Đại Tập 172 · Bộ Chư Tông XII · Số 1970–1985

Long Thư Tăng Quảng Tịnh Độ Văn, Quyển 10

LONG THƯ TĂNG QUẢNG TỊNH ĐỘ VĂN

QUYỂN 10

Kẻ đạt đến độ tuyên áo của chân lý thì dẫu ở cõi đời dơ bẩn nhưng cũng như đang sống tại Tịnh độ. Vì vậy, cuốn sách này mới nói về phạm vi cực sâu của chân lý, và gọi là “Tịnh trược nhất như”. Dầu vậy, người đọc không nên ỷ lại vào lý sâu này mà phế bỏ sự tu tập Tịnh độ. Nếu ỷ lại thì tôi e rằng hành giả sẽ rất dễ sa chân lún bước đầm lầy “Không đàm”, hoặc dính bết vào tệ nạn của những người tham thiền!

1.Nói về tình.

Giận, vui, yêu, ghét, ham, muốn; tất cả trạng thái đó gọi là tình. Nuôi dưỡng tình là ác, phóng túng tình là giặc, và bẻ gãy tình là thiện, diệt trừ tình là Thánh.

Ăn uống món béo bở, mặc áo quần sang trọng, ở chỗ cao rộng; những lối sinh hoạt ấy được gọi là dưỡng tình. Ăn uống bừa bãi, áo quần diêm dúa, cư xử không biết chán; những lối sống ấy được gọi là phóng túng tình. Người ta có lỗi nhưng mình không trả thù, người ta xúc phạm mà mình không oán trách, những đức tính đó gọi là bẻ gãy tình. Dẫu người khác có lỗi hay xúc phạm, hay làm mình bị thương tổn nhưng mình vẫn xem như không có, và lại sinh lòng xót thương những hành vi ngu si ấy; những đức tính ấy gọi là diệt tình.

Nếu hành giả ngộ được chân lý diệt tình đó thì tâm địa của mình luôn luôn thanh tịnh như đang ở tại Tịnh độ.

2.Nói về vấn đề “Tức thị không”.

Đức Phật nói: Thọ chính là không. Thọ nghĩa là sự thọ nhận trạng thái khổ và lạc, cho đến những sự thọ dụng khác. Như khi ta đang ăn có đủ món, nhưng lúc buông đũa là không cả; lúc đi ra thì có nhiều người đi theo, nhưng lúc đến nơi thì không còn ai cả; suốt ngày đi tham quan nhưng lúc trở về thì không còn ai cả. Lại như lúc làm việc thiện đã xong thì sự lao nhọc không còn, nhưng thiện nghiệp vẫn hiện hữu; việc làm ác đã xong và tâm trạng thỏa mãn không còn, nhưng ác nghiệp thì vẫn tồn tại.

Nếu ai hiểu sâu lý ấy thì ăn uống đạm bạc để không tạo sự oán trách vì dùng quá nhiều và giết hại chúng sinh; lúc ra khỏi nhà có thể tùy phận để không tạo ra sự phiền toái, lao tâm và làm khổ người khác; bỏ đi sự ngoạn cảnh để không gây nên những lỗi lầm trầm trọng vì phóng đãng và bỏ bê công việc; có thể làm được điều thiện để không phạm phải sai lầm khác vì biếng nhác và bảo thủ; có thể tự ngăn cấm đối với việc ác để không bị mắc tội vì sự buông tuồng và kẻ khác thù oán.

Tôi sung sướng vì tự thân đạt được những điều đó, nên rất muốn được xẻ chia cùng với mọi người... cho đến tất cả những thọ dụng khác... nghĩa là thọ nhận trạng thái không khổ không lạc).

3.Nói về lục căn.

Trang điểm cho mình cả ngàn món cũng chỉ vì con mắt chừng nửa thốn của người khác; nghe cả trăm bản nhạc cũng vì lổ tai nhỏ bằng hạt đậu; xông ướp mình bằng trầm hương, chiên đàn hương, mã não, xạ hương cũng chỉ vì cái mũi có hai lỗ; ngồi ăn ở trước phương trượng cũng chỉ vì cái lưỡi dài ba thốn; giữ gìn cho được đẹp đẽ, tốt tươi cũng chỉ vì cái thân hôi hám và thối nát; đón đưa tùy thuận cũng chỉ vì cái ý tưởng buông tuồng.

Nếu người có khả năng nhận thức và phá vỡ những điều trên tức là người không có phiền não và được an lạc. Đức Phật nói: “Từ vô thỉ đến nay chúng sinh luôn nhận giặc làm con để chúng cướp lấy gia bảo của mình.” Ý Đức Phật nói đến tên giặc làm cho lục căn bị mê tối và chân tánh bị chôn vùi. Mạnh Tử nói: “Chỉ có Thánh nhân mới đi trên hình thể.” Bởi vì Thánh nhân thì không bị mê hoặc bởi hình thể.

Có một dâm nữ được đắc đạo, Văn-thù hỏi: “Làm thế nào để không sân?” Dâm nữ ấy đáp: “Thấy tất cả chúng sinh không sinh ra.” Văn-thù lại hỏi: “Làm thế nào để thấy Thập bát giới?” Dâm nữ đáp: “Thấy như thấy kiếp hỏa đang thiêu cháy các thế giới!” Kỳ diệu thay là câu trả lời ấy! Bởi vì ý dâm nữ đó muốn nói rằng, tất cả chúng sinh vốn dĩ không có mà chỉ sinh ra từ vọng tưởng. Đã là vọng tưởng thì làm gì có sân! “Thập bát giới” là lục căn, lục trần và lục thức. Vì hội đủ những pháp ấy nên mới sinh ra vô số sự việc, mới gây nên vô lượng điều ác, nên dâm nữ nói là “Như kiếp hỏa đang thiêu cháy các thế giới.”

Nếu ai ngộ được chân lý này thì dẫu chưa sinh về Tịnh độ mà cũng như đã sinh về rồi.

4.Nói về chân tánh.

Kinh Kim Cang có hai mươi bảy đoạn, nhưng yếu chỉ của nó không

nằm ngoài câu: “Chân tánh đều vô sở hữu, như hư không.” Hư không ở câu này là Ngoan không, mà ngoan không thì sự thật là không có. Chân tánh dẫu giống như hư không nhưng trong chân tánh thì lại có. Vì vậy, nên kinh nói rằng: “Chân không không phải là không.”

Ngoan không thì có thể làm ra, có thể bị hủy hoại. Như đất này là vật có thật; nếu ta đào một thước đất thì có một thước không, nếu ta đào một trượng đất thì có một trượng không. Đó gọi là ngoan không được làm ra. Như cái bát này vốn trống không; nếu ta lấy đồ vật bỏ vào đó thì cái bát đầy; cái phòng này vốn trống không, nếu ta đem đồ vật đặt vào đó thì căn phòng sẽ đầy. Đó là ngoan không thể bị hủy hoại. Riêng cái không của chân tánh thì không thể làm ra được và cũng không thể bị hủy hoại. Bởi nó ngậm chứa cả hư không thế giới thì sao có thể bị làm ra được? Từ vô thỉ đến nay nó chưa từng biến động thì làm sao nó lại bị hủy hoại được?

Trong chân tánh là hoàn toàn không có. Sự không có này không có gì so sánh được nên bất đắc dĩ mới lấy ngoan không để so sánh. Vì vậy Bát-nhã Tâm kinh nói: “Đó là tướng không của các pháp.” Nghĩa là tướng của các pháp đều là không. Tức là chân tánh. Tiếp theo kinh đó lại nói: “Trong không có sắc” cho đến “không có trí, cũng không có đắc”. Nghĩa là trong chân tánh đều vô sở hữu. Như trong Ngoan không đều không có một vật gì cả. Dẫu “Tất cả đều là vô sở hữu nhưng lại có tất cả chúng sinh”, nghĩa là vọng duyên hiện ra từ chân tánh.

Như hình ảnh thì có đến và đi, nhưng tấm gương thì vẫn như cũ; tuy chúng sinh có sinh và diệt, nhưng chân tánh thì vẫn không thay đổi. Lúc trừ được sinh và diệt thì chân tánh liền hiển lộ, bởi lẽ sinh và diệt là vọng mà chân tánh là chân. Vì vậy, kinh Lăng Nghiêm nói:

“Các vọng đã tiêu trừ

Bất chân đợi làm gì.”

Chân tánh này trên từ chư Phật dưới đến loài xuẩn động, hàm linh đều giống nhau. Nếu chân tánh mà khác nhau thì đó là Vọng.

5.Nói về vấn đề “Tâm là vọng tưởng”.

