Đại Tập 58 · Bộ Kinh Tập V · Số 585–605

SỐ 599 - Kinh Phật Vị Hải Long Vương Thuyết Pháp Ấn

SỐ 599

KINH PHẬT VỊ HẢI LONG VƯƠNG

THUYẾT PHÁP ẤN

Hán dịch: Đời Đại Đường, Pháp sư nghĩa Tịnh.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Thế Tôn ngụ ở cung điện của vua rồng trong biển, cùng với chúng đại Tỳ-kheo một ngàn hai trăm năm mươi vị. Lại cùng với nhiều chúng Đại Bồ-tát đều vân tập đến.

Bấy giờ, Long vương Ta-kiệt-la liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đến phía trước, đảnh lễ nơi chân Phật, thưa:

–Bạch Thế Tôn! Giả sử có người chỉ thọ trì ít pháp thì đạt được phước đức nhiều chăng?

Phật bảo Hải Long vương:

–Có bốn pháp thù thắng, nếu người nào thọ trì, đọc tụng, hiểu rõ ràng về ý nghĩa ấy thì tuy dụng công ít nhưng đạt được phước rất nhiều, công đức ấy cùng với người đọc tụng tám vạn bốn ngàn tạng pháp là giống nhau. Những gì là bốn pháp? Đó là nhớ nghĩ, đọc tụng:

Các hành vô thường

Tất cả đều khổ

Các pháp vô ngã

Niết-bàn an vui.

Long vương nên biết! Đó gọi là bốn pháp thù thắng, là pháp trí

vô tận của Đại Bồ-tát giúp họ sớm chứng được pháp vô sinh mau đạt đến Niết-bàn. Vì thế, nên các ông thường phải nên nhớ nghĩ, đọc tụng.

Lúc Thế Tôn giảng kinh Bốn Câu Pháp Ấn này thì các hàng Thanh văn, chúng Đại Bồ-tát cùng tám bộ chúng Trời, Rồng, A-tu-la, Kiền-đạt-bà… nghe lời Phật dạy đều rất hoan hỷ, tin tưởng lãnh thọ vâng theo.

Số 600 - Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo

SỐ 600

KINH THẬP THIỆN NGHIỆP

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Thật-xoa-nan-đà,

người nước Vu Điền.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ngụ ở cung điện của Long vương Ta-kiệt-la, cùng với chúng đại Tỳ-kheo tám ngàn vị và ba vạn hai ngàn Đại Bồ-tát đều vân tập đến đông đủ.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo Long vương:

–Vì tâm tưởng của tất cả chúng sinh sai khác nên tạo nghiệp cũng khác nhau. Do đấy, cho nên có sự lưu chuyển trong các đường.

Này Long vương! Ông có thấy các thứ hình sắc chủng loại đều khác nhau ở trong hội này và trong biển cả chăng? Tất cả như vậy đều do tâm tạo ra nghiệp của thân, nghiệp của miệng, nghiệp của ý hoặc thiện hoặc ác mà thành. Nhưng tâm thì không có hình sắc, chẳng có thể nhận thấy được, chỉ là hư vọng, do các pháp tập hợp lại mà phát sinh, hoàn toàn không có chủ tể, không có ngã và ngã sở đều tùy theo nghiệp nên hiện ra khác nhau, nhưng thật sự trong đó không có chủ thể tạo tác. Do vậy, tất cả các pháp đều chẳng thể nghĩ bàn, tự tánh như huyễn.

Người có trí tuệ biết như vậy phải nên tu tập nghiệp lành. Do đấy, nên sinh ra các uẩn, xứ, giới, thảy đều đẹp đẽ, người nhìn không nhàm chán.

Này Long vương! Ông hãy nhìn sắc thân của Như Lai! Thân này do trăm ngàn ức phước đức sinh ra. Các tướng trang nghiêm, ánh sáng chiếu rực rỡ che khắp các đại chúng. Dù cho vô lượng ức ánh sáng của trời Tự tại và Phạm vương cũng chẳng hiện rõ ra được. Người nào chiêm ngưỡng thân ấy của Như Lai cũng đều chói mắt.

Ông lại nhìn hình sắc vi diệu trang nghiêm thanh tịnh của các Đại Bồ-tát này. Tất cả đều do phước đức tu tập nghiệp thiện mà sinh ra.

Lại nữa, tám bộ chúng trời, rồng… có oai lực lớn cũng do phước đức nghiệp lành sinh ra. Nay có các hình sắc xấu xí, hoặc lớn hoặc nhỏ của các chúng sinh trong biển cả đều do đủ loại tư tưởng của tự tâm, thân miệng ý tạo ra các nghiệp bất thiện. Vì thế, nên tùy theo nghiệp mà đều tự nhận lấy kết quả. Nay ông phải nên tu học như vậy, cũng làm cho chúng sinh thấu tỏ nguyên lý nhân quả, cùng nhau tu tập nghiệp thiện. Đối với điều ấy, ông nên chánh kiến bất động, chớ để rơi vào nẻo đoạn kiến hay thường kiến. Đối với các ruộng phước nên hoan hỷ cúng dường. Do vậy, các ông cũng được người và trời tôn kính, cúng dường.

Này Long vương! Ông nên biết Bồ-tát có một pháp để có thể cắt đứt sự khổ trong tất cả các đường ác. Pháp ấy là gì? nghĩa là suốt ngày đêm thường nhớ nghĩ, tư duy quán xét pháp lành, làm cho các pháp lành tăng lên trong mỗi ý nghĩ, chẳng cho chút nghiệp ác nào xen vào.

Đây có thể làm cho các ác dứt hẳn, pháp thiện tròn đầy, thường được gần gũi chư Phật, Bồ-tát cùng các Thánh chúng khác. Gọi là pháp lành ấy tức các hàng trời, người, Bồ-tát Thanh văn, Bồ-đề Độc giác, Bồ-đề Phật-đà. Tất cả đều nương nơi pháp này làm căn bản mà được thành tựu, cho nên gọi là pháp lành. Pháp này chính là mười nghiệp thiện. Những gì là mười nghiệp thiện? Đó là hoàn toàn xa lìa sát sinh, trộm cắp, tà hạnh, nói dối, nói hai chiều, nói lời thô ác, nói lời thêu dệt, tham dục, giận dữ và tà kiến.

Này Long vương! Nếu xa lìa sát sinh thì liền được thành tựu mười pháp xa lìa phiền não. Những gì là mười pháp?

1. Đối với các chúng sinh ban cho sự không sợ hãi.

2. Thường khởi tâm Từ rộng lớn đối với chúng sinh.

3. Dứt hẳn tập khí giận dữ.

4. Thân thể thường không bệnh tật.

5. Mạng sống lâu dài.

6. Thường được loài phi nhân bảo vệ.

7. Thường không có mộng ác, ngủ hay thức đều yên vui.

8. Diệt trừ thù oán trói buộc, các thù oán tự giải tỏa.

9. Không sợ hãi về đường ác.

10. Khi chết được sinh lên cõi trời. Đó là mười pháp. Nếu đem hồi hướng lên quả vị Bồ-đề vô thượng thì sau khi thành Phật, sẽ được mạng sống tự tại theo tâm của Phật.

Lại nữa, này Long vương! Nếu xa lìa trộm cắp thì được mười pháp đáng tin cậy. Những gì là mười pháp?

1. Tài sản dồn đầy, vua, giặc, nước, lửa, con hư, không thể hủy hoại.

2. Nhiều người thương mến.

3. Không ai lừa gạt.

4. Mười phương tán thán.

5. Chẳng lo sợ tổn hại.

6. Tiếng tốt lan khắp.

7. Ở trong chúng không khiếp sợ.

8. Của cải, mạng sống, sắc đẹp, sức khỏe yên vui, đầy đủ biện tài không khiếm khuyết.

9. Thường mang tâm bố thí.

10. Khi chết được sinh lên cõi trời.

Đây là mười pháp. Nếu đem hồi hướng lên quả vị Bồ-đề vô thượng thì sau khi thành Phật tất chứng được Bồ-đề rộng lớn thanh tịnh.

Lại nữa, này Long vương! Nếu xa lìa hạnh tà thì đạt bốn loại pháp được người trí khen ngợi. Những gì là bốn pháp?

1. Các căn điều hòa.

2. Dứt hẳn sự loạn động.

3. Được thế gian khen ngợi.

4. Vợ không thể bị xâm phạm. Đó là bốn pháp. Nếu có thể đem hồi hướng lên quả vị Bồ-đề vô thượng thì sau khi thành Phật sẽ được tướng trượng phu, tạng bí mật của Phật.

Lại nữa, này Long vương! Nếu xa lìa lời nói dối thì liền đạt tám loại pháp được chư Thiên khen ngợi. Những gì là tám pháp?

1. Miệng thường sạch sẽ với mùi thơm của hoa sen xanh.

2. Được người đời tin phục.

3. Lời nói ra luôn có chứng cứ, được hàng trời, người kính mến.

4. Thường đem lời ái ngữ an ủi mọi người.

5. Được tâm an vui thù thắng, ba nghiệp thanh tịnh.

6. Lời nói không lầm lỗi, tâm thường vui vẻ.

7. Nói năng trang trọng, hàng trời, người phụng hành.

8. Trí tuệ thù thắng, không ai chế ngự được. Đây là tám pháp, nếu đem hồi hướng lên quả vị Bồ-đề vô thượng thì sau khi thành Phật, sẽ được lời nói chân thật của Như Lai.

Lại nữa, này Long vương! Nếu xa lìa lời nói hai chiều thì liền được năm loại pháp chẳng thể hư hoại. Những gì là năm pháp?

1. Được thân bất hoại vì không ai hại được.

2. Được quyến thuộc bất hoại vì không ai phá được.

3. Được tín tâm bất hoại vì thuận theo nghiệp đã có.

4. Được pháp hạnh bất hoại vì sự tu tập kiên cố.

5. Được Thiện tri thức bất hoại vì không hề lừa dối.

Đây là năm pháp, nếu có thể đem hồi hướng lên quả vị Bồ-đề vô thượng thì sau khi thành Phật, được quyến thuộc chân chánh, các ma, ngoại đạo chẳng thể phá hoại.

Lại nữa, này Long vương! Nếu xa lìa lời nói thô ác thì liền thành tựu được tám việc làm trong sáng. Những gì là tám việc?

1. Nói năng luôn chừng mực.

2. Nói ra đều lợi ích.

3. Nói điều chắc chắn hợp lý.

4. Nói lời hay ho.

5. Nói ra người khéo có thể tiếp nhận được.

6. Lời nói luôn được tin theo.

7. Lời nói không ai có thể chê trách.

8. Nói ra người rất ưa thích.

Đây là tám việc, nếu có thể đem hồi hướng lên quả vị Bồ-đề vô thượng thì sau khi thành Phật, sẽ được tướng của tiếng Phạm âm nơi Như Lai.

Lại nữa, này Long vương! Nếu xa lìa lời nói thêu dệt thì liền thành tựu được ba pháp chắc chắn. Những gì là ba pháp?

1. Chắc chắn được bậc trí thương mến.

2. Chắc chắn có thể dùng trí tuệ giải đáp mọi câu hỏi đúng sự thật.

3. Chắc chắn có được oai đức hơn hết, không hư dối đối với hàng trời, người.

Đây là ba pháp, nếu có thể đem hồi hướng lên quả vị Bồ-đề vô thượng thì sau khi thành Phật, sẽ đạt các chỗ được thọ ký của Như Lai luôn đích thật.

Lại nữa, này Long vương! Nếu xa lìa tham dục thì thành tựu được năm pháp tự tại. Những gì là năm?

1. Ba nghiệp tự tại vì các căn đầy đủ.

2. Của cải tự tại vì những kẻ oán tặc không thể chiếm đoạt.

3. Phước đức tự tại vì tùy theo ý muốn của mình mọi của cải đều có đầy đủ.

4. Ngôi vua tự tại vì những vật quý lạ đều được phụng hiến.

5. Của cải có được hơn cả năm lần mong ước vì do xưa kia đã không bỏn sẻn, ganh ghét.

Đây là năm pháp, nếu có thể đem hồi hướng lên quả vị Bồ-đề vô thượng thì sau khi thành Phật sẽ được ngôi vị đặc biệt tôn quý trong ba cõi, mọi người đều cung kính, cúng dường.

Lại nữa, này Long vương! Nếu xa lìa giận dữ thì tâm liền đạt

được tám pháp vui vẻ. Những gì là tám pháp?

1. Tâm không bị phiền não tổn hại.

2. Tâm không giận dữ.

3. Không có tâm tranh chấp.

4. Tâm nhu hòa, ngay thẳng.

5. Đạt được tâm Từ của bậc Thánh.

6. Tâm thường đem lại lợi ích, an vui cho chúng sinh.

7. Thân tướng đẹp đẽ, trang nghiêm, mọi người đều tôn kính.

8. Vì từ hòa, nhẫn nhục nên sớm được sinh lên cõi trời Phạm thiên.

Đây là tám pháp, nếu có thể hồi hướng đến quả vị Bồ-đề vô thượng thì sau khi thành Phật, sẽ được tâm vô ngại, người nhìn thấy không nhàm chán.

