Đại Tập 34 · Bộ Pháp Hoa I · Số 262–264

Kinh Chánh Pháp Hoa - Quyển 4 - Phẩm 7: Vãng Cổ

KINH CHÁNH PHÁP HOA

QUYỂN 4

Phẩm 7: VÃNG CỔ

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Thời quá khứ xa xưa vô lượng vô biên kiếp đã qua, có Đức Phật hiệu là Đại Thông Chúng Tuệ Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Đạo Pháp Ngự. Thiên Nhân Sư, Phật, Chúng Hựu.

Thế giới đó tên Đại thực giá, kiếp tên Sở tại hình sắc. Đức Phật ấy thuyết pháp trải qua thời gian nhiều vô lượng. Ví như đất trong cõi tam thiên đại thiên thế giới, giả sử có người đem nghiền nát hết đất nơi cõi Phật ấy thành ra hạt bụi nhỏ, rồi lấy một hạt bụi đi qua một ngàn thế giới Phật ở phương Đông đặt một hạt bụi, lại qua một ngàn cõi nước cũng đặt một hạt bụi. Cứ như thế đặt hết những hạt bụi trong tam thiên đại thiên thế giới khắp cõi phương Đông vô lượng cõi Phật. Ý các ông nghĩ sao? Có thể nào tính đến hết giới hạn số lượng của các cõi Phật ấy không?

Các Tỳ-kheo thưa: –Bạch Thế Tôn, không thể tính hết được!

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Này các Tỳ-kheo! Số kiếp của Đức Phật ấy đã trải qua cũng như vậy, giống như có người đem tất cả bụi đặt ở các cõi Phật, không thể tính kể hạn lượng số bụi ở các cõi Phật kia, trăm ngàn muôn ức triệu số kiếp, phải biết từ khi Đức Phật đó diệt độ đến nay số kiếp càng lâu dài hơn, không thể nghĩ bàn, thật vô lượng, khó thể tính lường. Đức Đại Thông Chúng Tuệ thị hiện đạo lực, sau khi diệt độ số kiếp chánh pháp trụ thế cũng lại như vậy.

Đức Thế Tôn nói kệ:

Ta nhớ quá khứ

Vô số ức kiếp

Có đấng Như Lai

Phước trí tôn quý

Tên Đại Thông Tuệ

Hết sức nhân từ.

Khi ấy Thế Tôn

Đấng trên loài người

Ví như lấy cõi

Thế giới Phật kia

Nghiền nát tan tành

Tất cả thành bụi

Giả sử có người

Đem từng hạt bụi

Qua ngàn cõi Phật

Mới đặt một hạt

Lần lượt như thế

Khắp cõi nước Phật

Người ấy đặt bụi

Đầy khắp Phật quốc

Bao nhiêu cõi đó

Tất cả khắp nơi

Thế giới vô hạn

Không thể tính đếm

Tất cả sở hữu

Cõi nước đại Thánh

Các bụi đã có

Không thể hạn lượng

Đều đem nghiền nát

Khiến không còn thừa

Đại Thánh chí tôn

Diệt độ như đây

Phật ấy an trụ

Diệt độ hoàn toàn

Số kiếp như thế

Vô lượng ức ngàn

Nếu muốn tính đếm

Không thể nghĩ bàn

Diệt độ đến nay

Bao nhiêu kiếp số.

Đấng Đạo Sư ấy

Lâu xa đến nay

Các chúng đệ tử

Và hạnh Bồ-tát

Trí tuệ Như Lai

Cao xa vời vợi

Nay Phật đều biết

Phật đó diệt độ.

Tỳ-kheo phải biết

Trí tuệ của Phật

Tỏa sáng vô cùng

Như nhau không khác

Phật biết rốt ráo

Vô lượng kiếp qua

Vi diệu vô cùng

Pháp nghĩa vô lậu.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Đức Đại Thông Chúng Tuệ Như Lai Chánh giác thọ bốn mươi bốn ức trăm ngàn kiếp. Đức Như Lai vì đạo Vô thượng chánh chân, đầu tiên ngồi dưới cội cây trong đạo tràng, lặng im trong một kiếp, cho đến hai kiếp nhưng chẳng được Chánh giác. Đức Như Lai ngồi yên đến mười kiếp thân và tâm không dao động, thân thể không mỏi mệt cũng không nhớ nghĩ, tư tưởng vắng lặng và hướng đến các pháp, nơi đạo tràng hàng phục ma quân và sắp thành Chánh giác.

Các vị Thiên tử ở cung trời Đao-lợi hóa làm tòa Sư tử lớn, cao bốn mươi dặm. Khi Phật ngồi trên tòa này an trụ trong thiền định,

các vị Thiên tử ở cõi Phạm thiên tuôn hoa trời xuống như mưa trong vòng bốn ngàn dặm, gió tự nhiên thổi lên đem các hoa thơm rải trên chỗ Phật. Đức Phật ngồi dưới gốc cây mãn mười trung kiếp, hoa trời rơi mãi khắp nơi mãn kiếp không dứt. Tứ Thiên vương và các vị Thiên tử trổi các kỹ nhạc âm thanh như sấm vang rền, thường đem hoa hương, kỹ nhạc cúng dường Đấng Đại Thánh chưa từng ngưng trễ.

Này các Tỳ-kheo! Đức Thế Tôn Đại Thông Chúng Tuệ cho đến mười kiếp thành tựu đạo Vô thượng chánh chân, thành Bậc Tối Chánh Giác cho đến lúc diệt độ, chư Thiên cúng dường không ngớt.

Lúc Phật còn là Thái tử chưa xuất gia, Ngài có mười sáu người con, tướng tốt đoan chánh, trí tuệ không ai sánh kịp, tướng mạo nhân hòa, nho nhã tuyệt đỉnh. Khi ấy mười sáu vị vương tử, mỗi vị đều có các đồ chơi tốt đẹp và ở nơi đó thưởng ngoạn vui vẻ không thể nói hết. Các loại vật dụng đều đầy đủ đàn cầm, kỹ nhạc cũng nhiều vô lượng.

Các vị vương tử nghe vua cha thành Phật Thế Tôn Vô Thượng Chánh Giác, lúc ấy tự nhiên có tiếng Pháp âm lớn, liền bỏ nước, bỏ ngôi Chuyển luân vương và muôn ức nhân dân, các trò vui chơi ca nhạc, có quyến thuộc vây quanh cùng vô số các bậc Thánh hiền, vua chúa đông trăm ngàn muôn ức không thể tính hết; tất cả các loài chúng sinh tụ hội rất đông đều đi theo và đến đạo tràng của Đức Phật để đầu, mong được đảnh lễ, vâng thọ lời Phật dạy. Đến nơi, mọi người đều nghiêm trang cung kính, cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật, đi quanh Đức Phật ba vòng rồi đứng qua một bên, dùng kệ tụng:

Đại Thông Chúng Tuệ

Bậc Tối tôn quý

Tích lũy bình đẳng

Vô lượng số ức,

Dùng nghĩa thượng diệu

Thương xót chúng sinh

Hạnh nguyện đầy đủ

Ở nơi Hiền thánh

Chuyên tu khổ hạnh

Trọn mười trung kiếp

Nhất tâm chuyên tinh

Ở nơi thiền tọa

Thân tâm thanh tịnh

Mà không dao động

Thiêu hủy khổ hoạn

Như chặt rễ cây

Nơi tâm phân biệt

Và chí sâu cạn

Chưa từng tiến thoái

Cũng không tán loạn

Không có tăng giảm

Lặng lẽ ứng hợp

Tịch định cứu cánh

Không có các lậu

Hiện tại cát tường

Luôn được an ổn

Do không chấp tưởng

Nên thành Phật đạo

Các con thấy vậy

Thêm trí vô úy

Các việc như thế

Tăng lớn đức nghĩa

Không kể thân mạng

Đều đoạn họa khổ

Tích lũy nhẫn nhục

Không tham an lạc

Đạo tuệ sáng suốt

Không còn khổ đau

Ở nơi vắng lặng

Phát khởi tinh tấn

Kẻ không kính tin

Pháp âm chư Phật

Đêm dài tối tăm

Tội đọa đường ác

Khi mất thân người

Rơi vào nẻo xấu

Bị tất cả đời

Thấy đều hủy báng.

Hôm nay được gặp

Thánh phụ thế gian

Đạo ấy tối thượng

Không có các lậu,

Ở thế gian này

Mà được cứu độ

Và các quá khứ

Đại Thánh Đạo Sư.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Này các Tỳ-kheo! Các vị đế vương và các vị thái tử ấy, các anh em thái tử đều là đồng tử, đã ca ngợi, tán thán Đức Đại Thông Chúng Tuệ Như Lai Chí Tôn Đẳng Chánh Giác. Sau khi dùng những lời êm dịu tuyên dương, ca tụng xong, các vị vương tử liền thỉnh cầu Đức Thế Tôn, xin Ngài thuyết kinh pháp, phân biệt làm cho an trụ, vì sự an ổn và thương xót lớn làm lợi ích cho các chúng sinh, chư Thiên và nhân loại. Lại nói kệ ca ngợi:

Cúi xin Thế Tôn

Thuyết giảng kinh điển

Khai hóa chúng sinh

Phát khởi mọi người,

Chúng sinh ba cõi

Đều đang khát ngưỡng

Ngộ được ý đạo

Nhờ ân hóa độ.

Chư Phật đại Thánh Tôn

Trăm phước pháp trang nghiêm

Đấng thành tựu cao tột

Trí tuệ thật tối thắng,

Vì chư Thiên giảng pháp

Và nhân loại thế gian

Độ thoát cho chúng con

Và các loài chúng sinh

Đúng thời hiện pháp sáng

Tuệ nghĩa của Đức Phật

Cũng vậy nay ở đây

Hiển bày đạo tối thượng

Khiến các loài quần sinh

Đều được hưởng pháp ấy

Thế Tôn biết tất cả

Các hạnh tuệ hoàn toàn

Nên vì phân biệt nói

Đức hạnh đời trước làm

Ngài đều biết chúng sinh

Tâm chúng ưa thích gì

Nên vì chuyển pháp luân

Tối thắng không ai sánh

Thoát khỏi ách chúng sinh

Đều đến nơi đại đạo.

Phật bảo các vị Tỳ-kheo:

–Lúc ấy Đức Thế Tôn Đại Thông Chúng Tuệ Như Lai biến hóa trong thế giới mười phương năm trăm muôn ức các cõi Phật ở mỗi phương đều chấn động sáu cách, ánh sáng chiếu khắp tận cùng thế giới, soi chiếu tất cả cảnh giới của chư Phật, bao nhiêu thứ ánh sáng của trời, thần trong hư không, ánh sáng rực rỡ của mặt trời, mặt trăng cũng không sánh kịp, ánh sáng ấy vượt xa hơn ánh sáng cung điện, đền đài của chư Thiên, ánh sáng ấy chiếu ngược rực rỡ lên cõi Phạm thiên.

Đức Phật biến hiện ánh sáng điềm lành bao phủ tất cả khiến cho các ánh sáng khác không trông thấy được. Ánh sáng ấy chiếu soi

rực rỡ khắp chốn thiên thượng, nhân gian. Các loại chúng sinh hoặc sống ở các cõi khác đều trông thấy nhau, mỗi người đều nói:

–Hôm nay trong đây tại sao bỗng sinh ra chúng sinh khác?

Khi ấy các cõi trời khắp nơi đều chấn động.

Lúc bấy giờ phương Đông vô lượng vô biên cõi Phật, trăm ngàn muôn ức cung điện Phạm thiên, tự nhiên ánh sáng chiếu rực rỡ. Các Phạm thiên vương tự nghĩ: “Vô số cung điện, đền đài cõi trời đều sáng sủa, ánh sáng xuyên suốt nhau, vì nhân duyên gì mà hiện điềm tốt này?” Muôn ức trăm ngàn chúng Đại Phạm thiên trong năm trăm thế giới mỗi vị từ nơi cung điện của mình cùng đến hội họp với nhau để suy luận về sự thể đó. Trong chúng đó có vị Đại Phạm thiên tên Hộ Quần Sinh, vì các Phạm thiên mà nói kệ ca ngợi:

Cung điện phòng xá

Chúng ta hôm nay

Chư hiền nên biết

Ánh sáng lớn này

Vượt thắng chư Thiên

Ai cũng ưa thích

Do nhân duyên gì

Hiện điềm lành này?