Quyển một của kinh Lăng Nghiêm tường thuật về việc Đức Phật và A-nan bảy lần đàm luận về tâm. Tóm lại là Đức Phật xếp tâm mà thế gian quan niệm là vọng tưởng, là không phải chân tâm. Vì chân tâm tức thể tánh.

Kinh Viên Giác nói: “Chúng sinh nhận lầm cảnh tượng duyên với lục trần là tự tâm tướng.” Theo quan niệm thế gian thì tâm là ảnh tượng của sáu loại trần, tâm như thế là hoàn toàn không có thật, nhưng vì bên

ngoài có sáu trần nên bên trong mới hiện ra ảnh tượng của tâm. Nghĩa là, nếu bên ngoài có sắc thì bên trong sẽ khởi lên loại tâm yêu mến sắc; nếu bên ngoài có âm thanh thì bên trong sẽ sinh ra loại tâm yêu thích âm thanh; nếu bên ngoài có hương vị xúc và pháp thì bên trong xuất hiện loại tâm yêu mến những pháp ấy. Bởi lẽ chân tánh như tấm gương, sáu trần như hình và tâm được sinh ra như ảnh. Nếu bên ngoài không có sáu loài trần đó thì bên trong cũng không có tâm đó. Như vậy, tâm đó chính là ảnh tuợng của sáu loại trần duyên. Nghĩa là, lúc hình đến thì ảnh hiện, lúc hình đi thì ảnh mất, nhưng chân tánh của tấm kính thì vẫn thường trụ.

Bởi thế, kinh Kim Cang nói: “Tâm quá khứ không có. Tâm hiện tại không có. Tâm vị lai không có.” Ba loại tâm ấy đều được gọi là vọng tưởng tâm và cũng do vọng tưởng tâm mà có quá khứ, hiện tại và vị lai. Còn chân tâm thì từ vô thỉ đến nay chưa từng biến động thì làm gì có quá khứ, hiện tại và vị lai. “Bất khả đắc”: tức là không có.

Lúc đói thì ta nghĩ đến việc ăn, và chính lúc ta đang ăn thì tâm nghĩ đến ăn ấy đã là quá khứ; lúc ta đang ăn và đang tri nhận mùi vị của thức ăn thì tâm đang tri nhận ấy là hiện tại; lúc ta chưa nghĩ gì đến việc ăn uống tức là tâm nghĩ về đó chưa có nên gọi tâm đó là vị lai. Vì ba loại tâm ấy luôn bị hoại diệt tùy theo thời gian nên gọi chúng là Bất khả đắc.

6.Nói về vấn đề “Năm uẩn đều là không”.

Bát-nhã Tâm Kinh nói: “Bồ-tát Quán Tự Tại soi chiếu và thấy năm uẩn đều là không, nên Ngài vượt qua được tất cả khổ ách.” Năm uẩn là sắc, thọ, tưởng, hành và thức. Sắc tức sắc thân. Thọ tức là sự thọ dụng. Tưởng tức là tư tưởng. Hành là những việc được làm. Thức là sự tri nhận. Vì năm loại ấy luôn kết tụ và che lấp chân tánh nên gọi là uẩn. Nó còn được gọi là năm ấm. Ấm nghĩa là làm mờ chân tánh. Sắc thân rốt cuộc quy về hoại diệt. Thọ dụng thì tùy thời gian mà diệt mất. Vì vậy sắc và thọ chính là không.

Lại nữa, như lúc ta nhớ tưởng đến một vật gì đó, và lúc có nó rồi thì ta không tưởng đến nữa; vì thế, tưởng tức là không. Những việc đã làm, lúc ta quay đầu nhìn lại thì chúng đã như cơn huyễn mộng; vì vậy, hành tức là không. Dẫu biết ngàn muôn sự việc nhưng lúc tái sinh thì ta liền bị quên sạch; vì thế thức chính là không.

Tất cả khổ ách đều sinh ra do năm loại ấy. Nếu ta có khả năng soi chiếu và thấy sắc thân là không thì ta không bị lún vào sắc thân để lo sợ về cái chết, như vậy là ta đã vượt qua được một loại khổ. Nếu chiếu soi

và thấy sự thọ dụng là không, thì ta không bị sa vào thọ dụng để tham đắm sự phụng dưỡng, đó là ta lại vượt qua được một loại khổ nữa. Chiếu soi và nhìn thấy tư tưởng là không thì không bị chìm vào tư tưởng mà ý lại không có chỗ đắm trước, đó là ta lại vượt qua được một loại khổ ách. Chiếu soi và nhìn thấy những việc làm là không, thì ta không dính mắc vào những việc làm nên có thể đình chỉ được dấu vết của tâm, đó là ta lại vượt qua được một loại khổ ách nữa. Nếu chiếu soi và nhìn thấy sự tri nhận là không, thì ta không mắc vào sự nhận thức, nên có thể “Ngồi mà quên”, đó là ta lại vượt qua được một loại khổ ách nữa.

Bởi vậy, nếu chiếu soi và nhìn thấy năm uẩn đều là không thì ta vượt qua được tất cả khổ ách. Năm uẩn ấy đều là không, chúng là Vọng duyên hiện lên trong Chân tánh. Những pháp như lục căn, lục trần, lục thức, Thập nhị duyên và Tứ đế cũng đều là không như ngũ uẩn.

7.Nói về sự “Phế tâm dụng hình”.

Liệt Tử nói: “Khổng Tử phế tâm mà dụng hình”. Nghĩa là tâm đã không vướng mắc vào sự vật nên phế bỏ nó và chỉ dụng hình thể để ứng với vật. Quả thật, tôi thích câu nói của Liệt tử vô cùng.

Bởi vậy, dẫu lao khổ, tiều tụy nhưng tôi vẫn thấy vừa lòng; tuy được vinh hoa phụng dưỡng nhưng tôi không cho đó là đắc chí. Bởi vì tâm tôi không dính mắc vào sự vật. Nhân đây tôi mới hiểu sở dĩ “Vị Bồ-tát đã thoát sống chết liền thác sinh vào trong tất cả chúng sinh để thi thiết việc giáo hóa” là vì tâm của Ngài không dính mắc vào sự vật. Ngài chỉ dùng hình thể để ứng với vật mà thôi. Như vậy, ở cõi này, đức Khổng Tử cũng là hàng Bồ-tát.

8.Nói về việc sử dụng hình hài.

Bài kệ nói về vị Trời lạy xương khô viết rằng:

“Người là ta đời trước,

Ta nay thiên nhãn mở,

Áo quý tùy tâm đến,

Thức ngon tự ý nay.”

“Tạ ân xưa người khổ,

Khiến nay ta sướng vui,

Vừa rải hoa vừa múa,

Người đời chớ khinh nghi.”

Lại nữa, bài kệ nói về quỷ đói quất cái thây chết viết rằng:

“Vì túi da hôi này,

Bôn ba ngàn ức kiếp,

Chỉ biết tham dục lạc,

Mà chẳng tạm tu hành.

Nghiệp mình quá ít ỏi,

Suối vàng năm tháng dài,

Dẫu đánh cho đau đớn,

Nhưng hận này khó quên.”

Nếu đem những lời đó để giáo hóa người phàm tục thì có thể được, nhưng nếu cho những lời ấy là chân lý thì hoàn toàn sai. Vì sao? Vì Thần nhân thác sinh vào hình hài nên việc sử dụng hình hài đều là Thần. Như người thợ mộc dùng rìu búa để làm việc thiện thì sẽ tạo ra khí giới lành; nếu ông ta dùng chúng để làm việc ác thì sẽ tạo nên những khí giới ác. Bởi vậy, sở dĩ hôm nay là Trời là do đời trước khéo sử dụng hình hài; sở dĩ đời này là quỷ đói vì đời trước không khéo sử dụng hình hài. Sự được hay mất và sự thọ báo đều ở hiện đời. Vậy lễ lạy hoặc đánh đập nào có lợi ích gì đâu!

9.Nói về vấn đề “Giải quyết được sống chết”.