Lại nữa, này Long vương! Nếu xa lìa tà kiến thì liền thành tựu được mười pháp công đức. Những gì là mười pháp?

1. Được tâm ý ưa thích chân thật, bạn bè cũng chân thật.

2. Tin tưởng sâu xa vào nhân quả, nên thà chết chứ không làm việc ác.

3. Chỉ quy y Phật, chẳng theo vị trời nào khác.

4. Tâm chánh kiến, ngay thẳng, dứt hẳn tất cả lưới nghi về lý số tốt xấu.

5. Thường được sinh trong hàng trời, người chẳng còn rơi vào đường ác.

6. Vô lượng phước đức và trí tuệ dần dần tăng thêm.

7. Hoàn toàn xa lìa nẻo tà, đi theo con đường của bậc Thánh.

8. Không dấy khởi thân kiến, xả bỏ các nghiệp ác.

9. An trụ trong sự nhận biết không chướng ngại.

10. Chẳng rơi vào các hoạn nạn.

Đây là mười pháp, nếu có thể đem hồi hướng đến quả vị Bồ-đề vô thượng, thì sau khi thành Phật sẽ sớm đạt được pháp của tất cả Phật, thành tựu thần thông tự tại.

Khi ấy, Đức Thế Tôn lại bảo Long vương:

–Nếu Bồ-tát nào nương theo nghiệp thiện này thì trong lúc tu đạo, do có thể xa lìa sự sát sinh mà thực hành bố thí nên thường được của báu, giàu sang, không ai có thể chiếm đoạt được, sống lâu không chết yểu, chẳng bị tất cả kẻ oán thù làm tổn hại.

Do xa lìa việc trộm cướp mà thực hành bố thí, nên thường được của báu, giàu sang, không ai có thể chiếm đoạt được, có thể chứa nhóm đầy đủ tạng pháp của chư Phật hơn hết không ai sánh bằng.

Do xa lìa việc làm tà mà thực hành bố thí, nên thường được của báu, giàu sang, không ai có thể chiếm đoạt được, gia đình trinh thuận, mẹ và vợ con, không ai có thể nhìn ngắm họ bằng tâm dâm dục.

Do xa lìa lời nói dối trá mà thực hành bố thí, nên thường được của báu, giàu sang, không ai có thể chiếm đoạt được, xa lìa các sự hủy báng, giữ gìn chánh pháp, làm gì cũng chắc chắn, đạt được kết quả giống như nguyện ước.

Vì xa lìa lời nói ly gián mà thực hành bố thí, nên thường được của báu, giàu sang, không ai có thể chiếm đoạt, quyến thuộc hòa thuận, cùng một chí hướng, thường vui vẻ không chống trái, tranh chấp.

Vì xa lìa lời nói thô ác mà thường thực hành bố thí nên thường được của báu, giàu sang, không ai có thể chiếm đoạt, tất cả chúng hội đều vui vẻ quy ngưỡng, nói ra điều gì cũng được tin tưởng, tiếp nhận, không ai chống cự.

Do xa lìa lời nói vô nghĩa mà thực hành bố thí nên thường được của báu, giàu sang, không ai có thể chiếm đoạt, lời nói luôn không dối gạt, mọi người đều kính trọng, tiếp nhận, có thể dùng phương tiện khéo léo để dứt hẳn các sự nghi ngờ lầm lạc.

Do xa lìa tâm tham muốn mà thực hành bố thí nên thường được của báu, giàu sang, không ai có thể chiếm đoạt, có tất cả vật gì cũng đều đem bố thí, xả bỏ, có sự tin hiểu vững chắc, đầy đủ oai lực lớn.

Vì xa lìa tâm giận dữ mà thực hành bố thí, nên thường được của báu, giàu sang, không ai có thể chiếm đoạt, sớm tự thành tựu tâm trí vô ngại, các căn trang nghiêm, đẹp đẽ, ai thấy cũng kính mến.

Vì xa lìa tâm tà kiến điên đảo mà thực hành bố thí, nên thường

có được của báu, giàu sang, không ai có thể chiếm đoạt, luôn được sinh vào trong nhà chánh kiến và chánh tín, gặp Phật, nghe pháp, cúng dường chúng Tăng, thường không quên tâm đại Bồ-đề.

Đó là lúc tu đạo Bồ-tát, Đại sĩ thực hành mười nghiệp thiện, bằng việc bố thí trang nghiêm mà được lợi ích lớn như vậy.

Này Long vương! Lấy phần cốt yếu mà nói, làm mười nghiệp thiện mà dùng giới để trang nghiêm thì có năng lực sinh khởi tất cả lợi ích chân thật trong Phật pháp, đầy đủ nguyện rộng lớn.

Vì trang nghiêm bằng Nhẫn nhục, nên được âm thanh viên mãn của Phật, đầy đủ các tướng tốt.

Vì trang nghiêm bằng Tinh tấn nên có thể phá trừ ma oán, nhập vào tạng pháp của Phật.

Vì trang nghiêm bằng Thiền định nên có thể sinh khởi niệm, tuệ, hổ thẹn và khinh an.

Vì trang nghiêm bằng Trí tuệ nên có thể dứt hẳn tất cả vọng kiến phân biệt.

Vì trang nghiêm bằng tâm Từ nên đối với các chúng sinh chẳng khởi phiền não, làm hại.

Vì trang nghiêm bằng tâm Bi nên thương yêu các chúng sinh, thường chẳng nhàm chán xả bỏ.

Vì trang nghiêm bằng tâm Hỷ nên thấy người tu tập nghiệp thiện tâm không ganh ghét.

Vì trang nghiêm bằng tâm Xả nên đối với cảnh thuận hay nghịch tâm không yêu thích hoặc bực tức.

Vì trang nghiêm bằng bốn Nhiếp pháp nên luôn siêng năng giáo hóa tất cả chúng sinh.

Vì trang nghiêm bằng bốn Niệm xứ nên khéo có thể tu tập pháp quán bốn Niệm xứ.

Vì trang nghiêm bằng bốn Chánh cần nên đều có thể đoạn trừ tất cả pháp bất thiện, thành tựu tất cả pháp thiện.

Vì trang nghiêm bằng bốn Thần túc, nên thường làm cho thân tâm nhẹ nhàng, thư thái.

Vì trang nghiêm bằng năm Căn nên lòng tin vững chắc sâu xa,

siêng năng chẳng biếng trễ, thường không mê mờ, vọng động, luôn tĩnh lặng, thuần hòa dứt các phiền não.

Vì trang nghiêm bằng năm Lực nên mọi thứ thù địch đều diệt hết, không ai có thể phá hoại được.

Vì trang nghiêm bằng bảy Giác chi nên thường khéo giác ngộ tất cả các pháp.

Vì trang nghiêm bằng tám Thánh đạo nên đạt được trí tuệ chân chánh, luôn hiện ra ở trước.

Vì trang nghiêm bằng pháp Chỉ nên có năng lực trừ bỏ tất cả kết sử.

Vì trang nghiêm bằng pháp Quán nên có thể nhận biết tự tánh của các pháp đúng như thật.

Vì trang nghiêm bằng Phương tiện nên sớm thành tựu đầy đủ cái vui của hữu vi và cái vui của vô vi.

Này Long vương, ông nên biết mười nghiệp thiện này hoàn toàn có đủ năng lực làm cho mười Trí lực, bốn Vô sở úy, mười tám pháp Bất cộng và tất cả pháp Phật đều được viên mãn. Vì thế, nên các ông phải nên siêng năng tu học.

Này Long vương! Ví như tất cả thành ấp, xóm làng đều nương nơi mặt đất mà được đứng vững. Tất cả cỏ thuốc, cây cối, rừng rậm cũng đều nương vào đất mà được sinh trưởng. Mười nghiệp thiện này cũng như thế, là chỗ nương tựa vững chắc cho hàng trời, người. Tất cả hàng Thanh văn, Bồ-đề Độc giác, hạnh nguyện của các Bồ-tát và tất cả pháp Phật cũng đều nương nơi mặt đất mười nghiệp thiện này mà được thành tựu.

Lúc Đức Phật giảng nói kinh này xong, Long vương Ta-kiệt-la cùng các đại chúng bao gồm tất cả hàng trời, người, A-tu-la… đều rất hoan hỷ, tin tưởng, lãnh thọ làm theo.

SỐ 601 - Kinh Phật Vì Ta-Già-La Long Vương Sở Thuyết Đại Thừa

SỐ 601

KINH PHẬT VÌ TA-GIÀ-LA LONG

VƯƠNG SỞ THUYẾT ĐẠI THỪA

Hán dịch: Đời Triệu Tống, Đại sư Thi Hộ.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ngụ nơi đạo tràng Trang nghiêm ở cung điện Long vương Ta-già-la trong biển cả cùng với chúng đại Tỳ-kheo bảy ngàn năm trăm vị và các Đại Bồ-tát đạt được đại trí tuệ từ các thế giới trong mười phương đều vân tập đến.

Lại có trăm, ngàn, ức, triệu trời Phạm vương, Đế Thích và các vị thần hộ thế, tám bộ chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Nga-lỗ-nỗ, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già… cũng đều có mặt nơi pháp hội.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn thấy tất cả đại chúng ấy đã tựu đông đủ nơi pháp hội, liền bảo Long vương Ta-già-la:

–Này Long vương! Ông hãy nhìn xem đủ loại hành nghiệp trong thế gian này thảy đều sinh khởi từ nơi hư vọng, vô số các loại tâm pháp cũng sẽ chiêu cảm lấy đủ thứ quả báo. Nếu chẳng hiểu rõ ràng về những sự việc ấy thì sẽ sinh vào trong vô số các nẻo.

Này Long chủ! Ông nên nhìn xem các chúng trong biển cả này, thấy các chúng sinh tạo tác đủ loại sắc tướng.

Này Long chủ! Tất cả các sắc tướng kia đều do tất cả nghiệp thiện, ác nơi thân, miệng, ý, tâm của mỗi loài biến hóa đủ loại.

Tâm pháp này tuy gọi là sắc tướng, nhưng cũng giống như huyễn hóa, không có thể giữ lấy.

Này Long chủ! Sắc tướng ấy của tất cả các pháp vốn không có nơi chốn sinh, cũng không có chủ tể, không có ngã, cũng không có ngăn ngại. Chúng sinh tạo tác đủ loại nghiệp như vậy, nhưng tự tánh của các pháp đều như tướng huyễn hóa, chẳng thể nghĩ bàn.

Này Long chủ! Nếu Bồ-tát nào nhận biết tất cả các pháp không sinh, không diệt, không có màu sắc, không có hình tướng, nhận biết đúng như thật vậy rồi thì dù có tạo tác, có tu tập tất cả nghiệp thiện, cũng là không tu tập, tạo tác. Chỗ có sắc tướng và uẩn, xứ, giới, tất cả pháp sinh cũng đều không có chỗ thấy. Nếu thấy được đúng như thật điều kia rồi thì phải nên quan sát sắc tướng thù thắng, vi diệu.

Này Long chủ! Sắc tướng thù thắng vi diệu này làm thế nào mà quan sát? Phải nên quán thân tướng của Như Lai. Thân tướng ấy của Như Lai đều từ trăm, ngàn, ức, triệu phước đức sinh ra. Lại nữa, tướng như vậy làm sao để trang nghiêm, giữ gìn, làm sao cung kính tin tưởng nhằm đạt được? Lại đạt được tướng không già, không chết của hàng trời, người. Lại đạt được mười, trăm, ngàn thân của trời Tha hóa tự tại, cho đến thân của trời Đại phạm. Do tâm này chẳng tán loạn, quán tưởng chuyên chú, chiêm ngưỡng thân tối thắng vi diệu của Như Lai, nhận biết đúng như thật tất cả sắc tướng thù thắng, vi diệu, trang nghiêm của thân này đều từ nghiệp thiện nhóm họp mà được.

Này Long chủ! Tất cả sự trang nghiêm cũng như phước đức sinh ra trong cung điện của ông ở, đến trong cõi trời Phạm vương, Đế Thích và những vị thần hộ thế, cho đến hàng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, người cùng loại phi nhân, có các sự trang nghiêm đều từ nơi phước mà sinh ra.

Này Long chủ! Có đủ loại chúng sinh ở trong biển cả này, hoặc có chúng sinh thây to lớn, hoặc lại nhỏ bé, hoặc rất xấu xí. Tất cả thân kia đều do tâm hóa hiện đủ loại.

Này Long chủ! Do đây, cho nên nói tùy theo nghiệp của thân, miệng, ý mà đạt được.

Này Long chủ! Kết quả như vậy đều lấy nghiệp làm nhân, nghiệp làm chủ tể, ông nên khiến cho các chúng sinh phát khởi tâm trí tuệ. Tùy theo chỗ tạo tác, chỗ tu học nghiệp thiện, đối với các kiến chấp tà chẳng tạo tác, chẳng an trụ, nhận biết các kiến chấp tà kia chẳng phải là rốt ráo. Nhận biết như vậy xong thì tất cả chúng sinh sẽ cầu làm thầy, cùng nhau đến cúng dường và được chư Thiên, người trong thế gian quy kính, tin tưởng, cúng dường.