Hay thay đến đây

Tìm ý nghĩa ấy

Khi các Thiên tử

Hôm nay tự đến

Theo Thánh ý nào

Hiện thần như thế

Những điều thấy được

Vốn chưa từng có.

Thân cận chư Thiên

Là vua cõi người

Tướng các bậc

Thánh Xuất hiện ở đời,

Ánh sáng tối diệu

Chiếu cả mười phương

Rung động tất cả

Mới như thế này.

Này các Tỳ-kheo! Khi ấy vô số ức Phạm thiên ở năm trăm thế giới từ phương Đông đều cùng nhau đến xa, thấy ở phương Tây Đức Đại Thông Chúng Tuệ Như Lai Chánh Giác ngồi trên tòa Sư tử dưới cội Bồ-đề nơi đạo tràng, có hàng chư Thiên, Long, Thần, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hưu-lặc, Nhân phi nhân và mười sáu vị vương tử cùng quyến thuộc vây quanh. Khi thấy như vậy, tất cả cùng khuyến thỉnh mong Đức Thế Tôn thuyết kinh. Các vị Phạm thiên đến chỗ Đức Như Lai cúi đầu đảnh lễ sát đất, đi quanh Đức Phật vô số vòng. Họ cầm hoa sen lớn như núi Đại Tu-di rải lên cây Đức Phật ngồi, cây đó cao bốn mươi dặm. Cúng dường hoa xong, mỗi vị Phạm thiên đem cung điện dâng lên Đức Thế Tôn và thưa:

–Cúi xin Đức Phật xót thương nạp thọ hoa và cung điện chúng con cúng dường.

Các vị Phạm thiên dùng kệ ngợi khen:

Đức Phật vô lượng

Chưa từng được gặp

Vì lòng thương tưởng

Hiện ra nơi đời,

Thế Tôn diễn pháp

Như Sư tử rống

Thường hay cứu hộ

Mười phương chúng sinh.

Chúng con trải qua

Theo đến chỗ này

Đã đi năm trăm

Ngàn muôn ức cõi,

Tính các cõi nước

Bao nhiêu chủng loại

Đều rời cung điện

Đi đến Thánh Tôn.

Tất cả chúng con

Nhờ đức đời trước

Bao nhiêu tốt đẹp

Các cung điện báu,

Đều đem đến đây

Tôn kính dâng lên

Xin Đức Thế Tôn

Xót thương nạp thọ.

Khi ấy các vị Đại Phạm thiên ca ngợi Đức Thế Tôn rồi, cả năm trăm vị đều bạch Đức Phật:

–Cúi xin Thế Tôn chuyển pháp luân diễn nói pháp Đại thánh, độ thoát chúng sinh, khiến cho họ được Niết-bàn.

Năm trăm vị Phạm thiên và trăm ngàn muôn ức hội chúng hợp lại cùng cất tiếng ca ngợi:

Xin Thế Tôn thuyết kinh

Đấng phước trí phân biệt

Nên hiện sức Từ tâm

Độ chúng sinh khổ não.

Lúc ấy thấy các vị Phạm thiên dâng lên cung điện Đức Phật lặng yên nhận lời. Bấy giờ các vị Phạm thiên ở năm trăm ngàn muôn ức cõi nước phương Đông nam mỗi vị đều tự thấy cung điện mình ánh sáng chói lòa, rực rỡ từ xưa chưa từng có, nên tất cả đều cùng nhau hội họp lại. Trong chúng có một vị Đại Phạm thiên tên là Tối Từ Ai, vì các Phạm thiên mà nói kệ khen ngợi:

Các Đại thiên nên biết

Đây là điềm lành xưa

Cung điện đều biến động

Có rất nhiều tướng tốt,

Nên có các Thiên tử

Người người họp tại đây

Là oai thần vị nào

Khiến cung điện chói sáng

Nay Phật hiện ra đời

Đấng Trung Tôn phước trí

Cho nên các cung điện

Hiện ánh sáng như thế

Chúng ta nên đến hỏi

Việc này đúng vậy chăng?

Từ xưa cho đến nay

Chưa từng thấy như vậy

Bốn phương có ánh sáng

Chiếu soi muôn ức cõi

Nay chắc là như vậy

Phật sẽ hiện đời này.

Này các Tỳ-kheo! Khi ấy năm trăm ngàn muôn ức Phạm thiên, mỗi vị cùng nhau rời khỏi cung điện của mình, đem các loại hoa trời to như núi Tu-di đi đến hướng Tây bắc. Từ xa họ trông thấy Đức Như Lai Đại Thông Thánh Tuệ ngồi trên tòa Sư tử, dưới cội Bồ-đề nơi đạo tràng, đang thuyết pháp cho chư Thiên, Long, Thần, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hưu-lặc và các quyến thuộc vây quanh. Khi trông thấy như vậy, các vị Phạm thiên liền đến đảnh lễ sát đất, đi quanh Đức Thế Tôn vô số vòng, tay cầm hoa lớn tung rải lên Đức Phật.

Các vị Đại Phạm thiên và hàng quyến thuộc dùng kệ ngợi khen:

Lạy Đấng cao tột

Ngài là Đại Thánh

Bậc Thầy chư Thiên

Tiếng như chim loan,

Xướng đạo độ khắp

Chư Thiên, loài người

Xin cúi đầu lễ

Vì thương thế gian

Được chưa từng có

Ở đời khó gặp

Dung nghi chói sáng

Nay mới được gặp,

Vốn trong trăm đời

Tích đức giải không

Tám mươi ức Phật

Thọ kiếp như bụi.

Đấng Nhân trung tôn

Phân biệt không tuệ

Và thường giảng thuyết

Khéo dùng phương tiện

Chư Thiên quần thần

Chúng sinh thấy được

Đầy đủ ức ngàn

Số đến tám mươi

Mắt tuệ thấy suốt

Đến nơi cứu độ

Che chở tất cả

Trong pháp của Phật

Nên hiện ở đời

Thương xót chúng sinh

Chúng con nhờ phước

Rất khó được gặp.

Muôn ngàn vô số các vị Phạm thiên khuyến thỉnh Đức Thế Tôn xin Ngài chuyển Pháp luân diễn nói kinh nghĩa để hóa độ khắp quần sinh, cứu thoát ba cõi, khiến cho họ được an ổn. Các vị Phạm thiên một lòng đồng tiếng ca ngợi:

Đại nhân tối thượng

Xin chuyển pháp luân

Mong giảng kinh pháp

Vì khắp mọi loài

Độ thoát quần sinh

Tai họa khổ não

Khiến cho tất cả

Giải thoát vui mừng,

Ai mà nghe được

Đều thành Phật đạo

Chư Thiên, nhân dân

Nhờ ân an ổn,

Chúng A-tu-luân

Sẽ được giảm bớt

Ban cho nhẫn nhục

An lạc thêm nhiều

Khi ấy Đức Đại Thông Chúng Tuệ Như Lai lặng yên nhận lời.

Này các Tỳ-kheo! Lúc bấy giờ ở trăm ngàn muôn ức cõi nước Phật ở phương Nam, phương Tây, cung điện, cung điện của các vị Đại Phạm thiên đều có ánh sáng rực rỡ huy hoàng xuyên suốt khắp nơi. Khi ấy các vị Phạm thiên tự thấy cung điện mình uy nghiêm chói sáng, lấy làm lạ trước việc chưa từng có, liền cùng nhau tụ hội. Mỗi vị đều suy nghĩ: “Vì sao cung điện của chúng ta chói sáng như thế này?” Trong chúng đó có vị Đại Phạm thiên tên là Thiện Pháp nói kệ ca ngợi:

Đại Thánh ra đời

Chân thật không dối

Tất cả cung điện

Rực rỡ chói lòa,

Có điềm lành này

Hiện nơi thế gian

Lành thay mong được

Áo nghĩa như đây.

Quá khứ vô số

Ngàn muôn ức kiếp

Chưa từng thấy được

Hiện tượng thế này,

Sẽ có Như Lai

Xuất hiện ở đời

Khiến các Thiên tử

Tự nhiên cùng đến.

Này các Tỳ-kheo! Khi ấy năm trăm ngàn muôn ức các vị Phạm thiên từ cung điện của mình trông thấy các đóa hoa lớn như núi Tu-di, mỗi vị đều cầm theo hoa ấy để cúng dường, cùng đi đến phương Bắc. Họ thấy Đức Như Lai Đại Thông Chúng Tuệ ngồi trên tòa Sư tử dưới cội Bồ-đề, ở nơi đạo tràng giảng thuyết kinh pháp cho vô số chư Thiên, Long, Thần, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hưu-lặc và quyến thuộc vây quanh. Tất cả cùng đến chỗ Phật cúi đầu đảnh lễ sát đất và nhiễu quanh vô số vòng, rồi đem hoa lớn như núi Tu-di tung lên cúng dường và đem cung điện dâng lên Đức Thế Tôn, cúi xin Ngài thương xót nhận sự hiến cúng mà ở đó.

Các vị Phạm thiên một lòng đồng thanh nói kệ ngợi khen:

Chư Phật ra đời

Rất khó được gặp

Số kiếp lâu xa

Nay mới được gặp

May mắn đến đây

Đoạn trừ ái dục

Sung mãn tròn đầy

Cho cõi Tam thiên

Chư Đại Đạo Sư

No đủ kẻ đói

Từ xưa đến nay

Chưa từng thấy nghe

Như hoa Linh thụy

Khó được trông thấy

Đạo tuệ khó gặp

Lâu lâu mới có.

Cung điện chúng con

Vô lượng tốt đẹp

Nhờ oai thần Phật

Mà được thế này

Cúi xin thương xót

Kính dâng nạp thọ

Nguyện ở trong đây

Hiển bày Đạo nhãn.

Các vị Phạm thiên khuyến thỉnh Đức Thế Tôn:

–Cúi mong Đức Thế Tôn thương tưởng chuyển pháp luân, giảng nói kinh điển làm cho tất cả chư Thiên, Thần, Sa-môn, Phạm chí được nhiều an lạc, lợi ích. Thiên thượng, thế gian đều được nhờ ân.

Lúc ấy các vị Phạm thiên cùng đồng thanh nói kệ ngợi khen:

Cúi mong Thế Tôn

Diễn rộng kinh điển

Xót thương nên chuyển

Đại Thánh pháp luân,

Giảng pháp vô lượng

Như sấm vang rền

Cúi xin thương tưởng

Thổi loa pháp lớn;

Đem đại kinh điển

Mưa pháp thế gian

Khéo dùng phân biệt

.Dạy pháp diệu kỳ,

Chúng con khuyến thỉnh

Nguyện giảng đạo tuệ

Khai hóa chúng sinh

Trăm ngàn muôn ức.

Phương Tây nam, phương Tây bắc và phương Đông bắc mỗi phương cũng đều như vậy. Vô số Phạm thiên không thể tính hết. Phương trên, phương dưới, mỗi phương cũng thấy các vị Phạm thiên đều tự thấy cung điện ánh sáng chói rực khắp nơi, lấy làm lạ trước việc chưa từng có. Ở mỗi phương năm trăm ngàn muôn ức các chúng Phạm thiên mỗi vị đều rời cung điện đi đến chỗ Phật, có vị Đại Phạm thiên tên Diệu Thức liền nói kệ ca ngợi:

Lành thay, xin chư Phật

Đấng Thánh Minh cứu thế

Vì chúng sinh ba cõi

Khai thị Chánh giác thừa!

Làm mắt khắp thế gian

Thấy suốt mười phương cõi

Khai thông môn cam lộ

Độ thoát cho tất cả.

