Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Thích Kinh Luận
Đại Tập 83 · Bộ Thích Kinh Luận I · Từ A-hàm Mộ Sao Giải · Số 1505–1509 (Q.Thượng & Hạ)
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 3 - 5. GIẢI THÍCH TRÚ THÀNH VƯƠNG-XÁ
LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ
QUYEÅN 3
1. GIAÛI THÍCH TRUÙ THAØNH VÖÔNG-XAÙ
KINH: Truù ôû thaønh Vöông-xaù
LUAÄN: Hoûi: Sao khoâng noùi ngay phaùp Baùt-nhaõ
Ba-la-maät, maø noùi Phaät truù ôû thaønh?
Ñaùp: Noùi nôi
choán, thôøi gian vaø nhaân vaät, khieán loøng ngöôøi sanh tònh tín vaäy.
Sao goïi laø
truù? Thaân coù boán oai nghi laø: Naèm, ngoài, ñi, ñöùng, aáy goïi laø truù. Laïi nöõa, ñeå laøm khieáp sôï
boïn Ma quaân vaø khieán chuùng ñeä töû hoan
hyû nhaäp vaøo caùc Thieàn ñònh, cho neân Phaät truù ôû thaønh Vöông-xaù
naøy.
Laïi nöõa, coù
ba thöù truù laø: Thieân truù, Phaïm truù vaø Thaùnh truù. Truù phaùp cuûa trôøi Luïc duïc goïi laø Thieân
truù. Truù phaùp cuûa Phaïm-thieân cho ñeán
Phi-phi-töôûng-thieân, aáy goïi laø Phaïm truù. Truù phaùp cuûa chö Phaät, Bích-chi Phaät, A-la-haùn goïi laø Thaùnh
truù. Trong ba truù phaùp aáy, ñöùc Phaät truù
nôi truù phaùp cuûa baäc Thaùnh; vì thöông xoùt chuùng sanh neân truù ôû thaønh Vöông-xaù.
Laïi nöõa, coù
ba vieäc boá thí, trì giôùi, thieän taâm goïi laø Thieân truù. Tu boán taâm voâ löôïng laø Töø, Bi, Hyû, Xaû
goïi laø Phaïm truù. Tu ba tam muoäi laø: Khoâng,
Voâ töôùng, Voâ taùc, goïi laø Thaùnh truù. Phaät ôû trong truù phaùp cuûa baäc Thaùnh.
Laïi nöõa, coù
boán thöù truù laø: Thieân truù, Phaïm truù, Thaùnh truù vaø Phaät truù. Ba thöù nhö treân ñaõ noùi. Phaät
truù laø: Voâ löôïng tam muoäi nhö Thuû Laêng
Nghieâm v.v… Möôøi
löïc, Möôøi taùm phaùp baát coïng, caùc thöù tueä nhö Nhaát
thieát trí, v.v… vaø taùm vaïn boán ngaøn moân Phaùp taïng ñoä ngöôøi.
Nhöõng coâng ñöùc cuûa chö Phaät nhö vaäy, laø choã truù xöù cuûa Phaät. Phaät truù ôû trong ñoù.
Löôïc noùi veà
“truù” ñaõ xong. Nay noùi veà “thaønh
Vöông-xaù”
Hoûi: Caùc ñaïi
thaønh nhö Xaù-baø-ñeà, Ca-tyø-la, Ba-la-naïi ñeàu coù caùc nhaø vua, côù sao chæ goïi thaønh naøy laø Vöông-xaù?
Ñaùp: Coù ngöôøi
noùi: Vua nöôùc Ma-kieät-ñaø (Magadha) coù ngöôøi con moät ñaàu, hai maët, boán caùnh tay. Ngöôøi thôøi baáy giôø cho
laø baát töôøng. Vua lieàn xeù thaân vaø ñaàu ngöôøi con ñem quaêng ra ñoàng vaéng. Nöõ quyû La- saùt teân laø
Xaø-la, hieäp thaân noù laïi ñem veà nuoâi, sau lôùn thaønh ngöôøi, söùc maïnh goàm thaâu caùc nöôùc, laøm vua
thieân haï, baét taùm vaïn boán ngaøn quoác vöông, giam ôû trong naêm nuùi naøy. Do theá löïc maïnh trò coõi Dieâm-phuø-ñeà, ngöôøi Dieâm-phuø-ñeà nhaân ñoù goïi nuùi naøy laø thaønh Vöông-xaù.