Này Long chủ! Có một pháp có thể làm cho chúng sinh dứt hẳn nghiệp ở trong tất cả nẻo xấu ác. Pháp ấy là gì?

Đó là quan sát pháp thiện, nhưng pháp thiện kia làm thế nào để quan sát? Phải nên quan sát thân mình. Trong ngày đêm, ta đi, đứng, nằm, ngồi, sinh khởi tâm ý đều là lỗi lầm. Quan sát nhận biết rõ như vậy sẽ làm cho các pháp ác trong bốn oai nghi chẳng được phát sinh. Đoạn tận các pháp bất thiện như vậy sẽ làm cho pháp thiện được đầy đủ. Lại khiến cho tất cả chúng sinh cùng đạt được pháp thiện, thảy đều đạt được quả vị Thanh văn, Bích-chi-phật, Bồ-tát, cho đến quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Long chủ! Thế nào là pháp thiện?

Nay ta giảng nói pháp thiện nghĩa là mười nghiệp thiện. Đó là chỗ an trụ căn bản cho tất cả, là chỗ an trụ căn bản được sinh vào hàng chư Thiên và loài người trong thế gian, là chỗ an trụ căn bản của pháp thiện thù thắng nơi thế gian và xuất thế gian, là chỗ an trụ căn bản của Bậc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. An trụ căn bản ấy là những gì? Đó là mười nẻo nghiệp thiện. Nếu có thể xa lìa giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói lời thêu dệt, nói lời thô ác, nói hai chiều, cho đến tham dục, giận dữ, tà kiến thì đó là mười nẻo nghiệp thiện, chính là chỗ an trụ căn bản của thế gian và xuất thế gian.

Này Long chủ! Nếu chúng sinh nào xa lìa việc giết hại thì đạt được mười loại pháp thiện. Những gì là mười loại?

Đó là đạt được sự bố thí không sợ hãi làm cho tất cả chúng sinh khác được an trụ nơi tâm Từ, được hạnh chân chánh, không nghĩ đến các lỗi lầm của tất cả chúng sinh, được ít bệnh, an vui, được mạng sống lâu dài, được vô số loài phi nhân ủng hộ, trong lúc ngủ hay khi

thức thảy đều an ổn, lại được bậc Hiền thánh bảo hộ chẳng nhàm chán xả bỏ, khi ở trong mộng chẳng thấy tạo tác nghiệp ác phiền não, tự đạt được sự chẳng sợ hãi đối với tất cả nẻo xấu ác, sau khi mạng chung được sinh lên cõi trời.

Này Long chủ! Nếu chúng sinh đạt được mười loại pháp thiện như vậy, thực hành đạo Bồ-tát, tâm được an nơi pháp thiện, thành tựu đầy đủ căn lành thì sẽ đạt được quả vị Bồ-đề vô thượng.

Này Long chủ! Nếu chúng sinh nào xa lìa trộm cắp thì sẽ đạt được mười pháp nương tựa. Những gì là mười pháp? Đó là:

1. Được rất giàu có tự tại.

2. Tránh được các hoạn nạn của vua, nước, lửa, giặc cướp, oan gia.

3. Được nhiều quyến thuộc tùy thuận, hòa nhã.

4. Được nhiều người thương mến chẳng làm cho khổ não, có nói ra điều gì thì tất cả đều lắng nghe và tin nhận.

5. Được đầy đủ vô lượng của báu.

6. Được mọi người khắp nơi tán thán.

7. Đối với tất cả chỗ đi lại không sợ không hãi.

8. Được người khác khen ngợi là bậc trí tuệ.

9. Được sắc đẹp sức lực, mạng sống, biện tài lưu loát, tâm không phân biệt người thân kẻ sơ, không còn phiền não.

10. Sau khi mạng chung, được sinh lên cõi trời.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa việc trộm cắp thì sẽ được mười pháp nương tựa như vậy, đem căn lành ấy hồi hướng đến quả vị Bồ-đề vô thượng, sẽ đạt được quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa tà dâm thì sẽ được bốn pháp trí thiện. Những gì là bốn pháp? Đó là:

1. Thu phục các căn.

2. Xa lìa tán loạn.

3. Được tất cả thế gian tán thán.

4. Lại được giàu sang vô lượng.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa tà dâm thì sẽ đạt được

bốn pháp trí thiện như vậy, nhờ căn lành này nên đạt được quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, chứng đắc tướng mã âm tàng của bậc Đại trượng phu.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa lời nói hư dối thì sẽ đạt được tám loại pháp lành của hàng trời, người. Những gì là tám? Đó là:

1. Miệng được thơm sạch như hương hoa sen xanh.

2. Lại được tất cả chánh kiến của thế gian.

3. Được tất cả sự ưa thích của hàng trời, người.

4. Được thân, miệng, ý thanh tịnh.

5. Hóa độ tất cả hữu tình làm cho ba nghiệp an trụ nơi hạnh thanh tịnh.

6. Được thanh tịnh rồi thì đều vui vẻ.

7. Được lời nói chân thật, thành tín, chắc chắn.

8. Được biện tài hơn người, ngôn từ nói ra đều có phương tiện, lìa xa tất cả lỗi lầm nơi hàng trời, người.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa lời nói hư dối thì sẽ đạt được tám loại pháp lành của hàng trời, người như vậy. Nhờ căn lành ấy nên nghiệp khẩu thanh tịnh, hạnh chân chánh thành thật, sẽ đạt được quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa lời nói thêu dệt thì sẽ đạt được ba loại pháp nhất hướng. Đó là đạt được pháp hiểu biết luôn hướng đến sự ái lạc, luôn hướng đến sự chân thật, luôn hướng đến con đường sinh trí tuệ; làm thầy hàng trời, người; được tất cả hàng trời, người ưa thích, tin theo.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa lời nói thêu dệt thì sẽ đạt được ba loại pháp nhất hướng như vậy, nếu đem căn lành này hồi hướng đến quả vị Bồ-đề sẽ được tất cả Đức Như Lai thọ ký, sẽ chứng đắc đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa lời nói thô ác thì sẽ đạt được tám loại pháp thiện thanh tịnh. Đó là lời nói chân thật, lời nói hòa dịu, lời nói có ý nghĩa, lời nói nhỏ nhẹ, lời nói lìa chấp thủ, lời nói ai cũng ưa thích, lời nói hiền thiện, lời nói có lợi ích.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa lời nói thô ác thì sẽ đạt được tám loại nghiệp của miệng thanh tịnh như vậy, đem căn lành này hồi hướng đến quả vị Bồ-đề thì sẽ chứng đắc quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác và được Phạm âm thanh tịnh tối thượng.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa lời nói hai chiều thì sẽ đạt được năm loại kiên cố. Đó là được thân kiên cố, được xa lìa tất cả sự sợ hãi, được quyến thuộc không ly tán, không bị người khác chiếm đoạt, được đức tin kiên cố, được phước báo tín nghiệp, được pháp kiên cố, được chứng quả không thoái chuyển, được bạn lành kiên cố, thường luôn theo nhận lời nói dịu hòa.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa lời nói hai chiều thì sẽ đạt được năm loại kiên cố như vậy, đem căn lành ấy hồi hướng đến quả vị Bồ-đề sẽ chứng đắc quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, khiến tất cả các ngoại đạo, ma vương… đều không thể phá hoại.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa tham độc thì sẽ đạt được tám loại pháp thiện. Đó là tâm tham tiêu trừ, tâm giết hại không sinh, tâm ganh ghét không sinh, thích sinh tâm dòng thánh, được thánh nhân tôn trọng, dùng nghiệp thiện tâm Từ làm lợi ích cho tất cả chúng sinh, được thân tươi đẹp, được nhiều người tôn quý, được sinh ở cõi trời Phạm thiên.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa tham độc thì sẽ đạt được tám loại pháp thiện như vậy, đem pháp thiện này hồi hướng đến quả vị Bồ-đề với tâm không thoái chuyển sẽ chứng đắc quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa sân độc thì sẽ đạt được năm loại nguyện thù thắng viên mãn. Đó là được tu thân, miệng, ý không thoái chuyển, được các căn không tán loạn, được tất cả sự giàu sang rộng lớn viên mãn, được kẻ cừu thù quy phục, được tất cả phước đức rộng lớn viên mãn, tâm thọ dụng mong muốn điều gì cũng được viên mãn, như là phát trăm ngàn nguyện thù thắng tối thượng muốn giàu sang thì đều được viên mãn như ý nguyện.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa sân độc thì sẽ được năm loại nguyện viên mãn như vậy, đem căn lành ấy hồi hướng lên quả

vị Bồ-đề vô thượng, sẽ chứng đắc đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, được chúng sinh trong ba cõi tôn kính.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa tà kiến thì sẽ được mười loại pháp công đức. Đó là:

1. Được tự tâm an lành cùng với bạn lành đồng hành tin sâu nhân quả.

2. Không vì thân mạng mà gây nghiệp tội.

3. Sớm chứng được quả vị Thánh hiền.

4. Không mê chấp nơi pháp thiện.

5.Tu hạnh trời, người, không rơi vào cõi Diệm-ma và bàng sinh.

6. Hành đạo của bậc thánh được phước tối thượng.

7. Lìa xa tất cả pháp tà.

8. Lìa xa kiến chấp về thân.

9. Thấy được tánh của tất cả tội đều không.

10. Được đầy đủ hạnh chân chánh của hàng trời, người.

Này Long chủ! Chúng sinh nào xa lìa tà kiến thì sẽ được mười loại công đức như vậy, đem căn lành ấy hồi hướng lên quả vị Bồ-đề, sẽ sớm thông tỏ tất cả Phật pháp và chứng đắc đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Lại nữa, này Long chủ! Ta thấy chúng sinh tạo mười pháp bất thiện vi tế, phần nhiều đều đọa vào địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh.

Này Long chủ! Nếu những chúng sinh đó tạo nghiệp sát sinh thì sẽ rơi vào cảnh giới địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, Diệm-ma…, sau khi tái sinh ở nhân gian, vì còn nghiệp cũ nên phải mang hai loại quả báo:

1. Thọ mạng ngắn ngủi.

2. Khổ não.

Nếu chúng sinh nào trộm cắp thì sẽ bị đọa vào cõi địa ngục, súc sinh, Diệm-ma…, sau khi tái sinh ở nhân gian, vì còn nghiệp cũ nên phải mang hai loại quả báo:

1. Sống trong cảnh bần cùng.

2. Không được người khác giúp đỡ cho tiền bạc.

Nếu chúng sinh nào tà dâm thì sẽ bị đọa vào cõi địa ngục, súc

sinh, Diệm-ma…, sau khi tái sinh ở nhân gian, vì còn nghiệp cũ nên phải mang hai loại quả báo:

1. Ngu si.

2. Vợ không trinh tiết, trong trắng.

Nếu chúng sinh nào nói lời hư dối thì sẽ bị đọa vào cõi địa ngục, súc sinh, Diệm-ma…, sau khi tái sinh ở nhân gian, vì còn nghiệp cũ nên phải mang hai loại quả báo:

1. Nói lời không thành thật.

2. Người khác không tin theo.

Nếu chúng sinh nào nói lời thêu dệt thì sẽ bị đọa vào cõi địa ngục, súc sinh, Diệm-ma…, sau khi tái sinh ở nhân gian, vì còn nghiệp cũ nên phải mang hai loại quả báo:

1. Lời nói không chân chánh.

2. Luôn thay đổi những điều đã nói.

Nếu chúng sinh nào nói lời hung ác thì sẽ bị đọa vào cõi địa ngục, súc sinh, Diệm-ma…, sau khi tái sinh ở nhân gian, vì còn nghiệp cũ nên phải mang hai loại quả báo:

1. Thường ưa tranh cãi.

2. Người nghe không kính trọng.

Nếu chúng sinh nào nói lời đâm thọc thì sẽ bị đọa vào cõi địa ngục, súc sinh, Diệm-ma…, sau khi tái sinh ở nhân gian, vì còn nghiệp cũ nên phải mang hai loại quả báo:

1. Quyến thuộc đều thấp hèn.

2. Tình cảm trong thân quyến bị chia rẽ.

Nếu chúng sinh nào tham nhiều thì sẽ bị đọa vào cõi địa ngục, súc sinh, Diệm-ma…, sau khi tái sinh ở nhân gian, vì còn nghiệp cũ nên phải mang hai loại quả báo:

1. Không được lợi ích như người khác.

2. Thường bị người khác chiếm đoạt, gây hại.

Nếu chúng sinh nào nhiều sân hận thì sẽ bị đọa vào cõi địa ngục, súc sinh, Diệm-ma…, sau khi tái sinh ở nhân gian, vì còn nghiệp cũ nên phải mang hai loại quả báo:

1. Tâm thường không vui.

2. Không vừa ý việc gì cả.

Nếu chúng sinh nào tà kiến thì sẽ bị đọa vào cõi địa ngục, súc sinh, Diệm-ma…, sau khi tái sinh ở nhân gian, vì còn nghiệp cũ nên phải mang hai loại quả báo:

1. Tà kiến.

2. Biếng nhác.

Này Long chủ! Nếu chúng sinh nào tạo mười việc bất thiện như vậy thì chắc chắn sẽ chịu quả báo như thế và còn phải nhận bao nỗi khổ lớn vô biên khác.

