Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 1/3

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Sách › Tác giả khác

Phước Huệ Tập 2

Tác giả
Thích Hậu Quán
Dịch giả
Vạn Lợi - Lệ Trúc - Hạnh Tín - Phước Ngọc
Thông tin
Ghi trên sách: Thích Hậu Quán trước tác, Vạn Lợi, Lệ Trúc, Hạnh Tín, Phước Ngọc dịchPhật Đà Giáo Dục, 2013

Lời Ngỏ

Lời ngỏ

Thích Hậu Quán

Từ tháng 6/2010 cho đến tháng 5/2013, tác giả đã hoàn thiện quyển sách Phước Huệ Tập 1 và đã qua ba lần tái bản với tổng số lượng lên tới 9000 bản.

Sau một thời gian lưu hành rộng rãi, quyển sách Phước Huệ Tập đã nhận được rất nhiều những phản hồi tích cực từ người đọc vì vậy một số nhà xuất bản của Malaysia cũng gửi thư bày tỏ mong muốn được xin bản quyền để xuất bản phục vụ cho quá trình tu học của quý Tăng Ni và Phật tử.

Trong quá trình làm việc cùng nhau, cư sĩ Lai Kim Quang đã giới thiệu thầy Vạn Lợi cùng một số thầy cô khác với tôi và có bày tỏ nguyện vọng dịch quyển sách này ra tiếng Việt để lưu hành trong nước. Đối với một người viết sách đây có thể nói là một niềm vui và đồng thời cũng là động lực để tác giả tiếp tục cho ra đời quyển sách Phước Huệ Tập 2.

Đến tháng 2 năm 2013, tác giả tiếp tục phát hành “Phước Huệ Tập 2”. Khác với Phước Huệ Tập 1, đây là quyển sách tuyển tập các câu chuyện trong Kinh điển, chỉ với thời gian khoảng nửa năm, sách đã in tới 8000 quyển, mọi người ai nấy đều hân hoan đón nhận. Để chứng minh cho điều này, tác giả đã nhận được rất nhiều các email cảm ơn và chia sẻ quý vị Tăng Ni, Cư sĩ, Phật tử. Đặc biệt trong đó có câu chuyện của một người mẹ. Cô đã đem một câu chuyện trong đó kể cho con gái đang học tiểu học của mình nghe, cô bé rất thích và nói với: “Mẹ ơi! Sao mẹ chỉ

kể có một câu chuyện thôi? Mẹ kể cho con nghe hai câu chuyện luôn được không!” Người mẹ kể hai câu chuyện, thì con gái tiếp tục muốn mẹ kể thêm câu chuyện nữa. Bên cạnh đó có nhiều thầy cô giáo đã dùng những câu chuyện này để giảng dạy cho học sinh và họ đều nhận thấy hiệu quả giáo dục rất tốt.

Những câu chuyện trong Kinh điển ghi lại lời dạy trí tuệ của đức Phật về cuộc sống, trong đó không chỉ tùy theo căn cơ, tâm tính, thời gian và địa điểm của tất cả mọi người mà đức Phật còn giảng dạy thích hợp; còn về nội dung thì sâu sắc nhưng dễ nhớ dễ thuộc, điều đặc biệt là những câu chuyện ấy làm cho chúng ta phải thức tỉnh trên nhiều phương diện.

Trong đó tại sao đức Phật nói mình chính là người lái đò? Là người biết canh tác ruộng đồng? Ngoài ra, sống trên đời này một khi lìa trần thì mang theo cái gì? Nếu quý vị muốn biết được đáp án, thì cuốn sách “Phước Huệ Tập

2” sẽ trả lời điều đó.

Thầy Vạn Lợi, cô Lệ Trúc, cô Hạnh Tín, cô Phước Ngọc cho rằng, các câu chuyện trong Kinh điển có nội dung rất phong phú, nhưng nguyên văn trong Hán tạng thì thuộc văn cổ rất khó hiểu, nay được tác giả dùng văn hiện đại để giải thích thì rất dễ tiếp cận. Quý thầy cô nhận định rằng: “Phước Huệ tập 2” rất cần để giới thiệu đến Phật giáo Việt Nam, vì vậy đã phát tâm dịch ra tiếng Việt để lưu hành.

Khi công việc phiên dịch cuốn sách đi đến giai đoạn gần hoàn thiện, thầy Vạn Lợi có ngỏ ý mong tôi viết lời giới thiệu cho bản tiếng Việt, tôi cảm thấy rất vui mừng, và cảm ơn quý vị đã phát tâm, cư sĩ Lai Kim Quang v.v… xúc tiến và các vị ủng hộ tịnh tài để xuất bản, thân chúc quý vị được kiết tường như ý, phước huệ viên mãn!

Mục Lục

Cây Gậy Cong Còn Hơn Đứa Con Bất Hiếu

Cây gậy cong còn hơn đứa con bất hiếu

Tôi chia sẻ cùng quý vị một mẩu chuyện, được trích trong “Kinh Tạp A Hàm” Kinh số 96, kinh này cũng giống như Kinh “Biệt Dịch Kinh Tạp A Hàm” kinh số 262. Hiện tại chúng ta lấy “Kinh Tạp A Hàm” Kinh số 96 làm chính, thuộc “Đại Chánh Tạng” quyển 2 trang 26a~b.

Vào một buổi sáng sớm tại vườn Kỳ Thọ Cấp Cô Độc, đức Phật mặc Tăng phục đến nước Xá Vệ khất thực, Ngài nhìn thấy một vị Bà La Môn tuổi đã rất lớn, thân thể suy yếu, cũng chống gậy cầm bát đi khất thực từng nhà, từng nhà một.

Lúc bấy giờ, Thế Tôn liền hỏi vị này: “Tuổi của ông đã lớn, sức khỏe quá suy yếu, bước đi không vững, cần phải chống gậy, sao ông cũng cầm bát đến từng nhà đi khất thực, chúng tôi là những người xuất gia mới đi khất thực, lẽ nào con cái của ông không hiếu kính? Tại sao ông lại rơi

vào hoàn cảnh thế này?”

Bà La Môn trả lời: “Tôi đem tất cả tài sản giao phó cho con, cưới vợ gả chồng cho chúng, cuối cùng vợ chồng chúng chỉ lo hưởng thụ, bỏ mặc người cha già này, đuổi tôi ra khỏi nhà, tôi đi đứng không thuận tiện, bất đắc dĩ chỉ biết chống gậy, ôm bát, đi từng nhà một xin ăn.”

Đức Phật nói với Bà La Môn: “Bây giờ tôi nói cho ông một bài kệ, ông nên ghi nhớ, lúc nào về đến nhà, đứng trước mọi người, trong khi con của ông cũng có mặt ở đó, rồi nói với họ, bây giờ tôi sẽ nói bài kệ cho ông, ông có thể nhớ chăng?”

Bà La Môn trả lời: “Tôi có thể ghi nhớ, Thế Tôn liền đọc nội dung của bài kệ cho Bà La Môn nghe, nội dung đại ý như sau:

Khi sinh con cái thì vô cùng vui mừng, và vì con mà cha ra sức kiếm nhiều tiền, cũng vì con cái cưới vợ gả chồng, nhưng chúng nó mải mê hưởng thụ mà đuổi người

cha nhanh ra khỏi nhà, như vậy chúng đã không hiểu được đạo lý của con nhà nông và nhanh chóng lãng quên đi cha mình. Đó là hành vi vủa người con bất hiếu, anh ta tuy là hình dáng của người, nhưng ẩn tàng trong tâm là ác quỷ la sát”.

Như một con ngựa, bình thường nó vì người chủ cả một đời cày cấy, lúc già rồi thì “ngựa già vô dụng” cỏ của nó chủ nhân cũng dành cho con khác. Cũng giống thế, con cái còn trẻ có sức khỏe cường tráng; nhưng cha tuổi đã già yếu, còn bị đuổi đi phải đến từng nhà xin ăn.

Bất hiếu như vậy không bằng gậy cong này, nó làm nơi nương tựa tốt nhất của tôi, mà không cần con cái vì chúng không biết công ơn sinh thành nuôi dưỡng của cha mẹ. Nói một cách khác, cây gậy cong của tôi hơn cả rất nhiều đứa con bất hiếu.

Vì cây gậy này có thể bảo vệ cho tôi phòng ngừa trâu dữ, nơi có nguy hiểm, giúp tôi đến nơi an ổn, tránh được

chó dữ và đi trong bóng tối, giúp tôi tránh xa được đường hầm, hố sâu và cả gai góc của rừng rậm.

Tôi nhờ vào sức mạnh của cây gậy, đứng vững không chao đảo quay cuồng, nếu bị vấp ngã thì vịn cây gậy này đứng lên.

Vị Bà La Môn sau nghe xong bài kệ của Thế Tôn, ông ta liền ghi nhớ trong tâm. Về nhà, ở giữa đám đông, trong đó có đứa con bất hiếu, ông ta thuật lại bài kệ của Thế Tôn vừa dạy. Nói xong, người con vô cùng hổ thẹn, sợ hãi, anh ta biết đang ám chỉ trách mình bất hiếu, liền vội vàng đến ôm người cha, đưa cha về nhà, giúp cha tắm gội, mặc áo quần đẹp, mời cha làm trụ cột gia đình.

Bà La Môn vô cùng vui mừng: “Tôi bây giờ hồi phục được sự tôn quý, làm chủ gia đình, tất cả là do ân đức của đức Phật. Theo Kinh điển của Bà La Môn dạy, nếu là sư trưởng, chúng ta nên đem lễ kính sư trưởng để cúng dường; nếu là hòa thượng (thầy dạy học), thì chúng ta cần phải

thực hiện đúng lễ nghi cúng dường vị hòa thượng. Tôi nay được khôi phục địa vị gia chủ, cuộc sống từ đen sang trắng, tất cả đều do ân lực của đức Phật. Đức Phật chính là Thầy của tôi, tôi cần phải đem y phục tuyệt diệu dâng lên cúng dường Thế Tôn.”

Lúc đó Bà La Môn đem y phục ấy đến chỗ của Thế Tôn. Sau khi thỉnh Thế Tôn an tọa xong, liền ngồi xuống một bên và bạch Phật: “Bây giờ tôi được về nhà, đều là công lao của đức Phật. Kinh điển của Bà La Môn có dạy: “nếu là sư trưởng, chúng ta nên đem lễ kính sư trưởng để cúng dường; nếu là hòa thượng, thì chúng ta cần phải thực hiện đúng lễ nghi cúng dường vị hòa thượng”. Bây giờ Thế Tôn là thầy của tôi, xin nguyện Thế Tôn thương xót tôi, từ bi thâu nhận.” Thế Tôn đã thương xót ông ta nên đã tiếp nhận những y phục.

Lúc đó Thế Tôn giảng dạy cho Bà La Môn nhiều loại pháp: thị, giáo, lợi, hỉ, “Theo Đại Trí Độ Luận” giải thích:

“Thị” chính là phân biệt vì ông mà nói rõ thế nào là thiện pháp; “Giáo” dạy ông ta cần phải bỏ ác pháp hành thiện pháp; “Lợi” là nói cho ông ta biết thực hành thiện pháp, đạt được lợi ích gì? “Hỉ” là ông ta cứ như thế thực hành thiện pháp, lại khuyến khích ông ta, làm cho ông ta sinh tâm an vui, hoặc là có người thực hành thiện pháp, chúng ta cũng nên tùy thuận hoan hỷ, khiến cho ông ta càng tinh tấn không ngừng học tập.