Laïi nöõa, coù
ngöôøi noùi raèng trong thaønh cuûa vua Ma-kieät-ñaø ôû tröôùc ñaây bò löûa chaùy, moãi laàn chaùy moãi laàn
laøm laïi, nhö theá ñeán baûy laàn, quoác daân meät
moûi, vua raát lo sôï, hoïp caùc ngöôøi trí hoûi yù kieán, coù ngöôøi noùi neân ñoåi choã ôû, vua lieàn tìm choã ôû, thaáy naêm nuùi naøy bao quanh nhö thaønh, lieàn
döïng Cung ñieän trong ñoù maø ôû. Do vaäy maø noù coù teân laø thaønh Vöông-xaù.
Laïi nöõa, thôøi
coå ñaïi, nöôùc naøy coù vua teân laø Baø-taåu, taâm nhaøm chaùn theá phaùp, xuaát gia laøm tieân nhaân. Luùc
aáy, caùc Baø-la-moân taïi gia cuøng vôùi caùc tieân nhaân
xuaát gia luaän nghò. Baø-la-moân taïi gia noùi: “Kinh thô noùi: Trong khi teá trôøi phaûi gieát vaät vaø aên thòt”. Caùc vò tieân nhaân xuaát gia laïi
noùi: “Trong
khi teá trôøi, khoâng neân gieát vaät, aên thòt”.
Hoï cuøng nhau tranh caõi maõi. Caùc Baø-la-moân xuaát gia noùi: “ÔÛ ñaây
coù vò Ñaïi vöông xuaát gia laøm tieân nhaân,
caùc ngöôi tin töôûng chaêng?”
Caùc Baø-la-moân taïi gia noùi: “Tin”. Caùc vò tieân nhaân xuaát gia noùi: “Ta nhôø ngöôøi naøy laøm
chöùng, hoâm sau seõ hoûi”. Caùc Baø-la-moân taïi gia ngay ñeâm aáy, ñi ñeán tröôùc choã tieân nhaân
Baø-taåu, hoûi moïi vieäc xong,
noùi vôùi tieân
nhaân Baø-taåu: “Ngaøy mai luaän nghò, oâng haõy giuùp chuùng toâi”.
Nhö vaäy, ngaøy mai khi luaän nghò, caùc tieân nhaân xuaát gia hoûi tieân
nhaân Baø-taåu: “Trong khi teá trôøi, coù neân gieát vaät aên thòt
chaêng?” Tieân nhaân Baø-taåu
ñaùp: “Theo phaùp cuûa Baø-la-moân, trong khi teá trôøi neân gieát vaät
aên thòt “. Caùc tieân nhaân xuaát gia hoûi tieáp: “Coøn thaät taâm oâng thì sao, coù neân gieát vaät aên thòt chaêng?”
Tieân nhaân Baø-taåu
noùi: “Vì teá trôøi neân gieát vaät aên thòt. Con vaät bò cheát trong khi
teá trôøi ñoù, seõ ñöôïc sinh leân trôøi”. Caùc tieân nhaân xuaát gia noùi: “OÂng noùi khoâng phaûi, oâng ñaïi voïng ngöõ!”
Roài hoï lieàn
thoùa maï, noùi:
“Ngöôi laø keû maéc toäi,
dieät ñi!”. Luùc aáy, tieân
nhaân Baø-taåu lieàn bò luùn xuoáng ñaát, luùt maét caù. Ñoù laø caùnh
cöûa ban ñaàu môû ra cho keû coù
toäi lôùn. Caùc tieân nhaân xuaát gia noùi: “Ngöôi neân noùi thaät, neáu coá voïng ngöõ thì thaây ngöôi seõ bò luùn vaøo trong ñaát”. Tieân nhaân Baø-taåu
noùi: “Toâi
bieát vì teá trôøi maø gieát vaät aên thòt, khoâng toäi”. Töùc thì laïi bò luùn vaøo trong ñaát ñeán ñaàu goái. Nhö vaäy,
luùn daàn ñeán löng, ñeán coå. Caùc tieân nhaân xuaát gia
noùi: “Ngöôi nay voïng ngöõ, thì phaûi chòu quaû baùo hieän taïi nhö theá; coøn neáu nhö ngöôi noùi thaät,
tuy bò luùn xuoáng ñaát nhöng chuùng toâi vaãn coù theå cöùu ra, tha toäi cho”.