Thuở xưa vô lượng kiếp

Nhân Trung Tôn chưa hiện

Chúng sinh sống mờ tối

Khiến hiện ở mười phương

Thích địa ngục thêm nhiều

Ưa vui chốn súc sinh

Đời sau đọa ngạ quỷ

Ức số khó nghĩ bàn

Được thân trời mãi vui

Thọ chung đọa nẻo ác

Nếu được nghe Phật pháp

Đạt đến đạo bình đẳng

Chí hạnh theo Phật tuệ

Sẽ giúp khắp quần sinh

Đều về nơi an ổn,

Không mất tưởng thú vui

Thường không hành Phật đạo

Không ở trong chánh pháp

Trái thánh giáo vô lượng

Liền đọa nơi ác thú.

Nay gặp ánh sáng thế

Vì thiện nên vâng hội

Vượt tất cả chúng sinh

Mà thực hành từ ái

Liền thấy Đức Thế Tôn

Rõ không, tuệ vô lậu

Chư Thiên và thế gian

Ở đây đều khuyến thỉnh

Cung điện đẹp vô lượng

Giống như đức oai thần

Ban khắp ngọc minh nguyệt

Mong Đấng Đại Đạo Sư

Nạp thọ con cúng dường

Xót thương nhận cung điện

Khiến con cùng chúng sinh

Đạt thành Vô thượng đạo.

Này các Tỳ-kheo! Lúc đó năm trăm ngàn muôn ức chúng Đại Phạm thiên tán thán, ca ngợi Đức Phật xong liền thỉnh cầu Đức Phật chuyển đại pháp luân, khai hóa làm an ổn cho chúng sinh khắp mười phương, lại ca ngợi rằng:

Cúi mong giảng nói

Vô thượng pháp luân

Xin đánh trống pháp

Dùng tiếng vi diệu

Độ thoát chúng sinh

Bao tai nạn khổ

Xót thương thị hiện

Đạo lớn Niết-bàn.

Chúng con khuyến thỉnh

Cúi xin thuyết pháp

Cứu giúp muôn loài

Và khắp thế gian,

Âm thanh êm dịu

Phát ra tiếng mầu

Trăm ngàn ức kiếp

Tích lũy đức hạnh.

Lúc bấy giờ Đức Đại Thông Chúng Tuệ Như Lai thấy vô lượng,

vô số trăm ngàn muôn ức chúng sinh ở mười phương và mười sáu vị vương tử khuyến thỉnh thuyết pháp, tức thời ba lần chuyển đại pháp luân mười hai hành, khai hóa chỉ dạy Sa-môn, Phạm chí, chư Thiên, Long, Thần, các ma, Phạm thiên và tất cả nhân dân, vì họ mà nói về sự thật của khổ: Đây là Khổ đế, cho đến Tập đế và Đạo đế, do theo Đạo đế ấy mà chấm dứt khổ đau.

Sau đó Đức Phật giảng rõ, phân biệt đầy đủ pháp mười hai nhân duyên, từ si dẫn đến hành, từ hành dẫn đến thức, từ thức dẫn đến danh sắc, từ danh sắc dẫn đến lục nhập, từ lục nhập dẫn đến tập, từ tập dẫn đến thống, từ thống dẫn đến ái, từ ái dẫn đến thọ, từ thọ dẫn đến hữu, từ hữu dẫn đến sinh, từ sinh dẫn đến họa lớn già, bệnh, chết, ưu khổ…

Này các Tỳ-kheo! Đức Đại Thông Chúng Tuệ Như Lai nói kinh pháp đến lần thứ ba, trong khoảnh khắc phân biệt nghĩa ấy, khiến cho mười sáu ức trăm ngàn vị trong chúng được lậu tận, tâm ý giải thoát, đạt được trí Tam minh và Lục thông, vô số người đều được độ thoát. Phật thuyết pháp như vậy cho đến lần thứ ba, lần thứ tư, hằng hà sa chúng sinh nghe kinh, tất cả đều được lậu tận, tâm ý giải thoát. Từ đó các chúng Thanh văn nhiều không tính kể được.

Bấy giờ mười sáu vị Vương tử vì lòng tin nên đều xuất gia học đạo và làm Sa-di, thông minh trí tuệ, có nhiều phương tiện vì đã từng cúng dường trăm ngàn muôn ức Đức Phật, tạo lập các hạnh mong cầu Tuệ giác vô thượng, đều cùng nhau bạch Phật:

–Nay chúng Thanh văn trong đại hội, có vô số trăm ngàn muôn ức người đã thành tựu viên mãn và có đại thần túc. Cúi xin Thế Tôn vì chúng con diễn giảng đạo nghĩa Vô thượng chánh chân. Mong Thế Tôn dùng đại trí tuệ quán kiến chỉ bày cho chúng con việc ấy. Chúng con sẽ theo học đại Thánh giáo của Như Lai và cùng nhau khuyến tấn, quán sát cội nguồn của nó.

Đức Thế Tôn rõ biết tâm niệm của các vương tử, liền giảng thuyết kinh pháp cho quốc vương và hàng quyến thuộc, có tám mươi ức trăm ngàn người đều làm Sa-môn. Lúc ấy Đức Phật quán thấy nguồn tâm của các Sa-môn đó, trong hai vạn kiếp thuyết kinh Phương Đẳng Chánh Pháp Hoa Bồ-tát Sở Hạnh Nhất Thiết Phật

Hộ. Đức Phật giảng kinh đó xong, bốn bộ chúng đều tin nhận như nhau, mười sáu anh em vương tử là Sa-di nghe lời Phật dạy cùng nhau thọ trì, đọc tụng, giảng giải, được Phật thọ ký sẽ đạt đạo quả Vô thượng Chánh giác.

Phật thuyết kinh ấy xong, các bậc Thanh văn hoan hỷ, mười sáu vị Sa-di và trăm ngàn vô số các chúng Bồ-tát đều đạt được chí nguyện của mình.

Đức Phật thuyết pháp như vậy trong tám vạn kiếp chưa từng ngừng nghỉ. Đức Phật thuyết kinh ấy xong, liền vào tịnh thất nơi thanh vắng chuyên tinh thiền định bốn mươi vạn kiếp.

Bấy giờ mười sáu vương tử làm Sa-di hành đạo Bồ-tát vốn là con Phật, thấy Đức Thế Tôn độc cư nơi thanh vắng, mỗi vị đều lên pháp tòa giảng rộng pháp nghĩa kia, ở trong tám vạn bốn ngàn kiếp phân biệt thuyết kinh. Mỗi vị Bồ-tát hóa độ sáu mươi vạn hằng hà sa trăm ngàn muôn ức chúng sinh an trú trong đạo Vô thượng chánh chân, đều lập hạnh Đại thừa.

Đức Đại Thông Chúng Tuệ Như Lai qua tám mươi bốn vạn kiếp mới xuất thiền, đến pháp tòa, bảo tất cả chúng Tỳ-kheo:

–Mười sáu vương tử này đã thành tựu công đức vô lượng, rất là ít có, trí tuệ siêu việt hy hữu, đã từng cúng dường muôn ức chư Phật, các hạnh đầy đủ, thừa hưởng trí tuệ của Phật, vào đạo giác ngộ để chỉ dạy chúng sinh cũng thâm nhập Phật trí. Các chúng Tỳ-kheo đều phải cung kính cúi đầu, luôn luôn thân cận mười sáu vị Hiền nhân ấy mà không nên giải đãi. Vì chí nguyện mong cầu Thanh văn, Duyên giác thừa, họ đã được con đường Thanh văn, Duyên giác. Nếu ai tu tập hạnh Bồ-tát đã được thành tựu như vậy. Những ai mới phát tâm sẽ được thọ ký cho.

Này các Tỳ-kheo! Những ai nghe kinh pháp này có thể kính tin đều sẽ đạt được đạo Vô thượng chánh chân, thành tựu tuệ giác của Phật.

Này các Tỳ-kheo! Những ai vâng theo lời giáo huấn của Thế Tôn, luôn luôn tin hiểu chánh pháp mà thuyết giáo cho tất cả chúng sinh. Mười sáu vương tử kia đầy đủ Bồ-tát thừa, mỗi một vị khai hóa sáu mươi hằng hà sa người.

Họ sống nơi nào cũng thường được những người kia thân cận, cũng lại theo nghe giáo nghĩa chánh pháp. Nhờ vậy mà mỗi mỗi chúng sinh ấy được gặp bốn mươi ức trăm ngàn chư Phật như ta nay đang tuyên thuyết cho bốn chúng.

Các Tỳ-kheo có biết mười sáu vương tử khi ấy là ai chăng?

Các Tỳ-kheo thưa:

–Thưa không, bạch Thế Tôn! Đức Phật dạy:

–Mười sáu vương tử đó nay đều đã thành đạo Vô thượng chánh chân, hiện đang nói pháp trong cõi nước mười phương, cứu giúp vô số trăm ngàn muôn ức triệu chúng Thanh văn, các vị Bồ-tát không thể kể hết.

Hiện tại ở phương Đông, thế giới Thậm lạc có hai vị Phật hiệu Vô Nộ Sơn Cương Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác.

Hai vị Phật hiện ở phương Đông nam hiệu Sư Tử Hưởng và Sư Tử Tràng Như Lai.

Hai vị Phật hiện ở phương Nam hiệu Nhất Trụ và Thường Diệt Độ Như Lai.

Hai vị Phật hiện ở phương Tây nam hiệu Đế Tràng và Phạm Tràng Như Lai.

Hai vị Phật hiện ở phương Tây hiệu Vô Lượng Thọ và Siêu Độ Nhân Duyên Như Lai.

Hai vị Phật hiện ở phương Tây bắc hiệu Chiên-đàn Thần Thông và Sơn Tàng Niệm Như Lai.

Hai vị Phật hiện ở phương Bắc hiệu Nhạo Vũ và Vũ Âm Vương Như Lai.

Một vị Phật hiện ở phương Đông bắc hiệu Trừ Thế Cụ.

Ta nay hiệu là Năng Nhân ở thế giới Kham nhẫn này thành Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, hợp lại là mười sáu Đức Thế Tôn.

Này các Tỳ-kheo! Lúc chúng ta còn làm mười sáu vị Sa-di ở trong đời Đức Phật kia, đã giảng thuyết kinh pháp cho chúng sinh nghe nhận. Mỗi Bồ-tát khai hóa cho vô lượng hằng hà sa trăm ngàn

muôn ức chúng sinh phát tâm hướng về đạo Vô thượng chánh chân. Những chúng sinh đó nay được thành tựu đạo Bồ-tát hoặc có người trụ bậc Thanh văn, dần dần được khuyên dạy sẽ tiến đến đạo lớn Vô thượng và dần dần sẽ thành tối Chánh giác. Vì sao? Trí tuệ của Như Lai không thể tính đếm và không có hạn lượng, chúng sinh không thể tin hiểu như thế này được.

Này các Tỳ-kheo! Vì sao như thế? Lúc còn làm Bồ-tát, ta đã khai hóa cho vô lượng trăm ngàn muôn ức hằng hà sa số chúng sinh, những người có trí nghe hiểu, tin nhận. Trong đời vị lai hoặc có người phát tâm làm đệ tử, theo học thành tựu quả Thanh văn, về sau lại không chịu nghe hiểu giáo nghĩa Bồ-tát, không biết trí tuệ Phật, không hành hạnh Bồ-tát. Tất cả đều tưởng rằng tâm chí đã an trụ trong giải thoát, cho là đã được diệt độ. Họ cần phải đến nơi thế giới Phật khác, sinh vào cõi nước Phật khác, tu tập thuận theo các hạnh đặc thù, phải cầu đạo tuệ, nghe nhận tin hiểu, khi ấy mới hiểu rõ được pháp của Như Lai chỉ có một Phật thừa mà không có hai thừa. Tất cả đếu là Như Lai khéo dùng phương tiện thuyết Tam thừa mà thôi.

