Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 16/22

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Kinh Tập

Đại Tập 58 · Bộ Kinh Tập V · Số 585–605

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Số 592 - Kinh thiên Thỉnh Vấn

SỐ 592

KINH THIÊN THỈNH VẤN

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Huyền Tráng

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Thế Tôn ở tại khu lâm viên Thệ-đa Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ. Lúc đó có một vị trời, dung mạo đẹp đẽ khác lạ, vào lúc hơn nửa đêm đến chỗ Phật cung kính đảnh lễ nơi chân Phật, rồi đứng sang một bên, uy lực và ánh sáng của vị trời này tỏa chiếu rực rỡ khắp khu rừng Thệ-đa.

Bấy giờ vị trời ấy dùng kệ vi diệu mà thưa Phật:

Thế nào đao kiếm bén

Thế nào thuốc độc hại

Thế nào lửa cháy mạnh

Thế nào rất tối tăm?

Đức Thế Tôn cũng dùng kệ đáp:

Lời thô: đao kiếm bén

Tham dục: thuốc độc hại

Sân giận: lửa hừng hực

Vô minh rất tối tăm.

Vị trời hỏi:

Người nào gọi được lợi

Người nào gọi mất lợi

Áo giáp nào bền chắc

Đao kiếm nào là bén?

Đức Thế Tôn đáp:

Người thí gọi được lợi

Người nhận, gọi mất lợi

Nhẫn là áo giáp chắc

Tuệ là đao gậy bén.

Vị trời hỏi:

Thế nào là giặc cướp

Vật gì của bậc trí

Ai gọi là giặc cướp

Ở trời và thế gian?

Đức Phật bảo:

Nghóa tà là giặc cướp

Giới là của bậc Trí

Phạm giới là giặc cướp

Ở trời và thế gian.

Vị trời hỏi:

Ai là an lạc nhất

Ai là rất giàu có

Ai là thường đoan nghiêm

Ai là luôn xấu xí?

Đức Thế Tôn đáp:

Ít dục, an lạc nhất

Biết đủ, giàu có lớn

Giữ giới thường đoan nghiêm

Phá giới thường xấu xí.

Vị trời hỏi:

Ai là quyến thuộc lành

Ai là tâm oán ghét

Thế nào là khổ lớn

Thế nào vui bậc nhất?

Đức Thế Tôn đáp:

Phước là quyến thuộc lành

Tội là tâm oán ghét

Địa ngục là khổ lớn

Vô sinh: vui tột cùng.

Vị trời hỏi:

Cái gì không nên thích

Cái gì đáng nên thích

Cái gì bệnh rất nóng

Ai là bậc Lương y?

Đức Thế Tôn đáp:

Ái dục không nên thích

Giải thoát phải nên thích

Tham là bệnh rất nóng

Phật là đại lương y.

Vị trời hỏi:

Ai hay chê thế gian

Ai lừa dối thế gian

Ai khiến bỏ bạn thân

Ai ngăn sinh cõi trời?

Đức Thế Tôn đáp:

Vô trí che thế gian

Si lừa dối thế gian

Xan tham bỏ bạn thân

Đắm nhiễm ngăn sinh Thiên.

Vị trời Lại hỏi:

Vật gì lửa không thiêu

Gió cũng không thể tắt

Chẳng phải chỗ nước bỏng

Hay ủng hộ thế gian?

Ai cùng vua ngăn giặc

Chống địch rất dũng mãnh

Không bị sự xâm đoạt

Của người và phi nhân?

Đức Thế Tôn đáp:

Phước chẳng bị lửa thiêu

Gió cũng không thổi tắt

Phước, nước chẳng làm bỏng

Hay ủng hộ thế gian.

Phước cùng vua ngăn giặc

Chống địch rất dũng mãnh

Không bị sự xâm hại

Của người và phi nhân.

Trời Lại hỏi:

Nay con còn nghi ngờ

Xin Phật dứt trừ nghi

Đời này và đời sau

Ai dám còn lừa dối?

Đức Phật dạy:

Nếu có nhiều tiền của

Không tu tạo phước báo

Đời này và đời sau

Người đó lừa dối mình.

Lúc ấy vị trời nghe Đức Phật giảng nói kinh này rồi thì rất vui mừng, tán thán là việc chưa từng có, đảnh lễ nơi chân Phật rồi ở trước Phật bỗng nhiên biến mất.

Số 593 - Kinh Phật Vì Thiên Tử Thắng Quang Thuyết Vương Pháp

SỐ 593

KINH PHẬT VÌ THIÊN TỬ THẮNG

QUANG THUYẾT VƯƠNG PHÁP

Hán dịch: Đời Đường, Sa-môn nghĩa Tịnh.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Thế Tôn ở tại khu lâm viên Thệ-đa Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ, cùng với chúng đại Tỳ-kheo gồm trăm ngàn người hội đủ, chư vị đều là những bậc A-la-hán, các lậu đã dứt sạch. Lại có vô lượng Đại Bồ-tát đều là bậc tăm tiếng trong loài người đều là hàng Nhất sinh bổ xứ.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn ngồi kiết già trên tòa Thắng diệu nơi gốc cây, ở giữa đại chúng vì khắp hàng trời, người diễn nói pháp sâu xa do chính mình đã chứng đắc. Đó là văn nghĩa vi diệu, phần đầu, phần giữa, phần cuối đều thiện thuần một tướng phạm hạnh thanh tịnh, viên mãn.

Lúc này, quốc vương nước Kiều-tát-la là Thiên tử Thắng Quang, xa giá nghiêm chỉnh, cùng với đám tùy tùng ra khỏi thành Thất-la-phiệt, đi đến rừng Thệ-đa nhằm ra mắt cung kính cúng dường, phụng sự, gần gũi Đức Thế Tôn. Đến nơi, nhà vua xuống xe, sửa lại y phục để tới chỗ Đức Thế Tôn. Từ xa nhà vua thấy Đức Như Lai đang an tọa bên cội cây, diễn nói giáo pháp cho đại chúng, tướng mạo oai nghiêm, các căn thuận hợp, tâm an lạc, tịch tĩnh trụ vào cõi định tăng thượng, là bậc Long tượng trong cõi người, như sư tử chúa, cũng như trâu chúa, như ngựa trí khéo léo, là bậc tôn quý nhất nơi

loài người, như hoa sen trắng, như ao nước trong trẻo, vắng lặng, như núi Diệu cao trụ vững ở biển cả, đầy đủ ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp, như cờ vàng ròng tươi đẹp đủ các màu sắc, cũng như mặt trời tỏa rạng ngàn ánh sáng rực rỡ, như vầng trăng tròn với các ngôi sao vây quanh. Lúc vua nhìn thấy như vậy sinh tâm hoan hỷ, toàn thân xúc động, đạt được điều chưa từng có. Đại vương thọ pháp quán đảnh có đủ năm thứ: Là ngọc như ý, lọng trắng, phất trần trắng, giày báu, kiếm báu, tất cả những thứ ấy thảy đều bỏ lại, chỉ với y phục bình thường, dẫn theo các đại thần trụ vào chánh niệm, các căn tịch tĩnh, sửa lại áo mão, bày vai bên phải, cúi đầu chắp tay hướng đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ nơi chân Phật, rải các thứ hoa vi diệu, đốt các thứ hương thơm để cúng dường, đi quanh bên phải ba vòng rồi lui ra ngồi một bên.

Bấy giờ, vua Thắng Quang từ chỗ ngồi đứng dậy, luôn giữ oai nghi, chắp tay hướng về Đức Phật thưa:

–Nguyện xin Đại Sư khai ngộ cho con, khéo chỉ dạy về pháp của bậc quốc vương, khiến cho đời hiện tại được an lạc, sau khi mạng chung được sinh lên cõi trời, cho đến tâm Bồ-đề luôn được nối tiếp.