Baáy giôø tieân nhaân Baø-taåu suy nghó: “Ta laø ngöôøi
quyù troïng, khoâng
neân noùi hai lôøi. Laïi trong boán phaùp Veä-ñaø
cuûa Baø-la-moân, coù noùi ñuû nhaân duyeân khen ngôïi pheùp teá trôøi; chæ moät
mình ta cheát coù gì ñaùng keå”, neân vaãn moät loøng noùi: “Trong phaùp teá trôøi,
gieát vaät aên thòt khoâng toäi”. Caùc tieân
nhaân xuaát gia noùi: “Ngöôi laø keû troïng toäi, dieät ñi, khoâng caàn nhìn thaáy ngöôi nöõa!”.
Khi aáy toaøn thaân Baø-taåu
bò luùn saâu trong loøng ñaát.
Töø ñoù veà sau
vaø cho ñeán ngaøy nay, thöôøng theo vöông phaùp cuûa tieân nhaân Baø-taåu, moãi khi teá trôøi ñeàu gieát vaät.
Ñöông luùc haï ñao gieát
thì noùi “Baø-taåu gieát ngöôi”.
Con cuûa
Baø-taåu teân laø Quaûng-xa, keá vò laøm vua, sau cuõng nhaøm chaùn theá phaùp, nhöng laïi khoâng theå
xuaát gia. Quaûng-xa suy nghó nhö vaày: “Tieân
vöông cha ta xuaát gia maø bò choân soáng, neáu trò vì thieân haï, thì coøn gaây toäi lôùn. Ta nay neân töï xöû theá naøo ñaây?” Trong luùc suy nghó nhö theá,
vua boãng nghe trong hö khoâng coù tieáng noùi: “Ngöôi neáu ñi ñeán gaëp choã maø ngöôi thaáy hieám coù, khoù gaëp
ñöôïc, thì ngöôi neân laøm nhaø trong ñoù maø ôû”.
Noùi lôøi aáy
xong, lieàn khoâng coøn nghe tieáng nöõa. Chöa bao laâu, vua ñi saên, thaáy moät con Nai chaïy mau nhö
gioù, vua ñuoåi theo maø khoâng kòp, beøn ñuoåi maõi
khoâng döøng, baù quan tuøy tuøng khoâng ai theo kòp caû. Ñi daàn tôùi tröôùc, vua thaáy coù naêm hoøn nuùi
bao vaây nghieâm ngaët vöõng chaéc, ñaát baèng
phaúng, coû non nhoû mòn, hoa ñeïp khaép nôi, ñuû thöù caây röøng, hoa quaû ñaày daãy, suoái aám, ao taém ñeàu trong
saïch. Ñaát aáy raát ñeïp, nôi nôi coù raûi
hoa trôøi, höông trôøi, nghe taáu nhaïc trôøi. Luùc baáy giôø, caùc kyõ
nhaïc Caøn- thaùt-baø vöøa thaáy
vua laïi, ñeàu töï ruùt lui. Vua nghó: “Ñaây laø choã hy höõu chöa töøng thaáy,
vaäy ñuùng laø ta neân laøm nhaø maø ôû ñaây”.
Suy nghó nhö
vaäy xong, quaàn thaàn baù quan tìm daáu maø ñeán. Vua noùi vôùi quaàn thaàn: “Tröôùc kia, ta nghe thaáy trong hö
khoâng coù tieáng noùi: “Ngöôi neáu
ñi ñeán choã maø thaáy laø choã hieám coù, khoù gaëp thì ngöôi neân laøm nhaø maø ôû ñoù”.
Nay ta ñaõ thaáy nôi hieám coù naøy, ta seõ laøm nhaø taïi ñaây”. Vua lieàn boû thaønh cuõ maø ôû nuùi naøy. Vò vua aáy laø ngöôøi ñaàu tieân truù ôû
nôi ñaây, töø ñoù veà sau, ñôøi ñôøi tieáp noái ôû ñaây. Vò vua aáy tieân khôûi
taïo laäp Cung xaù, neân goïi laø
thaønh Vöông-xaù.
Löôïc noùi “Thaønh
Vöông-xaù” ñaõ xong.
KINH: Trong nuùi Kyø-xaø-quaät.
LUAÄN: “Kyø xaø” laø chim Thöùu, “Quaät”
laø nuùi Hoûi: Sao goïi laø Thöùu
ñaàu sôn?
