Cương Yếu Kinh Pháp Hoa

Ý nghĩa phẩm An lạc hạnh

Ý nghĩa

PHẨM AN LẠC HẠNH

THỨ 14

Đọc phẩm an lạc hạnh, cần ghi nhớ rằng trên bước đường theo dấu chân Phật, chúng ta làm bất cứ việc gì không an lạc sẽ không giải thoát được. Nói cách khác, chúng ta có thể sử dụng tất cả các pháp như phương tiện hành đạo, nhưng phải nhớ phương tiện nào cũng phải dẫn đến thân tâm an lạc; vì đạo Phật lấy giải thoát là chính.

Đức Phật dạy thân khẩu ý an lạc và kinh điển Đại thừa khai triển thêm thệ nguyện an lạc, theo đó những gì chưa làm được, chúng ta phải để đó và nguyện đến khi có đủ điều kiện sẽ làm.

Theo pháp an lạc tu hành, thì không chán nản, không thoái tâm, không bỏ cuộc. Thật vậy, nhiều người chỉ vì quyết tâm phải thực hiện việc gì mà phải bị tan thân mất mạng hay bị tù đày, thân bại danh liệt. Vì làm chưa đúng lúc, không đúng chỗ, không đúng người, không thể thành công; hoa nở hay tàn cũng phải tuân theo quy luật tất yếu, không thể khác.

Câu nói nổi tiếng của Thiền sư Nhật Bản là đúng lúc giáo hóa mới giáo hóa được. Trong kinh Pháp Hoa phẩm thứ 7 Hóa Thành dụ cũng nói rõ ý này, Đức Phật

Đại Thông Trí Thắng thành đạo rồi mà cũng phải chờ 10 tiểu kiếp mới thuyết pháp giáo hóa.

Phần Tích môn nhằm dạy các Bồ tát sơ tâm như chúng ta. Chúng ta chưa thấy đúng, chưa thấy xa, nhưng thường nghĩ rằng người khác làm được thì mình cũng làm được. Điều quan trọng là khi nào làm được. Người làm được là người đã có chuẩn bị. Theo tôi, dịp may chỉ đến với những người có chuẩn bị. Thể hiện tinh thần này, Đức Phật nói Di Lặc Bồ tát là hàng Đẳng giác Bồ tát, thành Phật được; nhưng Ngài chưa hạ sinh trên cuộc đời vì quyến thuộc chưa thuần thục, dù bản thân Ngài đã trọn lành. Nói cụ thể, một mình ta tốt chưa đủ, còn cần người hợp tác với ta phải tốt. Quyến thuộc hay pháp lữ đồng hành xấu thì dễ phá hư việc của ta.

Sau khi nghe Đức Phật nói Ngài thành tựu hạnh kham nhẫn, khoan dung, từ bi đối với người ác xấu chuyên hại Ngài là Đề Bà Đạt Đa, giúp Ngài mau đạt quả vị Vô thượng Chánh đẳng giác, thì các Bồ tát mới phát tâm thấy việc giáo hóa chúng sinh dễ dàng quá, hay quá, họ liền phát tâm hoằng truyền kinh Pháp Hoa không tiếc thân mạng. Nói cách khác, họ suy nghĩ hy sinh làm một việc nào đó, để được thiện pháp, để chuyển kiếp được tốt đẹp hơn, thì có mất mạng cũng không sao.

Bồ tát Văn Thù Sư Lợi là bậc đại trí biết rằng những người mới phát tâm làm như vậy có hại hơn là lợi; vì nghiệp và phiền não sinh ra, họ sẽ vào ba đường ác, không thành Thánh, thành Phật được. Chỉ khi nào

tâm hoàn toàn trong sáng và lòng từ bi bao phủ cả vạn vật mới đủ khả năng hoằng truyền kinh Pháp Hoa, tức làm những việc khó làm. Chưa đạt được tư cách và đạo lực như Phật và các vị đại Bồ tát mà đánh mất thân mạng này thì bị đọa. Thật vậy, nhờ có thân tứ đại như một công cụ giúp chúng ta tiến tu lên quả vị Hiền, Thánh, Phật; nhưng một phút sai lầm tan thân mất mạng, muôn kiếp trầm luân thì rất khó tu.

Vì vậy, cần suy nghĩ cân nhắc, nếu việc làm chúng ta đụng chạm quyền lợi của người khác, họ phải giết mình; việc có lợi cho họ, họ mới ủng hộ. Nhận thức như vậy, điều quan trọng nhất Đức Phật dạy chúng ta là phải sống vô hại đối với mọi người. Có thể khẳng định rằng thiện pháp nhỏ nhất chúng ta tu là phải không gây tổn hại cho bất cứ người nào; sống ở đâu hay làm bất cứ việc gì, giúp được người thì làm, không giúp được thì thôi, chứ không làm hại người. Đôi khi chúng ta nghĩ làm việc lớn lao, nhưng lại gây tổn hại vô số chúng sinh; như vậy, Phật khuyên thà đừng làm còn tốt hơn. Dù chúng ta làm không tiếc thân mạng, nhưng phải có lợi cho ta và cho người; hoặc chỉ lợi cho người thôi là cao quý.

Văn Thù Sư Lợi thấy Bồ tát sơ phát tâm thường nhiệt tình, nhưng chỉ nên nhiệt tình ở mức độ nào chấp nhận được; không thể lấy phước đức và hoàn cảnh tốt đẹp của người mà tự đặt cho mình được; coi chừng sa chân lỡ bước, rớt xuống địa ngục, ngạ quỷ, khó trở lại làm người. Thí dụ người có phước báo đầy đủ như ông Cấp Cô Độc chuyên cúng dường, nghe

pháp, không cần quản lý công việc vì người làm của ông đều giỏi và hết lòng với ông. Ông bố thí liên tục một tuần, mở thí vô giá hội và càng cúng dường, bố thí, ông càng giàu thêm. Còn người khác bắt chước như ông mà sau trở thành nghèo khổ, buồn phiền thì họ đã rơi vào địa ngục, không cứu được.

Bồ tát Văn Thù Sư Lợi hiểu rõ điều này, Bồ tát lớn càng tạo công đức càng giàu có thì tại sao lại không làm; nhưng Bồ tát nhỏ mới phát tâm, nghiệp còn nặng, phước còn ít, chỉ cúng dường vài trăm ngàn đồng thì không còn tiền để sống, chắc chắn phiền não sinh ra. Vì vậy, Đức Phật khuyên người sức yếu đừng mang vác nặng vì không đi xa được; người mới tu cũng vậy, không làm nổi việc lớn. Đức Phật nói đến Bồ tát Văn Thù, Phổ Hiền, thường ví như sức voi có khả năng chở nặng và đi ngược dốc mà không có loài thú nào ngăn cản được bước tiến. Trong khi Mục Kiền Liên là Thanh văn ví như sức con nai chỉ kéo được một chiếc xe nhỏ chở được một người thôi. Chúng ta tự lượng sức mình, có chở nặng được không, có leo ngược dốc nổi không, nghĩa là có chống được thiên ma hay không. Hàng Thanh văn hầu hết phải tu xả ly, chưa nghĩ đến cưu mang người; vì tự biết nghiệp dày phước mỏng, không gánh vác được việc lớn, cho nên lo giải thoát cho mình là chính.

Đức Phật dạy rằng Bồ tát nhỏ làm việc nhỏ, nghĩa là làm việc phụ. Những người thông minh, khỏe mạnh, mới gánh vác việc lớn, thí dụ có khả năng xây chùa, bố thí, đào tạo người; vì họ có tiền nhiều, có nhân

lực. Chúng ta làm những việc này không nổi, thì chỉ làm phụ như quét dọn chùa, bảo quản chùa, v.v... Và biết mình sức nhỏ, chúng ta phải tìm Bồ tát lớn để làm quyến thuộc, hợp tác với người có khả năng lãnh đạo để mình được đóng góp công sức, cũng có được chút phước; còn tự làm là chuốc họa vào thân. Điều quan trọng là tu tạo cho phước đức đầy đủ thì làm việc gì cũng được; không có phước đức, cố làm thì chẳng những việc lớn không thành mà việc nhỏ cũng không xong.

Bồ tát Văn Thù Sư Lợi biết rằng các Bồ tát sơ phát tâm chưa có kinh nghiệm, không lường trước được thực tế phũ phàng, nên Ngài thương xót họ mà hỏi Đức Phật rằng sau Phật diệt độ, phải làm thế nào để hoằng truyền kinh Pháp Hoa.

Đức Phật dạy Bồ tát Văn Thù Sư Lợi rằng phải trụ bốn pháp mới hoằng truyền kinh Pháp Hoa được. Bốn pháp an lạc đó là thân cận xứ, hành xứ, hạnh an lạc và phát khởi tâm đại từ bi.

Ngài Huệ Tư đại Thiền sư lý giải thêm hữu tướng an lạc hạnh và vô tướng an lạc hạnh. Vô tướng tức lìa tướng để trụ an lạc, nghĩa là không bận tâm việc thế gian, tâm thuần Phật pháp thì bên ngoài xảy ra bất cứ việc gì, mình cũng không để tâm đến. Như vậy, khi đã trụ vô tướng an lạc hạnh, việc xấu mấy cũng không bị ảnh hưởng, vì mình đã trụ Phật pháp và chắc chắn rằng ở trong nhà Phật pháp là an lành nhất. Được Phật pháp che chở, chúng ta không khởi tâm, không động niệm. Trụ vô tâm như vậy, việc gần

chúng ta nhất là bạn nói gì, chúng ta cũng không thắc mắc buồn phiền; còn nghe còn khởi niệm là còn có vấn đề xảy đến cho mình. Dùng vô tâm, trụ vô tướng, sống trong Phật pháp và giáo hóa chúng sinh bằng công đức của mình. Những người có duyên, Phật sẽ khiến họ đến và mình dạy họ hoàn toàn khách quan; đó là trụ vô tướng, nên thân và tâm hoàn toàn được an lành.

