Đại Tập 141 · Bộ Kinh Sớ XXVII · Số 1795–1797(Quyển 1–4)

Đại Tỳ Lô Giá Na Thành Phật Kinh Sớ, Quyển 16, Phẩm 11: Bí- Mật Mạn- Đồ- La ( Tiếp Theo)

ĐẠI TỲ LÔ GIÁ NA THÀNH PHẬT KINH SỚ

QUYỂN 16

Phẩm 11: BÍ MẬT MẠN-ĐỒ-LA (Tiếp Theo)

Kế là đáp quả số thọ lượng (tuổi thọ) bao lâu. Nhưng Tôn vị thế gian có thế lực chân ngôn cao nhất không quá một kiếp. Lời Phật nói thì vượt hơn một kiếp, nghĩa là hơn một kiếp lại vượt một kiếp như thế vô lượng cho đến thành Phật. Cho nên người đời có được Tất-địa thọ lượng và quả thì có số hạn chẳng hơn một kiếp. Nay thì chẳng mất, thọ lượng vô tận quá hơn lượng một kiếp số. Nếu giải thích theo sự, thì chỉ tùy sức có thể hơn bao nhiêu kiếp, hoặc thọ lượng bất tận quá vô lượng kiếp, cũng là hơn cả các trời thế gian, cho nên nói vượt hơn kiếp, gồm chung lời bất định. Đúng thật mà nói thì tuổi thọ vượt hơn kiếp số, chịu báo cũng không hạn lượng.

Kế là đáp Tam-muội, lược có nhiều thứ. Nếu chư Phật và Phật tử, Tam-muội của chư Phật đại tiên và các Phật tử, thanh tịnh lìa các tưởng có tưởng là thế gian, Nhị thừa gọi là Tam-muội ly tưởng. Nếu là thế gian Du-già thì gọi là Tam-muội hữu tướng. Tam-ma nghĩa là đẳng, địa là tuệ dùng tuệ quán chiếu ba việc như trước đều không. Vì ba việc thể không bình đẳng mà hợp thành một, đó gọi là Tam-muội địa. Nhưng Tam-muội của Phật và Bồ-tát đều lìa tưởng, thanh tịnh, dùng Tam-muội này chánh quán ba việc đều bình đẳng, lại không phân biệt và lìa các tưởng, cho nên bản tánh trong trắng, lìa các nhiễm ô, nên gọi là thanh tịnh. Nếu có tưởng tức là tất cả Tam-muội thế gian. Nghĩa là tùy quả tu hành, nhìn quả tu nhân có sự trông mong, rốt đến bốn thiền tám định cũng chẳng hơn, nên không phải thanh tịnh, Thanh văn, Duyên giác chỉ được thanh tịnh, nhưng chưa thanh tịnh tất cả vì đối với phiền não chỉ biết hai chướng, chưa được biết khắp nên chưa thuần tịnh. Tam-muội thế gian lại có hai thứ:

1. Đoạn kiến.

2. Thường kiến.

Nếu Đoạn kiến mà không phân biệt, Thường là có chút ít phân biệt. Từ nghiệp được quả, là có thời thành thục. Nếu được Tất-địa thì đối với nghiệp tự tại được hồi chuyển, phải nhận cũng được, chẳng nhận cũng được, vì tâm vô tự tánh nên tâm tánh lìa nhân quả. Đối với tướng giải thoát thì các hư không như nghiệp sinh sinh... thành tựu và khi chín thì nghiệp được quả. Nếu được Tất-địa thì đương nghiệp hồi tâm vô tánh, nhân quả cũng lìa, nghiệp sinh giải thoát. Sinh như hư không nghĩa là Tam-muội hữu tướng thế gian, cũng có nghiệp tùy theo quả báo mà tu nên gọi là thành tựu, được thành thục ấy gọi là Tất-địa. Nếu dùng không thế gian này mà hồi hướng tâm không tự tánh này, thể đã vô tướng bằng với hư không chẳng bờ bến, cho nên được công đức cũng rộng. Hồi tâm không tự tánh này gọi là chất-đa. Chất-đa cũng như các tơ lụa màu trang nghiêm chứa nhóm lại thì gọi là chất-đa (lụa màu do các sợi tơ màu hợp lại thì gọi là chất-đa).

Cũng do các tơ màu mà thành, tức là không có tự tánh, đây tức là nhân. Bổn nhân đã không có tự tánh, thì phải biết quả sinh ra cũng không có tự tánh. Vì sao? Vì nếu nhân có sinh thì quả cũng có sinh. Nay nhân còn đợi các duyên mà thành vô sinh vô tánh thì phải biết sinh chẳng thật có. Vì nhân quả đều như thế nên được giải thoát các nghiệp. Có người nói nếu như thế thì không nhân không quả, rơi vào kiến chấp đoạn diệt. Đây không phải thế, chỉ lìa tánh nghiệp sinh. Đã lìa nghiệp sinh thì có sinh pháp tánh bằng với hư không. Vì hư không vô biên, nên biết việc thành công đức lợi ích chúng sinh cũng là vô biên vô tận, nên chẳng phải đoạn diệt.

Trên đã nói lược kệ đáp Kim Cang Thủ hỏi xong. Lại dùng văn xuôi mà nói. Kế lại nói là do trước nói việc có chỗ chưa hết nên nay lại nói tiếp, nên nói là lại nói. Lắng nghe là đem pháp này chuyển ý chỉ sâu xa quan trọng nên lại khuyên lắng nghe. Trong đây lược năm việc là Ấn, Sắc, Tôn Vị, Trụ và Tam-muội. Ấn là thủ ấn, khế ấn đổi làm hình tướng. Sắc tức là hình tướng Bổn tôn, phần đoạn sai khác. Trí (trí = đặt) tức là vuông, tròn, bán nguyệt, tam giác... tôn vị là trong Mạn-đồ-la chỗ trụ phương vị đều đúng chỗ. Trụ nghĩa là tượng Bổn tôn không phải thêu họa mà do chân ngôn và ấn dẫn đến Bổn tòa thêm uy mà trụ, mà hiện oai nghiệm. Tam-muội nghĩa là tùy chia ra thượng, trung, hạ, yên lặng, giận, vui... các tướng thỉnh Bổn tôn đúng pháp làm ấn và hình tướng, phân phối đặt tôn vị, oai nghiên hiện tiền, trụ chỗ Tam-muội. Chỗ ở gọi là thú, tức là chỗ Tam-muội cần phải nói đủ năm duyên phương, đó gọi là năm thú. Thú là nghĩa riêng khác. Do năm duyên

khác nhau nên gọi là năm. Do dủ năm thứ này nên thế gian và xuất thế gian có Mạn-đồ-la thì đều sẽ hiểu rõ.

Nhưng năm việc này là các Phật xưa thành Tối Chánh giác, Phật trước thành Tam-bồ-đề. Hạnh Pháp giới hư không. Hạnh Pháp giới hư không là do thể đồng pháp giới thành hạnh Như Lai. Như thế chư Phật bổn nguyện độ không sót thế giới hữu tình, làm lợi ích an vui các Bồ-tát tu môn chân ngôn, mà vì giảng nói, khiến tha thiết nghe nhận. Kim Cang Thủ nói: Đúng thế! Thế Tôn! Con mong được nghe, là Kim Cang Thủ có mười thế giới và Phổ Hiền... có mười thế giới đại chúng, mong Phật dạy, đồng lên tiếng bạch rằng: Đúng thế! Thế Tôn! Con xin được nghe.

Cho nên, Phật lại nói pháp Bí mật Mạn-đồ-la. Phật nói có Chánh Đẳng Giác Mạn-đồ-la, đặt kín trong các tên Bí mật Vô thượng Đại Bi Tạng... vô lượng thế gian, xuất thế gian Mạn-đồ-la đồng nhau, tức là nói Bồ-tát tối Chánh giác rốt ráo. Song Đại bi tạng này sinh, trước đã nói xong, nay sao lại nói, vậy có gì khác? Song trước tuy nói ấy là càng bí mật, có bí trong bí. Nếu chẳng nói pháp này, tức là thông suốt pháp trước cũng chẳng được thành. Cho nên rất bí yếu. Nếu hiểu việc này thì tất cả các Mạn-đồ-la thế gian đều đồng dụng, không đâu chẳng vào. Phép làm là trước làm bốn phương Mạn-đồ-la. Giới chỉ dùng Yết-ma Kim Cang Trí Ấn, xoay quanh liền nhau làm đạo, chỉ đặt mười chữ trong đó. Lại làm ấn mười chữ Kim cang. Ấn làm như trước đã làm, chỉ dùng mười chữ là khác. Ấn mười chữ Kim cang ấy trên làm hoa sen, nở phân nửa ngửa ta. Khiến mười chữ như hình đá hoa. Trên hoa ấy lại để hoa tám cánh. Tức phương vị như năm vị Phật, bốn vị Bồ-tát trước. Phải dùng tâm tưởng mà đặt chín dấu chấm, tức là trong đài và tám cánh đều tưởng một dấu chấm. Dấu chấm này tức là chứng đại không, đây là nghĩa thành Chánh giác. Ở trong tám nghiệp này thường làm vuông tròn Mạn-đồ-la mà vẽ tượng Bổn tôn. Phật thì đàn vuông, Bồ-tát đàn tròn. Đây chỉ là người tu trị làm thôi chẳng khiến bày người khác. Nếu khi làm pháp thì tự tại ngồi trong đàn, tự làm pháp quán đảnh, sau đó mới làm tất cả pháp sự. Đây rất bí mật, chỉ tâm giữ làm, không thể ghi chép bằng bút mực. Lại trên đài phải tưởng mười hai chữ Chân ngôn vương như trên, khiến chữ ấy đều phân biệt để trên đàn. Lại hỏi: Đặt Liên hoàn hay đặt thứ lớp. Lại nói trong hoa để con, nghĩa là vẽ hoa sen, hoặc mười, hoặc dưới, hoặc hơn không nhất định. Kinh nói lưu xuất, nghĩa là người hiểu rõ pháp Bí mật này. Tất cả đàn thế gian xuất thế gian đều ở đó mà lưu xuất. Tùy nghĩa tương ưng mà hiểu. Lược có

bốn thứ tạo pháp Bí mật, tức là sự nghiệp, Hình, Tất-địa, vị an trí (đặt để vị). Hiểu rõ bốn pháp này liền thông tất cả pháp lưu xuất. Từ đây lưu xuất ra các đàn, đều y theo Bổn giáo đã nói. Phật tử là bảo ông ấy, tức Kim cang. Lại bốn Bồ-tát, là Phổ Hiền Tốn, Văn-thù Khôn, Từ Thị Càn, Quan Âm cấn, là vị ấy. Trước duyên khởi lệ với trong chúng, hoặc để trừ che chướng mà giúp Quán Âm, hoặc để trừ tất cả đường ác mà giúp Văn-thù, nghĩa nó đều khác. Khóa lễ dùng một việc cũng được. Trong đây dùng Quán Âm làm chánh. Như trên Tỳ-lô-giá-na Mạn-đồ-la đã xong.