Phật bảo:

–Này đại vương! Lành thay, lành thay! Đại vương nên nhất tâm lắng nghe, đây là việc rất hiếm có, ai có thể thưa hỏi để cầu đạt những hành trang thù thắng thì nên thuận theo pháp mà hành hóa, dứt trừ việc ác. Vì sao? Này đại vương! Nếu vua và đại thần bỏ pháp lành, thực hành theo pháp ác thì ở đời hiện tại bị người khinh chê, không dám gần gũi đều sinh tâm nghi hoặc, thường thấy ác mộng có nhiều kẻ oán thù, lại sinh hối hận, sau khi chết đi bị đọa vào địa ngục. Này đại vương! Nếu vua và đại thần xa lìa pháp ác, tu tập pháp lành thì ở trong đời hiện tại được người kính trọng đều đến thân cận, không sinh nghi ngờ, luôn thấy mộng lành, có thể trừ hết oán địch, không hề hối hận, sau khi mạng chung được sinh lên cõi trời, cho đến chứng đắc đạo quả Vô thượng Bồ-đề thường lạc.

Này đại vương! Ví như cha mẹ thương yêu con, thường mong

muốn cho các con được an ổn, không bị não hại, ngăn việc làm ác của chúng, khuyên tu tập điều thiện.

Này đại vương! Làm Thiên tử cũng như vậy. Đối với quần thần cho đến người hầu, muôn dân trong nước đều dùng bốn Nhiếp pháp mà giáo hóa họ. Đó là Bố thí, Ái ngữ, Lợi hành và Đồng sự. Lúc đó, vị vua ấy ở trong cõi nước có thể tạo được nhiều lợi ích lớn như vậy, thì thành tựu hai việc. Những gì là hai?

1. Làm vua như cha mẹ thương con không khác.

2. Được muôn dân trong nước xem như con, hết lòng trung hiếu.

Lại nữa, này đại vương! Làm Thiên tử phải có ân tình, bao dung, giảm nhẹ thuế má, bớt phần siêu dịch, lập quân phân chức không cần số đông mà truất bỏ phạt người làm ác, tiến cử khen thưởng người hiền, kẻ không trung thành, lương thiện nên mau xa lìa, noi theo các bậc Thánh vương xưa, chớ hành hình, chém giết. Vì sao? Vì đạo đối với người sống nên dùng các duyên để cảm hóa là hơn hết, nếu đoạn dứt mạng sống thì nhất định phải nhận lấy quả báo ác.

Này đại vương! Thường phải nhất tâm cung kính đối với Tam bảo, chớ sinh tà kiến, sau khi ta nhập Niết-bàn thì giáo pháp nên được quốc vương, đại thần, tể tướng hết lòng ủng hộ, chớ để suy tổn, các vị phải thắp sáng ngọn đuốc chánh pháp mà chuyển pháp luân, cho đến tận cùng đời vị lai luôn khiến không bị đoạn tuyệt, nếu có thể nương theo giáo pháp mà thực hành như vậy thì khiến cho trong nước được Long vương hoan hỷ, mưa thuận gió hòa, chư Thiên vui vẻ, khiến muôn dân được giàu có, an lạc, các thứ tai họa tiêu trừ, đất nước thái bình, thân vua có được diệu lạc, ngôi vị luôn được giữ vững, phước đức oai lực được lâu dài, không còn ưu sầu khổ não, tuổi thọ tăng trưởng, trong đời hiện tại danh tiếng vang khắp mười phương, các vua nước khác đều khen ngợi: “Thiên tử nước ấy nhân đức khiêm cung, trung hiếu, dùng chánh pháp giáo hóa cứu giúp thương xót muôn dân, là vị tối thắng bậc nhất trong các nước, hiện tại chúng ta đều nên quy phục vị đại Pháp vương này”. Sau khi bỏ thân mạng được sinh lên cõi trời, thọ nhận những

an lạc thắng diệu đạt đến đạo quả Bồ-đề.

Lại nữa, này đại vương! Tất cả các pháp thể tánh rỗng lặng, vô thường, hoại diệt. Ví như có người ban đêm nằm mộng thấy vườn hoa đẹp, núi sông, rừng rậm, suối trong, mọi người, nhà cửa, lầu gác, đối với những thứ ấy thảy đều ưa thích, đến khi thức dậy thì không còn thấy gì. Đại vương nên biết! Chỗ kế thừa vương vị và tuổi thọ, các thứ tốt đẹp tự tại tôn quý, vui thích nơi năm dục như voi ngựa, xe cộ, cha mẹ, anh em, nam nữ, hậu phi, muôn dân trong nước hiện có, rồi nào quần thần, thê thiếp, vàng bạc, châu báu, y phục, thức ăn uống và các kho báu, cho đến lúc chết đều xả bỏ hết, những thứ ấy đều là pháp vô thường, hoại diệt, khó giữ gìn, tướng của chúng luôn thay đổi, rốt cuộc đều ly tán, là chỗ đáng sợ hãi mới sinh ra khổ não, nên không có ngã và ngã sở, cũng không có chủ tể, nên thường quán xét chớ có buông lung.

Lại nữa, này đại vương! Ví như cây lớn, lúc đầu sinh lá trổ hoa, sau đó mới kết trái, đến khi trái chín lần lượt rơi rụng, lá xanh nối tiếp lá vàng, rốt cuộc thảy đều rụng hết, chỉ còn cây không, cây ấy héo khô, lại gặp lửa lớn thổi đến đốt cháy hừng hực, chốc lát thiêu sạch.

Lại nữa, này đại vương! Ví như mặt trăng, mặt trời có oai lực lớn, đầy đủ ánh sáng lớn, có thể xua tan chốn tối tăm, điều ấy cũng không lâu dài đều trở về sự hoại diệt. Đại vương nên quan sát những pháp vô thường, vô ngã, hoại diệt như vậy mà sinh lo sợ, làm vua của một nước nên lấy pháp giáo hóa chớ thi hành theo phi pháp, thường tu các điều thiện, đừng theo điều ác.

Lại nữa, này đại vương! Ví như bốn phía, mỗi phía đều có núi lớn nối tiếp khắp bốn phương, toàn bộ đều vững chắc không bị lủng, hở, phía trên lên đến hư không, phía dưới sát mặt đất, ở giữa có cây cỏ, rừng rậm và các loài đang sinh sống, không một loài vật nào có thể thoát ra được, không một người mạnh mẽ nào có thể chống đỡ nổi, cũng không thể dùng chú thuật thuốc men, của cải có thể khiến nó xoay chuyển.

Này đại vương! Bốn núi của thế gian cũng như vậy. Đó là các thứ già bệnh chết cùng mất hết thế lực.

Này đại vương! Đến lúc già thì người suy yếu, tiều tụy, bệnh tật đến thì sinh khổ não, cái chết hiện tiền chắc chắn sẽ đoạn dứt mạng sống, lúc mất thế lực thì oai lực cũng diệt.

Lại nữa, này đại vương! Như sư tử chúa nhanh nhẹn có nhiều sức lực, nanh vuốt bén nhọn, đi vào đàn nai, tùy ý bắt lấy ăn, không ai có thể ngăn được. Các loại thú ấy bị loài khác uy hiếp nên không được tự do. Đại vương nên biết! Tất cả chúng sinh bị mũi tên chết bắn trúng, không có sức mạnh, không chốn trở về, không ai cứu giúp, khi mạng sống sắp hết thì xương đốt rã rời, máu thịt khô cạn, miệng không thể nói, tay chân quờ quạng, sức lực sắp hết, nước dãi trào ra, tiểu tiện làm bẩn cả thân, sáu căn như mắt, tai… thảy đều ngưng hoạt động, cổ họng ngột ngạt, hơi thở không thông, ăn uống không được, niệm niệm nối nhau, sau đó thần thức xa lìa, từ vô thỉ đến nay luôn sinh, già, bệnh, chết, lưu chuyển trong biển khổ, theo nghiệp mà đi thọ sinh, tức ở lúc này mạng căn vừa đoạn, tùy chỗ tạo nghiệp đều hiện ra trước mắt, sứ giả của Diêm vương hết sức đáng sợ, đêm dài tăm tối không thể chống lại, hơi thở ra vào bỗng nhiên dứt hẳn, một mình ra đi hướng đến chốn sợ hãi, bỏ đời này thọ thân đời sau, sẽ rơi vào hầm lớn, vực sâu tối tăm, chỉ đi qua đường hiểm nạn, không có hành trang, gió nghiệp thổi tới không biết đường phía trước. Bấy giờ, những thứ khổ nạn tai ách không rõ nẻo quy về, chỉ theo nghiệp mà nhận lấy quả báo.