Ñaùp: Nuùi aáy ñænh tôï chim thöùu. Ngöôøi
ôû thaønh Vöông-xaù
thaáy nuùi aáy tôï chim thöùu, neân cuøng nhau truyeàn
mieäng noùi laø Thöùu ñaàu sôn, nhaân ñoù maø goïi laø Thöùu ñaàu sôn.
Laïi nöõa, trong röøng
Thi-ñaø ôû phía nam thaønh
Vöông-xaù, coù nhieàu xaùc ngöôøi
cheát, caùc chim thöùu thöôøng ñeán aên roài trôû laïi ñaäu ôû ñaàu nuùi, ngöôøi baáy giôø beøn goïi laø Thöùu
ñaàu sôn. Nuùi naøy laø nuùi cao lôùn nhaát trong naêm nuùi, coù nhieàu röøng ñeïp, nöôùc toát, caùc baäc Thaùnh
hay ôû ñoù.
Hoûi: Ñaõ bieát
nghóa cuûa nuùi Kyø-xaø-quaät, coøn vì sao Phaät truù ôû thaønh Vöông-xaù? Phaùp cuûa chö Phaät laø töø
bi ñoái vôùi taát caû, nhö maët trôøi chieáu
saùng vaïn vaät khoâng ñaâu laø khoâng tôùi. Coù caùc thaønh lôùn nhö
AÂu-kyø-ni, Phuù-laâu-na
Baït-ñaøn, A-lam-xa-ña-la, Phaát-ca-la-baø-ña… nhöõng thaønh lôùn nhö vaäy, ñoâng ñuùc, giaøu vui, sao
Phaät khoâng truù ôû ñoù, maø thöôøng truù ôû
thaønh Vöông-xaù vaø Xaù-baø-ñeà (Xaù-veä)? Caùc thaønh Ba-la-naïi, Ca-tyø-la- baø, Chieâm-baø, Ta-sí-ña, Caâu-dieäm-tyø,
Cöu-laâu v.v… tuy coù khi Phaät truù ôû caùc nôi ñoù, nhöng phaàn nhieàu Phaät truù ôû thaønh Vöông-xaù vaø Xaù-baø-ñeà. Laøm sao bieát Phaät phaàn nhieàu truù ôû hai
nôi ñoù? Vì thaáy caùc kinh Phaät phaàn nhieàu
noùi ôû hai thaønh aáy, maø ít noùi ôû thaønh khaùc?
Ñaùp: Phaät tuy
ñaïi töø vôùi khaép caû, nhöng caùc ñaïi thaønh AÂu-kyø-ni v.v… laø nôi bieân quoác neân khoâng truù ôû.
Laïi khoâng ôû ñaát Di-ly-xa, vì keû teä aùc nhieàu, thieän caên chöa thuaàn thuïc, nhö keä noùi:
Nhö aùnh maët trôøi chieáu,
Hoa ñeán luùc thì nôû, Neáu hoa chöa theå nôû, Khoâng theå eùp phaûi nôû. Phaät cuõng laïi nhö theá,
Bình ñaúng maø thuyeát phaùp,
Thieän caên chín thì nôû, Chöa chín
thì khoâng nôû.
Vì vaäy neân Theá Toân,
Truù trong ba haïng ngöôøi,
Lôïi trí, thieän caên chín, Kieát söû phieàn naõo moûng.
Laïi nöõa, vì tri aân neân Phaät phaàn nhieàu truù ôû hai thaønh Vöông-xaù
vaø
Xaù-baø-ñeà.
Hoûi: Vì tri aân nhö theá naøo maø phaàn nhieàu truù ôû hai thaønh aáy?
Ñaùp: Nöôùc Kieàu-taùt-la laø nôi ñöùc Phaät ñaûn sanh. Nhö Phaät traû lôøi vua Taàn-baø-ta-la (Bimbisara) raèng:
Coù Quoác ñoä toát ñeïp, ÔÛ taïi beân nuùi Tuyeát,
Giaøu vui, nhieàu baùu laï,
Teân goïi Kieàu-taùt-la (Kosala) Hoï Thích, gioáng maët trôøi, Ta sanh trong hoï ñoù,
Taâm chaùn giaø, beänh, cheát Xuaát gia caàu Phaät ñaïo.