Chúng ta hãy tưởng tượng ngón chân cái của bàn chân phải mình đang ung thối và chảy nước hôi hám. Nó rữa dần đến ống quyển, đến đầu gối, đến bắp vế, đến thắt lưng. Với chân trái chúng ta cũng tưởng tượng như vậy. Nó rữa dần đến thắt lưng, đến bụng, đến ngực, đến trán và đến đỉnh đầu. Tất cả đều rữa nát! Chỉ còn bộ xương Trắng. Tiếp theo, chúng ta lần lượt quan sát rõ ràng về xương trắng đó và nhận rõ từng bộ phận của nó. Tĩnh tâm để quan sát một hồi lâu rồi ta suy nghĩ xem người đang quan sát xương trắng đó là ai và xương trắng là ai? Nhờ vậy mà ta biết rằng thân thể và ngã luôn là hai vật. Lại rời bỏ dần xương trắng để quan sát; trước tiên, ta rời xa một khoảng đến năm trượng, cho đến một trăm, một ngàn trượng. Nhờ vậy, ta biết rằng xương trắng ấy với ngã hoàn toàn không liên quan nhau. Nếu chúng ta luôn thực hành cách quán tưởng đó thì sẽ thấy ngã và hình hài vốn là hai. Ngã chỉ tạm trú ở hình hài, vậy ta có thể nói hình hài còn mãi và không hư hoại để cho ngã thường trú trong đó không? Được như vậy là chúng ta đạt được vấn đề gọi là “Giải quyết được việc sống chết”. Huống gì chúng ta chuyên tu Tịnh độ, lúc xả báo thân ở cõi này ta sẽ thác sinh vào Cực lạc. Nếu chúng ta luôn thực hành phép quán tưởng ấy trong từng ngày, thì tự mình sẽ có sự tự đắc riêng; như người uống nước thì tự mình sẽ biết được nước đó lạnh hay nóng mà không cần phải mượn lời để phô diễn.

10.Nói về ngã.

Sự hiện hữu của chúng sinh tất phải có ngã. Bởi lẽ, nếu không có

ngã thì chúng sinh sẽ bị rơi vào thảm trạng gọi là “Trục vật”. Sự tồn tại của chân lý thì phải không có ngã. Bởi lẽ nếu có ngã thì chân lý sẽ bị che mất.

Khổng Tử thì “Vô ngã”. Bồ-tát thì “Vô ngã tướng”. Ai đạt đến trình độ này sẽ ngang bằng với hư không. Đã ngang với hư không thì sao lại có chuyện phân ra sạch và bẩn? Tuy nói thế nhưng tôi vẫn sợ rằng người tu khó mà đạt đến cảnh giới ấy!

- Lời bạt của Cư sĩ Duy Tâm, Kinh Khê Chu Kỳ.

Học lực của Long Thư Vương Hư Trung đã đến độ sâu thẳm. Ông giải thích những lời của Lục Kinh, Mạnh Tử và Lão Trang mà không dẫm lại người xưa dầu một chữ, một câu; dụng tâm như thế quả là vô cùng cần mẫn.

Một hôm, ông bỏ hết những sở học ấy để chuyên tu Tịnh độ và trước tác “Tịnh độ văn”. Tác phẩm ấy có đủ thứ lớp của tinh, thô, sâu, cạn. Ông đem khắc in nó để ấn tống cho những ai có duyên. Ông bôn ba khắp các quận thuộc tỉnh Triết Giang và đích thân đến Kiến An để khắc bản ở tiệm Dục Thư. Nói chung, bao giờ ông cũng sốt sắng như chưa có một ngày thư thả.

Tôi đọc thấy kinh Vô Lượng Thọ nói: “Nếu chúng sinh nghe tên của Đức Phật đó mà tin tưởng, hoan hỷ cho đến một lòng nguyện sinh về thế giới ấy, thì sẽ sinh về ngay và được trụ ở vị trí Bất thoái chuyển”.

Bất thoái chuyển: Phạn ngữ là A-duy-việt-chí. Đó là Báo địa mà Bồ-tát Di-lặc đạt được trong kinh Pháp Hoa. Một niệm vãng sinh liền ngang hàng với Bồ-tát Di-lặc, đó là lời chân thật của Đức Phật mà chúng ta nên tin nhận.

Ngày mồng bảy tháng tư (nhuận), năm Nhâm Ngọ. Niên hiệu Thiệu Hưng. Cư sĩ Duy Tâm, Kinh Khê Chu Kỳ viết lời bạt.

Long Thư Tăng Quảng Tịnh Độ Văn, Quyển 10, Lời Bạt Của Trạng Nguyên Lưu Đãi Chế

LỜI BẠT CỦA TRẠNG NGUYÊN LƯU ĐÃI CHẾ

Ngày xưa, Lục Tổ nói về tướng trạng của Tây phương cùng sứ quân họ Vi với những lời lẽ giản dị mà ý chỉ lại rất rõ ràng. Bởi lẽ không phân biệt Đông Tây thì lý do nào lại nói đến tướng trạng được?

Đến khi tôi đọc được tác phẩm “Tịnh độ văn” của Cư sĩ Vương Hư Trung thì lại thấy những lời giáo huấn cấm ngăn của ông quá sức chân thành. Bởi vì tự thân của Pháp thì không có đốn hay tiệm, nhưng căn cứ thì lại có người sáng suốt kẻ tối tăm.

Vì Lục tổ thuyết đệ nhất nghĩa cho hàng thượng căn, nên Ngài dời Tây sang Đông chỉ trong sát-na, hành giả trực ngộ ngay dưới lời chứ không dung dưỡng sự nghĩ bàn.

Cư sĩ Hư Trung lại vì muốn khai ngộ cho các loại căn tánh bậc hạ nên trước tác luận thư này và lấy Tây phương làm nơi quy chiếu, nên ông vội vàng khắc in để lưu hành và chỉ sợ tác phẩm này không lưu hành rộng rãi mà thôi. Qua việc làm đó ta thấy được tấm lòng yêu thương mọi người của ông thật vô cùng ân cần và tha thiết!

Nếu có người nhờ tác phẩm “Tịnh độ Văn” của ông mà được ngộ nhập thì đâu khác gì trường hợp “Nơm bẫy và cá thỏ”.

Ngày mồng 6 tháng 6 năm Nhâm Ngọ. Niên hiệu Thiệu Hưng.

Mộc Nạp Ông Lưu Chương viết.

- Lời bạt của Diệu Hỷ lão nhân.

Cư sĩ Long Thư Vương Hư Trung, Nhật Hưu ngoài sự đọc rộng về các loại sách ra còn lưu tâm đến Phật giáo. Ông lấy việc lợi người làm trách nhiệm của mình. Quả thật là hoa sen trong lửa! Đức Phật nói: “Tự mình chưa được giải thoát nhưng độ người trước tiên là tâm của Bồ-tát. Tự giác đã tròn là luôn làm cho kẻ khác được giác ngộ, đó là Như Lai xuất hiện giữa đời?” Tôi hoan hỷ với chí nguyện của Cư sĩ nên viết sau tác phẩm này. Nếu thấy được A-di-đà thuộc tự tánh tức là hiểu được Tịnh độ thuộc duy tâm. Nếu ai chưa đạt đến giai đoạn ấy thì công đức của tác phẩm này quả là không mất.

Ngày hai mươi tháng tám năm Canh Thìn; viết tại Lưu Cảnh Văn lại khoa rằng: Song kính Diệu Hỷ Tông Cảo bạt.

Long Thư Tăng Quảng Tịnh độ Văn, quyển 10 hết.

Long Thư Tăng Quảng Tịnh Độ Văn, Quyển 11: Phần Phụ Lục: Thiên Thai Trí Giả Khuyên Hành Giả Chuyên Tu Tịnh Độ

LONG THƯ TĂNG QUẢNG TỊNH ĐỘ VĂN

QUYỂN 11

PHẦN PHỤ LỤC

THIỆN THAI TRÍ GIẢ

KHUYÊN HÀNH GIẢ CHUYÊN TU TỊNH ĐỘ

Nếu có người hỏi rằng: “Chư Phật và Bồ-tát lấy đại bi làm sự nghiệp. Nếu người tu muốn độ sinh thì chỉ nên nguyện sinh vào ba cõi, ở trong ngũ trược và tam đồ để cứu chúng sinh đau khổ. Tại sao chư vị lại cầu sinh Tịnh độ, lại chỉ an ổn bản thân bỏ rơi chúng sinh vậy? Nếu như thế hóa ra chư vị chỉ chuyên tâm vào việc tự lợi, đồng thời cũng làm cản trở con đường Bồ-đề?”

Đại sư Trí Giả đáp:

- Có hai hạng Bồ-tát: Thứ nhất, là hạng đã tu tập con đường Bồ- tát từ lâu và đã chứng đắc Vô sinh nhẫn. Nếu những vị này không sinh vào ba cõi v.v... thì lời trách cứ đó quả là xứng đáng! Thứ hai, là hạng chưa chứng đắc Vô sinh nhẫn trở lui, cho đến hạng phàm phu mới phát tâm. Hạng phàm phu Bồ-tát cần phải thường xuyên gặp Phật. Một khi họ thành tựu sức nhẫn thì mới có thể ở trong ba cõi, mới có thể cứu khổ cho chúng sinh trong đời bẩn ác.

