Đại Tập 30 · Bộ Bát-nhã XIII · Số 221–222

Kinh Phóng Quang Bát- Nhã, Quyển 7- Phẩm 34: Cúng Dường

Phẩm 34: CÚNG DƯỜNG

Đức Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ nào biên chép, đọc tụng, tu tập, cúng dường Bát-nhã ba-la-mật hoặc là hết lòng đem các thứ hoa hương tràng phan, lọng báu để cúng dường thì công đức ấy không thể tính kể, không thể so lường, không có giới hạn. Vì sao thiện nam, thiện nữ được công đức như vậy?

Vì các Như Lai Vô Sở Trước Chánh Đẳng Giác đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra trí Nhất thiết, năm Ba-la-mật, từ nội ngoại không cho đến hữu vô không, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười tám pháp Bất cộng của Phật, năm loại mắt dẫn dắt chúng sinh, làm thanh tịnh cõi Phật, Nhất thiết chủng trí, Thanh văn, Bích-chi-phật đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Như vậy, này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ nào biên chép, đọc tụng, tu tập Bát-nhã ba-la-mật và cúng dường kinh quyển bằng các thứ hoa hương, tràng phan, lọng báu thì phước đức ấy gấp trăm ngàn vạn ức lần so với phước đức xây tháp bảy báu cúng dường xá-lợi không thể tính kể, không thể thí dụ. Vì Bát-nhã ba-la-mật còn ở đời thì Tam bảo luôn còn tồn tại. Bát-nhã ba-la-mật không còn ở đời thì Tam bảo bị mai một. Bát-nhã ba-la-mật còn ở đời mới biết có công đức mười giới, bốn Vô lượng tâm, bốn bậc Thiền, bốn Không định, sáu pháp Ba-la-mật, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười tám pháp Bất cộng, trí Nhất thiết, dòng Sát-đế-lợi, Bà-la-môn, Trưởng giả, Tứ Thiên vương, trời Sắc cứu cánh, Tu-đà-hoàn cho đến A-la-hán, Bích-chi-phật; mới biết con đường của Đại Bồ-tát, Vô thượng Chánh đẳng giác, chuyển pháp luân, giáo hóa chúng sinh làm thanh tịnh cõi Phật.

Kinh Phóng Quang Bát- Nhã, Quyển 7- Phẩm 35: Giữ Gìn

Phẩm 35: GIỮ GÌN

Bấy giờ, tam thiên đại thiên thế giới, các Thiên tử ở cõi Tứ Thiên vương và cõi Sắc cứu cánh hỏi Thích Đề-hoàn Nhân:

–Này Nhân giả! Người thọ trì, đọc tụng, tu tập Bát-nhã ba-la-mật thì tất cả việc ác đều tiêu sạch; tất cả việc lành phước đức được phát sinh đầy đủ. Nếu người thọ trì Bát-nhã ba-la-mật thì chư Thiên hưng thịnh, A-tu-la suy giảm, Tam bảo được tồn tại, cho nên Phật pháp không đoạn diệt, sáu pháp Ba-la-mật, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười tám pháp Bất cộng, người hành đạo Bồ-tát, giáo nghĩa ba thừa đều hiển hiện trong thế gian.

Phật bảo:

–Này Câu-dực! Ông nên thọ trì, khéo đọc tụng, nhớ nghĩ, tu tập Bát-nhã ba-la-mật. Vì sao? Nếu A-tu-la tụ họp khởi lên ác ý, muốn đánh nhau với chư Thiên ở cõi Đao-lợi thì ông nên tụng Bát-nhã ba-la-mật, A-tu-la liền phát sinh niệm tốt lành, niệm xấu ác tiêu mất, không còn nhớ nghĩ.

Này Câu-dực! Nếu các Thiên tử, Thiên nữ ở cõi trời Đao-lợi, khi phước đức hết, sắp qua đời hoặc sẽ đọa lạc, ông nên vì họ tụng Bát-nhã ba-la-mật thì các Thiên nữ, Thiên tử này không sinh vào cõi nào khác mà liền được sinh vào cõi trời Đao-lợi, vì nhờ vào công đức âm thanh của Bát-nhã ba-la-mật. Người ở cõi trời lại sinh về cõi cũ, không bị đọa lạc. Vì sao? Vì nhờ vào công đức âm thanh của Bát-nhã ba-la-mật, phước đức rất lớn.

Này Câu-dực! Nếu thiện nam, thiện nữ hoặc các Thiên tử, Thiên nữ một khi nghe qua Bát-nhã ba-la-mật thì được công đức của một lần nghe qua. Sau một thời gian nghe như vậy, người đó sẽ chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng giác, quyết chắc không có sự nghi ngờ. Vì sao?

Này Câu-dực! Ở thời quá khứ, mười phương chư Phật và chúng đệ tử đều từ Bát-nhã ba-la-mật vào Vô-dư Niết-bàn, nhập diệt; đương lai, hiện tại, mười phương chư Phật đều nhờ Bát-nhã ba-la-mật thành tựu Vô thượng Chánh đẳng giác, vì ba mươi bảy

phẩm Trợ đạo đều từ Bát-nhã ba-la-mật mà ra. Vì pháp của Thanh văn, Bích-chi-phật, pháp Bồ-tát, pháp Phật đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật là pháp thuật rất lớn, là pháp thuật vô thượng, là pháp thuật cao hơn hết. Vì Bát-nhã ba-la-mật phá bỏ tất cả các pháp xấu ác, giữ gìn căn bản các pháp lành.

Phật dạy:

–Này Câu-dực! Bát-nhã ba-la-mật là pháp thuật rất lớn, là pháp thuật vô thượng, là pháp thuật cao hơn hết.

Chư Phật ba đời đều do pháp thuật này mà chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng giác. Trong thế gian, nhờ nơi pháp thuật này biết có phước đức mười nghiệp thiện, bốn Tâm vô lượng, bốn Không định, sáu pháp Ba-la-mật, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười tám pháp Bất cộng, pháp tánh, pháp vị, cứu cánh, chân như, năm loại mắt, Tu-đà-hoàn, A-la-hán, Bích-chi-phật, Bồ-tát, Phật đạo, trí Nhất thiết.

Công đức thập thiện…, Như Lai, trí Nhất thiết hiển hiện trong thế gian đều do Bồ-tát thị hiện qua lại làm nhân duyên.

Này Câu-dực! Ví như nhờ vào sự xoay vần nên mặt trăng diệt trừ tối tăm trong thế gian và chiếu sáng các vì sao.

Như vậy, này Câu-dực! Bồ-tát từ việc làm lành phát sinh muôn hạnh, từ mười nghiệp thiện phát sinh công đức, từ trí Nhất thiết phát sinh Bát-nhã ba-la-mật, từ không phát sinh pháp.

Này Câu-dực! Nên biết, các vị Đại Bồ-tát từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra. Các vị Bồ-tát thực hành năm ba-la-mật, nội ngoại không, hữu vô không, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười tám pháp Bất cộng, chẳng ở địa vị Thanh văn, Bích-chi-phật mà vẫn giáo hóa chúng sinh, làm thanh tịnh cõi Phật, thành tựu Phật, thành tựu Bồ-tát, trí Nhất thiết đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Lại nữa, này Câu-dực! Nếu thiện nam, thiện nữ thọ trì Bát-nhã ba-la-mật hoặc đọc tụng, tu tập, thực hành thì được phước đức ở hiện tại, cũng được phước đức cứu giúp cho người.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Sao gọi là thiện nam, thiện nữ được phước đức ở hiện tại?

Phật dạy:

–Người vâng giữ theo Bát-nhã ba-la-mật, quyết chắc không chết vì trúng độc, không chết oan trong nước, không chết cháy vì lửa, khi mạng sống hết mới qua đời.

Nếu bị quan tra hỏi, nhất định không tìm được chỗ lỗi lầm của họ vì nhờ năng lực oai thần đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật. Nếu thiện nam, thiện nữ đến chỗ vua, quan, thái tử nói chuyện đều được vua, quan, thái tử hoan hỷ vì nhờ thiện nam, thiện nữ thực hành đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả; thương xót chúng sinh nên được phước ở hiện tại.

Sao gọi là đầy đủ công đức cứu giúp mọi người?

Phật dạy:

–Vì chưa từng xa lìa công đức mười nghiệp thiện, cũng chưa từng xa lìa bốn Thiền, bốn Vô lượng tâm, bốn Không định, sáu pháp Ba-la-mật, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười tám pháp Bất cộng. Bồ-tát không bao giờ xa lìa các pháp ấy, nhất định không bị sinh về ba đường ác, được làm thân người các căn đầy đủ; nhất định không bị sinh vào nhà bần cùng, nhà làm thợ, dòng họ thấp kém; thường đầy đủ ba mươi hai tướng Đại trượng phu, sinh chỗ có chư Phật giáo hóa, không xa lìa hạnh nguyện Bồ-tát, được qua lại các cõi Phật, cung kính đảnh lễ các Đức Phật, Thế Tôn; thường thích lắng nghe nhận lãnh giáo pháp cao siêu của Phật; thích giáo hóa chúng sinh làm thanh tịnh cõi Phật.

Cho nên, thiện nam, thiện nữ đọc tụng, tu tập Bát-nhã ba-la-mật, không xa lìa trí Nhất thiết, mãi đến lúc thành Vô thượng Chánh đẳng giác, không bao giờ xa lìa nên được công đức đời này và đời sau.

Kinh Phóng Quang Bát- Nhã, Quyển 7- Phẩm 36: Khiến Dị Đạo Sĩ

Phẩm 36: KHIỂN DỊ ĐẠO SĨ

Bấy giờ có người ngoại đạo đến chỗ Đức Phật, muốn cật vấn, Thích Đề-hoàn Nhân liền nghĩ: “Hôm nay bọn ngoại đạo muốn đến phỉ báng Phật, muốn phá hủy Bát-nhã ba-la-mật, ta hãy tụng niệm Bát-nhã ba-la-mật đã được nghe từ Phật.” Thích Đề-hoàn Nhân liền đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật. Bọn đạo sĩ ngoại đạo muốn hủy hoại Bát-nhã ba-la-mật đang ở xa liền nhiễu Phật một vòng rồi quay đi.