Kế Sơ Chánh Giác, là nói đầu tiên, nói chư Phật Mạn-đồ-la, tức là Phật bộ.

(Hai hình vẽ)

Thực hành Mạn-đồ-la thuộc Phật Bộ này, làm hình tròn Mạn-đồ-la, tròn như mặt trăng, trong trắng như sắc vỏ sò. Trong hình tròn này trước để hoa sen trắng, trên hoa có hình tam giác, trong tam giác để màu đỏ và vẽ hình Phật trong đó. Quanh tam giác là vòng Kim Cang (như hình vẽ) quanh tam giác có các dấu chấm, chấm là nêu, ngoài có vòng lửa sáng như hình khước địch. Ngoài vòng tròn có dấu chấm. Quang phổ đều lưu xuất, nghĩa là tưởng ánh sáng từ thân Phật tuôn ra, dần dần bao khắp ngoài tam giác. Chân ngôn chủ tức là Bổn tôn. Khắp thân có ánh sáng phát ra. Trước và trong Đại đàn cũng có ấn tam giác khác với chỗ dùng này. Trước là chỉ có ấn. Trong đây đặt Phật hoặc ấn, thực hành pháp đầy đủ trong đó.

Kế là bộ Liên Hoa. Ở đây nói thuộc việc trên thế gian xuất thế gian đồng vẽ. Ở đây đồng cũng có thể gọi là có. Nói thế gian xuất thế gian có vô lượng Mạn-đồ-la khiến khéo nghe dời hình vuông lên trên. Phải biết đây là đàn Bi Sinh đầu tiên.

(Hình vẽ Phật ngồi trên vỏ ốc).

Làm Mạn-đồ-la vuông, trong vẽ Thương-khư. Trên Thương-khư có hoa sen. Trên hoa sen có Kim cang, trên Kim cang lại có hoa sen, trên hoa sen lại đặt Bồ-tát Quán Âm hoặc có thể để ấn hay để chữ, trên các ấn đều để chữ hạt giống, tức là Thương-khư Kim Cang và trên hoa. Ở viện kế thì đặt Đại Thế Chí, cho ánh sáng chiếu khắp chớ sinh nghi lo. Vì hạt giống gốc khéo đặt mà làm hạt giống. Đẳng xứ thì đặt bảy Bạch cát tường, mỗi vị đều có hai người sứ. Kinh này chỉ nói lược tự riêng có Quán Âm trong bộ pháp có chép đủ, phải xem xét biết rõ.

Minh Phi Tư tài chủ là hay tự tại thí cho người cầu và Đại Thế Chí... đúng như pháp mà thực hành. Thực hành được Tôn tự tại, giữ nêu

tướng ấn phải khéo léo mà làm, tức nói đúng như pháp mà làm. Trụ đầu ngựa trong hình tam giác, hợp ở chỗ nào thì vẽ ở trong đàn. Ngoài ra các tôn vị cũng đều có hình sắc khác nhau và vuông, tròn, bán nguyệt, tam giác... hợp có thể dùng đều như quảng bản. Trước nói phải thông năm việc, tức là Hình, Sắc, Khế ấn, Bổn tôn, và Vị như họa hình Bổn tôn phải làm sắc nào và hình tượng gì đều có ấn. Trước là Đại bi tạng sinh là đàn Gia hội. Nay trong đây tùy ba bộ đều có riêng. Như trong đây đàn Liên hoa bộ, trong thai là đàn Cát tường. Dùng Quán Âm làm chủ, ngoài thai thì lưu không địa, ngoài Không địa tức là chỗ ngồi thứ hai, đều đặt các tôn vị thuộc bộ Quán Âm. Các thứ khác đều làm như trong đại đàn. Chỗ không ấy cũng để các Phật mười phương. Ở chỗ ngồi thứ ba cũng để ba bộ chúng, y cứ theo trước có thể hiểu.

Trong tam giác cũng như mặt trời sáng rực. Nghĩa là mặt trời mới mọc màu đỏ vàng ở bên Minh vương, ở bên Đại Thế Chí. Kế lại nếu làm đầu ngựa Mạn-đồ-la, thì phải đặt trong tam giác ở ngoài ba lớp, Mạn-đồ-la ấy cũng tùy làm tam giác, khi làm thì Ha-da ở trong, tức dời Quan Âm đến chỗ Thế Chí, các quyến thuộc khác đều vây quanh. Các vị khác thì có thể dùng ý để hiểu lẫn nhau. Kế làm Mạn-đồ-la thứ hai, nghĩa là từ bộ Liên Hoa mà đếm số, tức bộ Liên Hoa là một, Kim Cang là bộ thứ hai. Ta chánh nói tức là khéo nói, không trước không sau theo thứ lớp mà nói là bộ thứ hai. Mạn-đồ-la ấy bốn phương làm khắp lấy Kim Cang. Dùng ba nhánh, là làm giới duyên giáp với vòng tròn, trong vòng tròn thì màu vàng để hoa sen. Trên hoa có bình, bình trắng như trăng, hoặc dùng Kim cang, hoặc dùng vật khác mà vây quanh. Trên bình ấy có đại gió, tức hình bán nguyệt, trong đó như mây đen, dưới đó có hình cây phướn. Như Đại gió thổi thì hình thế xao động. Trong bán nguyệt ấy như có lửa dữ làm hình tam giác.

Tam giác ấy cũng có Kim cang vây quanh. Trong tam giác màu đỏ như mặt trời mới mọc, trong đó đặt hoa sen. Hoa sen đỏ như màu lửa dữ kiếp tai. Trên hoa sen vẽ Kim cang. Kim cang ấy phát ra các luồng sáng rực. Nếu vẽ hình thì trên để chữ hạt giống, tức là chữ Hồng. Nếu vẽ ấn thì tưởng chữ Hồng tụng mà gia trì. Trên ấn để chữ, đây là Mạn-đồ-la của ông: Phật nói với Kim Cang Thủ, nên bảo là Mạn-đồ-la của ông. Xưa chư Phật đều nói, ta cũng nói như thế. Các Minh vương đều y theo bổn, tọa loại hình sắc, nghĩa là Kim Cang Mẫu và Kim Cang Châm Tỏa, có nhiều Kim cang quyến thuộc, đều y hình sắc khác nhau của Bổn tôn, hoặc vẽ hình, hoặc bắt ấn, hoặc để chữ hạt giống, đều y pháp thứ lớp tương ưng. Nghĩa là thành tựu Diệu Tất-địa nên để ở đây.

Kim Cang Thủ là Trung Thai, các bộ loại là viện thứ hai. Ở đây đều nói Trung Thai, chuyển thành vô lượng đàn. Tiên đạo thì để bên phải, hậu đạo thì để bên trái. Tùy chỗ mở cửa mà biện trái phải.

Lại nữa, ta trước nói Kim Cang có nhiều tên khác. Tự tại nghĩa là ở Kim Cang được tự tại. Lại nữa, ở đây nói Kim Cang Chấp Tự Tại. Như Đại Bi Tạng trong đại hội ở trước, dưới Tỳ-lô là bất động giáng ba đời trung gian. Vẽ các Kim cang, đều chưa nêu tên, nay mới nêu. Nên nói lại nữa, tức là hư không Vô Cấu Kim Cang, Kim Cang Luân, Kim Cang Nha, Tô-lật-đa Kim Cang, Danh Xưng Kim Cang Đại Phần, Kim Cang Lợi. Đàn này chung dùng ấn mà làm Vắng lặng Kim Cang, Đại Kim Cang, Thành Kim Cang, Liên Hoa Kim Cang, Quảng Nhãn Kim Cang, Chấp Diệu Kim Cang, Kim Cang Kim Cang, Vô Trụ Hý Luận Kim Cang, Hư Không Vô Biên Du Bộ Kim Cang... Như thế các đàn vuông tròn... y trước thuận sắc hình cũng như đây. Y theo tên mà làm thứ lớp. Đến cuối thì trở lại đầu. Trắng vàng đỏ đen... tùy thứ lớp văn. Trước là trắng, kế là vàng, rồi đỏ và đen. Rồi lại trắng, thứ lớp như thế và những chỗ chẳng nói. Y cứ theo đây mà hiểu, tùy bổn loại hình sắc mà làm. Kim Cang này có mười số bụi cõi Phật. Trước nêu chúng, trong đây có hiện ra và mất đi, hoặc đây có trong kia không thể biết. Lại đây từ ấn Kim cang hoặc ba nhánh, hoặc một cổ. Đây là y theo thứ lớp như trước.

Trước làm ba nhánh, đến cuối thì trở lại đầu, hoặc hai đầu, hai đầu này là năm nhánh. Ấn này giáp vòng làm bốn liêm, như bốn Kim cang, trong đó có một, hình như năm nhánh mà chẳng mở. Hoặc man, hoặc trì Kim Cang Man. Các Kim Cang này đều dùng Bổn danh làm chân ngôn. Tức đây gọi chữ cao nhất là hạt giống, kế tùy chữ khác và thông dụng, đều ở trên tim mà đặt chữ Hồng. Thủ ấn ấy thông dụng ấn năm nhánh Kim cang ở trên. Bất động tôn Mạn-đồ-la gió hỏa đều đủ. Gió hình bán nguyệt, hỏa hình tam giác. Nghĩa là ở trong đàn bán nguyệt mà vẽ hình tam giác, trong tam giác vẽ hình bất động tôn, ở phương Nê-lý-để, cho nên Tỳ-lô-giá-na ở phương Tây Nam mà làm, hoặc ba đời khác lạ, tức là ở gió phương cho đây là khác, các thứ khác động, bất động, ba chỗ lấy Kim cang vây quanh. Ba chỗ là hoặc hình, hoặc ấn, hoặc chữ. Nhưng bất động tôn Mạn-đồ-la nếu làm khác, Bất động ở giữa, Tỳ-lô ở giữa trong viện Đông phương. Các quyến thuộc Kim cang khác đều vây quanh. Kế nói Phật Mẫu Mạn-đồ-la, trước đặt khắp hình Mạn-đồ-la. Trước phải biết ở đây nói màu vàng là chỉ nêu tên chứ chưa nói tôn hình và ấn, nay sẽ nêu ra. Trước nói làm Mạn-đồ-la, màu vàng bốn phương,

dùng Kim cang làm ranh giới vây quanh. Cao nhất là Tôn hình. Từ trên là ở đây đang nói. Nghĩa là Phật Mẫu Mạn-đồ-la này ở các đàn là cao quý nhất. Kế trong Mạn-đồ-la làm hoa sen, màu vàng có lửa nóng, trên hoa có ấn Phật Đảnh.