Này Long chủ! Nếu Bồ-tát nào lìa xa việc sát sinh, tu đạo Bồ-tát, thực hành bố thí thì sẽ được giàu sang, sống lâu, phước báo vô lượng, không còn bị kẻ khác chiếm đoạt, làm cho lo sợ.

Này Long chủ! Nếu Bồ-tát nào lìa xa việc trộm cắp, tu đạo Bồ-tát, thực hành bố thí thì sẽ được giàu sang, phước báo vô lượng, tâm không bủn xỉn đối với tất cả mọi người, chứng đắc pháp nghĩa vô thượng của chư Phật giảng dạy bằng trí tuệ sâu xa.

Này Long chủ! Nếu Bồ-tát nào lìa xa việc tà dâm, tu đạo Bồ-tát, thực hành bố thí thì sẽ được giàu sang, phước báo vô lượng, được cha mẹ, vợ con quyến thuộc thương yêu, không có ác kiến.

Này Long chủ! Nếu Bồ-tát nào lìa xa lời nói hư dối, tu đạo Bồ-tát, thực hành bố thí thì sẽ được giàu sang, phước báo vô lượng, được lời nói nhỏ nhẹ, hiền thiện, một khi phát nguyện chân thành thì được vững chắc, không thay đổi.

Này Long chủ! Nếu Bồ-tát nào lìa xa lời nói thêu dệt, tu đạo Bồ-tát, thực hành bố thí thì sẽ được giàu sang, phước báo vô lượng, nói lời chân thật được người nghe tin nhận, một khi nói lời gì ra là dứt trừ sự nghi ngờ cho người khác.

Này Long chủ! Nếu Bồ-tát nào lìa xa lời nói hung ác, tu đạo Bồ-tát, thực hành bố thí thì sẽ được giàu sang, phước báo vô lượng, nói ra điều gì cũng được mọi người tin nhận, không chối bỏ, không có lỗi lầm ở nơi các chúng.

Này Long chủ! Nếu Bồ-tát nào lìa xa lời nói đâm thọc, tu đạo Bồ-tát, thực hành bố thí thì sẽ được giàu sang, phước báo vô lượng,

tâm trụ bình đẳng đối với các quyến thuộc, thương họ như nhau, không bị ly tán.

Này Long chủ! Nếu Bồ-tát nào lìa xa tham độc, tu đạo Bồ-tát, thực hành bố thí thì sẽ được giàu sang, phước báo vô lượng, được thân tướng đẹp đẽ, các căn đầy đủ, ai thấy cũng yêu mến, không nhàm chán.

Này Long chủ! Nếu Bồ-tát nào lìa xa sân độc, tu đạo Bồ-tát, thực hành bố thí thì sẽ được giàu sang, phước báo vô lượng, không có tâm thù hằn dấy khởi, được nghe pháp chính yếu của Phật, có thể sinh niềm tin sâu xa.

Này Long chủ! Nếu Bồ-tát nào lìa xa tà kiến, tu đạo Bồ-tát, thực hành bố thí thì sẽ được giàu sang, phước báo vô lượng, đầy đủ chánh kiến đối với Tam bảo, thường gần gũi Phật, được nghe pháp vi diệu, không biếng nhác bỏ bê sự cúng dường cho chúng Tăng, giáo hóa chúng sinh làm cho họ đều phát tâm Bồ-đề.

Này Long chủ! Nếu ai khéo tu mười nghiệp thiện này, hành đạo Bồ-tát, dùng sự Bố thí để trang nghiêm thì sẽ được giàu sang, phú quý, phước báo viên mãn.

Nếu dùng sự Trì giới để trang nghiêm thì sẽ được tất cả pháp Phật, ý nguyện đầy đủ, phước báo viên mãn.

Nếu dùng sự Nhẫn nhục để trang nghiêm thì sẽ được phước báo tròn đầy, được trí tuệ Phật, được ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp và được đầy đủ Phạm âm.

Nếu dùng sự Tinh tấn để trang nghiêm thì sẽ được phước báo viên mãn, có khả năng hàng phục Thiên ma, ngoại đạo, rồi đem pháp của chư Phật cứu độ cho họ.

Nếu dùng sự Thiền định để trang nghiêm thì sẽ được phước báo viên mãn, đầy đủ chánh niệm, pháp hành thanh tịnh.

Nếu dùng Trí tuệ để trang nghiêm thì sẽ được phước báo viên mãn, trừ sạch tất cả tà kiến.

Nếu dùng đại Từ để trang nghiêm thì sẽ được phước báo viên mãn, có khả năng làm cho tất cả chúng sinh hàng phục tất cả phiền não vi tế.

Nếu dùng đại Bi để trang nghiêm thì sẽ được phước báo viên mãn, tất cả chúng sinh luôn gần gũi.

Nếu dùng tâm đại Hỷ để trang nghiêm thì sẽ được phước báo viên mãn, nhất tâm không tán loạn.

Nếu dùng tâm đại Xả để trang nghiêm thì sẽ được phước báo viên mãn, phiền não vi tế thảy đều tiêu trừ.

Này Long chủ! Cho đến dùng bốn Nhiếp pháp để trang nghiêm thì sẽ được phước báo viên mãn, được tất cả chúng sinh thuận theo sự giáo hóa.

Nếu dùng bốn Niệm xứ để trang nghiêm thì có thể hiểu rõ về thân, thọ, tâm, pháp.

Nếu dùng bốn Chánh đoạn để trang nghiêm thì có khả năng làm cho tất cả pháp bất thiện đều diệt mất, được tất cả pháp thiện viên mãn.

Nếu dùng bốn Thần túc để trang nghiêm thì có khả năng làm cho thân tâm đều được nhẹ nhàng, lợi ích.

Nếu dùng năm Căn để trang nghiêm thì sẽ được tín, tấn không thoái chuyển, tâm không mê hoặc, thấu rõ các nghiệp nhân, dứt hẳn phiền não.

Nếu dùng năm Lực để trang nghiêm thì sẽ được hiểu rõ tất cả pháp một cách như thật.

Nếu dùng tám Chánh đạo để trang nghiêm thì sẽ chứng đắc trí chân chánh.

Nếu dùng thiền định để trang nghiêm thì sẽ đoạn trừ được tất cả phiền não.

Nếu dùng thiền quán để trang nghiêm thì sẽ được trí tuệ thấu rõ tất cả pháp.

Nếu dùng chánh đạo để trang nghiêm thì sẽ rõ biết tất cả pháp phương tiện, hữu vi và vô vi.

Này Long chủ! Nay ta đã giảng nói tóm lược về mười điều thiện để trang nghiêm, cho đến nói về mười Lực, bốn Trí, mười tám pháp Bất cộng và tất cả pháp phần của Như Lai đều được viên mãn.

Này Long chủ! Ông phải nên tu học, cho đến giảng nói rộng rãi

mười nghiệp đạo thiện và công việc trang nghiêm ấy.

Này Long chủ! Ví như đại địa có khả năng làm cho con người, thế giới cùng tất cả cõi nước, thành ấp, xóm làng, cho đến cỏ cây, vườn rừng đều được an trụ.

Lại nữa, các nghiệp đều có hạt giống. Hạt giống thành cây đều nhờ vào bốn đại. Ví như hạt lúa, từ khi nẩy mầm cho đến lúc chín đều nương vào đất. Này Long chủ! Mười nghiệp đạo thiện này có khả năng làm cho chư Thiên, loài người, tất cả hữu tình đều được an trụ nơi chốn thù thắng vi diệu, làm cho tất cả hành hữu vi, vô vi đều được phước báo trí tuệ, tất cả Thanh văn, Bích-chi-phật cho đến Bồ-tát và Bậc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác đều được an trụ. An trụ như vậy cũng tức là an trụ nơi tất cả pháp Phật.

Này Long chủ! Những lời của ta dạy đây các ông nên đem tâm chân chánh để hết lòng tin hiểu.

Bấy giờ, trong chúng hội, Long vương Ta-già-la cùng các Đại Bồ-tát, tất cả hàng Thanh văn, chư Thiên, loài người, A-tu-la, Càn-thát-bà… tất cả đại chúng nghe Phật chỉ dạy rồi đều vui vẻ phụng hành.

Số 602 - Phật Thuyết Đại An Ban Thủ Ý Kinh

SỐ 602

PHẬT THUYẾT ĐẠI AN BAN THỦ Ý

KINH

Hán dịch: Đời Hậu Hán, Tam tạng Pháp sư An Thế Cao,

người nước An Tức.

Bài tựa của ngài Khương Tăng Hội

Phàm An ban là Đại thừa của các Đức Phật, dùng cứu tế sự trôi dạt của chúng sinh. Việc ấy có sáu để trị sáu tình. Tình có trong và ngoài. Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý gọi là nội tình. Sắc thanh, hương, vị, xúc, tà niệm gọi là ngoại tình. Kinh nói rằng, các biển có mười hai việc là gọi sự thọ tà hạnh của sáu tình trong và ngoài, giống như biển thọ nhận các dòng chảy, người đói mơ ăn cơm dường như không đầy đủ. Đồ chứa tâm tràn đầy, không vật nhỏ nào chẳng thấm, hoảng hốt, phảng phất, ra vào không gián đoạn, nhìn không thấy hình, nghe không có tiếng, ngược về trước không có, tìm về sau cũng không, vi tế thâm diệu hình thể không sợi tơ, cọng tóc, Phạm thiên, Đế Thích, Tiên thánh đã chẳng soi sáng, giống lặng yên đến đây hóa sinh ra ư? Đó chẳng phải là cái nhìn thấy của phàm phu gọi là ấm. Giống như người gieo giống âm thầm kín đáo mở tay đổ hạt giống, chúng sinh sôi có đến hàng vạn ức mà người bên cạnh chẳng nhìn thấy hình dạng chúng, người gieo giống chẳng biết số lượng của chúng, một cái nát rơi xuống thì vạn cái mọc lên. Trong khoảnh khắc gảy móng tay, tâm có chín trăm sáu mươi là chuyển, một ngày một đêm có mười ba ức ý. Ý có một mà thân tâm chẳng tự biết, giống

như người gieo giống kia vậy. Do đó dùng hạnh tịch tĩnh ràng buộc ý vào hơi thở đếm từ một đến mười. Đến số mười chẳng lầm lẫn ý định tại đó. Tiểu định ba ngày, đại định bảy ngày, tịch tĩnh không ý niệm khác ngây ra như chết gọi là Nhất thiền. Thiền là bỏ vậy! Bỏ mười ba ức ý niệm dơ bẩn. Đã thu hoạch số định rồi thì chuyển niệm trước theo trừ sạch tám ý ấy mà chính có hai ý là ý định ở chỗ dựa theo, do ở pháp tính vậy. Cặn đục tiêu diệt, tâm hơi trong sạch thì gọi đó là Nhị thiền. Lại trừ đi sự chú ý vào đầu mũi ấy thì gọi là Chỉ. Được hạnh Chỉ thì ba độc chạy tứ tán, năm ấm, sáu tối, các bẩn diệt hết. Đuốc tâm thắp sáng vượt qua ngọc Minh nguyệt, lòng dâm tà bẩn giống như gương soi ở dưới bùn dơ lấm bẩn vậy. Ngửa lên dùng soi trời, úp xuống dùng thấu đất, sáng suốt thánh đạt vạn cõi soi thấu, tuy có cái lớn của trời đất, nhưng không một người mà có thể nhìn thấy. Sở dĩ vậy là do sự vẩn đục ấy. Mọi tâm cấu bẩn có thể vượt qua gương soi kia nếu được thầy giỏi nạo vót, mài dũa cho bụi mỏng, tối mờ quét sạch không còn. Đem tâm đó chiếu soi thì sợi lông, cọng tóc nhỏ nhặt mà không cái nhỏ nào chẳng rõ rệt. Bẩn lui đi, sáng còn lại khiến cho tâm ấy hiển nhiên vậy. Tình tràn đầy, ý tán loạn thì nghĩ muôn điều chẳng biết một vậy. Giống như ở chợ buông thả lòng nghe ngóng, rộng tiếp nhận mọi âm thanh, lui về ở yên, nghĩ suy chẳng nhận biết tiếng nói một người. Lòng buông ý thả, vẩn đục che sự thông suốt ấy. Còn như tự ở chỗ nhàn, tâm tư tịch mịch, chỉ không tà dục, kề tai lắng nghe thì vạn câu chẳng mất. Nửa lời nói ra ấy là do lòng lắng, ý trong vậy. Hành tịch, chỉ ý treo ở đầu mũi gọi là Tam thiền vậy. Trở lại quan sát thân ấy, từ đầu đến chân, ngược lại xét kỹ nước bẩn của nội thể, lông dựng đứng rậm rạp, còn nhìn thấy máu mũ, nước miếng, nước mũi. Đối với tâm ấy đủ chiếu soi trời, đất, người, vật. Những thứ ấy thịnh hoặc suy, không còn cũng chẳng mất, tin Phật, Tam bảo, mọi tối đều sáng… Đó gọi là Tứ thiền. Nhiếp lấy tâm trở lại nghĩ các ấm đều diệt. Đó gọi là trở lại. Uế dục lặng hết, tâm ấy vô tưởng. Đó gọi là tịnh. Người được hạnh An ban thì lòng phát lạnh liền sáng. Dùng ánh sáng này quan sát thì không chỗ tối nào chẳng nhìn thấy, việc từ vô số kiếp, việc mới đến, sự đổi thay nhân vật, các cõi hiện tại. Trong đó sẵn có pháp hóa của Thế Tôn,