Tuy nhiên, chưa trụ được vô tướng an lạc hạnh, thì phải trụ hữu tướng an lạc hạnh. Nghĩa là chúng ta còn sống trên cuộc đời, còn sinh hoạt với sáu giác quan, tức còn ở trong hữu tướng là ở trong thế giới sai biệt, thì tùy theo sự sai biệt này mà tu hành. Vì vậy, Đức Phật dạy chúng ta nơi nào nên thân cận, nơi nào nên tránh; việc nên làm, việc không nên tham dự; người nên tiếp xúc, người phải tránh, kinh Pháp Hoa gọi là thân cận xứ và hành xứ.
Như vậy, hữu tướng an lạc hạnh là có sự chọn lọc, chọn thiện tránh ác để được an lành. Đức Phật dạy nên tiếp xúc với thiện tri thức, hay thầy hiền bạn tốt để hỗ trợ cho việc tiến tu của chúng ta. Đến học hỏi với người hiền, người tốt, vì gần họ, tánh xấu của chúng ta không khởi lên và tính tốt của chúng ta được sinh ra. Người hiền, người tốt không hại ta mà còn cảm thông, an ủi ta, cho ta những lời khuyên chính đáng để ta tự sửa mình và họ cũng không kể tâm sự của ta cho người khác nghe. Gần người hiền, người tốt chắc chắn chúng ta được an vui.
Hạng người ác xấu, hung dữ, lừa dối, nhiều

chuyện, chúng ta không khinh dễ họ, nhưng không dám gần gũi họ; vì chúng ta phước mỏng và nghiệp nhiều, gần họ là lãnh thêm nghiệp của họ, chúng ta không gánh vác nổi.

Nói chung, gần gũi người mà thấy tâm mình được an lành, được sáng suốt, bớt phiền muộn, thấy mình gần Phật hơn, thì ta nên gần người như vậy. Gần người mà tâm mình bị khuấy động lên, bất bình với cuộc đời, thù hận nổi lên thì ta phải tránh.

Trước nhất, nói về thân an lạc, giáo sư Kubota kiến giải rằng đặt thân vô chỗ an thì thân được an. Hành giả Pháp Hoa phải biết rõ chỗ an là chỗ không tranh chấp, không có quyền lợi, không dính líu đến chính trị, kinh tế, xã hội. Sự an lạc này thường được diễn tả rằng "Cái thân ngoại vật là Tiên trên đời”. Chỗ nào có tranh giành, có quyền lợi thì ta không để tâm, không tìm đến là được an liền tức khắc. Đức Phật cũng nói rằng chỉ có đời tranh chấp với Ngài, Ngài không bao giờ tranh chấp với đời.

Thứ hai là khẩu an lạc, cần biết những điều đáng nói và điều không nên nói. Khi hiểu biết chưa chính xác, lời nói chưa có giá trị, thì nên ít nói cho đến không nói. Ít nói ít lỗi và không nói điều không có, kể cả người có lỗi thật, chúng ta cũng không nói là khẩu được an. Không nhìn, không biết lỗi của người khác, vì biết quá nhiều cái xấu của người, thì mình khổ tâm trước. Và còn nguy hiểm hơn nữa là biết lỗi của người, họ sẽ hại mình để "bịt đầu mối”; thậm chí mình không nói mà họ còn nghi mình nói, vì mình

đã thấy biết tội lỗi của họ. Trong kinh Viên Giác cũng dạy rằng không nên nói lỗi của người.

Trên bước đường tu, những điều đáng nói là điều có lợi ích mà ta đã trắc nghiệm có kết quả tốt đẹp, thì nên dạy cho người; nhưng cần hiểu thêm rằng hoàn cảnh của ta, nghiệp của ta và của người không giống nhau. Vì vậy, cần cân nhắc có những điều tốt thật cũng không nói vì nói phải đúng lúc, đúng chỗ, đúng người. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng không phải thấy đúng là nói, phải có lợi cho mình và nhiều người mới nói. Đức Phật trên bước đường thuyết pháp giáo hóa thường quán nhân duyên xem người nghe áp dụng được thì Ngài mới dạy, không nói chơi. Và chưa đúng lúc nói thì phải chờ; vì nói không đúng lúc chẳng những họ không nghe còn chống lại. Điển hình cho ý này là Ngài Phú Lâu Na bị Ngài Duy Ma quở trách tại sao lại đem pháp "Vô thường, Khổ, Không” để giảng dạy cho những thanh niên còn đầy nhiệt huyết muốn vươn lên trong cuộc sống, muốn dấn thân vào đời giúp người. Như vậy giáo pháp đúng, nhưng còn phải có phương tiện huệ, nghĩa là biết rõ nói pháp đó thích hợp với đối tượng nào và nói lúc nào là tốt.

Thứ ba là ý an lạc, giữ tâm mình cho trong sạch, bằng cách luôn đọc tụng kinh điển và suy nghĩ sâu xa nghĩa lý của kinh, chắc chắn được an lạc. Mọi người thấy mình an trú trong công phu tu tập như vậy, họ không nói được. Còn mình đến người này chơi thì người kia sinh nghi mình.

Bên cạnh thân, khẩu, ý an lạc, còn có thệ nguyện an lạc rất quan trọng. Ví dụ thấy bạn sai, nếu không nói là mình ích kỷ, nhưng nói thì có chuyện. Vì vậy, thệ nguyện an lạc là không thể khuyên người được thì để đó, lúc nào thuận tiện nói được, nghĩa là họ phát tâm muốn sửa đổi, nói họ mới nghe theo. Thậm chí có những việc phải chờ đến lúc chúng ta thành Vô thượng Chánh đẳng giác, họ coi lời nói chúng ta có giá trị và thật sự muốn nghe, mới chỉ dạy được. Còn hoàn cảnh ta xấu hơn họ, làm sao họ nghe theo; hoặc học vị ta thấp thì khó nói cho người học vị cao nghe, ta nghèo không thể nói cho người giàu theo.

Tóm lại, kinh Pháp Hoa tiêu biểu cho những điều cao quý nhất trên thế gian và kinh này được thể nghiệm lợi lạc ngay cuộc sống thế gian. Vì vậy, hành giả sơ phát tâm muốn dấn thân vào đời hành Bồ tát đạo theo tinh thần Pháp Hoa cần phải an trụ trong bốn pháp an lạc được Đức Phật chỉ dạy rõ ràng, mới có thể có cuộc sống an lành, giải thoát mà tiến tu đạo nghiệp vững vàng, kiên cố trên bước đường tự hành hóa tha.

Ý nghĩa phẩm Bồ tát Tùng Địa Dũng Xuất

Ý nghĩa

PHẨM BỒ TÁT TÙNG ĐỊA DŨNG XUẤT THỨ 15

Mở đầu phẩm này, chúng ta thấy các Bồ tát mười phương xin hoằng truyền kinh Pháp Hoa ở Ta bà sau khi Như Lai diệt độ. Nhưng Đức Phật Thích Ca từ chối lời thỉnh cầu này và nói rằng tại Ta bà đã có vô số Bồ tát sẽ thay thế Phật hoằng truyền kinh Pháp Hoa sau khi Ngài diệt độ.

Di Lặc Bồ tát đứng đầu Bồ tát mười phương mới hỏi Đức Phật rằng từ trước tới nay, ở đây không thấy Bồ tát nào, sao Đức Phật lại nói như vậy. Liền lúc đó, đất đều rúng nứt và vô số Bồ tát Tùng địa dũng xuất từ đất vọt ra.

Đọc đoạn này, chúng ta bắt đầu suy nghĩ về Bổn môn Pháp Hoa; có thể nói rằng Phật giáo chúng ta dù sao sinh hoạt chính yếu vẫn là tôn giáo. Khởi đầu, Phật giáo Nguyên thủy lấy đạo đức là chính, nhưng qua Đại thừa, hướng sinh hoạt là kết hợp cuộc sống đạo đức và tín ngưỡng tâm linh, mới hình thành Pháp Hoa.

Bồ tát mười phương đến nghe Đức Phật thuyết pháp và phát nguyện truyền bá kinh Pháp Hoa. Trong khi trên thực tế, chúng ta thấy Đức Phật Thích Ca có bốn chúng là Tỳ kheo, Tỳ kheo Ni, Ưu bà tắc và Ưu bà di. Nhưng theo Pháp Hoa, bốn chúng nhập lại thành một chúng là Bồ tát, có Bồ tát tại gia và Bồ tát xuất gia. Bồ tát lấy

việc phát huy trí tuệ và đạo đức là chính yếu, thì tùy theo trình độ tu chứng của mỗi người mà có trí tuệ và đạo đức lớn nhỏ khác nhau. Trí Giả đại sư ví tất cả đệ tử Phật đều là hoa sen, có cái mới nảy mầm, có cái còn trong bùn, có cái lên khỏi mặt nước... Mỗi người tu một cách khác nhau, nhưng muốn có kết quả tốt đẹp, phải đi vào thật tướng, tức là chấp nhận vị trí thật sự của mình để từ đó tiến tu lên; rời bỏ chỗ phát xuất của mình mà cố phát triển chỉ là đi tìm lông rùa sừng thỏ.

Đối với cách sắp xếp của chúng ta, Tỳ kheo đứng đầu bốn chúng và Ưu bà di đứng cuối, nhưng trong phẩm Đề Bà Đạt Đa của kinh Pháp Hoa, lại đưa Long Nữ lên vị trí cao nhất, vừa là nữ giới vừa là trẻ nhỏ mới 8 tuổi, thậm chí là loài rồng, mà Long Nữ thành Phật trong chớp mắt. Điều này nói lên cốt tủy của Pháp Hoa là tinh thần bình đẳng tuyệt đối trên thật tướng hay trên chân lý, vì không có sự đối đãi già trẻ, nam nữ, thông minh hay trí kém...; cho nên vấn đề giới tánh không quan trọng, cốt lõi bên trong là Phật tánh mới chính yếu. Long Nữ phát huy và vận dụng được Phật tánh một cách trọn vẹn, nên thành Phật.