Laïi, vua
Ba-tö-naëc (Prasenajit), Quoác chuû nöôùc Kieàu-taùt-la (Ko- sala) truù ôû trong ñaïi thaønh Xaù-baø-ñeà (Sravatthi). Phaät laø Phaùp chuû cuõng truù ôû thaønh naøy, vì hai chuû thì neân ôû
moät nôi, neân Phaät phaàn nhieàu truù ôû Xaù-baø-ñeà (Xaù-veä).
Laïi nöõa, nöôùc
Kieàu-taùt-la laø nôi sanh thaân cuûa Phaät, vì tri aân neân Phaät truù ôû Xaù-baø-ñeà nhieàu.
Hoûi: Neáu vì
tri aân maø ôû Xaù-baø-ñeà nhieàu, thì nöôùc Ca-tyø-la-veä gaàn choã Phaät sanh, sao khoâng truù ôû ñoù nhieàu?
Ñaùp: Phaät ñaõ
döùt heát kieát söû, khoâng coøn soùt taäp khí, neân duø gaàn thaân thuoäc cuõng khoâng sanh dò töôûng. Nhöng
caùc ñeä töû gioøng hoï Thích phaàn nhieàu
chöa ly duïc, neáu ôû gaàn ngöôøi thaân thuoäc, thì taâm nhieãm tröôùc deã sanh.
Hoûi: Vì sao Phaät
khoâng baûo hoä cho caùc ñeä töû ngöôøi thaønh
Xaù-baø-ñeà, maø laïi truù ôû ñoù nhieàu?
Ñaùp: Ñeä töû ôû
Ca-tyø-la-baø nhieàu. Khi Phaät môùi trôû veà nöôùc cuøng vôùi moät nghìn Tyø-kheo cuûa anh em Ca-dieáp, hoï
laø nhöõng ngöôøi tröôùc ñaõ tu theo
phaùp Baø-la-moân, haønh khoå haïnh trong nuùi neân thaân hình tieàu tuïy. Luùc Phuï vöông cuûa Ngaøi troâng thaáy hoï, cho raèng caùc Tyø-kheo aáy khoâng ñuû ñeå laøm raïng rôõ cho ñöùc Theá Toân, vua lieàn
choïn con em cuûa caùc quyù nhaân hoï Thích vaø caùc traùng nieân
cuûa thöôøng nhaân, moãi hoä moät ngöôøi khieán xuaát
gia. Trong soá ñoù, coù ngöôøi thieän taâm vui ñaïo, coù ngöôøi khoâng vui; coøn caùc Tyø-kheo aáy, vua giöõ laïi khoâng
cho hoï trôû veà baûn xöù. Coøn chuùng ñeä töû
ngöôøi Xaù-baø-ñeà thì khoâng nhö vaäy, vì vaäy neân Phaät thöôøng truù ôû Xaù-baø-ñeà maø khoâng thöôøng
truù ôû Ca-tyø-la-baø.
Laïi nöõa, pheùp xuaát gia khoâng neân ôû gaàn thaân thuoäc, vì gaàn thaân
thuoäc taâm deã
nhieãm tröôùc, nhö löûa nhö raén. Nhö con caùc Baø-la-moân taïi gia, vì söï hoïc vaán maø khoâng ôû taïi
queâ nhaø, huoáng laø haøng xuaát gia Sa- moân.
Laïi nöõa,
thaønh Xaù-baø-ñeà lôùn, thaønh Ca-tyø-la-baø khoâng ñöôïc nhö vaäy. Thaønh ôû Xaù-baø-ñeà coù chín öùc
nhaø, neáu truù ôû ñoù ít thôøi gian thì khoâng theå ñoä ñöôïc nhieàu ngöôøi,
vì vaäy caàn phaûi truù ôû ñoù laâu hôn.