Khi ấy Xá-lợi-phất suy nghĩ: “Tại sao bọn đạo sĩ ngoại đạo ở đằng xa nhiễu Phật một vòng rồi quay đi?”

Biết tâm niệm của Xá-lợi-phất, Đức Phật bảo:

–Thích Đề-hoàn Nhân tụng Bát-nhã ba-la-mật có công dụng như vậy nên bọn ngoại đạo kia ở xa nhiễu Phật một vòng rồi quay về.

Phật dạy:

–Vì bọn ngoại đạo kia đến gặp Phật mà không có một chút thiện ý nào chỉ đem tâm nhỏ mọn để tìm chỗ hay dở của Phật mà thôi.

Phật bảo Xá-lợi-phất:

–Khi người đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật; nếu trời, người, Sa-môn, Bà-la-môn, ngoại đạo trong thế gian đem tâm nhỏ mọn để tìm chỗ hay dở của người ấy thì họ không thể tìm được.

Vì trong tam thiên đại thiên thế giới này, các vị Thiên tử, Tứ Thiên vương cho đến Thiên tử ở cõi Sắc cứu cánh; các đệ tử, các Bồ-tát đều thọ trì Bát-nhã ba-la-mật. Vì sao? Vì họ đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Lại nữa, Xá-lợi-phất! Hằng hà sa số thế giới ở phương Đông, chúng đệ tử, chư Như Lai, Bích-chi-phật, Bồ-tát, Trời, Rồng, Quỷ, Thần đều thọ trì Bát-nhã ba-la-mật. Vì họ đều ở trong Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Khi ấy, ma Ba-tuần suy nghĩ: “Bấy giờ, Phật đang cùng bốn

chúng đệ tử và các Thiên tử ở cõi Dục giới, Sắc giới hội họp; trong hội chúng ấy đều thọ trì Bát-nhã ba-la-mật, chắc sẽ thành Chánh đẳng giác. Vậy ta nên đến đó cắt ngang đạo lý của họ.” Nghĩ vậy rồi, Ma vương liền hóa bốn loại binh đi đến chỗ Phật.

Thích Đề-hoàn Nhân suy nghĩ: “Ngày nay ma dẫn bốn loại binh muốn đến chỗ Phật. Bốn loại binh oai hùng do ma hóa ra tinh thông sắc sảo, binh lính của vua Bình-sa không có được nhu vậy; binh lính vua nước Xá-vệ, dòng họ Thích, các trưởng giả Tỳ-da-lợi cũng không có được. Như vậy ma đã hóa hiện bốn loại binh ấy là ma Ba-tuần, ngày đêm thường tìm chỗ dở của Phật, làm rối loạn tâm chúng sinh. Bây giờ ta nên im lặng đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật.”

Thích Đề-hoàn Nhân định tâm rồi chậm rãi đọc Bát-nhã ba-la-mật. Ma Ba-tuần cũng dần dần bỏ đi. Khi ấy, các Thiên tử Tứ Thiên vương và Thiên tử cõi Sắc cứu cánh tung hoa trời ở giữa hư không để cúng dường Phật và cùng nhau khen ngợi. Cầu mong cho Bát-nhã ba-la-mật tồn tại lâu dài ở Diêm-phù-đề để người Diêm-phù-đề thường được tụng Bát-nhã ba-la-mật. Bát-nhã ba-la-mật tồn tại lâu dài cũng như Phật còn tại thế chưa nhập diệt. Phật còn tại thế giáo pháp được tồn tại. Giáo pháp tồn tại, Tỳ-kheo Tăng có mặt trong thế gian. Khi ấy Tam bảo nhất định không bị diệt. Bát-nhã ba-la-mật cũng sẽ tồn tại trong tam thiên đại thiên thế giới; mười phương hằng hà sa thế giới cũng sẽ như vậy. Bát-nhã ba-la-mật là muôn hạnh tối thượng của Đại Bồ-tát.

Thiện nam, thiện nữ thọ trì Bát-nhã ba-la-mật, biên chép kinh ấy tùy theo phương diện, nơi chốn đáng tôn quý nhất mà soi sáng, nên biết chỗ đó không còn tối tăm. Trong tất cả mọi nơi, chỗ đó là hơn hết.

Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Này Câu-dực! Nên biết đó là nơi đáng tôn quý nhất trong mọi nơi.

Lại nữa, này Câu-dực! Không chỉ ở trong cõi người, Bát-nhã ba-la-mật là chỗ tôn quý, mà ở trên cõi trời cũng lại là chỗ tôn quý.

Kinh Phóng Quang Bát- Nhã, Quyển 7- Phẩm 37: Không Hai

Khi ấy, các Thiên tử rải hoa trời cúng dường Phật rồi cùng nhau khen ngợi.

–Thiện nam, thiện nữ nào thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật thì Ma và Thiên ma nhất dịnh không tìm được chỗ sơ hở của họ. Đức Thế Tôn của chúng ta cũng sẽ ủng hộ người ấy. Vì sao? Vì chúng ta thấy thiện nam, thiện nữ ấy như chiêm ngưỡng Đức Thế Tôn vậy.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thiện nam, thiện nữ vốn đã làm vô lượng việc lành, đọc tụng, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật là do đối với đời quá khứ, các Đức Phật, người ấy đã làm vô lượng công đức, gần gũi Thiện tri thức mà đạt được như vậy. Cho nên muốn đạt trí Nhất thiết cần phải học Bát-nhã ba-la-mật, muốn đạt Bát-nhã ba-la-mật cũng cần phải học trí Nhất thiết. Vì Bát-nhã ba-la-mật tức là trí Nhất thiết, trí Nhất thiết tức là Bát-nhã ba-la-mật, giống nhau không sai không khác.

Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Này Câu-dực! Trí Nhất thiết, chư Như Lai Vô Sở Trước Chánh Đẳng Giác đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra. Vì sao? Này Câu-dực! Trí Nhất thiết, Bát-nhã ba-la-mật là một pháp chứ không phải hai.

Phẩm 37: KHÔNG HAI

Bấy giờ, Hiền giả A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Ban đầu Thế Tôn đã nói, chẳng khen ngợi năm pháp Ba-la-mật, cũng chẳng khen ngợi mười tám pháp Bất cộng, chỉ khen ngợi Bát-nhã ba-la-mật. Vì sao vậy?

Phật bảo A-nan:

–Đối với năm pháp Ba-la-mật, mười tám pháp Bất cộng thì Bát-nhã ba-la-mật là hơn hết. Vì sao vậy? Này A-nan, chẳng làm việc Bố thí bằng trí Nhất thiết mà gọi là Bố thí ba-la-mật chăng?

A-nan thưa:

–Thưa Thế Tôn! Chẳng phải như vậy.

Phật hỏi:

–Chẳng làm việc Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định bằng trí Nhất thiết mà có thể khen ngợi là Trì giới… Thiền định ba-la-mật chăng?

A-nan thưa:

–Bạch Thế Tôn! Chẳng phải như vậy.

A-nan bạch Phật:

–Sao gọi Bố thí bằng trí Nhất thiết là Bố thí ba-la-mật… Bát-nhã ba-la-mật?

Phật bảo A-nan:

–Bố thí không hai, vì Bố thí bằng trí Nhất thiết là Bố thí ba-la-mật, không chỗ sinh khởi, không chỗ ỷ lại. Bố thí trí Nhất thiết là Bố thí ba-la-mật, không niệm sinh khởi, không niệm ỷ lại. Trí Nhất thiết không hai nên gọi là Bát-nhã ba-la-mật.

A-nan bạch Phật:

–Tại sao ý niệm Bố thí bằng trí Nhất thiết là không hai?

Phật dạy:

–Đối với năm ấm không hai, chí đạo không hai.

Phật dạy:

–Tại sao gọi năm ấm không hai, chí đạo không hai? Vì năm ấm tự nó là không. Cho nên năm ấm cùng các Ba-la-mật là một pháp, không hai; chí đạo cũng là một pháp, không hai.

Này A-nan! Đối với năm pháp Ba-la-mật, Bát-nhã ba-la-mật là hơn hết; cho đến trí Nhất thiết cũng như vậy. Ví như trên mặt đất được gieo năm giống lúa, tùy thuận phát sinh: Bát-nhã ba-la-mật là đất; các Ba-la-mật, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo… Trí Nhất thiết đều do Bát-nhã ba-la-mật sinh ra. Trí Nhất thiết do Bát-nhã ba-la-mật sinh ra, năm pháp Ba-la-mật do trí Nhất thiết sinh ra.

Này A-nan! Bát-nhã ba-la-mật là nền móng của năm pháp Ba-la-mật, cho đến mười tám pháp Bất cộng đều tùy tùng theo đó.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thế Tôn đã từng thuyết pháp, khen ngợi công đức Bát-nhã ba-la-mật không cùng tận. Thiện nam, thiện nữ nào thọ trì, đọc tụng, biên chép, tu tập, cung kính cúng dường Bát-nhã ba-la-mật thì công đức của người đó không cùng tận. Vì phụng trì Bát-nhã ba-la-mật nên mười nghiệp thiện hiển hiện trong thế gian, bốn Thiền, bốn Tâm vô lượng, bốn Không định, mười tám pháp Bất cộng đều hiển hiện trong thế gian. Vì phụng trì Bát-nhã ba-la-mật nên biết có dòng Sát-lợi, Phạm chí, Trưởng giả, Tứ Thiên vương… Cõi trời Sắc cứu cánh, mới biết có đạo quả Tu-đà-hoàn cho đến A-la-hán, Bích-chi-phật, Bồ-tát, Phật.

Phật bảo Câu-dực:

–Ta đã nói thiện nam, thiện nữ thọ trì, đọc tụng, biên chép, tu tập, cúng dường Bát-nhã ba-la-mật, công đức người ấy không cùng tận, không thể tính kể, không thể hạn lượng. Cho nên thiện nam, thiện nữ phụng hành Bát-nhã ba-la-mật sẽ đạt được vô lượng giới tánh, vô lượng Tam-muội tánh, trí tuệ tánh, giải thoát tánh, kiến giải thoát tánh, quyết chắc không xa lìa trí Nhất thiết. Thiện nam, thiện nữ ấy được các công đức không thể tính kể.