việc tụng tập của đệ tử, không gì xa chẳng thấy, không tiếng gì chẳng nghe, hoảng hốt phảng phất, còn mất tự do, lớn khắp tám cực, nhỏ suốt mao ly, chế trời đất trụ mạng sống, thần đức mạnh hoại bệnh trời, khuấy động ba ngàn - di dời các cõi. Tám bất tư nghị chẳng phải chỗ Phạm thăm dò, thần đức vô hạn là do sáu hạnh. Khi Đức Thế Tôn bắt đầu muốn nói kinh ấy thì lớn đến chấn động, người trời đổi sắc, ba ngàn An ban, người không thể tin. Đến đây, Đức Thế Tôn hóa làm hai thân, một là Hà Đẳng, một là Tôn Chủ, diễn cho nghĩa ấy xuất hiện vậy. Đại sĩ, Thượng nhân sáu đôi, mười hai nhóm không ai chẳng chấp hành. Có vị Bồ-tát tên là An Thanh tự là Thế Cao, con của chính hậu vua nước An Tức, nhường nước cho chú đi lánh vào bản thổ, ngao du khắp nơi, sau cùng liền vào ở kinh sư. Ngài ấy là người học rộng, hiểu nhiều, thông suốt như thần, bảy chính đầy vơi, phong khí tốt xấu, núi lở đất động, châm cứu…. các thuật, nhìn sắc diện biết bệnh, chim thú hót kêu không âm thanh nào chẳng soi thấu, ôm sự rộng rãi của hai nghi thức. Thương xót sự ngu tối của lê dân, ngài trước móc tai họ, rồi mở mắt họ, muốn cho họ nhìn sáng, nghe thông. Rồi từ từ mới diễn bày Lục độ chánh chân, ngài dịch kinh An ban bí mật thâm áo này. Người học mà bụi trần dấy lên thì không gì chẳng trừ khử, gặp uế trược thì giữ gìn đạo đức thanh bạch vậy. Tôi sinh ra muộn màng, bắt đầu có thể vác củi thì cha mẹ chết mất, ba thầy vónh biệt, ngước nhìn mây bay, buồn không tín thọ, nói lời thương nhớ, nước mắt thầm rơi. Phước xưa chưa hết nên tôi được hội kiến với ngài Hàng Lâm ở Nam Dương, ngài Bì Nghiệp ở Dónh Xuyên và ngài Trần Tuệ ở Cối Kê. Ba vị Hiền giả này hết lòng tin đạo, chấp trì đức hạnh, hoằng dương chánh pháp, hăng hái tiến tới, chí đạo chẳng mệt mỏi. Tôi theo những vị ấy thỉnh vấn thì khuôn đồng phép hợp, nghĩa không sai khác. Ngài Trần Tuệ chú nghĩa, tôi giúp châm chước, chẳng phải sự truyền dạy của thầy nên chẳng dám tự do. Lời nói của kẻ hèn nhiều vụng về, chẳng thấy ý Phật! Nguyện xin những vị Hiền minh Thánh triết cùng chung thẩm xét. nghĩa cú thêm sự san định của bậc Thánh triết, chung hiển hiện thần dung.

❧

Phật Thuyết An Ban Thủ Ý Kinh - Quyển Thượng

PHẬT THUYẾT ĐẠI AN BAN THỦ Ý KINH

QUYỂN THƯỢNG

Đức Phật ở tại nước Việt kỳ, là nước Xá-kỳ-sấu cũng còn một tên là nước Già-nặc-ca-la.

Bấy giờ, Ngài ngồi thực hành An ban Thủ ý chín mươi ngày. Ngồi một mình chín mươi ngày là để suy nghĩ tính toán, muốn độ thoát con người và những loài biết cử động khắp mười phương. Ngài lại nói rằng:

–Ta hành An ban Thủ ý chín mươi ngày thì An ban Thủ ý được ý từ niệm tự tại. Rồi trở lại thực hành An ban Thủ ý, lại thu ý, thực hành niệm.

An là thân, Ban là hơi thở, Thủ ý là đạo. Thủ tức là cấm, cũng gọi là chẳng phạm giới. Cấm cũng là giữ, giữ là giữ khắp tất cả, không phạm điều gì. Ý là hơi thở, ý cũng là đạo vậy.

An là sinh, Ban là diệt, Ý là nhân duyên, Thủ tức là đạo vậy.

An là đếm, Ban là theo dõi, Thủ ý là dừng vậy.

An là niệm đạo, Ban là giải kết, Thủ ý là chẳng rơi vào tội lỗi.

An là tránh tội, Ban là chẳng mắc tội, Thủ ý là đạo.

An là định, Ban là không làm cho lay động, Thủ ý là không loạn ý.

An ban Thủ ý gọi là chế ngự ý, đến được vô vi.

An là có, Ban là không. Ý niệm có chẳng được đạo, ý niệm không thì chẳng được đạo, cũng chẳng nghĩ có, cũng chẳng nghĩ không, chính là ứng với định không, ý theo đạo mà làm. Có thì gọi là muôn vật, không thì gọi là nghi, cũng gọi là trống rỗng vậy.

An là nhân duyên gốc, Ban là không xứ sở. Đạo nhân biết vốn không từ đâu đến, cũng biết diệt không đi về đâu. Đó là Thủ ý vậy.

An là thanh, Ban là tịnh, Thủ là vô, Ý là vi. Đó là thanh tịnh vô

vi. Vô là sống, vi là sinh, chẳng bị khổ nữa nên gọi là sống vậy.

An là chưa, Ban là khởi, do chưa khởi nên liền thủ ý. Nếu đã khởi ý thì thủ ý. Nếu ý đã khởi thì chạy đi, vì chẳng thủ nên phải làm cho nó trở lại. Vậy nên Đức Phật nói An ban Thủ ý vậy.

An là thọ năm ấm, Ban là trừ năm ấm, Thủ ý là hiểu biết nhân duyên, chẳng theo thân, miệng, ý. Thủ ý thì không vướng mắc vào đâu là thủ ý, có chỗ vướng mắc là chẳng thủ ý. Vì sao? Vì ý khởi rồi lại diệt. Ý chẳng khởi lên lại là đạo. Đó là thủ ý. Thủ ý là không khiến cho ý sinh. Làm phát sinh nhân có chết là chẳng thủ ý, không khiến cho ý chết; có chết nhân có sinh, ý cũng chẳng chết thì đó gọi là đạo.

An ban Thủ ý có mười thông tuệ là Sổ tức, Tương tùy, Chỉ Quán, Hoàn, Tịnh, Tứ đế. Đó là mười trí thành tựu; nếu hợp với kinh ba mươi bảy phẩm thì hạnh thành tựu.

Thủ ý ví như lửa đèn có hai công dụng: Một là phá trừ tối, hai là chiếu sáng, còn Thủ ý thì một là phá hoại si, hai là thấy tuệ.

Thủ ý thì ý từ nhân duyên sinh, sẽ duyên theo nhân duyên không chấp trước. Đó là Thủ ý.

Thủ ý có ba nhóm:

1. Giữ khiến cho chẳng được sinh.

2. Đã sinh thì phải mau chóng diệt.

3. Việc đã làm thì phải từ đây về sau kể hàng ức vạn kiếp, hối hận chẳng làm lại nữa.

Thủ cùng ý đều khác nhau, giữ cho tất cả mười phương, biết đối pháp chẳng phạm thì đó là Thủ; biết đó là vô vi thì đó là ý. Đó là sự khác nhau của Thủ và Ý. Trong Thủ ý có bốn niềm vui:

1. Biết cái vui cần thiết.

2. Biết cái vui pháp.

3. Biết cái vui cao thượng.

4. Biết có vui thích đúng.

Pháp là hạnh, đắc là đạo. Sáu việc Thủ ý có trong, có ngoài. Sổ, Tùy, Chỉ đó là ngoài, Quán, Hoàn, Tịnh đó là trong là tùy theo đạo vậy. Vì sao? Vì niệm tức, tương tùy, chỉ, quán, hoàn, tịnh là

muốn tu tập ý gần đạo. Lìa khỏi sáu việc này là theo thế gian. Sổ tức là ngăn chận ý, tương tùy là thâu ý, chỉ là định ý, quán là lìa ý, hoàn là nhất ý, tịnh là giữ ý. Do con người chẳng thể chế ngự ý nên hành sáu việc này. Vì sao sổ tức? Do loạn ý vậy. Vì sao chẳng được? Do chẳng biết. Vì sao chẳng được thiền? Do chẳng bỏ tập để chứng diệt, thực hành đạo vậy!

Sổ tức là đất, tương tùy là cày, chỉ là cái ách, quán là hạt giống, hoàn là mưa, tịnh là làm việc. Sáu việc như vậy mới theo đạo được. Sổ tức cắt đứt bên ngoài, tương tùy cắt đứt bên trong, chỉ là dừng tội, hành quán từ bỏ ý, chẳng thọ thế gian là hoàn, niệm đứt là tịnh. Ý loạn phải sổ tức, ý định phải tương tùy, ý dứt phải hành chỉ, muốn đắc đạo phải quán, chẳng hướng ngũ ấm nên hoàn, không có sở hữu là tịnh. Nhiều việc phải sổ tức, ít việc phải tương tùy, ý bên trong hết phải hành chỉ, sợ thế gian phải quán, chẳng muốn thế gian là hoàn, niệm dứt là tịnh vậy. Vì sao sổ tức? Vì chẳng muốn theo năm ấm. Vì sao tương tùy? Vì muốn biết năm ấm. Vì sao Chỉ? Vì muốn quán sát năm ấm. Vì sao quán ấm? Vì muốn biết gốc của thân. Vì sao muốn biết gốc của thân? Vì muốn bỏ khổ. Vì sao hoàn? Vì chán sinh tử. Vì sao tịnh? Vì phân biệt năm ấm chẳng thọ nhận, rồi theo tám con đường trí tuệ mà để được hiểu biết, mà đạt sở nguyện. Khí hành tức là tùy theo đếm, khi tương tùy là theo niệm, khi Chỉ là theo định, khi quán là theo tịnh, khi hoàn là theo ý, khi tịnh là theo đạo, cũng là theo hành vậy.

Sổ tức là bốn Ý chỉ, Tương tùy là bốn Ý đoạn, Chỉ là niệm bốn Thần túc, Quán là năm căn và năm Lực, Hoàn là bảy Giác ý, Tịnh là tám Chánh đạo vậy. Được Tức mà chẳng Tương tùy thì chẳng phải là Thủ ý. Được Tương tùy mà chẳng Chỉ thì chẳng phải là Thủ ý. Được Chỉ mà chẳng quán thì chẳng phải là Thủ ý. Được Quán mà chẳng Hoàn thì chẳng phải là Thủ ý. Được Hoàn mà chẳng Tịnh thì chẳng phải là Thủ ý. Được Tịnh mà lại Tịnh mới là Thủ ý. Đã niệm Tức thì ác chẳng sinh. Lại thêm sổ là cùng ngăn chận ý, chẳng theo sáu suy. Hành Tương tùy là muốn lìa sáu suy; hành Chỉ là muốn khước trừ sáu suy; hành Quán là muốn đoạn trừ sáu suy; hành Hoàn là muốn chẳng thọ sáu suy; hành Tịnh là muốn

diệt sáu suy; đã diệt hết thì theo đạo.

Sổ tức là muốn ngăn chận ý. Hơi thở có dài có ngắn nên phải lại ngăn chận ý dài ý ngắn. Vì sao Thủ ý? Vì muốn dừng ác. Ác cũng có thể giữ, cũng chẳng thể giữ. Vì sao? Vì ác đã hết thì chẳng phải giữ vậy.

Sổ tức có ba việc:

1. Phải ngồi mà thực hành.

2. Thấy sắc phải nghĩ là vô thường bất tịnh.

3. Phải hiểu sân nhuế, ngu si, tật đố khiến cho qua đi.

Sổ tức loạn thì phải biết nhân duyên phát khởi, phải biết chính là nội ý.

Hơi thở thứ nhất loạn thì chính là lỗi của ngoại ý. Vì hơi thở từ bên ngoài vào.

Hơi thở thứ hai loạn thì chính là lỗi của nội ý vì hơi thở từ trong ra. Hơi thở ba, năm, bảy, chín… thuộc về ngoại ý.

Hơi thở bốn, sáu, tám, mười… thuộc về nội ý.

Tật đố, sân nhuế, ngu si là ba ý ở bên trong. Sát, đạo, dâm, hai lưỡi, ác khẩu, nói dối, thêu dệt là bảy ý và các việc còn lại thuộc về bên ngoài. Được hơi thở là ngoài, chẳng được hơi thở là trong.

