cho đến vườn rừng giải trí, tất cả đều bỏ ngài mà đi. Chỉ có một mình ngài đi về con đường chết, không có bất kể người, việc, vật có thể theo ngài; chỉ có thể theo ngài, đó là thiện ác nghiệp mà thôi, nghiệp thiện ác này bám sát bên cạnh ngài, trước giờ chưa từng lìa xa.

Người một khi lâm chung, hơi thở gấp gáp, đứt đoạn, hơi thở ra không tiếp được hơi thở vô, cổ, lưỡi khô khan không thể nuốt được nửa giọt nước.

Đến không nói ra lời, mắt nhìn không rõ ràng, gân mạch khí huyết từ từ đoạn tuyệt, gió trong tứ đại (gió trong “đất nước lửa gió”) giống như dao cắt hình thể của chúng ta; tứ chi mềm nhũn yếu đuối, gân cốt trong thân thể hư hoại không thể chuyển động, cả thân đau nhức khôn xiết như bị kim châm chích.

Đến lúc lâm chung, mới phát hiện mình đã ở trong vòng đen tối, như rơi ở trong hố sâu, tự bơi lội ở nơi

hoang vắng, không có một người đồng bạn đồng hành nào. Lúc này, chỉ có phước đức tu hành ở đời, mới là người bạn thân cận nhất bảo hộ mình. Vì vậy, nếu vì đời sau nên mau mau tu phước đức.”

Sau đó lại nói một bài kệ ngắn, đại ý như sau:

“Khi người gần lâm chung, nhất định là một người cô đơn, không có bạn đồng hành, tất cả bạn bè thân thuộc luyến ái, đều xả bỏ phân ly; tự mình đơn độc bơi trong thế giới đen tối, ở nơi khiến người lo lắng khiếp sợ.

Dù cho người, sự vật hiện tượng có thân ái như thế nào đi nữa đều sẽ phân ly, cô độc không bạn bè nương tựa, vì vậy nên tu phước đức, tịnh hóa thân tâm, nỗ lực tích lũy tư lương thiện pháp kịp thời.”

Câu chuyện này có một số điểm đáng để chúng ta suy nghĩ:

Khi chúng ta lâm chung, chỉ một mình đi, bạn bè thân thuộc khác nhiều lắm cũng chỉ đưa tới trước phần mộ, sau

thì mỗi người đi về một nơi. Đời trước mình tích lũy những tài bảo, đương nhiên cũng không thể theo chúng ta đi qua thế giới bên kia.

Giống như trong câu chuyện, chỉ có một chuỗi tiền vàng nhỏ còn mang đi không được, ngay cả con của mình còn đào lấy. Giả sử, nhà vua tích chứa nhiều tài bảo như vậy, những thứ này mọi người nhìn thấy đều thích, không biết lúc nào bị mọi người giành giật đây?Ngoài ra, trong câu chuyện còn nhắc đến “tùy theo mặt tốt xấu, ảnh tất hiện ra ở trong nước”. Chúng ta soi gương, người trong gương không đẹp, bạn cũng không thể trách gương được, đương nhiên là phải tự trách mình. Do vậy ở trong câu chuyện nhắc đến: “Nghiệp như bóng theo hình” của chúng ta, nhân quả cũng “như bóng theo hình”. Thân thể của chúng ta sinh ra như thế nào, hình nhất định sẽ như thế ấy, và sẽ đi theo khắp nơi. Do đó, những hành vi đời nay chúng ta làm như thế nào, đời sau sẽ diễn bày y như thật

vậy.

Vì vậy chúng ta nên phản tỉnh: Nếu như thực hành bố thí, trì giới, tự nhiên sẽ cảm được thiện báo trang nghiêm tốt đẹp; nếu như đi lừa dối khắp nơi, tham lam quá đáng, bụng dạ hẹp hòi, thì đời sau họ cảm lấy quả báo không nghĩ cũng biết.