Vì vậy luận Đại Trí Độ nói: Không bao giờ có chuyện hàng cụ phược phàm phu mà có tâm nguyện đại bi để sinh vào đời ác mà cứu những chúng sinh khổ. Vì sao? Vì mức độ phiền não ở thế giới ác rất dữ dội. Nếu là hạng tự mình chưa có nhẫn lực thì tâm sẽ bị chuyển theo hoàn cảnh, bị sắc và thanh trói ngay. Tự mình bị đọa lạc trong tam đồ thì làm sao có thể cứu vớt chúng sinh được? Ngay cả hạng cụ phược phàm phu được sinh vào cõi người đi nữa thì cũng khó mà chứng đắc con đường Thánh. Có thể do trì giới, tu phước nên họ được sinh trong cõi người, được làm quốc vương, đại Thần rất giàu có và tự tại; nhưng nếu gặp bậc Thiện tri thức thì họ sẽ không tin tưởng. Họ chỉ đắm vào vũng tham lam, mê tối và phóng dật để rồi tạo nên bao nhiêu thứ tội nghiệp.

Một khi rơi vào tam đồ, họ phải trải qua vô lượng kiếp. Lúc thoát khỏi địa ngục, họ lại phải nhận cái thân bần tiện, và nếu không gặp được Thiện tri thức thì họ vẫn bị sa vào địa ngục lại. Do vậy, họ bị luân hồi cho đến ngày hôm nay. Sự luân hồi của tất cả mọi người là như sự luân hồi ở trên. Vì vậy, tôi gọi con đường này là Nan, hành, đạo (con đường khó tu tập).

Cũng vì lý do trên mà kinh Duy-ma nói: “Bệnh mình mình không thể cứu được mà lại đòi cứu những người bệnh khác!”

Lại nữa, Trí Độ luận nói: “Ví như có hai người, mỗi người đều có thân nhân bị nước nhận chìm. Một người hốt hoảng nhảy ngay vào nước để cứu họ, nhưng vì thiếu sự hỗ trợ của phương tiện nên cả hai đều chìm ngỉm. Một người tức tốc chạy đi tìm thuyền bè để tiếp cứu, và nhờ có sự hỗ trợ của phương tiện, nên cả hai đều thoát nạn bị dòng nước nhận chìm. Cũng vậy, hạng Bồ-tát mới phát tâm chưa có nhẫn lực thì không thể cứu vớt chúng sinh được. Vì lý do đó nên họ cần phải gần Phật thường xuyên. Sau khi chứng đắc Vô sinh nhẫn rồi, họ mới có năng lực để cứu độ chúng sinh cũng như người có được thuyền bè vậy.”

Lại nữa, luận nói: Ví như trẻ thơ không được rời xa mẹ. Nếu rời xa mẹ thì hoặc là nó sẽ chết vì bị rơi xuống hầm hố hoặc vì khát sữa. Lại nữa, như chim non vì chưa đủ cánh lông nên nó chỉ được bám vào cành nhánh chứ không được đi xa. Đến lúc lông cánh đã đủ đầy nó mới có thể bay lượn giữa bầu Trời một cách tự tại và không bị gì ngăn ngại.

“Hạng phàm phu không có nhẫn lực thì chỉ được phép chuyên niệm A-di-đà Phật để cho Tam-muội thành tựu. Nhờ thành tựu được Tam-muội nên lúc sắp mất hành giả thâu niệm để vãng sinh. Đây là điều không đáng để nghi ngờ. Sau khi thấy được Đức Phật A-di-đà, được chứng Vô sinh pháp nhẫn rồi, hành giả sẽ sinh lại trong ba cõi, ngồi thuyền Vô sinh nhẫn để cứu độ chúng sinh, để làm Phật sự theo tâm nguyện của mình một cách tự do, tự tại.” Vì lý do đó luận nói rằng: “Du hý nơi địa ngục.” Nghĩa là hành giả sinh về cõi Cực lạc, đắc vô sinh nhẫn rồi, lập tức sinh vào lại cõi, miền, sống, chết để giáo hóa chúng sinh trong địa ngục và cứu vớt những chúng sinh khổ?

“Vì những lý do đó mà hành giả cầu sinh Tịnh độ. Ngưỡng nguyện người tu hành nên chuyên tâm với Tịnh độ. Cho nên, luận Tỳ-bà-sa gọi đó là Dị hành đạo (Con đường dễ tu tập).”

Thiền sư Trường Lô Trách, người Chân châu, khuyên người tham Thiền tu Tịnh độ.

Kẻ chấp trước “Niệm là niệm; sinh là sinh” tức là phạm vào lỗi

thường kiến. Kẻ bám chặt vào “Vô niệm là vô niệm; vô sinh là vô sinh” tức là bị mê hoặc bởi tà kiến. “Niệm mà vô niệm; sinh mà vô sinh”, đó là Đệ nhất nghĩa đế. Do vậy, ở phạm vi thật tế lý địa không dung một mảy bụi, thì trên không có chư Phật để có thể niệm và dưới không có Tịnh độ để có thể sinh; nhưng ở ngưỡng cửa Phật sự không bỏ một pháp nào thì lại thâu nhiếp tất cả căn tánh.

Pháp niệm Phật Tam-muội là phương thuật cốt tủy để trở lại nguồn và mở bày cửa ngõ vãng sinh, nên dẫu hành giả niệm Phật suốt ngày nhưng chẳng trái với lý vô niệm; hăm hở vãng sinh nhưng chẳng nghịch với lý vô sinh. Vì vậy mà có sự kiện “cảm ứng đạo giao”, dẫu Thánh và phàm đều an trụ nơi vị trí của mình, Đông Tây không qua lại với nhau nhưng Thần thức đã dời sinh Tịnh độ. Không một ai có thể suy tư đến chỗ cùng tận của hiện tượng ấy được cả!

Bởi thế kinh nói rằng:

“Nếu ai nghe nói đến Phật Di-đà chấp trì danh hiệu”... cho đến... “Lúc họ sắp mất tâm không điên đảo liền được vãng sinh cõi nước Cực lạc của Phật Di-đà”.

Tuy Thế Tôn phân ra hai cửa là chiết và nhiếp, hiện ở hai vùng đất là tịnh và uế, nhưng không phải Thế Tôn cho rằng hầm hố, gò đồi, năm nẻo chung lộn nhau, đất đá, núi non và đầy rẫy bẩn ác của cõi Ta-bà là hoàn toàn đáng chán; cũng không phải Thế Tôn cho rằng đất bằng vàng, hàng cây đụng Trời, lầu bằng bảy loại trân bảo, hoa phô bốn màu của Cực lạc là hoàn toàn đáng hâm mộ. Nhưng vì nhẫn lực của hàng Bồ-tát đang vào đạo chưa được thuần thục nên cần phải nương vào Tịnh độ để làm Tăng thượng duyên. Vì sao? Vì ở cõi Ta-bà thì Đức Phật Thích-ca đã nhập diệt mà Ngài Di-lặc lại chưa sinh; trong lúc đó ở cõi Cực lạc thì Đức Phật A-di-đà đang thuyết pháp. Ở Ta-bà, hành giả chỉ hân ngưỡng tên lành của Bồ-tát Quán Âm và Thế Chí, trong lúc đó ở thế giới Cực lạc thì hai vị thượng nhân ấy lại trực tiếp làm bạn tốt của hành giả. Ở cõi Ta-bà thì các loại ma tranh nhau làm hành giả bị não loạn, trong lúc ở Cực lạc thì trong ánh sáng vĩ đại quyết không có ma sự. Ở cõi Ta-bà thì những âm thanh tà ngụy làm tâm tưởng hành giả bị tạp loạn, có nữ sắc và yêu dâm; trong lúc đó ở thế giới Cực lạc thì tất cả chim, nước, cây, rừng đều tuyên giảng diệu pháp, chánh báo thì thanh tịnh và thật sự không có nữ nhân.

Cho dẫu sự tu hành ở Ta-bà có hội đủ điều kiện chăng nữa cũng không bằng ở Tây phương. Vậy mà những kẻ có niềm tin cạn mỏng lại sinh tâm hoài nghi và phỉ báng một cách ngạo ngược.

Tôi xin đem chuyện đời để luận bàn cùng quý vị. Ở cõi này, có ai là không chán cảnh ồn náo của tục gia, và có ai lại không thích cảnh vắng lặng của chùa chiền? Vì thế, lúc có kẻ bỏ nhà xuất gia thì ai cũng ân cần khen ngợi. Nhưng nỗi khổ của cõi Ta-bà đâu chỉ ở nơi cảnh ồn náo của tục gia và cảnh thanh nhàn của Cực lạc nào chỉ dừng ở vẻ vắng lặng của Lan nhã. Những kẻ nhận thức được việc xuất gia là tốt đẹp nhưng lại không nguyện vãng sinh là kẻ mang trong lòng căn bệnh ngu thứ nhất!