Theo Pháp hoa, Bồ tát là chính yếu. Bồ tát có Bồ tát nhân gian, Bồ tát mười phương và Bồ tát tâm. Nhân gian Bồ tát là Bồ tát ở thế gian mang thân người, phát tâm Bồ đề, tu hạnh Bồ tát, cứu nhân độ thế. Bồ tát mười phương như Phổ Hiền ở phương Đông, Quan Âm ở phương Tây đến Ta bà. Bồ tát mười phương là Bồ tát tâm linh, đến với Đức Phật bằng tâm nguyện, hạnh nguyện. Đức Phật Thích Ca thuyết Pháp Hoa ở Ta bà, nhưng Bồ tát Phổ Hiền ở thế giới phương Đông có cùng

tâm nguyện, cùng hạnh nguyện với Đức Phật, nên tương thông với Phật, đến với Phật bằng tâm, gọi là Bồ đề tâm. Nếu là xác thân con người mà tụ họp đông người liền có chướng ngại, nhưng Bồ tát tâm, hay Bồ đề tâm thì trong một vi trần dung chứa được vô số Bồ tát, có vô số quốc độ không hề chướng ngại.

Mở đầu hội Pháp Hoa chỉ có hai vạn Bồ tát, nhưng đến phẩm 15 có bát thập vạn ức na do tha Bồ tát. Nghĩa là Đức Phật trải qua suốt 49 năm giáo hóa chúng sinh, làm nhiều việc lợi ích cho đời, thì số người tốt hiểu Ngài, kính mến Ngài, quy ngưỡng Ngài đông hơn, nên Ngài thành tựu nhiều việc độ sinh lớn hơn.

Bát thập vạn ức na do tha Bồ tát đến xin Đức Phật rằng sau khi Như Lai diệt độ, các Ngài sẽ truyền bá kinh Pháp Hoa là tư tưởng nhất Phật thừa. Tại sao Bồ tát mười phương lại phát nguyện như vậy. Trong phẩm Trì thứ 13, chúng ta thấy các vị Bồ tát mới phát tâm xin truyền bá kinh Pháp Hoa ở các nước nào có Phật, các Ngài không dám truyền bá Pháp Hoa ở Ta bà, vì sợ không đủ đạo lực, không kham nổi những người tệ ác, gọi chung là ba hạng tăng thượng mạn gồm có tục chúng tăng thượng mạn, đạo môn tăng thượng mạn và tiếm Thánh tăng thượng mạn. Tục chúng tăng thượng mạn là người ở ngoài Phật pháp thường chống phá người theo đạo Phật. Đạo môn tăng thượng mạn là người xuất gia tu hành nhưng tâm niệm ích kỷ, ganh tỵ nên thích phá hại người chân tu và tiếm Thánh tăng thượng mạn là người tu lâu nhưng có nhiều việc tệ ác. Đối trước sự chống phá của ba hạng tăng thượng mạn như vậy, làm sao truyền bá tư tưởng nhất Phật

thừa. Các Thanh văn nguyện rằng Đức Phật sinh chỗ nào thì họ sinh theo hỗ trợ Ngài. Đức Phật còn tại thế, họ ở đây, nhưng Đức Phật Niết bàn, họ vào núi tu, không dám ở đây.

Bồ tát mười phương thấy các Bồ tát mới phát tâm không dám truyền bá kinh Pháp Hoa ở Ta bà, nên các Ngài mới phát nguyện truyền bá kinh này sau khi Đức Phật diệt độ. Nhưng Đức Phật cũng từ chối lời thỉnh cầu của Bồ tát mười phương.

Đức Phật dạy rằng các vị Bồ tát mười phương thuộc Pháp thân, Báo thân, hóa thân, không phải là sanh thân và không có nghiệp chủng tử của chúng sinh; cho nên cấu trúc cơ thể của các Bồ tát mười phương, cùng suy nghĩ và cách sinh hoạt của các Ngài hoàn toàn khác với Ta bà. Từ các Tịnh độ hoàn hảo thật sự, nghĩa là thân tâm thanh tịnh, tinh khiết hoàn toàn, nếu sinh lại thế giới Ta bà phải mang thân tứ đại, tất nhiên phải chịu sự chi phối của quy luật sinh già bệnh chết, lại thêm chịu sự tác động của xã hội, của phong tục, tập quán, v.v... nghĩa là chồng chất thêm sự ràng buộc nữa, e rằng không đủ sức chịu đựng.

Đức Phật khuyên Bồ tát mười phương chỉ nên đến Ta bà để biết thêm về cuộc sống của các loài hữu tình ở trong thế giới ngũ trược mà thôi, chứ các Ngài không thể thay Phật giáo hóa ở Ta bà. Nghe lời Đức Phật giải thích như vậy, các vị Bồ tát mười phương nhận ra rằng hành đạo ở Ta bà phải có sức kham nhẫn lớn lao như các vị đại Bồ tát là Quan Âm mới có khả năng ở ngay Ta bà cứu độ chúng sinh, hoặc Bồ tát Địa Tạng mới đủ sức vào địa ngục cảm hóa tội nhân.

Sau đó, Đức Phật bảo các Bồ tát mười phương yên tâm vì ở Ta bà đã có vô lượng Bồ tát hoằng truyền kinh Pháp Hoa, không thể thấy được bằng mắt thường và ngay cả Bồ tát Di Lặc cũng không thấy biết các vị này; đó là sáu muôn hằng hà sa Bồ tát Tùng địa dũng xuất chỉ thấy được bằng Phật huệ. Đến đây, Đức Phật mở ra cho chúng ta cái nhìn về mặt siêu hình hay mặt tâm linh là mặt thật của cuộc đời; đừng thấy mặt hiện tượng sinh diệt là mặt giả tạm. Tu Pháp Hoa phải dùng tâm quán sát sự vật, hướng về nội giới, không dùng mắt thường, không chấp vào văn tự, vì sẽ phạm nhiều sai lầm. Một vấn đề chúng ta không thể giải quyết ổn thỏa chỉ ở mặt hiện tượng vật chất, nhưng phải giải quyết về tình cảm, về xã hội, về tâm linh mới quan trọng.

Nhìn về siêu hình, như Đức Phật Thích Ca đã dạy rằng, Ngài thành Phật từ vô lượng kiếp, vì thương nhân gian mà Ngài hiện thân lại thế gian này, mang thân người. Tuy có thân người, nhưng Ngài không có tâm nhiễm ô tội lỗi như mọi người, vì Đức Phật đã đoạn sạch nghiệp, cho nên Ngài khác với chúng ta. Đức Phật sống gần gũi chúng ta, nhưng bên trong Ngài quan hệ với chư Phật và chư Bồ tát trong mười phương. Đức Phật cũng xác định rằng ban ngày Ngài giảng dạy các Tỳ kheo, ban đêm Ngài thuyết pháp cho chư Thiên và Bồ tát, cũng như liên lạc với chư Phật trong khắp Pháp giới. Như vậy, tâm Phật quan hệ với Bồ tát, La hán, chư Thiên; còn thân hữu hình của Ngài thuyết pháp giáo hóa chúng ta. Từ đó, chúng ta thấy Đức Phật là thấy sắc thân Ngài và Đức Phật cũng tùy thuận với hoàn cảnh của chúng ta mà thuyết pháp giáo hóa. Có

thể nói tuy Đức Phật sống với chúng ta, Ngài vẫn thấy thế giới sinh diệt này là giả tạm và thật sự tâm Ngài vẫn sống với thế giới vĩnh hằng bất tử. Và Đức Phật cho biết quyến thuộc thân cận với Ngài có đến sáu vạn hằng hà sa Bồ tát Tùng địa dũng xuất đóng vai trò quan trọng hơn cả; trong khi loài người thấy Đức Phật đơn độc một mình dưới cội Bồ đề.

"Đức Phật vừa mới dứt lời, ba ngàn thế giới rung động sáu cách, vô số Bồ tát bỗng nhiên xuất hiện. Các Bồ tát này thân màu hoàng kim...”

Tôi suy nghĩ ý này rất lâu. Chúng ta tu hành cứ nghĩ Ta bà là biển khổ; vì chúng ta có tâm trạng và suy nghĩ như vậy, nên hiện lên thế giới khổ đau theo nghiệp thức khổ đau của chúng ta. Tâm chúng ta nghĩ người xấu, thì người phải xấu với chúng ta và tất cả mọi người trên cuộc đời này cứ phá hại nhau theo cách suy nghĩ xấu, theo tâm xấu đó. Nhưng Đức Phật thì trái lại, Ngài đắc đạo, tâm Phật hoàn toàn thánh thiện, thân Ngài phước lành vô tận, đến nơi nào Đức Phật cũng cứu khổ ban vui cho mọi người. Đức Phật đã thể hiện phương cách sống chuyển hóa từ tâm cho đến hành động, từ Bồ tát tâm biến thành Bồ tát hạnh khiến cho người người thương quý Đức Phật và tác động cho người hung ác như vua A Xà Thế, hoặc người tội lỗi như Vô Não phải buông bỏ vũ khí để trở thành Phật tử. Sự xuất hiện của Đức Phật trên cuộc đời vô cùng thánh thiện như vậy, đã làm thay đổi cách suy nghĩ và việc làm của mọi người thật sự tốt đẹp mà kinh diễn tả là ba ngàn thế giới rung động sáu cách.