Chúng ta hi vọng đời sau như thế nào, thì nên xem hiện tại chúng ta biểu hiện trong hiện tại như thế nào.

Hôm nay khích lệ cùng đại chúng vài điều.

Phước Nghiêm, ngày 08 tháng 12 năm 2012

Tâm Xấu Khiến Hình Tiện, Ý Thiện Thành Thân Quý

Tâm xấu khiến hình tiện, ý thiện thành thân quý

Chúng ta hôm nay cùng nhau chia sẻ một câu chuyện trong “Kinh Đại Trang Nhiêm Luận” thuộc “Đại Chánh Tạng” quyển thứ 4, trang 274a~275a.

Thân thể của chúng ta không bền vững, rất yếu mềm, vì vậy người có trí tuệ tự biết cách nỗ lực cúng dường người có đạo đức, đây là cách mà hoán đổi thân thể không bền vững yếu mềm này để lấy điều ngược lại.Trong Kinh điển thường nói đến ba loại không có bền vững: Đó là tiền tài, thân thể và tính mệnh; còn ba loại bền vững chính là: Pháp tài, pháp thân và huệ mệnh. Hay nói cách khác, chúng ta nên đem tiền tài không bền vững để đối lấy công đức pháp tài; lấy vô thường yếu mềm của thân thể đổi lấy sự vĩnh hằng bền vững của công đức pháp thân; lấy thân mệnh yếu đuối này để đổi huệ mệnh bền vững.

Xưa kia trong chúng đệ tử của Như Lai có một vị vua

tên là A-dục, rất cung kính thâm tín Tam bảo, mỗi khi nhìn thấy đệ tử xuất gia thì ở bất kỳ nơi nào, không luận là trẻ hay già, cho dù đang cỡi ngựa, ông nhất định dừng lại xuống ngựa đảnh lễ.

Nhà vua A-dục này có một vị đại thần tên là Da-xa, lại có nhiều tà kiến, không tin Tam bảo, nhìn thấy vua đảnh lễ Tỳ-kheo v.v.., trong lòng cảm thấy điều đó là sai lầm nên luôn hủy báng, ông nói với nhà vua: “Những người Sa-môn này xuất gia không từ giai cấp cao quý, họ không phải là sát-đế-lợi, Bà-la-môn, mà từ những giai cấp chủng tính ti tiện như Phệ-xá (giai cấp bình dân), Thủ-đà-la (giai cấp nô lệ)”. Ở trong đó, có người từng làm các ngành nghề như thuộc da, dệt vải, làm gạch, hớt tóc, và có người thuộc giai cấp Chiên-đà-la (còn tệ hơn giai cấp nô lệ). Đại vương! Ông tôn quý như vậy, thì tại sao lại đảnh lễ những người ấy? Nhà vua nghe xong, chỉ im lặng không nói tiếng nào.

Vào một ngày kia, vua A-dục triệu tập quần thần, và ra

tuyên cáo: “Ta hiện tại muốn thu thập các loại đầu của loài động vật, nhưng không được giết hại nó, các ông chỉ từ con vật đã chết mà lấy đầu nó về.” Và phân công việc cho các đại thần: “Ông này lấy đầu của con bò, ông kia lấy đầu của con dê”. Cứ như thế ra lệnh cho các đại thần chia nhau đi tìm đầu của động vật, mà các loại động vật ấy khác nhau. Còn riêng ông Da-xa thì nhà vua mệnh lệnh: “Ông đi lấy cái đầu của con người về cho ta”. Và sau khi lấy được đầu về, phải đem ra ngoài chợ bán.

Thế là các loại đầu mà do nhà vua chỉ thị cho các đại thần lấy được đem ra chợ bán, thì đầu trâu, dê, heo v.v.. bán rất nhanh, chỉ có đầu người mà Da-xa lấy được lại bán không ai mua, ai nhìn thấy đều cảm thấy ô uế bẩn thỉu đáng sợ, mọi người từ xa nhìn thấy đã lo tránh né, không có ai muốn mua hết.

