Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Lịch sử và tiểu sử
Câu Chuyện Về Bồ Tát Và La Hán
- Tác giả
- Bành Học Văn
- Thông tin
- Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)
CÔ GÁI MỒ CÔI VÀ QUỐC VƯƠNG
Trong Xá Vệ thành có một quả phụ. Số mạng bà ta vốn khổ, người chồng trẻ tuổi đã chết, để lai cho bà một bào thai. Sau khi con gái ra đời, cuộc sống của hai mẹ con có thể nghĩ cũng biết là cực khổ, gian nan thế nào.
Người mẹ mỗi ngày phải lê trên đường phố khất thực, để nuôi con khôn lớn từng ngày. Tuy là chưa từng ăn một bữa ăn no, không được mặc một chiếc áo mới, chỉ có hai mẹ con nương tựa nhau để sống, nhưng họ vẫn sống một cách ngoan cường... Vả lại trong chớp mắt đứa con gái cũng trở thành một cô gái mười bảy tuổi rồi.
Cô con gái sinh ra trong gia đình nghèo khổ cơ hàn, cô đơn, sắc mặt xanh nhợt, nhưng những thứ này không thể dấu nổi vẽ mỹ miều và sức sống của thiếu nữ tuổi thanh xuân. Cô ấy đoan trang tú lệ, ôn hòa cẩn thận, thuần khiết, trong sáng, nhân phẩm hiền thục, là một cô nương tốt thấu tình đạt lý. Không những như thế, cô còn được kế thừa gia đình có truyền thống học hành, thuộc làu kinh thư, thông hiểu nghĩa niệm kinh. Cho nên, dù cuộc sống có đói rét cơ hàn, thì người mẹ vẫn còn một niềm an ủi và ngưỡng mộ là đứa con giái dù khổ cực, họ cương quyết không bán sách để nuôi thân.
Ngoài ra, người mẹ hàng ngày vẫn dạy con rằng: Phải giữ gìn đạo làm vợ, không thể tùy tiện xuất đầu lộ diện, đặc biệt là đối với người lạ. Trước mặt người ngoài, phải cẩn thận tự trọng, nhất định không được coi thường. Con gái luôn luôn làm theo lời dạy của mẹ, chân không bước ra khỏi cửa.
Tuy cô gái mồ côi chỉ ở nhà nhưng lòng cô ấy rất cao thượng. Trong lòng của cô ấy, có hai nguyện vọng lớn lao đang ấp ủ. Đây chính là bí mật lớn nhất của cô ấy, thậm chí cả mẹ mình, cô cũng chưa nói ra. Cô gái mồ côi này cả ngày ở trong phòng mong đợi một ngày có thể thực hiện được mong ước.
Một ngày nọ, quốc vương xuất cung du hành, rong ruổi trên lưng ngựa. Đang lúc du ngoạn, đột nhiên thấy một con chim đậu ở trên đỉnh mái nhà bên đường, hót lên tiếng kêu bi ai, lưỡng lự không chịu bay đi. Quốc vương cảm thấy con chim này thật lạ:
"Âm thanh vang dội của đoàn người và ngựa đông như thế, sao con chim này không kinh sợ bay đi, mà còn đậu trên mái nhà rất tự tại. Sao lại có gan to như thế chứ? Hay thật, hay thật".
Nghĩ rồi, quốc vương nắm chắc dây cung, lấy mũi tên. Trông dáng vẻ cử động khác thường của con chim này khiến cho quốc vương có hứng săn bắn. Quốc vương giương cung kéo tên, nhắm kỹ con chim, một mũi tên bay ra là trúng ngay con chim ấy, nó vỗ đôi cánh nhấc mình lên, mang theo mũi tên bay khỏi mái nhà, bay thẳng vào trong nhà một cách khó khăn.
Quốc vương bèn lệnh cho người hầu cận đi mang mũi tên ấy về. Người hầu không dám chậm trễ, vội vã đuổi theo dấu vết của con chim, chạy đến trước cửa ngôi nhà vừa trông như đã lâu năm không tu sửa, cũng không màng gõ cửa, xông vào không chút khách sáo lịch sự, tìm kiếm lục lọi khắp nơi.
Đột nhiên, trong nhà vang lên một tiếng nói ôn hòa của một cô gái: "Đừng tìm nữa, mũi tên ở đây này, cầm lấy mà đi đi".
Nói rồi, con chim bị thương ấy từ trong nhà bay ra, trong chớp mắt chẳng thấy hình bóng nó đâu nữa, mà chỉ thấy mũi tên rơi "bộp" một tiếng ở ngoài sân.
Người hầu bắt đầu có chút nghi ngờ, ngơ ngẩn trông về mũi tên trên đất, nhưng trong đầu ngược lại chỉ nghĩ đến cô gái, chỉ nghe tiếng nói không thấy mặt, ngoài cửa tiếng ngựa hí dồn vang, nhắc nhở người hầu, hắn vội vã cầm lấy ngự tiển của quốc vương. Hắn vọt ra ngoài sân, chạy thục mạng.
Cô gái thần bí chỉ nghe tiếng không thấy mặt ấy, chính là con gái mồ côi của người quả phụ.
Lại nói đến quốc vương, trách hỏi người hầu tại sao lâu như thế mới mang mũi tên về, người hầu bèn kể lại chuyện cô gái ấy phóng sinh trả tên mà mình đã gặp. Quốc vương nghe xong cũng cảm thấy lạ, nhưng không để ý.
Năm này, vương hậu quốc vương đột nhiên bệnh vong. Tang sự làm xong, ông phái người tìm kiếm khắp nơi một cô gái đẹp ngoan hiền, để thay vào tôn vị của vương hậu. Nhưng tìm khắp trong nhân gian, vẫn không có một cô gái nào như đức vua yêu cầu, không phải là không đẹp, thì là không cao nhã, không phải là không hiền đức, thì chính là không tài trí, nói chung, một cô gái tôn quý phẩm hạnh song toàn, dung nhan kiều diễm thì thật là khó kiếm.
Đang khi quốc vương buồn rầu chau mày, lo lắng không vui, tên cận thần đuổi chim lấy tiển ấy nhắc nhở với ý thăm dò:
- Bệ hạ còn nhớ lần xuất cung tuần du trước, khi bắn một con chim gặp một cô gái kỳ lạ không? Tuy không gặp mặt nhưng nghe tiếng nói trong trẻo ngọt ngào, như rót mật vào tai, có thể đoán là đang độ tuổi yêu đương. Lại nói hành động của cô ấy, vừa trông thấy thì đã biết một cô gái có đọc sách thông hiểu lý lẽ, vã lại có lòng từ bi khoan dung, nhất định là quí nhân. Hiềm một nỗi, nhà cô ta rách nát hoang tàn, trông ra thì gia cảnh khốn cùng suy lạc, rất cơ hàn; lại không phải là nhà thân quan thích quốc, địa vị thấp hèn, e bệ hạ ngại địa vị của cô ấy, khó sách lập vào ngôi vương hậu. Không biết ý bệ hạ như thế nào? Bệ hạ có muốn tiểu thần tìm rõ nguồn cơn một lần không?