Này đại vương! Có pháp Đà-la-ni tên là Thắng tràng, nếu người nào lúc trước đã thọ trì, thì ở trong cõi sinh tử có thể làm bạn lành, cùng nhau cứu giúp. Đại vương lắng nghe, ta sẽ nói chú cho ông:

–Nẵng mỗ Thích-ca Mâu-ni mại duệ. Đát tha yết đa dã, a la hiết đế tam miệu tam bột đà dã. Đát diệt tha án. Thiêm mê thiêm mê tát bà ba bả, bát la thiêm mạt nê tá ha.

Đức Phật bảo:

–Này đại vương! Pháp Đà-la-ni ấy là lời nói của chư Phật, ở trong mỗi ngày tắm rửa sạch sẽ, thường đọc bảy lần thì có oai lực lớn, có thể được cứu giúp, giống như vào lúc trời cực lạnh gặp đống lửa lớn, khi trời rất nóng gặp nước mát lạnh, vào mùa hạ nóng bức

trên đường đi bỗng gặp bóng cây, như khát nước gặp dòng suối trong, như đói gặp thức ăn ngon, như bệnh mong có được thần chú, thuốc thang, lại gặp thầy thuốc giỏi, người sợ hãi gặp bạn khỏe mạnh.

Này đại vương! Người có phước như vậy khi sắp chết tất có điềm tướng tốt dẫn đường cho họ.

Này đại vương! Ngay trong lúc đó chỉ có pháp lành mới có thể cùng hộ niệm và làm chỗ nương tựa, chính pháp Đà-la-ni này khéo có thể cứu giúp. Vì thế, này đại vương! Ngày ngày nên đọc tụng thần chú ấy, thì có thể tiêu trừ tất cả tội chướng, lại có thể phát sinh nhiều phước đức, nên khéo quán xét các pháp vô thường, hoại diệt, hoàn toàn đều là không, ở trong cửa tử nên sinh tâm sợ hãi lớn, đem việc thiện giáo hóa cho thế gian, chớ làm điều ác, luôn tu phước nghiệp, khởi tâm Từ bi. Vì sao? Vì đối với thân này thường ưa thích giữ gìn, cung cấp cho nó những thức ăn ngon nhất, tùy lúc nghỉ ngơi tự tại, không lo buồn, tuy thọ nhận những thứ vui thắng diệu như vậy, cuối cùng cũng không tránh khỏi sự chết, lúc sắp bỏ mạng, bị lửa đói sẽ đến hành hạ, thiêu đốt mà chết.

Này đại vương! Mặc y phục đều là những thứ tốt đẹp, lụa trắng Ca-thi, gấm vóc lụa là khi mặc vào mát ấm, thỏa tình hưởng thọ sự vui thích, rốt cuộc cũng không tránh khỏi cái chết. Lúc sắp chết nằm yên trên giường chiếu, xoay chuyển theo do người khác, các thứ cấu bẩn hiện quanh thân, đồ chăn mền phủ quanh chỗ nằm, khiến người trông thấy sinh tâm chán ghét.

Lại nữa, này đại vương! Hàng ngày lúc còn sống, luôn tắm rửa sạch sẽ, dùng đủ các thứ hương bột, hương xoa, các thứ đồ trang sức, xông ướp thơm ngát, trên đầu cài vòng hoa, dù cho hưởng thọ những thứ vui thượng diệu như vậy, nhưng rốt cuộc cũng không tránh khỏi cái chết, dần dần biến hoại trở lại hình trạng hôi thối như cũ, tắm rửa xoa các thứ hương đều là tạm bợ.

Lại nữa, này đại vương! Ở trong đại cung có nhiều thể nữ vây quanh, đàn sáo thay nhau mặc sức múa hát, thỏa thích vui theo thời gian không còn nghĩ đến đau buồn, cuối cùng cũng không tránh khỏi sự khổ của cái chết đưa đến, bức bách khiến sợ hãi mà chết.

Lại nữa, này đại vương! Chỗ ở nơi cung điện với đủ thứ trang nghiêm, các cửa thoáng mát thích hợp với thời tiết, vui thú trọn ngày thọ hưởng thâu đêm, nơi phòng thì đèn đuốc sáng rực, có nhiều thể nữ, hương thơm tỏa xa, hoa đẹp rải khắp, trang trí bảy thứ báu nơi giường nằm, nệm lót nhiều lớp và gối sắp ngay thẳng, mặc tình ngủ nghỉ không lo lắng mệt nhọc, đến khi nghiệp hết thì cũng không tránh khỏi cái chết, sau khi thân mất thì đưa đến nghĩa địa, vứt nơi đồng vắng, thi hài thối nát, máu huyết chảy tràn, xương thịt rã rời, người thấy nhờm gớm, làm thức ăn cho chim, thú, rừng như chồn, sĩi, diều, quạ, thương thay thân ấy đến nỗi như vậy.

Lại nữa, này đại vương! Một buổi sáng trời đẹp, khiến đám tùy tùng chuẩn bị xa giá ra khỏi thành, đi đến rừng thơm, mặc tình dạo chơi, thưởng thức, voi ngựa xe cộ trước sau đều sẵn, dong ruổi thỏa thích, các quan hầu hạ đứng quạt luôn trang nghiêm, màn trướng treo cao lại có lọng báu, trống, nhạc đủ loại vang lên, mọi người đều cung kính phụng hành như trời Đế Thích. Nếu phước mạng hết, sứ của Diêm-ma tìm đến bắt lấy thần hồn dẫn đến trước Diêm vương, tùy theo nghiệp phân định, phán xét, khó có thể tránh khỏi, chỉ còn lại hài cốt ở nơi mặt đất, cha mẹ, vợ con và muôn dân trong nước đều buồn khóc, kêu gào, đấm ngực thảy đều ảo não, xe tang đưa quan tài đến nghĩa địa, hoặc thiêu, hoặc chôn, hoặc thả xuống nước, các loại chim bay thú chạy, các loài cá, ba ba, rùa, ếch nhái nghe mùi thịt ấy tranh nhau đến ăn, nuốt, rúc rỉa, xương thành bụi bặm cùng đất không khác. Đại vương nên biết! Tất cả chúng sinh, loài thọ nhận thần thức đều như vậy cả, hoàn toàn chịu sự vô thường hoại diệt, thân thể khó bảo tồn, niệm niệm dời đổi, các phiền não nơi thân không thể yêu thích, ai là người có trí thì nên sinh tâm xa lìa.

Vì thế, này đại vương! Nên quán thân này là gốc của hoạn nạn, tùy thuộc nơi vô thường, luôn bị thần chết theo đuổi, bức bách, biết việc này rồi nên dùng chánh pháp để trị nước, không nên để tham, sân, si sai khiến mà làm các việc ác. Vì sao? Này đại vương! Ta không nói có kẻ phàm phu ngu si, đối với cảnh của năm dục là: sắc, thanh, hương, vị, xúc, luôn tích tụ nhiều, thường ưa thích gần gũi người như vậy mà có thể sinh tâm chán đủ.

Này đại vương! Người nào đối với cảnh của dục có thể dấy tâm nhàm chán, đó là bậc Hiền thánh, phát khởi trí tuệ thù thắng, ngay hiện tại mới có thể sinh tâm chán đủ, dần dần xa lìa, tu tập chứng đắc quả vị Niết-bàn vi diệu.

Bấy giờ, Thiên tử Thắng Quang nghe Đức Phật giảng nói về pháp tạo ra sự an ổn cho tự thân, pháp giữ nước lâu dài, làm lợi ích cho tất cả muôn loài, tiếng tốt vang khắp mười phương, khi qua đời sẽ được sinh lên cõi trời, thọ nhận mọi thứ diệu lạc, thì thâm tâm rất vui mừng, đạt được điều chưa từng có, chắp tay cung kính, nhất tâm chiêm ngưỡng, bạch Đức Thế Tôn:

–Như Lai Đại Từ vì con mà giảng nói nghĩa pháp vi diệu như vậy, nay con hết sức tôn kính, nguyện sẽ lưu truyền khắp cả nước, để mọi người đọc tụng tu tập. Đức Phật khen:

–Lành thay, lành thay! Này đại vương! Ông đời trước đã tu tập nhân nên đời này thọ nhận quả báo thù thắng, được làm Thiên tử đều theo sở nguyện của tâm, nên làm đúng như chỗ thuyết giảng, chớ có buông lung.