Lại còn bị mọi người chửi mắng: “Ông không phải là Chiên-đà-la, không phải quỷ Dạ-xoa, ác quỷ La-sát, mà lại

đem đầu người đi ngoài đường thế?” Da-xa bị mọi người nhục mạ, nên buồn rầu trở về vương cung, bẩm báo với vua A-dục: “Tôi mang cái đầu người này, chẳng những bán không được, mà ngược lại còn bị mọi người làm nhục chửi mắng.”

Vua A-dục lại nói với Da-xa: “Nếu như đầu người ấy bán không ai mua, thì ông đem tặng không cho họ!”

Da-xa tuân lệnh sự chỉ thị của nhà vua, lại đem cái đầu ấy ra chợ, lớn tiếng rao: “Có ai muốn đầu người? Tôi sẽ trao tặng miễn phí!”

Kết quả là quần chúng trong chợ sau khi nghe thấy, lại tiếp tục chửi mắng cho ông một trận. Cái đầu người này dù là tặng miễn phí cho người ta, vẫn còn không ai muốn nó!

Da-xa hết cách, cảm thấy tủi hổ, chỉ còn cách cúi đầu lầm lũi trở về vương cung, chắp tay đảnh lễ nhà vua, sau đó nói bài kệ, đại ý như sau:

“Các loại đầu của súc sanh như như trâu, lừa, voi,

ngựa, heo, dê v.v.., đều bán hết rồi, mọi người còn tranh giành nhau mua. Tất cả các loại đầu đều hữu dụng, chỉ có đầu người thì ai cũng cảm thấy ghê tởm, chán ghét, vô dụng không có lợi ích gì; cho dù trao tặng miễn phí cũng không ai thèm mang đi, ngược lại còn bị chửi bới mắng nhiếc, thì làm sao mà ai còn bỏ tiền ra để mua?”

Vua A-dục bèn hỏi Da-xa: “Ông bán đầu người, sao lại bán không được?”

Da-xa thưa: “Bởi vì ai ai cũng ghét bỏ ghê tởm đầu người, thì ai đâu mà muốn mua”.

Nhà vua lại hỏi: “Thế chỉ có cái đầu người ông đang cầm thì mọi người ghê sợ chán ghét? Hay tất cả đầu của mọi người đều bị thế?”

Da-xa nói: “Tất cả đầu người đều làm cho ai cũng ghê tởm, không chỉ cái đầu tôi đang cầm đây không.”

Vua A-dục lại hỏi tiếp: “Thế cái đầu của tôi cũng khiến mọi người ghê tởm chán ghét?”

Lúc này Da-xa nghe xong lặng người run sợ, không dám trả lời.

Vua A-dục hỏi tiếp: “Tôi không bắt tội gì ông đâu. Ông cứ thật thà trả lời, đầu của tôi có làm cho người khác kinh tởm ghét bỏ không?”

Da-xa lúc này mới nói: “Đúng rồi, đầu của nhà vua mọi người cũng kinh tởm ghét bỏ!”

Nhà vua hỏi: “Thật như vậy sao?”

Da-xa thưa: “Xác thật như vậy, tâu đại vương!”

Và A-dục nói với Da-xa: “Như vậy tất cả đầu người, không luận là thân phận, chủng tính quý tiện như thế nào, đều giống nhau là làm cho người khác khinh tởm chán ghét, thế thì tại sao ông lại ỷ vào chủng tính cao quý, diện mạo, tài trí mà cho mình tự cao? Mà còn không muốn cho ta đảnh lễ Sa-môn và hàng xuất gia đệ tử đức Phật!”