Những người vượt ngàn dặm đường, trải qua vô vàn nỗi lao khổ để tìm cầu Thiện tri thức, mong được phát minh đại sự, để quyết trạch chuyện sống chết. Trong lúc Báo thân của Đức Phật A-di-đà đều siêu việt, nguyện lực của Ngài vô cùng rộng lớn; Ngài chỉ một lần khai diễn viên âm thì mọi người đều được khai ngộ. Những kẻ nguyện tham vấn Thiện tri thức nhưng lại không mong diện kiến Phật A-di-đà là những kẻ mang trong lòng căn bệnh ngu thứ hai!

Nơi tùng lâm có chúng đông đảo nên ai cũng muốn nương nhờ tấm thân, còn chỗ đạo tràng ít chúng thì ai cũng không thèm gửi bóng! Thế mà số lượng những vị Nhất sinh bổ xứ ở cõi Cực lạc nhiều vô cùng và chư thượng thiện nhân cùng hội tụ một chốn. Những kẻ muốn nương thân ở chốn tùng lâm, nhưng lại chối từ hải chúng thanh tịnh là những kẻ mang trong lòng căn bệnh ngu thứ ba!

Tuổi thọ của con người ở cõi này không quá một trăm, nhưng trẻ nít thì ngu, người già thì lẫn, đủ thứ bệnh tật; nói chung là hôn trầm, thụy miên hơn một nữa đời người. Ngay cả hàng Bồ-tát còn mịt mờ lúc cách ấm; Thanh văn vẫn còn tăm tối lúc xuất thai, thì hạng “Xích bích thốn âm” đã mười phần mất hết chín. Người chưa bước chân vào Bất thoái địa không thấy là đáng sợ làm sao? Trái lại, thọ mạng của chúng sinh ở Tây phương là vô cùng tận. Một khi đã thác sinh vào bào thai của hoa sen là vĩnh viễn chấm dứt nỗi khổ vì sống chết. Thọ mạng của họ cứ tiếp nối mãi cho đến lúc thành đạo; nhờ vậy mà được quả vị A-duy-việt chí và nắm tay trong niềm hy vọng thành Phật. Những kẻ lưu chuyển trong cảnh ngắn ngủi của Ta-bà mà không hay biết gì về sự kiện năm dài tháng rộng ở Tịnh độ là những kẻ mang trong lòng căn bệnh ngu thứ tư!

Nếu hành giả đã ở địa vị Bất thoái, đã chứng đắc Vô sinh; ở nơi cõi dục mà không ham muốn, sống giữa đời mà không bị nhiễm bụi, mới có thể khởi lòng từ không điều kiện, vận động lòng bi cùng thể tánh mà quay vào nơi trần lao, hòa mình trong ánh sáng và bụi mù của

ngũ trược. Có những kẻ kiến văn thì cạn nông, trí tuệ đơn bạc, hoặc có những kẻ gom góp được vài ba mớ công hạnh phù hợp với những điều thiện nhỏ nhít mà vội cho là mình đã mãi mãi ra khỏi bốn giòng chảy, đã vượt qua Thập địa. Đồng thời, họ luôn trách mắng và chê bai Tịnh độ, tham đắm Ta-bà, tự bịt mắt mà về không và trôi nỗi rập rềnh như rác rớm, làm thân trâu ngựa và chịu bao khổ đau nơi địa ngục. Họ không biết mình là loại người nào và tự nghĩ mình là ngang hàng với Bồ-tát quyền thừa. Đó là những kẻ mang trong mình bệnh ngu thứ năm!

Vì vậy kinh nói:

“Hãy nên phát nguyện, nguyện sinh nước ấy.”

Bởi thế, những kẻ không tin lời thành thật của chư Phật, không nguyện sinh Tịnh độ, không phải là những người mê tối hay sao?

Nếu người tin lời Phật mà sinh về Tịnh độ thì không bị cột bởi sợi dây thế giới hệ, không bị hại bởi sóng kiếp số. Họ sẽ xa lìa tám loại khổ của nhân gian và năm tướng suy tàn của cõi Trời: “Cái tên đường ác còn không có. Huống gì thật có nẻo đường ấy?” Họ chỉ làm sáng rỡ pháp nhất thừa, quyết không có ba thừa. Họ chỉ quy y nhất thể Tam bảo và phụng sự Như Lai khắp mười phương. Ánh sáng của Phật chiếu vào thân thể họ nên muôn ngàn mê hoặc âm thầm tiêu trừ. Mùi vị pháp bồi bổ Thần thức nên họ có đủ sáu loại Thần thông, ba mươi bảy phẩm trợ đạo pháp ứng với ý niệm của họ mà viên thành. Tùy chủng loại chúng sinh mà họ ứng hiện ba mươi hai thân đầy ắp không gian và thời gian. Họ đi quanh năm nẻo để hóa độ tất cả các căn tánh. Họ du hý khắp các loại Tam-muội mà không động nhất tâm. Họ rảy nước thiền định vào ba ngàn thế giới để đưa chúng sinh ra khỏi căn nhà lửa. Tự lợi và lợi tha họ đều thực hành viên mãn.

Được như vậy mới gọi là “Tự tánh Di-đà, duy tâm Tịnh độ”. Bởi lẽ nó là ngưỡng cửa quan yếu của giải thoát, là con đường tắt và nhanh của việc tu hành. Vì vậy, tất cả các kinh liễu nghĩa Đại thừa đều quy chiếu vào Tịnh độ; tiên Hiền hậu Thánh thuộc tự lực hoặc tha lực đều cầu nguyện vãng sinh. Bởi vì... muốn độ người, trước tiên mình phải tự độ đã!...

Than ôi!

“Làm người mà không biết lo xa thì chắc chắn nỗi buồn khổ sẽ ở cận kề.” Một phen đánh mất tấm thân này thì ta sẽ ân hận đến cả ngàn kiếp. Vì vậy, Lô Trách tôi đốc suất mỗi vị trong đại hải chúng niệm một trăm, một ngàn cho đến mười ngàn tiếng A-di-đà Phật, rồi đem công đức ấy để hồi hướng cho những người cùng duyên để nguyện sinh về

cõi Cực lạc. Một khi hành giả đã gửi thân nơi Liên trì thắng hội, thì pháp kim địa được sáng tỏ. Nhờ thắng duyên hỗ trợ nên nguyện ước của hành giả được viên mãn. Nói theo cách thi vị, thì hành giả đã chèo thuyền thuận với con nước mà lại thêm công sức của mái chèo; như vậy, dẫu đường xa vạn dặm hành giả vẫn tới đích dù không nhọc sức hao hơi!

Mùa đông năm thứ tư niên hiệu Nguyên Hựu, Tông Trách tôi mộng thấy một người con trai tuổi chừng ba mươi, mặc áo trắng, quấn khăn đen, phong mạo rạng rỡ và cử chỉ rất thanh nhã. Người ấy chào tôi rồi nói: “Tôi muốn gia nhập hội Di-đà của sư, nên báo để Sư ghi tên cho”. Tôi liền lấy cuốn Liên Hoa thắng hội, cầm bút và hỏi: “Ông tên gì?” Đáp: “Phổ Tuệ”. Tôi vừa viết xong thì người áo trắng lại nói: “Anh tôi cũng báo tên.” Tôi hỏi: “Anh của ông tên gì?” Đáp: “Phổ Hiền”. Nói xong, người ấy liền ẩn mất. Sau khi tỉnh giấc, tôi tham vấn với các vị trưởng lão về tên của hai vị trong giấc mơ. Các trưởng lão nói: “Trong phẩm Ly thế gian của kinh Hoa Nghiêm có tên của hai vị Bồ-tát ấy.” Tông Trách tôi nghĩ rằng đó là những Phật tử đang thi hành Phật sự để trợ giúp cho công cuộc hoằng hóa của Đức Phật. Như vậy, tất nhiên là Tịnh độ đã có sự khen ngợi thầm kín của Hiền thánh và dĩ nhiên, cái duyên của những người tham dự vào hội này không phải là nhỏ. Vì vậy mà hôm nay tôi đặt tên của hai vị Bồ-tát ấy trước trong hội Di-đà này!

Tỉnh Hàng châu, Thiền sư Vĩnh Minh Diên Thọ ngăn cấm những kẻ không chứng ngộ không được khinh rẻ Tịnh độ.

Neu co người hỏi: “Chỉ can hanh gia thay tanh, ngộ đao la đa thoat được sinh tư, can gì phai niem Phat va cau sinh ve phương khac?”

Đáp: Người tu chân thật thì nên tự quán sát thân tâm mình. Như người uống nước thì tự biết nóng lạnh. Nay tôi xin trích dẫn những lời dạy của Thánh hiền để phá kẻ có nhiều mê hoặc.