Khi Đức Như Lai Chánh giác diệt độ, nếu có người cúng dường dùng hạnh thanh tịnh, ưa thích, kính tin pháp vi diệu, đến với kinh điển này, nhất tâm thanh tịnh nơi đại thiền định. Nên biết rằng lúc bấy giờ người đó ở nơi Đức Như Lai nhóm họp tất cả chúng Bồ-tát và tất cả chúng Thanh văn tín thọ pháp này, khi ấy mới biết Phật đạo ở thế gian không có hai thừa đưa đến giải thoát hoàn toàn. Đó chỉ là do Đức Như Lai Chánh Giác khéo léo dùng phương tiện để nói mà thôi.

Những chúng sinh ưa hạnh Tiểu thừa hạ liệt thì đã tự đánh mất hạt giống Phật từ lâu, không hiểu rõ con người vốn bị dục vọng trời buộc. Khi Đức Như Lai diệt độ, nếu có chúng sinh nghe nói kinh, hoan hỷ kính tin, chúng sinh đó đã được ân đức chư Phật hộ niệm.

Ví như con đường vắng vẻ dài năm trăm dặm, xa thăm thẳm tuyệt nhiên không một bóng người, cũng không có làng xóm. Có một vị thầy dẫn đường thông minh sáng suốt liền tìm ngõ ngách và sự gần xa của con đường để chỉ cho đoàn người muốn vượt qua con

đường xa xăm ấy, nhưng tất cả đều mỏi mệt không thể tiến bước nữa. Họ luyến tiếc nghĩ rằng: “Chúng ta ở yên nơi đất thánh, đất nước thanh bình, có vua quan, thầy bạn, mẹ cha, nay phải lặn lội đến con đường xa xôi chẳng thể đi được nữa, thà rằng cùng nhau trở về để thoát khỏi nạn khổ này.” Vị thầy dẫn đường thương xót họ đã quyết tâm đi tìm châu báu, giữa đường lại hối tiếc muốn lui về nên phương tiện quyền biến ở nơi khoảng đất trống rộng lớn độ bốn ngàn hay tám ngàn dặm, dùng sức thần túc hóa làm một cái thành lớn mà bảo những người khách buôn:

–Các ngươi chớ ôm lòng lo sợ muốn lui về, đã đến đại quốc rồi, chúng ta có thể nghỉ ngơi ở đây, tùy ý các ngươi muốn tha hồ ăn uống, hoặc muốn tìm nhiều châu báu ở đây cũng được.

Này các Tỳ-kheo! Lúc đó những người khách buôn thấy trong thành nhân dân đông đúc, vô cùng vui vẻ, lấy làm lạ việc chưa từng có. Họ hết đau khổ, được vui vẻ, an ổn, không còn lo sợ họa thiếu thốn, đói khát, tự cho rằng đã được tột đỉnh an lạc.

Lúc ấy vị hướng dẫn biết mọi người được nghỉ ngơi một ngày không còn mỏi mệt, liền diệt hóa thành không còn dấu vết và bảo với mọi người:

–Các ngươi nên mau tiến bước đến vùng đất có nhiều châu báu. Vì thấy các ngươi đi đường mỏi mệt, tâm sợ sệt cho nên ta mới hóa ra thành ấy.

Này các Tỳ-kheo! Như Lai cũng như thế, vì các ông mà làm đạo sư nói kinh pháp. Vì thấy chúng sinh trôi lăn triền miên trong con đường sinh tử, tai họa gian nan, thiếu thốn nên hiện ba thừa, thiền định nhất tâm khiến được Niết-bàn. Như Lai vốn chỉ dạy có một thừa, chúng sinh nghe Như Lai giảng pháp không nhận đạo tuệ, hoặc họ nhàm chán cho rằng phải lâu ngày chịu gian lao khổ nhọc mới được thành tựu. Như Lai biết tâm niệm của họ mỏi mệt, giải đãi nên vì họ mà hiện quả Thanh văn, Duyên giác đễ đạt đến, giống như một vị thầy hướng đạo kia hóa thành lớn, nhân dân đông đảo. Khi đoàn người được nghỉ ngơi an ổn rồi thì thành lớn ấy tự biến mất. Vị thầy hướng đạo ấy vì các thương nhân mà nói thành huyễn hóa, vị Đạo sư đó chính là Đức Như Lai. Đồng trống mênh mông ví cho năm

đường sinh tử. Những người khách buôn đó là chỉ cho các ông. Đi tìm châu báu là ý nói pháp hạnh, đạo tuệ của Bồ-tát. Giữa đường mỏi mệt muốn lui về nghĩa là Phật đạo khó được, phải trải qua nhiều kiếp tích lũy công Đức còn chưa có thể thành tựu được.

Đức Như Lai dụ dẫn để chúng Thanh văn, Duyên giác dễ tu tập nên hóa làm thành lớn gọi là Niết-bàn của bậc La-hán. Thành lớn biến mất, đó là dụ cho lúc sắp diệt độ. Đức Phật ngay lúc đó khuyến khích cho họ phát tâm hướng về đạo Vô thượng chánh chân, quả vị A-la-hán đó vẫn còn bị ngăn ngại, chẳng phải đã thật đạt đến đạo lớn. Nếu đến phương khác được thấy chư Phật, được quả vị không thoái chuyển, hoàn toàn giải thoát, đó mới gọi là chỗ cứu cánh nơi kho tàng châu báu lớn.

Này các Tỳ-kheo! Như Lai thuyết pháp cho các ông nghe vậy, cho đó là hoàn toàn đầy đủ, các ông không biết rằng chỗ tu tập của các ông vẫn chưa xong. Lại nữa, trí tuệ Như Lai thấy khắp tất cả tâm của người trong thế gian mà thị hiện Niết-bàn. Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác đã khéo dùng phương tiện mà nói có ba thừa.

Khi ấy Đức Thế Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên nên nói kệ:

Xưa có Đạo Sư

Đại Thông Chúng Tuệ

Ngồi nơi đạo tràng

Dưới cội cây Phật,

Thiền định nhất tâm

Đến mười trung kiếp

Vốn chưa thành tựu

Đạo nghĩa cứu cánh.

Chư Thiên, Long thần

Chúng A-tu-luân

Phát lòng tinh tấn

Cúng Bậc Tối Thắng,

Hoa trời lớp lớp

Tuôn xuống như mưa

Rải trên Đức Phật

Bậc Thầy cõi người,

Ở trong hư không

Trống trời vang dội

Để dâng hiến cúng

Đại Thánh thượng tôn.

Tối thắng nơi ấy

Tinh cần khổ hạnh

Công hạnh dài lâu

Thành đạo Vô thượng

Thiền định tư duy

Trong suốt mười kiếp

Mới thành Phật quả

Đại Thông Chúng Tuệ

Chư Thiên, nhân dân

Trăm ngàn muôn ức

Tất cả chúng sinh

Hoan hỷ phấn chấn.

Đức Phật vốn có

Mười sáu người con

Đều theo vâng thọ

Như Lai khai hóa,

Các loại chúng sinh

Trăm ngàn muôn ức

Quyến thuộc vây quanh

Đi đến chỗ Phật.

Cúi đầu đảnh lễ

Sư trưởng thánh tôn

Ân cần khải thỉnh

Xin giảng pháp kinh

Sư tử dũng mãnh

Pháp chưa từng nói

Chúng con đông nhiều

Và cả nhân dân

Khắp mười phương cõi

Cả thế giới này

Lâu vô lượng kiếp

Đại Thánh mới hiện.

Cung điện Phạm thiên

Bỗng nhiên rực sáng

Hiện các điềm lành

Đều phân biệt nói,

Thế giới phương Đông

Trăm ngàn muôn ức

Năm trăm cõi nước

Tự nhiên chấn động.

Các Phạm thiên ấy

Ở cung điện mình

Oai thần công đức

Tối thượng cao vời

Khi đó thấy được

Tướng điềm lành kia

Liền tìm đến Phật

Đấng xót thương đời.

Rồi đem hoa trời

Rải cúng Đại nhân

Đều dùng cung điện

Dâng lên Thế Tôn,

Ca nhạc đàn sáo

Khen công Đức Phật

Thỉnh Đấng Đạo Sư

Chuyển vận pháp luân.

Đấng Nhân Trung Tôn

Lặng yên nhận lời

Vì khắp chúng sinh

Giải nói kinh pháp

Phương Tây, phương Nam

Thế giới phương Bắc

Phương trên, phương dưới

Cùng khắp các nơi

Ức ngàn muôn chúng

Phạm thiên đều đến

Dâng vật bảo trân

Cúng dường Đức Phật,

Lại có phương dưới

Các cõi Phạm thiên

Khắp nơi cũng vậy

Giống nhau không khác

Đều đem cung điện

Dâng Bậc Đại Thánh

Ca ngợi Như Lai

Cùng nhau khuyến thỉnh

Xin chuyển pháp luân.

Đấng Đại Trí tuệ

Vô số ức kiếp

Rất khó được gặp

Nguyện thương thị hiện,

Căn lực từ xưa

Xót thương rộng mở

Cửa pháp cam lộ

Mắt pháp khắp nơi

Phân biệt nghĩa tuệ

Tuyên dương kinh pháp

Cho khắp mọi loài.

Khi ấy Thế Tôn

Chỉ bày Tứ đế

Giải đủ tất cả

Mười hai nhân duyên,

Thông tuệ hiển bày

Khiến được mắt sáng.

Phật thuyết sinh tử

Là hoa khổ sầu

Tất cả thế gian

Đều từ sinh hữu

Nên biết nhân này

Đưa đến chìm đắm.

Như Lai tuyên thuyết

Pháp cứu cánh này

Bao nhiêu chủng loại

Vô số ức người

Tám mươi muôn ức

Tất cả chúng sinh

Nghe lời Phật dạy

Trụ Thanh văn thừa

Huống gì phương khác

Lập đệ nhất địa

Khi ấy Thế Tôn

Thuyết giảng nghĩa kinh

Chúng sinh thanh tịnh

Như hằng hà sa

Tâm chí đều trụ

Hạnh của Thanh văn

Thánh chúng của Phật

Số người như trên

Tất cả cùng tính

Không thể biết được,

Các loài chúng sinh

Mỗi mỗi như vậy

Đều cùng như đây

Lập Tuệ vô thượng.

Bấy giờ mười sáu

Vương tử của Phật

Cùng đến thọ học

Một lòng như nhau

Tất cả xuất gia

Đều làm Sa-di

Và đều hiểu rõ

Kinh Phương Đẳng Phật.

Họ sẽ thành quả

Từ phụ ở đời

Các ông như vậy

Đều được Thắng trí

Những chúng sinh đây

Đều được như thế.

Lại như Thế Tôn

Là mắt của pháp

Tối thắng chí thành

Biết rõ nguồn tâm,

Các con thơ bé

Thường hành bình đẳng

Mà vì chúng sinh

Thuyết đạo Vô thượng.

Trăm ngàn muôn ức

Vô số thí dụ

Thị hiện nhân duyên

Và các quả báo

Phân biệt các pháp

Các tuệ suốt thông

Công hạnh phải làm

Như chư Bồ-tát.

Lúc đó Đại Thánh

Vì hiện chân đế

Tuyên bố hiển dương

Chánh Pháp Hoa này

Thuyết giảng khắp nơi

Kinh Đại Phương Đẳng

Muôn ngàn câu kệ

Không thể nghĩ bàn

Như cát sông Hằng

Không thể hạn lượng.

Khi ấy Phật thuyết

Kinh pháp xong rồi

Liền vào tịnh thất

Tư duy thiền định

Tám muôn bốn vạn

Trong kiếp an nhiên

Thế hùng Đạo Sư

Thiền định như vậy

Thời các Sa-di

Trông thấy Đại Thánh

Ở nơi tịnh thất

Và không ra ngoài

Khai hóa nhân dân

Vô số ức ngàn

Giác liễu thiền định

Thanh tịnh vô lậu

Trí tuệ đệ nhất.

Nơi đại pháp tòa

Mỗi vị tuyên dương

Pháp kinh đại Thánh

An trụ thuyết giảng

Lưu bố giáo hóa

Như Phật không khác

Chúng sinh được độ

Như cát sông Hằng

Không thể hạn lượng

Ức ngàn vô số

Đều nghe, tin nhận

Họ được an trú

Mỗi mỗi chúng sinh

Được Phật giáo hóa

Số nhiều vô lượng.