(vẽ hình)

Ấn ấy như hình búi tóc trên đầu Phật, khiến đầu cao lên, kế vẽ hình hai mắt. Nếu làm hình Phật mẫu phải biết là tượng Thiên nữ, ở tim đặt chữ hạt giống hoặc chỉ vẽ ấn, hoặc chỉ vẽ chữ. Nếu thai trong Phật Đảnh thì mắt chư Phật là quyến thuộc vây quanh, Phật thường có thân trụ trong lửa nóng, hạt giống bày ra, nghĩa là ấn này ở trong lửa, trong đặt chữ hạt giống. Bỏ ba phần vị, nghĩa là bỏ ba tòa vị mà mà đặt mắt Phật. Trước nói trong bộ Bồ-tát khắp bày hạt giống, nghĩa là ở khắp bày trong đàn. Chưa nói là nay lại nói. Các Bồ-tát ấy đều phải làm Mạn-đồ-la. Phải làm tượng tròn sáng cho thật trắng sạch. Trong đó làm đài mười chữ, trên đài là đại chân Đà-mạt-ni, đều có đặt nêu như nêu thừa châu, trên đầu đều để châu như ý, có lửa rất nóng. Bổn tôn Bồ-tát ấy đặt ở trung tâm mười chữ, các Bồ-tát khác thì thứ lớp bày trong viện kế, ở ngoài lại để tám bộ. Cực trắng là sắc vắng lặng, phải khiến rất trong sáng vắng lặng mà trụ. Các Bồ-tát này đều có khả năng thí cho tất cả nguyện.

Kế làm Thích Sư Tử Mạn-đồ-la, phải làm Kim Cang bốn phương trùm khắp. Đàn ấy màu vàng khiến rất tươi tốt, trong đó hoa Kim Cang Xử (chày Kim Cang) trên sử để hoa sen, hoa sen màu vàng, trên hoa để bát, bốn bên bát đều có lửa sáng. Nếu làm hình Phật thì vẽ Phật Thích-ca cầm bát, lại dùng Kim cang vây quanh, bên phải để ca-sa, bên trái để tích trượng. Kế là năm Phật Đảnh, dù trắng che trên Phật đảnh, đặt tòa, trên tòa đặt ấn. Lại y theo Bổn Bộ Như Phật Bộ, tất cả đều hình vuông, hoặc y sự Tức tai thì tròn. Dùng dù làm ấn, trên thắng Phật đảnh có dao vây quanh. Nếu có nói chỗ tức y căn. Ánh sáng phun ra như lửa đốt sắt. Tối thắng Phật đảnh dùng luân làm ấn, Trừ Chướng Phật Đảnh dùng câu móc làm ấn, Hỏa Tụ Phật Đảnh vẽ hình đảnh kế Phật (đầu Phật có búi tóc) Hội Thông Đại Phật Đảnh dùng Kim cang làm ấn. A-tỳ phát sinh Phật Đảnh, Yết-đa Phật Đảnh, Vô Lượng Âm Phật Đảnh dùng màu kha bối mà quán biết. Phật Hào tướng dùng châu như ý làm ấn. Đây gọi là ấn Mạn-đồ-la. Ấn này là vật dụng quán đảnh thành tựu. Nếu Tứt tai thì tùy hình sắc chuyển biến, không phải dụng này. Thành tựu đều dùng Bổn tôn ở trong đó mà quán sắc loại, tức là trắng, vàng, đỏ... Mắt Phật phải làm Phật Đảnh hình búi tóc (hình Phật Đảnh kế), hai bên để mắt,

Phật Đảnh màu vàng, có Kim cang vây quanh.

Minh Phi Vô Năng Thắng thì trì Liên ấn. Nếu các tôn vị có ấn thì y văn mà đặt. Nếu không có văn thì đặt Bổn bộ chủ ấn, chỉ có trong chữ hạt giống. Vô Năng Thắng Vương làm khẩu ấn ở trên hoa sen màu đen, nghĩa là vẽ miệng giận dữ, trong miệng có hai nanh ló ra. Các vị này nếu lấy Thích-ca làm giữa thì Phật Đảnh... bày ở vị kế. Nếu tùy mỗi Bổn tôn thì lấy một làm chủ Mạn-đồ-la, dời Đức Thích-ca ra ngoài. Các vị khác có thể lệ theo đây mà hiểu.

Lại, kế là nói ấn Tịnh cư thiên. Kinh nói: Tịnh cảnh hạnh, nghĩa là lấy Thiền định làm vị, lấy tịnh làm hạnh, nay nêu ấn ấy; Tư duy thủ, Thiện thủ, Thí vô úy đều dùng tay trái, hay phải cũng được. Diệu là nghĩa tốt. Tiếu thủ, Hoa thủ, Hư không chưởng vẽ phép tắc, nghĩa là y theo pháp này mà vẽ. Các trời này, hoặc vẽ cười, hoặc vẽ suy tư hoặc, làm cho nguyện... đều được. Kế là ấn Địa thần, làm bình báu tròn trắng ở trong, bình ấy có cắm hoa hoa báu để trang nghiêm, có Kim cang vây quanh. Thỉnh Triệu Hỏa Thiên Ấn, một bên duỗi tay phải ra, ngón trỏ mắt thứ ba co lại, co ngón cái vào lòng bàn tay, nếu trước thẳng mà co là thỉnh triệu (mời gọi), nếu trước co mà lại mở là phát khiển. Phải có các Đại tiên vây quanh, nghĩa là Ca-diếp Cù-đàm tiên... đều vẽ kế, đều ở trong viện lửa. Viện lửa tức là đàn tam giác. Trong đó màu đỏ gọi là viện đỏ. Ấn ấy như tiên nhân năm thông trước nói ấn bốn Vi-đà. Đây là Phạm Hạnh Bí ký. Nếu người tụng Vi-đà thì thấy thủ ấn này biết là luận nào, bộ nào... Cù-đàm Tiên Mạt-kiến-noa, Kiệt-già Tiên, Phược-tư Tiên, Ương-kiệt-la-tư. Vua Diêm-ma ở Nam phương phải làm gió đàn, trong đàn vẽ ấn Đát-trà. Bên phải vua vẽ Tử Hậu, dùng chuông làm ấn. Nếu vẽ hình thì trì ấn, bên trái vẽ Hắc Ám Hậu, dùng cờ làm ấn, chính là cờ này. Đại Tự Tại giận dữ làm ấn Thâu-la, là Thâu-la này. Hậu của Đại Tự Tại Tử làm ấn Thước-để, là Thước-để này.

Minh Phi Đại Phạm bắt ấn Liên Hoa, tức sen chưa nở. Na-la-diên làm Luân ấn. Bảy mẫu đồng dùng ấn Một-nghiệt-la. Câu-phệ-ly-da làm Tỳ-sa-môn Phương Đảnh Cốt ấn, xương đầu lâu này dùng Tiếu thủ trạng mà trì. Các quyến thuộc như Bảy mẫu... tức là chim thú, chồn và chim Bà-thê. Đây đều ở trong gió luân vây quanh bảy mẫu... Nếu cầm hoa được chim này thì cũng là chân ngôn bảy mẫu. Ở đây đều khác, tự có pháp trì trụng. Nay vào hội Mạn-đồ-la này, thảy đều dùng để trang nghiêm. Phương Nê-lý-để phải bắt Đại Đạo ấn. Trời Na-la-diên bắt Thâu ấn. Câu-ma-la bắt Thước-để ấn. Nan-đà Long Huynh Đệ bắt Vân ấn, Thương-yết-la bắt Tam Kích ấn, Thương-yết-la bắt Bát Chí ấn.

Nguyệt Thiên bắt Bạch bình và Hữu liên ấn. Nhật thiên bắt ấn Xa-lạc ở trong Kim Luân. Xã-da Tỳ-xã-da làm Cung ấn. Gió Thiên làm Gió Tràng ấn. Trời Diệu âm bắt ấn Tỳ-bà.

Phược Lỗ Long bất ấn Quyên sách. Như trước làm Viên (tròn) Mạn-đồ-la, dùng hạt giống chữ Bổn vây quanh. Đại ngã là bảo Chấp Kim Cang. Từ trên là lược nêu ấn ký. Nếu làm rộng thì đủ như trong pháp. Nghĩa là loại ấy đều là pháp Tự Tại Chân Ngôn Biệt Hạnh. Từ trên là Thích-ca Bộ Loại Hành Pháp.

Trở đi là nói Bồ-tát Mạn-đồ-la, Văn-thù Mạn-đồ-la, chánh phương dùng Kim cang vây quanh như trước. Trong đây là tam giác, trong tam giác bắt ấn hoa sen xanh, là chữ hạt giống, tụng mà tưởng khắp trong đó, để chữ chân ngôn ở giữa.

Lìa ranh giới bên trong tam giác vây quanh làm hoa sen xanh nhỏ vây quanh ấn sen xanh lớn. Sở dĩ bắt ấn vì biết nghĩa thú pháp môn tôn này, đều tùy hình sắc các quán mà biết bí ý, đúng pháp lấy chữ hạt giống làm hạt giống, tức là đó. Trong đó bắt ấn ấy như kế làm theo đây. Siêng năng mạnh mẽ tức là Văn-thù. Nghĩa là hạt giống sen xanh, đúng pháp thứ lớp mà làm, tùy hình sắc mà quán biết bí ý. Đồng tử Quang Võng bắt Câu ấn, Đồng tử Bảo Quán, Đồng tử Vô Cấu Quang. Nói về Sứ giả, đây là bộ Văn-thù nói về Sứ giả. Trì tụng là như được tương ưng mà biết ấn ấy dùng pháp tương ưng mà làm, nghĩa là trở xuống là đồng nữa. Trí giả tức từ Văn-thù, cũng có thể gọi là cụ Đức.