Này Câu-dực! Ông nên biết, thiện nam, thiện nữ phụng hành Bát-nhã ba-la-mật, thuận theo Phật, không lìa trí Nhất thiết thì công đức thiện nam, thiện nữ này gấp trăm ngàn vạn ức lần công đức của hàng Thanh văn, Bích-chi-phật giữ gìn giới tánh, Tam-muội, trí tuệ, giải thoát, kiến giải thoát tánh; công đúc của người ấy hơn hết, không thể thí dụ được.

Vì tâm người ấy đã lìa đạo quả A-la-hán, Bích-chi-phật. Ban đầu không có tâm niệm về đạo quả A-la-hán, Bích-chi-phật, vì người ấy thường thọ trì đọc tụng tu tập và dùng hương hoa cúng dường Bát-nhã ba-la-mật. Ta thường khen ngợi người ấy đời nay, đời sau được công đức vô cùng tận.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Con cũng thường ủng hộ thiện nam, thiện nữ phụng hành Bát-nhã ba-la-mật khiến cho người đó không xa lìa trí Nhất thiết.

Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Khi thiện nam, thiện nữ đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật có vô số trăm ngàn chư Thiên đến chỗ đó cung kính chắp tay lắng nghe Bát-nhã ba-la-mật. Các Thiên tử lại dùng oai thần ủng hộ thiện nam, thiện nữ, làm cho tâm ý khai thông và hiểu biết trọn vẹn. Đó là thiện nam, thiện nữ được phước đức trong hiện tại.

Lại nữa, này Câu-dực! Ở trong bốn chúng đệ tử Phật, khi thiện nam, thiện nữ ấy nói về Bát-nhã ba-la-mật không biết mệt mỏi thì nhất định mọi người không thể nghe suông, huống chi là có sự khinh chê. Vì sao vậy?

Vì nhờ sự ủng hộ của Bát-nhã ba-la-mật, vì Bát-nhã ba-la-mật phân biệt các pháp, phân biệt giữa xuất thế và thế gian, giữa thiện và bất thiện, giữa hữu lậu và vô lậu, phân biệt Tỳ-kheo và không phải Tỳ-kheo, phân biệt Thanh văn, Bích-chi-phật và Phật. Đó gọi là phân biệt. Vì sao?

Vì thiện nam, thiện nữ ở trong nội ngoại không và hữu vô không, thường thuận Bát-nhã ba-la-mật, nên không thể bị chê bai được, cũng không ai có thể thấy được lỗi lầm của họ. Cho nên người thọ trì Bát-nhã ba-la-mật thì không ai có thể tìm được chỗ sơ hở của họ.

Lại nữa, này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ giữ gìn phụng hành Bát-nhã ba-la-mật thì tâm không bao giờ biếng nhác sợ hãi. Vì vậy, thiện nam, thiện nữ ấy nhất định không thấy điều sợ hãi, mệt mỏi. Đây là được phước trong hiện tại.

Lại nữa, này Câu-dực! Nếu có thiện nam, thiện nữ thọ trì Bát-nhã ba-la-mật và dùng hương hoa, tràng phan, lọng báu để cúng dường thì thiện nam, thiện nữ ấy được cha mẹ thương yêu; anh em, bà con, bạn bè đều cung kính; khắp mười phương các vị A-la-hán, Bích-chi-phật, Bồ-tát, đều thương tưởng. Thiện nam, thiện nữ ấy được người trong nhân gian và chư Thiên, A-tu-la kính mến.

Khi người ấy thực hành sáu pháp Ba-la-mật, không ngưng nghỉ, không xa lìa nội ngoại không, hữu vô không, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười tám pháp Bất cộng, các môn Tam-muội, Đà-la-ni, không xa lìa thần thông Bồ-tát giáo hóa chúng sinh, làm thanh tịnh cõi

Phật, quyết chắc không bị gián đoạn. Vì oai lực Bát-nhã có khả năng thu phục sự phỉ báng của ngoại đạo.

Này Câu-dực! Đây gọi là thiện nam, thiện nữ thực hành Bát-nhã ba-la-mật được phước đức đời này, đời sau.

Này Câu-dực! Nếu thiện nam, thiện nữ biên chép thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật thì tam thiên đại thiên thế giới, Tứ Thiên vương đều lắng nghe Bát-nhã ba-la-mật, sau đó cung kính làm lễ rồi mới từ giã. Từ cõi trời Đao-lợi cho đến cõi trời Sắc cứu cánh, chư Thiên, loài người thực hành Bồ-tát đạo đều đến lắng nghe Bát-nhã ba-la-mật, sau đó cung kính làm lễ rồi mới từ giả. Trong mười phương, Tứ Thiên vương cho đến cõi trời Sắc cứu cánh và loài Rồng, Quỷ, Thần, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-na, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già đều đến nghe Bát-nhã ba-la-mật, cung kính làm lễ, cúng dường. Thiện nam, thiện nữ ấy nên biết đó là Bố thí pháp.

Trong ba ngàn thế giới cho đến mười phương thế giới, các Thiên tử ở cõi Tứ Thiên vương và cõi Sắc cứu cánh đều hành Bồ-tát đạo cũng ủng hộ thiện nam, thiện nữ hành Bát-nhã ba-la-mật. Các việc tà vạy xấu ác, nguy hiểm không thể xâm phạm và họ trừ được nghiệp đời trước không còn phải trả nữa. Như vậy, này Câu-dực! Đây là thiện nam, thiện nữ được phước ở đời hiện tại. Đến chỗ thiện nam, thiện nữ vì chư Thiên muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng giác, muốn cứu hộ chúng sinh, làm cho chúng sinh được an ổn, vui sướng.

Khi ấy, Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thiện nam, thiện nữ làm sao để biết khắp mười phương chư Thiên ở cõi Tứ Thiên vương và cõi Sắc cứu cánh đến cung kính thọ trì, làm lễ Bát-nhã ba-la-mật? Thiện nam, thiện nữ làm sao biết được điều đó?

Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Thiện nam, thiện nữ nếu thấy màu sắc khác thường sáng rực là biết lúc ấy có chư Thiên, loài người đến lắng nghe Bát-nhã ba-la-mật và làm lễ cúng dường.

Này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ ở chỗ đó chưa từng nghe mùi hương ấy, nếu nghe mùi hương vi diệu khác thường thì biết lúc ấy chư Thiên, dòng dõi quý phái đến lắng nghe Bát-nhã ba-la-mật và cung kính làm lễ cúng dường.

Này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ vui sống thanh bạch, vì vui sống thanh bạch nên được chư Thiên hoan hỷ đến chỗ thiện nam, thiện nữ lắng nghe Bát-nhã ba-la-mật rồi phụng hành làm lễ cúng dường.

Khi các vị trời tôn quý đến, thì trong đó những vị trời, quỷ thần có chút ít oai thần đều phải tránh đi vì chẳng chịu nỗi oai thần của các vị trời tôn quý này. Thiện nam, thiện nữ ấy đều xa lìa các hoạn nạn.

Chỗ ở của các thiện nam, thiện nữ ấy thường sạch sẽ thanh khiết, thường được cúng dường đèn hương, các thứ hoa rất trang nghiêm. Thiện nam, thiện nữ ấy không bao giờ chán nản mệt mỏi, thân thể nhẹ nhàng thường được an ổn; đi, đứng, nằm, ngồi đều như vậy. Vị ấy không mộng thấy những điều ác, chỉ mộng thấy Phật nghe pháp, gặp Tỳ-kheo Tăng; chỉ mộng thấy ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp; chỉ mộng thấy các đệ tử và quyến thuộc vây quanh nghe thuyết pháp; chỉ nghe sáu pháp Ba-la-mật, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười tám pháp Bất cộng; chỉ nghe giảng đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật; chỉ thấy Phật ở dưới gốc cây; chỉ thấy các vị Bồ-tát đi đến dưới gốc cây Bồ-đề khi thành Chánh đẳng giác; chỉ thấy sau khi thành đạo, Phật chuyển pháp luân; chỉ thấy vô số Bồ-tát sẽ thành trí Nhất thiết dạy bảo chúng sinh làm thanh tịnh cõi Phật, chỉ nghe vô số âm thanh chư Phật khắp mười phương; chỉ nghe phương kia, Phật kia, ở nước kia và đệ tử của Phật có trăm ngàn Bồ-tát và quyến thuộc vây quanh nghe pháp; chỉ thấy mười phương chư Phật nhập Niết-bàn; chỉ thấy sau khi Phật nhập Niết-bàn xá-lợi được thu nhặt, xây tháp và dùng hương hoa để cúng dường.

Này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ chỉ mộng thấy sắc tướng thù thắng vi diệu như vậy, cho nên thiện nam, thiện nữ khi thức, khi ngủ đều yên vui. Thân thể an ổn trong sạch, nhẹ nhàng; không tham ăn uống, y phục, không mong cầu sự cúng dường.

Kinh Phóng Quang Bát- Nhã, Quyển 7- Phẩm 38: Xá- Lợi

Này Câu-dực! Ví như vị Tỳ-kheo tu hành, tâm ý tại thiền định, không tham vật thực, chỉ dùng thiền định biết đủ. Vì sao vậy? Vì chư Thiên, Quỷ, Thần đều dùng không khí trong sạch để làm thức ăn. Chư Phật ở mười phương, chư Thiên, Quỷ, Thần đều dùng không khí trong sạch để làm thức ăn.

Phật bảo Câu-dực:

–Thiện nam, thiện nữ nào muốn được công đức ở hiện tại phải nên thọ học, biên chép, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật, không xa lìa trí Nhất thiết.

Thiện nam, thiện nữ không thọ trì Bát-nhã ba-la-mật mà chỉ biên chép, dùng hương hoa, tràng phan, lọng báu cúng dường Bát-nhã ba-la-mật thì công đức không thể tính kể. Nếu họ còn học tập, đọc tụng, giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật, không xa lìa trí Nhất thiết thì công đức nhiều hơn công đức cúng dường mười phương hằng hà sa chư Phật. Có người cúng dường mười phương chư Phật hiện tại, suốt đời dùng hương hoa, tràng phan, lọng báu cúng dường; hoặc là sau khi Phật Niết-bàn, thu nhặt xá-lợi, xây tháp bảy báu, cúng dường nhưng hư trước thì không bằng thiện nam, thiện nữ thọ trì, đọc tụng, tu tập Bát-nhã ba-la-mật sẽ được công đức nhiều gấp trăm vạn lần so với người đã làm việc cúng dường trước đây.