Quốc vương trầm ngâm nói:
- Cũng được, xem ra cô ta không giống người trong thiên hạ. Còn địa vị, không phải chỉ cần một câu nói của quốc vương ta đây thì mọi chuyện sẽ yên ổn sao? Quan trọng là nhân phẩm tướng mạo của cô ta. Thế này đi, ngươi nhanh chóng mang cô ta về cung, ta sẽ mới thầy tướng số xem tướng diện cho cô ta, xem thử mạng của cô ta là hung hay kiết, là tiện hay quí, sau đó hãy quyết định.
Cận thần làm sứ giả của quốc vương phụng mệnh đến nhà cô gái mồ côi ấy, chỉ có một mình cô trong nhà. Sứ giả đứng trong vườn, ngẩng đầu, ưỡn ngực, nhón chân gọi to rằng:
- Cô gái trong nhà, mau ra đây! Quốc vương triệu cô vào cung hỏi chuyện, không được thất lễ, nhanh lên!
Nào ngờ gọi hết ba lượt, trong nhà vẫn không chút phản ứng, cũng không có người ra. Khiến trong lòng cận thần có ý không vui: "Ta đường đường là đặc thần của quốc vương. Sao lại dám thất lễ?", sứ giả lại thét lớn:
- Ngươi chẳng qua chỉ là một cô gái bần tiện, có lý do gì mà thanh cao? Đến quốc vương cũng dám mạo phạm sao? Mau ra đây!
Nói vừa dứt lời thì nghe tiếng đáp lại từ trong nhà:
- Chẳng lẽ người bần tiện lại không phải là người sao? Chẳng lẽ ngôi nhà hàn vi không phải là nhà sao? Nên nhớ người bần tiện cũng có tôn nghiêm, nhà hàn vi cũng có quy củ. Người đã là đặc sứ của quốc vương phái đến, tại sao lại mạo phạm thất lễ xông vào nhà người khác thế, vả lại còn hô to gọi nhỏ, tại sao một tý qui củ lễ nghi tối thiểu cũng không hiểu thế?
Sứ giả đang khi bị mắng liên hồi, ngạc nhiên đến nỗi há hốc mồm ngơ ngác, chỉ thấy rèm cửa vừa vén lên, một cô gái thướt tha yểu điệu, quí phái tao nhã, diện mạo thanh tú thuần khiết xuất hiện trước mắt. Một chút ngại ngùng khiến khuôn mặt cô có hơi ửng đỏ, đôi mắt long lanh có thần, càng hiện rõ dung nhan kiều diễm, môi mắt mê ly.
Sứ giả khen thầm, cảm thấy rất tốt, bất chợt lùi hai bước, nhắc lại ý chỉ một lần nữa. Sau đó nói thêm một câu: "Cô thật là một viện ngọc trong ngôi nhà nhỏ, sao lại to gan đến thế?"
Cô gái mỉm cười, hỏi một cách rất kiêu ngạo:
- Quốc vương có việc gì mà phải ngài đến mời tôi vào cung thế? Chẳng lẽ để tôi làm nô tỳ nô bộc? Nhà tôi có quy có củ, an phận thủ thường, chưa từng phạm qua vương pháp, dựa vào đâu mà bắt tôi làm nô tỳ? Nếu như đến triệu tôi vào cũng làm vương hậu, vậy thì ngài thành ra là người hầu của ta. Nhưng ngươi lại dám khinh cử manh động như thế, thô lỗ như thế? Vả lại còn dùng ngôn ngữ bất cung bất kính để trêu ghẹo, sỉ nhục bổn cô nương, điều này không phải là bức bách uy hiếp sao? Bổn cô nương tuy địa vị nhỏ nhoi, không phải là đại gia khuê các, hào môn quí nữ, nhưng lòng tự tôn của ta quyết không cúi đầu trước quyền lực bức bách uy hiếp này đâu!
Nói rồi, cô đi thẳng vào nhà, đầu cũng không màng quay lại.
Sứ giả nhanh chóng đi về cung, thuật lại rành mạch sự thể cho quốc vương nghe, trong lòng vui vẻ. Quốc vương nghe xong, luôn miệng kêu tuyệt, lập tức triệu văn võ bá quan lại, sau đó phái năm trăm tài nữ cùng đi nghênh tiếp.
Chiếu lệnh vừa phát, trên dưới trong cung lập tức ríu rít lên, không đến một buổi trời, tất cả chuẩn bị nghênh đón hàng hàng lớp lớp trên đường.
Chỉ thấy sứ giả ngồi trong xe trang trí một cách trang trọng tôn nghiêm, ngũ mã gia ngự (người điều khiển xe có năm ngựa) đánh một chiếc xe hoa to lớn chứa đầy sỉnh lễ bò, dê, heo, rượu..., có mười vạn tinh binh làm tiền đạo, xe cộ lớn nhỏ không dưới một ngàn, phiêu kỵ mã hàng trăm hàng vạn; thị vệ nô bộc có mười hai vạn người; thêm vào đó đội nhạc trống chiếng rầm rộ, thổi thổi đánh đánh, âm thanh vang dội, kinh thiên động địa, đội ngũ kéo dài đến mấy mươi dặm. Bá tánh men theo đường trông coi không thể nào kể xiết.
Đội ngũ đón dâu trước nay chưa từng đến trước nhà của cô gái. Sứ giả xuống xe, khấu môn bái thỉnh rất cung kính. Cô gái được mẹ dẫn ra gặp sứ giả. Trong cảnh tượng này, trong lòng ngường ngượng, nói:
- Đa tạ đặc sứ đại nhân, văn bõ bá quan và thị vệ sứ thần. Trên đường đi vất vả mệt nhọc, thật là phiền mọi người! Đứa con gái ti tiện bần cùng của lão, đâu dám phiền chư vị đại nhân, thị thần gian khổ như thế.
- Ý đến của sứ giả ngài không nói cũng biết, nhưng e là tôi không đủ sức, đành để chư vị không làm tròn chiếu lệnh của quốc vương. Nghĩ tôi xuất thân bần tiện, cử chỉ thô thiển, tuổi tác lại nhỏ nhoi, không hiểu chuyện đời, vô đức vô công.
Sứ giả vừa nghe cô gái nói như thế, trong lòng vội vả, toát mồ hôi lạnh. Muốn thuyết phục cô ta, nhưng nhất thời lại tìm không ra lời thích hợp. Không đợi sứ giả đáp lời, cô gái lại nói tiếp:
- Tỳ nữ đã không có diện mạo hoa nhường nguyệt thẹn, cũng không có tiếng nói ngọt ngào trong trẻo, thân thể không mượt mà như tử ngọc kim hoa, không có hương thơm chiên đàn (cây đàn hương); nói chuyện thiếu mỹ đức trung nghĩa hòa hợp, nhân từ lương thiện, cử chỉ không biết thâm thiển tiến lui uyển chuyển. Cho nên không thể đương nổi chức vị vương hậu. Tấm lòng của quốc vương và lễ vật của chư vị e rằng tôi cũng không có tư cách để nhận lãnh, các vị lần này e chỉ là có thể phí công vô ích rồi.
Sứ giả và văn võ bá quan không ngờ rằng, nhưng lời vàng ngọc ấy lại được nói ra từ một cô gái bình thường như thế này. Vì vậy, vừa nghe xong, không ai không cảm kích, bội phục, gật đầu khôn xiết, luôn miệng ngợi khen. Ngay lập tức, họ bèn gọi năm trăm tài nữ lại, dặn rằng:
- Các vị có biết tại sao những người hồng nhan thanh xuân, lại bạc phước chỉ làm một nô tỳ như thế này không? Vẻ đẹp bên ngoài là chưa đủ. Đã mang mệnh nô tỳ hạ nhân thì hãy an phận thủ thường, khắc chế mình đi, phục thị tốt cho quốc vương, tu luyện thiện tâm mọi lúc, làm nhiều việc thiện, tuân theo mệnh lệnh của nhà vua, không phạm cũng qui.