Bà La Môn nghe đức Phật nói pháp, liền hoan hỷ đảnh lễ Đức Phật và lui ra.

Câu chuyện này đã dạy cho chúng ta rất nhiều điều về cuộc sống, triết lý cây gậy cong, cũng giống như lúc còn nhỏ, cha mẹ đã từng bước từng bước dạy chúng ta từ biết bò sau đó cho đến khi biết đi, dẫn dắt chúng ta như vậy v.v…

Bắt đầu chúng ta không biết ăn cơm, có phải không? Cha mẹ rất nhẫn nại đút từng miếng từng miếng cho chúng

ta ăn. Nhưng khi cha mẹ về già động tác có chậm chạp, hoặc trí nhớ suy giảm, chúng ta là những người trẻ nhưng lại không đủ sự nhẫn nại chăm sóc cha mẹ mà liên tục hối thúc: “Nhanh một chút! Lẹ một chút” hành động ấy cứ được lặp đi lặp lại. Trên thực tế, nếu chúng ta hồi tưởng lại lúc mình còn nhỏ, có phải cha mẹ chúng ta đã kiên nhẫn từng li từng tí dẫn dắt chúng ta? “Luận ngữ” cũng có đề cập đến, trong “Tử Hạ vấn hiếu” Tử Hạ hỏi thế nào là hiếu đạo? Khổng Tử dạy: “Giữ sắc diện hài hòa khó” chính từ việc đơn giản cung dưỡng về vật chất ra, còn phải biết lắng nghe và làm theo những mong muốn của cha mẹ để cha mẹ luôn cảm thấy yên vui an hưởng tuổi già.

Phước Nghiêm, ngày 13, tháng 10 năm 2012.

Giấy Gói Hương Và Dây Buộc Cá

Giấy gói hương và dây buộc cá

Tôi muốn chia sẻ cùng quý vị câu chuyện được trích trong “Kinh Pháp Cú Thí Dụ” Phẩm Song Yếu Thứ 9 thuộc Đại Chánh Tạng tập 4, trang 583b ~584a.

Ngày xưa, có hơn bảy mươi vị Bà La Môn, bởi phước đức nhân duyên kiếp trước họ đã đầy đủ, đức Phật nghĩ có thể độ cho họ tại nơi cư trú này.

Những vị Bà La Môn thấy đức Phật tướng hảo trang nghiêm, quang minh nên ai ai cũng đều kính phục.

Đức Phật nói: Quý vị cư trú trong núi này bao lâu rồi, cuộc sống như thế nào? Làm thế nào để cầu thoát ly sinh tử?

Những vị Bà La Môn liền trả lời: Chúng tôi thờ phụng mặt trời, mặt trăng, nước và lửa, thường cúng tế, hy vọng cầu được sinh vào cõi trời Phạm thiên, và thoát ly sinh tử.

Đức Phật nói với các vị Bà La Môn: Nếu quý vị lấy

việc cúng tế để cầu mong được sinh lên trời thì không thể thoát ly được luân hồi trong ba cõi, mà cần phải tu hành trí huệ vô lậu, mới có thể đạt được ý muốn ấy.

Nếu không tu trí huệ vô lậu thì vẫn phải đọa lạc trong ba ác đạo, chỉ có xuất gia tu hành mới có thể đạt đến Niết Bàn. Bảy mươi vị Bà La Môn này nghe xong rất hoan hỷ liền phát tâm cầu mong được xuất gia.

Đức Phật nói: “Thiện lai Tỳ-kheo!” Tất cả họ đều được xuất gia tu tập cùng Đức Phật.

Nhưng, trên đường trở về Tịnh Xá, bảy mươi vị Bà La Môn này dần thối tâm lung lay ý chí và càng lúc càng nhớ tưởng đến vợ con. Lúc bấy giờ, gặp trận mưa rất lớn, tình cảm của họ lại trở lên thắm thiết với người thân.

Đức Phật biết được như vậy, nên dùng thần thông biến hóa ra những ngôi nhà cỏ, và bảo mọi người hãy vào trong đó trú mưa.

Phật dạy: Nếu chúng ta lợp nhà không kín đáo, gặp

mưa sẽ bị dột, cũng như vậy, ý niệm của chúng ta nếu không trải qua tư duy tu tập thì dục vọng, phóng dật kéo đến cũng giống như ngôi nhà bị dột nước. Nếu chúng ta lợp nhà kỹ càng thì dù có mưa cũng không bị ướt. Do đó, chúng ta phải nhiếp tâm, cần tư duy, thực hành, tuệ tri tu tập, nếu làm như vậy, dù có nhiều dục vọng đến đâu chúng ta điều phục được.

Bảy mươi vị Tỳ-kheo này nghe xong, trong tâm phản tỉnh, muốn phát tâm tinh tấn tu học nhưng vẫn còn mơ hồ chưa hiểu. Khi mưa tạnh, họ hướng về phía trước tiếp tục cuộc hành trình, đang đi trên đường thì thấy một tờ giấy. Đức Phật bảo các vị Tỳ-kheo nhặt tờ giấy lên, rồi liền hỏi các thầy: “Giấy này có mùi như thế nào?”

Các vị Tỳ-kheo này cầm giấy lên ngửi và nói: “Ôi, tờ giấy gói nhang, tuy đã bỏ nhưng mùi thơm vẫn còn”.

Sau đó đoàn người tiếp tục đi thì thình lình phát hiện thấy một khúc dây thừng, đức Phật bảo Tỳ-kheo nhặt lên.

Một vị Tỳ-kheo ngửi và nói: “Đây là sợi dây rất hôi tanh mùi cá, chắc nó đã từng buộc cá”.

Đức Phật dạy: Bản tính của con người vốn là trung tính, vì một nhân duyên nào đó mà có khi tạo tội, khi tạo phước. Nếu chúng ta thân cận thánh hiền thì tâm đạo được vững mạnh, ngày càng tăng tiến, nếu gần người ngu hoặc sống chung với bạn ác thì vô hình trung tăng trưởng những ác nghiệp cũng giống như sợi dây hoặc tờ giấy, do đó đức Thế Tôn nói bài kệ có nội dung như sau:

Nếu thân cận người dung tục, xấu xa thì cũng giống như cả ngày cùng với vật thối ở chung, lâu ngày nhiều tháng, vô tình mình bị ảnh hưởng bởi các tính xấu ấy từ khi nào mà mình không hay không biết. Ngược lại, nếu chúng ta cùng với hiền thánh sống chung, thân cận với người hiền lành cũng giống như mỗi ngày cùng hun đúc trong hương thơm, từ từ trí tuệ, thiện pháp của chúng ta tăng trưởng, hành vi dần dần cao thượng hơn.

Bảy mươi vị Tỳ-kheo sau khi nghe đức Phật giảng dạy sinh lòng hổ thẹn với bản thân và mọi người xung quanh, họ cũng hiểu rằng gia đình là nơi tập hợp những sự ô uế, vợ con là mối ràng buộc. Do đó, chúng ta có được sự nhiếp tâm, chánh niệm chánh trí, cùng đức Phật tu học, biết được đức Phật có những vị đệ tử đều là bậc thiện tri thức, chúng ta thân cận những vị thiện tri thức này cũng giống như mỗi ngày được tiếp xúc với hương thơm, chúng ta không nên tiếp cận với bạn ác sinh tâm ô uế, mà nên tinh tấn tu hành để đạt đến A La Hán.

Trung Quốc cũng có câu: “Cùng người thiện sống, như vào nhà bạn hiền, lâu ngày cũng tỏa hương thơm” sống chung với người tốt cũng giống như vào nhà đầy hương thơm, bản thân không biết nhưng vô hình chung đã thấm mùi thơm. Cũng có câu: “Cùng kẻ ác, như tự do đi vào chợ cá, lâu ngày cũng có mùi tanh”.

Đại chúng cùng nỗ lực cố gắng.

Phước Nghiêm, ngày 29 tháng 10 năm 2011

Đức Phật Cũng Cày Ruộng

Đức Phật Cũng Cày Ruộng

Hôm nay tôi chia sẻ cùng quý vị câu chuyện được trích trong “Kinh Biệt Dịch Tạp A Hàm” kinh 264, thuộc “Đại Chánh Tạng” quyển 2 trang 466a~c.

Xưa kia đức Phật trú ở Trúc Lâm Ca Lan Đà tại Thành Vương Xá. Đương thời, tại phía Bắc Thành Vương Xá có một vị Bà La Môn chuyên cày ruộng tên là Tố Đậu La.

Có một lần, vào lúc sáng sớm đức Phật khoác tăng phục, ôm bình bát đi đến chỗ của Bà La Môn khất thực. Lúc đó Bà La Môn từ xa nhìn thấy Đức Phật đang tiến đến, liền nói với Đức Phật: “Thưa Thế Tôn! Chúng tôi phải vất vả cày cấy mới có đồ để ăn, chúng tôi từ trước đến nay chưa từng đi xin người khác, còn các ông không cày cấy, cũng chẳng làm gì, các ông nên cày cấy giống chúng tôi vậy mới phải! Tại sao tất cả đều nhờ vào xin ăn duy trì

mạng sống?”

Đức Phật rất khép léo đáp“Tôi cũng cày cấy! Nhưng, ruộng tôi cày không phải là ruộng bình thường, mà tôi cày ruộng đại phước.”

Bà La Môn nông dân liền cảm thấy kỳ lạ nói: “Thế Tôn! Nếu ông nói ông cày ruộng, nhưng tại sao tôi chưa từng thấy qua ruộng của ông? Hạt giống được gieo ở đâu? Ông cũng không có trâu cày, cũng không có công cụ cày ruộng, bừa đất v.v.. tại sao ông lại nói tôi cũng đang cày ruộng? Nếu nói ông có cày ruộng, mời ông nói cho tôi về phương pháp cày ruộng.” Nông dân này đang thách đố Thế Tôn, nếu nói ông có cày ruộng, vậy thì hãy nói cho tôi biết thế nào là cày ruộng, phương pháp cày ruộng ra sao?

Thế Tôn liền đáp: “Thông thường nông dân cày ruộng, cần phải có hạt giống gieo xuống; còn ruộng tôi cày chính là dùng niềm tin làm hạt giống. Bởi vì “niềm tin là nơi sinh ra các công đức”. Niềm tin chính là hạt giống của tất

cả công đức. “Phật pháp như biển lớn, có tín tâm thì đi vào, có trí tuệ thì vượt qua” do đó tín tâm chính là hạt giống, tôi có hạt giống như vậy.

Như thế hạt giống cần phải trồng ở đâu? Đương nhiên phải có ruộng tốt! Trong Phật pháp có ruộng tốt, chính là các thiện pháp, và nơi hành thiện pháp, đó chính là ruộng tốt của tôi. Con trâu ở đâu? Tinh tấn chính là điều phục trâu.

Nhưng chỉ có con trâu vẫn chưa đủ, muốn biết được nơi nào đất cần cày, cần bừa thì cần phải chỉ dẫn phương hướng, còn trí huệ chính là gọng cày.