Từ tâm tốt và hạnh tốt, làm những việc có ý nghĩa,

lợi ích cho đời, cho đạo sẽ khiến những người có cùng suy nghĩ tốt, muốn làm việc tốt tìm đến hợp tác với chúng ta; đó chính là ý nghĩa vô số Bồ tát xuất hiện. Như vậy, Bồ tát này phát xuất từ tâm, từ hạnh của chúng ta. Cuộc đời giáo hóa độ sinh của Đức Phật thể hiện rõ ý này. Đại đệ tử của Đức Phật như Xá Lợi Phất Mục Kiền Liên tu theo đạo thần lửa, Ca Diếp theo đạo thần rắn, Ca Chiên Diên là chiêm tinh gia, nói chung phần lớn họ theo ngoại đạo; nhưng Đức Phật đã chuyển hóa họ thành Thánh La hán. Tại sao Đức Phật giáo dục được nhanh như vậy. Đức Phật cho biết từ khi Ngài phát tâm Bồ đề, tu Bồ tát hạnh, tức làm việc mang an vui, lợi ích đến cho người, thì những vị đệ tử này đã là quyến thuộc của Đức Phật, từng đồng hành, đồng sự trong quá khứ với Ngài. Nói cách khác, họ đã tu tạo phước đức trí tuệ dưới sự chỉ dạy của Đức Phật, cho nên hiện đời họ xuất hiện với tư cách ưu việt, thành tựu được những việc khó làm. Họ tiến tu nhanh vì cái gốc đã là người tu nhiều đời rồi, như Xá Lợi Phất đã theo Phật 60 tiểu kiếp, nên nhìn thấy Phật là đắc quả A la hán liền, hoặc Mục Kiền Liên xưa là ngũ thông tiên nhân, nay gặp Phật tu một ngày thôi là đắc La hán. Điều này nhằm nhắc nhở chúng ta tu hành phải tạo nhân tốt thì tái sinh, chúng ta sẽ có thành quả tốt.

Trong cuộc sống con người, có quan hệ vật chất và quan hệ vô hình. Quan hệ vô hình của mọi người còn trong sinh tử là quan hệ bằng tâm thức đầy phiền não, nhiễm ô, xấu ác, cho nên chúng sinh luôn đau khổ. Quan hệ vô hình của Đức Phật Thích Ca là mối tương quan với chư Phật, chư Bồ tát và với tất cả chúng

sinh đều bằng tâm sáng suốt, thanh tịnh, giải thoát; cho nên mọi việc, mọi người đối với Đức Phật tốt đẹp vô cùng. Tâm Phật hoàn toàn thanh thản, Ngài mới hiện ra tướng hoàn toàn giải thoát. Đức Phật thanh thản, vì Ngài biết rõ mọi việc tận nguồn ngọn, vì phước đức vô lượng Ngài đã tạo rồi, vì nhân lành của Ngài đã viên mãn, không ai có thể hại Ngài, thì còn gì để lo sợ, buồn giận. Phải thấy trí giác và phước đức của Đức Phật hoàn hảo như vậy, đừng thấy Ngài là người bình thường và cũng phải thấy mối quan hệ của Đức Phật ở mặt siêu hình hoàn toàn an ổn tốt đẹp. Chính vì lực bên trong thuần thiện như vậy, cho nên Đức Phật đến nơi nguy hiểm giáo hóa, Ngài vẫn bình an. Điển hình như vua A Xà Thế thả voi say hại Phật, hoặc giáo chủ thờ thần rắn là Ưu Lâu Tần Loa Ca Diếp thả rắn độc giết Phật, vẫn không hại được Ngài, mà voi và rắn còn phủ phục dưới chân Đức Phật. Đức Phật bình yên đối trước tình huống không yên chút nào, vì đã có lực bảo vệ của thế giới vô hình, gần nhất là có Thiên long bát bộ đối phó, bảo vệ Ngài. Vòng ngoài bảo vệ Phật an toàn như vậy, còn chính bản thân Đức Phật vẫn luôn an nhiên tự tại, vì với huệ nhãn, Ngài thấy rõ tất cả mọi việc đều được giải quyết ổn thỏa; có người gây rối thì cũng có người đến bảo vệ Ngài.

Đối với chúng ta quyết tâm tu theo Phật cũng sẽ nhận được lực gia hộ, mà chúng ta thường gọi là Phật hộ niệm rất quan trọng. Tôi luôn nghĩ rằng nếu không được Phật hộ niệm thì tôi không làm được gì cả. Điều dễ thấy là khi chúng ta có tấm lòng hy sinh vì đạo, chắc chắn sẽ được chư tôn đức quý trọng và

anh em bạn cũng không ganh tức với ta, vì ta hy sinh; còn tranh giành quyền lợi thì người phải ghét. Có thể nói được Tăng Ni, Phật tử ủng hộ thì chúng ta sẽ được Phật hộ niệm.

Tôi nghĩ rằng khi ta quyết lòng và phát tâm sống chết với đạo, Phật lực mới gia bị và có Đức Phật hộ niệm thì mọi việc đều tốt lành. Phát nguyện hành Bồ tát đạo, tức có tâm tương ưng với Phật, mới nhận được sự mật tá của Ngài. Tôi thường lạy Bồ tát Tùng địa dũng xuất và cầu nguyện các Ngài thầm giúp cho tôi. Các Ngài muốn làm việc cứu nhân độ thế và tôi tình nguyện làm thì xin các Ngài trợ giúp.

Đức Phật cho biết có sáu vạn hằng hà sa Bồ tát Tùng địa dũng xuất mà dẫn đầu là bốn vị Bồ tát thượng thủ : Thượng Hạnh, Vô Biên Hạnh, Tịnh Hạnh và An Lập Hạnh. Các vị đại Bồ tát này thay Đức Phật giáo hóa chúng sinh ở Ta bà, nên Đức Phật không bận tâm. Mỗi vị dẫn theo vô số quyến thuộc đồng hạnh đồng nguyện, nghĩa là tất cả những vị này làm việc gì thì đều cùng đồng lòng chung sức, nên việc khó cũng trở thành dễ. Chúng ta không làm được việc, vì chín người mười ý; thậm chí có người không làm mà chỉ chuyên chống phá.

Các vị Bồ tát Tùng địa dũng xuất tiêu biểu cho đạo đức, tri thức và năng lực vẹn toàn, thể hiện qua "thân kim sắc”, tức không có chút tỳ vết nào có thể chỉ trích được. Đức Phật chọn Bồ tát Thượng Hạnh làm quyến thuộc đứng đầu, ta cũng theo gót chân vị Bồ tát này, phát tâm làm việc khó làm và làm với tất cả tấm lòng, vô điều kiện, chắc chắn Đức Phật sẽ chọn và bổ xứ ta. Trên bước đường hành đạo, đến nơi nào, cũng phải vượt

trội hơn người về hiểu biết, sức khỏe, năng lực, việc làm, chắc chắn chúng ta dạy họ dễ dàng, thay Đức Phật truyền bá tư tưởng Phật thừa; đó chính là ý nghĩa thượng hạnh. Còn họ cho chúng ta ăn và xem thường chúng ta làm sao truyền bá pháp Phật.

Vị Bồ tát thứ hai được Đức Phật chọn là Vô Biên Hạnh, tức Bồ tát đa năng, làm việc gì cũng được, làm không câu nệ, không đòi hỏi, không lựa chọn công việc. Ở lãnh vực nào cũng ứng xử một cách tốt đẹp là đa năng theo Đại thừa. Đức Phật lãnh đạo được tất cả thành phần xã hội, thể hiện tinh thần đa năng một cách siêu tuyệt, nên Ngài làm thầy của chư Thiên, vua chúa, Tỳ kheo, Bồ tát... Còn chỉ có một hạnh là Độc giác hay Thanh văn, không phải Phật. Riêng chúng ta thể hiện sự đa năng, hiểu biết rộng, làm được nhiều việc, tuy không giỏi, nhưng chúng ta có nhiều cơ hội để làm. Có thể nói ở giai đoạn đa năng nhiều lãnh vực, xã hội cũng cần chúng ta, khi sinh hoạt của cộng đồng chưa đạt tới mặt chuyên.

Bồ tát ở vị trí thứ ba là Tịnh Hạnh chỉ cho Bồ tát sống trong chánh định, không nương phúc lợi thế gian để sống; nói cách khác, không cần tiếng khen và lợi dưỡng. Đặc điểm của Bồ tát Tịnh Hạnh là dấn thân hành đạo, chịu cực mà không đòi hỏi lợi lộc gì, lúc nào tâm Bồ tát cũng an tịnh, ôn hòa, trong sạch, không có lỗi lầm nên được Đức Phật chọn làm quyến thuộc của Ngài.

Thứ tư là Đức Phật chọn Bồ tát An Lập Hạnh, tức làm việc theo yêu cầu của nhiều người, không từ nan, không yêu sách. Nhiều người giỏi, nhưng không làm được việc vì đòi phải giao cho chức này, việc nọ mới làm.

Chúng ta nên tập bất cứ yêu cầu nào của đạo pháp, của xã hội, cũng sẵn lòng. Và theo kinh nghiệm riêng tôi, năng lực cao mà làm việc thấp thì thừa sức, dễ thành công; chỉ sợ năng lực ta kém mà làm việc lớn là tự chuốc họa cho mình. Được giao nhiệm vụ và hoàn thành thì còn danh dự hơn là chức lớn mà không làm được việc. Được việc nhỏ, thì người mới giao việc lớn.

Đức Phật chọn Bồ tát làm việc là Bồ tát ẩn danh hay vô hình, tức không cần danh lợi. Đặc tính này được kinh Pháp Hoa diễn tả là Bồ Tát Tùng địa dũng xuất không nương Trời người. Bồ tát còn cần danh lợi thì còn nương Trời người. Đức Phật làm được việc lớn vì Ngài có quyến thuộc là những Bồ tát siêu việt đông vô số thầm trợ giúp Ngài, thì việc gì mà không thành. Đây là điểm quan trọng mở ra cho chúng ta nhận chân được con người thật của Đức Phật.