Các tài nữ luôn miệng hứa, tạ sự giáo huấn của sứ giả và văn võ bá quan. Sau đó, lại gọi hai ngàn năm trăm vị công tử đến hầu:
- Người sinh ra vốn đã không phân quí tiện, nhưng một người nếu ngày sau trong quá trình trưởng thành có thể chuyên tâm, cầu học, đắc đạo ý đối nhân xử thế và chân lý cuộc đời, người này chính là nhân thượng chí tôn chí quí. Các ngươi đều là hậu duệ của quan lại, công thần, học giả. Tiền bối của các ngươi đều vì quốc gia lập công, lập nên sự nghiệp. Các ngươi không thể ngồi không để hưởng thành quả đó, nhưng cũng không cần quảy gánh gì cả, nên tìm vết chân của tiền nhân để đi theo con đường của mình.
Các thiếu niên công tử đều cúi người thi lễ, tạ lời giáo huấn.
Lúc này, bá quan từng người, từng người một bước lên phía trước, dâng sính lễ của quốc vương cho cô gái: Một ngàn bánh vàng, hai ngàn bánh bạc; vòng đeo hoa lệ, pha lê tinh luyện, trâu châu lấp lánh, san hô nhiều kiểu dáng, hổ phách thần bí; bạch tố thiên thất, ngự liêm thiên thất; hằng trăm chiếc áo lụa là quí hiếm, đỏ, nâu, tím, xanh, vàng, trắng, còn có các lại cỏ thơm, túi thơm, phấn thơm, không dưới ngàn loại. Bá quan, sứ giả cũng quỳ xuống, cầu xin cô gái tiếp nhận lễ vật theo họ vào cung.
Cô gái bị ép đến nỗi không thể từ chối. Sứ giả trông thấy thế, nhân cơ hội này, liền ra lệnh dâng y phục vương hậu cho cô gái, cùng trăm thứ trang sức trang điểm kèm theo, rồi lệnh cho cung nữ nhập cung phục thị vương hậu ăn mặc trang điểm.
Một lúc sau, chúng tài nữ vây quanh tân vương hậu vinh hoa phú quí, tôn nghiêm trang nhã, rạng rỡ kiêu sa xuất hiện trước công chúng. Văn võ bá quan trông thấy, tung hộ vạn tuế, khen ngợi, tất cả đều cho rằng có một vị vương hậu như thế này, quốc gia tất nhiên hưng thạnh thái bình. Những cung nữ ấy, các người hầu ấy càng vui mừng khôn xiết, vây quanh vương hậu, như con tìm thấy mẹ vậy, họ cảm thấy vô vàn hạnh phúc. Đó là ngày trời quang mây tạnh chim hót líu lo, đúng là một cảnh tượng tốt đẹp.
Đội ngũ đón dâu này lại lần lượt kéo về vương cung. Cứ như là cưới được một phu nhân tôn quí trên thế gian hiếm thấy vậy. Trên dưới trông ngoài cung điện đều lộng lẫy nào là xanh vàng đỏ tím... sáng rực một vùng. Năm trăm người hầu tiến vào cũng bái kiến quốc vương. Quốc vương trông thấy trong cung sáng chói rực rỡ, ngơ ngác không hiểu. Sứ giả vội vàng thuật lại tỉ mỉ, cặn kẻ quá trình đón dâu, sau đó gọi các cung nữ dìu tân vương hậu vào cũng bái kiến quốc vương.
Cô gái mồ côi tiến vào cung, ngại ngùng e thẹn, cúi đều quỳ bái, dáng vẻ thướt tha, nhu nhã, dù chỉ một động tác nhỏ cũng đều thể hiện phong thái khoan thai, say đắm lòng người! Quốc vương bất giác gập người đáp lễ, tiến lên phía trước dìu tân vương hậu đi, cẩn thận nhẹ nhàng, càng thấy càng yêu, trong lòng khen thầnm: "A! Thật là một thiếu nữ nhu nhã hiền thục, nhân nghĩa hòa thiện, ta thật là có phúc thần. Trong thiên hạ lại có một cô gái tốt như thế này sao, ta tìm được nàng, thật là mãn nguyện!"
Từ đó, cô gái mồ côi chánh thức vào cung làm vương hậu. Bình thường nàng không nói nhiều, nhưng đã nói thì tất nói lời có lý, có nghĩa, có tiết, rất mực trung thực, chuyện khó khăn gì thì cũng giải quyết được. Mọi người trong triều, không ai không kính phục, không ngưỡng mộ. Còn quốc vương vừa yêu lại vừa kính.
Từ ngày tiến cung làm vương hậu đã là bảy ngày bảy đêm. Nhưng trong bảy ngày bảy đêm này, cô không chợp mắt được, không hề dán lưng xuống chiếu, suốt ngày suốt đêm đều vui đùa cùng ca nhân, tài nữ. Các cung nữ mấy lần truyền báo, nói rằng quốc vương muốn gặp vương hậu, nhưng đều bị cô ta cự tuyệt. Quốc vương năm lần bảy lượt bị cự tuyệt ở bên ngoài cửa, đã nhịn không nổi nữa, huống hồ chi cô ta là phu nhân tân hôn. Quốc vương bèn cho cũng nữ đi hỏi rõ nguyên nhân, tại sao vương hậu không gặp mặt.
Không bao lâu, cung nữ về tâu:
- Vương hậu nói phải giữ gìn trinh tiết, muốn giữ gìn sự trong trắng, không thể bị những thứ không trong trắng làm ô uế, cho nên không thể nói chuyện với quốc vương, càng không thể gặp mặt.
Quốc vương nghe xong, vừa tức cười lại vừa tức giận. Lệnh rằng:
- Ngươi hãy đi nói cho vương hậu biết, đã gọi là một nhà, thì đã có danh phận phu thê giữa hai người. Vợ và chồng phải có ân ái, chũng chăn xẻ gối. Người vợ bảy ngày đêm từ chối chồng mình ngoài cửa, không có lý do nào không gặp mặt, đấy là nghĩa lý gì? Chẳng lẽ lại hợp gia pháp lễ nghi sao?
Một lát sau, cung nữ chuyển lời quay lại, đem nguyên lời vương hậu nói với quốc vương:
- Có một bí mật hôm nay muốn cho ngài biết. Trong lòng thiếp vốn có hai tâm nguyện lớn, một là đã thực hiện, chính là thành hôn với quốc vương, nhưng vẫn còn có một tâm nguyện chưa được thực hiện, cho nên không thể gặp mặt ngài!
Quốc vương cảm thấy tân vương hậu thật không đơn giản chút nào, toàn làm những việc mà thế gian không ai giống, đều này làm cho ngài cảm thấy có hứng thú, không hỏi rõ nguồn cơn không được.
- Vương hậu có thể nói cho trẫm biết nguyện vọng thứ hai đó là gì không?
Vương hậu trả lời:
- Thiếp từ nhỏ đã hứa nguyện, lớn lên nhất định phải được gả cho một vị quốc vương, tâm nguyện còn lại chính là phụng thờ Phật Tổ.