Hơi thở từ ý sinh ra, ý niệm, hơi thở hợp làm một lần đếm. Hơi thở hết thì đếm là một cũng chẳng phải là một vì ý ở ngoài, hơi thở chưa hết vậy. Ví như đếm tiền, ý ở số năm đếm là một. Sổ tức sở dĩ trước đếm hơi thở vào là vì bên ngoài có bảy ác, bên trong có ba ác. Do ít chẳng thể thắng nhiều nên trước đếm hơi thở vào. Sổ tức chẳng được thì mất ý căn bản. Ý căn bản gọi là phi thường, khổ, không, phi thân. Mất ý này thì rơi vào điên đảo cũng là mất thầy. Thầy là khi bắt đầu ngồi, hơi thở hít vào thứ nhất mà được thân an thì liền theo thứ lớp tiến hành. Vì mất ý căn bản ấy nên chẳng được hơi thở. Khi Sổ tức, ý thường phải nghĩ về phi thường, khổ, không, phi thân, đếm là hơi thở ra cũng diệt, hít vào cũng diệt. Biết được thế rồi thì được đạo mau chóng, phải giữ gìn ý sợ phi thường. Được ý này tức là được hơi thở vậy.

Hơi thở vào, hơi thở ra sở dĩ khác là vì hơi thở ra là sinh tử ấm, hơi thở vào là tưởng ấm. Có lúc hơi thở ra là thống dương ấm, hơi thở vào là thức ấm. Do đó nên là khác. Đạo nhân phải phân biệt ý này.

Hơi thở vào là chẳng thọ tội, hơi thở ra là trừ tội, thủ ý là lìa khỏi tội.

Hơi thở vào là thọ nhân duyên, hơi thở ra là đến với nhân duyên, thủ ý là chẳng lìa khỏi nhân duyên.

Sổ tức chẳng được có ba lý do:

1. Tội đến.

2. Hành chẳng đắp đổi nhau.

3. Chẳng tinh tấn.

Hơi thở vào ngắn, hơi thở ra dài, không có cái để nghĩ đến là ý đạo. Có cái để nghĩ là tội. Tội cốt ở ngoài chẳng ở trong. Khi sổ tức, có lìa khỏi ý là hơi thở nhanh dài, đạt được thở là hơi thở nhanh ngắn. Chẳng an mà thở là dài, an định mà thở là ngắn. nghĩ đến muôn vật thì thở dài, không nghĩ gì là thở ngắn. Chưa đến mười hơi thở mà quên đi rồi đếm lại thì hơi thở dài, được mười hơi thở thì hơi thở ngắn. Đạt được hơi thở là ngắn. Vì sao? Vì dừng chẳng đếm lại. Đạt được hơi thở cũng là dài. Vì sao? Vì hơi thở chẳng ngưng nên là dài. Thở nhanh dài tự biết, thở nhanh ngắn tự biết thì đó gọi là ý có mặt tự biết dài ngắn. Ý biết dài ngắn là tự biết. Ý chẳng biết dài ngắn là chẳng tự biết vậy.

Đạo nhân hành An ban Thủ ý muốn dừng ý thì phải có nhân duyên gì mới được dừng ý? Phải nghe nói về An ban Thủ ý!

Thế nào là An? Thế nào là Ban? An là hơi thở vào, Ban là hơi thở ra. Niệm hơi thở chẳng lìa thì gọi là An ban. Thủ ý là muốn được dừng Ý. Đối với người tu hành mới học thì có bốn thứ hành An ban Thủ ý; diệt trừ hai ác, mười sáu thắng, tức thời tự biết đến hạnh An ban Thủ ý, khiến cho họ được dừng ý.

Những gì là bốn thứ?

1. Đếm.

2. Tương tùy.

3. Dừng.

4. Quán.

Những gì là hai ác?

1. Không quá mười hơi thở.

2. Không giảm mười số.

Những gì mười sáu thắng?

Tức thời tự biết thở nhanh dài, tức tự biết thở nhanh ngắn, tức tự biết thở nhanh động thân, tức tự biết thở nhanh yếu, tức tự biết thở nhanh an ổn, tức tự biết thở nhanh chẳng an ổn, tức tự biết thở nhanh dừng, tức tự biết thở nhanh chẳng dừng, tức tự biết thở nhanh lòng hoan lạc, tức tự biết thở nhanh lòng chẳng hoan lạc, tức tự biết nội tâm nghĩ vạn vật đã qua đi chẳng thể trở lại, tự biết đạt được hơi thở nhanh, tự biết bên trong không nghĩ gì, tự biết nghĩ hơi thở nhanh, tự biết ném bỏ việc suy nghĩ hơi thở nhanh, tự biết chẳng ném bỏ sự suy nghĩ hơi thở nhanh, tự biết buông bỏ thân mạng hơi thở nhanh, tự biết chẳng buông bỏ thân mạng hơi thở nhanh tự biết. Đó là mười sáu thứ tức thời tự biết.

Hỏi:

–Những gì là Không quá mười số? Không dưới mười số?

Đáp:

–Hơi thở đã hết mà chưa đếm thì đó là quá. Hơi thở chưa hết mà đếm thì đó là dưới. Mất đếm cũng xấu, chẳng đếm kịp cũng xấu. Đó là hai thứ ác. Đến hơi thở thứ hai mà loạn là hơi thở ngắn. Đến hơi thở thứ chín mà loạn là hơi thở dài. Được mười hơi thở là hơi thở an ổn. Tương tùy là nhỏ. Ý tại hơi thở dài liền chuyển ý: vì sao ta nghĩ dài? Ý tại hơi thở ngắn thì tức thời hiểu chẳng được khiến cho ý dừng. Dừng là chấp trước. Buông bỏ thân mạng thì gọi là hành tức. Được ý đạo liền buông bỏ thân mạng, chưa được ý đạo thường yêu thích thân nên chẳng buông bỏ thân mạng.

Hơi thở vi tế là đạo, hơi thở dài là sinh tử. Hơi thở ngắn động là sinh tử. Dài đối với đạo là ngắn. Vì sao? Vì chẳng được ý đạo, không tri kiến nên là ngắn vậy. Sổ tức là đơn, tương tùy là kép, chỉ là một ý, quán là biết ý, hoàn là làm đạo, tịnh là vào đạo.

Khi đếm là niệm đến hơi thở thứ mười là giữ lại. Đó là thiền bên ngoài.

Nghó thân bất tịnh, theo sự trống rỗng thì đó là thiền bên trong.

Khi thiền mà ác pháp đến chẳng thọ thì đó gọi là bỏ. Ngậm miệng đếm hơi thở, theo luồng hơi ra vào, biết hơi phát ra ở đâu, diệt đi ở chỗ nào, Ý có điều nghĩ nhớ thì chẳng đếm hơi thở được. Ý có chậm nhanh, lớn nhỏ cũng chẳng đếm hơi thở được. Tai nghe thanh âm hỗn loạn cũng chẳng đếm hơi thở được vậy. Đếm hơi thở mà ý ở tại số hơi thở là chẳng khéo. Hành ý ở tại ý thì là dừng, đếm hơi thở mà ý chỉ ở tại hơi thở thì đó là chẳng khéo. Phải biết rằng, ý từ đâu khởi thì hơi theo đó diệt. Đó mới ứng hợp với nhân duyên đếm hết thì liền được định ý.

Thủ ý là nghĩ hơi thở ra, vào. Đã nghĩ đến hơi thở thì chẳng sinh ra ác nên gọi là thủ ý.

Hơi thở thấy nhân duyên sinh, không nhân duyên diệt nhân duyên đoạn thì hơi thở dừng vậy.

Đếm hơi thở là chí thành, hơi thở chẳng loạn là nhẫn nhục. Đếm hơi thở vi tế, lại chẳng biết ra hay vào thì như vậy phải giữ một niệm là Chỉ vậy.

Hơi thở ở tại thân cũng ở bên ngoài. Được nhân duyên thì hơi thở sinh ra. Tội chưa hết nên có hơi thở. Đoạn dứt nhân duyên thì hơi thở chẳng sinh ra nữa.

Đếm hơi thở dùng làm thiền thứ hai. Vì sao? Vì do chẳng đợi niệm nên làm theo thiền thứ hai. Đếm hơi thở là chẳng thủ ý, niệm hơi thở mới là thủ ý. Hơi thở từ ngoài vào mà hơi thở chưa hết thì hơi thở ở tại nhập, ý ở tại tận, thức ở tại số vậy. Mười hơi thở có mười ý là mười bó buộc. Tương tùy có hai ý là hai bó buộc. Chỉ là một ý là một bó buộc, chẳng đếm được hơi thở là ác, vì ý chẳng thể bó buộc. Ác ý dừng thì mới đếm được. Đó là điều hòa có thể buộc ý được. Đã được hơi thở, bỏ hơi thở; đã được tương tùy, bỏ tương tùy; đã được chỉ, bỏ chỉ; đã được quán, bỏ quán, không trở lại. Không trở lại là không đếm hơi thở.

Hơi thở cũng sai khiến ý, ý cũng sai khiến hơi thở. Hơi thở có

sở niệm là hơi thở sai khiến ý, không sở niệm là ý sai khiến hơi thở vậy. Hơi thở có bốn việc:

1. Gió.

2. Hơi.

3. Tức.

4. Suyển. Có tiếng là gió, không tiếng là khí, ra vào là tức, hơi ra vào bất tận là suyển vậy. Sổ tức cắt đứt bên ngoài, tương tùy cắt đứt bên trong.

Đếm từ ngoài vào là cắt đứt bên ngoài, cũng muốn lìa nhân duyên bên ngoài. Đếm từ trong ra là muốn lìa nhân duyên bên trong. Ngoài là ly thân, trong là ly ý. Ly thân, ly ý đó là tương tùy; hơi thở ra vào đó là hai việc vậy. Sổ tức là muốn cắt đứt nhân duyên trong ngoài.

Những gì là trong ngoài? Đó là nhãn, nhó, tỷ khẩu, thân, ý là bên trong. Sắc, thanh, hương, vị, tế hoạt niệm là bên ngoài. Hành hơi thở là khiến cho ý hướng về không, chỉ muốn dừng những ý còn lại.

Thế nào là hướng về không?

Trong hơi thở không gì vậy!

Đếm hơi thở ý có rong ruỗi không?

Tức thời biết là tội nặng, ý nhẹ, tội dẫn ý đi nhanh chóng nên chẳng biết vậy. Hành đạo rồi được hơi thở, tự chán hơi thở thì ý muốn chuyển chẳng muốn đếm. Như vậy là được hơi thở. Tương tùy, chỉ, quán cũng vậy. Biết hơi thở ra vào diệt mà diệt là được tướng của hơi thở và biết sinh tử, chẳng cho là được tướng sinh tử, rồi được Tứ Thiền mà chỉ niệm “không” là trồng cây đạo.

Hành hơi thở rồi được định, lại chẳng lại hay biết hơi ra vào thì liền có thể quán.

1. Phải quan sát năm mươi lăm việc.

2. Phải quan sát mười hai nhân duyên trong thân.

Hỏi:

–Hơi thở ra vào chắc có chỗ không?

Đáp:

–Khi hơi thở vào chính là chỗ ấy, khi hơi thở ra chính là chỗ ấy! Khi sổ tức, thân ngồi, thống dương, tư tưởng, sinh tử thức dừng lại chẳng hành. Đó là ngồi. Niệm hơi thở được đạo, lại tính toán thì hơi thở không biết gì.

Hỏi:

–Niệm tức được đạo vì sao là không biết gì?

Đáp:

–Ý biết hơi thở, hơi thở không biết ý. Đó là không biết gì! Con người chẳng thể tính toán được ý, liền điều khiển đếm hơi thở là muốn khiến cho ý định. Tuy đếm hơi thở chỉ chẳng sinh ra ác nhưng không có thông tuệ. Phải hành những gì thì được thông tuệ? Phải đếm hơi thở từ một đến mười, phân biệt định loạn, hiểu biết phương cách đối trị. Đã được định ý thì liền theo thông tuệ. Nếu được tính toán là rơi vào quán vậy.

Hỏi:

–Những gì là đếm?

Đáp:

–Đếm thì gọi là sự việc. Ví như người có việc lại còn cầu tìm. Đó là tánh tội, còn đạo nhân thì tính phước. Vì sao chính là số mười. Một ý khởi lên tính là một, hai ý khởi lên tính là hai… cuối cùng tính đến mười mà đến mười là hết nên nói rằng số mười là phước. Lại người có tội thì do chẳng thể hủy hoại hơi thở nên là tội, cũng gọi là sinh tử của ý chẳng diệt. Rơi vào thế gian rồi chẳng cắt đứt việc thế gian là tội vậy. Sáu tình là sáu việc cùng thống dương, tư tưởng, sinh tử, thức hợp làm mười việc để ứng với mười hơi thở bên trong. Sát sinh, trộm cắp, dâm dật, lưỡng thiệc, ác khẩu, vọng ngôn, ỷ ngữ, tật đố, sân nhuế, ngu si ứng với mười hơi thở bên ngoài. Đó gọi là dừng chẳng hành vậy.

