Đại Tập 141 · Bộ Kinh Sớ XXVII · Số 1795–1797(Quyển 1–4)

Kinh Tỳ- Lô- Giá- Na Pháp Thứ Tự Cúng Dường Thứ Đệ Pháp Sớ, Quyển Hạ, Phẩm Thứ Năm: Chân Ngôn Sự Nghiệp

PHẨM NĂM: CHÂN NGÔN SỰ NGHIỆP

Có bốn phần môn như trước

1. Giải thích tên phẩm:

- Chân ngôn: như trước đã giải thích.

- Sự: là khác nhau

- Nghiệp: là tạo tác

2. Nguyên nhân có phẩm nầy trong phẩm trước, nương vào phép tắc để trì tụng, mà tụng nhất định có sự nghiệp chân ngôn, cho nên phát sanh phẩm này.

3. Tông thú: Bổn tôn trở về Bổn xứ là “Tông”, chân ngôn ẩm thực không làm chết yểu thiên mạng, cuối cùng đưa về Bồ-đề vô tướng đó gọi là “Thú”.

4. Giải thích văn: có mười môn.

a) Thượng hoằng hạ hóa tu cung môn.

b) Từ “Kế là giữ gìn sở tạo cho đến tôi cũng phát nguyện như thế “ là “Như Phật ngã tu hồi hướng Môn”.

c) Từ “Kế là nên kính dâng cho đến thảy đều Viên mãn“ là ”Hiến át-già hậu tống Tôn môn”.

d) Từ, “Lại nêu như trước cho đến không có khác là “bị giáp hiện tu như Phật môn”.

e) Từ, “Kế là sanh khởi thêm cho đến không nên uống ăn, là “tự trú Phật thân độc kinh môn”.

f) Từ, kế là dâng đoàn thực cho đến chân ngôn sở thuyết là “đoàn thực phụng hiến Bổn tôn môn”.

g) Từ, Lại mười năng lực tụng thí cho đến ngừng nghỉ trong chốc lát là “tụng thập lực minh bổn tôn du già ẩm thực môn”.

h) Từ, Lại nên lễ bái cho đến tùy loại tất-địa, là “Tu nghiệp vô gián đắc ích môn”.

k) Từ, thường nương vào nội pháp mà tắm gội cho đến đó là tất-địa thế gian, là “tịnh thủy tháo dục tồi chướng môn”.

l) Từ, kế là nói vô tướng thù thắng nhất cho đến sẽ được thành tựu xuất thế gian, là “Vô tướng tối thắng chứng thỉnh môn”.

Trong đoạn thứ nhất.

- Như sự nghiệp trước: là Bất động tôn chân ngôn Ấn.

- Làm thân Kim cương tát đỏa: Dùng chữ Sưu để thành tựu thân.

Trong đoạn thứ hai:

- Chứng biết hiểu rõ: cảnh giới nội chứng.

- Như Lai đại trú: là chỗ Vốn bất sanh.

- Cho nguyện đại bi: muốn cho tất cả chúng sanh đạt được Lý mà mình đã đạt được.

Trong đoạn thứ ba:

- Mỗi vị nên tùy chỗ mà an tọa: Từ vốn bất sanh mà đến, nay trở lại vốn bất sanh.

- Sau lại rủ lòng thương xót mà đến: Đến là vì chúng sanh mà đến, sau thỉnh lại độ ta không bỏ đi.

- Nếu là thâm mật thích: đã tự làm Bổn tôn thì chẳng bao giờ xa lìa biển Phật.

- Pháp giới bản tánh: là chữ “Lãm”.

- Minh: là chân ngôn

- Ấn: là thủ ấn.

- Tam ấn: là nhập pháp giới Tát-đỏa của Phật, thảy đều tròn đầy, vào lúc buổi sáng khi vào đạo tràng ngồi, việc xong rồi, giữa ngọ và đầu hôm cũng lại như thế.

Trong đoạn thứ tư:

- Từ, lại nên trở xuống: là khen ngợi đức của người y pháp tụng niệm.

Trong đoạn thứ năm.

- Từ, kế lại khởi tâm tăng thượng trở xuống ra khỏi đạo tràng về sau là ngoài sự nghiệp chỗ đọc tụng kinh.

- Quán thế: tên của vị Bồ-tát.

- Liên hoa: Liên Hoa bộ chủ.

- Nhãn: nhãn môn của các Đức Phật.

- Bổn Thánh gia trì: là chủng tử ấn v.v... của Bổn tôn.

Quán tự tại chủng tử tâm chân ngôn môn: Bà là các lậu; bên cạnh có hai dấu chấm tức là A. Dứt bỏ các lậu, quán vô lậu cho nên tự tại.

Quán âm Bồ-tát chân ngôn môn.