Bậc Tối thắng ấy

Sau khi diệt độ

Chúng Hữu học kia

Thân cận, gần gũi

Bốn mươi ức Phật

Được nghe danh hiệu

Liền đến cúng dường

Đấng Lưỡng Túc Tôn.

Có bốn hành sự

Ly cấu là quý

Đều được Phật đạo

Hiện ở mười phương

Mười sáu đồng tử

Đều là con Phật

Ở khắp tám phương

Trải rộng nghĩa đạo

Với lời Phật nói

Người nghe tin nhận

Là các Thanh văn

Đệ tử của Phật

Dần dần dạy bảo

Bao nhiêu sắc tượng

Nay sẽ gần gũi

Phát ý đại đạo.

Bấy giờ chính ta

Đã được giác ngộ

Khiến cho tất cả

Đều được nghe nhận,

Nay các Hiền giả

Là bậc Thanh văn

Ta dùng phương tiện

Chỉ dạy mọi người.

Đời trước của ta

Báo ứng như vậy

Đúng thời thuyết pháp

Nhân duyên như vậy.

Nếu không kham nhẫn

Tu tập Phật đạo

Tỳ-kheo nên biết

Do ma khuấy nhiễu

Tùy theo bản tánh

Hung hăng phóng túng

Chí chẳng phụng hành

Không thích không tuệ,

Vô số trăm đời

Khát không gặp nước

Lại phải ngu si

Thường luôn lo sợ

Vô số trượng phu

Trăm ngàn muôn ức

Cất bước cao xa

Vượt qua đồng trống

Lại thấy mênh mông

Xa xăm gian khó

Dặm đường xa xôi

Năm trăm do-tuần

Có một Đại nhân

Bậc Hiền minh triết

Đạo sư khai hóa

Tâm không sợ hãi

Vì đoàn khách buôn

Chỉ dẫn con đường

Hoang vắng xa xăm

Nhiều người ngại khó

Vô số ức kẻ

Mỏi mệt, nhọc nhằn.

Họ đến Đạo sư

Mà thưa thế này:

Chúng tôi mỏi mệt

Không thể tiến bước

Hôm nay bọn tôi

Chỉ muốn quay về.

Đạo sư thông minh

Bậc thầy phương tiện

Ân cần dẫn dụ

Dạy bảo vỗ về,

Xót thương đường tối

Muốn bỏ châu báu

Mệt mỏi vô cùng

Giữa đường thoái lui,

Ta nay cần phải

Hiện sức thần thông

Tạo lập hóa làm

Thành quách rộng lớn

Tốt đẹp trang nghiêm

Nhân dân vô số

Và lập phòng ốc

Vi diệu đẹp đẽ

Lại biến hóa ra

Sông ngòi rộng lớn

Ao tắm vườn cây

Sum suê hoa trái

Dinh thự cung điện

Cửa lớn tường cao

Nam nữ đông đủ

Nhiều trăm ngàn ức

Dụ dỗ khuyến khích

Khiến họ không sợ

Ai cũng hân hoan

Vui mừng không xiết

Hôm nay được đến

Nơi thành lớn này

Vào chợ vui chơi

Muốn gì cũng được

Tâm rất vui mừng

Như được diệt độ.

Chúng ấy và ta

Gian nan đã hết

Vì được an ổn

Cho nên vui mừng

Hôm nay mọi người

Tha hồ vui chơi

Đã được an lạc

Quán sát khắp nơi

Tâm ý mọi người

Rồi trịnh trọng bảo

Tất cả đến đây

Nghe lời ta nói:

Ta dùng Thần túc

Hóa làm thành lớn

Ta nay quán sát

Gai gốc khô cằn

Mọi người sợ sệt

Muốn lui trở về

Ta dùng phương tiện

Hóa hiện các thứ

Hãy nên siêng năng

Theo đường tiến bước.

Này các Tỳ-kheo!

Ta cũng như vậy

Thấy vô số ức

Trăm ngàn chúng sinh

Chán họa khốn khổ

Mê hoặc luân hồi,

Ta dùng phương tiện

Khai đạo dạy bày

Vì Phật nghĩ thế

Nghĩa lợi như vậy

Nhàm chán Phật đạo

Không được Niết-bàn

Tất cả lời Phật

Học rõ suốt thông,

Các ông thành tựu

Nay đắc La-hán

Cho nên khuyến lập

Nhận báo đức này

Được gặp chư Hiền

Đạt quả La-hán,

Tất cả các ông

Được lìa các khổ

Tất cả chúng hội

Mới diễn pháp này.

Chư Phật Đại Thánh

Khéo dùng phương tiện

Giảng thuyết giáo pháp

Đại tiên cứu hộ

Có một Phật thừa

Chưa từng có hai

Vì các người nghỉ

Nên phân biệt nói.

Do đó giáo hóa

Các Tỳ-kheo đây

Nên phát tinh tấn

Đệ nhất nhiệm mầu,

Mọi người sẽ đạt

Tất cả mẫn tuệ

Giáo pháp Bồ-tát

Không có diệt độ,

Ta thường mong cầu

Thành các thông tuệ

Đạt đến mười phương

Pháp kinh Tối thắng,

Dung mạo xinh đẹp

Ba mươi hai tướng

Sẽ thành Phật đạo

Mới nên diệt độ

Chư Đại Đạo Sư

Thuyết pháp như thế

Chớ khiến ngừng nghỉ

Tự cho diệt độ.

Vì được ngừng nghỉ

Nói đạt vô vi

Vì do duyên này

Dẫn vào tuệ giác.

Kinh Chánh Pháp Hoa - Quyển 5 - Phẩm 8: Thọ Ký Năm Trăm Đệ Tử

KINH CHÁNH PHÁP HOA

QUYỂN 5

Phẩm 8: THỌ KÝ NĂM TRĂM ĐỆ TỬ

Khi ấy Hiền giả Bân-nậu-văn-đà-ni Tử nghe Phật Thế Tôn diễn bày quyền biến, chỉ rõ phương tiện, thọ ký cho Thanh văn sẽ được thành Phật, nhớ lại hạnh nguyện đã lập từ xưa, lại chiêm ngưỡng cảnh giới chư Phật Như Lai, được điều chưa từng có, vui mừng phấn chấn, không nghĩ đến việc ăn mặc, thân thể thoải mái an vui, chẳng thể tự kiềm chế, đối với chánh pháp buồn vui lẫn lộn, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, cúi đầu lễ dưới chân Phật, chí thành cất tiếng:

–Thế Tôn thật khó sánh kịp, an trú chưa từng có, Đức Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác đã dùng phương tiện thật là sâu xa, chẳng nói hết được. Các thế giới này, có biết bao chủng tánh. Thế Tôn đã dùng vô số phương tiện quyền biến, tùy theo trình độ mà hiển bày tuệ nghĩa, thuận theo chúng sinh để giáo hóa, phân biệt chánh pháp rõ ràng. Thế Tôn đã vì họ nói rõ cội nguồn giải thoát và dùng phương tiện độ thoát. Thánh tuệ của Thế Tôn biết hết căn tánh, chí nguyện việc làm từ xưa đến nay của chúng con nên mới nêu lên thí dụ, nói việc đời trước và sự phát tâm từ thuở ban đầu.

Khi ấy Mãn Nguyện Tử cúi đầu lễ ngang chân Phật, đứng sang một bên, hướng về Thế Tôn, chiêm ngưỡng dung nhan sáng ngời, mắt không hề chớp. Phật dạy:

–Lành thay, đúng như ông đã nói! Như Lai thấy suốt tất cả con đường tu tập đưa đến giác ngộ, theo căn tánh sâu, cạn mà thọ ký cho họ, như chỉ bày cho hàng Thanh văn Tiểu thừa hạ liệt dứt trừ dâm, nộ, si để được nghỉ ngơi; dẫn dắt cho Bồ-tát có trí tuệ cao tột. Giống như thuở xưa có một vị Đạo sư làm nhiều việc từ thiện, thương xót người nghèo khổ, áo cơm chẳng đủ, xin ăn không có, nghèo túng

không có của cải, bèn vì họ mà đánh trống rao khắp nước là ai muốn vào biển tìm châu báu. Mọi người đều tập trung, (đạo sư) lại nói rằng ai không tiếc thân mạng, không thương cha mẹ, chẳng đoái hoài vợ con thì nên cùng nhau vào biển tìm châu báu. Dân chúng nghe vậy, phần nhiều bỏ về, chỉ những người nghèo, ăn xin, không áo che thân, không có của cải tự nuôi sống, muốn tìm châu báu thì còn do dự, chẳng thể tự quyết. Vị Đạo sư biết thế nên tập hợp tất cả lại bảo rằng, nếu muốn vào biển thì sẽ được cung cấp y phục, lương thực, chẳng để thiếu thốn. Những người nghèo vui mừng, liền nghe theo lời, cùng lúc lên thuyền, xem gió giương buồm, đi vào biển cả; chẳng gặp cá lớn, chẳng đụng đá ngầm; quỷ dữ La-sát cũng chẳng quấy nhiễu, đến được Long cung; liền theo Long vương xin ngọc báu Như ý: “Kẻ phàm tục nghèo khổ, chẳng tự kiếm sống thoải mái, xin được nhờ ân bố thí, để cứu tế khắp nơi.” Long vương liền ban cho theo nhu cầu; nếu ai muốn thì cứ đến lấy. Vị Đạo sư ra lệnh, nhưng người đi lấy thì ít, kẻ không đi lấy thì nhiều. Vì sao? Vì lòng họ còn sợ sệt là đến chỗ Long vương e không trở về được.

Khi ấy vị Đạo sư bảo các người đó rằng, các ngươi tự do theo ý muốn. Bọn họ đều lấy được vàng bạc, lưu ly, thủy tinh, hổ phách, xa cừ, mã não; ai nấy đều lấy đầy thuyền. Đạo sư ra lệnh trở về Diêm-phù-lợi. Mọi người nghe theo lệnh, về đến chốn cũ. Gia đình làng xóm đem đồ ăn uống, kỹ nhạc, ngựa xe ra đón rước, cùng nhau vui chơi bảy ngày bảy đêm rồi mới trở về nhà. Mọi người hỏi được châu báu gì. Người nghèo ăn xin kém trí chỉ được bảy báu; những người bạn trí tuệ của Đạo sư được ngọc Như ý. Đạo sư lên lầu cao, tay cầm ngọc báu, hướng khắp bốn phương, bốn hướng và trên dưới (rồi nói): “Do phước đức của ngọc này sẽ khiến tuôn mưa bảy báu!” Đúng như lời nói lập tức mưa bảy báu tuôn xuống cùng khắp cả nước chỗ nào cũng tràn ngập. Ngoài ra những người bạn trí tuệ kia cũng phân bố đến các nước khác, khắp cùng bốn phương cũng tuôn mưa bảy báu. Kẻ nghèo kém trí lại than thở: “Ta cùng vào biển nhưng tiếc là không gặp thứ này”. Vị Đạo sư bảo họ: “Ta đã ra lệnh cho các ngươi, nhưng các ngươi không đến lấy, nay còn mong cầu gì nữa.” Mọi người vứt bỏ bảy báu, cùng tụ tập lại, trở lại biển để lấy ngọc

báu, đi đến hỏi Long vương cầu xin ngọc Như ý. Tất cả họ đều được ngọc, trở về Diêm-phù-lợi, cũng làm mưa bảy báu. Phật dạy:

–Phát đạo ý Vô thượng chánh chân muốn độ thoát tất cả, thí như vị Đạo sư đi vào biển cả. Thương xót những người nghèo túng nên đưa họ đi vào biển là nói vì tất cả chúng sinh mà giảng thuyết kinh pháp. Xem gió giương buồm đi vào biển cả là ý nói học quyền trí. Ba nạn trên biển nghĩa là Không, Vô tướng, Vô nguyện. Biển chỉ có sinh tử mà lại được ngọc Như ý. Nghĩa là đạt được Pháp thân vô cực của Như Lai. Những người đi theo lấy ngọc Như ý, đó là Thanh văn, Bồ-tát phát tâm rộng lớn, đã đạt quả Vô sinh. Người thấp kém nghèo hèn lượm bảy báu đầy thuyền, nghĩa là đắc bảy Giác ý. Trở về làng xóm, bà con ra nghênh đón, nghĩa là người ở mười phương đi đến thọ giáo. Lên lầu cao cầm ngọc hướng về tám phương và trên dưới, nghĩa là đắc Phật đạo độ thoát mười phương. Những người trí tuệ phân đến các nước làm mưa bảy báu, nghĩa là đi đến phương khác thành Bậc Tối Chánh Giác. Những người nghèo hối tiếc, cùng trở lại biển, nghĩa là chư Thanh văn nghe Phật dạy chỉ có một thừa không có hai thừa nên mới phát tâm cầu đạo Vô thượng chánh chân, sau sẽ thành Phật, đều có một hiệu.