Lúc ấy Thiên tử Thắng Quang và đại chúng đều vui mừng tín thọ phụng hành, đảnh lễ mà lui ra.

Số 594 - Phật Thuyết Đại Tự Tại Thiên Tử Nhân Địa Kinh

SỐ 594

PHẬT THUYẾT ĐẠI TỰ TẠI THIÊN

TỬ NHÂN ĐỊA KINH

Hán dịch: Đời Triệu Tống, Đại sư Thi Hộ.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc thuộc nước Xá-vệ.

Bấy giờ, Tôn giả Đại Mục-kiền-liên đúng thời khất thực, đắp y mang bát, dùng diệu lực tinh tấn, vận dụng thần thông lớn, phóng ra vô số ánh sáng màu vàng ròng, chiếu khắp hư không. Lại dùng thần lực biến hóa thân mình hoặc lớn, hoặc nhỏ, hoặc một thân hay nhiều thân, sáng rực như ánh lửa, đi đến núi Côn lôn, đỉnh núi như tuyết. Nơi đỉnh núi ấy, đất được trang nghiêm bằng các thứ báu: vàng, bạc, lưu ly, chân châu, mã não, san hô, ma-ni, có các cung điện được trang hoàng bằng các thứ báu đẹp đẽ, đặc biệt. Ở khoảng giữa ấy có cung Đại tự tại, rộng hai do-tuần, cao năm do-tuần. Ánh sáng chiếu soi rực rỡ, có sáu mươi vị thần lớn thường bảo vệ, có trăm ngàn Thiên nữ vây quanh bốn phía, tấu lên bảy thứ âm nhạc. Nơi bốn mặt của cung điện có bảy điện rộng một câu-lô-xá đều dùng bảy thứ báu để trang hoàng. Bốn phía có ao tắm đầy tràn nước cam lồ thanh tịnh, trong ao đầy hoa sen trắng, hoa câu mẫu nại, như trăng sáng nơi bầu trời. Bên trên những hoa ấy đều trang nghiêm bằng các thứ vàng, bạc, ma-ni… Thiên tử Đại Tự Tại cùng với Thiên hậu Ô-ma đồng ngồi trên tòa Sư tử. Các Thiên chúng

thường đến vây quanh, cung kính, cúng dường. Chư Thiên chợt nghe tiếng đàn, nhạc, âm thanh vi diệu, nghe rồi ưa thích, say đắm, khiến tâm mê loạn.

Lúc ấy, Tôn giả Đại Mục-kiền-liên tuy có nghe tiếng nhạc kia, nhưng dùng căn lành vô úy để điều phục tâm mình dứt mọi tham vướng, như núi Diệu cao hiện lên từ nơi biển cả, đứng vững không lay động. Tôn giả đã thực hành diệu hạnh tinh tấn, thọ nhận sự cúng dường của tất cả thế gian, thân tướng đoan nghiêm, oai nghi đầy đủ, tay bưng bình bát. Thiên hậu Ô-ma bỗng nhiên thấy Tôn giả rồi sinh tâm nghi ngờ, tâu với Thiên tử:

–Đây là người gì mà thân mặc pháp phục đoan nghiêm, tịch tĩnh, các căn điều phục, đầy đủ oai nghi, có vòng ánh sáng chiếu rực rỡ như mặt trời mới mọc, an nhiên không động như núi Diệu cao?

Thiên tử nghe xong, bèn quan sát Tôn giả, rồi nói:

–Này Thiên hậu! Nàng nhận biết được chăng?

Thiên hậu đáp:

–Thiếp từ xưa chưa thấy, hôm nay cũng chẳng biết.

Thiên tử Đại Tự Tại bảo:

–Đây là đệ tử của Đức Phật có phước đức lớn, xa lìa tham dục, có thể dứt trừ các tội lỗi, giáo hóa chúng sinh và tạo mọi sự an lạc, nhân vì đi khất thực mà đến nơi này.

Thiên hậu Ô-ma nghe lời ấy rồi liền thưa với Thiên tử:

–Vị sư đó thế nào đầy đủ sắc tướng? Có đạo đức, oai lực và pháp hy hữu gì? Thiếp xin muốn được nghe về những điều ấy.

Thiên tử Đại Tự Tại đáp:

–Vị sư đó ở trong ba vô số kiếp cầu đạo Bồ-đề, rộng tu phước lực. Vị ấy ở trong thế gian làm những việc lớn khó làm, thực hành hạnh Bố thí ba-la-mật, bố thí các thứ thức ăn, y phục, nô tỳ, xe cộ, thành ấp, xóm làng, kho báu lớn và cả ngôi vua. Cũng từng bố thí cho các Bà-la-môn: vợ con nam nữ, mà tâm vị ấy không hề có chút tham tiếc, phiền não, cũng không có tên gọi về tham ái. Lại vì thương yêu tất cả chúng sinh mà xả bỏ đầu, mắt, tủy, não, mũi, lưỡi,

thân, thịt mà không hề có tư tưởng thống khổ, cũng không có tên gọi là hư dối. Thực hành bố thí chân thật vì dốc cầu quả với oai lực lớn của đạo Bồ-đề, nên đạt đầy đủ Bố thí ba-la-mật. Lại ở trong ba vô số kiếp, đối với vô số cảnh giới thực hành Trì giới ba-la-mật, giữ vững giới cấm. Nhờ oai đức trì giới nên thường được hàng trời, người cúng dường. Lại vì kẻ oán người thân luôn bình đẳng, không chống đối. Thực hành Nhẫn nhục ba-la-mật, dùng tám chánh đạo để điều phục tâm mình, thường hoan hỷ nhẫn nhục khiến tâm bình đẳng. Lại vì ba loại chúng sinh thượng, trung, hạ luôn thương yêu, tạo mọi lợi ích an lạc cho họ, nên hành Tinh tấn ba-la-mật, ngày đêm siêng năng tu tập. Lại sợ tâm ý tán loạn, duyên theo cảnh vọng, thoái chuyển nên thực hành Thiền định ba-la-mật, khiến tâm được hoàn toàn tịch tĩnh, khinh an. Lại nhằm để phát sinh trí tuệ, đọc tụng, phân biệt kinh điển vi diệu nên hành Trí tuệ ba-la-mật. Như vậy, trong ba vô số kiếp, thực hành đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật để cầu trí Nhất thiết trí. Ngày nay được quả Phật viên mãn, hàng phục tất cả Ma vương, chứng lý tịch diệt, sắc tâm vi diệu, đầy đủ ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp, sắc vàng trang nghiêm, ánh sáng như mặt trời, ba cõi không ai bằng, ra khỏi nạn luân hồi, đạt được giải thoát an lạc.

Lúc Đại Tự Tại thiên nói lời ấy xong, Thiên hậu Ô-ma rất vui mừng, cho thực hành bố thí… đạt được quả báo lớn, hôm nay nghe có thể hiểu được.

Lại hỏi:

–Đối với Thiên tử thì trước đây đã từng tu tập, hành hóa nghiệp gì? Nguyện xin Thiên tử hoan hỷ vì tôi lược nói.

Thiên tử Đại Tự Tại bảo:

–Nàng hãy lắng nghe, ta sẽ vì nàng mà nêu rõ. Này Thiên hậu! Ta ở đời quá khứ, trong vô số kiếp nơi trụ xứ của Đức Phật Đại Mâu-ni bố thí cúng dường, tu phước, trì giới, huân tập trí tuệ, từ đó đến nay mới được phước báo tự tại, ở trong tám đời thọ sinh đạt được tám thứ tự tại. Ta đã đời đời từng bố thí, trì giới, tu tập khổ hạnh để cầu được làm bậc chủ tể tự tại, mến mộ sự giải thoát cho đến hoàn toàn vắng lặng an lạc. Do đó quán xét bố thí, trí tuệ

phải nhất tâm gìn giữ, tu hành không gián đoạn.