Tiếp theo Bồ-tát Quán Âm nhập vào tam-muội Phổ-quán, trú ở đó bình đẳng không chỗ nào không khắp gọi là vào khắp; dùng phổ nhãn nầy mà quán sát chúng sanh vì thế gọi là “Quán tự tại”, nhập tam-muội nầy rồi, từ tâm ấy phát ra các thứ ánh sáng, trong ánh sáng hiện ra các pháp môn chân ngôn: Tát phạ-đát tha kiệt đa (tức là tất cả Như Lai, nghĩa là các Đức Phật ba đời trong mười phương). Phạ lộ cát đa (là quán, đồng với sở quán của Đức Phật kia cho nên gọi là quán của các Đức Như Lai, tức là quán bình đẳng, chính là quán khắp). Yết-lỗ-noa: nghĩa là bi. Ma-dã: là thể, có chỗ nói đại bi là thể, giống như tượng

người bằng vàng, vì tự thể của kia hoàn toàn là vàng cho nên gọi là người vàng, Bồ-tát nầy cũng giống như vậy, hoàn toàn lấy đại bi làm Thể). La, la, la: La là nghĩa trần, nhập tự -môn A tức là Vô trần, vì thế ba lớp ấy nghĩa là trừ trần chướng của hàng Nhị thừa, phàm phu. Là nghĩa sợ hãi, dùng năng lực tự tại rất mạnh mẽ khiến ba lớp trần chướng kia sợ hãi được diệt trừ hết và đồng với Phật nhãn.

Xà: Chữ cuối cùng nầy là hạt giống. Các chữ đều là giải thích nghĩa chữ nầy, tức là sanh, bất sanh là nghĩa chữ Xà, có chỗ lấy chữ Tát ban đầu làm Thể, cũng đồng được dụng, là nghĩa giật tỉnh.

Chữ Hồng trong có chữ ha: là nghĩa vui mừng, trên có dấu chấm đại-không, là tam-muội; dưới có chữ cũng là tam-muội.

Thượng: các Đức Phật ba đời đều đồng trong hạnh quán tam-muội nầy, vì thế gọi là “Đẳng quán”.

Trong đoạn thứ sáu:

- Đoàn thực: đoàn là tiết lượng mà ăn.

- Tùy ý thực pháp: cơm gồm có bốn phần:

1. Cúng dường Bổn tôn.

2. Phần của bản thân hành giả.

3. Người đồng học đến có thể ăn.

4. Giúp cho người nghèo đói; nếu đợi người cùng học không đến thì hành giả tự ăn cũng được.

- Thêm bớt: là động.

- Duyệt trạch: sắc mặt tuyệt diệu hoàn toàn.

Trong đoạn thứ bảy:

- Như thị: là thập lực minh.

- Chân ngôn tâm: là hạt giống bất động.

- Nghỉ ngơi: là ngủ.

Trong đoạn thứ tám:

- Sám: ở đây nói là mời thọ nhận.

- Hối: là hiểu biết.

- Lại nên lễ bái: là khi đúng ngọ vào trong Đạo tràng.

- Cho đến: là đúng ngọ tụng niệm trở về sau cho đến khi ra khỏi đạo tràng.

- Thường y theo đây mà trụ: Một ngày ba thời niệm tụng không thiếu.

- Phần sau ngày: là khi mới vào đạo tràng.

- Sự nghiệp Kim cương: là chữ Vạn trang nghiêm thân.

- Kế là nên vận tâm: là đầu hôm vào đạo tràng, đến nửa đêm

niệm tụng xong.

- Buộc tâm ở câu chú: khi muốn ngủ nghỉ, vào ra trong hơi thở lại dùng chữ hạt giống ở trong đó. Vì sao? Vì ngủ nghỉ tự làm ra Bổn tôn tam-muội thùy. Hơi thở bổn tôn tức là chân ngôn.

- Nếu ngủ như thế: là Trần sa tam muội từ ngủ nghỉ mà được, trần sa công đức từ ngủ nghỉ mà ngộ, ngủ nghỉ không lìa biển Phật, người nầy tức là người trong cung pháp giới Kim cương.

- Trên giường: là nếu khí hậu địa phương tốt thì hành giả nằm dưới đất cũng được, nếu khí hậu xấu, làm tổn hại thì hành giả nằm trên giường.

- Nhưng: là không được quá cao. Vì sao? Vì đạo tràng đức Bổn tôn sát đất, không cho người ngồi quá cao. Nếu giường thấp bị tổn hại eo lưng, được phép lìa sự tổn hại, nếu tự làm Bổn tôn tam-muội thì không kể cao thấp, phàm, Thánh đều không khác nhau.

- Cố luận cao thấp: là phàm phu chấp tướng.

- Đắc danh hiệu: là chẳng phải nhân gian, ở bên Phật trong các cõi Phật ở mười phương.

Mở là thúc giục.

Trong đoạn thứ chín.

- Thường nương nội pháp: là phàm phu chấp tướng, chẳng biết ngoại pháp là không, huống gì biết không cũng không, nếu biết được ỏkhông” ở ngoài tướng, thì dần dần nhập vào pháp thật tướng bình đẳng không lấy bỏ. Như kinh đã nói tự môn A v.v...

- Mà tắm gội: là nếu có thể hiểu trần lao vắng lặng ấy là tắm gội rất sạch.