Quốc vương thỉnh cầu nói:
- Đã có tâm nguyện như thế, thì chúng ta hãy cùng gặp mặt trước, sau đó ta giúp nàng thỉnh Phật, thế nào?
- Không được, nếu không gặp đức Phật trước, thì thiếp và quốc vương vĩnh viễn không thể gặp mặt.
Quốc vương nghe xong lời này, ngay lập tức nổi trận lôi đình, hét lớn:
- Ngươi vốn là một kẻ ăn mày hạ tiện bần hàn, sao dám mạo phạm kháng cự một quốc vương uy quyền như ta đây! Thật là không biết tự lượng sức mình!
Vương hậu trả lời:
- Người xưa nói vận mệnh của người phụ nữ nằm trong tay của chồng, phu xướng phụ tùy, là chuyện đạo lý trời đất, thiếp và ngài đều phải thuận theo, thiếp càng phải nghiêm khắc tuân thủ đạo làm vợ. Nhưng thiếp thực sự có một sở nguyện, đã lập nên lời thề, tuyệt đối không thể vi phạm! Đại vương tuy là chí cao vô thượng, cũng không thể ép buộc thiếp được!
Vương hậu thấy quốc vương đang nổi cơn thịnh nộ, lại đang cố hết sức giữ lấy sự tôn nghiêm của mình, bèn hòa nhã khuyên giải, khai đạo rằng:
- Quốc vương là cha mẹ của bá tánh, phán đoán thị phi ngay thẳng nên lấy công lý, công đức làm gốc, sao có thể dựa vào sự ghét yêu của mình, theo tánh tình mà hành động như thế? Cách làm này đến người bình thường cũng không chấp nhận được, huống hồ ngài lại là một quốc vương được chúng dân tin yêu, mang đội.
Quốc vương bị vương hậu hỏi đến không biết phải trả lời thế nào, lại không chịu thua, càng cứng nhắc giương cổ giận dữ nói:
- Ta không cần biết nàng nói đến đạo lý gì, ta cứ làm theo cách của ta ai nói gì thì mặc, thuận ta thì sống, nghịch ta thì chết! Cho dù là ai cũng mặc!
- Quốc vương đã nói như thế, vậy thì được! Tiểu nữ cũng có một tấm lòng, nếu thuận theo lòng thiếp thì gặp mặt, không thuận theo lòng thiếp thì vĩnh viễn không gặp mặt nhau.
Quốc vương thực sự hết cách với vương hậu, nhưng ngài quá thương yêu nàng. Càng bị nàng chỉ trích, càng cảm thấy cô ta đáng yêu, càng không thể bỏ lỡ.
Cuối cùng, quốc vương nhượng bộ:
- Vậy thôi được, nàng nói làm thế nào để thỉnh cầu đức Phật đi.
- Chẳng lẽ điều này cũng khó sao? Đức Phật vốn ở nước ta, nếu thành tâm thỉnh mời thì nhất định người sẽ đến.
- Phu nhân có điều không biết, khó thì không phải khó ở chỗ này, mà khó ở chỗ văn võ bá quan. Nếu như ta mời đức Phật vào cung, họ nhất định sẽ cười nhạo ta, nói như thế, quốc vương ta đây có còn uy tín gì nữa chứ?
Vương hậu rất tự tin cổ vũ quốc vương:
- Đại vương bất tất phải lo âu, chỉ cần ngài mời đức Phật vào cung, còn thái độ của bá quan, thiếp bảo đảm họ sẽ vui vẻ, cầu còn không được, tuyệt đối không cười nhạo chê bai ngài.
Ngay ngày hôm ấy, quốc vương bèn truyền lệnh các đầu bếp của ngự thiện phòng (bếp của nhà vua) bảo họ ngày đêm làm một bữa cơm cho mười vạn người. Sau đó phái cung nữ đi hỏi vương hậu.
- Ta đã truyền lệnh chuẩn bị bữa ăn cho mười vạn người, đến lúc đi thỉnh cầu đức Phật được rồi chứ?
Vương hậu trả lời:
- Đạo vợ là phải nghe theo chồng. Thỉnh cầu đức Phật không phải là chuyện qua loa, lấy lệ, lễ nghi không thể sơ sài được! Đại vương tốt nhất ngài nên hạ giá đích thân đi nghênh thỉnh, gặp đức Phật còn phải làm đại lễ, cung kính chứ...
Không đợi vương hậu nói xong, quốc vương bèn cướp lời nói rằng:
- Được rồi, được rồi, đến đây là chấm dứt. Nếu là ta muốn thỉnh cầu đức Phật, thì ta đi. Nếu là nàng muốn thỉnh cầu đức Phật, vậy thì nàng đi. Ta sẽ không thay giúp.
- Đại vương hàng ngày tôn quý uy nghiêm, lại là chồng thiếp, thiếp chỉ làm ngài mất chút sức lực, chứ làm sao chống lại được uy lực câu chữ của ngài. Nể tình vợ chồng, ngài hãy đích thân đi một chuyến, nếu không, chúng ta không phải như người xa lạ không duyên không phận sao?
Không nhắc đến tình vợ chồng thì thôi, nhắc đến chỉ làm chạm vào nỗi đau của quốc vương, ông không vui vẻ, ném ngay một câu oán giận rằng:
- Sao, "phu thê" gì chứ? Chẳng lẽ chúng ta đã là vợ chồng rồi sao? Đã không thành phu thê chánh thức, lại nói gì đến tình duyên, đạo nghĩa!
Vương hậu nghe xong, trầm ngâm không nói, trên mặt ửng đỏ, càng tăng thêm sự quyến rũ mê người, quốc vương sợ nàng đi một mình, lại càng sợ nàng sẽ bỏ đi luôn, nên lệnh cho vệ binh trong ngoài cũng và tuần đêm càng phải canh phòng cẩn mật, chú ý lưu tâm, đóng kín cửa cung, nhất thiết không thể đẻ cho vương hậu ra ngoài. Ba bước một lính canh, năm bước một trụ gác, cảnh thượng trong cung như đang bố trí thiên là địa võng, đến một con chim cũng đừng hòng ra khỏi.
Lại nói đến vương hậu, nàng cũng cảm nhận được tất cả, vả lại cung nữ bên canh nàng cũng thấy nhiều hơn, chia theo giờ giấc hầu hạ nàng, canh giữ không rời mắt. Trong lòng nàng hiểu rõ, quốc vương sẽ không đi thỉnh cầu đức Phật, vả lại còn thể hiện sự không tin tưởng mình, phái nhiều người như thế trông coi, giam lỏng mình. Nàng lắc đầu thở dài, bèn biến mất.
Các cung nữ và phi tần thấy vương hậu đột nhiên biến mất, hốt hoảng cả lên, chạy tán loạn tìm kiếm khắp nơi. Nhưng trong ngoài cung, bụi cây góc tường lục tung mọi ngõ ngách, vẫn không tìm được gì.
Lúc này quốc vương rất hối hận, đứng xuôi tay tiu nghỉu, nước mắt chảy dài: "Đều tại ta, đều tại ta cả, nhất thời cố chấp, nói những điều làm tổn thương lòng nàng, bây giờ có hối cũng không kịp nữa rồi, làm sao đây? Làm sao đây? Chỉ cần nàng có thể quay trở lại, bảo ta làm gì cũng được, chuyện gì ta cũng làm theo nàng".