Đến hội Pháp Hoa, Đức Phật mới giới thiệu những quyến thuộc siêu đẳng là bốn vị Bồ tát Tùng địa dũng xuất thượng thủ : Thượng Hạnh, Vô Biên Hạnh, Tịnh Hạnh, An Lập Hạnh và sáu vạn hằng hà sa Bồ tát Tùng địa dũng xuất mà cả Trời người đều không biết, thậm chí Bồ tát Di Lặc cũng không biết. Vì vậy các Ngài là Bồ tát nội bí ngoại hiện, nghĩa là bề ngoài các Ngài bình thường, nhưng bên trong phi thường, mới làm được việc lớn.

Thực tế, chúng ta thấy những người không làm được nhưng khoe khoang đủ thứ. Hạng ưa kể công này nên bỏ đi, không sử dụng được. Hạng thứ hai là Bồ tát nhỏ làm việc nhỏ và làm được việc gì thì mọi người đều biết. Người biết rõ khả năng và bản tánh ta, họ biết ta mà ta chưa biết họ, nên ta chỉ làm được việc nhỏ.

Hạng thứ ba là Bồ tát nội bí ngoại hiện, làm tất cả, nhưng người không biết vì làm âm thầm, không cầu danh. Bồ tát không tự xưng rằng mình làm được việc này, việc kia, nhưng tìm người nào làm được thì Bồ tát giúp họ. Họ làm coi như Bồ tát làm và họ thành công cũng phát xuất từ sự giúp đỡ của Bồ tát, đó là thành công của Bồ tát Tùng địa dũng xuất.

Nói cho dễ hiểu, ví dụ tôi là Bồ tát nhỏ làm những việc như Trưởng ban Hoằng pháp, Tổng Biên tập Báo Giác Ngộ, Trưởng ban Trị sự Thành hội Phật giáo thành phố Hồ Chí Minh, v.v... ; đó là những chức vụ hữu danh mà ai cũng biết. Nhưng quan trọng là lực vô hình của Phật tác động, gia bị cho tôi làm được. Là nhà tôn giáo, chúng ta mới nhận chân được lực gia bị vô hình của Đức Phật và chư Bồ tát giúp chúng ta thành tựu những Phật sự đáng kể trong cuộc đời hành đạo. Ý thức như vậy, một mặt chúng ta nuôi dưỡng hạnh khiêm tốn, một mặt nỗ lực tiến tu để tạo được lực tác động của riêng mình, mới làm được việc lớn, cho đến tác động được muôn pháp trong vũ trụ là đạt quả vị Như Lai, vì Như Lai chuyển vật, còn chúng sanh thì bị vật chuyển. Như vậy, nếu có bốn Bồ tát Tùng địa dũng xuất thượng thủ là Thượng Hạnh, Vô Biên Hạnh, Tịnh Hạnh và An Lập Hạnh trợ lực từ thế giới siêu hình cho đến xuất hiện trong thực tế cuộc sống có sự hợp tác của bốn hạng người có khả năng vượt trội như vậy thì mọi việc của chúng ta thành tựu dễ dàng.

Đức Phật nói có Bồ tát mười phương đến giúp hay không, không thành vấn đề; vì những Bồ tát Tùng địa dũng xuất tự làm được, tức do công đức tu hành

của chính mình mới quan trọng. Ý chính này được Đức Phật giải thích rằng hằng hà sa Bồ tát Tùng địa dũng xuất do chính Đức Phật giáo hóa sau khi Ngài thành Phật, tức đạt được sự hiểu biết chính xác và tâm thanh tịnh hoàn toàn, thấy được sự thật của sự vật mới giáo hóa được. Và trải qua vô lượng kiếp từ khi thành Phật đến nay, với phước đức và trí tuệ viên mãn đã có sẵn, với quyến thuộc và bạn bè trong vô hình tài đức siêu phàm, nay gặp lại trong hiện đời, những người tài giỏi, đức hạnh phát tâm theo Phật vô điều kiện, thì không có việc khó nào mà Đức Phật Thích Ca không thành tựu.

Còn chúng ta từ quá khứ cho đến ngày nay đã tạo quá nhiều oan gia, nay chúng ta mới phát tâm tu, họ nghe mình sắp đi xa theo Phật, nên vội vàng kéo tới đòi nợ. Trong thế giới sinh tử này, ta nợ người, người nợ ta; hôm nay họ chưa đòi được thì mai kia họ đòi. Chưa tu, không có vấn đề; nhưng phát tâm thật tu, đủ thứ rắc rối tìm đến, vì đã tạo nhiều nghiệp quá khứ. Những người hiện đời tu dễ dàng, vì bạn bè tốt trong quá khứ đã kết nối và nghiệp quá khứ không có, hoặc có ít.
Riêng Đức Phật từ khi thành Phật cho đến hiện đời giáng sinh ở thành Ca Tỳ La Vệ, đã giáo hóa biết bao người đi theo con đường thánh thiện, thì khi Ngài tái sinh lại cuộc đời này, những người tốt, người giỏi sinh theo làm quyến thuộc cùng hoằng dương chánh pháp với Ngài, hoặc thân cận, cúng dường, hộ pháp, bảo vệ Ngài.
Nhìn người đến với chúng ta mà tự biết được nghiệp duyên quá khứ của mình. Theo tôi, đối với nghiệp duyên quá khứ xảy đến, một là nhịn, hai là tránh

mặt và ba là tránh lòng. Tránh mặt thì dễ, không gặp gỡ sẽ không đụng chạm, không buồn phiền; nhưng lỡ gặp, hay bắt buộc gặp thì không có cách gì tốt hơn là chịu thua họ, vì tranh cãi chỉ làm cho nghiệp mình tăng thêm mà thôi. Khi tránh mặt rồi, chúng ta tránh lòng; nghĩa là thấy họ, nhưng lòng chúng ta nghĩ đến Phật, nhiếp tâm niệm Phật để thay thế hình ảnh mà mình không bằng lòng. Và mặt đã tránh, lòng cũng không nghĩ đến người, giúp cho tâm chúng ta thanh tịnh. Chúng ta nuôi dưỡng quyến thuộc Bồ đề theo phương cách này và phát triển được càng nhiều quyến thuộc Bồ đề thì ác ma không làm gì được chúng ta. Đơn giản là xóa bỏ việc xấu ác bằng cách làm việc thiện lành, sẽ dẫn đến kết quả là thăng hoa mặt tốt càng lớn, mặt xấu tự động bị tiêu diệt.

Đức Phật Thích Ca trong vô số kiếp quá khứ đã dìu dắt nhiều người đạt được trí sáng suốt, năng lực và đức hạnh vô song, được tiêu biểu qua hình ảnh vô số Bồ tát Tùng địa dũng xuất trong thế giới siêu hình và thể hiện trên thực tế cuộc sống là 1250 vị Hiền Thánh đệ tử thân cận với Ngài trên bước đường giáo hóa độ sinh, xây dựng nên đạo Phật lợi lạc cho quần sinh, có giá trị vượt thời gian và không gian; cho đến thời hiện đại giáo pháp của Đức Phật vẫn còn là kim chỉ nam giúp cho nhân loại tạo dựng thế giới hòa bình, an lạc, hiểu biết, cảm thông, chia sẻ và phát triển. Đó chính là ý nghĩa mà Đức Phật muốn chỉ dạy qua hình ảnh Bồ tát Tùng địa dũng xuất.

Ý nghĩa phẩm Như Lai thọ lượng

Ý nghĩa

PHẨM NHƯ LAI THỌ LƯỢNG THỨ 16

Trong kinh Pháp Hoa, từ phẩm Tùng địa dũng xuất thứ 15 đến phẩm Phổ Hiền Bồ tát khuyến phát thứ 28, thuộc phần Bổn môn Pháp Hoa. Bổn môn là đề tài lớn của kinh Pháp Hoa được chư vị Tổ sư và các học giả giải thích nhiều khía cạnh khác nhau. Theo tôi, giải thích cách nào cũng được, miễn là làm tăng trưởng niềm tin của chúng ta đối với Đức Phật và giáo pháp của Ngài để từ đó chúng ta thăng hoa đạo hạnh và tri thức.

Phật giáo được coi là môn triết học, hoặc cũng có người nói đó là khoa học và đối với người tu thì đó là tôn giáo; tùy theo quan niệm như thế nào thì đi sâu vào lãnh vực đó. Tuy nhiên, từ khởi đầu, Đức Phật luôn được xác định là vị Đạo sư dẫn đường và kinh Nguyên thủy thường nhấn mạnh rằng Đức Phật là bậc Thầy vĩ đại không ai có thể sánh bằng.

Thực tế cho thấy nếu người thầy tốt thì về sau, những gì thầy chỉ dạy trở thành học thuyết như học thuyết Khổng, Mạnh, Lão, Trang và thầy qua đời là tư tưởng của thầy chấm dứt, hoặc có tồn tại chăng cũng chỉ là món đồ cổ để đời sau tham khảo cho biết. Nếu theo quan niệm như vậy thì Phật giáo không phải là tôn giáo.

Vì thế, bước sang tư tưởng Đại thừa, người ta quan niệm rằng Đức Phật có sanh thân là bậc Thầy cao quý nhất, Ngài còn có Báo thân là thân phước đức, trí tuệ. Chúng ta theo Đức Phật là theo phước đức, trí tuệ của Ngài. Vì vậy, mặc dù Đức Phật vắng bóng trên cuộc đời, nhưng đạo đức và trí tuệ của Đức Phật vẫn còn là kim chỉ nam hướng dẫn mọi người trong cuộc sống sau khi Đức Phật nhập diệt hơn 2.500 năm.