Kế là Thiết Ni, Tiểu Hứa Thiết Ni, Tạp Sắc Sứ giả, Địa Tuệ, Chiêu Triệu Sứ giả, các Phụng giáo Sứ giả, đều bắt khắp ấn Tiểu Đao. Dao này làm cưa hình răng. Tiểu đao không phải dịch đúng. Từ trên đã làm đều ở trong đàn vuông làm ấn, dùng sen xanh vây quanh. Trở lên là Phương Đông Văn-thù bộ loại quyến thuộc. Nếu Văn-thù là Trung thai, các Bồ-tát khác là lớp thứ hai, tám bộ là lớp thứ ba thì bắt chước theo đây. Phương Nam Bồ-tát Trừ Cái Chướng dùng châu Như ý làm ấn, cũng làm Kim Cang Luân ở bốn phương. Trong lại làm đàn tam giác. Chỗ nói tương đương dùng báu như ý. Đều đại tinh tấn là hạt giống. Cái gọi là báu như ý, phải ở trong tam giác mà vẽ châu như ý, quyến thuộc vây quanh. Trở xuống là Bồ-tát đều phải dùng quyến thuộc vây quanh. Phải biết tướng ấn ấy nay nói rộng quyến thuộc.

Về quyến thuộc, trong đây phải vẽ ấn như thứ lớp, tức là đúng pháp. Văn ấy có chữ này, chỉ về phía trái. Bồ-tát Trừ Nghi Quái, ấn ấy là ấn Kim cang. Nói Bình là trong đó làm bình, trên bình cắm Kim cang một cổ, phân nửa ở trong bình. Bồ-tát Vô Úy Thí tay bắt ấn Thí vô úy.

Bồ-tát Trừ Ác Thú vẽ tay bắt (ấn) phát khởi. Bồ-tát Cứu Ý Tuệ làm bi thủ để trên tim. Bồ-tát Đại Từ Bi Khởi làm ấn Cầm hoa. Bồ-tát Bi Niệm. Tri giả là tên của Bồ-tát này. Bồ-tát Trừ Nhiệt Não bắt ấn cho nguyện. Bồ-tát Bất Tư Nghị Cụ Tuệ Giả bắt ấn Tư duy. Có tuệ bất tư nghì, phía trái đều là đàn vuông, để hoa sen lên trên. Đây đều là quyến thuộc của Trừ Cái Chướng. Các nghĩa khác như trong Văn-thù đã nói. Địa Tạng Bồ-tát Bắc Phương Ấn là ở Đại Nhân Đà-la-luân. Trong Kim Cang Luân làm báu. Nói ở trong đó trước đặt tòa, trang nghiêm đất, trên đất vẽ hoa sen, đủ các sắc. Trên hoa làm cờ, ở đầu cờ để báu, chẳng vẽ hình chỉ vẽ cờ. Nếu bắt ấn này là cực thượng sắc, đây là hình tướng đây nói là hình cao quý nhất là khen, trong các ấn là mầu nhiệm nhất. Bồ-tát này có vô lượng quyến thuộc. Nay nói lược Thượng thủ. Như báu bên trái bắt ấn Bồ-tát. Trong đó vẽ ấn ân cần mà bắt. Kim cang Ba nhánh ở trên Bảo châu. Chỉ ở trên đất báu làm ấn. Nếu vẽ hình thì cũng ngồi trên hoa sen như Pháp Địa Tạng. Bồ-tát Bảo Chưởng bắt Nhất cổ Kim cang, để Kim cang này trên báu.

Bồ-tát Trì Địa làm hai đầu Kim cang để báu trên đó. Ấn Bảo Ấn Thủ Bồ-tát là năm nhánh Kim cang để trên báu. Bồ-tát Kiên Ý làm mười chữ Kim cang. Bên phải (ở trên) tất cả đều ở trong Mạn-đồ-la ấy, đều ở trong phương luân mà làm đất báu, trên đất để báu, trên báu có ấn.

Kế là Bồ-tát Hư Không Tạng ở phương Tây, tức là Văn-thù trong hội Tây phương bộ chủ, làm đàn tròn khiến sáng sạch trắng tốt, ngồi trên hoa sen tay cầm dao. Nếu chẳng vẽ hình Bồ-tát mà chỉ để dao, thì dao ấy cực bén như sương. Lại như thế, tức là bén chắc như thế lại bền chắc là dùng chữ hạt giống mà vây quanh. Người trí dùng hạt giống của mình mà làm hạt giống tức là đặt hạt giống gốc. Kế nêu quyến thuộc Bồ-tát Thượng Thủ, tức vẽ hình ấn ấy như giáo, tức là đều y theo giáo đúng pháp mà làm. Bồ-tát Hư Không Vô Cấu, cũng dùng luân mà vây quanh. Bổn này tức là tự, Ấn làm luân để đặt luân cũng tự vây quanh. Ở trong gió đàn là ấn Hư Không Tuệ Bồ-tát. Ở trong gió đàn thì đặt Thương-khư. Bồ-tát Thanh Tịnh Tuệ vẽ hoa sen trắng để trong gió đàn. Kế là Ấn Hạnh Tuệ Bồ-tát ở trong Gió luân để Thương-khư. Trong Thương-khư thì cắm hoa sen xanh. Ấn An Tuệ Bồ-tát, thì trong gió luân vẽ hoa, trên hoa để Kim cang. Đây đều là một hội Văn-thù ở trong Đại bi tạng đại đàn. Bốn Bồ-tát tùy bất cứ một Bồ-tát nào làm chủ để ở trong đàn, còn các Bồ-tát khác đều ở viện thứ hai, xét phương mà bày. Viện thứ ba thì để tám bộ. Lại nữa, nếu trong Đại bi ở viện thứ hai, thì

giả khiến dùng Quán Âm làm Bộ chủ, bộ Kim cang và Phật Đảnh... đều y phương vị mà bày làm viện thứ hai. Kế phải biết viện thứ ba mà bày tám bộ, tức chẳng cần để Văn-thù hội Bồ-tát. Nếu hội Thích-ca là như trên nói. Ở đây nói nghĩa định ấy, việc này lại phải hỏi xét hay chăng? Phẩm Bí Mật Mạn-đồ-la đã xong.

———

Đại Tỳ Lô Giá Na Thành Phật Kinh Sớ, Quyển 16, Phẩm 12: Nhập Bí Mật Mạn- Đồ- La

Phẩm 12: NHẬP BÍ MẬT MẠN-ĐỒ-LA

Phẩm Nhập Bí Mật Mạn-đồ-la, tức là tạng thân, miệng, ý bí mật của chư Phật, chỉ Chấp Kim Cang Bí Mật. Bấy giờ, Đức Thế Tôn lại nói pháp nhập đàn bí mật, Bí Mật Chủ liền biết, cho nên Phật lại bảo. Nhưng Chấp Kim Cang này tức là hóa thân của Tỳ-lô-giá-na vì muốn phát minh pháp sâu kín này. Pháp này không thể hỏi. Chỉ có Phật và Phật hỏi nhau mới biết như kinh Kim Cang Đảnh Phẩm Phân Biệt Tích trở đi. Phật nhập vào Tam-ma-địa rồi, từ thân Phật phát ra hình chữ hình ấn và thân Bổn tôn đều từ các phương làm Phật sự, đó gọi là nhân duyên lớn mở tri kiến Phật. Làm như thế rồi lại nhập vào thân Như Lai. Bấy giờ, trên hư không có tiếng hỏi pháp. Hỏi Phật một trăm lẻ tám hiệu thế nào là Phật, thế nào là Chánh biến tri, cho đến hỏi ấn và chân ngôn của mười sáu vị Đại Bồ-tát, như đó mà nói rộng.

Bấy giờ, Phật tự khen rằng: Lành thay! Lành thay! Ông mới có khả năng hỏi được việc ấy. Cho đến tùy hỏi mà đáp. Bấy giờ, đại chúng được chưa từng có mà nghĩ rằng: Nay từ thân Phật mà hỏi Phật cũng như việc huyễn. Vô tác vô sinh mà thành Phật sự. Nay Chấp Kim Cang này cũng thế, từ Phật Kim Cang Tuệ Ấn mà sinh. Lại trì ấn Kim Cang Tuệ mà có điều hỏi thì được Phật đáp, sợ người không tin. Nếu tự hỏi, tự nói thì chẳng đáng tôn trọng, cho nên dùng thân Phật mà hỏi thân Phật. Lại, do đó mà gọi là Chấp Kim Cang, cũng có thể trì Như Lai thân mật, khẩu mật, tâm mật nên gọi là Trì Kim Cang Trí Ấn.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn lại nói: Pháp Nhập Bí Mật Tạng Mạn-đồ-la. Trên đã nói Kim Cang Thủ Bí Mật Mạn-đồ-la mà chưa nói nhập vào pháp Bí mật, nên kế nói trì tụng, là khắp học Mạn-đồ-la, chân ngôn là nên khắp học. Cổ là Bí mật đàn. Tức trí giả là thông suốt, không có đuối lý nên gọi là trí giả (người trí). Trí giả dứt hết tất cả tội. Pháp Đệ tử như thế. Trì tụng tức là người thành tựu, nghĩa là A-xà-lê. Người phải học khắp, nhưng chỉ có Phật và Phật mới biết khắp, học khắp tất cả các pháp, đầy đủ đức này mới làm thầy. Nay đời mạt pháp người này khó được, làm sao được sở dĩ truyền pháp khắp. Nhưng A-xà-lê tuy chưa được chư Phật nhưng phải khắp hiểu biết tông chỉ kinh này, thứ lớp pháp dùng mỗi câu đều rõ ràng, và thuận theo kinh này có các pháp duyên. Mạn-đồ-la yếu phải khéo biết, phải tu hạnh Du-già, hiểu rõ các căn tánh lợi độn của chúng sinh có ngăn hay không ngăn và loại chân ngôn thân ấn của Bổn tôn mới truyền pháp, làm đệ tử, làm pháp, nhập vào Bí mật Mạn-đồ-la được, rõ ràng như thế. Nay pháp yếu chư Phật

sâu xa khó hiểu, cũng được che chở chẳng truyền bá bừa bãi.