Ngoài ra, còn phải cày ruộng, mới làm cho đất tươi xốp, nên tâm hổ thẹn là đất của tôi cày. Với cái tâm hổ thẹn ấy chính là chúng ta nhận ra được sai lầm rồi, cần phải thành thật sám hối, không được che dấu tội lỗi bên trong, cần phải đem ra phơi bày.

Do đó cày ruộng chính là tâm hổ thẹn. Người tu hành

cần thành thật sám hối, do đó tôi cũng có cày.

Không chỉ có công cụ, có trâu mà cũng cần phải có người cày ruộng giỏi, đó là giữ gìn trong trạng thái chánh niệm.

Ngoài chánh niệm ra, thân khẩu ý cũng cần phải điều thuận, dùng phương thức thiện xảo để phòng hộ các căn, để cho thân khẩu ý thanh tịnh. Nông dân dùng dây cương để điều phục trâu ngựa, người xuất gia lấy trì giới làm dây cương để cho tâm viên ý mã có thể điều phục, cho thân khẩu thanh tịnh, và cũng chính là trì giới thanh tịnh.

Cày cấy, cũng cần phải làm cỏ, nhổ đi những loài cỏ dại, trong Phật pháp chính là trừ đi phiền não.

Cày cấy cũng phải kịp mùa mưa, phải tưới tiêu, cần phải không ngừng tưới để ruộng thấm nước, cũng như vậy người tu hành không được giải đãi, cần phải liên tục tinh tấn, để thấm nhuận ruộng thiện pháp, như vậy mới có thể thu hoạch tốt được.

Cũng như vậy, các nông dân nỗ lực làm cỏ, cày cấy, có thể thu hoạch được dồi dào; còn người tu hành cũng như vậy, nỗ lực diệt trừ phiền não, tu học thiện pháp, hướng đến giải thoát an ổn, đạt được an lạc vĩnh viễn.

Các ông siêng năng chịu khó cày cấy, kết quả có thể thu hoạch được lúa thóc, nhưng chúng tôi cày cấy, có thể gặt hái được quả cam lồ giải thoát khỏi sinh tử. Các ông chỉ chống được cái khổ của sự đói khát, nhưng chúng tôi thực hành vì trừ đi thống khổ và vĩnh viễn không còn luân hồi trong ba cõi.

Bà La Môn vừa nghe xong, vô cùng tán thán: “Thế Tôn! Ngài mới là người cày ruộng giỏi nhất, và ruộng ấy là ruộng tốt nhất.”

Câu chuyện này thật đáng để chúng ta phản tỉnh, chúng ta có tự mình cày cấy ruộng tâm không? Có gieo xuống niềm tin thanh tịnh không, thửa ruộng của chúng ta là ruộng tốt hay xấu, khắp nơi điều thực hành thiện pháp,

tinh tấn, tâm có điều hòa nhu nhuyến, dùng trí tuệ lại dẫn dắt không? Và có tàm quý, phạm sai lầm phát lồ sám hối, có phải chánh niệm không? Thân tâm khẩu ý đều thanh tịnh, có đoạn trừ tạp nhiễm phiền não, có liên tục không ngừng nghỉ, không làm biếng cày cấy thửa ruộng tốt của thiện pháp không? Duy có liên tục không gián đoạn tu thiện pháp, trừ đi phiền não, mới có thể đạt được cam lồ giải thoát quả.

Trên đây là nội dung của câu chuyện, chúng ta cùng nhau sách tấn.

Phước Nghiêm, ngày 6 tháng 10 năm 2012.

Thợ Làm Cung Biết Khắc Góc Cạnh, Người Lái Thuyền Biết Điều Mũi Thuyền, Người Thợ Khéo Biết Khắc Gỗ, Người Trí Biết Điều Thân

Thợ làm cung biết khắc góc cạnh, người lái thuyền biết điều mũi thuyền, người thợ khéo biết khắc gỗ, người trí biết điều thân

Hôm nay chia sẻ với quí vị một câu chuyện trong “Kinh Pháp Cú Thí Dụ” thuộc “Đại Chánh tạng” tập thứ tư trang 587.

Ngày xưa có một vị Phạm Chí, hai mươi tuổi, rất thông minh, việc gì không kể lớn nhỏ hễ qua mắt là không quên. Anh ta tự cho rằng mình thông minh tuyệt đỉnh, liền lập ra một lời nguyện: “Kĩ thuật ở trên đời này đều biết hết, ta là đệ nhất thiên hạ! Nếu như bất cứ một loại nào không tinh thông, thì không phải là người thông minh hơn người.” Sau đó anh ta đi học hỏi với rất nhiều thầy giáo, cầm, kì, thư, nghệ, bao quát y dược, thiên văn địa lý, may mặc, nấu ăn, thậm chí đánh bài, ca kỹ v.v.., mỗi nghề đều rất tinh thông. Trong tâm nghĩ rằng “cái gì mình cũng có

khả năng, ai có thể hơn được mình?” Anh ta tính tiếp: “hay mình đi chu du khắp nơi thi thố với mọi người, nếu như tài nghệ đứng đầu thiên hạ, hy vọng có thể lưu danh thiên sử.”

Anh ta đến đất nước khác, nhìn thấy một người làm cung tên, thật sự rất phức tạp, ngoài cán của cung, còn có góc, dây, keo dán, dây buộc và nước sơn đây là sáu chất liệu cần thiết của người làm cung sử dụng. Chế tạo cung, “kỹ thuật khéo léo tinh luyện” này, điều chế cung tên rất nhanh, cung này làm ra có lực mạnh mẽ, cần mềm mại thì mềm mại, muốn bắn gần, bắn xa đều không có vấn đề gì.

Anh ta thoáng nhìn: “Ôi! Kỹ thuật làm cung tên này mình chưa từng học qua, lỡ thi cùng với ông ta thì mình nhất định thua cuộc.” Sau đó anh ta tìm thầy chế tạo cung tên để học. Vì anh ta rất thông minh nên học rất nhanh, thậm chí còn giỏi hơn cả thầy mình.

Sau đó anh ta lại đi đến một nước khác, muốn qua sông dài, rộng lớn, nhìn thấy người chèo thuyền, lái qua

phải, bẻ qua trái, tiến lên phía trước, lùi phía sau đều rất như ý. Nếu như không biết, thì thuyền sẽ cứ ở đó quay vòng vòng, mà còn mất sức nữa. Anh ta nhìn thấy kỹ thuật của người chèo thuyền quá giỏi, rất nhanh nhẹn, anh ta thầm nghĩ: “Mình sẽ không thi với ông ta, nếu như thi thì mình nhất định thua”. Sau đó lại bái người chèo thuyền làm thầy, anh ta học kỹ thuật rất nhanh và lại hơn cả thầy mình, cúng dường ít tiền tài, anh ta lại chào tạm biệt thầy ra đi.

Lại đến một nước khác, nhìn thấy cung điện của đức vua, thiên hạ không ai sánh bằng, anh ta nghĩ: “Cung điện của quốc vương này, nghệ thuật khắc họa trên rường cột, chế tác rất tinh tế, tuyệt mỹ; kỹ thuật, thước tấc, góc độ, các phương diện này thợ mộc đều làm rất tốt.” Anh ta nghĩ: “mình cũng chưa từng học qua! Đã muốn làm đệ nhất thiên hạ, cái này cũng mau nên học.” Sau khi học xong, lại vượt qua tài năng sư phụ của mình, rồi lại vái

chào thầy rồi ra đi.

Kế đến, anh ta đi qua mười sáu nước, không có địch thủ. Anh ta tỏ rất cao ngạo, tự đắc: “Tất cả những kỹ thuật đều biết cả, không có ai thắng qua được mình!”

Lúc bấy giờ, đức Phật đang ở tịnh xá Kỳ Hoàn, nhìn thấy người này có thể hóa độ, Ngài liền hóa thành một vị Sa môn, cầm gậy và bình bát đi qua đi lại trước mặt anh ta. Anh ta thoáng nhìn, từ trước đến giờ chưa nhìn qua người xuất gia, liền hỏi: “Ngài là người như thế nào? Ăn mặc không giống người thường, tay lại cầm bình bát, tôi hồi giờ chưa bao giờ nhìn thấy, tóc lại cũng không giống mọi người.” Anh ta lại hỏi: “Ngài là người như thế nào?

Phật hóa thành sa môn nói: “Ta là người điều phục thân tâm”.

Anh ta nghĩ: “Điều phục thân tâm để làm đệ nhất thiên hạ, điều này không đơn giản chút nào!”

Anh ta liền hỏi vị Sa môn: “Điều thân như thế nào?”

Vị Sa môn này nói: “Người chế tạo cung thì cần điều chế sáu thứ – dây cung, góc v.v...; người chèo thuyền thì phải biết cầm chèo, biết chèo, là người biết chế ngự thuyền; người xây dựng cung điện quốc vương, là người biết chọn gỗ, bào gỗ v.v... người có trí huệ là người biết điều thân.”

Thợ làm cung tên biết ngắm góc cạnh, người chèo thuyền biết điều mũi thuyền, người thợ khéo biết khắc gỗ, người trí biết điều thân.

Ví như tảng đá nặng, gió thổi không lay động, người có trí huệ trầm tĩnh, không kể là hủy bảng hay tán thán, đối với họ không có chút ảnh hưởng nào, không chút lay động “ví như nước sâu, tịch tĩnh trong vắt, người có trí huệ, tâm tịnh trong sáng.” Người có trí huệ lắng nghe đạo pháp, trong tâm thanh tịnh rất hoan hỉ.

Người muốn danh hiệu đệ nhất thiên hạ nhìn: “Trời ạ! Lại có người như vậy, vậy mình làm sao đệ nhất thiên hạ

đây?” Người đó liền hỏi: “Vậy ngài điều thân như thế nào? Lại có thần thông biến hóa?”

Vị Sa môn liền nói: “Ta nương trí huệ và đạo đức mới có năng lực điều thân.” Đức Phật dạy anh ta pháp điều thân, là phải phụng hành năm giới, mười giới, tứ vô lượng tâm, sáu ba la mật, lại có tứ thiền, ba môn giải thoát, những thứ này đều là pháp điều thân. “Ngươi muốn làm trí huệ đệ nhất thiên hạ, thì ngươi nên cố gắng tu học những pháp này.”

Đức Phật nói tiếp: “Ngươi đã học những thứ như thợ cung tên, lái thuyền, hay là thợ kỹ xảo, thợ mộc làm cung điện v.v.., học những thứ này ông đều phóng túng tâm ý, ông thật sự trở thành đệ nhất thiên hạ, nhưng cuối cùng vẫn luân hồi sinh tử ở thế gian có phải không? Vị Phạm chí sau khi nghe vui vẻ phát nguyện làm đệ tử Phật, từ đó không còn nhắc đến đệ nhất thiên hạ nữa.

Đức Phật liền nói: “Lành thay Tỳ kheo!” Râu tóc tự

rơi xuống, đức Phật giảng cho anh ta pháp tứ đế, bát chánh đạo, anh ta rất nhanh chóng chứng đắc quả A la hán.

Phật Độ Người Lái Đò

Phật Độ Người Lái Đò

Xin chia sẻ một câu chuyện nhỏ trong “Tuyển Tập Bách Duyên Kinh” thuộc “Đại Chánh Tạng” quyển 4 trang 215a~b.