Và nhìn xa hơn nữa, chúng ta theo đạo đức, trí tuệ của Đức Phật và trong thâm tâm mọi người nghĩ về Đức Phật, vẫn cảm nhận như Đức Phật còn hiện hữu. Vì thế, đến thời Phật giáo phát triển, nảy sinh tư tưởng Đức Phật hiện hữu là hiện hữu trong giáo pháp Pháp thân. Giáo pháp hàm chứa trí tuệ và đạo đức, nên chúng ta đọc kinh điển, tìm thấy Đức Phật ở trong kinh điển. Như vậy, chúng ta và Đức Phật có quan hệ qua kinh điển, cho nên những nhà phạm hạnh ẩn cư tu hành, nghiền ngẫm kinh điển và an trụ trong yếu nghĩa kinh để sống với Đức Phật.

Tìm thấy Đức Phật trong kinh điển và tiến xa hơn về tâm linh, nhận chân được tất cả sinh hoạt của chúng ta đều có tương quan mật thiết với thế giới siêu hình, chứ không đơn thuần nằm trong tri thức và đạo đức. Thí dụ như tôi tu hành trải qua hơn 50 năm, kiểm tra lại những việc thành tựu được phần nhiều vượt trên tri thức và khả năng mình. Vì vậy, đến bước thứ ba, phải ghi nhận rằng có Đức Phật hộ niệm, có Bồ tát, Hộ pháp long thiên hỗ trợ cho chúng ta thành tựu những việc khó làm. Vậy Đức Phật này ở đâu ?

Tất nhiên chúng ta phải nghĩ đến Đức Phật siêu hình, đó là tư tưởng của Đại thừa hay Pháp Hoa muốn nói đến. Đọc Pháp Hoa, chúng ta sẽ thấy quá trình xuyên suốt ý này.

Mở đầu kinh Pháp Hoa là kinh Vô lượng nghĩa nói về đạo đức, tri thức và việc làm lợi ích. Suốt cuộc đời giáo hóa của Đức Phật chỉ nhằm làm lợi ích cho chư Thiên và loài người; nhưng muốn làm lợi ích phải có đạo đức và tri thức. Và có đạo đức, tri thức là có Đức Phật quyền năng ra đời. Trong kinh Pháp Hoa phẩm Tựa thứ nhất diễn tả Đức Phật quyền năng qua hiện tượng Đức Phật Thích Ca ngồi im lặng, nhập Vô lượng nghĩa xứ định ở Linh Thứu sơn và phóng ánh sáng chiếu khắp 18.000 thế giới làm cho chúng sinh trong 18.000 thế giới này thấy lẫn nhau và thấy được tất cả diễn biến trong khắp Pháp giới. Đạo đức, tri thức và năng lực đã được thực tế hóa qua việc làm siêu việt như vậy của Đức Phật. Rõ ràng Đức Phật là vị đại Đạo sư khác hẳn ông thầy thế gian, vì Ngài đã tác động cho đệ tử thấy được từ Trời Sắc cứu cánh xuống đến địa ngục A tỳ, thấy toàn bộ những người ẩn cư tu hành, những người cứu khổ độ sinh, những người đau khổ v.v...

Và sau đó, Đức Phật quy kết lại một điểm gọi là thế gian tướng thường trụ, nghĩa là Tam bảo, Phật Pháp Tăng hiện hữu trong tất cả mọi người từ địa ngục đến Trời Sắc cứu cánh và thường trụ trong trí tuệ, trong niềm tin, trong những việc làm cao quý của con người.

Từ một Đức Phật sống trên cuộc đời đưa lên một Đức Phật quyền năng thấy biết chính xác tất cả mọi diễn biến trong Pháp giới, mới khai mở được vô số phương tiện để dìu dắt mọi thành phần xã hội. Điều này nhằm nói lên rằng kinh Pháp Hoa dung hóa được tất cả mọi người, từ người ở vị trí xã hội thấp kém nhất (địa ngục A tỳ) cho đến người có quyền uy nhất trong xã hội (Trời Sắc cứu cánh), không có thành phần nào bị loại bỏ. Vì tâm Phật bao dung vô cùng, cho nên Ngài thấu hiểu tất cả tâm chúng sinh, tâm cứu khổ của Bồ tát và tâm ẩn cư của hàng nhị thừa cho đến tâm đau khổ của địa ngục, tâm hạnh phúc của chư Thiên. Và tất cả thành phần xã hội đều quy ngưỡng về Phật đạo, tất cả pháp môn tu đều dẫn đến quả vị Phật, tức nhất Phật thừa. Đức Phật tại thế, hơn phân nửa đệ tử trước đó theo ngoại đạo, đã trở về với Phật đạo; vì tâm Phật mở rộng, bao dung được họ một cách nhẹ nhàng, khiến họ không thể không theo Đức Phật.

Từ Tích môn Pháp Hoa quan niệm rằng Đức Phật vẫn hiện hữu trong lời dạy của Ngài và bắt đầu từ kinh điển, chúng ta đi vào Phật đạo. Nương theo kinh điển để tìm Phật, Trí Giả đại sư dạy rằng "Tùng bổn thùy tích”. Nghĩa là có Đức Phật Thích Ca thuyết pháp giáo hóa trên cuộc đời này, chúng ta lần theo dấu vết đó để tìm xem Đức Phật Thích Ca xuất xứ từ đâu.

ĐỨC PHẬT HẰNG HỮU

VÀ HIỆN THÂN TRONG THẾ GIỚI LOÀI NGƯỜI

Chúng ta thấy Đức Phật bề ngoài có thân người, nhưng tâm linh của Đức Phật siêu việt hơn con người.

Giáo sư Motai nói rằng nếu Đức Phật không phải chỉ đơn giản là người bình thường như mọi người, thì chúng ta phải hiểu rằng Đức Phật hiện thân làm người. Tạm ví Đức Phật như một diễn viên tài giỏi, đóng nhiều vai trên sân khấu cuộc đời; nhưng khi hạ màn, cởi bỏ lớp áo giả tạm trên sân khấu, diễn viên trở về con người thật của họ. Đức Phật cũng vậy, Ngài hiện thân loài người, đóng vai người tu hành, đắc đạo thành Phật và giáo hóa chúng sinh. Làm xong việc đó, Đức Phật trở về thế giới của Ngài, Ngài không chết. Vì vậy, Đức Phật hiện thân hay Niết bàn đều là phương tiện do Ngài tạo ra mà thôi.

Ý này được Đức Phật khẳng định trong phẩm Như Lai thọ lượng rằng "Từ ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp, thường ở Ta bà, thị hiện sanh thân trong nhiều quốc độ thuyết pháp giáo hóa vô số chúng sinh, thọ mạng sai khác. Tùy theo loại hình mà khai phương tiện, chỉ bày chân thật thậm thâm vi diệu...”

Ở đây chúng ta cần lưu ý đến ý nghĩa "Tùy theo loại hình mà khai phương tiện”, nghĩa là Đức Phật tùy theo chúng sinh trong sáu đường sinh tử, từ địa ngục cho đến cõi Trời, mà Phật hiện thân tương ưng với họ. Đó là quan niệm mới trong đạo Phật, vì từ trước, người ta vẫn cho rằng Đức Phật chỉ hiện hữu trong thế giới loài người mà thôi. Nhưng Pháp Hoa mở ra cái nhìn bao dung, ở trong thế giới thấp nhất là địa ngục cũng có Đức Phật. Phật này là Phật

tâm và chỉ có Phật tâm mới vào địa ngục để cứu khổ được. Thí dụ cho dễ hiểu, những người phạm sai lầm phải vào tù, khổ quá mới nghĩ đến Phật, niệm Phật thì bấy giờ Phật tâm của họ tiếp nhận được Phật lực gia bị, khiến cho phiền não tiêu tan, tâm được an lạc, tác động cho lời nói và thân tướng của họ trở nên hiền hòa, khiến cho cai ngục đối xử tốt với họ, cho đến được phước lớn hơn là được giảm án. Như vậy, theo Bổn môn Pháp Hoa, không có thế giới của loài nào mà không có Đức Phật và không có tâm của người nào mà Đức Phật không ảnh hiện vào.

Nhìn về tâm linh, mới thấy Đức Phật hằng hữu, không sinh không chết. Nhận chân sự sống vĩnh hằng bất tử của Đức Phật mới có ý nghĩa cao quý tác động chúng ta tu theo Phật. Trái lại, không nhận thấy con người tâm linh siêu tuyệt của Đức Phật, không thấy lời dạy của Đức Phật mang lại giá trị thiết thực trong cuộc sống, mà chỉ thấy nông cạn, người ta dễ rơi vào đoạn kiến, không tiến tu được. Thật vậy, một số người thấy Phật là thầy hướng dẫn cuộc sống đạo đức, nhưng đến một lúc nào đó, họ lại cảm thấy cuộc sống đạo đức bị thua thiệt, nên họ không tu nữa; hoặc thấy người ăn mặn khỏe hơn ăn chay, nên họ không ăn chay nữa, v.v... Có tầm nhìn rộng, đúng đắn, thấy rõ việc tu hành theo Phật dạy có kết quả tốt đẹp thật sự, chúng ta mới hết lòng tu theo Phật.

ĐỨC PHẬT ĐÃ THÀNH PHẬT TỪ VÔ LƯỢNG KIẾP

MÀ TRỜI NGƯỜI TƯỞNG PHẬT MỚI THÀNH PHẬT

Mở đầu phẩm Như Lai thọ lượng, Đức Phật bảo đại chúng nên lóng nghe sức bí mật thần thông của Đức Như Lai, tất cả thế gian , Trời, người, A tu la đều tưởng rằng Đức Phật Thích Ca xuất thân từ cung dòng họ Thích, đến cội Bồ đề gần thành Già Da mà thành Chánh giác, nhưng thật sự Ngài đã thành Phật từ vô lượng kiếp trước.