- Xúc thực: nếu ngộ được nhân, pháp đều không thì thức ăn làm thành v.v... đâu có gì tiếp xúc, nếu có hành giả khởi niệm động tâm liền xấu hổ, nếu biết xấu hổ thì lìa sự ăn uống sanh tử cho nên được chữ A v.v... Nếu khởi niệm ăn uống thì tịnh niệm vẫn ăn uống, nếu không tiếp xúc thức ăn v.v... phải biết thức ăn là “không”, thức ăn v.v... như trên là khất thực.

- Niệm tụng: là nói.

- Trú trì: là thân, có hai:

1. Che chở cho người.

2. trừ tự chấp.

- Pháp giới tâm: vẽ chữ An trong nước chảy, sau đó dừng lại, hoặc ngồi hoặc đứng, lấy nước ở chỗ chữ An mà tắm.

- Bất động đẳng: là Bất động hàng tam thế, mỗi vị dùng cũng

được, hai vị sử dụng cũng được.

- Hộ phương đẳng: là trừ bỏ kiết giới.

- Tự tánh quán: tự làm Bổn tôn.

- Chuyển: khắp cả.

- Trì: là tụng

- Im lặng: Ở ba chỗ: 1. Khi ăn. 2. Khi đại tiểu tiện. 3. Khi tắm gội.

* Giáng tam thế chủng tử chân ngôn môn.

Ha tự: là hạnh, thêm tiếng thanh A là hạnh cùng cực, lại trừ bỏ các hạnh nầy, thí là không hành (làm) tất cả hạnh, do đó có thể trừ bỏ các hạnh đó chính là hành nhất thiết hạnhvậy.

* Hàng tam thế Minh vương chân ngôn môn:

Kế là hàng Tam thế minh vương chân ngôn môn đều là Như Lai Tỳ-lô-giá-na trụ ở đỉnh cao cờ pháp gia trì tam-muội, như ở trong phần đầu phẩm tựa nói. Như Lai nói hai chân ngôn nầy đều là pháp Phật Tam-muội kia, vì giúp người tu hành mới phát tâm Bồ-đề giữ gìn và lớn lên, và giúp cho đạt đến quả Phật trọn vẹn, không bị lui sụt mất đi hoặc rơi vào tà đạo, tức là Bất động minh vương. Vì hàng phục thế gian và chúng sanh khó điều phục, tức là Hàng tam thế Minh vương, vì thế nói sau.

Cái gọi là tam thế: Thế: là tham sân si, hàng phục ba độc gọi là hàng tam thế. Lại như do quá khứ tham cho nên nay chịu thân do tham báo nầy, lại sanh nghiệp tham chịu báo đời vị lai, ba độc đều như vậy, gọi là Hàng tam thế.

- Lại nữa, tam thế gọi là ba cõi: Nghĩa là Như Lai Tỳ-lô-giá-na bắt đầu từ “hữu - đảnh”, cho đến dưới đất, từ trên hướng xuống dưới, vị chủ ở mỗi cõi trời đều hóa thành Vô lượng quyến thuộc Đại thiên chủ, khiến cho hơn cõi trời kia trăm ngàn muôn lần, kia sợ hãi chưa từng có, lại có chúng sanh nào hơn ta ư? Cho đến dùng pháp mà hàng phục, lần lượt hàng phục, lại có thể hàng phục Tam thế giới chủ, nên gọi là Minh vương hàng phục Tam thế.

- Ha ha ha: Ha: là nghĩa hạnh nghĩa hỷ.

- Ba hạnh nầy là hạnh của Hàng Tam thừa. Chữ nầy nhập với tự môn A tức là ba hạnh nầy xưa nay bất sanh, do xưa bất sanh liền vượt ba hạnh nầy, ấy là hạnh Phật). Tỳ-tát-ma-duệ (đây là nghĩa lạ thay, lạ thay! Như Đức Phật thường dạy: dùng từ đối trị sân, dùng vô tham đối trị tham, dùng chánh kiến trừ tà kiến, nay lấy rốt giận dữ để dứt giận dữ, dùng đại tham trừ tất cả tham: Việc nầy thì rất khó tin khó hiểu,

vì thế nói là lạ thay, lạ thay). Đát-tha-yết-đa (là tất cả các Đức Phật). Tỳ-xá-dã (cảnh giới). Tam-bà-phạ (sanh, nghĩa là từ cảnh giới các Đức Phật mà sanh). Cảnh giới Phật: có chỗ nói là thật tướng các pháp, từ thật tướng nầy mà sanh, cho nên gọi là Hàng tam thế). Đế lệ lộ ca dã (nhị hợp, tức là ba cõi). Vi xà dã (đây là nghĩa hàng thắng). Hồng (nghĩa giống như trên đã nói). Nhạ (là nghĩa kêu gọi giật tỉnh, nếu tụng chân ngôn nầy thì có khả năng vào khắp tất cả tâm chúng sanh, để giật tỉnh khiến dứt bỏ cấu chứơng)v.v... vào Phật pháp thân. Nhưng chân ngôn nầy dùng chữ Đế lệ làm thể, trên có nhiều thanh, tức là thể như như, tức là xưa nay bất sanh, vì bất sanh ấy là các cấu chướng xưa nay cũng bất sanh, xứng với lý nầy mà tu định tuệ đầy đủ, vì thế có thể hàng phục được tam thế.