Im lặng lâu yếu này chẳng vội giảng nói. Nếu các thầy đời mạt pháp, chẳng hiểu rõ việc ma và phương tiện thứ lớp vào đạo mà dối dạy người, tức là không y cứ vào căn cơ làm lầm người khác, cho nên cần phải học khắp. Nói trí giả, tức nói người học khắp là đó, nên biết là cùng hay chẳng nên cùng, nên vào hay chẳng vào, các thứ như thế, nên gọi là trí. Nếu chẳng nhàn phương tiện chỉ là nói suông mà chẳng thể khiến nó kiến lập gốc lành Vô thượng, mau nhập vào tất cả vị Như Lai lại vời lấy chướng cực lớn hại mình, hại người. Vì sao gọi là người trí là tội thiêu đốt đệ tử, cũng như nó từ vô thỉ đến nay có vô lượng vô biên tội chướng. Pháp Đệ tử như thế, nghĩa là đúng pháp nhập vào đàn làm pháp, chướng sâu dày nếu chẳng trừ thì thân khí bất tịnh còn có chướng chẳng hợp vì nói tất cả đạo đầy đủ của Như Lai. Cũng như hàng Thanh văn có mười ba nạn chẳng nên trao giới, thiêu tuổi thọ của họ khiến chẳng còn sinh lại, đốt đến thành tro tàn. Nay tự có lửa Đại tuệ diệu phương tiện, mà đốt thân nghiệp phiền não khiến chẳng sinh trở lại. Tất cả chúng sinh đều do nghiệp phiền não chứa nhóm nối nhau mà sinh, luân hồi không dứt nên gọi là thọ, nay liền đốt đi không để sót. Phương phiền não là củi, trí phương tiện là lửa, vì nhân duyên này mà được không sót. Củi này đã hết, năng trị cũng dứt, gọi là thiêu, tức nghĩa chữ ấy, phải dùng chữ A làm thân đệ tử, khiến chữ A khắp làm thân ấy. Kế dùng chữ lửa tuệ mà đốt quặng vàng ròng của tánh Bồ-đề khiến cấu uế trừ hết không sót, nên dùng chữ La mà đốt chữ A. Đã đốt xong rồi đâu như Nhị thừa dứt diệt tro tàn mà chẳng sinh lại ư, chẳng như thế, là các củi cấu đã cháy hết thì lại có Diệu sinh, gọi đó là chân Bồ-đề, là chân thật sinh, sinh này tức là tánh thanh tịnh, hạt giống Như Lai.

Thầy lấy phương tiện nào mà khiến tro này hết, lại đốt hết đồng với tro, nó lại sinh ra. Dùng chữ đốt chữ, vì đốt nên cùng thành một thể. Thân đồng chữ A, mà dùng chữ La đốt tất cả phiền não tội trừ, cho đến thân cũng trừ, thể đồng kim luân mà sinh mầm diệu, nghĩa là sinh môn chữ Phược. Ở trong tâm đó mà quán tròn sáng, ở trong vòng tròn mà để chữ Phược. Từ chữ Phược này mà sinh thủy luân, cũng như sữa trắng mà rót vào. Dùng phương tiện này lại sinh tâm hạt giống Bồ-đề Phật. Sinh thân thanh tịnh này trong ngoài không nhơ, như vàng đã trăm luyện mà trau dồi thêm ngọc, dùng làm đồ đựng gì cũng được. Phải biết khi lửa động thì cũng có gió. Gió Luân tức là nghĩa chữ Ha-khư. Lại chữ Phược trên có thêm dấu chấm, dấu chấm này tức là Đại không môn chữ Khiếm. Nước pháp vi diệu từ hư không mà rót xuống để tịnh tâm khí.

Phải biết là có đủ năm chữ đất, nước, lửa, gió, không nhưng đây đều là nghĩa bí mật của Như Lai, chẳng cần như văn mà phải khéo suy nghĩ. Người tu đã được thân khắp tịnh vô cấu như thế, thì tuổi thọ sống lại đều là vô cấu, là ý sinh. Lại vì muốn cho bền chặt vì ý sinh thân như thế lại có phương tiện. Cũng để mười hai chữ lại được mười hai duyên, gọi là mười hai văn cú. Đây là trước nói mười hai chữ Chân ngôn vương phải bày khắp thân ấy. Trước có bốn chữ bày ở phần trên, nghĩa là từ đảnh đến trán. Một chữ không ở trên đầu, hai chữ ở tai, một chữ ở trán. Kế là như bổn tánh mà phối sinh. Từ mắt khởi là tốt. Có bốn chữ ở phần giữa, nghĩa là trên hai vai trên tim và trên cổ họng, kế có bốn chữ ở phần dưới, tức là trên rún trên eo, một chữ trên đùi một chữ dưới chân, nhưng một chân cả hai đều có. Nay chỉ ở một chân mà để, tức có cả hai chân. Phải biết mười hai chỗ này là nhiếp các phần khác của thân, như chữ ở hai tai là nhiếp cả hai mắt. Như chữ trên nói phải lấy Chân ngôn vương ở trên, từ chữ đầu rồi thứ lớp mà bày.

Nhưng thực hành phương tiện có ba bậc: Một là thầy tự bày, hai là dùng làm Mạn-đồ-la, ba là gia vào thân đệ tử. Đây là Du-già Bí mật gia trì. Như thế mà làm rồi thì sẽ thành pháp khí, cho nên làm khí ấy. Như thế làm rồi tức là thành tựu Tam-muội-da. Tam-muội-da là nghĩa đẳng (bình đẳng) nghĩa là ta ngang bằng với Phật, Phật bằng ta, không hai, không khác, hai phần đều rốt ráo bằng nhau. A-xà-lê thì bằng với Phật, tức bằng với đệ tử. Đệ tử này không chỉ bằng với tất cả Như Lai mười phương ba đời, mà cũng bằng với tất cả các Bồ-tát, cũng bằng với tất cả Thanh văn, Duyên giác, cũng bằng với tất cả chúng trời, tiên trên thế gian. Nếu bằng tất cả như thế tức là thân Tỳ-lô-giá-na. Cho nên nói các thế gian... đồng đẳng đồng thuận. Cũng là Pháp Hoa đều chẳng trái với các thật tướng. Nên hiểu cùng bình đẳng với chư Phật như thế, nghĩa là không trái nhau. Xứng với Tam-muội-da Bí Mật Mạn-đồ-la mà nhập vào tất cả pháp giáo, các Mạn-đồ-la tự tại, như thế bình đẳng với ta, xứng với Tam-muội-da Bí Mật Mạn-đồ-la này mà nhập vào các pháp giáo, các đàn đều được tự tại như ta. Trì tụng cũng thế, là trì tụng chẳng khác. Tam-muội-da gọi là nói, giải là nghĩa hiểu rõ, biết rõ. Nếu hiểu biết phương tiện nhập vào Bí Mật Mạn-đồ-la này, tức là vào khắp tất cả Mạn-đồ-la. Đệ tử này vì đồng vào khắp tất cả Mạn-đồ-la, nên tức nghiệp tự tại, tu hành tất cả rốt ráo đẳng mà giải thích tên Tam-muội-da. Cho nên nói Tam-muội-da gọi là tên. Như kinh mới đầu có đủ Nhập đại bi thai tạng, các pháp Mạn-đồ-la... bèn cho pháp này là pháp yếu dụng. Trước chẳng nói, bày nói ở đây. Nếu chẳng hiểu đây thì chỗ làm

Mạn-đồ-la từ trước chẳng bao giờ được thành. Đối với lẫn nhau trước sau, chẳng thừa tiếp nhau. Chẳng lẽ Phật không thương tiếc hay sao? Chỉ vì muốn nhập vào chánh pháp nên phải y thầy mà học. Cũng như Phật ở trong kinh Thanh văn quở là hàng tặc trụ. Người nói được đủ Hòa thượng, A-xà-lê đúng như pháp thọ giới quyết tu phạm hạnh. Vì sao lại như tặc trụ? Nay đời mạt pháp người học cũng như thế. Chẳng kính gần thiện tri thức học hỏi pháp yếu, mà tự tâm thầy, muốn mong thành tựu nghiệp tự tại của Như Lai. Ngay đây mở văn, liền muốn được thành tựu thì không có việc đó. Không phải chỉ tổn hại mình mà lại muốn cầu danh lợi dối làm thầy người đã tự trái pháp mà muốn lập gốc lành Vô thượng cho người khác, làm sao có việc đó. Do đây mà không có hiệu nghiệm, cho nên lại chê bai pháp. Duyên phá pháp thì thành nghiệp Vô gián (địa ngục), sao có người nghiệp Vô gián mà thực hành tự lợi, lợi tha đầy đủ thành diệu quả ư? Thế nên thực hành pháp ấy phải kính cầu Minh sư, mỗi pháp đều học hỏi, nhận được vi chỉ, thấu hiểu rõ ràng, trước tự thành lập rồi kham lập gốc lành Vô thượng cho người khác, cũng như trong pháp Thanh văn có năm pháp thành tựu, tự thành năm phần pháp thân, cũng có khả năng thành năm phần pháp thân cho người khác, được lìa y chỉ, được lìa vị thầy.

Bấy giờ, mới có khả năng truyền pháp lợi người. Nếu chẳng như thế, thì cẩn thận chớ dối làm lợi khí, tự tổn hại mình. Cho nên kinh nói: Sai cơ nói pháp làm thầy người oan. Nay chẳng khéo khắp học trì Minh Tạng Du-già mà muốn tùy duyên người khác mà trao pháp thì cũng giống như thế. Vào Mạn-đồ-la có bài kệ Tam-muội-da có thể có đến mười bốn, mười lăm bài kệ, tức là cho đệ tử thọ Cụ giới Bồ-tát và giáo thọ dạy răn yếu thệ, chưa truyền đến cõi này. Kế phẩm Trụ Bí Mật Mạn-đồ-la phẩm ở trước là nói nhập vào Phương Tiện Bí Mật Mạn-đồ-la. Gọi đó là ba thứ gia trì. Nghĩa là dùng chân ngôn mà gia lên thân sư và đàn sẽ vào, cùng gia vào đệ tử khiến an trụ vững chắc. Sau mới được an trụ ở bí mật tạng. Cho nên kế là nói phẩm Trụ Chứng.