Các phi tần bên cạnh nói:
- Vương hậu không phải là do bọn chúng tôi lơ là. Đại vương nên theo lòng nàng, tùy ý nàng mới được, sao có thể làm theo sở thích của mình mà nặng lời tổn thương đến vương hậu chứ. Hiện nay sự tình cũng đã rõ, vương hậu không phải là hạng phàm phu tục tử, mà là quý nhân từ trên trời! Như bây giờ đại vương ép quá, nàng bỏ ra đi, bảo bảy mươi mốt người chúng tôi phải đi theo ai bây giờ? Ôi...
Cung nữ và các người hầu khóc than kể lể ở bên cạnh, như là tân nương chết rồi vậy, đại thần khanh tướng đều thương tiếc, oán trách; đến cả chim chóc cũng không buông tiếng hót, thê lương đến nát lòng. Quốc vương càng đau khổ, ngẩng mặt lên trời than thở, nước mắt đầm đìa. Bá tánh thị dân đều ngưng đốn công việc, nông dân bỏ cả ruộng đồng. Chợ búa tiêu điều, mọi người ngồi lại bên nhau, ôm đầu khóc...
Bảy ngày bảy đêm qua đi, quốc vương nằm trên giường, không động đậy, không ăn, không uống. Các cung nữ thấy tình cảnh này, đều cuống cuồng khuyên can ngài:
- Đại vương, ngài cứ như thế này thì không được, có bỏ nước, quên tính mạng thì cũng không thể khiến vương hậu sống lại! Không biết ngài đích thân đi gặp đức Phật, thỉnh cầu ngài vào cung, có lẽ đức Phật sẽ giúp được chúng ta.
Quốc vương gặp đức Phật, lập tức quỳ xuống khấu đầu bái lạy, nói rõ ý định đến đây, muốn thỉnh cầu đức Phật vào cung. Đức Phật hỏi quốc vương:
- Thân là quân vương của một nước, chính sự quốc gia nhất định bận rộn, không ít lo âu, thật là nhọc thân. Mạo muội hỏi ngài một câu, ngài trị vì quốc gia vẫn cường thịnh chứ, cuộc sống của bá tánh có bình an không?
Quốc vương buồn sầu nói:
- Tuy nói là quốc thái dân an, nhưng có một việc lớn mà tôi chưa giải quyết được, đến nỗi ngày nay nước buồn dân oán. Điều do tôi mà ra cả. Cho nên đặc biệt đến đây thỉnh cầu người, để thực hiện nguyện vọng trước đây nên làm mà chưa làm, cũng là bù đăp lương tâm. Nhưng nguyện vọng của tôi thế nào đây?
Đức Phật thấy tâm trạng của quốc vương hối hận và tuyệt vọng, trong lòng đã biết. Ngay tức khắc, đức Phật được mời lên ngự xa, cùng tiến về cung điện.
- Quốc vương mời đức Phật đến cung rồi! Đây là nguyện vọng của vương hậu.
Tin tức vừa truyền đi, trên dưới cả nước đều chấn động, mọi người đều kỳ đợi đức Phật có thể mang lại hạnh phúc cho quốc gia, cho rằng vương hậu sùng bái đức Phật như thế này, nhất định có nguyên do gì.
Quốc vương cung phụng đức Phật như thượng khách, chuẩn bị vị trí tôn quý. Đức Phật vừa an tọa thì trông thấy vương hậu dẫn chúng thị nữ mỹ nhân và tài nữ tổng cộng có ba ngàn năm trăm bảy mươi mốt người tiến về đức Phật thi đại lễ. Tất cả mọi người tại tọa, chỉ có Phật nhãn của đức Phật mới có thể trông thấy vương hậu, mà tục nhãn của quốc vương, tài nữ, phi tần vốn không thể trông thấy.
Đức Phật quay đầu lại trông thấy quốc vương tâm sự nặng trĩu, u sầu trên mặt, mỉm cười và từ tốn cất tiếng nói rằng:
- Bệ hạ, vương hậu mà ngài sớm tối hằng mong, xa tận chân trời gần ngay trước mắt! Ngài trông ai đang đứng trước đây?
Quốc vương định nhãn lại, vừa kinh hoảng, vừa vui mừng:
- Ôi! Đây chính là vương hậu của trẫm sao! Vương hậu, thật là nàng sao?
Văn võ bá quan, phi tần, tài nữ cũng với những người trên dưới trong cung đều hoan hỷ cả lên. Quốc vương ngay lập tức hạ lệnh bày biện chay yến, để nói lên tấm lòng cảm kích. Dùng xơm chay xong, đức Phật nói với chúng sanh:
- Hôm nay là ngày đáng mừng, đáng vui, trong lòng chư vị có nguyện vọng gì hãy nói ra đây, ta nhất định sẽ đáp thành ước nguyện của các ngươi.
Quốc vương vội vã hỏi rằng:
- Vương hậu của ta xuất thân nghèo khổ, địa vị nhỏ nhoi, còn là một đứa mồ côi cha. Bây giờ làm vương hậu của một quốc gia, vả lại nhân nghĩa hiền đức, tấm lòng từ bi lương thiện, nói chuyện rung động lòng người, luôn sợ sẽ làm tổn thương người khác. Một vương hậu tốt như thế này thiên hạ được mấy người? Sao có thể để cho nàng biến đi mất trong bảy ngày, bảy đêm, thoát ly nhân gian, đến nơi quỷ thần chịu cái khổ kinh sợ hãi hùng chứ?
Đức Phật biết quốc vương nhất định sẽ hỏi rõ nguồn cơn, bèn nói chậm rãi từ tốn rằng:
- Kiếp trước của vương hậu này vốn là một nam nhân, là một vị cư sĩ của Phật giáo, ông ta giỏi lý luận. Tuy gia tài của gia đình ông ta vô số, rất giàu có, nhưng ngược lại là một người hà tiện, tham lam tiền của, không nỡ thí xá cho Phật môn một thứ gì. Cho nên kiếp này để cho ông ta là một người nghèo khổ không thân, không phận.
Ngoài ra vị cư sĩ này còn ham mê tửu sắc - cho nên kiếp này cũng để cho ông ta trở thành con gái, cùng với cô gái khác gần gũi ngày đêm.
Đương nhiên những điều này không mất đi trí tuệ học thức của cư sĩ, cùng với thành tựu mà ông ta đã đạt được trong Phật học. Do ông ta thích kết giao với học giả nổi danh, ẩn mình tu luyện, nghiên cứu đạo nghĩa Phật giáo trong lòng nên ngày nay mới có thể gặp được ta.
Ở kiếp này, cư sĩ hóa thành phụ nữ, kết thành phu thê với quốc vương. Nhưng vì trong tiền kiếp khi cô ta hầu phụng năm trăm đức Phật, lòng không trung kiên, thân bất tận tình, cho nên kiếp này ở trong luân hồi phiền não, đầu thai thành một phụ nữ.