- Sái tịnh: tụng ba biến ở trong nước rồi rảy nước trên đầu.

- Cụ: là Tam-muội-da v.v...

- Thánh Thiên: là Bổn Tôn v.v... vì làm thanh tịnh thân tâm, lợi ích cho người nên dưới đây khi vào trong đạo tràng tụng niệm đối với Bổn Tôn.

- Tam đẳng: là tam mật.

- Hạn lượng: đồng với Bổn Tôn.

- Cú: là pháp.

* Trong đoạn thứ mười.

- Chân thật duyên sanh: Chân thật là pháp vốn bất sanh, vọng nói tướng vắng lặng, không có phàm phu để độ, pháp tuệ thường chiếu soi Vô biên không dứt, cho nên biết ở thế gian trong ánh sáng mặt trời không có tướng ban đêm. Duyên sanh: Thể của Chân trí gượng nói là Đại bi, chúng sanh không biết thể vốn tự giác, khiến cho ngộ được giác thể, nên nói là duyên sanh.

- Lìa phan duyên: đã biết giác thể nhưng ngoài duyên Phật.

- Một bài kệ cuối cùng: là rất lưu thông trong các lưu thông.

Trong đây câu đầu là nêu bày pháp thể vô tướng.

- Một câu kế: là đối với pháp sâu kín thì người trí tuệ thấp kém không thể kham được.

- Một câu tiếp đến, vì người trí tuệ thấp kém cho nên hiện bày pháp tướng .

- Một câu kế đến: là chẳng những có tướng mà còn có trước sau khác nhau.

- Từ, hữu A-xà-lê trở xuống là lời người phiên dịch nói.

- Trong đây, A-xà-lê: là bậc Thánh Văn-thù-sư-lợi.

Lại nói kèn đối với chân thật duyên sanh cú:

- Kia: là chữ A.

- Chân thật: là lý xưa nay bất sanh.

- Duyên sanh: là vì theo các thứ mà sanh

- Cú: là pháp.

Lại có thể nói: nương vào chân thật duyên sanh cú: tức là nương vào pháp chân thật, nương vào lý bất sanh.

- Duyên sanh: là chữ A, căn cơ đã đến thì hiện chữ thanh.

- Chi phần nội tâm lìa phan duyên: Chi phần nội tâm: là trí năng chứng. Lìa phan duyên: là lý tâm sâu lắng vốn bất sanh.

- Pháp vô tướng sâu xa: là lý vốn bất sanh. Trí tuệ cạn cợt chấp tướng không ngộ nhập được lý.

Hỏi: người có tâm sâu lắng lại có diệu dụng vậy sao?

Đáp: Nếu người nào được lý sâu kín tức là đầy đủ. Vì sao ? Vì có thể thực hành dung hợp

Hỏi: Lý cần thân tâm hay không?

Đáp: Nếu sử dụng được ấn , đó là lý cần thân tâm.

Hỏi: Ai hướng về Bổn pháp kêu gọi tạo ra vốn bất sanh?

Đáp: Có ba thứ: 1. Bí mật thích. 2. Bí mật trung bí thích. 3. Bí bí trung bí thích.

1. Bí mật thích: Đức Phật Tỳ-lô-giá-na nói vốn bất sanh.

2. Bí mật trung bí thích: Chữ A nói vốn bất sanh.

3. Bí bí trung bí thích: là lý vốn bất sanh tự có lý trí tự giác vốn bất sanh.

Quyển pháp cúng dường nầy từ đầu đến cuối chỉ có một mục đích, đó là: kia đối với câu “chân thật duyên sanh”, chi phần nội tâm lìa phan duyên. Lại có thể nói, pháp sâu kín “vô tướng” trí tuệ thấp kém không hiểu được, vì ứng với kia v.v... cho nên nói gồm cả “hữu tướng”.

Người soạn văn nầy là vị tăng Thích Bất Khả Tư Nghị, trụ chùa Linh Diệu, nước Tân-la.

Tùy phần mà gọt đẽo, mong người đọc văn nầy, thấy biết chứng trong lý vốn bất sanh.

Đại Tỳ-lô-giá-na Kinh cúng dường Thứ đệ Pháp nghĩa sớ, quyển hạ.

Mùa hạ năm Canh Thìn Niên hiệu Nguyên Lộc năm thứ mười ba, - đã kiểm soát sửa chữa.

Mục Lục

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 141

BỘ KINH SỚ

XXVII

SỐ 1795- 17997

HỘI VĂN HOÁ GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

Lời Giới Thiệu

Ngày nay, có thể nói, đại đa số Tăng Ni và Phật tử Việt Nam đều nhận thấy, một bộ Đại Tạng kinh bằng chữ Việt là nhu cầu hết sức bức thiết, vì hai lý do:

Thứ nhất, hầu hết các nước Phật giáo châu Á, kể cả Lào và Campuchia, đều đã có Đại Tạng Kinh cho riêng họ, lẽ ra Phật giáo Việt Nam cũng đã phải có từ lâu rồi, nhưng cho đến nay vẫn chưa: điều này chứng tỏ Phật giáo Việt Nam đã thua kém Phật giáo các nước bạn rất xa. Đó là điều mà giới Phật giáo Việt Nam, đặc biệt giới xuất gia, cần quan tâm suy nghĩ.