Nói xong, Đại Tự Tại thiên ở trong nội cung dùng bát vàng đựng đầy trăm vị thức ăn, cơm thơm ngon đi đến trước Tôn giả Mục-kiền-liên, chí tâm dâng cúng. Tôn giả Mục-kiền-liên thọ nhận bát cơm rồi bay vọt lên hư không, muốn trở về.

Đại Tự Tại thiên vốn đầy đủ trí túc mạng nên thưa với Tôn giả Mục-kiền-liên:

–Xin Tôn giả hãy tạm dừng lại, lắng nghe tôi nói. Vào thuở rất xa xưa, lúc Đức Phật mới xuất hiện, tôi nhớ trong đời quá khứ đã làm chúa tể ở vùng đất này, làm thầy trong ba cõi, biết được sự sinh diệt của thế gian, không ai sánh bằng. Tôn giả lắng nghe lời này, nhất tâm đi đến núi Hương túy.

Khi ấy, Tôn giả Đại Mục-kiền-liên vận dụng diệu lực thần thông bay lên hư không, đến núi Hương túy. Một bên của núi ấy có ao là dấu vết của bậc Thánh tên là Thiên Thủy, liền vào trong ao ấy tắm gội, rồi ngồi nơi đỉnh núi mở bát vàng ra, cơm trong bát ấy thơm ngon, hương sắc đầy đủ, biến thành thức ăn của hàng trời. Tôn giả Mục-kiền-liên ăn xong chợt có Thiên nữ dâng lên nước sạch, Tôn giả thọ nhận rồi, năm phần thân thể đều sạch sẽ, an tọa trên núi ấy buộc ý chuyên tâm nhập định, quán xét, suy nghĩ lời nói của Đại Tự Tại thiên: “Vào thuở rất lâu xa, Phật mới xuất hiện ở đời trải qua hàng ngàn đời không thể biết được, trong trăm ngàn đời cũng không thể biết được. Trải qua hàng ức trăm ngàn đời cũng không thể biết được.”

Tôn giả bèn ra khỏi thiền định đứng dậy đi đến núi Ma-tư-ấn-nại-la vào định, suy nghĩ cũng chẳng có thể biết. Lại đi vào hang động của núi chúa Ma-tư-ấn-nại-la cũng nhập định, suy nghĩ nhưng cũng chẳng thể biết được. Từ đó, đi qua bảy mươi ngọn núi, nhập định quán xét, tư duy cũng không thể nhận biết. Lại đến ba mươi hai châu, ngồi yên lặng suy nghĩ, mà cũng không thể biết được.

Tôn giả Mục-kiền-liên nói:

–Trí tuệ của Đại Tự Tại thiên kia, dù trong lời nói, ý nghĩ nhỏ nhất mà hàng Thanh văn và Bích-chi-phật cũng không thể biết được. .

Tôn giả Mục-kiền-liên bèn nhất tâm nói với Trưởng lão Xá-lợi-phất:

–Tôn giả hãy lắng nghe, tôi ở đỉnh núi Côn lôn, thấy Thiên tử Đại Tự Tại, vị ấy đã nói với tôi: “Vào thuở xa xưa, lúc Đức Phật mới xuất hiện ở đời”, đối với tôi ý nghĩ này hoàn toàn không thể nhận biết. Nay Tôn giả là bậc đầy đủ trí tuệ lớn, sâu xa vi diệu, tinh tế, trí của Tôn giả có thể nhận biết về số giọt mưa trong ba năm ba tháng, biết được số giọt nước nơi bốn biển lớn, biết được nẻo hành nơi tâm của mọi người trong bốn châu lớn. Do trí tuệ lớn như vậy, nên Tôn giả đối với ý nghĩa của lời nói ấy có thể hiểu biết được, xin Tôn giả Từ bi lược giải chỉ bày.

Trưởng lão Xá-lợi-phất nghe rồi liền nhập định, trải qua trăm ngàn vạn ức đời, tư duy việc này mà không thể nhận biết.

Lúc ấy, Trưởng lão Đại Ca-diếp nói với Trưởng lão Xá-lợi-phất:

–Pháp được Thiên tử Đại Tự Tại nêu bày, ý nghĩa rất là sâu xa vi diệu khó lường. Nếu Tôn giả đạt được diệu lực của Phật thì mới có thể biết. Còn chỉ dùng tự lực để suy xét thì khác nào cầm một tấc cỏ đo lường núi Tu-di.

Bấy giờ, Tôn giả Đại Ca-diếp tự suy nghĩ: “Trong khoảng sát-na nhanh như ánh chớp có thể quán xét sự việc trong thời quá khứ lâu xa như ở trong lòng bàn tay, thì chỉ có trí lớn của Đức Phật mới nhận biết được”.

Trưởng lão Đại Ca-diếp phát ra âm thanh thanh tịnh nói với Tôn giả Mục-kiền-liên:

–Nếu Thiên tử Đại Tự Tại tự thể hiện phép tắc mẫu mực, thì ở thế gian, cõi trời không ai có thể nhận biết được, chỉ có trí tuệ của Bậc Nhất Thiết Trí, trong ba cõi không ai sánh bằng mới có thể chứng biết. Vì sao? Vì Đức Phật Thế Tôn đối với tâm hành của tất cả chúng sinh thuộc căn cơ thượng, trung, hạ hiện có, nơi đời quá khứ, hiện tại trong trăm ngàn ức hằng hà sa thế giới thảy đều có thể nhận biết rõ như xem vật nơi lòng bàn tay. Như vậy nên gọi là trí Nhất thiết trí.

Lúc này, các Tôn giả Mục-kiền-liên, Xá-lợi-phất, Đại Ca-diếp

cùng đi đến chỗ Phật, nhiễu quanh Đức Thế Tôn rồi năm vóc gieo sát đất, nhất tâm cung kính và lui ra ngồi qua một bên.

Khi ấy, Đức Thế Tôn biết được tâm niệm của các vị Tôn giả nên nhìn họ rồi mỉm cười. Bấy giờ, Tôn giả Đại Mục-kiền-liên tán thán công đức của Phật, mặt Phật đoan nghiêm như hoa sen vàng nở, dung nhan từ hòa vui vẻ, phước tướng sâu dày, hàng răng bằng khít, thân tướng đẹp đẽ, phóng ra ánh sáng lớn đủ các màu sắc, tỏa chiếu khắp thế gian, núi sông, hang động không đâu là không được chiếu sáng. Giả sử ánh sáng của trăm ngàn ức mặt trời, mặt trăng tụ hội lại thì cũng không thể sánh bằng. Đức Thế Tôn tuyên thuyết pháp vị giải thoát thấm nhuần khắp ba cõi, tất cả chúng sinh đều được lợi ích.

Tán thán như vậy rồi cung kính đảnh lễ, thưa:

–Bạch Thế Tôn! Hôm đó con mang bình bát đến cung trời Đại Tự Tại khất thực, lúc ấy Thiên tử Đại Tự Tại trông thấy liền đúng như pháp cúng dường thức ăn và nói: “Thuở rất xa xưa lúc Đức Phật mới xuất hiện ở đời”, con đối với lời nói ấy hoàn toàn không thể thông đạt. Đức Phật là bậc đầy đủ Nhất thiết trí thì đối với tâm hành sai biệt của chúng sinh trong trăm ngàn vạn ức hằng hà sa số thế giới hiện có trong thế gian đều nhận biết rõ như xem vật nơi lòng bàn tay. Lưỡi của Đức Thế Tôn dài rộng che khắp diện, luân. Nguyện xin Đấng Mâu-ni giải quyết tâm nghi ngờ cho con.

Đức Thế Tôn bèn dùng Phạm âm vi diệu bảo Tôn giả Đại Mục-kiền-liên:

–Ông hãy lắng nghe và ghi nhớ kỹ, Như Lai sẽ vì ông mà phân biệt, giải thích.

Thời ấy, vào thuở quá khứ xa xưa cách đây tám vạn bốn ngàn kiếp, lúc đó Đức Phật là Bậc Chánh Đẳng Chánh Giác xuất hiện ở đời, hiệu là Công Đức Hải, có một thành lớn cũng tên là Công đức hải.