Có một lần, đức Phật ở nước Ma Kiệt Đà dẫn các vị Tỳ-kheo du hành, đi đến bên bờ sông Hằng, muốn vượt sông sang bờ bên kia, có người lái đò ở đó nên đức Phật nói với ông ta: “Nhờ ông hãy đưa các vị Tỳ-kheo tới bờ bên kia”.

Người lái đò trả lời: “Đưa tiền trước, nếu không đưa tiền thì đừng bàn”.

Đức Phật nói với ông ta: “Ông là người lái đò, Ta cũng là người lái đò, ông lái đò chỉ là đưa chúng sinh vượt qua dòng sông của thế gian đến bờ bên kia; nhưng Ta độ chúng sinh trong ba cõi vượt qua biển lớn sinh tử, đến bờ Niết bàn. Cho nên ông lái đò Ta cũng là người lái đò. Giống

như giết người nhiều như hạt mè, sân hận nhiều như Cưu Quật Ma La, Ta cũng độ ông ta vượt qua biển khổ sinh tử. Như Ma Na Đáp Đà là người vô cùng kiêu mạn (Ma Na Đáp Đà trong kinh Tập A Hàm Kinh số 92 dịch là kiêu mạn Bà La Môn, ông ta vô cùng kiêu mạn), người Bà La Môn kiêu mạn như thế Ta cũng độ vượt qua biển khổ sinh tử; lại còn Ưu Lâu Tần Loa Ca Diếp là người rất kém thông minh, không có trí tuệ, Ta cũng có thể làm cho khai mở trí tuệ, thoát khỏi biển khổ sinh tử. Giống như vậy, không cần biết đó là người có rất nhiều sân nhuế, hoặc kiêu mạn, hoặc nhiều ngu si, ngoài ra còn có vô lượng vô biên chúng sinh, Ta đều độ họ thoát ly biển khổ sinh tử, đạt đến bờ giải thoát, Ta đều không lấy tiền của họ, tại sao ông chỉ đưa các vị Tỳ-kheo này qua dòng sông của thế gian thì nhất định lấy tiền? Tỳ-kheo chúng tôi không cất chứa vàng bạc.” Thế Tôn còn nói rất nhiều pháp với ông ta, nhưng ông ta nghĩ đến tiền của nên vô cùng cương quyết

không đưa các Tỳ-kheo qua sông.

Lúc đó phía dòng sông cũng có những người lái đò khác, vừa nghe đức Phật giảng dạy, vô cùng hoan hỷ liền lại gần nói với Phật: “Đức Phật! Đức Phật! Ông ta không đưa Ngài qua sông, chúng tôi đưa quý vị qua sông, hãy lên thuyền của chúng tôi”. Đức Phật đồng ý.

Họ tức khắc chuẩn bị thuyền, nhưng lúc mời các vị Tỳ-kheo lên thuyền thì mới biết các vị ấy có vị có thần thông có vị chứng quả, thị hiện thần thông, người bay trên không trung, người trong dòng nước, người thì đã qua đến bờ bên kia.

Những người lái đò nhìn thấy Đức Phật cùng các vị Tỳ-kheo, hiện đủ các loại thần thông, đều tán thán việc hiếm có, cung kính lễ bái Phật và các vị Tỳ-kheo. Đức Phật vì họ thuyết pháp, những người lái đò rất vui mừng, liền chứng đắc sơ quả.

Người lái đò cứ một mực đòi tiền trước đó, nhìn thấy

cảnh tượng vừa rồi: “Ái dà! đức Phật cùng các vị Tỳ-kheo vốn dĩ không cần ta đưa họ qua sông, thật ra họ chỉ tạo cơ hội cho ta trồng phước điền mà thôi, ta đã không biết nắm lấy cơ hội!” Ông cảm thấy rất xấu hổ nên liền thành tâm đảnh lễ sám hối Phật cùng các vị Tỳ-kheo, hy vọng cúng dường chư vị buổi cơm trưa thịnh soạn để tạ tội, đức Phật liền đồng ý.

Ông cung thỉnh chư vị về nhà, chuẩn bị đồ ăn thức uống rất chu đáo, tự thân cúng dường. Cúng dường xong, thỉnh Phật thuyết pháp.

Sau khi nghe đức Phật thuyết pháp xong, ông ta liền phát nguyện: “Nguyện công đức cúng dường này, làm cho tôi đời sau được chứng quả chánh đẳng chánh giác, độ khắp tất cả chúng sinh, giống như đức Phật.” Ông phát nguyện như thế, đức Phật rất vui mừng, liền phóng hào quang, an nhiên mỉm cười.

A Nan liền thỉnh vấn đức Phật: “Vì duyên cớ gì đức

Phật mỉm cười?”

Đức Phật bảo A Nan: “Ngươi nhìn thấy người lái đò này, đã tự sám hối và thiết lễ trai tăng cúng dường không?”

A Nan trả lời: “Vâng, chúng con đã nhìn thấy.”

Đức Phật liền bảo với ngài A Nan: “Người lái đò này đã có công đức của sự sám hối và cúng dường, trải qua mười ba kiếp trong tương lai, không đọa trong ba đường ác, thường sinh trong trời và người hưởng thọ phước lạc; thân người cuối cùng chứng quả Bích Chi Phật, đức hiệu “Độ Sinh Tử Hải”. Tuy Bích Chi Phật không chuyển pháp luân rộng lớn giống như Phật, nhưng hiện thần thông độ được rất nhiều người. Chính vì nhân duyên ấy mà đức Phật mỉm cười.

Chư vị Tỳ-kheo nghe Phật thuyết xong, đều rất vui vẻ nghe theo.

Như vậy chúng ta cùng nhau nỗ lực.

Phước Nghiêm, ngày 31 tháng 3 năm 2012

Phạm Chí Ngậm Nước Xúc Miệng Nhổ Trong Bát Ngài Xá Lợi Phất

Phạm chí ngậm nước xúc miệng nhổ trong bát ngài Xá Lợi Phất

Hôm nay sẽ kể cho quí vị nghe một câu chuyện nhỏ từ “Kinh Tạp Thí Dụ” trong “Đại Tạng kinh” tập 4 trang 506c~507a.

Ngày xưa ở thành Xá Vệ có một vị Phạm chí giàu có, tài sản nhiều vô số kể và cũng rất thông minh, nhưng lại bị rơi vào tà kiến không tin có thiện ác nhân quả nghiệp báo, ông ta cho rằng bố thí hành thiện căn bản không có lợi ích gì.

Lúc đó ngài Xá Lợi Phất dùng đạo nhãn quan sát, phát hiện trong quá khứ vị trưởng giả Phạm chí đã có rất nhiều phước đức nên kiếp này mới được sinh trong gia đình phú quý, nhưng lại tham lam hưởng thụ, nếu như không khéo tu thiện tích lũy phước đức, tương lai nhất định sẽ bị đọa trong ba đường ác đạo; Xá Lợi Phất khởi tâm bi mẫn muốn hóa độ ông ta. Vì vậy Ngài Xá Lợi Phất hiển thị thần túc

thông, cầm bình bát đến nhà Phạm chí này khất thực.

Lúc đó vị Phạm chí vừa mới ngồi xuống ăn cơm, vì ông ta không có chánh kiến, mới nhìn thấy Xá Lợi Phất liền giận dữ, muốn đẩy ngài ra khỏi cửa, bèn kêu quản gia đánh Xá Lợi Phất, sau đó tự rửa tay tiếp tục ăn cơm. Khi ấy Xá Lợi Phất đứng ở bên cạnh, Phạm chí đã không mời ngài ngồi, cũng không đuổi đi, chỉ ngồi lo ăn cơm một mình. Ăn cơm xong, Phạm chí rửa tay, đánh răng xúc miệng, cuối cùng ngậm một miệng nước bước tới nhổ vào bát của Xá Lợi Phất, rồi nói: “Ngụm ước này bố thí cho ông, ông đem về đi!”

Xá Lợi Phất không sân giận mà còn nói một câu chúc phúc: “Cầu cho ông được thọ hưởng phước báu lâu dài vô lượng vô biên.”

Khi ấy ông trưởng giả rất sợ hãi, có lẽ vì sợ Xá Lợi Phất loan truyền hành vi vô lý của mình, liền phái người nhà đi theo dõi động tĩnh của ngài.

Xá Lợi Phất đi thẳng về tịnh xá, đem ngụm nước xúc miệng trộn với bùn đắp trên đường đức Phật đi kinh hành (vì đường đi kinh hành lồi lõm không bằng, Xá Lợi Phất đem đắp cho nó bằng phẳng). Xá Lợi Phất thưa với Đức Phật: “Vị Phạm chí giàu có nhưng vì duyên xan tham, chỉ bố thí cho con ngụm nước xúc miệng, giờ con đem ngụm nước trộn với bùn đắp trên đường kinh hành, hi vọng Ngài đi trên đó và chúc phúc cho ông ta được hưởng phước lâu dài vô lượng”. Đức Phật cũng thuận theo tâm ý của Xá Lợi Phất mà đi kinh hành trên đó.

Lúc đó người của trưởng giả phái đi thấy hành động của Xá Lợi Phất như vậy, cảm thấy rất ngạc nhiên liền chạy về thưa với trưởng giả rằng: “Đức Phật nếu như không xuất gia, vốn có thể là bậc chuyển luân thánh vương, nay ngài xả bỏ ngôi vị chuyển luân thánh vương, xuất gia làm Sa môn bưng bát khất thực, cũng không phải là tham cầu thức ăn ngon mỹ vị, mà là mượn cơ duyên

khất thực ấy, để chúng sinh trồng phước điền, và cũng tùy duyên vì chúng sinh thuyết pháp, dụng tâm của ngài tốt vô cùng!” Người làm đem những gì mình thấy nghe đều trình bày cụ thể cho trưởng giả.

Vị trưởng giả nghe rồi rất xấu hổ đối với hành vi vô lễ, thô lỗ của mình, và cảm thấy vô cùng hối hận, sau đó ông ta đem tất cả mọi người trong nhà bao gồm lớn nhỏ tức tốc đến chỗ đức Phật hướng về ngài sám hối và thưa rằng: “Con thật quá ngu ngốc! Đã mạo phạm đến bậc thánh của hàng xuất gia, cầu mong Ngài từ bi thương xót, tha thứ cho tội lỗi nặng nề của con!”

Đức Phật lập tức truyền thọ tam quy y và thuyết pháp cho vị Phạm chí này, kết quả vị trưởng giả nhanh chóng đạt tới tâm ý khai mở, đoạn trừ phiền não, đạt được quả vị bất thối chuyển.

Câu chuyện này xứng đáng để chúng ta suy nghĩ. Ngài Xá Lợi Phất bưng bát khất thực, gặp chúng sinh hủy nhục

vô lễ, đều có thể im lặng nhẫn nhục, mà lại còn chúc phúc đối phương được hưởng thọ phước báu vô lượng vô biên lâu dài, việc này đáng để chúng ta học tập, mọi người cùng nhau cố gắng.

Phước Nghiêm, ngày 7 tháng 01 năm 2012

Buông Xả Cung Tên Dao Búa Ở Trong Tâm

Buông xả cung tên dao búa ở trong tâm

Hôm nay chia sẻ với quí vị một câu chuyện về sự tích Đức Phật từ “Kinh Pháp Cú Thí Dụ” trong “Đại Chánh Tạng” tập 4 trang 578b~c.