Thứ hai, khả năng học tập, nghiên cứu Phật giáo trực tiếp qua Đại Tạng Kinh chữ Hán, có thể sẽ mỗi ngày một giảm sút dần; như vậy, nếu không có được bộ Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh và gấp rút, thì e các thế hệ học Phật tương lai sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc nghiên cứu, học hỏi; và về lâu về dài, sự phát huy tinh thần Phật pháp ở Việt Nam cũng sẽ bị ảnh hưởng, nếu không nói bị hạn chế.

Chúng tôi nhấn mạnh, “Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh”, có nghĩa là trước nay ở Việt Nam tuy cũng đã có một số lớn kinh điển Hán văn được dịch sang chữ Việt rồi, nhưng số đó còn rời rạc, lẻ tẻ, chứ chưa được tổ chức thành hệ thống hẳn hoi cho đúng với danh nghĩa Đại Tạng Kinh như tạng chữ Hán, để truyền trì cho đời sau. Hơn nữa, “hoàn chỉnh” còn có nghĩa là Đại Tạng Kinh chữ Việt phải gồm đủ Kinh, Luật, Luận và những tác Phẩm chú thích, sớ giải v.v... của các bậc Tổ sư tiền bối cũng như của các học sĩ cận đại.

Nay, chúng tôi được biết, Hòa thượng Thích Tịnh Hạnh –Tiến sĩ Tiết học– hiện đang ở bên Đài Loan, phát nguyện đứng ra tổ chức phiên dịch và ấn hành Đại Tạng Kinh chữ Việt. Hòa thượng đã hoạch định một chương trình phiên dịch và ấn loát quy mô, công việc đang được tiến hành một cách thuận lợi và đều đặn. Chúng tôi vô cùng hân hoan và xin nhất tâm tùy hỷ.

Nhưng đây là sự nghiệp lớn lao, công đức cũng vô lượng, không phải sức một người có thể chu toàn được, mà phải cần sự hỗ trợ của nhiều người. Cái khó trước kia ở chỗ đã chưa có ai đề xướng và đứng ra gánh vác trách nhiệm, cho nên dù có người muốn hỗ trợ cũng không biết hướng về đâu. Thì nay đã có Hòa thượng Tịnh Hạnh, tương

đối đủ năng lực và điều kiện, đứng ra cán đáng công việc to lớn này, nên chúng tôi chí thành tha thiết thỉnh cầu chư tôn Hòa thượng, chư Đại đức Tăng Ni, Phật tử Việt Nam trong và ngoài nước, hãy phát đại tâm họ trì Phật pháp, giúp đỡ Hòa thượng Tịnh Hạnh bằng hai cách:

-Tích cực tham gia công trình phiên dịch, hiệu đính, chứng nghĩa, góp ý v.v...

-Hỗ trợ tài chính, tùy theo khả năng, cho công trình ấn loát, xuất bản v.v...

Đây là việc chung, có ảnh hưởng rất lớn đến tiền đồ Phật giáo Việt Nam, khi được hoàn thành, sẽ góp phần quan trọng trong việc phát triển nền văn học Phật giáo Việt Nam, đồng thời, giúp nâng cao địa vị của Phật giáo Việt Nam lên ngang tầm địa vị của các nước Phật giáo trên thế giới.

Nguyện cầu chư Phật, Bồ-tát, Thánh tăng, Hộ pháp thiện thần gia bị cho Hòa thượng Tịnh Hạnh và toàn thể quý vị Mạnh thường quân hộ trì Chánh pháp mau thành tựu đại nguyện.

Nam mô Hộ Pháp Chư Thiên Bồ-tát tác đại chứng minh.

Sài Gòn, ngày 16 – 12 – 1998

Hội đồng Chứng minh

Lời Nói Đầu

Ba Tạng giáo điển là kho tàng của trí tuệ Bát-nhã, là chìa khóa của sự thành tựu đạo nghiệp. Hơn mười ba thế kỷ trước, thấu triệt lẽ này, Đại sư Huyền Tráng đã phát đại hùng tâm phiên dịch kiện toàn ba tạng giáo điển, giúp Trung Quốc hồng phước sở hữu Trung văn Đại Tạng Kinh.

Trải qua mấy mươi năm ấp ủ một hoài bão tương tự, mãi đến ngày nay, chúng tôi, mới tạm hôi đủ nhân duyên để thực hiện bộ Việt tạng; thành tựu ấy chẳng thể, chẳng phải do một cá nhân: nó là thành quả của một công đức cộng đồng, do nhiều trái tim, bộ óc hợp lại.