Nơi đại thành ấy có một vị Bà-la-môn tên là Tịch tĩnh, có hai người con, một tên Thương-ca, hai là Lỗ-chi dần dần trưởng thành, thông minh đều do chán ghét sinh tử nên làm lễ thưa với cha mẹ:

–Chúng con muốn vào núi để tu tập.

Cha mẹ không đồng ý nên bảo họ không được đi. Lại thưa với cha:

–Con phải nên tu tập đạo.

Thưa như vậy ba lần liền rời cha mẹ vào nơi hang núi, dựng am tranh làm chỗ nương thân, cách am khoảng mười một bước bên ngoài có một Bà-la-môn già tu theo pháp của bậc Tiên nhân. Lại có một người cũng trú gần đấy, tự tu hành. Nhân ngày lễ, bốn người tụ hội cùng hỏi thăm nhau, mỗi người đều nói về chỗ mong cầu, ưa thích của mình. Lỗ-chi hỏi vị Bà-la-môn già:

–Ông tu tập theo hạnh gì, nhằm cầu quả báo gì?

Vị Bà-la-môn tuổi cao đáp:

–Ta tu hành là để cầu được thân tướng như Phạm thiên sống hàng ngàn năm ở cõi trời.

Lại hỏi người tu hành ở gần bên:

–Ông tu theo hạnh gì, nhằm cầu quả báo như thế nào? Vị ấy đáp:

–Tôi cầu làm chủ nơi ba cõi, thọ mạng hàng ngàn năm nơi cõi trời.

Đại tiên Thương-ca thì tự nói:

–Tôi cầu sống hàng ngàn năm nơi cõi trời, lại được mọi người ở thế gian yêu kính.

Tiên nhân Lỗ-chi vốn đầy đủ trí tuệ nên nói với những người kia:

–Sự mong cầu của ba người các ông thành tựu được quả báo của thế gian, còn chỗ mong cầu của tôi hiện nay là vì tất cả chúng sinh: từ loài hai chân, bốn chân, nhiều chân, không chân, loài có hình sắc, không có hình sắc, cho đến hàng căn cơ thượng, trung, hạ đang bị luân hồi trong thế gian đều khiến được giải thoát.

Như vậy, qua thời gian sau, từ trên cõi trời, Đức Phật Công Đức Hải cùng với vô số trăm ngàn ức chúng, nào Đế Thích, Phạm vương, hàng trời, người, phàm, thánh tùy tùng đang vây quanh trước sau. Đức Phật ấy an tọa trên tòa sen vàng, thân khoác y đỏ, mặt như vầng trăng tròn, phóng ra ánh sáng an lành gồm đủ màu

sắc xanh vàng đỏ trắng, tỏa chiếu xuống mặt đất, soi sáng các chúng sinh khiến cho tâm họ đều được thanh tịnh. Bốn người tu hành kia liền đến trước chỗ Phật.

Lúc này, vị Bà-la-môn lớn tuổi dùng hoa cỏ cát tường trắng cúng dường nơi Phật, làm lễ đi quanh chỗ Phật rồi phát nguyện:

–Nhờ việc lành này của con, xin được làm chủ cõi Phạm thế, năm mặt đoan nghiêm, ban cho vô số chúng sinh được viên mãn mọi sở nguyện.

Tiếp theo, một vị Tiên nhân đem một thanh sắt để cúng dường Phật, rồi dùng dầu thơm xoa lên chân Phật, sau đấy phát nguyện:

–Nhờ việc thiện này mà con xin sẽ được thân trời Na-la-diên, làm chủ tể ba cõi.

Tiếp đến là Tiên nhân Thương-ca, thắp ba cây đèn, bày ra ba cây kim, chí tâm cúng dường, phát nguyện:

–Nhờ việc hiến cúng ba cây đèn và ba cây kim này, nguyện được đầy đủ ba mắt và tay cầm cây chóa ba, đời đời nguyện thường thực hành bố thí, làm chủ tể thế gian, được tám thứ tự tại, thành tựu mọi đều mong muốn, tâm thức thông đạt.

Khi ấy, Tiên nhân Lỗ-chi với búi tóc dài màu đỏ nơi đầu rất đẹp, liền xõa ra, trải trên đường và thưa Đức Thế Tôn:

–Xin Phật Từ bi giẫm lên tóc con mà đi qua.

Hai chân của Phật ở trong ba cõi đạt được điều chưa từng có, tức bên dưới bàn chân có tướng Thiên bức luân gồm có dấu cờ, dấu phướn, dấu chày kim cang, các tướng như vậy đều có hình hoa văn giống như bức họa thêu trang hoàng đẹp đẽ. Đức Phật bèn giẫm lên tóc đi ngang qua. Vị ấy phát nguyện:

–Nhờ việc thiện này, con xin sẽ được thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh trong các nẻo luân hồi.

Sau khi bốn người đều phát nguyện như vậy, thì vị Bà-la-môn tuổi cao, nhờ tu tập các điều thiện nên được thân Phạm vương, đầy đủ năm đầu mặt, làm chủ ba cõi, do dùng hoa cỏ cát tường cúng dường, nên nhận lấy quả báo là tay cầm Thiên phất. Vị tu hành tiếp theo do tu tập căn lành nên tích tụ phước vô tận, được thân trời Na-

la-diên, nhờ cúng dường thanh sắt nên tay cầm bánh xe báu tên là Diệu hiện, có thể phá trừ tất cả hàng A-tu-la. Vị thứ ba là Tiên nhân Thương-ca, nhờ cúng dường ba ngọn đèn nên mặt có ba mắt, do cúng dường ba cây kim nên tay cầm cây chóa ba, nhờ đi quanh Thế Tôn nên được thế gian yêu kính, đạt tám thứ tự tại, làm chủ thế gian, có thể hiểu rõ sự sinh diệt ở đời. Vị thứ tư là Lỗ-chi, nhờ trải tóc cúng dường, do nguyện lực này nên được xa lìa tham dục, ra khỏi ba cõi, thành tựu trí Nhất thiết trí, hiệu là Thiên Trung Thiên.

Đức Thế Tôn muốn lập lại ý nghĩa trên nên nói kệ:

Hoa cát tường tối thượng

Cúng dường rồi nhiễu quanh

Sẽ được thân Phạm vương

Làm chủ cõi Ta-bà.

Tướng năm mặt trang nghiêm

Tay cầm cây Thiên phất

Cúng sắt, đạt công đức

Làm trời Na-la-diên

Tay cầm vàng Diệu Hiện

Có thể phá Tu la.

Vị thắp ba ngọn đèn

Cúng dường ba cây kim

Nên mặt sinh ba mắt

Tay cầm cây chóa ba.

Đại Tiên nhân Lỗ-chi

Trải tóc để cúng dường

Nhờ điều diệu thiện này

Sẽ được thành quả Phật.

Trời Tự Tại nhớ lại

Vô số kiếp quá khứ

Các vị ấy tu hành

Về sau sẽ thành Phật,

Xuất hiện ở thế gian

Thanh văn chẳng biết được

Chỉ có Phật vô thượng

Thấu tỏ nên phân biệt.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo Tôn giả Mục-kiền-liên:

–Thiên tử Đại Tự Tại ấy có được thân như vậy rất là hy hữu. Vị đó từ cõi Phạm thiên hạ sinh xuống cõi người, khi ấy trong nghĩa địa có một nữ quỷ đói tên là Huyễn Hóa. Quỷ nữ ấy giao hợp với quỷ liền có thai, vị trời kia liền thác sinh vào trong bụng quỷ, sau đó mới sinh ra, mặt có ba mắt, thân có ánh sáng. Quỷ mẹ thấy thế rất sợ hãi bèn bỏ chạy. Do phước đức của vị trời kia nên ánh sáng chiếu tỏa khắp nghĩa địa. Lúc này, tất cả đám quỷ trông thấy ánh sáng như mặt trời liền sinh lòng nghi ngờ, sợ hãi, bèn hỏi:

–Ngươi là người gì? Vị trời ấy đáp:

–Ta là Đại Tự Tại thiên, tên là Tự Sinh.