Khi Đức Phật còn tại thế, ở nước Xá Vệ có một gia đình nghèo khổ, vợ chồng đều rất tham lam ích kỷ, tính tình hung bạo, không tin vào thiện ác nhân duyên quả báo. Đức Phật thương xót họ ngu si, bèn thị hiện thành một vị sa môn bình dị, nghèo khổ, đến nhà của họ khất thực. Lúc đó người chồng đi vắng, chỉ có người vợ ở trong nhà, khi thấy có người đến khất thực, bà ta liền mở miệng mắng nhiếc, không có một chút đạo lý gì.

Phật hóa ra vị sa môn bèn nói với bà ta rằng: “Ta là người tu hành, lấy việc khất thực để duy trì mạng sống, bà không nên tùy tiện la mắng vô lý như vậy, ta đến đây chẳng qua chỉ xin một miếng cơm mà thôi.”

Người phụ nữ này nói: “Nếu ông có chết ngay lập tức, tôi cũng sẽ không có cho ông bất cứ thức ăn nào, huống chi ông hiện tại nhìn khỏe mạnh như vậy, lại mong muốn tôi cúng dường là sao? Đừng có mong! Ông ở đây chỉ có lãng phí thời gian, không bằng mau đi chỗ khác .” Lúc đó vị sa môn mà Phật hóa hiện, đứng trước mặt bà chủ nhà liền trợn mắt, thở ra một hơi rồi hiện ra tướng chết, thân thể đó liền sình lên, lở loét, lại có rất nhiều côn trùng bò ra từ miệng mũi, lại còn từ bao tử ruột rà nhầy nhụa ghê tởm từ khắp nơi trên cơ thể chảy ra. Người phụ nữ nhìn thấy giật mình thất sắc, không nói được một câu, liền bỏ người sa môn kinh hoảng trốn chạy. Vị sa môn này không bao lâu liền bỏ đi, đến được mấy trăm mét rồi ngồi nghỉ dưới gốc cây.

Sau đó, người chồng trên đường về thấy bộ dạng vợ sợ hãi như vậy, mới hỏi là đã có chuyện gì đã xảy ra.

Người vợ nói: “Đều là do ông sa môn đó! Hại tôi sợ

hãi đến như vậy”

Người chồng rất giận dữ hỏi: “Ông sa môn đó đang ở đâu?”

Người vợ đáp: “Đã đi rồi nhưng chắc chưa xa lắm.”

Người chồng bèn cầm cung tên và dao, lần theo dấu vết truy đuổi người tu hành.

Vị sa môn này liền dùng thần thông biến hóa một thành lưu ly nhỏ bao quanh, tự mình an trú ở trong đó để cho thành lưu ly bảo hộ. Người chồng cầm cung tên đi xung quanh vòng thành muốn đi vào, nhưng đã đi mấy vòng vẫn không có cửa để vào, liền hối thúc đạo sĩ: “Tại sao không mở cửa”.

Vị sa môn nói: “Ông muốn tôi mở cửa cũng được! Nhưng ông phải bỏ cung tên và dao búa xuống.”

Cuối cùng ông ta thầm nghĩ: “Mình tạm thời nghe lời ông ta, nếu như để cho mình vào được thành, thật ra không có cung tên và dao búa, dựa vào nắm đấm tay

không mình cũng có thể đánh ông ta tơi tả.” Do đó, ông liền bỏ cung tên và dao búa xuống.

Nhưng rồi cửa vẫn không mở, ông ta lại hỏi: “Tôi đã bỏ hết xuống rồi, sao lại chưa chịu mở cửa?

Vị sa môn bèn nói: “tôi muốn ông bỏ cung tên và dao búa ác niệm ở trong tâm, chứ không phải muốn bỏ cung tên và dao búa ở trên tay!”

Người chồng nghe rồi giật mình: “Người tu đây nhất định là một vị thánh giả có thần thông, chứ làm sao biết được mình đang nghĩ gì ở trong tâm?” Do đó ông ta đã đập đầu sám hối với vị tu hành và nói: “Đều là do người vợ vô trí của tôi ở nhà, bà ấy đã không nhận ra được ngài là bậc thánh giả đã chứng ngộ, đã hại tôi khởi ác niệm giết người. Hy vọng ngài từ bi thương xót, không nên bỏ mặc chúng tôi! Tôi lập tức về nhà dắt vợ tôi đến sám hối với ngài, và hy vọng khuyên bà ấy theo ngài cùng tu hành.” Nói xong ông ấy liền quay về nhà.

Sau khi ông về nhà, người vợ liền hỏi: “Người sa môn đó như thế nào rồi? Ông ta đang ở đâu?”

Người chồng kể cho vợ nghe những chuyện thần thông biến hóa của người tu hành và nói: “Ngài hiện còn ngồi ở dưới gốc cây bên kia, bà mau đến đó sám hối với ngài, để diệt trừ những tội lỗi đã phạm.”

Rồi khi đó hai vợ chồng đến, năm vóc sát đất đảnh lễ sám hối với vị sa môn và phát nguyện làm đệ tử của ngài. Hai người quỳ thưa: “Ngài là bậc thánh nhân có thần thông rất tài, lại có thể biến hóa thành lưu ly bảo hộ khó có thể vượt qua, tâm trí của ngài rất trong sáng, ý chí rất kiên định, không có sự buồn phiền khổ não, ngài tu hành như thế nào mà đạt được cảnh địa nhiệm mầu như vậy?”

Vị sa môn này nói: “Tôi vì học rộng nghe nhiều không biết nhàm chán, y giáo phụng hành chánh pháp tinh tấn không giải đãi, mà còn rất tinh tấn, trì giới tinh nghiêm, có trí huệ, không phóng dật, đầy đủ những nhân

duyên như vậy mới đắc đạo, đoạn trừ tất cả phiền não mà đắc được cảnh giới Niết bàn.”

Và rồi đạo nhân nói một bài kệ, nêu rõ sự lợi ích và sự quan trọng của việc nghe nhiều, đại ý như sau: Nhờ sự nghe nhiều mà khiến cho đạo tâm, sự tu hành càng thêm kiên cố, phụng hành chánh pháp làm bức tường thành bảo hộ mình (cũng giống như tường thành lưu ly bảo hộ mình, không bị giặc phiền não xâm nhập) nhân vì tinh tấn mà đoạn ác tu thiện, không phạm quy củ, không hủy hoại giới hạnh, nhân đây giới đức và trí huệ được thành tựu.

Nghe nhiều khiến cho tâm trí được sáng suốt, tâm trí sáng suốt rồi trí huệ sẽ tăng trưởng; trí huệ tăng trưởng thì quảng thông kinh giáo thâm nhập hiểu rõ pháp nghĩa; thâm nhập hiểu rõ pháp nghĩa tu hành sẽ an ổn.

Nghe nhiều có thể trừ ưu phiền (nếu như đối với chánh pháp không hiểu rõ hoặc là cùng lúc phạm giới, phiền não,

tu hành sẽ không an ổn, sẽ bị ưu phiền; nếu như trong tâm không có ưu phiền thì đạt được thiền định dễ dàng) có thiền định tự nhiên hoan hỷ vui vẻ, không chỉ khéo làm người diễn thuyết pháp môn cam lồ giải thoát, mà mình y pháp phụng hành đạt được Niết bàn.

Nghe nhiều có thể biết được chánh pháp và giới luật, không chỉ giải trừ nghi hoặc cho mọi người, tự mình cũng hiểu rõ chánh kiến, thể hiện chánh pháp; nghe nhiều có thể xả bỏ các hành vi tội lỗi không đúng chánh pháp, y pháp tu hành đạt được cảnh giới giải thoát cứu cánh bất tử.

Vị sa môn giảng xong bài kệ, liền trở lại thân Phật, tướng hảo trang nghiêm, phóng đại quang minh, ánh sáng hào quang của Phật rực rỡ chiếu khắp trời đất. Đôi vợ chồng này rất kinh ngạc: “Ôi! Vốn là đức Phật từ bi thị hiện hóa độ chúng con!” Họ cảm thấy hổ thẹn và bàng hoàng, vì vậy quyết tâm trừ ác hướng thiện, cải tâm

sửa tánh thành tâm hướng về Phật đảnh lễ sám hối, diệt trừ mười hai ức tội lỗi từ nhiều kiếp đến nay, cuối cùng đã chứng được sơ quả.

Câu chuyện này có vài chỗ đáng để chúng ta phản tỉnh.

Chúng ta nhất định không nên kết oán, tranh đấu với mọi người, nên lấy từ bi đối đãi mọi người, không chỉ bỏ cung tên, dao búa ở bên ngoài, còn cần phải bỏ cung tên và dao búa trong nội tâm!

Ngoài ra, thân cận thiện trí thức, lắng nghe chánh pháp vô cùng quan trọng, như “Đại Tỳ Bà Sa Luận”[1] và trong “Giáo Chế Giáo Điển Và Giáo Học” 1 của đạo sư Ấn Thuận nhắc đến: “Nghe nhiều có thể biết pháp, nghe nhiều có thể lìa tội, nghe nhiều xả bỏ việc vô nghĩa, nghe nhiều đạt được Niết bàn.”

Nghe chánh pháp nhiều mới phân biệt thế nào là thiện, thế nào là ác, thế nào là chánh, thế nào là tà. Nhờ sự nghe

———

[1] “Luận Đại Tỳ Bà Sa” Đại Chánh tập 27, trang 731a15~16.

nhiều, biết được “quả báo vui của thiện, quả báo khổ của ác, không phải không có quả báo, thời gian chưa tới mà thôi”, nhân đó xa lìa tội lỗi, trừ ác hướng thiện; do lắng nghe chánh pháp đối với những khổ hạnh không có lợi ích sẽ không làm nữa; vì đã nghe chánh pháp, có chánh tri chánh kiến, có thể thâm tín nhân quả, trì giới kiên cố, không có ưu phiền, thân tâm an định sẽ dễ dàng đắc thiền định, và dẫn đến phát triển trí huệ trừ tất cả phiền não, chứng được giải thoát niết bàn.

Những điều trên khuyến khích cùng mọi người.

Phước Nghiêm, ngày 10 tháng 12 năm 2011

Ưu Não Ngu Si Không Bỏ, Đao Kiếm Tên Độc Làm Sao Bớt

Ưu não ngu si không bỏ, đao kiếm tên độc làm sao bớt

Hôm nay tôi sẽ chia sẻ cùng với quý vị một câu chuyện trong “Kinh Pháp Cú Thí Dụ phẩm Đa Văn” thuộc “Đại Chánh Tạng” tập 4, trang 579b~c.

Trước đây, trong nước La-duyệt-kỳ (nước Ma Kiệt Đà) ở phía Nam có một ngọn núi lớn, cách kinh thành khoảng 200 dặm, các quốc gia ở phương Nam muốn giao thương qua lại đều phải đi qua ngọn núi này. Ngọn núi khúc khuỷu hiểm trở, ở đó có 500 đạo tặc, chúng nương vào thế núi cao hiểm trở nên thường tổ chức cướp bóc, chiếm đoạt tài sản của người qua đường, do địa hình núi rừng hiểm yếu họ phóng túng hống hách lộng hành, làm càn làm quấy, không sợ điều cấm kỵ gì, có rất nhiều thương nhân bị cướp bóc tài sản, tổn thất nặng nề, ai ai cũng sợ đi ngang đoạn đường ấy và họ coi đó là con đường nguy hiểm đáng sợ. Bọn đạo tặc thậm chí cắt đứt con đường giao thông liên

lạc của quốc gia và các quốc gia khác, mặc dù nhà vua phái binh mã đến bao vây truy kích, nhưng vẫn không bắt được bọn họ.