Phẩm 38: XÁ-LỢI

Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Này Câu-dực! Trong cõi Diêm-phù-đề, một phần cúng dường kim thân xá-lợi Phật, một phần ghi chép giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật. Hai phần ấy ông muốn lấy phần nào?

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con chọn lấy Bát-nhã ba-la-mật. Vì sao? Vì đối với xá-lợi con chẳng có tâm kiêu mạn, chẳng phải chẳng cung kính, chẳng cúng dường, nhưng vì thân chư Phật đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra, xá-lợi chư Như Lai đều nhờ Bát-nhã ba-la-mật làm

nhân duyên mà được cúng dường.

Xá-lợi-phất hỏi Thích Đề-hoàn Nhân:

–Này Câu-dực! Bát-nhã ba-la-mật là pháp Vô tướng đệ nhất, không cần hộ trì, không thể thấy được, không ngăn ngại nhất tướng. Nhất tướng tức Vô tướng. Tại sao ông muốn giữ gìn? Giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật cũng chẳng trú vào nơi sinh, cũng chẳng trú vào nơi tăng giảm, chẳng trú vào nơi hy vọng, chẳng trú vào nơi không hy vọng, cũng chẳng xả bỏ pháp phàm phu, chẳng giữ gìn pháp Thanh văn Bích-chi-phật, cũng chẳng bỏ pháp thế tục, cũng chẳng giữ gìn pháp vô vi, cũng chẳng bỏ pháp hữu vi, chẳng giữ gìn nội ngoại không và hữu vô không, cũng chẳng giữ gìn ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười tám pháp Bất cộng, trí Nhất thiết mà có sự giúp đỡ vậy. Tại sao ông muốn giữ gìn?

Thích Đề-hoàn Nhân thưa:

–Đúng như vậy, thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Phải biết Bát-nhã ba-la-mật đối với Phật pháp không có sự giúp đỡ. Ở trong pháp phàm phu cũng không xả bỏ.

Người biết như vậy gọi là hành trì Bát-nhã ba-la-mật, gọi là ở trong sáu pháp Ba-la-mật, như nhau không khác.

Khi ấy, Đức Thế Tôn khen ngợi Thích Đề-hoàn Nhân:

–Lành thay, lành thay! Đúng như lời ông nói. Bát-nhã ba-la-mật đối với sáu pháp Ba-la-mật không có hai chỗ vào. Vì Bát-nhã ba-la-mật và sáu pháp Ba-la-mật không phải hai sự việc.

Này Câu-dực! Bát-nhã ba-la-mật và pháp tánh cũng không hai, sáu pháp Ba-la-mật và cứu cánh cũng không hai, không thể nghĩ bàn.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Chư Thiên và loài người nên làm lễ Bát-nhã ba-la-mật. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát từ trong Bát-nhã ba-la-mật mà thành Phật.

Bạch Thế Tôn! Ví như con dùng các Thiên tử hội họp an vui ở cung điện chính, các Thiên tử đến đó đều làm lễ con; nếu con không ở tại đó thì các Thiên tử cũng làm lễ tại chỗ ngồi của con, rồi đi

quanh một vòng, xong tự ra khỏi chỗ cũ. Vì ở đó là nơi nhận lãnh lời dạy bảo. Nếu thiện nam, thiện nữ nào biên chép, họ trì Bát-nhã ba-la-mật, giảng giải nghĩa lý cho người nghe thì khắp mười phương chư Thiên, loài Rồng, Quỷ, Thần, A-tu-la, Càn-thát-bà, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già đều làm lễ Bát-nhã ba-la-mật, nhiễu quanh rồi từ giã. Vì sao? Vì chư Như Lai đều từ đây sinh ra. Trong thế gian loài người được hạnh phúc an lạc đều từ đây sinh ra; xá-lợi chư Phật, hạnh nguyện các Bồ-tát đều ở trong trí Nhất thiết, nhờ đây được gần gũi nhận lãnh giáo lý.

Vì công dụng như vậy nên trong hai phần con chọn lấy Bát-nhã ba-la-mật để thọ trì, đọc tụng. Con thọ trì Bát-nhã ba-la-mật, nếu khi Phật pháp muốn đoạn diệt thì con cũng chẳng lo sợ. Vì sao? Vì không bao giờ chẳng tưởng niệm, vì Bát-nhã ba-la-mật vô tướng, vô hình, không thể chứng đắc. Sáu pháp Ba-la-mật cho đến trí Nhất thiết đều vô tướng, vô hành, vô hình, không thể thấy. Nên gọi Bát-nhã ba-la-mật là pháp Vô tướng, chư Như Lai Vô Sở Trước Chánh Đẳng Giác ở trong vô hành, vô đắc, vô tướng thành Chánh đẳng giác.

Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật vô tướng nên chúng đệ tử thuyết pháp cũng vô tướng, vô đắc, vô hành, thành Chánh đẳng giác. Cho nên chư Thiên, loài Người, Rồng, Quỷ, Thần đều cung kính phụng hành, dùng các thứ hương hoa, tràng phan, lọng báu cúng dường Bát-nhã ba-la-mật.

Bạch Thế Tôn! Nếu có người thọ trì, đọc tụng, tu tập Bát-nhã ba-la-mật hoặc là dùng hương hoa để cúng dường, những người ấy quyết chắc không đọa vào ba đường ác, không đi vào A-la-hán, Bích-chi-phật đạo mà chỉ thành Chánh đẳng giác, sinh vào các chỗ không gặp tai nạn, thường thấy Phật, không xa lìa cõi Phật, ở các cõi Phật, đem hương hoa báu vật cúng dường chư Phật. Dầu cho xá-lợi thân Phật đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới đi nữa, trong hai vật báu con chọn Bát-nhã ba-la-mật. Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì xá-lợi từ trong Bát-nhã ba-la-mật sinh ra nên được cúng dường như vậy.

Thiện nam, thiện nữ do việc cúng dường thoát khỏi ba đường

ác, được phước sinh vào cõi trời, loài người; đối với ba thừa giáo tùy theo ước nguyện đều được độ thoát.

Bạch Thế Tôn! Người biên chép Bát-nhã ba-la-mật rồi trông thấy kinh ấy giống như thấy Phật, không có sai khác. Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì Như Lai cùng với Bát-nhã ba-la-mật giống nhau không sai khác. Giống như Đức Thế Tôn dùng ba đức giáo hóa bằng mười hai bộ kinh so với thiện nam, thiện nữ biên chép thọ trì Bát-nhã ba-la-mật rồi dạy bảo người, giống nhau không sai khác.

Bạch Thế Tôn! Đức Phật dùng ba pháp giáo hóa bằng mười hai bộ kinh đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Lại nữa, Thế Tôn và chư Phật ở mười phương dùng ba pháp giáo hóa bằng mười hai bộ kinh, so với thiện nam, thiện nữ dùng Bát-nhã ba-la-mật dạy người khác thì phước đức đó giống nhau không sai khác. Vì sao? Vì ba pháp giáo hóa bằng mười hai bộ kinh ở chư Phật đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Thiện nam, thiện nữ cúng dường hằng hà sa chư Phật ở mười phương các thứ y phục, hương hoa, so với người cúng dường Bát-nhã ba-la-mật thì phước dức hai người giống nhau không sai khác. Vì sao? Vì chư Phật ở mười phương đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Thiện nam, thiện nữ nào thọ học, đọc tụng, tu tập và hành trì Bát-nhã ba-la-mật thì người ấy nhất định không đọa vào ba đường ác, không đi vào địa vị A-la-hán đạo, Bích-chi-phật đạo, chỉ trụ vào sự không thoái chuyển. Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì người thọ học Bát-nhã ba-la-mật sẽ xa lìa tất cả các bệnh tật.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Thiện nam, thiện nữ nào biên chép, giữ gìn, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật và dùng các thứ hương hoa, tràng phan, lọng báu để cúng dường thì phải biết người ấy được xa lìa mọi sợ hãi.

Bạch Thế Tôn! Giống như người thiếu nợ, thường ôm lòng sợ hãi, nếu được quen biết với nhà vua thì không còn sợ hãi, vì nương vào chỗ tôn quý. Như xá-lợi Đức Thế Tôn đều từ Bát-nhã ba-la-mật

sinh ra mà được cúng dường. Nên biết, Bát-nhã ba-la-mật là vua, xá-lợi Như Lai là người thiếu nợ, nhờ nương vào Bát-nhã ba-la-mật mà được an ổn.

Bạch Thế Tôn! Nên biết Nhất thiết chủng trí đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra, cho nên trong hai vật báu, con chọn Bát-nhã ba-la-mật. Vì sao? Vì thân Như Lai từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra, ba mươi hai tướng tốt của bậc Đại sĩ, mười Lực, bốn Vô sở úy, mười tám pháp Bất cộng, đại Từ, đại Bi đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra. Năm ba-la-mật kia cũng đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra, đạt được danh tự trí Nhất thiết của Như Lai đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Bạch Thế Tôn! Trong tam thiên đại thiên thế giới, có người đọc tụng, thọ trì, tu tập, cung kính lễ bái, dùng hương hoa cúng dường Bát-nhã ba-la-mật, nếu có người hoặc phi nhân, nhất định không tìm được chỗ sơ hở của họ. Tất cả chúng sinh đó đều được pháp giải thoát.

Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật có oai thần lớn làm cho chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới đều làm Phật sự.