Chư vị nhân giả nên tự xét hạnh giải của mình xem! Nói đến sự thấy tánh ngộ đạo, nhận lời thọ ký của Như Lai, và làm rạng rỡ vị trí của Tổ sư, thì chư vị được như Ngài Mã Minh, Long Thọ chăng? Nói đến việc chứng đắc vô ngại biện tài, chứng Pháp Hoa Tam-muội, thì chư vị có thể sánh với Thiên Thai Trí Giả chăng? Nói đến việc thông suốt cả Tông và giáo, kiêm tu cả hạnh và giải, thì chư vị có bằng Trung Quốc sư chăng?

Vậy mà chư vị ấy đều để lại lời dạy là một mực khuyên người tu cầu vãng sinh. Bởi lẽ, bậc đã thực thi công cuộc tự lợi và lợi tha thì không bao giờ dối người và tự gạt mình cả. Huống gì pháp môn Tịnh độ

này được đấng Đại hùng khen ngợi, được kim khẩu dặn dò. Nếu những người tu theo gót tiên hiền và tuân theo lời dạy của Đức Phật thì chắc chắn không bị lầm mê. Những sự hiển trước của các bậc cao sĩ xưa nay được ghi lại trong Vãng sinh truyện là rất nhiều, người tu nên đọc để tự nhìn lại mình và cũng là để tự độ mình.

Các vị có thể làm chủ mình trong lúc lâm chung chăng? Các vị có bảo đảm rằng những chướng sâu nghiệp nặng của mình không hiển hiện chăng? Các vị có chắc là báo thân này của mình không bị luân hồi chăng? Các vị có chắc rằng mình không bị khổ não, mình sẽ ra vào tự do khi đi trong những loài khác nhau ở tam đồ ác đạo chăng? Liệu qúy vị có thể thác sinh vào cõi Trời, cõi người và các thế giới khắp mười phương theo ý nguyện của mình mà không bị trở ngại chăng?

Nếu quý vị tự tin rằng mình đã đạt đến trình độ ấy thì có gì bằng! Còn nếu chưa được thì các vị không nên ôm giữ căn bệnh cống cao nhất thời để đến nỗi phải trầm luân ngàn triệu kiếp. Một khi đã tự mình chôn mất điều thiện thì còn mong cứu vớt được ai nữa?

Than ôi!

Buồn bã thay!

Lời thở than làm sao đến được!

(Lời của Trách thiền sư xin đọc ở tập “Thiền Sư Khuyến Hóa”. Lời của Trí Giả đại sư và Thọ thiền sư xin đọc ở trong tập “Trực chỉ Tịnh độ quyết nghi” của Thị Lang Vương Mẫn Trọng, người đời Tống). Thị Lang tên là Cổ, khi đang làm quan các Thần tiên biết tiếng. Chung Ly Chân nhân từng làm thơ tặng Ngài rằng:

Đèn bão, bọt sóng buồn lẫn nhau

Ôm mãi hư vinh ích gì đâu?

Dưới cằm chứa ngọc nên nắm lấy

Trong thân có đạo còn cầu ai?

Tài cao, tao nhã gọi tiên cốt

Trí soi linh như rùa báu lớn

Một nửa núi xanh không chỗ bán

Hẹn anh dắt tay nói hi-di.

Từ đây có thể thấy Thị Lang là người phi phàm thì càng biết rằng Tịnh độ Tây phương là chốn rất nên hướng về.

Long Thư Tăng Quảng Tịnh Độ Văn, Quyển 11: Văn Khuyến Tu Tịnh Độ Của Thừa Tướng Trịnh Thanh

VĂN KHUYẾN TU TỊNH ĐỘ

CỦA THỪA TƯỚNG TRỊNH THANH

Mọi người đều cho rằng tu Tịnh độ không bằng Thiền, Giáo và Luật. Riêng tôi, tôi cho rằng pháp môn của Thiền và Giáo không bằng Tịnh độ.

Tánh chân tịnh minh diệu, hư triệt linh thông này đều có đủ nơi người ngu và kẻ trí. Vì huyễn cảnh căn trần cùng nhau chìm đắm, vì sinh tử luân hồi không bao giờ dứt, nên Đức Phật Thích-ca đem Thiền, Giáo, Luật mà giả thi thiết phương tiện, khiến chúng sinh từ cửa mà vào và đều được giải thoát.

Chỉ riêng Đức Phật Vô Lượng Thọ đưa ra một cửa gọi là tu hành Tịnh độ. Pháp môn này có tính chất giản yếu và cắt thẳng như một phương thuốc mà trị được trăm bệnh. Nếu hành giả chuyên tâm, nhất niệm thì liền được vãng sinh. Pháp môn này ai cũng tu tập được không luận là tăng hay tục. Mọi người chỉ biết rằng giáo lý này để giáo hóa hạng ngu phu thiển cận, nhưng thật ra đây là con đường tắt và nhanh để thành Phật.

Những người tu học ngày nay không ngoài Thiền, Giáo và Lu- ật. Xét ở sự rốt ráo và viên đốn thì không pháp nào được như Thiền. Nhưng nếu không phải là bậc lợi căn thượng khí, Thần lãnh ý giải thì chưa thoát khỏi lỗi rơi vao ngoan không! Xét ở sự nghiên cứu về Tâm thừa thì không pháp nào như Giáo. Nhưng nếu không phải là bậc đạt đến trình độ “Được cá quên nơm; nhân ngón tay để thấy mặt trăng” thì chưa thoát khỏi bệnh “Cạo giấy cũ”! Xét ở việc bảo vệ điều thiện, ngăn ngừa điều ác, thì không pháp nào bằng Luật. Nhưng nếu không phải là bậc thân tâm thanh tịnh, trong ngoai như một thì chưa thoát được nỗi khổ do mình tư troi buộc mình!

Nhìn chung, luận vào chỗ của người tu thì là Thiền, Giáo và Luật; tìm nơi quay về của hành giả thì là Giới, Định và Tuệ. Nếu hành giả muốn có Giới, Định và Tuệ nhưng không do Thiền, Giáo và Luật thì chỉ một ngưỡng cửa là Tịnh độ mà thôi!

Nghĩa là, lúc hành giả vừa niệm Phật; miệng niệm tụng, tâm suy tư và không làm những điều ác, đó chính là Giới. Lúc hành giả buộc niệm vào tịnh cảnh thì huyễn trần bị diệt; đó là Định. Bản chất của niệm là vô niệm, tâm hoa trong suốt; đó là Tuệ. Nếu hành giả có thể trừ bỏ cả vạn mối nghĩ suy để chuyên tâm vào Tây phương thì chẳng cần bày trò múa gậy, la hét mà vẫn ngộ được viên đốn cơ; không đọc Đại

tạng kinh mà vẫn có được con mắt chánh pháp; Không giữ mình trong bốn oai nghi mà vẫn được tự tại, được vẫn không bẩn dơ và không vẫn trong sạch, không bị trói buộc cũng như không có sự giải thoát... Chính lúc đó cái gì là Giới, Định và Tuệ; cái gì là Thiền, Giáo và Luật; tâm ta và tâm Phật là một không có sự sai khác. Đây là điểm tột cùng của pháp tu Tịnh độ. Đã vậy, tại sao hành giả lại hoài nghi chuyện “Nước có tám công đức và đài sen bằng vàng?”

- Ghi lại giấc mộng của người họ Lý quận Lô lăng.

Năm Quý Tỵ, niên hiệu Càn Đạo, toàn gia đình Ngạn Bật tôi bị nhiễm bệnh. Ngày mồng năm tháng tư bản thân tôi cũng bị bệnh đến nỗi không uống thuốc hay ăn cháo gì được. Sáng ngày mười chín, tôi mộng thấy một người mặc áo đỏ, Thần sắc rạng rỡ, ông ta lấy tay vỗ và xoa thân thể tôi rồi gọi: “Ngạn Bật! Mau ngồi dậy!” Tôi sợ hãi hỏi: “Ông là ai?” Ông ta đáp: “Tôi là Long Thư.” Nhân đó, tôi nói với ông về tình trạng bệnh tật của mình, dẫu muốn vịn vào ông nhưng không được. Phải làm thế nào để lành bệnh. Ông hỏi: “Ngươi có nhớ con đường tắt và nhanh mà Tĩnh Khuyết Trọng đã dạy cho không?” Tôi đáp: “Thưa có! Vì ngày nào tôi cũng tụng niệm danh hiệu A-di-đà Phật.” Ông nói: “Người ngồi dạy rồi dùng cháo trắng thì bệnh sẽ lành ngay!” Lúc tỉnh giấc tôi bảo người nhà mang cháo để ăn và quả thật bệnh được lành. Sau này, tôi được thấy tranh vẽ về Cư sĩ Long Thư mà Thần thái hoàn toàn giống người tôi đã thấy trong giấc mộng!