Vua A-dục tiếp tục nói một đoạn kệ tụng, đại ý như sau:

“Chỉ có đầu người, ai nhìn cũng đều ghét bỏ, chỉ trích, đem đến chợ, bán không được đồng nào, cho dù tặng người khác, thì mọi người cũng cảm thấy ghê gớm đâu muốn đến gần. Từ xa nhìn thấy cũng làm cho mọi người tâm nóng giận nổi lên, và đều la lớn: “Quá là ghê gớm, vật không kiết tường, quá là bẩn thỉu!’” Cái đầu người này máu huyết dơ bẩn ai ai cũng chán ghét. Nếu như biết cách đem cái đầu hạ tiện này, mà đổi lấy một cái đầu công đức, thế thì tốt biết mấy? Như vậy đảnh lễ năm vóc sát đất, thì đâu có bị mất mát sợi tơ cọng tóc nào!”

Một số người thường nghĩ, đầu là nơi tôn quý nhất! Nhưng ngược lại đem cái đầu này thì cho chẳng ai lấy. Do đó, tôi đem cái đầu này để đảnh lễ người có đức, đem cái đầu không ra gì này không đáng giá xu nào để đổi thành cái đầu công đức. Thế tại sao ông lại đem tâm kiêu mạn mà cản trở ta?

Vua A-dục lại tiếp tục nói bài kệ tụng cho Da-xa nghe,

đại ý như sau:

“Ông xem các thầy Tỳ-kheo, tuy họ xuất thân từ chủng tính thấp, nhưng ông không phát hiện trong nội tại của họ, lại là có phẩm đức cao thượng trí tuệ tuyệt diệu.”

Ông tại vì ngu si tà kiến, mê hoặc sai lầm, nên trong tâm ông cho rằng chỉ có giai cấp Bà-la-môn mới có cơ hội giải thoát, sai lầm khi cho các chủng tính khác không thể đạt được điều giải thoát đó.

Nếu như vì hôn nhân, thì có thể tìm kiếm người về chủng tính cho môn đăng hộ đối, nhưng khi truy tìm pháp thiện, thì tại sao còn phân chia giai cấp chủng tính nữa? Nếu như truy cầu chánh pháp chơn lý, thì không nên phân biệt chủng tính giai cấp làm gì!

Tuy có người xuất thân từ giai cấp cao quý, nhưng mà tạo tội ác rất cực đoan, khiến cho ai ai cũng chỉ trích chửi mắng nguyền rủa, thì người này là người hạ tiện.

Còn ngược lại, có người sinh ra trong chủng tính tuy là

thấp kém, nhưng trong nội tâm của họ có đức hạnh cao quý trí tuệ chân thật, đáng để mọi người tôn kính, thì họ mới thực sự là người tôn quý. Đức hạnh của họ đã thực sự là cao quý viên mãn, thế thì có gì mà chúng ta không cung kính lễ lạy?

“Tâm xấu khiến hình tiện, ý thiện thành thân quý”, nội tâm tà ác xấu xa, khiến cho diện mạo trở thành đê tiện: Nếu như ý niệm thuần lương chơn chánh, thì lại làm cho mình thân phận cao quý.

Sa-môn tinh tấn tu hành các loại thiện pháp, không luận là niềm tin, trì giới, bố thí, đa văn v.v.. đều đầy đủ, đáng để cung kính sùng bái, do vậy chúng ta nên đối với họ phát tâm kiền thành cung kính từ trong nội tâm.

Người tạo ra nhiều hành vi ác! Ông có từng nghe đức Thế Tôn trong dòng tộc Thích Ca có tâm đại từ bi thành tựu viên mãn chánh đạo thuyết pháp hay sao? Đức Phật dạy: nên lấy 3 loại không vững chắc yếu mềm mà đổi

lại 3 loại vững chắc – ba loại này đó là tiền tài, thân và mệnh. Đem tiền tại không vững chắc (tiền tài ở trong đời không có vĩnh viễn vững tồn được), chúng ta nên đem loại này để đổi lấy pháp tài công đức; đem thân yếu mềm này, đổi lấy pháp thân công đức; ngoài ra đem tính mệnh mềm yếu này đổi lấy huệ mệnh vĩnh hằng kiên cố. Lời dạy của đức Phật chơn thật không sai, trước sau như một, không thể thay đổi, do đó chúng ta đâu dám làm sai. Nếu như mà làm ngược lại lời chỉ dạy của Thế Tôn, thì làm sao cho mình là thân cận thiện sĩ được.