Laïi nöõa, thaønh Ca-tyø-la-baø laø nôi Phaät ñaûn sinh;
ngöôøi trong ñoù ñaõ taäp
haønh laâu ngaøy,
thieän caên thuaàn
thuïc, trí tueä lanh lôïi,
Phaät chæ ôû ñoù moät
thôøi gian ngaén ñeå thuyeát
phaùp, khoâng caàn ñôïi laâu, hoùa ñoä xong roài ñi. Coøn ngöôøi
ôû Xaù-baø-ñeà, hoaëc môùi taäp haønh, hoaëc taäp haønh ñaõ laâu, hoaëc thieän caên thuaàn thuïc,
hoaëc thieän caên chöa thuaàn thuïc, hoaëc lôïi caên,
hoaëc ñoän caên, vì hoïc nhieàu thöù kinh thô maø taâm lanh lôïi, rôi vaøo caùc löôùi
taø kieán, thôø ñuû haïng thaày, thuoäc ñuû loaïi trôøi, vaø ngöôøi taïp
haønh nhieàu, vì vaäy Phaät ôû ñoù laâu. Nhö thaày trò ung nhoït, bieát muïn nhoït ñaõ chín, phaù cho vôõ muû ra, xöùc thuoác roài ñi, neáu muïn
nhoït chöa chín thôøi ôû laïi laâu maø boâi,
chôøm thuoác. Phaät cuõng nhö vaäy, neáu ñeä töû thieän caên thuaàn
thuïc thì giaùo hoùa xong lieàn ñi ñeán choã khaùc; neáu ñeä töû coù theå ñoä maø thieän caên chöa thuaàn thuïc thì Ngaøi phaûi ôû laïi laâu.
Phaät xuaát
hieän theá gian, chính vì muoán ñoä chuùng sanh, ñöa ñeán caûnh giôùi Nieát-baøn, nôi vui söôùng
an oån, cho neân phaàn
nhieàu truù ôû Xaù- baø-ñeà maø ít truù ôû Ca-tyø-la-baø.
Phaät vì chöùng
ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, thaønh töïu phaùp thaân laø ôû xoùm Öu-laâu-taàn-loa beân soâng
Ni-lieân-thuyeàn thuoäc nöôùc Ma-kieät-ñaø, neân truù ôû thaønh Vöông-xaù
nhieàu.
Hoûi: Ñaõ bieát nhaân duyeân truù ôû thaønh Vöông-xaù vaø Xaù-baø-ñeà nhieàu,
trong hai thaønh aáy, sao Ngaøi laïi truù ôû thaønh Vöông-xaù
nhieàu hôn?
Ñaùp: Vì baùo aân choã sanh thaân neân Ngaøi
truù ôû thaønh Xaù-baø-ñeà nhieàu.
Heát thaûy chuùng sanh ñeàu nhôù nghó ñeán sanh ñòa, nhö keä noùi:
Taát caû luaän nghò sö, Yeâu meán ñieàu mình bieát,
Nhö ngöôøi nhôù sanh ñòa, Tuy xuaát gia coøn luïy.
Vaø, vì ñeå baùo aân ñöôïc thaønh töïu Phaùp thaân neân Ngaøi truù ôû thaønh
Vöông-xaù nhieàu. Chö Phaät ñeàu yeâu meán Phaùp thaân. Nhö keä noùi:
Chö Phaät trong quaù khöù, Hieän taïi vaø vò lai,
Ñeàu cuùng döôøng,
thôø kính,
Vaø toân troïng phaùp thaân.
Phaùp thaân thuø thaéng hôn sanh thaân, neân trong hai thaønh aáy, Ngaøi truù ôû thaønh Vöông-xaù nhieàu hôn.
Laïi nöõa, vì ôû
ñoù, tinh xaù coù choã toïa thieàn nhieàu, choã khaùc khoâng coù, nhö Truùc Laâm (Veluvana),
Beä-baø-la-baït-thöù, Taùt-ña-ban-na-caàu-ha,
Nhaân-ñaø-theá-la-caàu-ha, Taùt-baø Thöù-hoàn-tröïc-ca-baùt-baø-la.
Trong naêm nuùi
Kyø-xaø-quaät cuûa thaønh Vöông-xaù coù naêm tinh xaù nhö vaäy, Truùc Laâm tinh xaù ôû bình ñòa, caùc nöôùc khaùc khoâng
coù nhieàu tinh xaù nhö ôû ñaây. Thaønh Xaù-baø-ñeà
coù moät tinh xaù Kyø Hoaøn vaø moät Ma-giaø-la-maãu-ñöôøng, khoâng coù nôi thöù ba. Nöôùc Ba-la-naïi coù tinh xaù ôû trong vöôøn Nai, teân laø Leâ-sö-baøn-ñaø-na.
Thaønh Tyø-gia-leâ coù hai nôi laø Ma-ha-baøn vaø Laâu-xaù beân bôø ao Di-haàu. Caâu-dieäm-di coù
moät nôi teân laø vöôøn Cuø-sö-la. Caùc nöôùc
nhö vaäy, hoaëc moät nôi coù tinh xaù, hoaëc röøng caây troáng. Vì thaønh Vöông-xaù coù nhieàu tinh xaù thích hôïp
cho ngöôøi toïa thieàn, neân Phaät truù ôû ñoù nhieàu.