Khi ấy, Đức Phật nói kệ tụng:

Tỳ-kheo lắng nghe

Dùng dụ giảng thuyết

Như có Đạo sư

Thương người trong nước

Phần nhiều nghèo túng

Luôn luôn chịu khổ

Đánh trống lan truyền

Ai muốn vào biển

Mọi người tụ tập

Lại bảo họ rằng

Nếu chẳng tiếc mạng

Chẳng thương mẹ cha

Chẳng nhớ vợ con

Nên cùng vào biển

Trong biển có nạn

Không được hối hận.

Khi ấy người nghèo

Cũng có ý muốn

Sợ chẳng đến được

Phân vân chẳng quyết

Đạo sư rộng lượng

Cấp cho cơm áo

Khi vào biển cả

Đều tìm bảy báu.

Khi ấy Đạo sư

Đến cung Long vương

Bảo hết mọi người

Tìm ngọc Như ý

Bạn bè nghe lời

Lượm ngọc Như ý

Trở về chốn cũ

Già trẻ nghênh đón.

Khi ấy Đạo sư

Lên trên lầu cao

Hướng về tám phương

Mưa trân báu khắp

Bè bạn phân ra

Đến các nước khác

Cũng mưa bảy báu

Khắp nơi nhờ ân.

Kẻ lượm bảy báu

Mới tự hối tiếc

Là cùng vào biển

Chẳng gặp loại này.

Đạo sư bảo rằng

Trước ta đã bảo

Chẳng chịu tự lấy

Là lỗi các ngươi

Sao lại oán trách.

Họ trở vào biển

Tìm ngọc Như ý

Tìm thì phải được.

Bồ-tát phát tâm

Đắc đạo Chánh chân

Nhàm chán sinh tử

Rơi vào Thanh văn

Phụng hành theo Không,

Vô tướng, Vô nguyện

Được thoát ba cõi

.Đến cửa Niết-bàn

.Thấy Phật Thế Tôn

.Hàng phục chúng ma

.Đạt đến Vô thượng

.Đạo quả Chánh chân

.Khai hóa tất cả

Xuất vạn ức âm

Mười phương chúng sinh

Đều được thọ giáo

Trời, Rồng, Quỷ thần

Đều đến kính lễ

Phát tâm Bồ-tát

Đắc “Vô tùng sinh”,

Hoặc vì Thanh văn

Đoạn ba cấu độc

Thấy khắp mười phương

Không gì chướng ngại.

Các vị La-hán

Bèn tự hối lỗi

Tu hành thế nào

Để được như vậy

Đứng dạy bước đi

Đau buồn tự trách

Sau đó, Như Lai

Thị hiện ba thừa

Thiện quyền phương tiện

Tùy thuận dẫn dắt

Đạo không có hai

Huống chi ba thừa

Các vị Thanh văn

Bấây giờ vui sướng

Tâm họ sáng tỏ

Mây tan trời hiện

Phật đều thọ ký

Sẽ đạt Phật quả

Cõi nước xứ sở

Đều có danh hiệu.

Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Các ông có thấy vị Thanh văn Mãn Nguyện Tử này chăng? Ở trong chúng Tỳ-kheo, vị ấy là người giảng pháp giỏi nhất, làm sáng tỏ, ngợi khen công đức của chư Phật, diễn bày chánh pháp, tinh tấn khuyến trợ, nghe Phật thuyết pháp thì phúng tụng, thọ trì, tuyên thuyết, chỉ bày cặn kẻ cho người chưa nghe, không biếng lười bỏ bê; diễn rộng ý nghĩa, giải thông khúc mắc, ứng đáp cho bốn bộ chúng, chẳng hề mệt mỏi, làm sáng tỏ phạm hạnh, khiến tất cả đều hoan hỷ. Ngoài Như Lai và các Bồ-tát Đại sĩ ra, không ai có tài biện giải nghi vấn bằng Mãn Nguyện Tử.

Này các Tỳ-kheo! Ý các ông nghĩ sao? Vị Mãn Nguyện Tử này đâu phải chỉ vì ta mà làm Thanh văn để thọ giáo pháp. Chớ nghĩ như vậy, vị ấy đã từng hầu cận chín mươi ức Đức Phật, theo chư Thế Tôn nhận lãnh tinh hoa của chánh pháp, ở trong chúng hội thường tuyên thuyết nghĩa kinh, phân biệt không tuệ, tâm không chấp trước. Khi

thuyết kinh vị ấy không hề do dự; thấu suốt tất cả, chưa từng bị trở ngại, luôn luôn tận tâm, có sức thần thông như chư Phật Thế Tôn và chư Bồ-tát, suốt đời chỉ tu phạm hạnh. Chúng Thanh văn đều tin tưởng vị ấy, vị ấy bèn dùng phương tiện khéo léo mà cứu giúp làm lợi ích cho họ. Đối với vô số ức trăm ngàn loại chúng sinh, vị ấy đã khai hóa cho vô lượng, vô số người khiến họ đều phát tâm đạo Vô thượng chánh chân. Những nơi vị ấy đến đều là thường dân, chỉ bày đạo lớn, khiến họ tin Phật vững chắc. Vị ấy tu tập tất cả các các hạnh luôn dùng thân mình làm thanh tịnh cõi nước của chư Phật, việc làm thích hợp để khai hóa chúng sinh. Đối với các Bậc Chánh Giác đều thị hiện làm thị giả. Nay ở đời ta, vị ấy làm người giảng pháp giỏi nhất; mỗi khi thọ nhận chánh pháp, luận giảng khó người bì kịp. Trong hiền kiếp ở tương lai, khi ngàn Đức Phật ra đời vị ấy lại sẽ cúng dường các Đức Thế Tôn và cũng là người giảng pháp giỏi nhất, thường vì vô lượng vô biên các loài chúng sinh giảng giải soi sáng, khuyến hóa tất cả không hạn cuộc số người, khiến họ phát tâm đạo Vô thượng chánh chân. Khi đã tinh tấn tu tập đầy đủ đạo hạnh Bồ-tát, trong vô số kiếp về sau, vị ấy sẽ thành Phật, hiệu là Pháp Chiếu Diệu Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, sẽ ở ngay tại quốc độ này thành Bậc Đại Thánh.

Bấy giờ hằng hà sa tam thiên đại thiên thế giới tạo thành một cõi Phật, đất bằng bảy báu, bằng phẳng như lòng bàn tay, không có núi, gò, khe hang, gai gốc, sỏi đá; lầu gác, tinh xá bao quanh dày đặc, toàn bằng bảy báu, xa trông đẹp đẽ giống như cung điện của chư Thiên; cõi trời nhìn thấy thế gian, thế gian trông thấy cõi trời; chư Thiên và người thế gian qua lại, giao tiếp. Cõi ấy không có chín mươi sáu loại và sáu mươi hai kiến kiêu mạn bủa vây; tất cả đều hóa sinh, chẳng phải do người nữ sinh; đều tịnh tu phạm hạnh, ai cũng có oai đức, dùng đại thần túc bay đi trên không; chí luôn tinh tấn, việc làm hoàn bị, trí tuệ thông đạt, dung nhan màu vàng tía hiện rõ ba mươi hai tướng của bậc Đại nhân.

Cõi ấy nhân dân thường có hai thức ăn: Một là Pháp thực, hai là Thiền duyệt thực. Có vô số trăm ngàn vạn vạn các chúng Bồ-tát đều

đắc thần thông, phân biệt thấu đáo nghĩa lý khúc mắc. Thanh văn trong cõi ấy đều đạt Thánh hạnh, hành tám môn giải thoát, phương tiện uyển chuyển kỳ đặc, danh đức sáng ngời, đã đến được bờ kia.

Kiếp ấy tên Bảo minh, cõi nước tên Thiện tịnh. Phật thọ vô lượng kiếp, chánh pháp còn trụ lâu hơn. Sau khi Phật diệt độ, mọi người sẽ dựng tháp bằng bảy báu khắp cả nước. Chư Phật mười phương đều cùng nhau ca ngợi công đức của cõi nước ấy.

Đức Phật nói như thế xong, muốn giải nghĩa lại, liền nói bài tụng:

Tỳ-kheo lắng nghe!

Với ý chỉ này

Như lời ta nói

Các trời, người đời

Hành quyền phương tiện

Khéo học rốt ráo

Cần phải tôn sùng

Tu tập hạnh Phật.

Những chúng sinh kia

Yếu kém lười bỏ

Nên phải diễn nói

Tịch tịnh vi diệu

Thị hiện hai thừa

Thanh văn, Duyên giác

Mà thường trụ trong

Đại đạo Bồ-tát

Phương tiện khéo léo

Biết bao ức ngàn

Dùng để khai hóa

Vô số Bồ-tát

Và chúng Thanh văn,

Lại vì tuyên nói

Phật đạo cao tột

Thật là khó được

Vô số quần sinh

Mong được thuần hóa

Đã được tu học

Tu hành như thế

Hạ liệt lười bỏ

Rơi vào kiêu mạng

Nhưng sẽ thấm dần

Đều thành Phật đạo

Thân, miệng và tâm

Thường theo việc làm

Thanh văn như vậy

Thế lực yếu kém

Sợ, chán tất cả

Đều là tai họa

Nên lại sửa sang

Tịnh cõi Phật mình,

Hoặc lại thị hiện

Thân có dục ái

Giận dữ sân hận

Tăm tối si mê

Thấy các chúng sinh

Mê hoặc tà kiến

Bại hoại bỏ bê

Lưới nghi trời buộc

Thanh văn của ta

Cũng làm như vậy

Tùy nghi theo thời

Hóa độ bọn họ

Dùng phương tiện khéo

Phát khởi tất cả

Đều vì mọi người

Tùy thuận rộng nói.

Này các Tỳ-kheo,

Thanh văn của ta

Việc làm đầy đủ

Ở ngàn ức Phật

Vì mong độ thoát

Với chánh pháp Phật

Thấu suốt thiền tư

Để mà độ thế.

Ở tại chỗ ta

Là đệ tử lớn

Nghe rộng hiểu nhiều

Giảng pháp dũng mãnh

Làm vui chúng sinh

Tâm chẳng mệt mỏi

Hưng phát Phật sự

Xây dựng đạo pháp

Đạt đại thần thông

An trụ cùng khắp

Bậc thầy hoàn hảo

Là ngọn đèn sáng

Quán biết chúng sinh

Thường thấy cội nguồn

Để thuyết kinh điển

Khiến đạt thanh tịnh

Dẫn dụ chúng mê

Ức trăm ngàn vạn

Phân biệt chỉ bày

Chánh pháp tối thượng

Luôn trụ Đại thừa

Vô thượng chánh chân

Tự thấy quốc độ

Thanh tịnh đẹp đẽ

Ở đời tương lai

Ức trăm ngàn Phật

Khi ấy hầu cận

Phụng kính như thế

Sẽ luôn hộ trì

Chánh pháp tối tôn,

Cũng lại nghiêm tịnh

Cõi Phật của mình

Giảng thuyết kinh điển

Ức trăm ngàn vạn

Khéo léo phương tiện

Luôn luôn dũng mãnh,

Lại sẽ khai hóa

Vô số chúng sinh

Đều trụ đạo tuệ

Không còn các lậu.