Các quỷ nghe vậy, nên cung kính, lễ bái, khen ngợi diệu lực thù thắng, tinh tấn, sắc tướng đẹp đẽ. Lại có Thiên nữ và các Phạm thiên cùng đến chiêm ngưỡng, thấy vị Phạm thiên kia đầy đủ năm đầu, trong đó có một đầu rất xấu xí, mọi người đều kinh sợ, lòng sinh bực bội bèn nói với Đại Tự Tại thiên:

–Xin hãy vì chúng tôi mà cắt bỏ cái đầu xấu ấy.

Đại Tự Tại thiên bảo:

–Nếu cắt bỏ đầu kia thì sẽ khiến cho ta phạm tội giết Phạm thiên.

Thiên chúng lại nói:

–Như có tội lỗi thì chúng tôi sẽ xin chịu gánh lấy. Khi ấy, Đại Tự Tại thiên chấp thuận tự biến thành con chim ưng lớn, dùng móng tay của mình ngắt bỏ một cái đầu. Do đó Đại Tự Tại thiên nơi tay của mình đã cầm lấy đầu Phạm thiên, tất cả hàng trời, người, Bà-la-môn thảy đều thấy biết.

Khi Phật giảng nói về điều này rồi, Tôn giả Đại Mục-kiền-liên… đều nhất tâm lắng nghe và hết sức hoan hỷ.

Số 595 - Kinh Ta-Miệt-Nẵng-Pháp Thiên Tử Thọ Tam Quy Y Khỏi Sinh Vào Ác Đạo

SỐ 595

KINH TA-MIỆT-NẴNG-PHÁP THIÊN

TỬ THỌ TAM QUY Y KHỎI SINH

VÀO ÁC ĐẠO

Hán dịch: Đời Triệu Tống, Đại sư Pháp Thiên.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc thuộc nước Xá-vệ, cùng với đại chúng Tỳ-kheo đông đủ.

Lúc ấy, có một Thiên tử tên là Ta-miệt-nẵng-pháp sắp hết phước báo của hàng trời, mạng sống chỉ còn hơn bảy ngày, hiện rõ trước năm tướng suy, thân không còn oai đức, cấu uế sinh trở lại, vòng hoa trên đầu héo úa, các chi phần trong thân thể phát ra mùi hôi, do đó Thiên tử Ta-miệt-nẵng-pháp chẳng thích tòa ngồi cũ, lăn lộn trên đất, khóc lóc bi thảm, than thở:

–Khổ thay, khổ thay! Ao tắm Mạn-na-cát-nhó. Khổ thay, khổ thay! Ao tắm gội. Khổ thay, khổ thay! Xe báu và rừng rậm hoan hỷ trở thành xấu xí… Các vườn tược như vậy chẳng còn dạo chơi được nữa. Khổ thay, khổ thay! Hoa Phả-lý-da-đa-la-ca mãi mãi không còn hái được, mặt đất đủ các thứ báu mềm dịu không còn được giẫm lên. Khổ thay, khổ thay! Các kỹ nữ ở cõi trời đoan trang, xinh đẹp, thường theo hầu hạ, nay đều xa lìa.

Lúc này, có vị Thiên tử khác thấy sự việc như vậy, bèn đi đến chỗ của Đế Thích thưa:

–Thưa Thiên chủ! Thiên tử Ta-miệt-nẵng-pháp hiện rõ năm tướng suy thoái, mạng sống chỉ còn bảy ngày nữa, đang lăn lộn trên đất, gào khóc bi thương, than rằng: Khổ thay, khổ thay!… Thưa Thiên chủ! Con thấy sự việc này rồi, lòng rất thương xót nên đến để thưa lại.

Khi ấy, Thiên chủ Đế Thích vì lòng thương cảm nên đi đến chỗ Thiên tử Ta-miệt-nẵng-pháp, bảo:

–Này Thiên tử! Vì sao mà ông lăn lộn trên đất, than khóc bi thảm, nói những việc khổ làm cho người thấy động lòng thương xót?

Thiên tử Ta-miệt-nẵng-pháp nghe lời hỏi ấy, liền đứng dậy sửa lại y phục, cung kính chắp tay thưa:

–Thưa Thiên chủ Đế Thích! Hiện nay mạng sống của con chỉ còn bảy ngày, sau khi chết sẽ bị đọa vào cõi Diêm-phù-đề, ở thành Vương xá, do nghiệp tạo từ đời trước nên bị làm thân heo.

Thưa Thiên chủ! Khi đã thọ thân ấy thì ở trong nhiều năm phải ăn uống đồ dơ bẩn, con thấy khổ như vậy nên rất buồn lo.

Thiên chủ Đế Thích nghe rồi, rất thương xót nên bảo với Thiên tử Ta-miệt-nẵng-pháp:

–Này Thiên tử! Ông có thể thành tâm quy y Tam bảo, nên nói lời như vầy:

Quy y Phật, Đấng Lưỡng Túc.

Quy y Pháp, bậc lìa dục.

Quy y Tăng, chúng tôn quý.

Lúc đó, Thiên tử Ta-miệt-nẵng-pháp vì sợ chết phải bị đọa vào loài súc sinh nên thưa với Đế Thích:

–Thưa Kiều-thi-ca! Hôm nay con xin nguyện:

Quy y Phật, Đấng Lưỡng Túc.

Quy y Pháp, bậc lìa dục.

Quy y Tăng, chúng tôn quý.

Thiên tử thọ tam quy y rồi, tâm luôn nhớ nghĩ đến Tam bảo, cho tới lúc mạng chung. Đối với pháp của chư Thiên, hàng trí tuệ thấp kém còn bị kiến chấp, không thể quán xét được.

Bấy giờ, Thiên chủ Đế Thích quán xét xem vị Thiên tử kia sinh vào nơi chốn nào. Sinh vào thành lớn Vương xá, thuộc cõi Nam Diêm-phù-đề thọ thân heo chăng, hay chẳng thọ thân heo?

Đế Thích vận dụng hết Thiên nhãn để quán xét mà chẳng thấy, lại quan sát nơi cõi ngạ quỷ, súc sinh cũng không thấy. Lại quan sát cõi người ở thế giới Ta-bà cũng lại chẳng thấy, cho đến chư Thiên của cõi Tứ Thiên vương và trời Đao-lợi, xem xét hết thảy cũng đều không thể thấy. Lúc này Thiên chủ Đế Thích do không thấy nên sinh tâm nghi ngờ, bèn đi đến chỗ Đức Phật nơi rừng cây Kỳ-đà, đảnh lễ sát chân Phật, lui ra ngồi một bên thưa:

–Bạch Thế Tôn! Thiên tử Ta-miệt-nẵng-pháp hiện tại với năm tướng suy bày rõ, mạng sống chỉ còn bảy ngày, nên lăn lộn trên đất, gào khóc bi thương, nói lên các sự thống khổ, khiến người trông thấy đều cảm động.

Khi con đến đó thấy sự việc như vậy bèn hỏi:

–Vì sao Thiên tử buồn bã khóc lóc thảm thiết, vóc dáng tiều tụy như thế?

Thiên tử Ta-miệt-nẵng-pháp nói:

–Nay mạng sống của tôi chỉ còn bảy ngày, sau khi chết sẽ sinh vào thành Vương xá ở cõi Diêm-phù-đề, đọa làm thân heo, trong nhiều năm phải ăn uống những thứ dơ bẩn.

Con nghe như vậy, lòng rất thương xót mới bảo:

–Nay Hiền giả muốn thoát khỏi khổ ấy thì nên quy y Tam bảo, đọc lời như vầy:

Quy y Phật, Đấng Lưỡng Túc.

Quy y Pháp, bậc lìa dục.

Quy y Tăng, chúng tôn quý.

Khi ấy, Thiên tử Ta-miệt-nẵng-pháp vì sợ chết bị đọa làm súc sinh nên thưa:

–Nay con xin nguyện:

Quy y Phật, Đấng Lưỡng Túc.

Quy y Pháp, bậc lìa dục.

Quy y Tăng, chúng tôn quý.

Thiên tử Ta-miệt-nẵng-pháp thọ tam quy rồi sau đấy thì mạng chung.