Cũng giống như ép mía lấy nước, sau khi lấy hết nước đi, thì đem xác nó vứt bỏ.

Thân người cũng thế, mỗi lúc đều bị chuyện tử vong ép bức. Sau khi chết đi, thi thể, xương cốt cũng vứt đi như thế, lúc này đâu thể cử động làm được các hành vi động tác cung kính Tam Bảo, tu tập các loại thiện hạnh, lúc này sao còn kịp nữa! Bởi vậy nên biết, làm tốt hành thiện nên

phải kịp thời cơ!

Đem thân thể này đổi lấy pháp kiên cố vững chắc, giống như trong nhà bị cháy, người có trí tuệ sẽ tức tốc mang đồ quý trọng ra ngoài trước.

Cũng giống như nước ngập vào bảo tàng, thì tức khắc lấy bảo vật đi; thân thể của chúng ta sẽ có một lúc hư hoại, nên kịp thời đem thân mềm yếu này đổi lấy pháp kiên cố vững chắc.

Người ngu si không hiểu được cách nào để phân biệt được pháp vững chắc và ngược lại pháp không vững chắc. Một khi cái chết đột nhiên đến, thì lúc này như bị rơi vào miệng cá mập, khủng hoảng lo sợ vô cùng.

Cũng giống như sau khi tinh chế sữa thành thực phẩm cần dùng, thì sẽ đem bình chứa bỏ đi, không có gì phiền não nuối tiếc.

Cái thân này cũng như thế, mượn cái thân mềm yếu này để đổi lấy thiện pháp vững chắc thực tại, tức cho dù

sinh mệnh đã đến lúc kết thúc, cũng không cảm thấy là buồn rầu hối hận nữa.

Đúng vậy, nếu như không tu tập các loại thiện pháp, chỉ là kiêu mạn biếng nhác, thì một khi cái chết đến, thân thể này đổ vỡ như chiếc bình sử dụng kia; lúc này tâm của họ nhất định rất lo lắng đau khổ, giống như bị đốt cháy trong lò lửa. Ưu sầu phiền não như ngọn lửa ấy, còn đồ đất đựng sữa để tinh chế như tấm thân yếu mềm này.

Ông không nên cản trở tôi tu tập thiện pháp để đổi lại pháp vững chắc, chỉ có người ngu si không trí tuệ, mới tự cho mình là người tôn quý.

Đức Thế Tôn có đầy đủ mười loại công đức, nên tôi tu tập theo lời dạy của Thế Tôn, vì đó như ngọn đèn sáng, như ánh đuốc chiếu soi nội tâm, giúp tôi phản chiếu triệt để, và hiểu được không có thân phận cao quý hay thấp hèn gì.

Mỗi người trong thân thể đều có da, thịt, gân, cốt

v.v… 36 loại bất tịnh, bất luận là tôn quý thấp hèn, mọi người đều hoàn toàn như nhau, không có gì khác biệt. Nếu nói có sự khác nhau, chỉ là mặc chiếc áo cao quý thượng đẳng bên ngoài, chẳng qua khác nhau về vẻ bề ngoài ấy mà thôi.

Người có trí tuệ nên khéo lợi dụng thân thể mềm yếu này tinh tấn, tu hành, cung kính lễ lạy sư trưởng và người có đức hạnh, và đem thân này nỗ lực thực hành điều thiện, đây là cách đổi lấy pháp vững chắc.