Như vậy, đầu tiên chúng ta có Đức Phật của Trời, người, A tu la; nói cách khác, đó là Đức Phật lịch sử sinh trên cuộc đời, bỏ ngôi vua, xuất gia, thành Phật, thuyết pháp giáo hóa và Niết bàn. Đức Phật này ở trong loài người, hay trong thế giới sinh diệt. Từ nhận thức này, Phật giáo có phân ra phương tiện môn và chân thật môn, hay sinh diệt môn và bản thể môn. Về mặt hiện tượng, chúng ta thấy được bằng mắt; nhưng về bản thể, chúng ta phải cảm nhận bằng tâm. Kinh Pháp Hoa đòi hỏi phải có căn lành mới thấy được Đức Phật thật hằng hữu trên bản thể, không có căn lành thì thấy Phật theo cách thấy của Trời, người, A tu la.

Trời, người và A tu la thấy Phật như thế nào ? Chư Thiên thấy Đức Phật là Đại Phạm Thiên vương, mà họ không thể sánh bằng, vì Đức Phật có vô lượng phước, cho nên tất cả chư Thiên từ cõi Dục đến Sắc giới đều đến với Phật. Còn con người thấy Đức Phật cao quý nhất trong loài người tu thành Phật. Và A tu la cũng

thấy Đức Phật siêu tuyệt hơn họ. A tu la có phước báo và sức mạnh như chư Thiên, nhưng họ còn nhiều sân hận, nên thường bất mãn mọi việc, tất nhiên là họ không chấp nhận chư Thiên. Có thể cụ thể hóa hình ảnh của A tu la trên cuộc đời này là những người giỏi, khỏe mạnh, nhưng phải sống nghèo khổ. Họ lập thành băng đảng, như cái bang tập họp những người ăn xin để tranh đấu quyền lợi cho giới ăn xin, không chấp nhận luật lệ của vua chúa áp đặt. Hạng người "A tu la” này thấy Phật không có tài sản, đi khất thực là giống họ ở điểm "ăn xin”, nhưng Phật tốt bụng; vì Đức Phật được cúng dường nhiều thì Ngài chia sẻ cho những người ăn mày khác. Đó là cái thấy khác nhau của Trời, người , A tu la về Đức Phật, hay tất cả thành phần xã hội nghĩ về Đức Phật như vậy.

Nhưng Đức Phật cho biết những người có căn lành, có niềm tin không thấy Đức Phật qua bề ngoài, mà họ thấy Phật thật tiềm ẩn bên trong sanh thân. Bằng căn lành, bằng niềm tin, Bổn môn Pháp Hoa mở cánh cửa cho chúng ta đi sâu vào bản thể, thấy được Đức Phật ở bản thể và từ đó tiến tu, đắc đạo, mới thấy Đức Phật bằng huệ nhãn, pháp nhãn và Phật nhãn.

Theo Tích môn, Đức Phật là vị đại Đạo sư và Ngài nhập diệt là chấm dứt sự hiện hữu của Ngài trên cuộc đời này. Nhưng theo Bổn môn Pháp Hoa, Đức Phật không còn trên thế gian, mà Ngài vẫn tồn tại, gọi là tịch diệt phi diệt, tức Phật chết nhưng không chết, Đức Phật vẫn hằng hữu. Người tu Pháp Hoa theo tinh thần

Bổn môn là tìm Đức Phật hằng hữu và phát hiện con người hằng hữu của chính mình, để phát huy con người hằng hữu này, chúng ta mới tăng trưởng tri thức, đạo đức và có thể đi vào thế giới hằng hữu của Đức Phật được. Có thể nói nếu không nhận ra được con người chân thật hằng hữu, chúng ta không thể thâm nhập Phật đạo và chúng ta chỉ là con người tốt bình thường trên cuộc đời mà thôi.

Đi vào thế giới tâm linh và đỉnh cao nhất của kinh Pháp Hoa là phẩm Như Lai thọ lượng nói về Đức Phật hằng hữu, hay kinh diễn tả rằng Ngài thành Phật từ ngũ bách ức trần kiếp. Đức Phật thí dụ có người lấy tam thiên đại thiên thế giới nghiền thành hạt bụi và cứ đi một ngàn thế giới thì thả một hạt bụi xuống và cho rơi hết tất cả hạt bụi của tam thiên đại thiên thế giới, thì tất cả thế giới có dính bụi và thế giới không dính bụi đều nghiền nát ra thành bụi một lần nữa. Bấy giờ, nếu một hạt bụi được tính là một kiếp, thì Đức Phật đã thành Phật còn lâu xa hơn số bụi này gộp lại. Đức Phật không phải mới thành Phật dưới cội Bồ đề như Trời, người, A tu la lầm tưởng.

Thử nghĩ xem Đức Phật thành Phật ở cội Bồ đề gần thành Già Da và Đức Phật thành Phật từ muôn ức kiếp, hai Phật này khác nhau thế nào.

Đức Phật ở cội Bồ đề gần thành Già Da thành Vô thượng Chánh đẳng giác là Phật hiện thân người; còn Đức Phật từ muôn ức kiếp là cốt lõi bên trong mới quan trọng. Cốt lõi là Phật, nên Ngài sinh trong cung

vua, đầy đủ phú quý lợi danh, mà vẫn không màng đến. Mang thân tứ đại ngũ uẩn và trải qua thời gian tu hành, sau cùng ở Bồ đề đạo tràng, Ngài thâm nhập đại Thiền định và thành đạo, chứng được Tam minh, nhận ra được tư cách Phật của Ngài đã có từ vô lượng kiếp và nhận ra thế giới hằng hữu của Ngài. Và nay Đức Phật hiện thân vào thế giới loài người để cứu khổ độ sinh, không phải Ngài mới thành Phật.

Việc tu hành quan trọng là nhận ra được con người thật của mình từ đâu đến đây và chết đi về đâu. Đức Phật tự nhận chân được Ngài là hiện thân Phật Thích Ca ở thế giới Ta bà và Ngài cũng từng hiện thân ở nhiều thế giới khác nhau. Và đã là ứng hiện thân thì Đức Phật phải có thế giới thật, đó là Tịch Quang chơn cảnh. Đức Phật từ Tịch Quang chơn cảnh sinh lại Ta bà, tất cả quyến thuộc Bồ đề cũng sinh theo Ngài, người làm vua, làm tướng, làm trưởng giả hay làm người hốt phân, hay là ngoại đạo... Có người hiện phạm giới để Đức Phật chế giới, có người hiện sai trái để Đức Phật dạy việc tốt lành, hoặc có người nhiều phước báo để Đức Phật chỉ rõ luật nhân quả ba đời. Nói chung, những người quy ngưỡng Phật, tu theo Phật thuộc đủ thành phần xã hội, có thể ví như tất cả diễn viên cùng bước lên sân khấu cuộc đời để diễn xuất những hoạt cảnh theo sự xếp đặt của Đức Phật. Thật vậy, nếu những người thực chất là ngoại đạo mà từ bỏ quyền lợi, địa vị, hay lý tưởng của họ để theo Phật là việc khó có được trên đời này. Điển hình như Ưu Lâu Tần Loa Ca Diếp làm quốc sư có 500 đệ tử nổi danh mà bằng lòng dâng tất cả sự nghiệp cho

Đức Phật một cách dễ dàng và hết lòng tu theo Phật. Hoặc Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên, Ca Diếp, Ca Chiên Diên, v.v... đã đóng vai Thanh văn tu hành một cách xuất sắc, vì thật sự các Ngài đã có nguyện rằng Đức Phật xuất thế nơi nào để độ sinh, các Ngài sẽ cùng hiện hữu theo Đức Phật để hỗ trợ. Kinh Pháp Hoa đã khẳng định việc thầy trò cùng sinh chung để hành Bồ tát đạo, cùng nhau xây dựng thêm quyến thuộc; trong khi tu nhị thừa, xuất thế, yểm ly, từ bỏ tất cả. Bồ tát là quyến thuộc của Đức Phật Thích Ca, nên Đức Phật sinh ở Ta bà, họ sinh lại trợ hóa Phật. Chư Bồ tát và Đức Phật cùng hoàn thành xong những việc tốt đẹp trên cuộc đời, thì Đức Phật nói rằng người đáng độ đã độ, việc đáng làm đã làm, nên Ngài thị hiện nhập diệt.

Như vậy, phẩm Như Lai thọ lượng muốn chỉ cho thấy thế giới siêu hình tốt đẹp hằng hữu của Đức Phật mà chúng ta không biết, chỉ thấy biết thế giới hiện tượng vật chất mà thôi.

Đức Phật dạy rằng "Như Lai thấy rõ thật tướng của mọi chúng sinh ở trong ba cõi không có sinh tử, nhưng vì vô minh vọng kiến ngăn che, nên sanh các tánh ham muốn khác nhau, tạo tội sai biệt, nên Đức Như Lai phải dùng các pháp đối trị như thế mới sanh căn lành...”

Thật vậy, với Phật nhãn, Đức Phật nhận biết được điều chân thật là chúng sinh đồng với Đức Phật trên chân tánh và trên chân tánh không có đau khổ, không có sinh tử; nhưng vì vô minh, vọng kiến, tức tham vọng mà chúng sinh tạo tội sai biệt, mới có vô số cuộc sống khổ đau khác nhau trong sáu đường sinh tử.