Đức Phật ngừng lại một lúc, nhìn quanh mọi người, rồi nói:
- Vương hậu phải qua ba mươi chín kiếp, mới có thể đắc đạo thành Phật. Đại vương cũng phải đầu thai trên trời bảy lần, đầu thai dưới trần thế bảy lần. Khi đại vương đầu thai trên trời, vương hậu là thiên nữ, hầu hạ bên cạnh quốc vương, rất tâm đầu ý hợp. Hai người các ngươi sẽ sanh tử cùng theo nhau cùng làm bạn, mấy đời mấy kiếp trung trinh không đổi, cùng giúp đỡ lẫn nhau, cuối cùng giải thoát luân hồi. Sự kiêu ngạo trước đây của quốc vương, nếu thuận theo ta, dù ta có mất mãi mãi sẽ không tái phạm nữa.
Quốc vương nghe xong trong lòng vui mừng khôn xiết, tức là đắc đạo. Ngay lúc đó ông xin đức Phật cho mình thọ "ngũ giới", sau đó truyền chiếu lệnh cho các phi tần, tài nữ, công khanh lớn nhỏ, quan sứ cùng với toàn dân bá tánh, đều phải tín ngưỡng tuân thủ "ngũ giới" - không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu.
Vương hậu trước đây cũng từng thụ qua "thập giới", nàng ở trong cung chay giới, quy định một năm ba lần đại chay, một tháng sáu lần tiểu chay, cai quản trên dưới ba ngàn năm trăm bảy mươi mốt cô gái. Quốc vương chỉnh đốn triều cương, chính trực rõ ràng, kỷ luật nghiêm minh, khoan dung đối đãi với người, hành sự có quy chế để theo, có phép tắc để dựa. Quốc gia ngày càng cường thịnh thái bình, hòa thuận yên vui. Quốc vương cho tất cả đó là công lao của đức Phật, nên sử dụng rất nhiều đất, gỗ xây chùa dựng tháp, xướng đạo Phật giáo, khiến cho người người trong thiên hạ vạn ngưỡng đồng quy.
Nhưng, sau vài năm, một làn sóng vừa mới bình yên, lại một làn sóng nổi lên. Tâm tư của vương hậu thay đổi, bà đột nhiên nhận ra quy luật cuộc sống, chính là con người hay thay đổi nhất, ý vô thường niệm, không nên nghĩ nhiều đến tình cảm, phu thê cũng không ngoại lệ. Nàng hối hận mình sinh thời không giữ được sự trinh tiết, lúc chết đi lại không trong sạch. Vì thế mà than ngắn thở dài, cả ngày áo não, lôi thôi, tóc tai rối bù, không chải chuốt tắm gội, không giống như một vương hậu tôn quý.
Quốc vương không biết vương hậu đã xảy ra chuyện gì, nhưng lại không dám đột nhiên gặng hỏi. Đang rối ruột, vương hậu đã nói với ngài:
- Đại vương bất tất phải lấy làm lạ, chuyện trên thế gian vốn đã như thế. Cho dù nhân tình thế thái biến hóa vô thường như thế nào, rốt cuộc thì cũng không tránh khỏi cái chết.
Cứ thử nói về đại vương, sở dĩ ngài yêu mến thiếp, chính vì dung nhan thiếp trẻ đẹp, yêu kiều, làn da mượt mà và mùi hương thơm ngát, nhưng những thứ này âu không phải là những thứ lâu bền, sự trẻ đẹp sẽ không giữ mãi, dung nhan sẽ già cỗi, da dẻ sẽ khô cằn, hơi thở cũng vẩn đục hôi tanh, chúng đều sẽ suy bại và biến mất.
Phu thê ân ái, nhưng khó tránh khỏi sanh lão bệnh tử, một ngày kia khi tuổi già và bệnh tật đến với thiếp, có ai mà ngăn chặn chúng lại giúp thiếp, xin đuổi nó đi chứ?
Ôi! Đời này kiếp này của con người âu chẳng phải cũng nhi nữ tình trường, phu thê giao hợp thôi sao, ngoài những điều này ra còn có gì nữa chứ? Nói như thế, cuộc sống con người quá vô vị.
Trong lòng quốc vương không cho là thế, sao lại có thể nói đây là sự hy vọng cầu mong và dựa dẫm duy nhất của một con người chứ? Chân lý của đời người đâu chỉ dừng lại ở những thứ này. Nhưng suy xét kỹ lại, quốc vương lại nói với vương hậu:
- Phu nhân là thiên nhân, là người chí tôn chí thượng! Nhất cử nhất động, từng lời nói của nàng đều quan trọng, nhất thiết không thể là lời xằng bậy bừa bãi. Nàng nên biết nhưng lê dân bá tánh, nam nữ, già trẻ đều lấy nàng làm gương, họ có thể mặc cho nàng cười nói không. Xin phu nhân hãy suy nghĩ lại, những lời nói của mình.
Vương hậu nói một cách thật tình rằng:
- Thiếp là con gái, đôi khi tùy tiện, không thể tự mình khắc chế, cho nên hay lo lắng, không yên, cho nên muốn nói rõ với ngài, chẳng qua là thiếp có cái sáng suốt tự biết, số mệnh của người con gái chính là như thế. Thiếp kính khuyên đại vương, chỉ bằng sớm tìm một cô gái trẻ đẹp thay thiếp, một người sắp sửa già cỗi này đi, tài nữ, mỹ nhân trong cung thì vô số. Đây cũng xem như là đáp thành tâm nguyện của mỗi người.
Lời này nói thật trúng tim đen của con người, nhưng quốc vương tuyệt không nổi giận, vẫn hòa nhã giải thích:
- Ta đã già rồi, bên cạnh tuy có bao nhiêu là phi tần, mà những tài nữ ấy phần lớn đều là lớp trẻ, nhỏ bé như thế, trong đó không có lấy một người vừa ý ta. Lại nói, ta và nàng có nhân duyên tiền định, sống cùng nhau đến đầu bạc răng long. Ta còn đợi ngày nàng tiễn đưa ta phút cuối cùng. Sau khi ta chết tất cả chuyện hậu sự đều do nàng chủ trì, thái tử còn nhỏ, nhất là cần phải có sự yêu thương chăm sóc của nàng, sao nàng lại có thể nhẫn tâm bỏ mặc tất cả, đi một mình như thế? Lại nói nàng có thể đi dến đâu nữa chứ?
- Chuyện sinh tử của mình khó lường trước được, nhưng đối với hạnh phúc trần tục, thực sự thiếp đã chán chường, ghét bỏ rồi, không muốn ở đây hao phí sinh mệnh của thiếp nữa. Cho nên quyết ý muốn đi tìm đức Phật, thỉnh cầu ngài để thiếp xuất gia làm Sa môn.
Lúc này quốc vương nhịn không nổi nữa, nói:
- Phu nhân nói lời này thật là kém cõi, nàng là mẹ của một nước, một vương hậu chí cao vô thượng, sao lại có tư tưởng ấy, sao lại muốn xuất gia chứ! Đây chẳng phải là để cho người trong thiên hạ cười cho sao? Những Sa môn nhỏ nhoi ấy đâu phải để cho người cao quý như nàng làm chứ? Chuyện này nhất thiết không thể làm được, tuyệt đối không cho phép! Nàng hãy bỏ ngay ý định đó đi!