Hỏi:

–Những gì là mười sáu việc?

Đáp:

–Mười sáu việc là đếm đến mười sáu thì gọi là sổ tức, tương

tùy, chỉ, quán, hoàn, tịnh. Đó là mười sáu việc, là hành động chẳng rời khỏi, là theo đạo vậy.

Hỏi:

–Sổ tức nghĩ đến gió là theo sắc, thì vì sao ứng với đạo?

Đáp:

–Hành ý tại đạo, đếm chẳng nghĩ đến sắc, hơi hết liền diệt. Rơi vào vô thường mà biết vô thường là đạo vậy. Đạo nhân muốn đạt đạo thì cần phải biết hai việc ngồi, hành: một là ngồi, hai là hành.

Hỏi:

–Ngồi cùng hành là đồng hay chẳng đồng?

Đáp:

–Có lúc đồng có lúc chẳng đồng. Sổ tức, tương tùy, chỉ, quán, hoàn, tịnh, sáu việc này có khi là ngồi, có khi là hành. Vì sao? Vì sổ tức định ý đó là ngồi, ý theo pháp đó là hành. Đã khởi lên ý chẳng rời khỏi là hành, cũng là ngồi vậy. Pháp tọa thiền thì một chẳng tính hai, hai chẳng tính một. Một mà tính hai là đếm một hơi thở chưa hết liền nói rằng hai thì đó là một tính ra hai. Như vậy là vượt qua. Hai tính một là hơi thở đã vào là hai. Mà nói là một. Đó là hai tính một. Như vậy là đếm chẳng kịp. Từ ba đến bốn, năm đến sáu, bảy đến tám, chín đến mười đều tự có phân biệt sắp xếp, phải phân biệt sự tùy thuộc, ở một tính một, ở hai tính hai. Đó pháp thực hành theo trình tự đi lên. Có ba cách ngồi tùy theo đạo:

1. Ngồi đếm hơi thở.

2. Ngồi tụng kinh.

3. Ngồi hoan hỷ nghe kinh. Đó là ba vậy. Ngồi có ba thứ:

1. Ngồi vị hợp.

2. Ngồi tịnh.

3. Ngồi không có kết.

Thế nào là ngồi vị hợp? Đó là ý đặt vào hành động chẳng rời, gọi là ngồi vị hợp.

Sao gọi là ngồi tịnh? Gọi ngồi chẳng niệm là ngồi tịnh.

Sao gọi là ngồi không có kết? Đó là kết sử đã hết, gọi là ngồi không có kết vậy.

Hơi thở có ba nhóm:

1. Hơi thở tạp.

2. Hơi thở tịnh.

3. Hơi thở đạo.

Chẳng làm đạo đó là hơi thở tạp. Đếm đến mười hơi thở chẳng loạn thì đó là hơi thở tịnh. Đã được đạo thì đó là hơi thở đạo vậy. Hơi thở lại có ba nhóm, có hơi thở lớn, có hơi thở trung, có hơi thở vi tế. Miệng có nói gọi là hơi thở lớn, dừng, niệm đạo là hơi thở trung dừng, được Tứ thiền là hơi thở vi tế dừng vậy.

Hỏi:

–Vì sao Đức Phật dạy người đếm hơi thở để Thủ ý?

Đáp:

–Có bốn nhân duyên:

1. Do chẳng muốn đau.

2. Do tránh loạn ý.

3. Do đóng lại, chẳng muốn gặp gỡ sinh tử.

4. Muốn được đạo Nê-hoàn.

Ví như nói mặt trời không ánh sáng thì có bốn nhân duyên:

1. Do có mây.

2. Do có bụi.

3. Do có gió lớn.

4. Do có khói.

Đếm hơi thở chẳng được cũng có bốn nhân duyên:

1. Do niệm sinh tử tính toán.

2. Do ăn uống nhiều.

3. Do mệt mỏi cực nhọc.

4. Do ngồi chẳng được lại thêm gốc tội lỗi.

Bốn việc này đến đều có tướng. Ngồi đếm hơi thở mà bỗng nhiên nghĩ đến việc khác thì làm mất đi ý của hơi thở, đó là tướng

của niệm tính toán. Xương cốt đau hết chẳng thể ngồi lâu. Đó là tướng của ăn nhiều. Thân nặng nề, ý mơ màng chỉ muốn ngủ nghỉ, đó là tướng mệt mỏi. Ngồi mãi mà chẳng đếm được một hơi thở thì đó là tướng của gốc tội lỗi. Do biết tội phải kinh hành. Hoặc ngồi đọc kinh văn, ý chẳng tập quen tội thì họa cũng tiêu tan vậy. Đạo nhân hành đạo phải nghĩ đến gốc. Những gì là gốc? Tâm, ý, thức, chính là gốc. Ba cái này đều chẳng thấy, sinh ra rồi liền diệt, ý gốc chẳng sinh ra lại, được ý này là đạo. Ý gốc của ý đã diệt thì không có đau, lại thêm nhân duyên sinh liền cắt đứt vậy. Định ý càng ngày càng tiến bộ hơn. Vì định ý có lúc từ đếm hơi thở được, có lúc từ tương tùy được, có lúc từ chỉ được, có lúc từ quán được. Tùy theo nhân duyên được định ý mà trực tiếp tu hành. Hành hơi thở cũng rơi vào tham. Vì sao? Vì ý đã định thì liền vui mừng nên liền chấp hơi thở ra, hơi thở vào. Khi niệm diệt, hơi thở sinh ra thì thân sinh ra, hơi thở diệt thì thân diệt, còn chưa thoát khỏi khổ sinh tử. Vì sao? Vì vui mừng rồi thì cho là như vậy nên liền tham mà dừng lại vậy.

Đếm hơi thở muốn mau, tương tùy muốn chậm, có lúc đếm hơi thở phải chậm rãi, có lúc tương tùy phải nhanh chóng. Vì sao? Vì đếm hơi thở mà ý chẳng loạn thì phải chậm rãi, đếm hơi thở mà ý loạn thì phải là nhanh chóng. Tương tùy cũng đồng như vậy.

Đếm lần thứ nhất cũng khác với sở niệm của tương tùy! Tuy đếm hơi thở phải biết hơi ra vào, nhưng ý đặt ở tại số vậy.

Đếm hơi thở lại đi với tương tùy. Chỉ, quán là chẳng đếm được hơi thở vì đời trước có tập quen tương tùy. Chỉ, quán tuy được tương tùy nhưng chỉ, quán phải trở lại từ việc đếm hơi thở mà khởi lên vậy.

Đếm hơi thở mà ý chẳng lìa thì đó là lìa pháp, chẳng phải pháp. Đếm hơi thở thì ý chẳng tùy theo tội. Ý ở tại thế gian thì liền rơi vào tội lỗi vậy.

Đếm hơi thở là chẳng muốn ý loạn. Ý do chẳng loạn lại hành tương tùy thì chứng tiếp ý cao hơn và biết là chỉ. Chỉ cùng quán đồng, hoàn cùng tịnh đồng vậy. Hành đạo được ý vi tế thì phải đảo ý là phải trở lại đếm hơi thở.

Nếu đọc kinh rồi mới lại hành thiền mà ý vi tế thì chẳng đếm hơi thở và hành tương tùy vậy.

Đức Phật có sáu ý thanh khiết là: Đếm hơi thở, tương tùy, chỉ, quán, hoàn, tịnh. Đó là sáu việc có thể chế ngự vô hình vậy. Hơi thở cũng là ý, cũng chẳng phải là ý. Vì sao? Vì khi đếm ý ở ngay tại hơi thở. Khi chẳng đếm thì ý và hơi thở đều tự hoạt động. Đó là chẳng phải ý từ hơi thở sinh ra. Chỉ thì không có ý vậy.

Có người chẳng sai khiến ý mà ý sai khiến con người. Người sai khiến ý là đếm hơi thở, tương tùy, chỉ, quán, hoàn, tịnh, niệm kinh ba mươi bảy phẩm, đó là sai khiến ý. Có người chẳng hành đạo, tham cầu theo dục thì đó là ý sai khiến con người vậy. Hơi thở có hơi thở bẩn mà bẩn chẳng khử trừ thì chẳng được hơi thở.

Những gì là dơ bẩn của hơi thở? Đó là ba thứ tối kịch liệt trong các tối, là cấu bẩn của hơi thở.

Những gì là ba tối? Đó chính là sự tối tăm trong thân khi ba độc khởi lên nên nói ba tối. Ba độc:

1. Tham dâm.

2. Sân nhuế.

3. Ngu si.

Con người đều vì ba việc này mà chết nên nói là độc vậy.

Khi đếm hơi thở ý ở tại đếm; khi hơi thở chưa đếm thì có ba ý: Có ý thiện, có ý ác, có ý chẳng thiện chẳng ác. Người muốn biết đắc tướng hơi thở thì phải quan sát muôn vật và những sắc đẹp, ý chẳng lại chấp trước thì đó là đắc tướng hơi thở, còn ý lại chấp trước thì đó là chưa đắc, phải lại tinh tấn.

Hành giả muốn trừ hết ý thì phải biết là gọi sáu tình là nhà của ý, tham ái muôn vật đều là nhà của ý vậy. Tương tùy là gọi việc làm pháp thiện mà từ đó được giải thoát. Phải cùng với tương tùy, cũng gọi là chẳng theo năm ấm, sáu nhập. Hơi thở cùng ý theo nhau vậy.

Hỏi:

–Thứ ba là Chỉ vì sao dừng ở đầu mũi?

Đáp:

–Do đếm hơi thở, tương tùy, chỉ, quán, hoàn, tịnh đều từ mũi ra vào. Ý quen chỗ cũ, cũng là dễ nhận biết. Do đó nên đặt ở đầu mũi vậy. Ác ý đến thì cắt đứt là Thiền. Có lúc dừng lại ở đầu mũi, có lúc dừng lại ở trong tâm. Ở tại chỗ dừng lại là chỉ. Khi tà đến làm loạn ý người thì Quán thẳng vào một việc, các ác đến tâm sẽ không động, vì tâm chẳng sợ! Chỉ có bốn:

1. Số đếm.

2. Chỉ tương tùy.

2. Chỉ đầu mũi.

4. Chỉ dứt tâm.

Chỉ nghĩa là phải chế ngự làm dừng lại năm lạc, sáu nhập vậy.

Hơi thở vào đến hết, dừng ở đầu mũi, nghĩa là ác chẳng vào nữa, đến đầu mũi dừng lại.

Hơi thở ra đến hết thì đặt ở đầu mũi, nghĩa là ý chẳng lìa khỏi thân hành hướng theo ác nên đặt ở đầu mũi. Cũng có nghĩa là hơi thở khi mới vào, liền nhất niệm hướng về chẳng chuyển đổi, hơi thở ra vào cũng chẳng biết thì đó là Chỉ vậy.

Chỉ là như hơi thở ra, hơi thở vào ý biết trước khi ra, chẳng biết sau khi ra. Hay biết trước là ý quan sát lẫn nhau, tức là xem xét hơi thở ra vào thấy suy bại, tức là thọ tướng sợ sinh tử, tức là khước từ ý, theo tướng đạo ý vậy.

Không tương tùy là chỉ đặt niệm ở đầu mũi, chẳng nghĩ đến nhân duyên năm ấm. Tội đoạn, ý diệt cũng chẳng thở mau. Đó là Chỉ vậy.

Không tương tùy nghĩa là không có ý niệm ra vào nữa, theo nhân duyên năm ấm, lại chẳng thở mau.

Thứ tư là Quán, khi quán hơi thở hoại cùng quán thân thể khác với hơi thở thì thấy nhân duyên sinh, không có nhân duyên diệt. Tâm ý thọ tướng là ý muốn có sở đắc. Tâm cho là nhân duyên hội tụ thì phải diệt vong, liền cắt đứt ý muốn, chẳng hướng đến nữa. Đó gọi là tâm ý thọ tướng.

Do nhận thức được nhân duyên mà cùng quan sát lẫn nhau, nghĩa là biết được nhân duyên năm ấm. Hơi thở ra cũng quán, hơi

thở vào cũng quán mà quán nghĩa là quan sát năm ấm. Đó gọi là cùng quán, cũng ứng với ý và ý quan sát lẫn nhau, là nhân duyên đôi, ở bên trong cắt đứt ác mà niệm đạo vậy.

Quán hơi thở ra khác, hơi thở vào khác, nghĩa là hơi thở ra là sinh tử ấm, hơi thở vào là tư tưởng ấm. Có lúc hơi thở ra là thống dương ấm, hơi thở vào là thức ấm. Tùy theo nhân duyên khởi lên là thọ ấm. Chỗ hướng về của ý không có thường dùng, cho nên là khác. Đạo nhân nên phân biệt để biết, cũng gọi là hơi thở ra diệt, hơi thở vào sinh, hơi thở vào diệt, hơi thở ra sinh vậy. Không có nghĩa là ý người và ý vạn vật khởi lên rồi diệt, vật sống lại chết. Đó là không có vậy.