Đế Thích thưa:

–Bạch Thế Tôn! Nay con không biết Thiên tử Ta-miệt-nẵng-pháp kia thác sinh vào nơi chốn nào?

Đức Thế Tôn dùng Chánh biến tri bảo Đế Thích:

–Này Kiều-thi-ca! Thiên tử Ta-miệt-nẵng-pháp đã được sinh lên cõi trời Đâu-suất, hưởng thọ năm thứ dục lạc.

Thiên chủ Đế Thích nghe Phật nói rõ như vậy liền hết sức vui mừng, tâm ý thư thái, các căn sung mãn, liền ở trước Phật nói kệ:

Nếu quy y Thế Tôn

Thì chẳng đọa đường ác

Xả bỏ thân người rồi

Sẽ được thọ thân trời.

Nếu quy y chánh pháp

Chẳng đọa vào đường ác

Xả bỏ thân người rồi

Sẽ được thọ thân trời.

Nếu quy y Thánh tăng

Không đọa vào đường ác

Xả bỏ thân người rồi

Sẽ được thọ thân trời.

Đế Thích lại nói kệ tiếp:

Thành tâm quy y Phật

Chỗ người ấy đạt được

Hoặc ngày hoặc là đêm

Tâm Phật thường nhớ nghĩ.

Chí tâm quy y Pháp

Người ấy sẽ đạt được

Hoặc ngày hoặc trong đêm

Pháp lực thường gia hộ.

Thành tâm quy y Tăng

Người ấy sẽ đạt được

Hoặc ngày hoặc là đêm

Oai lực Tăng che chở.

Đế Thích nói kệ xong, Thế Tôn liền bảo:

–Đúng vậy, đúng vậy!

Quy y Phật, Pháp, Tăng

Chắc chắn khỏi đường ác

Xả bỏ thân người xong

Sẽ được làm thân trời.

Lúc ấy, Đức Thế Tôn lại nói kệ:

Nếu hai chữ Phật-đà

Phát ra từ trên lưỡi

Thì những người quy y

Không uổng phí một đời.

Nếu hai chữ Đạt-ma

Phát ra ở trên lưỡi

Những người đã quy y

Không uổng phí một đời.

Nếu hai chữ Tăng-già

Phát ra từ trên lưỡi

Thì những người quy y

Không uổng phí một đời.

Lại nói kệ:

Không biết danh hiệu Phật, Pháp, Tăng

Người ấy cuối cùng chẳng được gì

Ở mãi chốn sinh tử luân hồi

Như hoa Ca-thi giữa hư không.

Phật nói kinh này rồi, các chúng Tỳ-kheo, trời Đế Thích… tất cả đại chúng đều vui mừng tin thọ, đảnh lễ và lui ra.

Số 596 - Phật Thuyết Thiên Vương Thái Tử Tích-La Kinh

SỐ 596

PHẬT THUYẾT THIÊN VƯƠNG THÁI

TỬ TÍCH-LA KINH

Hán dịch: Đời Tần, Tăng Hựu sao lục.

Nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Khi ấy Thái tử của Thiên vương tên là Tích-la, từ trên trời bay xuống chỗ Phật, cung kính đảnh lễ nơi chân Phật, rồi đứng yên chắp tay thưa:

–Người khắp thế gian đều mong cầu thức ăn, y phục bảy thứ báu, các thứ vui thích, quan chức, đất nước, nhưng lẽ nào chẳng có người dốc cầu hạnh chân thật chăng?

Đức Thế Tôn khen:

–Ngươi hỏi thật có ý nghĩa.

Cũng có người mong cầu đất nước, châu báu lại cũng có người dốc lòng mong cầu các hạnh. Tích-la Lại hỏi:

–Người mong cầu các hạnh đạt được nguyện vừa ý, nghĩa ấy là thế nào?

Đức Phật dạy:

–Có hai hạnh: Hạnh lành thì có phước, hạnh ác thì tai ương, phước họa theo người như hình theo bóng.

Tích-la thưa:

–Lành thay, lành thay! Đúng như lời Phật dạy.

Nhớ lại đời trước của con làm vua ở đời, nghĩ xét mạng sống vô thường, tâm muốn bố thí nên tụ họp quần thần bảo:

–Ta muốn làm một cái trống lớn, khiến cho âm thanh truyền xa khắp trăm dặm, ai có thể làm được việc này?

Các quan đều thưa:

–Chúng thần không thể làm được.

Có một vị quan tên là Khuông Thượng, luôn trung thành với vua, thương yêu cứu giúp muôn dân, liền tâu:

–Thần có thể làm được việc đó, nhưng phải cần có tiền chi phí.

Vua bảo:

–Rất tốt.

Nhà vua liền mở kho tàng giao cho người ấy.

Khuông Thượng chở của báu đến cửa cung vua, đánh trống rao:

–Hôm nay đức vua nhân từ, thương xót bố thí, muốn cứu giúp cho dân chúng nghèo cùng, khổ cực và cúng dường các thứ y phục, thức ăn cho đạo sĩ. Nếu ai thiếu thốn nên đến cửa cung của vua.

Người nghèo thiếu khắp các nước cùng mang, cõng, giúp nhau đến đầy đường chật nẻo, ngửa mặt lên trời khen:

–Muôn dân bần cùng nay được sống lại!

Một năm sau nhà vua có chiếu:

–Trống đã làm xong chưa?

Quan Khuông Thượng đáp:

–Đã xong rồi. Vua bảo:

–Vì sao không nghe tiếng trống ấy?

Vị quan thưa:

–Nguyện xin đấng Minh vương chịu hạ thánh thể ra khỏi cung, đi khắp trong nước để nghe tiếng trống Phật pháp, âm thanh vang động khắp mười phương.

Vua liền sửa soạn xa giá rồi đi khắp đất nước, gần gũi dân chúng.

Vua bảo:

–Dân chúng đông đúc chăng?

Vị quan tâu:

–Trước đây bệ hạ ra lệnh cho hạ thần làm trống lớn, khiến cho tiếng vang đến trăm dặm, là muốn để tuyên dương công đức, tiếng đồn khắp bốn phương xa. Thần nghĩ: “Cây khô da chết không thể tuyên dương vinh dự phước đức của vua, thần đã nhận của báu, đem y phục, thức ăn, cung cấp cho các Sa-môn, Phạm chí và cứu giúp dân chúng nghèo cùng, thiếu thốn trong cả nước, truyền rao khắp nơi, các nước lân cận đều quy thuận, hưởng nhờ, giống như đứa con đói khát gặp được mẹ hiền.”

Vua hỏi dân chúng:

–Các ngươi từ đâu đến?

Muôn dân cúi đầu thưa:

–Từ một trăm dặm, hai trăm dặm… ngoài vạn dặm đến.

Tất cả đều tâu với vua:

–Thưa đấng Minh vương! Ân đức của nhà vua thấm nhuần khắp các cõi, do đó chúng con bỏ nước cũ đến đây sinh sống, ái mộ lòng từ của bệ hạ đã cứu giúp chúng con.

Vua nói:

–Hay thay, hay thay! Đây là mệnh lệnh của ta, sự bất an của đất nước giống như thân có bệnh, ta cứu họ bằng thuốc, quần thần nuôi họ bằng cháo. Vua bảo:

–Theo nhu cầu của muôn dân thì cứ mặc tình cho họ, không cần tâu xin.

Sau khi nhà vua qua đời, thần thức sinh lên cõi trời làm Thiên Diệu vương. Khi tuổi thọ hết thì sinh xuống thế gian làm Chuyển luân thánh vương, chỗ ở ra vào an ổn, nhà vua có đầy đủ bảy báu. Hôm nay lại sinh lên trời làm thái tử của Thiên vương. Sở dĩ được như vậy là nhờ thân trì giới, cứu giúp chúng sinh, phụng hành giới

pháp của Phật, hành động của thâm tâm đều đúng đắn, hoàn toàn đạt được phước ấy.

Đức Phật bảo Thái tử Tích-la:

–Phàm là người tạo tác hành động như bóng theo hình, như âm vang theo tiếng đều được đáp lại.

Thái tử Tích-la nghe lời Phật dạy rồi, hoan hỷ làm lễ và lui ra.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.