———

Đại Tỳ Lô Giá Na Thành Phật Kinh Sớ, Quyển 16, Phẩm 13: Nhập Vị Bí Mật Mạn- Đồ- La

Phẩm 13: NHẬP VỊ BÍ MẬT MẠN-ĐỒ-LA

Bấy giờ, Đại Tỳ-lô-giá-na Thế Tôn chứng được đẳng chí Tam-muội địa, chúng sinh vị lai quán niệm từ định mà trụ, nghĩa Tỳ-lô-giá-na như trên đã giải thích nay giải thích lại. Nói Tỳ-lô-giá-na ấy là mặt trời, như mặt trời ở thế gian xua tan tất cả tối tăm, nuôi lớn tất cả muôn vật, thành sự nghiệp tất cả chúng sinh. Nay pháp thân Như Lai cũng giống như thế, nên lấy làm dụ. Nhưng mặt trời ở thế gian thì có phương phần, chiếu được ngoài mà chẳng thể chiếu trong, sáng bên này mà không sáng được bên kia. Nay mặt trời Như Lai thì không phải như thế, chiếu khắp trong ngoài, không có phương phần, ngày đêm khác nhau, tròn sáng thường trụ, tất cả chúng sinh nếu được mặt trời này mọc lên thì năng sinh trưởng tất cả gốc lành Như Lai, làm việc Như Lai, mặt trời thế gian chẳng thể dụ được, chỉ được một phần nhỏ, cho nên thêm tên Ma-ha. Phật sở dĩ vào Tam-muội này, Phật trụ pháp rốt ráo vô tướng vắng lặng, vì đại bi nên trụ vào Tam-muội, khiến cho tất cả hội và vô lượng chúng sinh được dùng Đại Bi Thai Tạng Mạn-đồ-la này để trang nghiêm Đại hội vi diệu, tức là ở trong không tướng mà hiện có tướng. Tuy có tướng mà từ nhân duyên sinh tức chẳng sinh, đồng với tánh tịnh mà khiến chúng sinh đều tùy bổn duyên thấy các thứ sắc, nghe các thứ tiếng, được các thứ pháp, đều tùy tâm khí như pháp cúng dường. Có nhân duyên lớn như thế lại thực hành đầy đủ pháp Kim Cang Thủ đã hỏi, khiến rõ ràng không sót mà nhập vào Tam-muội. Đẳng chí là tên Tam-muội. Ở trên nói bấy giờ, lại nói lúc đó Như Lai vào Tam-muội, là đối nhân duyên trước mà lại có việc này, phân biệt nói là lúc ấy. Đẳng chí, cũng như quá khứ tất cả Như Lai đều nương đạo này cho đến thành Chánh giác. Như tất cả Như Lai quá khứ, hiện tại, vị lai đều giống như thế, đều từ đạo này, nương phương tiện này mà thành Chánh giác nên nói là đẳng chí. Như chư Phật ba đời được đến thành Chánh giác thì ta cũng giống như thế. Như nay ta nương đạo này mà đến đạo tràng, tất cả Phật cũng như thế. Phật Phật đều bình đẳng gốc ngọn, rốt ráo đều như nhau, nên gọi là Đẳng chí.

Lại như trước mà bày tướng phương vị Đại Mạn-đồ-la, như Phật nhập vào Tam-muội mà thị hiện. Nếu A-xà-lê trụ vào định mà độ đệ tử, thì cũng phải bày tướng phương vị này không khác với kia mỗi mỗi đều là nhập vào pháp giới phổ môn hành pháp thiện của các tôn vị Thiện tri thức. Nếu thực hành quán này để gia trì đệ tử thì cũng được thấy đại hội như thế, khiến cho trong tâm quán cùng việc ngoài đã bày thì trong

ngoài đều bình đẳng, không có khác nhau, cho nên gọi là Tam-muội Đẳng chí. Phật nhập vào Tam-muội này khiến các Đại Bồ-tát như Kim Cang Thủ... đều được giải đáp đủ các thắc mắc. Phật ở trong Tam-muội mà hiện việc, tức là hiện bày phương vị pháp dụng, cho nên nhập vào Tam-muội này. Phật ấy khi vào Tam-muội này thì Phật sự ấy như thế. Đẳng tức là đồng đẳng. Cũng như bàn tay để ngang gọi là đất bằng, dùng Tam-muội mà nói tức là thấy đất bằng của tịnh quốc trang nghiêm không có ngói đá các núi và sình cát. Nhưng đây tức là nghĩa thanh tịnh tâm Bồ-đề, dùng tín lực mà bình tâm địa ấy, trừ bỏ chỗ có A-lại-da gồm chứa các loại cát đá, cây cối... chỉ trừ hết rốt ráo bình đẳng thể tánh địa tịnh tâm Bồ-đề. Nếu làm bình đẳng thanh tịnh đất này thì sẽ thành tựu Đại bi thai tạng Phật hội trang nghiêm. Năm báu giăng khắp, tức là năm báu vàng bạc..., báu năm sắc giăng bày xen nhau trên đất. Năm hành tức là vàng nhạt, năm báu là năm sắc, đỏ xanh đen thứ lớp. Trắng xen nhau là giới, vàng là tín, đỏ là tấn, lục là định, đen là tuệ. Trên đã giải thích trước là trắng, kế là đỏ, kế nữa là vàng. Nay giải thích này mà định giải thích trước là sai. Từ đây trở đi mỗi pháp trang nghiêm đều có giải thích nghĩa. Nay trong đây chưa giải, chỗ khác mỗi thứ đều đối với pháp môn.

Nhưng chỗ ấy chẳng phải, chỉ có năm báu giăng bày trên đất mà trang nghiêm cờ nêu mà thôi. Lại có cờ nêu tức là cờ nêu của đại bi thai tàng, khiến biết cửa vào tướng phương vị. Nói nêu tức là như hình trên vẽ. Nhưng có vẽ làm và lập ra. Vẽ thì như hình vẽ, lập thì làm nêu, cũng y vào tường này mà làm. Môn có cột, trên cột có cây ngang, nêu biết là môn ấy. Môn bốn phương tức là bốn niệm trụ, nêu là phạm trụ. Niết-hữu-ha là môn, Đô-la cũng là cờ, tức là nêu tạp sắc chẳng phải chỉ có sắc năm phương, lại có các thứ phướn nhiều màu sắc này tướng nó rộng dài mà nêu trên cửa lọng báu che ở trên như pháp đàn. Nhưng lọng này lượng nó che khắp các cõi Phật nên gọi là lớn. Trên nêu này lại treo phất trắng và chuông báu để trang nghiêm. Trước là phướn màu, phướn có chuông báu và phướn phất, đều treo phướn báu mà giăng mắc, cùng các lụa màu cột lại, tức cột là tạp sắc, lụa màu là y treo khắp nơi. Đây là như văn nói mặc áo nhiều màu, từ pháp vô tướng thứ nhất mà sinh ra tướng Đại bi tàng sinh hiện khắp sắc thân các thứ phương tiện, nói vô lượng pháp là nghĩa nhiều màu, phan nhiều màu đến nay đều treo trước cửa. Kiến là lập phướn ở tiêu. Tám phương góc lập cờ Đại ma-ni, cờ làm bằng ma-ni. Cờ là bốn phương và bốn góc đều lập cờ Ma-ni Diệu Bảo Như Ý. Ngoài ra lại có ao tắm tịnh diệu nước tám công đức, thanh

tịnh trong sắc. Lại ở trong ao có vô lượng loài chim thủy sinh, vui đùa thỏa thích, hót lên các tiếng thanh tao làm vui tất cả, lại nở các thứ hoa theo mùa, thời là hoa sáu thời đều tùy thời mà hiện, không phải chỉ gọi là hoa, lại các thứ cây báu bày tám phương, các dây năm báu anh lạc nối nhau. Trên tám cột này vây quanh các dây báu liền nhau. Trong đây gọi là anh, tiếng Phạm và anh lạc ở trước có khác, nghĩa là rủ xuống hình bán nguyệt, rủ xuống các báu nối nhau vây quanh, đất trơn láng như áo nhung lụa rất thích đụng chạm. Như phương Tây có áo toàn bằng lông mịn. Loại địa luân này rất mềm mịn trơn láng, đặt chân thì lún xuống, giở chân lên thì lại bằng phẳng như trước, rất mềm mại sinh ưa thích. Lại có các nhạc khí nhẹ đầy khắp không gian. Ở trên hư không chẳng khảy mà tự kêu, tiếng rất thâm diệu khiến người thích nghe mà vui mừng sung sướng, ở đây bày đất để trang nghiêm. Lại sinh vô lượng tùy các phước đức của Bồ-tát mà cảm ý sinh ra tòa ngồi và cung điện từ sự tin hiểu đối với Như Lai sinh ra. Tòa ấy bày ở ba lớp, như trên các Đại bi tàng sinh Mạn-đồ-la bày ra thứ lớp. Nhưng đều do công đức thanh tịnh, mầu nhiệm của các Bồ-tát, nhạc cụ năm trần sinh ra có nhiều thứ khác nhau. Tóm lại có mười thế giới vi trần số đều chẳng đồng mà bày ra vị ấy. Đây đều là ở trong tám cột cờ báu đều từ năng lực tin hiểu đối với Như Lai mà sinh ra. Vì năng lực Bổn nguyện của Như Lai ở trong Đẳng Chí Tam-muội phổ môn thị hiện nêu pháp giới. Nêu là từ pháp giới sinh, tức là cờ nêu pháp giới đàn. Nêu trong đây có nghĩa là tánh, văn Phạm gọi là Hàm (ngậm, chứa). Nêu tức tánh ấy, thể tánh pháp giới xưa nay thường thanh tịnh vô tướng bậc nhất lại dùng pháp giới mà trang nghiêm, trong đó có hoa sen chúa lớn, hoa này đồng với pháp giới, khắp tất cả chỗ tự tánh thanh tịnh. Phải biết thân Phật cũng như thế. Đây tức là hoa Trung thai tám cánh. Nhưng sinh hoa sen lớn Như Lai trụ trong pháp giới bậc nhất ấy tùy ý chúng sinh vui mừng. Bậc nhất này là thân bậc nhất pháp giới, tùy các chúng sinh tin hiểu mà được vui mừng, ý rất nhỏ nhiệm, rất khí thấy tánh cho nên cực vi tế. Đệ nhất đây nghĩa là nói tánh. Tùy ý là do năng lực bổn nguyện mà độ tất cả chúng sinh phổ môn thị hiện, mỗi mỗi đều tùy mừng được thấy thân, ứng cơ dẫn dắt cho được vui mừng. Đó là các chi phần vô ngại lực của Như Lai. Từ mười lực tín giải mà sinh vô lượng thân sắc hình tướng trang nghiêm. Chi phần Như Lai có năng lực vô ngại, năng lực vô hoại. Vì tất cả Thiên tiên thế gian và Nhị thừa Thanh văn Bồ-tát các năng lực cũng còn có ngại, là do có nghi. Lại có năng lực Thắng thượng làm cho hoại. Nay Phật lực vô ngại và chẳng thể hoại vì như Kim Cang, cho nên nói

là năng lực vô ngại. Năng lực Vô ngại này từ đâu sinh, phải biết là từ mười trí lực của Như Lai sinh ra, từ chi phần thượng, trung, hạ của Phật chia làm ba phần mà tuôn ra các loại hình tướng, cho đến mỗi lỗ chân lông đều tuôn ra các loại, bỗng nhiên bình sắc đều khác, hoặc vuông, tròn, tam giác, bán nguyệt, hoặc xanh vàng đỏ trắng đen, tịnh tâm vui mừng, các hình tướng giận dữ... số ấy vô lượng tức là các Bổn tôn... đều ở ngay chỗ ngồi ý sinh mà chiêu cảm ra.