Như đã nói Đức Phật ngồi ở cội Bồ đề, nhớ lại kiếp quá khứ, Ngài đã thành Phật từ vô số kiếp trước, nhưng thành Phật bằng cách nào? Không thể chỉ ngồi dưới cội Bồ đề, nhớ lại quá khứ là thành Phật, mà phải có quá trình tu tập đầy đủ hạnh Bồ tát và tâm đại bi mới thành Phật. Nhớ lại quá khứ là Đức Phật nhớ lại vô số việc làm hoàn toàn tốt đẹp của Ngài trên lộ trình Bồ tát đạo. Người tu bắt chước, tìm gốc cây Bồ đề ngồi, nhưng nhớ lại quá khứ của họ toàn việc xấu ác, họ phải hiện ra tướng ma quỷ. Với cốt lõi là Phật, nên trong hiện đời, Đức Phật chỉ trải qua sáu năm thể nghiệm các pháp và tư duy trong 49 ngày ở Bồ đề đạo tràng, Ngài liền thành tựu quả vị Phật. Còn chúng ta tu lâu, nhưng chưa đạt được quả vị nào; vì chúng ta chỉ mới bắt đầu gạn bỏ trần cấu, tịnh hóa thân tâm.

Đức Phật cũng nói rằng "Từ Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp, nhờ kinh Pháp Hoa cảm thành thọ mạng, thâm nhập Pháp thân vĩnh hằng bất tử, nhưng dùng phương tiện nói sẽ diệt độ...”
Nhờ kinh Pháp Hoa cảm thành thọ mạng, nghĩa là nhờ hành Bồ tát đạo mà phát triển phước đức, trí tuệ viên mãn. Và Đức Phật lấy phước đức làm thân, lấy trí tuệ làm mạng, tạo thành Báo thân Phật có thọ mạng đến nay chưa chấm dứt mà còn lớn hơn. Đức Phật dùng Báo thân này để thâm nhập Pháp thân vĩnh hằng bất tử.
Trong khi chúng sinh lấy tham vọng, bực tức làm mạng, lấy tứ đại ngũ uẩn làm thân, đó là thân sinh diệt, nhưng lại muốn không hoại diệt, nên phải đau khổ. Thân ngũ uẩn gồm có sắc và tâm hỗ tương tác động lẫn nhau

không thể tách riêng biệt. Bước đầu tu tập, phải thức tỉnh, đừng để tâm buồn giận lo sợ hành hạ thân thành bệnh hoạn và đừng để thân đau yếu hành hạ làm tâm đau khổ. Nếu không có quá trình luyện tập, lúc gần chết, bệnh phát sinh làm thân đau đớn không chịu nổi thì buồn phiền theo đó nổi lên, sẽ bị đọa. Phải tu tập cho được thân tâm đều an lành dù cuộc sống dư dã hay thiếu thốn. Sau đó, cố gắng tránh làm tổn thương các loài khác, vì ta và các chúng sinh phải hiện hữu cộng tồn. Ở giai đoạn này, phải đoạn trừ ba nghiệp của thân, bốn nghiệp của miệng và ba nghiệp của ý.

Đức Phật dạy rằng khi tịnh hóa được thân tâm chúng ta, trí tuệ sẽ phát sinh. Nói cách khác, tâm trong sáng, thân thanh tịnh, thấy việc đáng làm, việc không nên làm, không còn phạm sai lầm, không tạo tội lỗi. Từ đây, nương theo kinh Pháp Hoa bắt đầu thâm nhập Pháp thân, tức dùng tâm trong sáng và thân thanh tịnh đưa vào các pháp. Pháp có hai, pháp vô tình và pháp hữu tình. Thâm nhập pháp hữu tình dễ hơn pháp vô tình. Thâm nhập pháp hữu tình là dùng trí tuệ quán sát xem người có duyên với ta, ta dùng tâm từ bi và sự hiểu biết của mình tác động vào tâm trí họ làm cho họ được sáng suốt, an vui, thanh tịnh, giải thoát. Ta thanh tịnh và sáng suốt, họ cũng được như vậy, tạo thành bầu không khí an vui hòa hợp và cứ như vậy mà phát triển, thì có bao nhiêu người thương quý ta, có bao nhiêu người cùng chí hướng với ta, cùng hiểu biết như ta, cùng làm việc với ta, là Pháp thân ta lớn theo đó; cho đến cả đoàn thể, hay xã hội sống hòa hợp, hỗ trợ nhau thăng hoa. Đó là ý nghĩa thâm nhập các pháp để biến các pháp thành Pháp thân mình.

Thâm nhập Pháp thân thì không bị bốn tướng sinh già bệnh chết chi phối, vì mỗi kiếp tái sinh giống như chúng ta thay chiếc áo mới tốt đẹp hơn, quyến thuộc đạo đức và tài giỏi nhiều hơn. Nhờ đó chúng ta sẽ làm thêm nhiều việc lợi ích cho đời, phước đức và trí tuệ chúng ta theo đó tăng thêm, Pháp thân ta theo đó lớn thêm. Vì vậy, Đức Phật nói rằng xưa kia Ngài hành Bồ tát đạo cho đến nay, thọ mạng của Báo thân và Pháp thân Ngài chẳng những chưa chấm dứt mà còn phát triển hơn nữa, mới là thân vĩnh hằng bất tử, khác với sanh thân vô thường. Thâm nhập Pháp thân chính là tác động tốt đẹp cho xã hội và Pháp giới thì trở thành bất tử. Nói cho dễ hiểu là nuôi dạy người trở thành đạo đức, hữu ích cho xã hội và xây dựng xã hội phát triển tốt đẹp là phương cách tốt nhất tạo thành Pháp thân vĩnh hằng bất tử.

Thật vậy, xã hội muôn đời là xã hội, lúc nào xã hội cũng có con người. Và trong kiếp luân hồi, con người gặp lại nhau, đời trước đã có thiện cảm, đời này gặp lại mến nhau liền, đời trước là oan gia thì nay gặp lại cũng thù ghét nhau liền. Xã hội muôn đời không đổi, nhưng biến dạng trong sinh diệt. Vì vậy, chúng ta tu, tìm cái không sinh diệt trong sinh diệt; còn bỏ sinh diệt đi tìm chỗ khác là rơi vào ảo tưởng, gọi là tìm lông rùa sừng thỏ.

Trong một chuỗi đời của chúng ta giống như một xâu chuỗi có nhiều hạt, một hạt ví như một kiếp sống và sợi chỉ xuyên suốt xâu chuỗi đời là một. Con người hôm qua của kiếp trước cũng chính là con người hôm

nay, dù thân tướng có thay hình đổi dạng. Báo thân ta từ kiếp trước đã tu tạo nhiều công đức thì tái sinh kiếp này có nhiều thắng duyên dễ dàng hành Bồ tát đạo. Kiếp trước tạo nhiều tội lỗi, kiếp này biến dạng khó coi và gặp vô số khó khăn, khổ nạn. Tâm hay nghiệp vẫn là một. Vì vậy, tu Pháp Hoa, nhận ra thời Đức Phật Nhật Nguyệt Đăng Minh, Bồ tát Di Lặc là Cầu Danh, Bồ tát Văn Thù Sư Lợi là Diệu Quang; cũng là một người, nhưng tên khác. Từ vô số kiếp cho đến nay, chúng ta cũng có vô số tên khác tương ưng với việc làm của chúng ta. Có tên Cầu Danh vì thường đến nhà sang giàu để in kinh, đúc tượng, xây chùa..., nên phải liên hệ với người sang giàu và nổi tiếng. Còn Bồ tát Văn Thù Sư Lợi không nghĩ đến việc này, Ngài chỉ lo thâm nhập Pháp thân vĩnh hằng bất tử, nghĩa là nỗ lực đi vào lòng người bằng cách hoằng hóa độ sinh, đem ánh sáng chánh pháp vào tâm trí mọi người.

Đức Phật Thích Ca cũng như vậy, Ngài đã từng hành Bồ tát đạo, phát huy phước đức trí tuệ của Ngài cũng như giáo hóa mọi người phát triển phước đức trí tuệ của chính họ. Nghĩa là Ngài xây dựng được Báo thân viên mãn và Pháp thân vĩnh hằng bất tử của chính Ngài, đồng thời giáo dưỡng quyến thuộc hữu duyên với Ngài tu tạo Báo thân và Pháp thân của họ.

Ngoài ra, trong phẩm Như Lai thọ lượng có thí dụ ông lương cũng có ý nghĩa quan trọng, phần này đã được giải thích trong bài Thí dụ, nên không nhắc lại ở đây.

Tóm lại, Đức Phật đã thành tựu quả vị Vô thượng

Bồ đề từ vô lượng kiếp và Đức Phật hằng hữu ở Tịch Quang chơn cảnh, không sinh diệt. Từ thế giới vĩnh hằng bất tử ấy, Ngài thị hiện lại sanh thân Phật Thích Ca Mâu Ni trên cuộc đời này để dìu dắt mọi người ra khỏi sinh tử luân hồi và đạt đến quả vị Vô thượng Chánh đẳng giác như Ngài. Nhưng chúng sinh vì bị vô minh vọng kiến ngăn che, nên không thấy được Đức Phật vĩnh hằng bất tử ở thế giới chân thật.

Tuy nhiên, nếu chúng ta có căn lành và niềm tin, nương theo Đức Phật sanh thân, nương theo giáo pháp Pháp thân và Báo thân của Ngài để tu tập, lần lần Phật xuất hiện trong tâm ta. Theo Bổn môn Pháp Hoa, khi tâm ta thanh tịnh, một lòng tu hành muốn thấy Phật, thì Đức Phật hiện hữu ngay trong tâm ta, khiến tâm ta trong sáng, làm được những việc khó làm, vượt qua được những chướng duyên hiểm nạn một cách dễ dàng và mỗi ngày tăng trưởng phước đức, trí tuệ của chính mình.

Nhật Liên Thánh nhân nói rằng nếu hành giả thể nghiệm được yếu lý như Đức Phật Thích Ca chỉ dạy trong phẩm Như Lai thọ lượng là đã đầy đủ nhân hạnh quả đức của Phật, không cần đọc tụng cả bộ kinh Pháp Hoa.