Lúc ấy, đức Thế Tôn đang hoằng hóa ở nước La-duyệt-kỳ, biết được trên núi có bọn đạo tặc lộng hành, một mặt vì thương xót chúng sinh trước nỗi đau khổ khi bị bọn họ xâm hại, còn trên phương diện khác, Ngài thương xót bọn đạo tặc không biết tội nghiệp, phước báo, cho đến việc Như Lai xuất hiện trong đời mà bọn họ cũng chưa đủ nhân duyên được gặp, tuy mỗi ngày Đức Phật đều thuyết pháp, tiếng ấy vang như sấm, mà họ thì như điếc. Trong tâm đức Thế Tôn nghĩ: “Nếu Ta không đi hóa độ họ, thì bọn đạo tặc này nhất định bị đọa vào ba đường ác, như ném viên đá rơi xuống vực sâu, khó thoát khỏi!”

Vì vậy, đức Thế Tôn hóa thân thành một người phú quý, khoác trên mình y phục hoa lệ, cưỡi lên ngựa, mang theo kiếm, tay cầm cung, ngồi trên yên, nắm dây cương,

các loại trang sức đó đều sử dụng chất liệu vàng bạc, rồi còn treo cho ngựa các thứ vàng ngọc châu báu. Người phú quý này nhảy lên ngựa, dương cung, cố ý phát ra tiếng vang rồi tiến vào trong sào huyệt.

Bọn đạo tặc thấy người phú quý đeo các loại trang sức như thế mà lại tự đi vào sào huyệt, họ đều nghĩ rằng lấy trộm những vật đó như lấy đồ trong túi áo, dương dương tự đắc, trong bụng nghĩ: “Đi ăn trộm cướp bao nhiêu năm nay, chưa từng gặp việc đơn giản như thế này, người phú quý lại đơn thân độc mã, mà đối diện với bọn đông đảo chúng ta, giống như lấy trứng chọi đá, tất bại trận đâu còn nghi ngờ gì.”

Vì thế đạo tặc dốc toàn lực lượng bao quây mấy vòng người phú quý, ai ai cũng giương cung cầm kiếm, trừng trừng sát khí muốn đoạt lấy tài vật của người phú quý. Nhưng họ không nghĩ ra người phú quý này (do đức Phật hóa thân) liền nắm cung tên, một mũi tên bắn ra thì hóa

thành 500 mũi, kết quả 500 bọn đạo tặc mỗi người trúng 1 mũi; sau đó người phú quý này rút bảo kiếm vẽ một đường, thì 500 người này mỗi người nhận một nhát. Vì trúng đao rất nặng, trúng tên rất sâu nên bọn đạo tặc đau đớn vô cùng té ngã nghiêng ngửa.

Năm trăm bọn đạo tặc lăn lộn cuống cuồng, bái lạy người phú quý tha mạng, mọi người đều rất kinh ngạc: “Kính thưa ông là thần thánh từ đâu tới? Mà có thần lực như vậy! Xin ông thương xót chúng tôi mà lượng thứ, tha cho chúng tôi mạng sống này! Hy vọng ông sớm giúp nhổ bỏ mũi tên trên thân thể, để cho vết thương của gươm chém và tên đâm mau bình phục, bởi vì vết thương này quá đau đớn, khiến chúng tôi không thể chịu nổi!”

Người phú quý nói rằng: “Nỗi đau của vết thương này cũng chưa gọi là đau, mũi tên sâu như thế cũng chưa gọi là sâu, vết thương lớn nhất của cuộc đời này không gì hơn đó chính là “ưu não”, tàn hại người sâu nhất không gì hơn

“ngu si”, các ngươi còn bị sự ưu sầu khổ não tham lam tài vật của tha nhân, và còn ngu si vô minh tàn hại chúng sinh đơn độc một cách vô cớ, các loại phiền não trong nội tại này chưa lìa bỏ, thì các vết thương từ bên ngoài do gươm chém trúng tên độc không có phương pháp nào điều trị được. Hai việc tham ưu và ngu si này, đã có gốc rễ thâm sâu, cho dù một người dũng sĩ có sức mạnh tráng kiện cũng không thể nhổ bỏ! Chỉ có cách thường xuyên nghe Kinh pháp Giới luật, nương vào trí tuệ hiểu rõ ý nghĩa các pháp, mới đủ sức điều trị tâm bệnh, nhổ bỏ phiền não, ái trước, ngu si, cống cao ngã mạn, hàng phục được cang cường, cậy quyền ỷ thế dựa vào giàu sang, tham dục. Tích lũy phước đức, học tập trí tuệ, mới đủ khả năng trừ bỏ nó, mới đạt được giải thoát yên ổn lâu dài.”

Lúc ấy người phú quý này hiện về với thân hình đức Phật, tướng tốt trang nghiêm, diện mạo sắc vàng vô cùng thù thắng vi diệu, và đối với mọi người giảng dạy một bài

kệ:

Nỗi khổ của vết thương do gươm đao, không bằng nỗi khổ của tham dục ưu não đem đến. Nỗi khổ của bị trúng tên độc, cũng không bằng nỗi khổ của ngu si vô minh đem đến. Ngu si vô minh đem đến nỗi khổ ấy, càng khổ hơn so với bị trúng cung tên; bị trúng cung tên chỉ nguy hiểm tính mạng một đời người, nhưng do vô minh đem lại cái khổ ấy là nhiều đời nhiều kiếp. Như vậy tham dục ưu não với ngu si vô minh, khiến cho thân thể khỏe mạnh cường tráng như dũng sĩ cũng không có cách nào nhổ được; chỉ có cách tu học chánh pháp mới trừ diệt hết.

Giống như người mù chữ học nhiều thì có đôi mắt sáng hiểu biết, như người trong bóng tối được ánh đèn chiếu sáng soi. Như Lai giảng dạy Phật pháp hướng dẫn mọi người, giống như người có đôi mắt sáng dẫn dắt người mù vậy.

Nếu như muốn trừ bỏ ngu si vô minh và lìa khỏi ngã

mạn do dựa vào phú quý quyền thế, hưởng thụ dục lạc v.v… các loại phiền não tập khí xấu, thì nên nỗ lực tu học và cung kính thân cận học tập người có trí tuệ đa văn, đó mới là người biết tích tập phước đức trí tuệ.

Năm trăm đạo tặc tận mắt thấy được ánh hào quang tướng hảo và nghe được bài kệ của đức Phật, nên cùng nhau hướng về đảnh lễ Ngài, chí thành sám hồi, và quy y đức Phật, ngay lúc ấy các vết thương liền khỏi hẳn. Mọi người cảm thấy vô cùng hoan hỷ, trong lòng phơi phới, cầu thọ năm giới, từ đó nơi biên cương này yên ổn, nhân dân đều vui vẻ.

Câu chuyện này có một số điều nhắc nhở chúng ta phải phản tỉnh: Đừng quá ấp ủ nỗi đau của ưu sầu phiền não từ thân thể của chính mình, đó chỉ là loại vết thương bên ngoài như do đao gươm tên độc thôi, còn nỗi khổ bên trong do tham cầu ngu si vô minh mới thực sự là khổ. Chỉ có cách loại bỏ độc tố của tham dục ưu não vô minh ba

loại độc này, thì vết thương kia mới giải trừ mạnh khỏe được.

Mọi người cùng nhau tinh tấn!

Phước Nghiêm, ngày 29 tháng 12 năm 2012

Nhân Duyên Đức Phật Hóa Độ Bà Lão Trong Thành Xá Vệ

Nhân Duyên Đức Phật Hóa Độ Bà Lão Trong Thành Xá Vệ

Tôi chia sẻ với quý vị một câu chuyện được trích trong “Kinh Phật Thuyết Quán Phật Tam Muội Hải” thuộc “Đại Chánh Tạng” quyển 15 trang 675c~677a.

Có lần phụ thân của Đức Phật là vua Tịnh Phạn hỏi Ngài: “Pháp xuất thế gian có những lợi ích gì mà khiến cho chúng sinh có thể an lạc?”

Lúc đó Thế Tôn trả lời Đại Vương Tịnh Phạn: “Thành Xá Vệ có trưởng giả Tu Đạt, trong nhà có bà lão quản gia rất cẩn thận, chăm chỉ giữ gìn gia sản. Thừa mệnh của trưởng giả, trông coi kho tài sản, tài vật xuất kho hay sử dụng toàn quyền đều giao phó cho bà xử lý, còn Tu Đạt thường cung thỉnh Đức Phật, và Tăng chúng cúng dường vật dụng hàng ngày.

Vào lần kia có Tỳ Kheo bị bệnh, cần đồ dùng nhiều hơn, nhưng bà sinh tâm keo kiệt, bủn xỉn, nên vô cùng

buồn bã, không chịu nổi liền than thở, oán trách Phật, Pháp và cả Tăng chúng, bà nói: “Trưởng giả của gia đình chúng ta thật ngu si, bị sa môn dùng pháp thuật mê hoặc. Những vị Tỳ Kheo này giống người ăn xin không khác, tham không chán, có đạo hạnh gì để nói chứ? Cứ như thế sau khi nói xong lại phát một lời ác nguyện: “Nguyện tôi không muốn nghe đến Phật và tên của Tăng chúng, càng không muốn nhìn thấy những vị xuất gia đầu trọc mặc Tăng phục”

Lời nguyện ác này bị một người nghe được, vị này nói cho người khác nghe nữa, cứ như thế truyền qua nói lại cả thành Xá Vệ đều biết.

Vương Hậu Mạc Lợi phu nhân nghe xong tin này, bà nói: “Trưởng giả Tu Đạt đẹp như một đóa hoa sen, mọi người rất vui khi nhìn thấy ông ta, nhưng tại sao bên cạnh lại có một con rắn độc đến bảo vệ ông ta? Thật đáng tiếc! Hoàng hậu bèn hạ lệnh cho trưởng giả Tu Đạt rằng: “Ông

gọi vợ của ông đến đây, tôi có chuyện muốn nói với bà ta.”

Vợ của trưởng giả Tu Đạt vội vàng đến trước hoàng cung, sau khi lễ lạy Hoàng hậu xong đứng qua một bên, Mạc Lợi phu nhân mời bà ta ngồi, liền hỏi bà ta: “Người hầu của gia đình cô ác khẩu hủy báng Tam bảo, tại sao không đuổi bà ta đi?”

Vợ của Tu Đạt đang quỳ và trả lời: “Phu nhân! Phu nhân! Đức Phật xuất thế, mang đến lợi ích thấm nhuần vô lượng vô biên cho chúng sinh. Tức khiến ông Ương Quật Ma La, người đại ác mang chuỗi bằng ngón tay, đức Phật đều hóa độ, hoặc người thấp hèn giống như Ni Đề dọn phân uế, Đức Phật đã hóa độ... Đức Phật cũng điều phục họ, huống gì chỉ là một người già, tại sao lại không có phương pháp điều phục chứ? Như thế cũng không có vấn đề gì mà!”