Bạch Thế Tôn! Chỗ nào có Bát-nhã ba-la-mật, nên biết, chỗ đó đã có Phật. Giống như trong thế gian chỗ nào có vật báu ma-ni vô giá, người và phi nhân không tìm được chỗ để hại. Thiện nam, thiện nữ nào bị bắt, nếu cầm ngọc ma-ni; người, phi nhân thấy ngọc ma-ni, không chịu đựng được oai lực đó liền bỏ đi. Thiện nam, thiện nữ bị bệnh nóng lạnh, cầm ngọc ma-ni đến, bệnh liền thuyên giảm. Ở trong chỗ tối, cầm ngọc ma-ni thì được sáng rỡ. Lúc nóng cầm ngọc ma-ni liền được mát mẻ. Lúc lạnh cầm ngọc ma-ni liền được ấm áp. Ở chỗ nào có ngọc ma-ni thì các sự độc hại đều được tiêu trừ. Thiện nam, thiện nữ nào bị độc rắn, tiếp xúc ngọc ma-ni, độc liền tan biến, người ấy được lành mạnh. Bạch Thế Tôn, ngọc ma-ni có năng lực như vậy.

Thiện nam, thiện nữ nào hoặc mắt bị mù, các căn đau đớn, thân thể sưng phù có mụt nhọt, thấy ngọc ma-ni, các bệnh đều được khỏi hẳn.

Bạch Thế Tôn! Ngọc ma-ni này có năng lực như vậy. Nếu bỏ vào nước, nước liền trong vắt theo màu ngọc ma-ni.

Bạch Thế Tôn! Nếu đem nhiều thứ lụa nhiều màu sắc để vào trong nước, lại đặt ngọc ma-ni vào nước vẫn trong sáng như màu ngọc.

Bấy giờ, Tôn giả A-nan hỏi Thích Đề-hoàn Nhân:

–Này Câu-dực! Theo ông đã nói, ngọc ma-ni là bảo vật ở cõi trời hay cõi thế gian?

Thích Đề-hoàn Nhân đáp:

–Tôi đã nói về ngọc ma-ni là báu vật ở cõi trời. Ở thế gian cũng có ngọc ma-ni chẳng phải chỉ là báu vật ở cõi trời, nhưng năng lực ấy không bằng cõi trời, năng lực ấy chẳng thể dùng thí dụ để so sánh. Tôi đã nói báu vật ấy, nếu để vào trong cái hộp hoặc cái hòm thì ánh sáng ấy chiếu xuyên ra bên ngoài. Chính vì vậy mà ánh sáng ngọc ma-ni sáng rỡ khắp nơi.

Nếu có người biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật thì chỗ ở của người đó không bị các hoạn nạn. Chỗ người đó ở giống như chỗ có ngọc ma-ni, có vô lượng công đức so với công đức của năm pháp Ba-la-mật, trí Nhất thiết, nội ngoại không, hữu vô không, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười tám pháp Bất cộng, pháp tánh, chân tế, Như, trí Nhất thiết không thể nghĩ bàn.

Sau khi Phật nhập Niết-bàn, xá-lợi được cúng dường, Nhất thiết chủng trí đoạn tận các tập khí phiền não, thường phải giữ gìn, bảo hộ chẳng quên các pháp. Trí Nhất thiết là khí cụ của các pháp, cho nên xá-lợi chư Như Lai Vô Sở Trước Chánh Đẳng Giác được tôn kính cúng dường. Xá-lợi là báu vật của Bát-nhã ba-la-mật, Ba-la-mật không đoạn diệt, không đắm trước; Ba-la-mật không đoạn diệt, không đắm trước; Ba-la-mật không sinh, không diệt; Ba-la-mật cũng chẳng đắm trước, cũng chẳng phải chẳng đắm trước; Ba-la-mật không sinh không diệt; Ba-la-mật chẳng thích hợp, cũng chẳng phải chẳng thích hợp; Ba-la-mật chẳng nâng lên cũng chẳng hạ xuống; Ba-la-mật chẳng đến chẳng đi chẳng dừng lại, cho nên xá-lợi chư Như Lai Vô Sở Trước Chánh Đẳng Giác được cúng dường. Xá-lợi là

khí cụ của các pháp ba-la-mật, nhờ nơi các pháp ba-la-mật mà hợp thành, nên xá-lợi được cúng dường.

Bạch Thế Tôn! Không những xá-lợi Như Lai có khắp tam thiên đại thiên thế giới mà dầu cho đầy cả hằng hà sa thế giới đi nữa con cũng chọn Bát-nhã ba-la-mật. Vì xá-lợi Như Lai đều từ trong đây sinh ra, nên được cúng dường.

Nếu có thiện nam, thiện nữ cung kính cúng dường xá-lợi thì được sinh vào cõi trời, được phước ở loài người, được sinh vào dòng họ cao quý, dòng Sát-lợi, Phạm chí, Trưởng giả, được sinh vào tầng trời thứ nhất, được công đức và phước báu ở tầng trời thứ sáu; được phước đức như vậy nhờ nơi việc làm lành, thoát khỏi các khổ nạn. Nếu lại thọ trì cúng dường Bát-nhã ba-la-mật thì được đầy đủ năm pháp ba-la-mật, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười tám pháp Bất cộng, được năng lực vượt qua địa vị A-la-hán, Bích-chi-phật, trụ ở địa vị Bồ-tát. Được thần thông tự tại từ cõi Phật này đến cõi Phật khác, tùy theo cảm ứng đều được giáo hóa; hoặc sinh vào dòng họ cao quý, dòng Sát-lợi, Phạm chí, trưởng giả, tùy theo phong tục tập quán mà được giáo hóa.

Bạch Thế Tôn! Con chẳng vì kiêu mạn, chẳng cung kính thừa sự, chẳng phải chẳng muốn giữ gìn xá-lợi.

Bạch Thế Tôn! Thiện nam, thiện nữ nào cung kính thừa sự Bát-nhã ba-la-mật tức là đã cúng dường xá-lợi chư Như Lai Vô Sở Trước Chánh Đẳng Giác.

Bạch Thế Tôn! Người nào muốn thấy vô số chư Phật hiện tại ở mười phương cần phải thọ trì đọc tụng, tu tập Bát-nhã ba-la-mật, rồi dạy bảo cho người làm theo như vậy. Thiện nam, thiện nữ ấy được thấy vô số chư Phật hiện tại ở mười phương. Vì thiện nam, thiện nữ cúng dường Bát-nhã ba-la-mật nên được pháp của chư Phật.

Bạch Thế Tôn! Nếu muốn gặp chư Như Lai Vô Sở Trước Chánh Đẳng Giác thì thiện nam, thiện nữ cần phải thọ trì Bát-nhã ba-la-mật.

Bạch Thế Tôn! Lại có hai pháp. Đó là pháp hữu vi và pháp vô vi.

Sao gọi là pháp hữu vi? Đó là trí hiểu rõ về nội ngoại không, hữu vô không, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, bốn Vô ngại tuệ, bốn Vô sở úy, mười Lực, mười tám pháp Bất cộng; trí hiểu rõ về pháp ác, pháp thiện; trí hiểu rõ về hữu lậu, vô lậu; trí hiểu rõ về pháp chân đế, tục đế.

Sao gọi là pháp vô vi? Đó là pháp chẳng sinh, chẳng diệt, pháp trụ, pháp bất trụ, cũng không sai khác; chẳng đắm trước, chẳng đoạn diệt, chẳng tăng, chẳng giảm. Đó là các Chân pháp.

Sao gọi là Chân pháp? Không thật có là Chân pháp, cũng gọi là vô vi pháp.

Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Đúng như vậy! Quá khứ chư Như Lai Vô Sở Trước Chánh Đẳng Giác đều nhờ Bát-nhã ba-la-mật mà thành Phật. Chúng đệ tử cũng do đây được thành tựu, quả vị Tu-đà-hoàn cho đến A-la-hán, Bích-chi-phật. Hiện tại và trong tương lai, chư Như Lai Vô Sở Trước Chánh Đẳng Giác cũng nhờ nơi Bát-nhã ba-la-mật mà thành Phật. Chúng đệ tử cũng do đây thành tựu quả vị Tu-đà-hoàn cho đến A-la-hán, Bích-chi-phật. Vì ba thừa đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra. Tuy sinh ra Ba thừa, cũng không sinh, không tưởng niệm, không đắm trước, không đoạn diệt, cũng không có; cũng chẳng thích ứng, cũng chẳng phải chẳng thích ứng; chẳng phải chuyển động cũng chẳng phải chẳng chuyển động; chẳng giữ lấy cũng chẳng xả bỏ; chỉ theo tục pháp, không lấy chánh yếu. Vì Bát-nhã ba-la-mật chẳng ở chỗ này, chẳng ở chỗ kia; chẳng ở giữa dòng nước, chẳng ở ven bờ sông; chẳng thành đôi, chẳng đơn chiếc; chẳng phải tướng, chẳng phải vô tướng; chẳng phải chân đế, chẳng phải tục đế; chẳng phải hữu vi, chẳng phải vô vi; chẳng phải thiện chẳng phải ác; chẳng phải quá khứ, hiện tại, đương lai. Vì sao? Này Câu-dực! Bát-nhã ba-la-mật chẳng giữ pháp Phật, chẳng giữ pháp Thanh văn, Bích-chi-phật, cũng chẳng xả bỏ pháp phàm phu.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bát-nhã ba-la-mật là pháp cứu độ rộng lớn nhất. Vì Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật, biết rõ tất cả tâm ý chúng sinh, cũng

không có chúng sinh, cũng không có chỗ thấy biết, cũng chẳng thấy năm ấm, sáu căn; không có sáu trần, cũng chẳng có duyên khởi; cũng chẳng có ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười tám pháp Bất cộng; cũng chẳng thấy đạo, cũng chẳng có đạo pháp; cũng chẳng thấy Phật, cũng chẳng thấy Phật pháp… vì Bát-nhã ba-la-mật chẳng lệ thuộc chỗ nào cả. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật không hình, không thể thấy, huống nữa là có chỗ lệ thuộc.

Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Như ông đã nói, vị Đại Bồ-tát ngày đêm hành trì Bát-nhã ba-la-mật còn chẳng thấy đạo huống chi đạt đến sự hành của Bồ-tát.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Vì vị Đại Bồ-tát chỉ hành trì Bát-nhã ba-la-mật chẳng hành trì những gì ngoài Ba-la-mật.

Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Bồ-tát hành trì rốt ráo sáu pháp Ba-la-mật, cũng chẳng ỷ lại cũng chẳng có vật bố thí, chẳng có người nhận, chẳng có người trao; chẳng có trì giới, chẳng có phạm giới; chẳng có nhẫn nhục, chẳng có sân hận, chẳng có tinh tấn, chẳng có biếng nhác; chẳng có thiền định, chẳng có tán loạn; chẳng có trí tuệ, chẳng có ngu si. Bát-nhã ba-la-mật là hạnh đệ nhất của Bồ-tát. Trong Bát-nhã ba-la-mật có Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định. Vì muốn đầy đủ năm pháp Ba-la-mật, nên Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật, thấy các pháp đều không có chỗ dựa vào. Từ năm ấm cho đến trí Nhất thiết đều là các pháp không có chỗ dựa vào.

Thí như cõi Diêm-phù-đề có các giống cây tốt, nhiều màu sắc, nhiều cành lá, nhiều loại hoa quả màu sắc khác nhau nhưng bóng mát của thân cây, đốt cây, cành, lá, hoa quả đều không có sự sai khác.

Này Câu-dực! Năm pháp ba-la-mật cho đến trí Nhất thiết đều ở trong Bát-nhã ba-la-mật, nhưng chẳng phải không có sự sai biệt, không có sự tùy thuộc phần nào.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật đầy đủ các công đức.

Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật đầy đủ vô lượng, vô số các công đức.

Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật đầy đủ tất cả công đức các pháp.

Bạch Thế Tôn! Thiện nam, thiện nữ nào thọ trì Bát-nhã ba-la-mật, rồi biên chép kinh quyển, rồi dùng hương hoa, tràng phan, lọng báu cúng dường hoặc có người biên chép Bát-nhã ba-la-mật làm thành quyển kinh rồi truyền trao cho người khác thì phước đức có nhiều không?

Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Nay ta hỏi ông, theo đó tùy ý trả lời! Nếu có thiện nam, thiện nữ cúng dường toàn thân xá-lợi, hoặc là đem một phần xá-lợi nhỏ như hạt cải trao cho người khác bảo họ cúng dường thì phước đức nhiều bao nhiêu?

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Như con đã từng nghe Thế Tôn dạy: Thiện nam, thiện nữ nào cúng dường toàn thân xá-lợi, hoặc là đem một phần thân xá-lợi nhỏ như hạt cải trao cho người khác bảo họ cúng dường thì phước đức rất nhiều.

Bạch Thế Tôn! Như con đã nhiều lần thấy rõ sự thật này, Như Lai trụ ở Kim cang Tam-muội tự hại thân mình thành xá-lợi nhỏ như hạt cải, nếu ai cúng dường, nhất định người ấy nhận được vô lượng phước đức, chấm dứt hết khổ.

Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Này Câu-dực! Người nào cúng dường Bát-nhã ba-la-mật bằng cách biên chép thọ trì kinh quyển rồi truyền trao cho người thì phước đức rất nhiều.

Này Câu-dực! Nếu thọ trì Bát-nhã ba-la-mật, lại dạy bảo cho người hiểu rõ nghĩa lý phân biệt rõ ràng từng phần một thì thiện nam, thiện nữ ấy được phước đức nhiều hơn so với người làm việc cúng dường như trên đã nói. Nên biết ở trong Hiền thánh, Bát-nhã ba-la-mật là tôn quý nhất nên xem người ấy như Phật Thế Tôn. Vì sao? Vì thấy Bát-nhã ba-la-mật là thấy Đức Thế Tôn. Thế Tôn tức

là Bát-nhã ba-la-mật; Bát-nhã ba-la-mật tức là Thế Tôn. Cho nên, trong ba đời chư Như Lai Vô Sở Trước Chánh Đẳng Giác đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra mà đạt thành Phật. Trí các bậc Hiền thánh và Bồ-tát không thoái chuyển đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra mà được thành Phật. Các bậc Thanh văn cũng từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra mà được thành A-la-hán, Bích-chi-phật. Các vị phát tâm Bồ-đề cũng từ trong Bát-nhã ba-la-mật mà được phước đức Bồ-tát.

Này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ nào muốn thừa sự cúng dường chư Phật hiện tại, nên cúng dường Bát-nhã ba-la-mật.

Phật dạy:

–Ta đã phụng trì, thừa sự cúng dường Bát-nhã ba-la-mật và làm các việc như trên cho đến thành Phật, ở địa vị tôn quý nhất. Ai là tôn quý để có thể thừa sự cúng dường? Từ trên cõi trời cho đến nhân gian, vượt ra ngoài Tam giới, không còn ai có địa vị tôn quý hơn nữa ư? Ta lại suy nghĩ: “Ta vốn từ Bát-nhã ba-la-mật mà đạt đến quả vị Phật. Bát-nhã ba-la-mật là sự tôn quý của ta, cho nên ta phải cung kính cúng dường Bát-nhã ba-la-mật.”

Này Câu-dực! Ta cúng dường Bát-nhã ba-la-mật, không bao giờ xa lìa. Việc làm của ta đều thực hành từ Bát-nhã ba-la-mật. Thiện nam, thiện nữ nào muốn chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng giác nên cúng dường, thọ trì, phụng hành Bát-nhã ba-la-mật. Vì các vị Đại Bồ-tát đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ nào hành trì giáo pháp ba thừa đều nên thọ trì, đọc tụng, biên chép Bát-nhã ba-la-mật.

Kinh Phóng Quang Bát- Nhã, Quyển 8- Phẩm 39: Công Đức Bát- Nhã Ba- La- Mật

KINH PHÓNG QUANG BÁT-NHÃ

QUYỂN 8

Phẩm 39: CÔNG ĐỨC BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT

Đức Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Nếu có thiện nam, thiện nữ giáo hóa cả Diêm-phù-đề, làm cho chúng sinh trong cõi này thực hành mười pháp thiện, này Câu-dực, ý ông nghĩ sao? Phước đức của họ có nhiều chăng?

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Rất nhiều.

Phật bảo:

–Này Câu-dực! Không bằng người thiện nam, thiện nữ kia đem quyển kinh Bát-nhã ba-la-mật này truyền trao cho người khác, khiến cho họ thọ trì, đọc tụng, hiểu sự nghĩa trong kinh, thì công đức đó còn nhiều hơn gấp bội. Vì sao? Vì trong kinh Bát-nhã ba-la-mật này giảng rộng về pháp Vô lậu có thể làm cho họ đều học được, người sẽ đến với đạo cũng được học như nhau để đạt được đạo quả.

Người mong cầu La-hán, Bích-chi-phật đạo, đều từ Bát-nhã Ba- la-mật mà đắc. Người sẽ mong cầu cũng được như vậy. Người mong cầu Bồ-tát đạo đều từ trong Bát-nhã ba-la-mật mà đắc. Người sẽ mong cầu cũng từ nơi đây mà đắc. Người thành tựu trí Nhất thiết đều từ trong Bát-nhã ba-la-mật mà đắc. Người sẽ mong cầu trí Nhất thiết cũng từ nơi đây mà đắc.

Này Câu-dực! Những gì là pháp Vô lậu? Đó là ba mươi bảy phẩm, không, ba môn giải thoát và bốn Đế. Nội ngoại không, hữu vô không, mười Lực của Phật và vô lượng pháp Phật. Những pháp này làm cho thiện nam, thiện nữ này đạt thành Vô thượng giác. Người đang mong cầu cũng sẽ thành tựu Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Câu-dực! Giáo hóa chúng sinh cả Diêm-phù-đề đều thực hành mười pháp thiện, không bằng làm cho một người đạt đạo Tu-đà-hoàn. Vì sao? Vì tuy giáo hóa các chúng sinh nơi Diêm-phù-đề thực hành mười pháp thiện vẫn chưa thoát khỏi ba đường ác, còn giáo hóa một người đắc quả Tu-đà-hoàn tức đã xa lìa ba đường ác.

Này Câu-dực! Nếu giáo hóa chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề đều thực hành mười pháp thiện, hoàn toàn chứng đắc quả Tu-đà-hoàn, không bằng giáo hóa một người đạt quả Bích-chi-phật vì được vô lượng phước đức.

Này Câu-dực! Giáo hóa tất cả chúng sinh nơi Diêm-phù-đề thực hành mười pháp thiện được đắc quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán, Bích-chi-phật không bằng giáo hóa một người làm cho họ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Công đức ấy rất nhiều. Vì sao? Vì giáo hóa cho một người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác là tiếp nối dòng Thánh và hạt giống Phật không bị gián đoạn.

Này Câu-dực! Quả vị Tu-đà-hoàn đến Bích-chi-phật và Phật đều sinh ra từ Bồ-tát. Thế nên biết rằng người thiện nam, thiện nữ nào cầm quyển kinh Bát-nhã ba-la-mật truyền trao cho người khác sẽ đạt công đức nhiều vô lượng. Vì sao? Vì các pháp rộng lớn đều bao hàm trong kinh Bát-nhã ba-la-mật. Nhờ đó mới biết các dòng họ lớn của các dòng họ Sát-lợi, Phạm chí, Trưởng giả. Nhờ đó mới biết có Tứ Thiên vương lên đến trời Vô tư tưởng, Vô tư tưởng tuệ. Biết đến ba mươi bảy phẩm, đến trí Nhất thiết. Biết có Tu-đà-hoàn lên đến trí Nhất thiết.

Này Câu-dực! Để sự việc giáo hóa chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề lại, dù có khiến cho các chúng sinh trong cả bốn thiên hạ, đến tiểu thiên hạ, trung thiên hạ, cõi nước trong tam thiên đại thiên cho đến chúng sinh trong khắp các cõi nước nhiều như số cát sông Hằng đều giáo hóa cho họ thực hành mười pháp thiện, không bằng những thiện nam, thiện nữ đó thọ trì kinh Bát-nhã ba-la-mật và giáo hóa cho người khác để họ thọ trì, đọc tụng, giải nói. Công đức đó thật nhiều vô lượng.

Này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ nào giáo hóa cho các chúng

sinh trong khắp cả Diêm-phù-đề, làm cho họ tu tập nơi bốn Thiền, bốn Đẳng và bốn Không định, đạt năm Thần thông. Người đó đạt phước đức có nhiều không?

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Rất nhiều.