Vương hậu trịnh trọng giải thích rằng:
- Đức Phật tôn quý như thế không phải đều từ Sa môn ra ư? Chẳng phải nhà vua khoác áo cà sa đã bỏ chín mươi chín nước, tám chín ngàn phi tần, tài nữ mà xuất gia cầu làm Sa môn sao? Từ xưa đến nay, những người xuất gia làm Sa môn rất nhiều, song không chỉ có một mình thiếp đây. Người xưa nói rằng: Người nữ mang họa thủy triều. Nhưng thiếp nghĩ, nhưng người đàn ông ham mê phụ nữ càng nguy hiểm hơn. Họ giống như bị rơi vào trong ngọn lửa, không thể tự vùng ra, rớt vào trong trầm luân, không cần nói đến tội lỗi có nặng hay không, mà người khác muốn cứu cũng khó nữa là! Tiền kiếp của thiếp là một tên háo sắc, kết quả là tự làm tự chịu, kiếp này làm thân nhi nữ, đó là báo ứng, cũng là sự trừng phạt mình. Nhưng thiếp hiện nay đang tỉnh ngộ. Đại vương ngài nhất thiết đừng đi con đường cũ của thiếp.
Nếu trong lòng đại vương thực sự không thể loại bỏ được phụ nữ, vậy thì ba ngàn năm trăm vị ca kỹ, tái nữ cũng đủ để cho ngài dùng rồi chứ, lại hà tất phải giữ chân một mình thiếp chứ?
Quốc vương thấy những lời vương hậu nói đều là lẽ phải, rất khó nói qua được nàng. Nhưng quốc vương vẫn không cam tâm, lại nói:
- Vương hậu nếu đã có ý đi một mình như thế, vậy thì quốc gia này để lại có mình trẫm làm sao trị vì đây? Trước đây không có nàng, tình hình trên dưới cả nước đến này vẫn còn nhớ rõ như in, nàng không thể đi, nước không có vương hậu, sẽ không còn là một nước nữa!
Dù quốc vương có cầu van nãi nĩ như thế nào đi nữa, vương hậu vẫn không lay động. Nàng kiên quyết giữ ý chí của mình, thậm chí còn khai đạo giúp quốc vương nữa:
- Quốc thổ, vương vị, bá quan, công khanh, phi tần, tài nữ, tất cả những ngọc ngà châu báu ấy, chẳng qua là áng mây qua mắt thôi, vốn không để lưu luyến, mà ngay cả bản thân con người, tất cả những thân hình, xương cốt, đầu óc, ngũ tạng, tương lai sau khi chết sẽ về với đất không biết sẽ phân ly trôi nổi đến phương nào? Cho nên, tất cả những thứ này có đáng để ngài lưu luyến, khó bỏ không chứ?
Quốc vương bị nói đến tội nghiệp, nhìn vương hậu nói:
- Hiện giờ ta để cho nàng đi một mình, nếu sau này, những phi tần, tài nữ, lần lượt theo nàng mà đi thì không phải ta thành ra cô độc một mình sao.
Vương hậu nói:
- Đã gọi là mỗi người đều có một số mệnh, mỗi người đều có phúc phận riêng của mình, không phải người khác có thể quyết định được, cũng không phải lực lượng của người khác có thể ngăn ngặn được. Đã phát sinh, thì ngăn chặn thế nào cũng không nổi, không phát sinh, cho dù có muốn cũng bằng thừa thôi. Thiếp tin là họ sẽ không đi, chỉ cần đại vương ban cho họ chút tình ân ái, chủ ý chăm sóc, lo lắng, khoan dung, nhất định họ sẽ hòa nhã theo người.
- Nhưng những người này đều sùng bái đức hạnh của nàng, một mình người đàn ông như ta sao có thể khéo xoay sở chở che, để mọi người đều vui vẻ chứ? Huống hồ trẫm chỉ sủng ái một mình nàng, nhưng người ấy cơ bản không phục tùng ta, nhưng bây giờ nàng bỏ lại ta, để mình ta đối mặt với họ, e rằng chỉ động thương, động đao với họ, mới có thể khiến họ sự ta, phục ta.
- Không phải là lý do này. Người phụ nữ luôn tôn trọng người đàn ông. Chỉ cần đại vương gần gũi với họ, nhất định sẽ bình yên vô sự.
- Không được, không được! Lòng ta vẫn mênh mông. Bất luận như thế nào đi nữa cũng phải xin vương hậu xuất diện, dặn dò ngay trước mặt, thì trẫm mới yên tâm.
Thế là vương hậu bèn gọi tất cả những phi tần mỹ nữ lại, nói:
- Các ngươi đều là con gái, từ nay về sau phải toàn tâm toàn ý phục thị đại vương, không được mạo phạm, không được khinh mạn. Ta nhân cơ hội này nói lời từ biệt với mọi người, xuất cung là Sa môn. Từ nay về sau, mọi người phải tận tâm với công việc, giúp đỡ nhau. Ta chỉ muốn đi cầu kinh phụng pháp, điềm tỉnh thoát ưu, sớm tu thành Phật đạo. Đến lúc đó chúng ta sẽ được gặp lại.
Chúng thị nữ nghe xong lập tức kêu khóc ầm ĩ, tiếng khóc kinh thiên động địa. Thiên vương Đế Thích ngay lập tức xuất hiện, bay đến tặng cho vương hậu một mảnh cà sa. Vương hậu ngay tức khắc rụng tóc, khoác cà sa lên người, lại thụ "ngũ bách giới". Vương hậu đã thực sự biến thành Tỳ kheo ni. Các phi tần, tài nữ bên cạnh đều vui vẻ. Sau đó, Đế Thích Thiên vương lại tặng cà sa và bình bát cho Tỳ kheo ni, thế là Tỳ kheo ni lại trở thành Sa môn.
Quốc vương bình tĩnh nhìn thấy tất cả, ông không giận, không buồn, không phiền, không tội, ngược lại còn cười một cách thích thú rằng:
- Công người hiền đức rõ ràng, đức hạnh vô lượng, thật là không có chỗ quy tụ nào tốt hơn nữa!
Nói rồi quốc vương cũng đắc đạo. Ông về đến vương cung, thần thái tính tình trở nên hiền lành, nếu có mất gì, cũng như là được vậy. Một vài ngày sau quốc vương đóng cửa một mình tĩnh tâm, không thượng triều, không nghe chánh trị. Văn võ bá quan xôn xao bàn luận, thấp thỏm lo âu. Cuối cùng một buổi sáng nọ, quốc vương gọi thái tử đến bên cạnh, giao phó cho chàng trị vì quốc gia. Từ đó quốc gia có một vị quốc vương mới trẻ tuổi.
Cuối cùng, quốc vương ngẩng mặt lên trời khấn nguyện: "Ta muốn làm Sa môn, ai hiểu lòng ta? Người ấy sẽ giúp ta thành ước nguyện!"
Quốc vương vừa dứt lời, thì Đế Thích Thiên vương lại xuất hiện trước mặt ngài, đích thân hóa độ quốc vương, đưa áo cà sa và bình bát cho ngài.
Từ đó, quốc vương theo đức Phật chu du khắp nơi trong thiên hạ, khiến cho quốc vương của hai mươi quốc gia đều truyền vương vị cho thái tử, xuất gia làm Sa môn. Sau đó, họ cũng đều tu thành quả La Hán.
MA QUỶ GẶP MỤC LIÊN
Trong Tệ Ma Thí Mục Liên Kinh ghi: Trước kia, tại một nơi cực kỳ hẻo lánh ở ngoại ô Xá Vệ thành có một con quỷ. Con quỷ này giỏi biến hóa, thường làm điều mờ ám, hại không ít người.