Vị ấy phụng thờ

Các Bậc Đại Thánh

Sẽ thường giữ gìn

Pháp các Phật ấy

Sẽ thành Như Lai

Đạo Sư tự tại

Tên Pháp Quang Diệu

Sáng tỏ mười phương.

Cõi nước Phật ấy

An lạc vô cùng

Đất bằng bảy báu

Khắp nơi thanh tịnh

Tên kiếp bấy giờ

Gọi là Bảo minh

Thế giới tên là

Thiện tịnh nghiêm sức

Vô số ức ngàn

Các chúng Bồ-tát

Những bậc như vậy

Đắc đại thần thông.

Khi ấy cõi Phật

Khắp chốn ngợi ca

Thần thông quảng đại

Thanh tịnh nhiệm mầu.

Lại các Thanh văn

Số đến ức ngàn

Đều là đại Thánh

Hiền thiện, dũng mãnh

Thần túc cao vời

Hành tám giải thoát

Phân biệt giảng bày

Đều được khai hóa.

Cõi nước Phật ấy

Tất cả chúng sinh

Việc làm thanh tịnh

Luôn tu phạm hạnh

Đủ tuệ biện tài

Vẹn toàn các đức

Chúng sinh hiền lương

Đầy đủ sung mãn

Các bậc Hiền nhân

Nhân dân đông đúc

Chỉ ưa kinh điển

Chẳng thích gì khác

Cõi Phật cũng không

Có các người nữ

Không có đường ác

Tai họa khổ đau.

Sắc vàng rực rỡ

Tự có nơi thân

Ba mươi hai tướng

Để tự trang nghiêm

Ở cõi Phật ấy

Không màng ăn mặc

Muốn là có ngay

Nên nói như vậy.

Lúc bấy giờ một ngàn hai trăm vị Thanh văn, mỗi vị đều ngạc nhiên trước việc lạ chưa từng có, ai cũng vui mừng, tự nghĩ: “Thế Tôn thương xót những vị ấy nên họ đều được thọ ký, chắc hẳn sẽ thương chúng ta, khiến được như thế.”

Khi ấy Đức Thế Tôn biết tâm niệm của các vị Thanh văn, bảo với Hiền giả Đại Ca-diếp:

–Nay, chúng La-hán một ngàn hai trăm vị có mặt nơi đây, trừ A-nan và La-vân, còn nhóm Thanh văn Tri Bản Tế sẽ cúng dường sáu mươi hai ức Đức Phật; qua số lượng ấy rồi, năm trăm đệ tử đều sẽ thành Phật, hiệu là Phổ Quang Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, Phật, Chúng Hựu. Năm trăm vị La-hán của nhóm các ông Ưu-vi Ca-diếp, Tượng Ca-diếp, Giang Ca-diếp, Hải Ca-diếp, Hắc Diệu, Ưu-đà, A-nan-luật, Ly Việt, Kiếp-tân nậu, Bạc-câu-lô, Thuần nậu… đều sẽ lần lượt thành đạo Vô thượng chánh chân, là Bậc Tối Chánh Giác, đều cùng một hiệu.

Khi ấy, Thế Tôn nói bài tụng tán thán:

Đệ tử của ta

Tên là Bản Tế

Sẽ thành Như Lai

Đạo Sư của đời

Vào đời tương lai

Vô lượng số kiếp

Hóa độ chúng sinh

Vô số ức ngàn

Thành Bậc Tối Thắng

Hiệu là Phổ Quang.

Cõi nước Phật ấy

Tên là Thanh tịnh

Vào đời tương lai

Vô lượng số kiếp

Thường gặp chư Phật

Nhiều không thể tính

Thần túc quang âm

Mạnh mẽ chói sáng

Âm thanh vang khắp

Thế giới mười phương

Ức ngàn chúng sinh

Vây quanh lớp lớp

Chỉ tuyên giảng pháp

Phật đạo tối tôn,

Chư vị Bồ-tát

Luôn tu chánh hạnh

Xe chở đẹp đẽ

Cung điện nguy nga

Nơi chốn dạo qua

Không tưởng nhớ hết

Được nghe thọ pháp

Với Lưỡng Túc Tôn

Thường đến vây quanh

Cõi Phật phương khác

Chư Phật đại Thánh

Cũng giống như trên

Khi đã cúng dường

Khắp các Thế Tôn

Trong lòng hoan hỷ

Nhiều nỗi vui mừng

Các cõi nước ấy

Đều cùng một loại

Các Đại Thánh Hùng

Có cùng một tên

Cao tột trong đời

Đều hiệu Phổ Quang

Đồng lòng như vậy

Nỗ lực tinh tấn

Thọ mạng an trú

Vô hạn dài lâu

Số kiếp đầy đủ

Sáu vạn hai ngàn

Sau khi diệt độ

Chánh pháp vẫn còn

Thánh điển để lại

Số kiếp gấp ba

Rồi đến tượng pháp

Lại sẽ trụ đời

Hơn cả chánh pháp

Cũng gấp ba lần.

Giả sử chánh pháp

Sau khi diệt tận

Đa số nam nữ

Gặp họa khổ lớn

Các Bậc Tối Thắng

Đại Thánh luân ấy

Hiệu là Phổ Quang,

Các Đại Bồ-tát

Họ đều sẽ làm

Năm trăm Đạo sư

Ai cũng như nhau

Đều thành Phật đạo,

Danh tiếng vang khắp

Mười phương cõi Phật

Có đủ oai thần

Cùng với cảnh giới

Công đức chánh pháp

Cùng loại như trên

Sẽ đều tu theo

Tuyên nói kinh này

Tất cả sở đắc

Đều sẽ như thế,

Hiện ở cõi trời

Và tại nhân gian

Như ta thuở xưa

Lòng từ rải khắp

Chiếu sáng mọi nơi.

Thượng sư cõi người

Với hạnh đã lập

Đều thuận tin theo

Đều được thọ ký

Thương xót chúng sinh

Số nhiều vô lượng

Nhất loạt bình đẳng

Như Phật hiện nay

Chánh chân ở đời

Thế Tôn phát khởi

Vì Ca-diếp nói

Ông nên trì niệm

Năm trăm hiệu Phật

Các chúng Thanh văn

Và các chúng khác

Đã là đệ tử

Đều được tự tại.

Lúc bấy giờ, năm trăm vị Vô trước (La-hán) mắt thấy tai nghe Như Lai thọ ký, vô cùng vui mừng, đi đến chỗ Phật đầu sát đất, ăn năn tự trách:

–Bọn đệ tử thô lậu chúng con nhớ lại lúc trước, tự cho mình đã được chứng nhập Nê-hoàn, không có phương tiện khéo léo, chẳng biết rèn luyện để trở về chánh chân, vứt bỏ tuệ sáng, ý chí mệt mỏi; nay mới được trí tuệ Như Lai, sẽ thành Chánh giác.

Kính bạch Thế Tôn! Ví như có kẻ vào nhà một người có đức nhân từ, được người này lấy viên minh châu đặt trong búi tóc. Kẻ ấy say rượu, nằm ngủ, chẳng tự hay biết. Khi thức dậy quên viên minh châu, chẳng biết để đâu, y bèn đi đến nước khác, vì nghèo túng, đói khát nên phải xin ăn, cùng khổ mà không được gì. Y bèn nghĩ cách lần hồi quay về, được một bữa cơm ngon, trong lòng vui mừng; khi ấy mới nhớ lại khi trước ngủ trong nhà nọ, có người cột cho viên minh châu, không biết nó rơi chỗ nào, liền chạy trở lại xin, tìm đến thấy vị trưởng giả hiền đức ấy. Vị trưởng giả liền gọi y đến bảo: “Ngươi vì sao tự làm khổ nhọc mình, sao không chấm dứt việc đi xin ăn! Ngươi muốn biết vì sao không? Vì khi xưa, ta vận y phục nghiêm chỉnh, đi khắp nơi chọn người cương nghị làm việc lợi ích, đi đến nơi này, lấy viên minh châu bỏ vào búi tóc của ngươi, nay minh châu vẫn còn trong thân, sao chẳng hay biết? Tại sao lại đến ta xin nữa? Ta phải dùng phương tiện gì nữa để người nỗ lực thực hiện. Ngươi nay xin của báu sở dĩ khó được là vì không tự xem xét việc có thể được hay không. Hãy mau mang viên minh châu đến chỗ cung rồng mà đổi, để có các của báu, tùy ý tiêu dùng.”

Xưa kia, Đức Thế Tôn lập hạnh tu tập, khi còn làm Bồ-tát, đã khai mở trí tuệ rộng lớn, nhưng chúng con chẳng hay chẳng biết. Nay chúng con đều đã trụ ở địa vị La-hán, tự cho là đã được giải thoát, ở chốn hiểm nạn cho là yên lành. Như vậy, hôm nay chúng con mới có thể có chí nguyện cầu trí tuệ Phật. Chúng con sẽ dùng pháp này để khai hóa người khác, dùng trí tuệ Như Lai để phân biệt đạo ý. Chư Tỳ-kheo cũng vậy, chớ cho đây là Nê-hoàn.

Thưa các vị Hiền giả! Chúng ta lại phải chính mình gieo trồng gốc phước đức. Xưa kia, Đức Như Lai đã dùng phương tiện khéo léo khai mở dẫn dắt; nay Ngài cũng nói lại kinh pháp như vậy. Với những ai tự chấp thủ là đã được giải thoát, nay đều được Đức Thế Tôn thọ ký cho đạo quả Vô thượng chánh chân.

Khi ấy năm trăm vị Thanh văn thuộc nhóm của Tôn giả Tri Bản Tế nói tụng khen ngợi:

Chúng con nghe vậy

Mới biết lỗi trước

Đã được thọ ký

Quả Phật Vô thượng.

Đảnh lễ Thế Tôn

Mặt trời chói sáng

Xót thương giảng nói

Rọi ánh sáng cho

Giống như kẻ mê

Chẳng thể phân biệt

Cho nên chúng con

Đều được giải thoát

Hôm nay vui mừng

Nghe pháp an trú

Chí nguyện rộng khắp

Thấu rõ mọi việc.

Ví như một người

Lang thang kiếm sống

Bỗng được đi vào

Nhà bậc nhân đức

Nơi ấy trông ra

Giàu có nhiều của.

Khi ấy người giàu

.Dọn nhiều thức ăn

.Kẻ ấy ngủ say

.Chẳng ăn uống gì

.Chỉ lấy minh châu

.Cột vào búi tóc

Người kia nằm ngủ

Đến khi thức dậy

Ngồi tại nhà ấy

Sung sướng mừng vui.

Gã ngu khờ đó

Rong ruổi kiếm ăn.

Khi vừa thức dậy

Đi đến thành xa

Cầu xin ăn mặc

Nhưng chẳng được gì

Xin được bữa ngon

Tự buộc kiếm sống

Được người cho ăn

Cho là sung sướng

Minh châu trên tóc

Mà tự băn khoăn:

Viên minh châu ấy

Nằm ở chỗ nào?

Đeo mãi trên thân

Mà chẳng hay biết.

Nên khi gặp lại

Trưởng giả nhân từ

Điều ban bố được

Là việc trượng phu

Tức là chỉ bày

Nói toàn lời thiện

Chỉ rõ diệu bảo

Giáo hóa độ thoát

Người ấy vừa thấy

Liền được an ổn

Nhờ ân vật báu

Đạt được như vậy

Có của vô cùng

Kho tàng đầy ắp

Lại dùng năm dục

Để tự vui chơi.

Thế Tôn cũng vậy

Nói thí dụ này

Chúng con đời trước

Đều phát chí nguyện,

Chẳng phải công hạnh

Của Đức Như Lai

Từ thuở xa xưa

Đêm dài tinh tấn.

Nhưng bạch Thế Tôn!