Xưa kia, sự hiện diện của Hán tạng đã góp phần to lớn vò sự nghiệp nâng cao đời sống văn hóa, tâm linh của Trung Hoa, giúp nước này đủ sức mạnh gốc rễ để đúng vững trước bao phong ba, thử thách. Nhận định về điều này, ông Phùng Hữu Lan, giáo sư Viện đại học Bắc Kinh đã viết:

“Vào thời đại Nam Bắc triều, giới tư tưởng Trung Quốc lại có sự chuyển mình lớn lao. Bởi vì lúc đó tư tưởng Phật giáo truyền vào Trung Quốc có hệ thống, người Trung Quốc đối với Phật giáo cũng thâm nhập hiểu được những huyền diệu sâu xa. Từ đó cho đến thời sơ diệp nhà Tống, những người có tư tưởng lỗi lạc nhất Trung Quốc đều là những người nghiên cứu tư tưởng đạo Phật (khoảng năm sáu trăm năm). Tư tưởng Phật giáo vốn là sản vật của Ấn Độ nhưng được người Trung Quốc giảng giải, phần nhiều đem tư tưởng đó thâm nhập vào khuynh hướng tư tưởng người Trung Quốc, biến thành tư tưởng Phật giáo của Trung Quốc.”

Sự hiện diện của Việt tạng đối với dân tộc ta đương nhiên cũng là như thế.

Về mặt nội dung, Việt tạng tiếp nhận cả Đại tạng Bắc truyền và Đại tạng Nam truyền. Về phần Đại tạng Bắc truyền, quan trọng nhất được chọn từ Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh, Tục Tạng Kinh...; thêm vào những sắc thái đặc biệt của Đại Tạng Tây Tạng, Nhật Bổn; những văn bản tư tưởng Phật giáo của các vị Cao tăng học giả Đông, Tây cận đại và hiện đại: tất cả vào khoảng một ngàn tập, mỗi tập dày khoảng một ngàn trang khổ 17 x 24 cm, như

———

*Trung Quốc Triết Học Sử, xb 1970 tại Đài Loan.

“Nam Bắc triều thời, Trung Quốc tư tưởng giới hựu hữu đại biến động. Cái ư thị thời Phật giáo tư tưởng hữu hệ thống đích du nhập, nhi Trung Quốc nhơn đối chi diệc năng hữu thậm thâm liễu giải. Tự thử dĩ hậu, dĩ chí Tống sơ Trung Quốc chi đệ nhất lưu tư tưởng gia, giai vị Phật học gia. Phật học bổn vị Ấn Độ chi sản vật, đản Trung Quốc nhơn giảng chi, đa tương kì gia nhập Trung Quốc tư tưởng chi khuynh hướng, dĩ sử thành vi Trung Quốc chi Phật học.”

quý vị đang có trước mắt.

Chỉ nói sơ qua, đã mường tượng được công việc thực hiện Việt tạng là khó khăn như thế nào. Thử liếc nhìn qua nước Nhật Bổn chẳng hạn: chỉ mỗi phần việc biên tập tu đính dành cho bộ Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh (vì toàn bộ Đại Tạng Trung văn và Đại Tạng Nhật Bổn đã hoàn thành từ lâu), do hai học giả Phật giáo lỗi lạc của Nhật Bản là Cao Nam Thuận Thứ Lang (Junjiro Takakusu) và Độ Biên Hải Húc (Wantanabe) chủ trì, cùng với sự cộng tác của nhiều học giả Phật giáo và Đông phương học mà phải cống hiến ròng rã mười ba năm trí tuệ tâm huyết, mới tạm gọi là hoàn chỉnh.

Việc đã đành là khó, ngàn khó vạn khó, nhưng lẽ nào thấy khó mà không làm. Tự lượng sức mình có hạn, nhưng vì mỗi chút lòng thao thức cho sinh mệnh, tiền đồ của Phật giáo và dân tộc Việt Nam, chúng tôi mạo muội đứng lên khởi xướng, những mong một gọi nghìn thưa: mỗi Phật tử người Việt, xin ý thức trách nhiệm của mình, tự nguyện góp phần công đức vào sự nghiệp thực hiện bộ Việt tạng này, chẳng những là phương tiện thù thắng để hoằng dương Chánh pháp, mà còn là đối với nền văn hóa dân tộc được cống hiến vô cùng sâu rộng, cũng xứng đáng là một tôn giáo đã có mặt trên đất nước Việt Nam ngót hai ngàn năm lịch sử.

Hôm nay, Việt tạng bắt đầu xuất bản, vì là lần đầu, mặc dầu chúng tôi cố gắng đến mức tối đa, nhưng chắc cũng khó tránh khỏi những khuyết điểm về mặt hình thức lẫn nội dung; hy vọng những vị cao kiến chỉ dạy để kịp thời sửa lại trong những tập sau cũng như lần tái bản. Ở đây chúng tôi xin ghi ơn những vị tiền bối đã âm thầm góp sức, cũng như nhiều vị phụng hiến trí tuệ và mồ hôi qua sáu năm và những ngày sắp tới vào công việc gian lao này. Sau hết, không quên cảm ơn Chính phủ Việt Nam trong thời gian qua, đã dành cho chúng tôi nhiều sự dễ dàng trong khi thực hiện Đại Tạng Kinh chữ Việt.