Ngạn Bật tôi nghe nói, Cư sĩ tinh thông lục nghệ từ lâu, rất giỏi về kinh Dịch và dạy người không biết mệt mỏi. Chủ nhân của nơi mọi người đến học đem Tĩnh Dật Đường để tạ công cho ông. Ngoài cửa Tĩnh Dật Đường luôn đầy ắp giày dép. Ngày mười một tháng giêng, tôi sai đứa cháu đến thọ giáo với ông. Không bao lâu nó quay về nói rằng: “Lúc đêm xuống, sau khi Cư sĩ giảng bài xong, Ngài trì tụng và lạy Phật như thường lệ. Vào canh ba, bỗng nhiên Ngài niệm rất lớn mấy tiếng A-di-đà Phật và nói: “Đức Phật đã đến đón ta!” Dứt lời Ngài đứng mà đi”.

Ngay đêm đó, có người trong nước nằm mộng thấy hai người mặc áo xanh dẫn Cư sĩ đi về phía Tây. Câu chuyện này thành sự kiện kỳ diệu nhất nên dẫu người biết hay không biết đến ông đều chiêm bái. Tôi hận là mình không được thờ ông làm Thầy nên càng nói lòng càng thêm đau xót.

Trước lúc thị tịch ba ngày, Cư sĩ đi viếng thăm và chúc mọi người cố gắng tu tập rồi nói “Từ đây về sau, chúng ta không còn gặp nhau

nữa!”

Ngày mồng mười, Cư sĩ đến thăm Triệu Công Tĩnh Hàn, mượn tịnh thất của Triệu và nói: “Đạo nghiệp đã xong, giờ đi lại rất tốt.” Cư sĩ lại viết số thời khóa tích lũy trong hàng ngày hơn chín trăm hai mươi lăm ngàn năm trăm biến và dán ở bức tường. Ôi! Nếu là người không có căn tánh thông minh, đạt đến chân lý của tử sinh thì chưa dễ gì thấu đến trình độ đó!

Ngạn Bật tôi đau một trận đến nỗi sắp bỏ mạng. Quan quách, áo vải liệm đã bày biện trước mắt. May nhờ cư sĩ từ bi tiếp vớt mới được lành lặn. Quả thật ông là bậc sinh tử cốt nhục .

Có kẻ nói: “Mộng do tưởng tượng mà có!” Nhưng hiệu của việc ăn cháo trắng lẽ nào lại là chuyện hoang đường? Do đó ta biết rằng do bi nguyện của Cư sĩ quá thẳm sâu nên công đức tế độ thấu đến con người. Tuy ở Thường tịch quang nhưng Cư sĩ không quên nguyện lực của mình. Lẽ nào chúng ta không cố gắng tinh tiến đối với sự khuyến tu Tịnh độ để thành Phật của Cư sĩ hay sao?

Tôi kính cẩn tạc tượng của ông, đồng thời viết sự tích cảm ứng để truyền bá được rộng rãi chứ không dám thêu vẽ chữ lời làm tai mắt mê hoặc. Vì vậy, lời bạt này trực tiếp tường thuật và nói đủ những sự việc ấy để hỗ trợ cho lòng kính tín của người thấy và người nghe. Mong sao mọi người đều được thắm nhuần lợi ích.

Ngưỡng nguyện Thần thức của Vương cư sĩ chiếu soi để chứng thực cho những lời ở trên của tôi.

Ông người họ Vương. Tên Nhật Hưu. Tự là Hư Trung. Hiệu là Cư sĩ Long Thư.

Vào cuối năm này, Lô Lăng Lý Ngạn Bật kính cẩn ghi lại.

Long Thư Tăng Quảng Tịnh Độ Văn, Quyển 11: Lời Bạt Của Hư Giang- Niếp Duẩn Địch

LỜI BẠT CỦA HU GIANG - NIẾP DUẪN ĐỊCH.

Ngày thường trước khi chưa vãng sinh, cư sĩ luôn đem giáo lý Tịnh độ để khuyến hóa người khác một cách khẩn thiết và luôn đi khắp thôn làng. Lúc bấy giờ, tôi mới hơn hai mươi tuổi, gặp lúc dự định cùng nhau đi lên phía Đông. Vả lại, thuở ấy tôi chưa biết có Phật pháp, không biết mặt ông. Đến năm ba mươi tuổi, gặp tai nạn liên tục, tôi mới hiểu rằng con người trầm luân trong biển khổ, phiền não không bờ bến. Tôi liền một lòng sưu tập tất cả lời nói của cư sĩ để làm kế siêu thoát. Được ba năm thì cư sĩ vãng sinh ở Lô Lăng. Mọi người ở quận đều thêu tượng cư sĩ để thờ phụng, ấy là tháng giêng năm Quý Tỵ, nhằm niên hiệu Càn Đạo. Sau năm năm vào năm Đinh Dậu, anh tôi là tri phủ Binh bộ đến nhậm chức ở Lô Lăng, được bản khắc mang về nhà. Tôi sợ văn bản này bị mai một, không lưu truyền dài lâu được nên liền khắc vào đá đặt ở điện A-di-đà thuộc chùa Báo Ân ở phía Bắc thành. Nay tôi nguyện ấn tống một vạn tập “Tịnh độ Văn” của Cư sĩ. Lại đem chân dung của Cư sĩ và bài tán thuật của Thừa tướng Chu Ích Công trở xuống mà phụ kèm ở đầu cuốn; tất cả đều tập trung vào bản khắc ở Lô Lăng. Mong sao người thấy, người nghe đều tăng trưởng tín tâm, cố gắng tinh tiến. Được vậy thì Tịnh độ Tây phương thật chẳng khó gì.

Niên hiệu Gia Thái năm Quý Hợi, Văn Lâm lang, Tâm giám Hồ Quảng Tổng lãnh sở, Nhương Dương phủ, Hộ Bộ đại quân thương - Hu Giang Niếp Duẫn Địch kính viết lời bạt.

Duẫn Địch thường thấy kẻ tham thiền sơ cơ chỉ biết quy kính Thiền tông, cho Tịnh độ Tây phương là chấp tướng rồi ra sức chê bai phản bác. Nào biết rằng Đức Thích-ca Như Lai vì một đại sự nhân duyên mà xuất hiện ở đời là vì muốn làm cho chúng sinh liễu ngộ sinh tử mà xa lìa đường khổ luân hồi. Pháp môn tham thiền vốn để liễu ngộ sinh tử. Tham thiền có tỉnh thì hiện đời liễu ngộ sinh tử. Được sinh về Tịnh độ thì được thấy Phật A-di-đà rồi sau sẽ liễu ngộ sinh tử, chứng Vô sinh pháp nhẫn lên địa vị Bất thoái, thẳng đến thành Phật. Người tham học sơ cơ sao lại khăng khăng chọn duy nhất một pháp môn Thiền vậy. Nay lược chọn hai, ba thuyết kèm theo sau Tịnh độ văn của Long Thơ để nói rõ.

-Lời bạt của người đoạn hạt giống Phật ở Tứ minh.

Cư sĩ Long Thơ viết Tịnh độ văn mười một quyển, trong đó phần đầu là khởi niềm tin đối với Tịnh độ, phần cuối nói về cái “Ngã”, có thể nói là sự phân bố có thứ tự. Cả sự và lý đều rõ ràng sáng tỏ, không còn lời gì để nói hơn. Lời văn mười quyển này chính do Cư sĩ khi còn

sống khắc bản, muốn nó lưu hành khắp thiên hạ để mọi người đều đồng niệm Phật mà sinh về An lạc. Dụng tâm của Ngài quả thật khó với tới được. Chỉ có quyển 12 thêm vào sau quyển thứ 11 là bị nghi rằng chẳng phải chí hướng của Cư sĩ. Đây ắt là phần đầu của bản văn quyển bốn. Ban đầu muốn bỏ bản thảo đi, nghĩ lại người đời sau tôn sùng Cư sĩ nên không đành mà gọi quyển 11 là phần thêm vào. Huống chi ý thú của pháp môn tu trì giống với quyển bốn, chỉ có điều văn ý nghiêm túc, văn vẻ hơn. Tôi thưởng thức có bản viết tay của Cư sĩ, hợp với bản trên thì vừa khớp, như vật đã mất nay có lại. Nay tuy khắc bản đã xong, cũng chính là ý chí kiên quyết đã làm ra. Lại muốn đem bản phụ lục của các bậc thầy trước đây, những lời khuyến phát theo thứ tự mà chấn chỉnh đầy đủ để hoàn thành bộ sách không bị thiếu sót. Như người sau thấy có điều sai sót xin hãy thêm vào.

Năm Quý Dậu, niên hiệu Hồng Vũ, trung hạ, kiết nhật.