Đức Phật dạy:

–Vẫn không bằng thiện nam, thiện nữ này thọ trì kinh Bát-nhã ba-la-mật và truyền trao cho người khác, khiến họ cũng thọ trì, đọc tụng, giải nói quyển kinh, đạt phước đức nhiều vô lượng. Vì sao? Này Câu-dực! kinh Bát-nhã ba-la-mật là chỗ giảng nói cực kỳ sâu rộng. Cho nên, này Câu-dực, chúng sinh trong khắp cả Diêm-phù-đề, bốn thiên hạ, tiểu thiên quốc độ, trung thiên quốc độ, tam thiên đại thiên quốc độ, cho đến mười phương hằng hà sa quốc độ đều được giáo hóa để đạt bốn Thiền, bốn Đẳng, bốn Không định, đạt năm Thần thông. Người thiện nam, thiện nữ đó đạt được công đức có nhiều chăng?

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Rất nhiều.

Đức Phật dạy:

–Vẫn không bằng thiện nam, thiện nữ đó thọ trì kinh Bát-nhã ba-la-mật rồi đem truyền trao cho người khác, khiến họ thọ trì, đọc tụng, giải nói nghĩa kinh, người đó được công đức rất nhiều.

Này Câu-dực! Người thọ trì kinh Bát-nhã ba-la-mật không dùng hai việc, cũng chẳng không hai; thực hành Ba-la-mật cũng không dùng hai đạo, cũng chẳng không hai; cũng không dùng hai việc để nhớ nghĩ nội ngoại không và hữu vô không; cũng không dùng hai việc mà thực hành ba mươi bảy phẩm Trợ đạo; cũng không dùng hai việc đạo mà thực hành trí Nhất thiết.

Này Câu-dực! Nếu thiện nam, thiện nữ nào dùng vô số phương tiện, đem Bát-nhã ba-la-mật giáo hóa chúng sinh, khiến cho họ học hỏi, thọ trì, đọc tụng, giải nói nghĩa kinh sâu rộng. Không dùng hai việc để quán Bát-nhã ba-la-mật; không dùng tướng cũng không dùng vô tướng; không hợp cũng không tan; không thích ứng cũng chẳng

không thích ứng; không nâng cao không hạ thấp; không thường không đoạn. Cũng không sinh không diệt; không nắm giữ cũng chẳng không nắm giữ; không xứ chẳng phải không xứ; không thật không hư; không dơ không sạch; không tin cũng chẳng không tin; không pháp cũng chẳng phi pháp; không như cũng chẳng phải không như; không chân tế cũng chẳng phải không chân tế.

Như thế, này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ nào thọ trì Bát-nhã ba-la-mật và truyền trao cho người khác, khiến họ đọc tụng, học hỏi từng sự việc, phân tích, giảng nói ý nghĩa, chương cú của kinh rõ ràng từng phần, rồi đem những điều học hỏi này dạy dỗ cho người khác thì công đức thành tựu được còn hơn cả chính mình đọc tụng, bảo vệ thực hành những sự như trên. Nếu người thiện nam, thiện nữ tự học Bát-nhã ba-la-mật rồi đọc tụng, giảng nói, tự thân cúng dường, lại đem giáo hóa người khác cũng đọc tụng, học hỏi để hiểu rõ nghĩa phân biệt, người dĩ có trí tuệ sáng suốt và đầy đủ. Người thiện nam, thiện nữ đó đạt được công đức nhiều gấp bội, vô lượng, vô biên.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Người thiện nam, thiện nữ này nhờ thọ học Bát-nhã ba-la-mật nên được hiểu rõ câu nghĩa trọn vẹn.

Phật bảo:

–Đúng thế, đúng thế! Này Câu-dực! Nếu thiện nam, thiện nữ nào thọ học Bát-nhã ba-la-mật, thọ trì hiểu rõ nghĩa câu một cách trọn vẹn, thọ học như vậy thì thiện nam, thiện nữ ấy đạt được vố số công đức của thiện căn không thể tính hết.

Nếu có người thiện nam, thiện nữ trọn đời cúng dường thực phẩm cho mười phương chư Phật Như Lai, tùy theo sự hoan hỷ của các ngài, người này gieo trồng cội phước có nhiều chăng?

Câu-dực thưa:

–Bạch Thế Tôn! Rất nhiều.

Phật bảo:

–Công đức ấy vẫn không bằng những thiện nam, thiện nữ dùng vô số phương tiện đem kinh Bát-nhã truyền trao cho người khác,

khiến họ học tập, thọ trì trọn vẹn trí tuệ, hiểu rõ nghĩa câu trong kinh đạt được công đức, phước nhiều vô lượng. Vì sao? Vì chư Phật thời quá khứ, vị lai và hiện tại vốn hành đạo Bồ-tát đều học từ Bát-nhã ba-la-mật mà thành tựu Chánh đẳng giác. Có những người đang học cũng sẽ thành tựu Chánh đẳng giác.

Này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ nào suốt a-tăng-kỳ kiếp thực hành Bố thí ba-la-mật, không bằng người thiện nam, thiện nữ thọ trì Bát-nhã ba-la-mật và giáo hóa cùng khắp chúng sinh mà không có sự chấp trước.

Này Câu-dực! Bồ-tát thực hành Bố thí ba-la-mật nếu có sự chấp trước sẽ sinh ý niệm: “Ta bố thí cho người kia.” Nói như vậy tức là trụ nơi bố thí và không thành tựu Bố thí ba-la-mật.

Nói: “Tôi giữ giới”, tức có tôi nơi giới, liền trụ nơi giới, như vậy không thành tựu Trì giới ba-la-mật.

Nói:“Tôi nhẫn nhục”, do nghĩ vậy nên cố tâm nhẫn và trụ nơi nhẫn là không thành tựu Nhẫn nhục ba-la-mật.

Nói: “Tôi tinh tấn”, là có chỗ thực hành tinh tấn, liền trụ vào tinh tấn là không thành tựu Tinh tấn ba-la-mật.

Nói: “Tôi hành thiền”, là có chỗ hành thiền và trụ vào thiền nên không thành tựu Thiền định ba-la-mật.

Nói: “Tôi hành trí tuệ”, liền nhưng nghĩ nhớ nơi trí tuệ, trụ vào trí tuệ nên không thành tựu Bát-nhã ba-la-mật.

Này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ nào thực hành như vậy thì không thành tựu sáu pháp Ba-la-mật.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Đại Bồ-tát phải thực hành thế nào để thành tựu sáu pháp Ba-la-mật?

Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Bồ-tát bố thí mà không thấy có mình bố thí, cũng không có vật bố thí và không có người nhận bố thí. Đây là thực hành Bố thí ba-la-mật… Cho đến Bát-nhã ba-la-mật cũng không thấy có người thực hành và không có sự đắc. Đây là Bồ-tát thực hành trọn vẹn sáu pháp Ba-la-mật.

Này Câu-dực! Nếu thiện nam, thiện nữ nào thực hành sáu pháp Ba-la-mật và hiểu rõ nghĩa sáu hạnh, hãy nên thực hành sự hiểu biết này. Vì sao? Vì đời tương lai sau sẽ có những thiện nam, thiện nữ phát tâm mong cầu Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Thế nên, hãy vì những hạng người này giải nói đầy đủ về Bát-nhã ba-la-mật.

Thích Đề-hoàn Nhân thưa:

–Bạch Thế Tôn! Vì những người nào để thuyết Bát-nhã ba-la-mật.

Phật bảo:

–Nếu có thiện nam, thiện nữ đã được nói Bát-nhã ba-la-mật, được nói rồi nên nói lại.

Thích Đề-hoàn Nhân hỏi:

–Bạch Thế Tôn! Vì sao thiện nam, thiện nữ được nói Bát-nhã ba-la-mật rồi nên nói lại?

Phật bảo:

–Nếu những thiện nam, thiện nữ mới vào Bát-nhã ba-la-mật nên vì họ mà nói Bát-nhã ba-la-mật, đã nói rồi nên nói lại. Vì người mới học nói sắc là vô thường, hãy nên vì họ mà nói như vậy. Người thực hành như vậy là thực hành Bát-nhã ba-la-mật. Người nói như vậy là nghĩ đến năm ấm vô thường.

Những thiện nam, thiện nữ nói về năm ấm vô thường này là muốn cho người mới phát tâm hướng đến thực hành Bát-nhã ba-la-mật. Nói mười hai xứ là vô thường, khổ, không để thực hành sáu pháp Ba-la-mật. Nói mười tám giới là vô thường, khổ, không để thực hành sáu pháp Ba-la-mật. Nói năm ấm là vô thường, khổ, không để thực hành sáu pháp Ba-la-mật. Nói bốn Thiền, bốn Đẳng, bốn Không định luận vô thường, khổ, không để thực hành sáu pháp Ba-la-mật. Nói ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười tám pháp Bất cộng cho đến trí Nhất thiết. Nói vô thường, dạy phi thường, khổ, không. Nói những pháp như vậy, giải thích những pháp như vậy, đó là giáo hóa cho nhưng những người mới phát tâm thực hành Bát-nhã ba-la-mật.

Này Câu-dực! Những người mới học, mới phát tâm hãy nên thực hành như vậy.

Này Câu-dực! Nếu thiện nam, thiện nữ nào học đã thâm nhập, khi nói về Bát-nhã ba-la-mật nên nói với người mới học, mới phát tâm rằng: “Ngươi hãy thọ trì nhớ nghĩ sáu pháp Ba-la-mật, thọ trì rồi nên trụ nơi Bồ-tát Địa thứ nhất; từ Địa thứ nhất, thứ hai…, cho đến trụ Địa thứ mười.

Nghĩ như vậy nên có tư tưởng đắm nhiễm, có tư tưởng chấp trước và nhớ đến Bát-nhã ba-la-mật.

Này Câu-dực! Đây là người mới phát tâm thực hành Bát-nhã ba-la-mật.

Này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ đó lại dạy rằng: “Ngươi nên nghĩ nhớ đến Bát-nhã ba-la-mật, đã có tâm nghĩ nhớ rồi sẽ vượt qua cả A-la-hán, Bích-chi-phật.” Đây là người mới phát tâm thực hành.

Này Câu-dực! Có người hành đạo Bồ-tát nên nói với người mới học rằng: “Nên thọ trì Bát-nhã

ba-la-mật sẽ đạt quả Vô sinh pháp nhẫn. Đắc pháp nhẫn rồi trụ vào thần thông, từ nơi cõi Phật này đến cõi Phật kia cung kính đảnh lễ cúng dường chư Phật Thế Tôn.”