Laïi nöõa, trong
thaønh ñoù coù Luïc sö ngoaïi ñaïo laø Phuù-na-la v.v… Hoï töï noùi ta laø ngöôøi Nhaát thieát trí, saùnh
ñoái vôùi Phaät. Laïi coù caùc luaän nghò sö
ngoaïi ñaïo nhö Tröôøng Traûo Phaïm-chí hoï Baø-ta, Caâu-ca-na-ñaïi v.v… laø nhöõng oan gia cuûa Phaät,
khoâng tin Phaät phaùp, oâm loøng taät ñoá. Vì coù boïn
ngöôøi ñoù, neân Phaät truù ôû ñoù nhieàu. Ví nhö choã coù coû ñoäc thì
gaàn beân ñoù nhaát ñònh coù thuoác hay. Laïi nhö keä noùi:
Ví nhö con sö töû.
Laø vua traêm loaøi thuù, Maø theùt vôùi saâu con, Taát bò chuùng cheâ cöôøi.
Neáu ôû giöõa
coïp beo,
Laø loaøi thuù duõng maõnh,
Maø haêng haùi theùt to, Keû trí neân nhö vaäy.
Caùc thaày luaän nghò nhö maõnh hoå, ÔÛ trong chuùng khoâng coøn sôï haõi. Baäc ñaïi trí tueä
thaáy nghe nhieàu, Laø toái ñeä nhaát trong chuùng ñoù.
Vì caùc ngöôøi ñaïi trí ña vaên ñeàu ôû thaønh Vöông-xaù, neân Phaät truù ôû ñoù nhieàu.
Laïi nöõa, vua Taàn-baø-taø-la ñeán ôû ñeàn thôø Giaø-gia,
röôùc Phaät vaø moät ngaøn
A-la-haùn ñaõ tröø kieát söû. Luùc aáy Phaät thuyeát phaùp cho vua, vua ñöôïc
LUẠN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 4 - 8. GIẢI THÍCH BỒ-TÁT
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 5 - 9. GIẢI THÍCH: MA-HA TÁT-ĐỎA
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 6 - 11. GIẢI THÍCH MƯỜI DỤ
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 7 - 13. GIẢI THÍCH NGUYỆN THẾ GIỚI CỦA PHẬT
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 8 - GIẢI THÍCH PHÓNG QUAN - Phần 2
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 9 - GIẢI THÍCH PHÓNG QUANG - Phần 3
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 10 - GIẢI THÍCH CÁC BỒ TÁT MƯỜI PHƯƠNG ĐẾN - PHẦN 2
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 11 - 16. GIẢI THÍCH NHÂN DUYÊN XÁ-LỢI-PHẤT
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 12 - GIẢI THÍCH ĐÀN BA-LA-MẠT PHÁP THÍ - Phần 2
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 13 - 21. GIẢI THÍCH THI LA (GIỚI) BA-LA-MẠT
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ -QUYỂN 14 - GIẢI THÍCH TÁN THÁN NGHĨA THI-LA (GIỚI) BA-LA-MẬT - Phần 2
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 15 - 25. GIẢI THÍCH SẰN-ĐỀ (NHẪN NHỤC) BA-LA-MẬT PHÁP NHẪN
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 16 - 27. GIẢI THÍCH TƯỚNG CỦA TỲ-LÊ-GIA (TINH TẤN) BA-LA-MẬT
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 17 - 28. GIẢI THÍCH THIỀN BA-LA-MẬT
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 18 - 29. GIẢI THÍCH PHẨM BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 19 - 31. GIẢI THÍCH 37 PHẨM TRỢ ĐẠO
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 20 - 33. GIẢI THÍCH PHẨM BA TAM MUỘI
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 21- 34. GIẢI THÍCH TÁM BỘI XẢ
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 22 - GIẢI THÍCH TÁM TÁM NIỆM - Phần 2
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 23 - 37. GIẢI THÍCH MƯỜI TƯỞNG
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 24 - 39. GIẢI THÍCH MƯỜI LỰC
LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ - QUYỂN 25 - 40. GIẢI THÍCH BỐN VIỆC KHÔNG SỢ
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