Chẳng phải hơi thở ra là hơi thở vào, chẳng phải hơi thở vào là hơi thở ra. Chẳng phải nghĩa là khi hơi thở ra thì ý chẳng niệm hơi thở vào, khi hơi thở vào ý chẳng niệm hơi thở ra. Do sở niệm khác nên nói là chẳng phải vậy. Trung tín nghĩa là vào trong đạo thấy nhân duyên của đạo mà tin đạo. Đó là trung tín vậy.

Thứ năm là Hoàn bỏ kết, nghĩa là bỏ bảy ác của thân. Thứ sáu là Tịnh bỏ kết, nghĩa là bỏ ba ác của ý. Đó gọi là hoàn. Hoàn tức là ý chẳng khởi ác nữa. Ác là chẳng hoàn; Hoàn thân nghĩa là hoàn ác. Đạt được thứ năm là hoàn thì còn có thân mà cũng không thân. Vì sao? Vì có ý thì có thân, không ý thì không thân. Ý là hạt giống của người. Đó gọi là hoàn.

Hoàn nghĩa là ý chẳng khởi ác. Khởi ác thì đó là chẳng hoàn, cũng gọi là trước giúp thân, sau giúp ý. Chẳng sát, đạo, dâm, hai lưỡi, ác khẩu, nói dối, nói thêu dệt, đó là giúp thân. Chẳng tật đố, sân nhuế, ngu si, đó là giúp ý.

Hoàn ngũ ấm thì ví như mua vàng mà được đá liền ném bỏ xuống đất chẳng dùng. Con người tham ái năm ấm bị thống khổ liền chẳng muốn. Đó là hoàn ngũ ấm vậy.

Thế nào là thấy chỗ diệt tận?

Đó là không sở hữu. Đó là chỗ diệt.

Hỏi:

–Đã không sở hữu thì vì sao gọi là chỗ?

Đáp:

–Chỗ không sở hữu có bốn chỗ:

1. Loài chim lấy không trung làm chỗ.

2. La-hán lấy Nê-hoàn làm chỗ.

3. Đạo lấy không có làm chỗ.

4. Pháp ở tại chỗ quan sát vậy.

Hơi thở ra, hơi thở vào thọ tướng của năm ấm nghĩa là ý tà niệm mau chóng chuyển trở lại chánh niệm do sinh tỉnh giác mà cắt đứt thọ tướng năm ấm. Nói rằng thọ nghĩa là thọ tướng chẳng thọ vậy. Do thọ tướng năm ấm nên biết khởi ở đâu và diệt ở đâu.

Diệt là thọ mười hai nhân duyên. Con người từ mười hai nhân duyên sinh ra, cũng từ mười hai nhân duyên chết đi. Chẳng niệm là chẳng niệm năm ấm vậy. Biết khởi ở đâu, diệt ở đâu nghĩa là nhân duyên thiện ác khởi lên liền lại diệt đi, cũng gọi là thân, cũng gọi là hơi sinh diệt.

Niệm thì sinh, chẳng niệm thì diệt, ý cùng thân đồng đẳng nhau. Đó là cắt đứt đường sinh tử. Tại vòng sinh tử này, tất cả việc ác đều từ ý đến vậy. Hôm nay chẳng trước kia, trước kia chẳng là hôm nay nghĩa là niệm trước đã diệt thì niệm bấy giờ chẳng phải là niệm trước đó. Cũng có nghĩa là việc làm đời trước và việc làm đời nay đều tự được phước riêng. Cũng có nghĩa là việc làm thiện hôm nay chẳng phải là việc làm ác trước kia. Cũng nghĩa là hơi thở bây giờ chẳng phải là hơi thở trước đó, hơi thở trước đó chẳng phải hơi thở bây giờ vậy. Vì sinh tử phân biệt tức là ý niệm sinh thì liền sinh ra, ý niệm diệt thì liền diệt đi nên nói rằng sinh tử. Phải phân biệt vạn vật và thân, phước quá khứ, vị lai đã hết.

Vì sao vậy? Vì hết là do sinh ra liền diệt mà diệt thì liền hết. Đã biết hết thì phải tận lực cầu vậy. Nhìn lên đầu không sở tùng lai nghĩa là người không từ đâu đến mà ý khởi lên là người. Cũng nghĩa là người chẳng tự làm người đến, tức là có chỗ từ đó đến, người tự làm tự được, đó là vô sở tùng lai vậy. Sinh tử phải phân biệt, nghĩa là biết phân biệt năm ấm. Cũng nghĩa là biết phân biệt sinh tử của ý, ý của người là thường. Biết không có thường cũng là phân biệt vậy.

Nhìn sau không xứ sở là hiện tại hôm nay chẳng thấy tội vì ở

hội sinh tử sẽ bị tội, không có ai thoát khỏi tội. Nên nói rằng, nhìn sau không có xứ sở chưa được Đạo tích thì không chết giữa chừng nghĩa là phải được mười lăm ý, thì chẳng chết nửa chừng. Cần phải được mười lăm ý mới vào Đạo, cũng chuyển lên đến A-la-hán vậy. Được đạo nửa chừng cũng chẳng được nửa chừng mạng tận là hơi thở, ý, thân gồm ba việc. Đó là, ý thiện ác cần phải được Đạo tích (dấu đạo), nhưng cũng lại nửa chừng bị hủy hoại. Hơi thở chết lại sinh, ý thiện khởi lại diệt. Thân cũng chẳng bị chết nửa chừng.

Những gì là tịnh? Gọi những sự tham dục là chẳng tịnh, trừ khử tham dục thì đó là tịnh.

Những gì là tướng của năm ấm? Ví như lửa là ấm thì củi là tướng vậy. Từ hơi thở đến tịnh đó đều là quán, nghĩa là quán thân tương tùy, chỉ, quán, hoàn, tịnh vốn là không có. Ý bên trong đếm hơi thở, ý bên ngoài cắt đứt nhân duyên ác. Đó là hai ý vậy.

Hỏi:

–Vì sao chẳng quan sát thân thể trong ngoài trước mà ngược lại quán sổ tức, tương tùy, chỉ, quán, hoàn, tịnh trước?

Đáp:

–Do ý bất tịnh nên chẳng thấy thân, ý tịnh rồi liền thấy hết trong ngoài thân. Đạo có mười chín hạnh; do người có mười chín bệnh nên cũng có mười chín thứ thuốc: Quán thân nghĩ chất dơ, đó là thuốc ngừng tham dâm; nghĩ bốn Đẳng tâm đó là thuốc dừng sân nhuế. Tự kể vốn do nhân duyên gì mà có, đó là thuốc dừng ngu si.

An ban Thủ ý, đó là thuốc trị nghĩ nhiều. Tự quan sát thân thể trong ngoài: Gì là thân, gì là thể? Xương thịt là thân! Sáu tình hợp làm thể! Những gì là sáu tình? Đó là mắt hợp với sắc, tai nhân lấy tiếng, mũi tìm về hương, miệng muốn nếm vị, thân ưa mịn láng, ý là hạt giống, là si… là vật có sinh.

Thân thể trong ngoài, sở dĩ xuất hiện lại là ở đâu? Đó là con người tham cầu có lớn nhỏ, có trước sau. nghĩa là cái muốn được phải phân biệt quán. Quán mà thấy là niệm. Niệm mà nhân quán thấy thì tức là biết. Thân thể chỉ nghĩa là ngồi thì niệm khởi mà niệm khởi thì ý chẳng rời. Chỗ mà đặt ý bám vào là thức. Đó là thân quán dừng vậy.

Lúc hơi thở ra, hơi thở vào mà niệm diệt thì niệm diệt cái gì? Đó là khi niệm hơi ra vào hết, ý, hơi thở diệt là khi niệm hơi thở ra, hơi thở vào diệt. Ví như vẽ vào hư không thì không có; ý sinh tử, ý đạo đều vậy cả. Khi niệm hơi thở ra, hơi thở vào diệt thì cũng chẳng nói hơi thở và ý đã đến lúc diệt. Khi niệm hơi thở ra, hơi thở vào diệt thì vật từ nhân duyên sinh ra mà chặt đứt gốc là lúc diệt vậy. Thống dương trong ngoài quan sát thấy tức là thấy chỗ khởi lên của thống dương. Đó là quan sát thấy vậy. Thống dương trong ngoài là: vật đẹp bên ngoài là ngoại dương, vật xấu bên ngoài là ngoại thống. Ý vừa lòng bên trong là nội dương, ý chẳng vừa lòng bên trong là nội thống. Ở bên trong là nội pháp, ở nhân duyên bên ngoài là ngoại pháp. Cũng gọi mắt là nội và sắc là ngoại, tai là nội và tiếng là ngoại, mũi là nội và hương là ngoại, miệng là nội và vị là ngoại, tâm là nội và niệm là ngoại. Thấy sắc đẹp mịn màng ý muốn được thì đó là dương, thấy thô xấu ý chẳng thích dụng thì đó là thống đều rơi vào tội lỗi vậy. Thống dương quán chỉ là, như người đau tay, ý chẳng nghĩ đau mà ngược lại nghĩ cái đau của tất cả thân khác. Như vậy do ý chẳng ở tại chỗ đau, là ngưng đau. Cũng có thể nghĩ, cũng chẳng thể nghĩ, nghĩ đau không chỗ bám. Tự yêu thân thì phải quan sát thân người khác. Ý yêu thân người khác thì phải tự quan sát thân cũng là chỉ vậy.

Thống dương trong ngoài sở dĩ xuất hiện lại là tại sao? Đó là người thấy sắc yêu thích có mỏng có dày. Ý họ chẳng xem ngang bằng nhau, nhiều với ít có khác, lại phân biệt, quán đạo thì nên quan sát bên trong; có sự si mê thì phải quan sát bên ngoài để tự chứng nghiệm vậy. Thân, tâm, thống dương đều tự khác. Bị lạnh, nóng, dao, gậy làm cho đau thì đó là thân thống. Được cơm ăn ngon, xe chở, áo đẹp… những tiện nghi của thân thì đó là thân dương. Tâm Thống là thân tự lo, lại lo cho người khác và muôn việc thì đó là tâm thống. Lòng được sự tốt đẹp và những điều hoan hỷ thì đó là tâm dương vậy. Quán tướng của ý thì có hai nhân duyên: ở bên trong cắt đứt ác niệm đạo.

Một là năm dục, sáu suy phải chế ngự và cắt đứt. Quán là tự quan sát thân mà thân chẳng biết to nhỏ. Do biết được mới hiểu, đó

là Ý Ý quan sát nhau. Ý Ý quan sát nhau thì hơi thở cũng là ý đếm cũng là ý. Khi đếm quan sát hơi thở là Ý Ý quan sát nhau vậy. Ý quán chỉ là, muốn chế ngự dâm chẳng làm, muốn chế ngự sân nhuế chẳng nổi giận, muốn chế ngự ngu si chẳng tạo tác, muốn chế ngự tham chẳng cho cầu các việc ác, tất cả chẳng hướng đến. Đó là quán Chỉ. Cũng nghĩa là do biết kinh Ba mươi bảy phẩm thường niệm chẳng rời là Chỉ vậy. Hơi thở ra, hơi thở vào hết định liền quán là, hết nghĩa là tội hết, định nghĩa là hơi thở dừng. Định, quán nghĩa là quán chỉ, hoàn, tịnh vậy. Tận chỉ nghĩa là ta có thể nói là hiểu, là khắp cùng, là đổi. Đó là tận chỉ vậy. Hơi thở khởi lên như bố thí, làm phước, tất cả thiện pháp đã khởi rồi liền diệt. Lại ý nghĩ tà, hướng đến thói quen gây tội cũng vô số; ý đời xưa, đời nay chẳng tương tùy như vậy và người khác cũng vậy, đã hay biết thì phải cắt đứt. Đã cắt đứt thì tức là ý trong ngoài, ý quán dừng.

Pháp trong ngoài, pháp trong gọi thân, pháp ngoài là người khác, có pháp trì giới, có pháp chẳng trì giới. Đó là pháp trong và ngoài vậy. Pháp trong nghĩa là tu hành thông suốt chẳng rời kinh Ba mươi bảy phẩm, tất cả việc còn lại, ý chẳng vướng vào trong đó.

Làm đạo đạt được đạo. Đó là nội pháp. Ngoại pháp là rơi vào sinh tử, là tạo sinh tử nên bị sinh tử chẳng thoát khỏi. Tất cả phải cắt đứt, mà cắt đứt rồi là quán nội ngoại pháp. Pháp Quán dừng là, mọi người đều cho tự thân là thân, nhưng suy tính kỹ càng thì chẳng phải là thân của ta. Vì sao? Vì thân có mắt, có hình sắc mà mắt cũng chẳng phải là thân, sắc cũng chẳng phải là thân. Vì sao? Vì người đã chết dù có mắt cũng không thấy gì, cũng có hình sắc nhưng không phản ứng gì.

Thân như vậy chỉ có thức mà thức cũng chẳng phải là thân. Vì sao? Vì thức không có hình sắc, cũng không có sự ngưng nhẹ, như vậy kể về mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý cũng vậy. Được vậy là pháp quán ngưng, cũng gọi chẳng nghĩ ác là ngưng, còn niệm ác là chẳng ngưng. Vì sao? Vì ý tạo tác vậy.