Mạc Lợi phu nhân nghe xong, tâm nghĩ: “Đúng rồi!” Hoàng hậu cảm thấy vô cùng hoan hỷ, bà liền nói: “Tôi

muốn thỉnh Phật đến hoàng cung, cô cũng đưa người hầu này đến hoàng cung. Ngày mai trong khi dùng cơm. Tôi sẽ thỉnh Đức Phật, và có cả chúng Tăng đến hoàng cung tiếp nhận cúng dường”.

Vợ của trưởng giả Tu Đạt sau khi về đến nhà bèn thuật lại tình huống Mạc Lợi phu nhân đã ban, trưởng giả liền sai bà lão mang một cái bình báu đựng đầy Ma ni bảo châu, đem đến hoàng cung, tán thán và giúp đỡ nhà vua việc cúng dường Tăng chúng, nhưng ông ta không nói với người hầu: “Tôi muốn bà đi cúng dường Tăng chúng” ông không nói như thế, ông chỉ nói với người hầu rằng “Tôi giao cho bà đem vật báu dâng lên quốc vương, cung tiến cho nhà vua, người hầu nghe người chủ giao cho nhiệm vụ quan trọng như vậy, nên bà ta rất vui mừng lên đường làm nhiệm vụ.

Mạc Lợi phu nhân đã nhìn thấy người hầu đến, Hoàng hậu liền nghĩ: “Con người tà kiến này hủy báng Tam bảo,

Đức Phật sẽ vì bà ta hóa độ, lúc ấy tôi đứng bên cạnh thế nào cũng hưởng được lợi ích pháp lạc.”

Ngay lúc đó Thế Tôn tiến vào cổng chính của cung điện. Ngài Nan Đà đi bên trái, Ngài A Nan đi bên phải, Ngài La Lầu La đi sau Đức Phật. Người hầu vừa nhìn thấy Đức Phật xong, trong lòng sợ hãi đến lông tóc đều dựng đứng, trong tâm nghĩ: “Người này thật đáng ghét. Đi phía sau tôi thế mà bây giờ cũng đến đây rồi.” Bà ta đi lui lập tức, liền từ lỗ chó chạy muốn trốn đi, lỗ chó lại đóng kín mất, trong một lúc đường bốn bề đều đóng kín. Chỉ có cửa chính mở. Như thế không biết làm sao, người hầu chỉ còn phương pháp từ cổng chính trốn thoát, bà ta liền dùng quạt che mặt, không muốn nhìn thấy Đức Phật.

Nhưng Đức Phật cứ ở phía trước, lại làm cho cây quạt này biến hóa thành giống như một tấm gương sáng, không có vật ngăn cản, khiến cho bà ta không thể không nhìn thấy Đức Phật. Sau đó bà ta chuyển bên hướng Đông, đức

Phật tại hướng đông xuất hiện; hướng Nam, đức Phật cũng tại hướng Nam xuất hiện, qua hướng Tây, đức Phật cũng xuất hiện ở hướng Tây. Chuyển hướng Bắc, đức Phật cũng xuất hiện ở hướng Bắc, cũng ở trên, cúi đầu xuống, cả mặt đất đều là đức Phật. Không biết làm sao cả, bà ta cứ trực tiếp dùng tay che mặt, thế mà cả 10 ngón tay đều biến hóa thành đức Phật, bà ta không biết làm sao phương pháp tốt nhất chỉ có cách nhắm mắt kín lại, nhưng nhục nhãn tuy đang nhắm lại, nhưng mắt tâm cứ mở ra, nhìn thấy trong hư không hết thảy hóa Phật biến khắp cả mười phương thế giới.

Khi đức Phật hóa hiện các loại biến hóa, trong Thành Xá Vệ vốn có 25 Càn Đà La nữ, 50 vị Bà La Môn nữ, và còn có nhiều chúng nữ khác, Mạc Lợi phu nhân trong cung cùng cung nữ.

Trong quá khứ những người này đối với Tam Bảo sinh tâm hủy báng, không tin Phật pháp; nhưng bây giờ nhìn

thấy đức Phật dạo chơi trong hư không vì bà ta mà hiện vô số thân tướng, tất cả có 500 người vốn hủy báng Tam Bảo; trong chốc lát phá trừ mạng lưới tà kiến, những vị nữ chúng này cùng nhau đảnh lễ Thế Tôn. Lúc bấy giờ, Thế Tôn dùng tiếng Phạn Âm an ủi họ: “Các vị nữ chúng! Bây giờ quý vị có thể xưng tụng danh hiệu Thích Ca Mâu Ni Phật. Do xưng hô danh hiệu của Phật, quán tưởng tướng hảo trang nghiêm Phật, nhân duyên đó có thể khiến cho quý vị đạt đến giải thoát.”

Đức Phật dạy những lời đó xong, các vị nữ chúng đồng thanh hô to: “Nam Mô Phật!” Cũng chính là quy y Phật. Lúc đó giữa chặn mày của đức Phật phát hào quang trắng, chiếu sáng tâm của chúng nữ, họ nhìn thấy oai nghi đức Phật, cử chỉ đều vô cùng ung dung, đĩnh đạt, và còn dưới chân đức Phật phóng ra rất nhiều hoa, giống như hoa dùng làm bảo cái, hoa tuyệt đẹp nhiều xum xuê không thể tính hết. Chúng nữ nhìn thấy đức Phật xuất hiện vô số biến

hóa, liền phát khởi vô thượng tâm Bồ đề. Có thể gặp đức Phật tôn quý, tức khiến trong tâm chứa đầy những tà kiến, như bà lão không có tâm chánh tín, cũng có thể diệt trừ tám mươi vạn ức kiếp trong tội sinh tử, huống gì xuất phát từ thiện tâm lễ bái cung kính.

Bà đã nhìn thấy Phật, cửa của con hẻm nhỏ liền mở ra, người phụ nữ vội vã chạy về nhà, nói với người chủ của bà ta là ông Tu Đạt: “Ông chủ! Ông chủ! Tôi hôm nay gặp người đại ghét - Sa Môn Cù Đàm, ông ta ở tại cửa vương cung, trước mặt đại chúng trổ tài nhiều loại yêu tà huyễn thuật, thân thể giống như núi vàng hình dáng cánh hoa của màu sắc sáng chói, mắt xa xa vươn lên hoa sen xanh mỹ lệ, có vạn ức tia sáng cũng không thể trong một lúc nhìn thấy rõ vị sa môn này ông ấy tinh thông huyễn thuật. Tôi nhận thấy! Trên thế giới này không ai có thể hơn ông ta. Ông chủ, ngài vẫn còn trẻ, không nên mê đắm những huyễn thuật này!” Bà ta cứ như thế khuyên ông chủ một hồi. Sau

khi nói xong bà ta núp vào cái lồng gỗ, dùng mười tấm da che trên ấy còn dùng vải sợi bông bao trên đầu lại, thân thể bà núp trong chỗ tối tăm.

Lúc bấy giờ, Thế Tôn từ vương cung muốn trở về Kỳ Thọ Cấp Cô Độc Viên, Mạc Lợi phu nhân liền hướng về Thế Tôn thưa: “Xin cầu đức Phật trước hóa độ người phụ nữ tà kiến này, tạm thời không nên về Tịnh Xá”.

Đức Phật nói với Mạc Lợi phu nhân: “Người phụ nữ này tội chướng thêm nặng, không có duyên với ta, nhưng bà ta có nhân duyên rất lớn với La Hầu La. Tôi hôm nay đến đây, chỉ có thể dứt trừ bỏ tội chướng, nhưng độ bà ta thì cần có duyên, La Hầu La người có duyên với bà ấy, thì mới độ được”. Sau khi nói xong đức Phật liền trở về Tịnh Xá, và nói với La Hầu La: “Con nên đến nhà trưởng giả Tu Đạt, hóa độ người phụ nữ tà kiến này”, khi đức Phật nói đến đây, đại chúng một ngàn hai trăm năm mươi vị Tỳ Kheo thường tùy tùng theo Ngài, đều nói: “Chúng tôi

muốn cùng La Hầu La đi đến đó”.

Lúc đó, La Hầu La được sức oai thần của đức Phật, nhập như ý định, sau khi lễ lạy, hướng bên phải đi nhiễu quanh Đức Phật 7 vòng, tự mình biến hóa thành Chuyển Luân Thánh Vương. Chuyển Luân Thánh Vương có Thất Bảo: Kim Luân Bảo, Tượng Bảo, Ngọc nữ bảo, Chủ Binh Thần Bảo, và có Chủ Tàng Thần Bảo cai quản tài vật v.v…, và có một ngàn người con.

La Hầu La tự mình biến hóa thành Chuyển Luân Thánh Vương, A Nan đi bên phải, A Nan Đà theo bên trái, còn một ngàn hai trăm năm mươi vị Tỳ Kheo này liền biến hóa thành con, Chuyển Luân Thánh Vương vốn chỉ có một ngàn người con, Tỳ Kheo một ngàn hai trăm năm mươi vị, tức vượt quá hơn hai trăm người, đoàn người uy nghiêm cùng tiến bước. A Nan liền hóa hiện thần Chủ Tàng cai quản tài vật, Nan Đà chủ binh thần trông coi quân sự, Chuyển Luân Thánh Vương có 7 loại báu và 4

loại binh chủng: tượng binh, xe binh, mã binh, và có cả bộ binh, toàn bộ đầy đủ.

Lúc bấy giờ, Kim Luân Bảo ở trong hư không ngồi đài liên hoa, liền trực tiếp hướng dẫn mọi người đi đến nhà trưởng giả Tu Đạt. Lúc đó dạ xoa tuyên xướng: “Chuyển Luân Thánh Vương xuất thế!” Chuyển Luân Thánh Vương và đức Phật đều giống nhau rất hiếm khi xuất thế. “Chuyển Luân Thánh Vương xuất thế, có thể có những ác nhân xa lìa, tuyên dương thiện pháp”, người phụ nữ này sau khi nghe câu này xong, bà ta vô cùng phấn khởi, trong tâm nghĩ: “Chuyển Luân Thánh Vương xuất thế rồi, sẽ có như ý bảo cùng xuất hiện, mong sao tôi có thể nhìn thấy như ý bảo này. Như ý bảo châu này, nếu được nhìn thấy, những nguyện vọng trong tâm sẽ có thể trở thành hiện thực. Bà ta nói: “Tôi nếu nhìn thấy Chuyển Luân Thánh Vương, tôi cũng có thể nhìn thấy như ý bảo châu, ngoài ra tôi không mong cầu điều gì khác, chỉ mong sao tôi thấy

được như ý bảo châu, trong lòng mãn nguyện lắm rồi.”