Tại làm sao lại nói như thế? Bởi vì thân thể tính mệnh của chúng ta nhanh như điện chớp, như bọt nước, như đống cát, thân của cây chuối, không có một cái gì vững chắc.

Nếu như có thể đem thân thể mềm yếu này mà thực hành tu tập các loại thiện hạnh, thì quả báo đạt được có thể an trụ hàng trăm kiếp, thậm chí vững chắc hơn núi Tu-di và địa cầu.

Người có trí tuệ nên kịp thời nắm bắt cơ duyên, tức tốc dùng thân thể mềm yếu này đổi lấy pháp vững chắc kiên cố thực tại.

Câu chuyện này có một số điều đáng để chúng ta phản tỉnh:

“Tâm xấu khiến hình tiện, ý thiện thành thân quý” “Tâm xấu khiến hình tiện” có ý nghĩa là nếu trong tâm chúng ta độc ác, thì bất luận là thân phận địa vị, học hàm học vị, giàu có cao quý như thế nào, thì vẫn là con người hạ tiện! “Ý thiện thành thân quý” có ý nghĩa là nếu mọi suy nghĩ của chúng ta đều thuần khiết thiện lương, thì bất luận là xuất thân như thế nào đi nữa, diện mạo không đẹp đẽ, nhưng lại là con người tôn quý.

Trong đây có ai hy vọng mình là người thấp hèn không? Nếu như chúng ta không có ai muốn mình là người thấp hèn, thế thì nên “ý thiện thành thân quý”, phải luôn giữ tâm ý lúc nào cũng thuần thiện mới được! Ngoài ra, chúng

ta vì là cầu pháp, không nên phân biệt so sánh người thuyết pháp giảng có ngoại hình trang nghiêm đẹp đẽ hay khó coi, và cũng không cần để ý họ có học hàm học vị, tài nói năng như thế nào, điều quan trọng là phải có tâm cung kính thân cận thiện hữu tri thức, học nghe chánh pháp và y theo giáo pháp mà phụng hành! Trong Kinh điển có dạy: “Giống như ép nước mía, sau khi lấy nước rồi, thì vứt đi xác nó”. Một đời người cũng thế, chúng ta luôn bị cái chết ép bức. Sự vô thường này tùy lúc tùy nơi truy đuổi chúng ta, sinh mệnh của chúng ta cũng có một ngày đi đến điểm dừng. Ép mía để lấy được nước, còn vô thường ép bức chúng ta thì chúng ta có lấy được công đức cam lồ không? Nếu như không được lợi gì, mà còn thân tàn ma dại, vậy thì còn giá trị gì nữa?

Đức Phật dạy: Đem 3 loại pháp không vững chắc mà đổi lấy 3 pháp vững chắc.

Điều thứ nhất lấy tiền tài không vững chắc để đổi lấy

pháp tài vững chắc. Điều này dạy nên làm từ thiện giúp đỡ, cứu trợ người khó khăn già cả, cúng dường Tam bảo – Đây là lấy tiền tài trong thế giới vô thường này đổi về pháp tài công đức.

Điều thứ hai lấy thân thể không vững chắc này đổi lấy thân thể vững chắc. Đây là nói chúng ta nên thành tâm cung kính thuận hòa lễ lạy sư bái sư trưởng, phải thân cận người có trí bác học đa văn – đó chính là đem sắc thân yếu mềm này đổi được pháp thân công đức.

Điều thứ ba đem sinh mệnh không vững chắc này đổi lấy thân mệnh vững chắc. Biết được đời sống của con người ngắn ngủi, sinh lão bệnh tử khổ đau, nên khẩn trương quy y Tam bảo, tu học tứ thánh đế, lục độ v.v… các con đường thánh đạo – đây là lấy thân mệnh mềm yếu này đổi về huệ mạng vững chắc.

Hôm nay khích lệ cùng với quý vị như vậy.

Phước Nghiêm, ngày 18, tháng 1, năm 2013.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.