Nay mười lực này lại từ đâu sinh? Nghĩa là từ Như Lai vô lượng A-tăng-kỳ kiếp đến nay tu hành sáu độ, mười độ cho đến trăm ngàn muôn không thể nói A-tăng-kỳ các độ muôn hạnh, tức các hạnh này nuôi lớn công đức, vì công đức nuôi lớn mà thân xuất hiện. Từ pháp thân mà xuất hiện, nó xuất hiện rồi, ở trong các thế giới đại hội. Các nghĩa là mười phương. Nhưng đây chẳng phải chỉ hiện hình mà thôi lại phát ra các thứ diệu âm, giảng nói pháp không thể suy nghĩ bàn luận bí mật thường tịch và hạnh chân ngôn, khiến khắp tất cả đều được nghe biết, các Bồ-tát sinh ra đều nói các thứ, có âm thanh biểu để nói thuyết ấy gọi là kệ. Diệu kệ mà khen Phật, cũng như ở phương dưới hiện ra hội khen Đại Nhật Như Lai cũng trụ Tam-muội. Đây là Tam-muội hiện ra Tỳ-lô-giá-na trên đài hoa, ở trong thân phần mà thị hiện.

Từ pháp giới này mà sinh trong hoa sen. Khi Phật sinh ra các thân hình lại từ thân Phật phát ra các tiếng mà giảng nói Diệu pháp. Kinh nói: Âm thanh tức là ngữ biểu. Âm này nói kệ lược có hai bài: bài một là: “Lạ thay tất cả Phật. Phương tiện không thể suy nghĩ bàn luận, đối với tánh vô tàng, dùng tuệ khiến làm tạng” kệ này có ý khen Phật, thấy trên thị hiện sự không thể suy nghĩ bàn luận khen công đức Phật rất đặc biệt, khen tất cả Tỳ-lô-giá-na, tức là khen tất cả Như Lai, nên nói tất cả Phật. Cho nên phải biết Như Lai hiện các tướng đặc biệt, tức là từ đại tuệ và phương tiện của Như Lai sinh ra là nghiệp không thể suy nghĩ bàn luận này. Thế nào là không thể suy nghĩ bàn luận? Nghĩa là trụ vào tánh vô tàng mà làm được có tàng.

Tàng, tiếng Phạm là A-lại-da, Hán dịch là Tàng, hoặc cung điện nhà cửa. Như nhà cửa thế gian, tất cả chúng sinh đều tùy phần mình mà ở trong đó. Đã có nhà cửa này thì có chứa đựng thiện ác chẳng thể tự thoát ra. Như Lai đã lìa nhà cửa A-lại-da ấy nên nói là tánh vô tàng. Phật tuy không có tất cả tàng nhưng dùng tuệ phương tiện mà có tàng sinh, nghĩa là ở trong pháp vô tướng mà bày ra các tướng. Ở trong pháp không Vọng tưởng mà phát ra các tiếng nói. Tức dùng tàng này mà giúp cho tất cả đến vô tàng.

Bài kệ kế là: Nếu biết là vô đắc, các pháp tướng của pháp, vô đắc mà đắc, được các Phật đạo sư. Ý này nói pháp tánh vô đắc chẳng thể biết, nếu có chỗ gọi, vô đắc nghĩa là không. Nếu được tức là Phật. Tức là vô tàng mà có vọng, không phải tuệ vô sư của Như Lai. Nếu biết tức là chỗ tâm sở hành không phải là rốt ráo thắng nghĩa. Do đó mà khen Phật là không thể suy nghĩ bàn luận. Bèn đối với pháp vô đắc chẳng thật có mà đắc. Đó gọi là từ trước nay ở trong cảnh giới vô tướng mà có tướng, khiến tất cả chúng sinh không thật được mà được. Ai được pháp này, tức là chư Phật Đạo sư.

Lại nữa, bài kệ trước nói: Lạ thay, tiếng Phạm là kỳ thay, tức là đầu tiên mà có tiếng A. Bài kệ này đã nói lên pháp xong. Đây tức là nghĩa xưa vốn chẳng sinh mà sinh ra tất cả các pháp, nghĩa là thân Như Lai sinh ra các thứ hình tiếng đều từ chữ A mà sinh. Khi hiện ra các hình xong thì lại trở vào chi phần thân Phật, lại trở vào pháp thân không thể suy nghĩ bàn luận của Như Lai, đều tùy theo chỗ đã sinh ra mà vào. Cho nên kinh nói lại nhập vào pháp thân bí mật không thể suy nghĩ bàn luận của Như Lai. Không thể suy nghĩ bàn luận này, tiếng Phạm là A-chân-để, cũng có tiếng A. Ý nói từ A mà ra, từ A mà vào. Hai đầu trên dưới này chỉ hai chữ A mà nói tất cả pháp ra vào tức đồng thể pháp giới. Phật bảo Kim Cang Bí Mật Chủ, ý nói Phật ấy tức là Tỳ-lô-giá-na. Lại hỏi Phật ấy từ Tam-muội ấy hiện ra hay Bổn Như Lai từ đây trở đi, Phật xuất Tam-muội Đẳng Chí mà bảo Kim Cang Thủ. Sở dĩ Phật trụ Tam-muội mà hiện ra các tướng ít có như trước, nghĩa là đất bằng như bàn tay, cho đến bày ra các tôn và phương vị hoa sen tám cánh... là muốn bày cảnh nội tâm Du-già của Chấp Kim Cang, vì ngoài tình huống bên trong mà biểu thị nghĩa.

Cho nên nay xuất định mà nói pháp nội tâm Mạn-đồ-la vào Bí mật tạng mà bày Chấp Kim Cang. Thiện nam lắng nghe tâm Mạn-đồ-la trong nội tâm địa. Bí Mật chủ kia, thân địa tức là pháp giới tự tánh, dùng chân ngôn ấn mà gia trì bản tánh thanh tịnh. Như trước Đại Nhật đã gia trì, kế liền dùng Yết-ma Kim Cang Tát-đỏa làm gia trì mà làm sự nghiệp như trong đại bản có hai mươi tướng khuyên khiến nghe pháp. Phật vì Chấp Kim Cang mà dứt trừ tất cả bụi nhơ và tu hành hạnh chân ngôn các pháp yếu mà Bồ-tát chưa đủ nên không mau thành Vô thượng Bồ-đề. Nay lại kể nói đầy đủ nghĩa trước khiến pháp yếu trọn đủ. Nếu chẳng hiểu đây thì các pháp trước đều chưa đầy đủ. Vì nhân duyên này khuyên khiến giữ chắc. Như thế hai mươi thứ nhân duyên phải được nói rộng. Chỗ trình bày trước là năng lực Tam-muội nên trình bày ngoại

cảnh, nay thì quán nội tâm. Vì ở từ tâm của người tu mà đủ hội biển lớn. Mười phương thông đồng thành một cõi Phật, chỉ tự mình hiểu biết, người khác không thấy. Cho nên gọi là Bí Mật Mạn-đồ-la, cũng như làm ngoại Mạn-đồ-la. Trước nói trì địa, bình ngã, nhân, chúng sinh, thọ giả là bỏ các việc cây cối, cát đá, kế phải bình trị khiến cho đều chắc chắn bằng phẳng mới có thể ở trong đó mà kiến lập. Nay đây cũng. Muốn ở trong nội tâm mà lập Đại Mạn-đồ-la thì trước cũng phải ở trên đất bằng mà bỏ các lỗi cây cối, gò nổng. Đây gọi là thân địa, ý nói bao gồm bốn đại đất, nước, gió, lửa làm sao mà trị, nghĩa là trước phải kiến lập tòa Du-già. Tòa Du-già tức là chữ chân ngôn được để gia trì, lấy chữ đầu tiên của chân ngôn được thọ trì kia tức là tâm chân ngôn. Chữ ấy phải bỏ điểm chỉ lấy bản thể tức là chữ A. Chữ A là Kim cang địa. Sở dĩ như thế là cũng như Phật Thích-ca khi mới thành Chánh giác vào Kim cang Tam-muội mà thành Chánh giác, trừ Kim cang địa lại không thể thắng. Nay đây cũng thế, vì muốn kiến lập nội tâm Tỳ-lô-giá-na đại Mạn-đồ-la hội, nếu trước chẳng kiến lập tâm địa Kim cang thì chẳng thể an lập chữ A là Kim Cang Luân, vì muốn lên tòa Kim cang, trước quán chữ A làm đầu, lại dùng Kim cang mà trì Kim cang. Quán chữ này phải làm hình vuông.