Kính chúc Quý vị vô lượng cát tường.

Viết tại chùa Pháp-bảo TP. Hồ Chí Minh

Ngày 06 tháng Giêng năm Canh Thìn

P.L: 2544 (2000)

Sa môn THÍCH TỊNH HẠNH

NHỮNG QUY ƯỚC THỐNG NHẤT

TRONG PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

I-Viết hoa toàn bộ:

1.Tên người: (Phật) Vô Lượng, (vua) Tự Đức, (Thiền sư) Vạn Hạnh, (Bồ-tát) Quán Thế Âm…

2.Tên nước: Việt Nam, Trung Hoa, Thái Lan, Đài Loan…

3.Tôn xưng danh hiệu Phật: Đức Như Lai, Bậc Chúng Hựu, Đấng Tối Chánh Giác…

4.Tác phẩm, kinh sách: luận Trung Quán, kinh Diệu Pháp Liên Hoa, kinh Trường A-hàm…

II-Viết hoa chữ đầu:

1.Địa danh: thành Vương xá, chùa Ấn quang, rừng Thi Lợi….

2.Thuật ngữ Phật học được nhấn mạnh: Bát chánh đạo, Tứ thánh đế, Khổ xuất yếu thánh đế…

3.Phẩm bậc, quả vị tôn kính: Hòa thượng, Thanh văn, Duyên giác,….

4.Chủng loại: chư Thiên

5. Phương hướng: phương Đông nam, hướng Tây bắc, phía Đông thành vương xá…

III- Viết hoa chữ đầu+ gạch nối: (những từ được phiên âm từ Pāli)

1.Nhân danh: Mãn-độ-ma, Xà-ni-sa, Xá-lợi-phất…

2. Địa danh: nước Bạt-kỳ, thành Xá-vệ,…

3. Thuật ngữ Phật học được nhấn mạnh: A-lại-da, Tam-phật-đà,…

4. Phẩm bậc, quả vị: Tỳ-kheo, Ưu-bà-di,…

5. Chủng loại: A-tu-la, La-sát,…

IV- Gạch nối: (danh từ chung được phiên âm từ Pāli)

Ví dụ: đàn-việt, na-do-tha, do-tuần…

V- Số:

1.Viết thành chữ: (những số qua lớn nên chú thích thêm số)

Ví dụ: hai trăm năm mươi (giới), ba mươi hai (tướng tốt), mười lăm ức bảy ngàn sáu mươi vạn (1.570.600.000)…

2. Viết thành số: số hiệu kinh, số trang dẫn

Ví dụ: Đại I, trang 15, cht.52…

VI- Đặc biệt:

Âm “y” và “i” dù đứng một mình, đứng đầu từ hoặc ở giữa từ, hoặc sau các phụ âm: K, L, M, T, Q vẫn viết theo thói quen cũ.

Ví dụ: kỷ cương, lý luận,…

梵: viết là “Phạm” không viết là “Phạn”(phát âm theo chữ Brahma)

慧: viết là “Tuệ” không viết là “Huệ”.

Tp. Hồ Chí Minh, ngày 8 tháng 9 năm 2000

Sa môn THÍCH TỊNH HẠNH

MỤC LỤC

(BỘ KINH SỚ 27 – TẬP 141)

SỐ 1795 – ĐẠI PHƯƠNG QUÃNG VIÊN GIÁC TU ĐA LA

LIỄU NGHĨA KINH LƯỢC SỚ.................................................. 3

BÀI TỰA KINH ĐẠI PHƯƠNG QUÃNG VIÊN GIÁC TU ĐA LA

LIỄU NGHĨA LƯỢC SỚ................................................................. 8

QUYỂN THƯỢNG : PHẦN 1......................................................... 8

PHẦN 2............................................................................................. 44

QUYỂN HẠ : PHẦN 1.................................................................... 87

PHẦN 2............................................................................................. 128

SỐ 1796 – ĐẠI TỲ LÔ GIÁ NA THÀNH PHẬT KINH SỚ...... 181

QUYỂN 1 : PHẨM 1 : NHẬP MÔN CHÂN NGÔN TRỤ TÂM.. 181

QUYỂN 2 : PHẨM 1 : NHẬP MÔN CHÂN NGÔN TRỤ TÂM

(Tiếp theo)......................................................................................... 227

QUYỂN 3 : PHẨM 1 : NHẬP MÔN CHÂN NGÔN TRỤ TÂM (Tiếp theo)

........................................................................................................... 264