Long Thư Tăng Quảng Tịnh Độ Văn, Quyển 12: Phần Phụ Lục: Văn Khuyên Tu Tịnh Nghiệp Của Sư Tử Phong Như- Như Nhang Bính

LONG THƯ TĂNG QUẢNG TỊNH ĐỘ VĂN

QUYỂN 12

PHẦN PHỤ LỤC

VĂN KHUYÊN TU TỊNH NGHIỆP CỦA SƯ TỬ PHONG NHƯ

- NHƯ NHANG BÍNH

Thân là gốc khổ, giác ngộ sớm tu.

Sắc thân này có ai tin là gốc khổ, mãi đắm tham lạc thú thế gian mà chẳng biết nó là nguyên nhân của khổ. Kiếp phù sinh dễ trôi qua đâu có dừng mãi. Chất thân mong manh giả tạm đều sẽ bị tiêu mòn. Ngày chưa vào bào thai nào có hình nam nữ, chỉ do duyên với đất nước gió lửa giả hợp mà thành thì không tránh khỏi nỗi khổ tàn tạ của sinh, già, bệnh, chết. Trên không manh mối nắm níu, dưới không căn cội nảy sinh. Như bọt sóng chìm nổi còn mất trong khoảnh khắc, mong manh như hạt sương đầu ngọn cỏ có đó liền không. Kẻ sống lâu chẳng qua sáu, bảy mươi rồi mất, kẻ yểu mạng phần nhiều chỉ sống hai, ba mươi năm. Có kẻ biết ngày nay nào biết việc ngày sau, lại có kẻ lên giường vội biệt, một hơi thở ra xa cách muôn trùng. Ngài Tuyết Phong có bài tụng:

Một ngọn đèn côi trên bàn đêm

Lên giường để lại roi và giày

Ba hồn bảy phách đi theo mộng

Chưa rõ ngày mai đến hay không.

Nói rằng thân này không có việc đó thì sao mọi người đều bị nó lừa gạt. Gân ràng rịt bảy thước xương đầu, một túi da đựng thịt, chin lỗ thường chảy nước bất tịnh, sáu căn buông thả theo vô minh, tóc lông móng răng đầy cáu bẩn, nước mắt nước mũi nhơ nhớp như nhà xí, bên trong chỉ toàn là loài trùng tụ hợp, bên ngoài bị muỗi mòng rận rệp cắn rúc, bất cứ bệnh tật tai nạn nào đều có thể chết người, lại lạnh quá nóng quá khiến người mau già, mắt bị sắc dẫn đến ngạ quỷ, tai đi theo tiếng vào A-tỳ, miệng khi còn sống ăn đủ món, chết rồi chỉ thêm mấy giọt

dầu. Thơ của Trưởng Khôi có nói:

Hồng hồng trắng trắng chớ lừa nhau

Vô vị chân nhân thịt đỏ au

Bại hoại chẳng bằng thân chó lợn

Nên nay tu pháp quán tử thi.

Thân này không có chỗ nào đáng ưa thích, tiếc nuối, mọi người nên nguyện thoát khỏi nó, sao còn u mê đắm đuối phong lưu, điên đảo lo đủ mọi sự, hoặc trên đầu lâu cài hoa, hoặc xông hương lên túi da hôi thối này, mặc y phục để che đậy máu mủ, khoác gấm vóc để che khuất thùng phân tiểu. Dùng trăm phương ngàn kế gian tà nói sống đời muôn năm, chẳng biết đau đầu hoa mắt là vua Diêm-la đã sai người đến; tóc bạc da mồi là quỷ vô thường đã gửi thư tìm. Mỗi mỗi tham tài mê sắc đều là con đường tắt để mất thân người. Ngày ngày uống rượu ăn thịt đều là trồng sâu nhân địa ngục, trước mắt mưu cầu vui sướng nhất thời, thân sau chịu cay đắng muôn kiếp. Văn Tịnh độ viết:

Túi da máu thịt, gân cột xương,

Phàm phu điên đảo cho là thân

Đến chết mới hay chẳng phải ta

Vàng ngọc trước đây giao cho người.

Một khi mạng căn dứt tuyệt, bốn đại bị gió đao cắt, ngoài thì chân tay co rút, trong thì gan ruột nát tan, dù cho vợ con tiếc nuối cũng không cách nào giữ lại được. Giả như cốt nhục đứng đầy xung quanh cũng có ai thay cho ngươi được. Bài tụng xưa nói:

Cha mẹ ơn sâu rồi cũng biệt

Vợ chồng nghĩa trọng cũng chia lìa

Tình người như chim cùng chỗ trú

Hạn lớn đến thời mỗi bay đi.

Người sống chỉ dành đau đớn khóc than, kẻ chết không khỏi bị Thần thức bôn tẩu. Đường phía trước mù mịt, ngước mắt không bóng bạn bè, qua cầu Nại hà ngó lại không khỏi bị thương, vào quỷ môn quan có ai không thê thảm. Trần gian mới qua bảy ngày mà cõi âm đã bị áp giải gặp mười vua. Quan tào xử án không chút tình người, lính ngục cầm xoa không chút vui. Kẻ bình sinh làm thiện thì lên cõi Trời, làm tiên, làm người. Kẻ khi còn sống tạo ác thì giải vào nơi nước sôi, lửa cháy, dao cắt. Chảo nước sôi như núi lở, thế rừng kiếm như núi vọt lên. Đổ nước đồng vào miệng thì khắp người thịt nát, nuốt hòn sắt nóng đầy miệng bốc khói. Bị chém chặt thì máu thịt rơi lả tả, vào băng lạnh thì da đều nứt toác. Thân nát gió nghiệp thổi qua liền sống lại, mạng chung

La-sát hét liền sống. Trải qua trăm ngàn trên cõi người, trong địa ngục mới chỉ một ngày đêm. Điện Quang tập nói:

Vạc nước sôi, lò than hơi nóng tràn đầy chốn tối tăm

Rừng kiếm, núi dao cao vót tận Trời xanh

Chịu tội phải trải qua muôn kiếp

Ngục tốt đầu trâu mới cho đi.

Hồn phách tuy về nơi cõi quỷ mà thi thể còn nằm trong áo quan. Hoặc cách ba ngày năm ngày, hoặc đương sáu, bảy tháng, thây rữa ra thì sinh trùng, thành máu, hơi hôi xông khắp đất Trời, sình trương gớm ghiếc chẳng dám nhìn, mau mau hối thúc thảy vào nơi đống lửa hoặc chôn vùi nơi muôn dặm núi hoang. Thuở xưa hồng nhan im lìm đã trở thành lò tro lạnh, ngày nay xương trắng nơi hoang vu đã biến thành gò đất. Bài tụng của Ngài Hàn Sơn có nói:

Mặt hoa, da phấn đẹp như mơ

Ướp hoa, xông hương áo phất phơ

Ngày nay phong lưu đâu chẳng thấy

Liễu xanh, cỏ thơm, xương nằm trơ.

Ân ái đến đây là hết rồi, anh hùng thuở xưa nay còn đâu, nước mắt như mưa chốn cô liêu, gió thảm thổi lạnh vèo vèo, đêm tàn quỷ còn gào khóc, lâu năm quạ mổ chim rỉa, bờ hoang, khắp chốn là bia đá, trong đám liễu xanh treo xuông vàng mã, đến chỗ này có ai không tỉnh ra. Ngài Hàn Sơn nói:

Chim mổ quạ rỉa hết thịt da

Gió thổi, nắng soi, đầu lâu khô

Trước mắt thử hỏi kẻ bàng quan

Nhìn kỹ hình hài mình thử xem.

Kẻ có mắt thôi không còn đắm đuối, quay người chạy trốn khỏi bến mê, chớp mắt xé toạc lưới ái, tạo kế sống nơi hang quỷ nghỉ ngơi. Muốn biết trên cục thịt có chân nhân thì dù nam hay nữ cũng phải tu tập. Kẻ trí người ngu đều có phần. Chỉ xin soi chiếu lại mình liền biết bản thế vốn không.

Nếu chưa thể họ đạo tham thiền thì nên siêng năng trì trai niệm Phật, bỏ ác làm thiện, bỏ cũ tu mới, biến lục tặc thành sáu Thần thông, lìa tám thứ khổ được tám thứ tự tại, bèn có thể bảo Trời, hành hóa không ngăn ngại, thay Phật độ người, được mọi người tuyên dương, giúp gia tộc được giải thoát, giúp nơi nơi đều được giác ngộ, dạy mọi người ra khỏi trầm luân, trên giúp chư Phật chuyển bánh xe pháp, dưới cứu chúng sinh ra khỏi biển khổ, lời Phật nói không tin thì còn lời nào đáng