Chúng con hạ liệt

Chẳng thể hiểu biết

Giáo hóa của Ngài

Tâm không chí nguyện

Chẳng chịu tiến lên

Lại lấy Nê-hoàn

Tự vui hoan hỷ,

Theo lời Phật dạy

Nên được tỏ thông.

Nếu có kẻ chấp

Không được diệt độ

Được Phật Như Lai

Khai mở tuệ sáng

Mới thật diệt độ

Giải thoát bậc nhất

Ngọc minh châu này

Thượng phẩm Ly cấu

Hôm nay chúng con

Nghe nghĩa vô cùng

Do Phật khai dẫn

Đều rất vui mừng

Tất cả đồng được

Biệt ký quả diệu.

❧

Phẩm 9: THỌ KÝ CHO A-NAN VÀ LA-VÂN

Khi ấy Hiền giả A-nan tự nghĩ: “Ta có thể nhận được sự thọ ký như thế chăng?” Tâm nghĩ như thế, Hiền giả âm thầm mong ước, liền rời khỏi chỗ ngồi, đến cúi đầu lễ ngang chân Đức Phật, Hiền giả La-vân cũng đến trước Phật, cúi đầu lạy xuống ngang chân Thế Tôn. Hai vị cùng thưa với Đức Phật:

–Xin Thế Tôn vì chúng con mà giảng pháp cam lộ, Thế Tôn là cha lành, lẽ nào chẳng thấu suốt? Người chưa quay về đã được quay về, người chưa được cứu đã được cứu, người chưa được hộ trì đã được hộ trì; đối với chúng chư Thiên và A-tu-luân, Thế Tôn đã tạo dựng biết bao loại thần biến trang nghiêm. Chúng con A-nan, La-vân, người là con của Phật, người là thị giả giữ gìn kho báu chánh pháp. Cúi xin Thế Tôn cho chúng con hoàn thành sở nguyện, được thọ ký đắc đạo Vô thượng chánh chân.

Lại có các Thanh văn khác gồm hai ngàn người chưa đoạn hết phiền não, đều rời khỏi chỗ ngồi, vén y để trần vai phải, chắp tay, nhất tâm chiêm ngưỡng dung nhan Đức Phật mong được (thọ ký).

Đức Phật bảo A-nan:

–Về đời tương lai, ông sẽ thành Phật, hiệu là Hải Trì Giác Ngộ Lạc Thần Thông Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, Phật, Chúng Hựu. Ông trước phải cúng dường sáu mươi hai ức Đức Phật, cung phụng, hầu cận, giữ gìn chánh pháp, hộ trì kinh điển; sau đó, cuối cùng sẽ thành tựu quả vị Tối chánh giác. Lúc đó ông sẽ khai hóa cho hai mươi trăm ngàn vô số trời, người, khiến họ đều phát tâm đạo Vô thượng chánh chân. Quốc độ của Đức Phật đó thanh tịnh, không cấu uế, đất bằng lưu ly xanh biếc, tràng phan dựng khắp nơi để tự trang nghiêm, thế giới bằng phẳng, không có sỏi đá, núi gò, khe hang, đất đai mềm mại như tơ lụa cõi trời. Kiếp ấy tên là Nhu hòa, không có sấm chớp. Thọ mạng của Đức Phật ấy thật là vô lượng chẳng thể tính đếm, chẳng thể ví dụ, khó đạt được chỗ tận cùng. Các chúng đệ tử, người lãnh hội giáo pháp tới ức trăm ngàn vạn, không thể kể xiết, không thể suy lường. Khi A-

-nan thành Phật, làm Bậc Đại Thánh, có hiệu là Hải Trì Giác Ngộ Lạc Thần Thông, thì nhân dân cõi Phật ấy có nhiều thần biến, vây quanh. Sau khi Như Lai diệt độ, chánh pháp sẽ trụ ở đời gấp bội (thọ mạng Phật), thời gian tượng pháp trụ ở đời lại gấp bội chánh pháp; vô lượng, vô ức trăm ngàn Đức Phật trong mười phương đều sẽ ca ngợi công đức của Đức Phật ấy.

Khi ấy, Thế Tôn nói kệ khen ngợi:

Nay ta tuyên nói

Cho chúng Tỳ-kheo

Nhân giả A-nan

Thân giữ pháp Phật,

Vào đời tương lai

Thành Bậc Tối Thắng

Cúng dường chư Phật

Sáu mươi hai ức

Hiệu là Hải Trì

Giác Lạc Thần Thông

Do vì nghe rộng

Nên thành đạo lớn.

Cõi ấy thanh tịnh

Hiện bày vi diệu

Tự nhiên dựng lên

Vô số tràng phan,

Các chúng Bồ-tát

Như cát sông ngòi

Đều do Như Lai

Giáo hóa thành tựu,

Thảy đều tối thắng

Thần túc vô biên.

Danh Đức Phật ấy

Vang khắp mười phương

Muốn tính thọ mạng

Không thể tính hết,

Giáo hóa thế gian

Bi mẫn vô lượng.

Giả sử Phật ấy,

Sau khi diệt độ

Chánh pháp sẽ trụ

Gấp bội số ấy

Tượng pháp trụ đời

Lại bội hơn trên

Phật ấy tuyên thuyết

Giáo hóa như vậy,

Chúng sinh cõi ấy

Như cát sông Hằng

Khởi tin nhân quả

Trụ vững Phật đạo.

Lúc bấy giờ, tám vạn Bồ-tát mới phát tâm, mỗi vị đều tự nghĩ: “Thật là lạ lùng, việc này chúng ta chưa từng nghe, xưa nay chưa từng có, Đâu có đề cập đến Bồ-tát chúng ta. A-nan là hàng Thanh văn kém trí mà lại được thọ ký sẽ đạt được đại đạo. Vì sao như thế?” Đức Thế Tôn biết tâm niệm của họ, bèn bảo:

–Các thiện nam và chúng Tỳ-kheo hãy lắng nghe, Phật pháp bình đẳng. Này các thiện nam! A-nan vốn đã phát tâm Vô thượng chánh chân từ trước nơi Đức Siêu Không Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác và hiện tại nghe nhiều kinh điển, thường tu tinh tấn, hầu cận ta cũng ân cần chu đáo. Do nhân duyên ấy nên mau đắc đạo Vô thượng chánh chân thành Bậc Tối Chánh Giác. Hiền giả A-nan vì Phật Thế Tôn vâng giữ tạng pháp, tu hạnh Bồ-tát, xuất gia với ý nguyện cao nhã, vì các thiện nam, mà nhận sự phó thác.

Bấy giờ, A-nan theo hầu bên Đức Phật, được nghe pháp nghĩa rộng lớn vô lượng, được Phật thọ ký sẽ được thành Phật, cùng với quốc độ và hạnh nguyện xưa của mình, hoan hỷ vui mừng, ngay tức khắc nhớ lại vô số ức trăm ngàn vạn kinh điển của các Bậc Chánh Giác; lại thấy được các việc làm của mình trước đây trong quá khứ vô số kiếp, liền nói bài tụng ca ngợi:

Tôi vốn được nghe

Vô lượng chư Phật

Đều nghĩ vì con

Khi nói kinh pháp,

Các đấng Tối Thắng

Nếu có diệt độ

Con đều nhớ đúng

Như điều đã nghe

Con sẽ thành Phật

Tâm chẳng nghi ngờ

Gần gũi như thế

Là khéo phương tiện

Để được an trụ

Địa vị thị giả

Chỉ vì đại đạo

Phụng trì chánh pháp.

Khi ấy Đức Thế Tôn bảo Hiền giả La-vân:

–La-vân hãy nghe! Vào đời tương lai, ông sẽ thành Phật, hiệu là Độ Thất Bảo Liên Hoa Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, Phật, Chúng Hựu. Ông sẽ cúng dường phụng sự các Đức Như Lai như số vi trần trong mười thế giới, sẽ vì chư Phật mà hiện làm trưởng tử; cũng như hiện nay làm con ta. Đức Độ Thất Bảo Liên Hoa Như Lai đó, cõi nước, thọ mạng, giáo hóa chúng sinh, có các thứ trang nghiêm cũng thanh tịnh như thế giới của Đức Hải Trì Giác Ngộ Lạc Thần Thông. La-vân sẽ làm trưởng tử của các Đức Phật ấy; rồi sau đó sẽ đắc đạo Vô thượng chánh chân, thành Bậc Tối Chánh Giác.

Khi ấy Phật nói bài tụng:

La-vân đây là

Trưởng tử của ta

Bé thơ trong trắng

Nhu hòa vô cùng,

Người con Phật này

Sẽ đạt đạo lớn

Thường dùng pháp thí

Ban vui nhiều người

Vô số ức Phật

Thấy đều thương mến

Dù muốn tính đếm

Không thể hạn lượng

Đều sẽ làm con

Chư Phật tối thắng

Rồi sẽ thành Phật

Giống chúng Tỳ-kheo.

Lại La-vân này

Việc làm ôn nhã

Lập nguyện thù thắng

Phụng trì chánh giới

Khen ngợi tuyên dương

Đạo sư của đời

Nay ta nói là

Con của Như Lai

Đức nhiều vô lượng

Số cả vạn ức

Dù có suy tính

Chẳng thể lường được,

La-vân này là

Trưởng tử của Phật

Nay đã thông đạt

Trụ Phật đạo vậy.

Lúc bấy giờ A-nan, La-vân cùng bạch Phật:

–Nay chúng con thấy hai ngàn vị Thanh văn học giới đệ tử, trong lòng hân hoan, chiêm ngưỡng tôn nhan, nghe Thế Tôn giảng dạy chánh pháp chẳng thể nghĩ bàn và đang mong đợi.

Thế Tôn bảo A-nan và La-vân:

–Hai ông có thấy hai Thanh văn học giới đệ tử kia chăng?

A-nan bạch Phật:

–Dạ, có thấy. Phật bảo A-nan:

–Bọn họ sẽ cùng tu học pháp Đại thừa, sẽ cúng dường chư Như Lai như số vi trần trong năm trăm thế giới và giữ gìn chánh pháp. Rồi vào đời sau, cùng lúc tụ tập, rồi phân bố ra mười phương cõi khác nhau, đều đạt đạo Vô thượng chánh chân, thành Bậc Tối Chánh Giác, hiệu là Bảo Anh Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, Phật, Chúng Hựu, thọ mạng một kiếp, tuệ giác bình đẳng, chư Thanh văn nhiều, ít đồng nhau không khác, các chúng Bồ-tát cũng như thế. Sau khi diệt độ, thời gian chánh pháp trụ đời cũng không khác.

Khi ấy, Phật nói bài tụng:

Các Thanh văn này

Tất cả hai ngàn

Nay đều đứng đấy

Ở trước Thế Tôn

Những Thánh trí này

Phật đều thọ ký

Vào đời tương lai

Sẽ được thành Phật

Thị hiện hiển bày

Vô lượng thí dụ

Gặp các Đức Phật

Đều sẽ cúng dường

Rồi sẽ đạt được

Đạo cả Vô thượng

Trong khi tu đạo

Vẫn được tự tại

Danh hạnh khác nhau

Đi khắp mười phương

Đều tu nhẫn nhục

Trong khoảng sát-na

Trở về một chỗ

Ngồi dưới tàng cây

Sẽ đạt Phật đạo

Thành tựu trí tuệ

Đều thành Chánh giác

Tất cả cùng hiệu

Gọi là Bảo Anh

Danh vang thế giới

Cõi nước chư Phật

Bằng phẳng đẹp đẽ

Các chúng Thanh văn

Thảy đều như nhau

Thần túc quang minh

Khắp cả cõi đời

Vòng quanh tất cả

Mười phương quốc độ

Phân biệt kinh pháp

Làm nơi nương tựa

Chánh pháp tồn tại

Như nhau không khác.

Khi ấy, các Thanh văn Hữu học nghe Phật thọ ký, vui mừng phấn chấn liền khen ngợi tán thán Đức Phật:

Con nghe Phật thọ ký

Như ánh sáng chiếu soi

Như được rưới cam lộ

Được bình an vô lượng.