Tiếp theo, Chuyển Luân Thánh Vương cất bước ngồi xe đại bảo, thì có người đánh chuông gõ trống, đến nhà trưởng giả Tu Đạt, người phụ nữ khi xem xong, vô cùng vui thích, tâm nghĩ: “Chuyển Luân Thánh Vương xuất thế, ân huệ lợi ích chúng sinh, có thể phân biệt đúng sai thiện ác. Tôi nhất định không để sa môn một lần nữa làm mê hoặc.” Người phụ nữ cho rằng Chuyển Luân Thánh Vương đến rồi, bà ta liền từ trong lồng gỗ chui ra, đến đảnh lễ Chuyển Luân Thánh Vương. Chuyển Luân Thánh Vương liền sai chủ Bảo Tạng thần đến vì cô ta nói pháp. Ông ta nói: “Chào chị! Chị trong quá khứ phước đức sâu dày, có duyên với Chuyển Luân Thánh Vương, nay muốn nhờ chị làm Ngọc nữ bảo” Ngọc nữ bảo tức là người nữ rất đẹp, một trong bảy báu của Chuyển Luân Thánh Vương.

Người phụ nữ rất sợ hãi: “Tôi xuất thân nghèo cùng nhơ nhớp giống như đất cát, được Chuyển Luân Thánh

Vương quan tâm thăm hỏi, đã khiến cho tôi vui mừng khôn xiết, sao xứng đáng làm Ngọc nữ bảo? Tôi tuổi đã nhiều, nhan sắc phai tàn, da mặt nhăn nheo, sao làm Ngọc nữ bảo được? Nhưng mà Chuyển Luân Thánh Vương thật lòng thương xót tôi, xin ngài khiến cho ông chủ thả tôi ra, để tôi được tự do, ban cho tôi như vậy là đủ rồi!”

Chuyển Luân Thánh Vương nói với ông Tu Đạt: “Người phụ nữ của gia đình ông tướng mạo phi phàm, tôi hôm nay muốn cho bà ta trở thành Ngọc nữ bảo” trưởng giả Tu Đạt trả lời: “Tuân mệnh! Nguyện dâng hiến cho Chuyển Luân Thánh Vương!”

Người phụ nữ nghe xong vô cùng vui vẻ, Chuyển Luân Thánh Vương lập tức dùng như ý bảo châu soi rọi diện mạo của bà ta, làm cho bà ta thấy được mình đẹp trang nghiêm như Ngọc nữ bảo, như thế càng làm cho bà ta thêm vui mừng! Bà ta liền nói: “Những người sa môn đó chỉ lớn tiếng nói suông, rồi tự mình cho rằng có đạo lý,

mà một chút năng lực cũng không có. Còn Chuyển Luân Thánh Vương xuất hiện, việc lợi ích thì vô số, mà còn khiến cho tôi tuổi già sức yếu thành Ngọc nữ bảo”. Nói xong liền lạy năm vóc sát đất, hướng Chuyển Luân Thánh Vương đảnh lễ.

Ngay lúc đó, Thần Điển Tàng trông coi tài vật ban bố chỉ lệnh của Chuyển Luân Thánh Vương, tuyên dương 10 thiện đạo, chủ yếu giảng thập thiện, người phụ nữ sau khi nghe xong pháp này, trong tâm vô cùng vui mừng. “Những lời của Chuyển Luân Thánh Vương nói ra đều có lợi ích lớn, bà sám hối những sai lầm trước đây đã tạo, tâm của bà ta trở thành hiền thục”.

Lúc đó La Hầu La trở về tướng mạo của Tỳ Kheo. Người phụ nữ vừa ngẩng đầu nhìn, tại sao không phải là Chuyển Luân Thánh Vương? Như thế vẫn là đệ tử của đức Phật. Ngoài ra những người cùng đi một ngàn hai trăm năm mươi vi Tỳ Kheo, vốn làm con của Chuyển Luân

Thánh Vương, toàn bộ tại sao hóa thành hình dáng Tỳ Kheo? Bà ta thấy xong vô cùng kinh ngạc, liền nói: “Đức Phật thanh tịnh không từ bỏ một chúng sinh nào, tức khiến một người ngoan cố, xấu xa như tôi đều được hóa độ.” Lúc đó tâm của cô dịu dàng, thành tâm sám hối, sau khi nói xong, bà lão muốn thọ 5 giới. Tiếp theo La Hầu La vì bà ta thuyết pháp tam quy, truyền trao ngũ giới, bà nghe La Hầu La thuyết pháp, đang lúc muốn ngẩng đầu, nhưng lúc chưa ngẩng đầu liền chứng sơ quả Tu Đà Hàm. Địa thần vô cùng hoan hỷ, từ trong lòng đất xuất hiện, nói với trưởng giả Tu Đạt: “Lành thay! Trưởng giả, phá bỏ tà kiến lưới mê, Như Lai xuất thế, chân thật vì việc này, phá bỏ tà kiến lưới mê của chúng sinh.”

Tiếp đó, La Hầu La liền dẫn bà đến vườn Kỳ Thọ Cấp Cô Độc, lúc nhìn thấy thân thể Phật giống như núi vàng sáng chói, bà ta khởi tâm hoan hỷ, vui mừng chắp tay hướng Phật đảnh lễ, sám hối vô số tội ác trong quá khứ,

còn xin Đức Phật cho phép bà được xuất gia.

Đức Phật nói với La Hầu La: “Dẫn bà đến nơi chỗ của Bà Kiều Đàm Di” (Dì ruột của đức Phật). Lúc đi được nửa đường, La Hầu La nói cho bà nghe: “Khổ, không, vô thường, vô ngã. Bà nghe xong, đầu tóc tự rụng liền trở thành Tỳ Kheo Ni, chưa đến chỗ của bà Kiều Đàm Di, mà bà ta đã trở thành Tỳ Kheo Ni rồi, không những thế còn có đủ tam minh lục thông, tám giải thoát, thân thể bay lên hư không và 18 loại biến hóa.

Vua Ba Tư Nặc cùng phu nhân Mạc Lợi nhìn thấy những loại biến hóa này, trong tâm vui mừng không tả xiết, liền tán thán: “Lành thay! Đức Phật giống như mặt trời xuất hiện ở thế gian, chiếu sáng phá bỏ đi bóng tối của vô minh ngu si, khiến cho kẻ tà kiến chứng đắc A La Hán”. Nói xong cung kính hướng về phía Phật đảnh lễ thưa: “Thế Tôn! Người phụ nữ này, trong quá khứ đã tạo những tội gì, khiến cho bà ta đời này sinh trong gia đình thiếu

thốn, phải làm đầy tớ, nghe người sai bảo, và bà ta đã tạo những phước đức gì, may mắn hôm nay được gặp Thế Tôn, cũng giống như một tấm vải trắng dễ bị nhiễm màu sắc, đức Phật cùng các đệ tử của Ngài giáo hóa, bà ta mới chứng đắc A La Hán?”

Đức Phật nói với vua Ba Tư Nặc: “Ông chú ý nghe! Cách đây vô số kiếp trước, có Phật Thế Tôn xuất thế, đức hiệu là Nhật Bảo Cái Đăng Vương Như Lai, đầy đủ 10 hiệu, sau khi Đức Phật diệt độ, trong thời kỳ tượng pháp, có một vị vua tên Tạp Bảo Hoa Quang. Vị quốc vương này có một người con trai, tên là Khoái Kiến, vị vương tử này muốn xuất gia, vua cha cũng sẵng sàng đồng ý!.

Vị vương tử này, hướng về phía trước đi vào trong núi sâu, tỏ rõ ý nguyện muốn xuất gia. Khi đó có một vị Tỳ Kheo thông minh trí tuệ, biết rõ thật tướng các pháp, liền tiếp nhận vị vương tử làm đệ tử. Ngoài ra còn có một vị Tỳ Kheo hiệu Đức Hoa Quang, vị này giảng dạy giáo nghĩa

rất tốt, đặc biệt là khuyến hóa sơ học, rất có phương pháp. Vương tử Tỳ Kheo tuy hiện tướng xuất gia, nhưng bởi vì xuất thân vương tử, trong tâm còn kiêu mạn, Hòa Thượng vì đại chúng giảng dạy pháp thâm sâu vi diệu, nói Bát Nhã Ba La Mật tánh không nghĩa lý sâu xa, nhưng vị vương tử Tỳ Kheo nghe xong không hiểu nghĩa lý sâu xa của “Không”, cho rằng hòa thượng giảng dạy là tà thuyết, tà kiến. Sau khi Tỳ kheo diệt độ, vị vương tử Tỳ Kheo này liền nói: “Đại hòa thượng của tôi không có trí tuệ, chỉ có thể ca ngợi việc hư vô không huyễn. Nếu tôi sau này có sinh làm người, tôi không muốn nhìn thấy vị hòa thượng này!” Ông ta phát ra lời nguyện như vậy: “Nhưng A Xà Lê ân sư của tôi (A Xà Lê là vị phạm sư hướng dẫn đệ tử nhiều loại pháp tắc) mới là người đầy đủ trí tuệ biện tài, mong sao tôi đời đời kiếp kiếp gặp được vị thiện tri thức này!”

Vương tử Tỳ Kheo sau khi phát ra ác nguyện xong,

đem chánh pháp nói thành không phải chánh pháp, lấy không phải chánh pháp nói rằng chánh pháp, giảng dạy cho rất nhiều đồ chúng đều mang lấy tà kiến. Tức khiến cho ông ta nghiêm trì giới luật, oai nghi cử chỉ không có thiếu xót, bởi vì dùng sai lầm phương thức lý giải ý nghĩa chân chánh trì giới, càng trầm trọng hơn là hiểu sai Bát Nhã Ba La Mật thật tướng nghĩa lý của không, sau khi mạng chung, nhanh như tên bắn, tức khắc đọa vào địa ngục A tỳ, tám mươi ức kiếp thường chịu vô lượng khổ não xong, lại đầu thai vào nhà người nghèo cùng trong 500 đời, không chỉ tai điếc, ngu si, mắt mù, một ngàn hai trăm đời trở lại, lại phải thường làm người đầy tớ”.

Sau khi Đức Phật giảng dạy nhân duyên này xong, 500 tỳ nữ trong cung của Mạc Lợi phu nhân hết lòng sám hối tự trách và phát bồ đề tâm, nguyện mong sao đời sau hiểu Bát Nhã Ba La Mật, lý giải được ý nghĩa thâm sâu của pháp Không.

Đức Phật nói với vua Ba Tư Nặc: “Lúc bấy giờ vị hòa thượng này chính là Thế Tôn.”

Thế Tôn chính là hòa thượng của vương tử Tỳ kheo. Đó chính là kiếp trước phát ra ác nguyện “tôi không muốn gặp mặt vị hòa thượng này!” Do đó đức Phật dù muốn độ ông ta, ông ta cũng không có duyên được hóa độ, còn vị A Xà Thế còn chính là tiền thân của La Hầu La. Nhưng cũng may mắn là ông ta phát lời nguyện: “Tôi nguyện thân cận vị A Xà Lê, do đó ông ta có duyên với La Hầu La, nếu La Hầu La đến hóa độ, còn vương tử Tỳ Kheo chính là bà này; những đồ chúng của vương tử tỳ kheo trước đây có tà kiến, nhưng hôm nay được nghe Phật pháp xong, chính là những nữ chúng phát tâm bồ đề.”

Câu chuyện dạy cho chúng ta điều gì? Nhất định không được tùy tiện phát ác nguyện: “Tôi không muốn nhìn lại ai, đặc biệt là những vị thầy, thiện tri thức, lời ác nguyện này dù thế nào đi nữa không nên tùy tiện phát,

chúng ta cùng nhau sách tấn!

Phước Nghiêm, ngày 29 tháng 9 năm 2012

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.