Nhưng hình thể chữ này cũng vuông. Quán chữ này hình vuông mà làm sắc Kim cang khắp đủ trong nội thân người tu, do địa đại của thân không đâu chẳng khắp. Kế là thực hành nước Tam-muội. Nghĩa là quán chữ phược ở viên minh, màu trắng cũng đầy khắp thân, nhưng hình chữ này cũng tròn. Trước quán chữ A đầy khắp một thân nay lại khắp thân cũng như thủy đại khắp trị một thân, cùng chẳng ngại địa đại ấy. Kế là quán chữ La làm tam giác màu đỏ, chữ này tức là hình tam giác, La cũng trùm khắp tất cả chỗ cũng như hỏa đại trong thân. Kế là quán chữ Ha làm hình bán nguyệt màu đen, màu trong chữ ấy lại rất đen, cũng ở khắp thân như gió đại trong thân. Đất, nước, gió, lửa là ngoại cảnh, chiếu từ trong ngoài tức là các chữ A Phược La Ha, để gia vào thân ấy. A này tức là tánh pháp giới, vì tất cả pháp vốn chẳng sinh, dùng mỗi chân ngôn gia trì chữ mà gia trì. Phải biết chữ này bản tánh thanh tịnh. Duyên nghĩa là do đây mà được sinh, nghiệp Kim cang hữu tình gia hộ lìa tất cả trần hữu tình thọ giả, mãn nô sinh ra Mạt-na trước sinh tác giả... các lỗi các gốc cây. Kim cang có hai thứ: Một là Trí Kim Cang hai là Nghiệp Kim Cang, tiếng Phạm là Kim Cang Yết-ma tức là chỗ làm sự nghiệp. Dùng nghiệp Kim Cang này mà gia trì, được tịnh trừ đất ấy, lìa tất cả trần, trần tức là lỗi lầm tai nạn. Muốn bình đất ấy trước

nhổ bỏ cát đá, cây cối, là nói tất cả cấu kiến.

Kế là lược nói tướng của nó, gọi hữu tình thọ giả các kiến và Mạn-nô sinh ra, là tất cả kiến chấp của ngoại đạo. Mãn-nô là ngã, là nói tất cả y vào ngã (ta người) mà sinh. Mạt-na trước sinh là nói tất cả từ kia sinh ra, cũng là một loại kiến của ngoại đạo, tức là cấu chướng tánh chẳng bình, cũng dùng Kim cang làm nghiệp, trừ lỗi chẳng bình ấy bỏ cội gốc kia mới tịnh kết tâm địa này, mà lập Bí mật đại Mạn-đồ-la. Bốn góc bốn cửa, cửa xây hướng Tây thường mở cửa ra vào. Có đặt viền bằng phẳng chung quanh. Như trước đã bày môn tiêu trong tướng bên ngoài và chung quanh tám cột báu lớn, trên đầu cột treo báu anh, phất trắng, các thứ trang nghiêm, khiến nội tâm Du-già không khác với nó. Nhưng nó mỗi mỗi đều là pháp môn nội tâm. Lại phải hỏi danh nghĩa ở trong đó có từ ý sinh hoa sen chúa lớn tám cánh có cành nhụy, khắp vẽ màu đẹp. Trong đó có Như Lai hơn hết loài người vượt ngoài lời ý, thân tâm địa bay lên, tâm địa đến được, trao quả thù thắng duyệt ý, nghĩa là ở nội tâm trong đất bằng mà trang nghiêm, có tòa Đại liên hoa vương (hoa sen chúa lớn). Như trên đã hiện bày hoa chúa lớn, thể nó thanh tịnh diệu lượng đồng với pháp giới. Nay đây nội tâm được quán cũng như đó, nên gọi là hoa chúa lớn. Hoa ấy có cành có nhụy, các màu giăng mắc vẽ màu rất đẹp, đều nói nội tâm quán làm. Như thợ vẽ kia vẽ các màu làm các sắc tượng, tuy các duyên hợp không có tự tánh mà tướng mạo rõ ràng. Trên đó có tôn vị trên tất cả loài người tức là Tỳ-lô-giá-na. Đây là tự tánh trí vô sư Phật Đại Tỳ-lô-giá-na của người tu, không phải từ ngoài đến. Thân ngữ ý vượt thân ngữ ý, tâm đia được chí tịnh tâm địa được ý vui quả thù thắng, vượt khỏi tâm địa nhiễm ô, được đến quả địa tịnh tâm. Thân tâm địa bay lên, là như tất cả người đời chưa được ba thứ bình đẳng thân, miệng, ý, cho nên chẳng thể nhập vào pháp môn tâm địa này. Như Lai đều lìa các lỗi ba nghiệp, được ba thứ bình đẳng đến tất cả địa chư Phật. Nghĩa là được tịnh tâm Bồ-đề, tâm địa an vui của Tỳ-lô-giá-na Như Lai, là cao quý hơn tất cả. Lại tất cả chúng sinh đồng có tánh này, Như Lai Bí Tạng đầy đủ không thiếu mà chẳng tự hay, chẳng tự biết. Chỉ có Như Lai hiểu rõ tự chứng mà vì tất cả khiến cho giác ngộ cùng khắp, cũng khiến cho đều được pháp này, nên gọi là cao quý hơn hết trong tất cả chúng sinh, quả ý vui là quả sau cùng. Phải biết được tâm địa ấy tức là Tỳ-lô-giá-na Như Lai. Trao cho nghĩa là có người truyền trao. Lại tự quán sát tu hành mà được quả ấy. Cũng như người cho là thật tự mình ngộ chớ không phải từ người khác mà được. Như tiền Tỳ-lô-giá-na ở trên đài hoa kế dùng tám cánh phương Đông quán Phật

Bảo Tràng, cũng gọi là Phật Bảo Tinh. Phương Nam là Phật Khai Phu Hoa Vương. Nhân Đà-la cũng là nghĩa vương. Nếu lại nói Vương thì bất tiện cho nên đọc tiếng Phạm. Phương Bắc là Phật Cổ Âm, phương Tây Phật A-di-đà, là cành lá bốn góc. Phương Đông Nam là Phổ Hiền, Đông Bắc là Quán Tự Tại, Tây Bắc là Di-lặc, Tây Nam là Văn-thù. Ở trong nhụy các hoa đặt Phật mẫu các Ba-la-mật Tam-muội... Phật mẫu tức là Hư không nhãn... mặt dưới của lá hoa này để các Trì Minh phẫn nộ đều ở dưới lá. Cành hoa ấy tức Kim Cang Bí Mật Chủ mà cầm xem đó là cành. Lại có vô biên đại hải chúng tức là kim cương. Cũng có các thứ cúng dường hương hoa... Nay nói lược. Văn dưới tự có đặt bày phương tiện, dưới cành hoa quán thành nước biển lớn, ngoài bờ biển làm thành Tam-muội-da nên phải làm các hoa. Vì muốn cùng tất cả nhập vào đàn nên tâm nghĩ hoa mà khiến vào. Chúng trời Địa cư đều y phương quán mà bày. Lại kế đèn hoa ở kệ dưới. Ý sinh nghĩa là hoa từ tâm sinh. Vẽ ân cần, nghĩa là người trì tụng kia bày ở thân tâm cũng như hoa nhỏ. Trên tâm Mạn-đồ-la này có Phật trong đó, nên nói Đại ngã, Đại ngã là tên khác của Phật. Tự làm, nghĩa là từ nội quán mà thực hành, để hiểu được rõ ràng. Nhưng Bí mật Mạn-đồ-la này là thầy quán đệ tử, là pháp khí thành tâm nguyện cầu sâu xa mà làm năng lực, chẳng thể đủ các duyên như trên rộng làm. Thầy được làm pháp độ này, tự trừ phải cần các duyên, chẳng được dùng pháp này. Nhưng nếu đệ tử đã được Du-già, thầy muốn khiến vào Phật hội bí mật thì cũng làm theo pháp này. Chữ La là tịnh trừ. Trước đã làm chữ A và chữ La tịnh trừ xong thì cũng như pháp tịnh trừ đệ tử ở trước, tức là như phương tiện trước mà quán lửa chữ La đốt cháy tiêu tan các chướng pháp tích nghiệp khiến dứt trừ thật sạch, rồi mới tưới nước pháp cam lộ, được ở trong tro chết mà mọc lên mầm đạo. Cho nên kế là trao chữ Ám. Thầy đương trụ tòa Du-già quán chữ A trên có thêm dấu chấm để trên đầu đệ tử, mười chữ ở trong đó, phải biết ở trên có dấu chấm, tức là nước pháp cam lộ dùng để rưới lên đầu. Tâm niệm Như Lai, nghĩa là thầy đem đệ tử vào bí mật tạng, tâm niệm Phật ba đời thực hành phương tiện, muốn cho đồng chứng đồng hộ trì thầy đã tự trụ ở tòa Du-già, đem thân tâm ấy mà làm Hải hội Phật. Chỉ riêng tự mình biết, người khác không thấy.

Kế là trao hoa cho đệ tử, khiến ném lên thân thầy mà cúng dường Phật nội tâm, mà quản bản duyên, tùy bản duyên ấy mà quán pháp ấy. Nếu Bổn tôn nhiếp thọ hoa. Ở trong đó thầy đều quán chẳng nhầm, mà đệ tử chưa được Du-già chỉ thấy trên thân ấy, chỗ ném hoa, đại khái tâm là hoa tám cánh. Từ rún đến tim làm Đài Kim Cang, rún là biển

lớn. Từ rún trở xuống là giai vị các tôn vị địa cư. Đây là nghĩa gì, nghĩa là biển lớn đại bi của chư Phật mà sinh Trí Kim Cang, từ trí Kim Cang sinh ra tất cả Phật hội. Đối với tất cả Mạn-đồ-la đây là cao nhất không gì sánh bằng. Tự thấy rồi nói với nó, nghĩa là trong tâm thầy thấy được chỗ rơi. Văn trên nói trì tụng là quán nhục thân, nội tâm chia làm tám cánh nở ra, và chữ La để ở mắt. Nếu người tu không như thế mà tu hành tự thành tựu, mà làm được bí mật độ người thì không có việc đó. Phải trước thành tựu mình, kham trụ địa vị Du-già sư, lại vì A-xà-lê mà hứa thì mới có thể làm được việc này. Nay chỗ làm này là phương tiện độ người. Nhưng người tu nếu ở đây khi tự trì tụng quán chiếu cũng phải đúng như pháp mà tu tập, dùng quán đảnh bên trong này mà tự quán đảnh, vì trừ tất cả chướng, mau nhập vào hội Phật.

Phẩm trước gọi là Bí mật, nay lại nói nhập vào, vào đây là chứng nhập mà vào. Cũng như người đã vào nhà, thì mỗi thứ phân biệt rõ ràng, ra vào tự tại, trong nhà có gì đều biết rõ, chẳng giống như người mới vào cửa.