Này Câu-dực! Người đã học hiểu sâu xa nên dạy người mới học mới phát tâm rằng: “Thiện nam,

thiện nử, ngươi nên học Bát-nhã ba-la-mật và thọ trì nhớ nghĩ. Sau khi nhớ nghĩ ngươi sẽ được công đức pháp lành nhiều vô lượng, không thể tính kể.” Đây là dạy cho người mới phát tâm thực hành.

Này Câu-dực! Người đã học sâu xa rồi nên dạy cho người mới học rằng: “Thiện nam, thiện nữ! Ngươi nên học sự thực hành căn bản thiện, sự thực hành các công đức của chư Phật thời quá khứ, tương lai và hiện tại. nên nhất tâm nhớ nghĩ để đạt Chánh đẳng giác.” Đây là dạy cho người mới phát tâm thực hành.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Sau khi đã nói những lời như vậy rồi, nên dạy cho người mới học thế nào?

Đức Phật bảo Thích Đề-hoàn Nhân rằng:

–Người đã học sâu xa nên dạy cho người mới học rằng: “Thiện nam, thiện nữ! Nên thọ trì nghĩ nhớ Bát-nhã ba-la-mật, chớ quán năm ấm vô thường. Vì sao? Vì năm ấm không có sự có. Sự có của năm ấm là không có sự có vậy. Vì không có sự có nên chẳng phải là năm ấm. Trong Bát-nhã ba-la-mật, năm ấm không có thường và vô thường. Trong Bát-nhã ba-la-mật còn không thấy năm ấm huống gì thấy có Thường hay vô thường ư?”

Này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ nói những lời như thế là không dạy cho người mới học sự chấp trước, hãy nên dạy cho người mới học để tâm rằng: “Ngươi nên thọ trì nhớ nghĩ Bát-nhã ba-la-mật. Đã nhớ nghĩ Bát-nhã ba-la-mật thì đối với các pháp không có chỗ vượt qua, cũng không có chỗ trụ lại. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật cũng không có pháp có thể vượt qua hay có thể trụ lại. Vì sao? Vì pháp tự nó vốn không. Vì vốn không nên không chỗ có. Không chỗ có là Bát-nhã ba-la-mật. Trong Bát-nhã ba-la-mật không có pháp có thể thích ứng hay không thích ứng, không có pháp sinh cùng pháp không sinh.” Thiện nam, thiện nữ nói những lời như vậy là không dạy cho người mới học có sự chấp trước.

Này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ nào nói ý nghĩa trong Bát-nhã ba-la-mật hãy nói như vậy. Thiện nam, thiện nữ nào dạy bảo những lời này, chỗ đạt công đức nhiều như trước đã nói.

Này Câu-dực! Thiện nam, thiện nữ giáo hóa chúng sinh trong Diêm-phù-đề, khiến họ chứng đắc đạo quả Tu-đà-hoàn, phước ấy có nhiều chăng?

Thích Đề-hoàn Nhân thưa:

–Bạch Thế Tôn! Rất nhiều.

Phật bảo:

–Vẫn không bằng những thiện nam, thiện nữ đem Bát-nhã ba-la-mật truyền trao cho người khác để họ học tập, thọ trì. Vì người giải nói nghĩa kinh, công đức ấy rất nhiều, nhiều vô cùng. Dạy cho thiện nam, thiện nữ về Bát-nhã ba-la-mật tùy theo lời dạy trên mà học tập, gìn giữ và thực hành. Vì sao? Vì các đạo quả Tu-đà-hoàn đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Phật bảo:

–Này Câu-dực! Hãy gác việc giáo hóa chúng sinh trong Diêm-phù-đề, khắp bốn châu thiên hạ, tam thiên đại thiên thế giới lại, mà giáo hóa vô số chúng sinh ở các cõi nước phương Đông nhiều như cát sông Hằng đều được đạt đạo Tu-đà-hoàn, phước ấy có nhiều chăng?

Thích Đề-hoàn Nhân thưa:

–Bạch Thế Tôn! Rất nhiều.

Phật bảo:

–Không bằng những thiện nam, thiện nữ đem Bát-nhã ba-la-mật truyền trao cho người khác, khiến họ học tập thọ trì đọc tụng giải nói nghĩa kinh. Công đức ấy thật vô lượng, vô biên. Vì sao? Vì đạo quả Tu-đà-hoàn đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Này Câu-dực! Nếu tất cả chúng sinh trong tất cả Diêm-phù-đề đều được giáo hóa đắc quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán thì phước ấy có nhiều chăng?

Thích Đề-hoàn Nhân thưa:

–Bạch Thế Tôn! Rất nhiều.

Phật bảo:

–Nhưng không bằng những thiện nam, thiện nữ đem Bát-nhã ba-la-mật truyền trao cho người khác, khiến họ học tập đọc tụng và thực hành, theo như trong kinh dạy giải nói tuệ nghĩa. Công đức ấy thật vô lượng, vô biên. Vì sao? Vì đạo quả Tu-đà-hoàn cho đến A-la-hán đều từ trong Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Này Câu-dực! Gác lại sự giáo hóa chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề và cõi nước nơi tam thiên đại thiên thế giới lại mà giáo hóa chúng sinh nhiều như số cát sông Hằng đều được giáo hóa đắc quả Tu-đà-hoàn cho đến A-la-hán, phước ấy có nhiều chăng?

Thích Đề-hoàn Nhân thưa:

–Bạch Thế Tôn! Rất nhiều.

Phật bảo:

–Không bằng những thiện nam, thiện nữ này đem Bát-nhã ba-

la-mật truyền trao cho người khác, khiến cho họ học tập thọ trì đọc tụng và thực hành. Tùy theo những điều trong kinh dạy mà giải nói tuệ nghĩa. Công đức ấy thật vô lượng, vô biên.

Này Câu-dực! Chúng sinh trong khắp cõi Diêm-phù-đề đều được giáo hóa để được Bích-chi-phật đạo, phước ấy có nhiều chăng?

Thích Đề-hoàn Nhân thưa:

–Bạch Thế Tôn! Rất nhiều.

Phật bảo:

–Không bằng những thiện nam, thiện nữ đem Bát-nhã ba-la-mật truyền trao cho người khác để họ thọ trì đọc tụng và thực hành. Tùy theo những lời dạy trong kinh mà giải nói tuệ nghĩa. Vì sao? Vì các Bích-chi-phật đều từ Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Này Câu-dực! Để việc giáo hóa chúng sinh trong khắp cõi Diêm-phù-đề và các cõi nước nơi tam thiên đại thiên thế giới lại, mà giáo hóa chúng sinh nhiều như số cát sông Hằng, khiến cho đạt được Bích-chi-phật đạo, phước ấy có nhiều chăng?

Thích Đề-hoàn Nhân thưa:

–Bạch Thế Tôn! Rất nhiều.

Phật bảo:

–Không bằng những thiện nam, thiện nữ đem Bát-nhã ba-la-mật truyền trao cho người khác, khiến cho họ học tập thọ trì đọc tụng và thực hành, tùy theo lời dạy trong kinh mà giải rõ tuệ nghĩa. Công đức ấy thật nhiều vô lượng, vô biên. Vì sao? Vì các Bích-chi-phật đều từ trong Bát-nhã ba-la-mật sinh ra.

Này Câu-dực! Nếu có thiện nam, thiện nữ nào giáo hóa cho chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề và hằng hà sa số chúng sinh, khuyến khích họ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, không bằng những thiện nam, thiện nữ đem Bát-nhã ba-la-mật này truyền trao cho người khác, giáo hóa họ thọ trì đọc tụng thực hành. Vì hiểu rõ tuệ nghĩa nên công đức ấy rất nhiều. Nói cho người kia biết rằng: “Thọ trì tùy theo lời dạy trong Bát-nhã ba-la-mật, tùy theo lời dạy này rồi sẽ được lợi trí Nhất thiết. Được lợi ích này rồi sẽ đạt Bát-nhã

ba-la-mật đầy đủ. Ngay lúc ấy ngươi sẽ thành tựu Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Vì sao? Vì Bồ-tát mới phát tâm đều từ Bát-nhã ba-la-mật mà ra.”

Này Câu-dực! Nếu có thiện nam, thiện nữ nào giáo hóa chúng sinh nhiều như số cát sông Hằng trong cõi Diêm-phù-đề, giáo hóa cho họ đạt đến trí Nhất thiết, phước đó có nhiều chăng?

Thích Đề-hoàn Nhân thưa:

–Bạch Thế Tôn! Rất nhiều.

Phật bảo:

–Không bằng những thiện nam, thiện nữ đó đem kinh Bát-nhã ba-la-mật truyền trao cho người khác, giải nói sự lý và tuệ nghĩa trong kinh để cho họ đọc tụng và thực hành. Bảo người đó rằng: “Thọ trì kinh Bát-nhã ba-la-mật này, như trước đã dạy, mà học tập và thực hành, ngươi sẽ được lợi ích của các pháp, cho đến đắc quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Vì sao? Vì địa vị không thoái chuyển của Đại Bồ-tát đều từ Bát-nhã ba-la-mật mà ra.”

Này Câu-dực! Tất cả chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề muốn được chứng Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, không còn tái sinh. Nếu thiện nam, thiện nữ nào vì những người này mà nói Bát-nhã ba-la-mật, giải thích nghĩa kinh nên nói với họ: “Nếu có một người nói rằng: Tôi muốn mau chóng thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.” Nếu có thiện nam, thiện nữ nào vì một người này nói Bát-nhã ba-la-mật, phân tích, giải nói nghĩa lý đầy đủ, phước ấy rất nhiều.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát luôn mong được thành tựu Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, mong sẽ giáo hóa thực hành sáu pháp Ba-la-mật. Dạy cho họ nội ngoại không và hữu vô không, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, mười Lực của Phật, bốn Vô sở úy, bốn Vô ngại tuệ Phật, mười tám pháp Bất cộng. Đúng pháp này giáo hóa chúng sinh cung cấp cho họ những y phục cần dùng còn vượt xa hơn cả những sự cúng dường. Đại Bồ-tát dùng cả hai việc là pháp thí và cung cấp thực phẩm.