PHẨM 2 : NHẬP MẠN ĐỒ LA CỤ DUYÊN CHÂN NGÔN...... 277

QUYỂN 4 : PHẨM 2 : NHẬP MẠN ĐỒ LA CỤ DUYÊN CHÂN

NGÔN (TT)....................................................................................... 297

QUYỂN 5 : PHẨM 2 : NHẬP MẠN ĐỒ LA CỤ DUYÊN CHÂN

NGÔN (TT)....................................................................................... 326

QUYỂN 6 : PHẨM 2 : NHẬP MẠN ĐỒ LA CỤ DUYÊN CHÂN

NGÔN (TT)....................................................................................... 354

QUYỂN 7 : PHẨM 2 : NHẬP MẠN ĐỒ LA CỤ DUYÊN CHÂN

NGÔN (TT)....................................................................................... 387

QUYỂN 8 : PHẨM 2 : NHẬP MẠN ĐỒ LA CỤ DUYÊN CHÂN

NGÔN (TT)...................................................................................... 420

QUYỂN 9 : PHẨM 2 : NHẬP MẠN ĐỒ LA CỤ DUYÊN CHÂN

NGÔN (TT)....................................................................................... 447

PHẨM 3 : TỨC CHƯỚNG.............................................................. 473

QUYỂN 10 : PHẨM 3 : TỨC CHƯỚNG (TT)............................... 478

PHẨM 4 : PHỔ THÔNG CHÂN NGÔN TẠNG........................... 480

PHẨM 5 : THÀNH TỰU THẾ GIAN............................................. 507

QUYỂN 11 : PHẨM 6 : TẤT ĐỊA XUẤT HIỆN........................... 514

QUYỂN 12 : PHẨM 6 : TẤT ĐỊA XUẤT HIỆN (Tiếp theo)......... 545

PHẨM 7 : THÀNH TỰU TẤT ĐỊA................................................ 551

PHẨM 8 : CHUYỂN TỰ LUÂN MẠN ĐỒ LA HẠNH................. 560

QUYỂN 13 : PHẨM 8 : CHUYỂN TỰ LUÂN MẠN ĐỒ LA HẠNH

(TT).................................................................................................... 569

PHẨM 9 : MẬT ẤN......................................................................... 576

QUYỂN 14 : PHẨM 8 : MẬT ẤN (TT).......................................... 594

PHẨM 10 : TỰ LUÂN...................................................................... 598

PHẨM 11 : BÍ MẬT MẠN ĐỒ LA.................................................. 605

QUYỂN 15 : PHẨM 11 : BÍ MẬT MẠN ĐỒ LA (TT)................... 619

QUYỂN 16 : PHẨM 11 : BÍ MẬT MẠN ĐỒ LA (TT)................... 644

PHẨM 12 : NHẬP BÍ MẬT MẠN ĐỒ LA..................................... 655

PHẨM 13 : NHẬP VỊ BÍ MẬT MẠN ĐỒ LA................................ 659

QUYỂN 17 : PHẨM 14 : BÍ MẬT BÁT ẤN................................... 668

PHẨM 15 : TRÌ MINH CẤM GIỚI................................................. 672

PHẨM 16 : A XÀ LÊ CHÂN THẬT TRÍ....................................... 678

PHẨM 17 : BỐ TỰ........................................................................... 684

PHẨM 18 : BỒ TÁT GIỚI THỌ PHƯƠNG TIỆN HỌC XỨ........ 684

QUYỂN 18 : PHẨM 18 : BỒ TÁT GIỚI THỌ PHƯƠNG TIỆN HỌC

XỨ (TT)............................................................................................ 692

PHẨM 19 : BÁCH TỰ SINH........................................................... 711

PHẨM 20 : BÁCH TỰ QUẢ TƯƠNG ỨNG.................................. 714

QUYỂN 19 : PHẨM 21 : BÁCH TỰ VỊ THÀNH.......................... 718

PHẨM 22 : BÁCH TỰ THÀNH TỰU TRÌ TỤNG........................ 727

PHẨM 23 : BÁCH TỰ CHƠN NGÔN PHÁP................................ 734

PHẨM 24 : TÁNH BỒ ĐỀ............................................................... 737

PHẨM 25 : TAM TAM MUỘI DA HẠNH.....................................

PHẨM 26 : NHƯ LAI....................................................................... 744

PHẨM 27 : HỘ MA ......................................................................... 746

QUYỂN 20 : PHẨM 27 : HỘ MA (TT)........................................... 748

PHẨM 28 : BỔN TÔN TAM MUỘI............................................... 756

PHẨM 29 : VÔ TƯỚNG TAM MUỘI............................................ 759

PHẨM 30 : THẾ XUẤT THẾ GIAN TRÌ TẠNG........................... 763

PHẨM 31 : CHÚC LỤY................................................................... 768

SỐ 1797 – ĐẠI TỲ LÔ GIÁ NA KINH CÚNG DƯỜNG THỨ ĐỆ

PHÁP SỚ ......................................................................................... 779

QUYỂN THƯỢNG : PHẨM THỨ NHẤT..................................... 779

PHẨM THỨ HAI : TĂNG ÍCH THỦ HỘ THANH TỊNH HẠNH........... 793

QUYỂN HẠ : PHẨM THỨ BA :CÚNG DƯỜNG NGHI THỨC. 810

PHẨM THỨ TƯ : TRÌ TỤNG PHÁP TẮC..................................... 828

PHẨM THỨ NĂM : CHÂN NGÔN SỰ NGHIỆP......................... 838