Từng có một thương nhân ở xa đến, hàng ngày vẫn đi ra ngoài để bán hàng, thêm vào đó vốn không biết nơi này có một con quỷ, cho nên vẫn đi thơ thẩn.
Đi được một lúc, hắn cảm thấy đói, vì thế hắn định nghỉ một lúc, ăn một ít lương khô rồi vào thành thuê phòng trọ. Hắn đi đến dưới một gốc cây, đặt gánh hàng xuống, lấy lương khô ra từ từ ăn. Hắn vừa ăn lương khô, vừa nhắm mắt lại tính toán xem, sau khi bán được số hàng này sẽ được bao nhiêu lời lãi.
Lúc này, con quỷ ấy đột nhiên xuất hiện, đầu tiên nó ngửi thấy mùi thơm từ trong gánh hàng tỏa ra, con quỷ doán đây có lẽ là hương liệu mà người ta thường nói. Con quỷ nhân lúc tên thương nhân này không chú ý, bèn biến thành một làn khói trắng, theo số lương khô mà tên này nuốt vào, chui thẳng vào bụng. Hắn không một chút cảm giác.
Hắn ăn no nê, lại nhấc lấy gánh gàng, đứng dậy đi về phía Xá Vệ thành. Lúc này ánh trăng cũng đã lên đến đỉnh núi.
Hắn đi không bao lâu, trong bụng lại kêu đói, trong lòng cảm thấy rất lạ, vừa mới ăn bao nhiêu là lương khô, sao giờ bụng lại kêu đói? Sau khi đi được mấy bước, bụng càng kêu kịch liệt, thậm chí bắt đầu đau lên. Hắn cảm thấy trong bụng như có gì động đậy, tiếp theo đó bụng lại càng đau hơn. Hắn thực sự chịu không nổi nữa rồi, bèn vứt gánh hàng xuống, lăn nhào trên mặt đất, miệng kêu la không ngừng. Khi hắn đã lăn cách xa gánh hàng, con quỷ nhân cơ hội này hóa thành một làn khói trắng từ trong miệng bay ra, sau đó nhấc lấy gánh hàng, chạy vụt mất. Kết quả tên thương nhân này không những bị con quỷ hành hạ đau đớn, mà còn mất đi rất nhiều hương liệu.
Chính vì con quỷ thường xuyên làm điều bậy bạ, cho nên rất ít người dám đến nơi này, nơi này cũng càng thê lương đáng sợ.
Một ngày nọ, Mục Liên có việc phải đi đến một ngôi chùa cách xa Xá Vệ thành ba mươi dặm ở ngoại thành, chập tối quay về đúng lúc đi qua nơi này. Mục Liên vừa đi đến đấy, ngay lập tức cảm thấy một luồng khí lạnh, bốn bề đều là rừng sâu rậm rạp, nhất là trong dám tạp cỏ có một vài cây tạp cũng mang một làn khí lạnh tanh.
Màn đêm dần buông xuống.
Mục Liên vội vã đi về phía trước, ngài phải về đến chùa của ngài. Kỳ thực, con quỷ ấy từ sớm đã đợi ngài ở đàng xa kia. Đợi đến khi Mục Liên đến gần, con quỷ từ phía sau gốc cây hiện ra, hóa thành một làn khói trắng, từ mũi của Mục Liên chui vào bụng của ngài. Vì Mục Liên cứ đi, nên không chú ý đến.
Mục Liên đang đi, đột nhiên cảm thấy bụng kêu lên và âm thanh càng lúc càng lớn, cuối cùng kêu như sấm sét bủa gào. Mục Liên cảm thấy rất kỳ lạ, vì buổi chiều mình đã ăn không ít cơm chay. Ngài dừng chân lại, ngồi xếp bằng trong bụi cỏ bên đường, sau khi loại bỏ tất cả những tạp niệm, mới phát hiện, thì ra có một con quỷ đang phá phách trong bụng mình!
Thế là Mục Liên nói to với con quỷ rằng:
- Con quỷ kia, ngươi còn không mau ra đây, ngươi vốn không thể hại được ta, thì cũng đừng đến quấy nhiễu đệ tử của Phật Tổ chứ, nếu không thì ta sẽ dùng phép đánh ngươi xuống địa ngục tầng thứ tám!
Sau khi con quỷ nghe thấy, những tưởng Mục Liên chỉ hù dọa nó thôi, thế là chui loạn xạ trong bụng của Mục Liên. Nhưng Mục Liên tuyệt không cảm thấy đau, bụng chỉ kêu mà thôi.
Mục Liên thấy con quỷ vẫn không chịu ra, lại nói với nó:
- Con quỷ kia, ngươi mau ra đây, đừng làm xằng với ta, ta là Mục Liên đệ tử của Phật Tổ đây.
Con quỷ nghe thấy lời này bỗng chốt giật mình hoảng sợ, nó biết Mục Liên là một người thần thông nhất trong số đệ tử của đức Thích Ca Mâu Ni Phật. Thế là nó biến thành một làn khói trắng, lại chui ra từ miệng của Mục Liên, sau đó quỳ xuống đất thỉnh cầu Mục Liên khoan dung nó.
Mục Liên tha thứ cho con quỷ, song cảnh cáo nó từ nay không được quấy nhiễu người đi đường. Con quỷ đồng ý rồi chạy mất. Từ đó, nó cũng không dám tác oai tác quái, người đi đường ở nơi này dần dần đông lên.
NGÀN VẠN KHỔ ẢI ĐỂ CẦU KỆ PHẬT
Có một Bồ tát, tên gọi là Thiện Tín. Khi ngài xuất thế, thế gian vẫn chưa có Phật pháp, nhưng ngài khổ tìm chánh pháp và tìm được đạo giải thoát.
Một hôm, đột nhiên trên không trung vang lên giọng nói như sấm truyền:
- Thiện Tín Bồ tát nghe ta dặn, từ nơi này đi về phía Đông sáu mươi vạn dặm, có một quốc vương tên gọi là Thiện Trú, quốc gia của ngài từ xưa kia có đức Phật Tổ Như Lai giáng sinh, nghi thức đức Phật một dạo rầm rộ, ảnh hưởng sâu rộng đến nhân dân. Nhưng, hiện nay đã khác, Phật pháp suy yếu dần, khắp nơi không còn một ngôi chùa, nhân dân chỉ muốn có kết quả lợi lộc nhanh chóng, đã từ lâu không tín ngưỡng Phật pháp. Ở đấy có một cô gái, rất nghèo khổ, diện mạo ty tiện thô tục, xấu xí. Nhưng cô ta biết nói nửa câu Phật kệ, hiện nay cô ta muốn truyển thụ cho người, ngài đi lấy nửa câu kệ ấy đi.
Nói rồi trên không trung trở nên yên tĩnh.
Thiện Tín Bồ tát không ngần ngại, lập tức lên đường đi phương Đông xa xôi. Sự nghèo khổ khiến cho ngài đau ốm, nhưng ngài vẫn lẵng lặng tiến về phía trước. Để Phật giáo được phục hưng thịnh vượng, dù có khổ nạn gì thì cũng không nãn lòng, nguy hiểm nào cũng không làm cho ngài lùi nửa bước. Ngài đi suốt đêm suốt ngày, cho dù đôi chân bị sưng tấy, nứt nẻ, chảy máu đi nữa.
Sắc trời ảm đạm dần, mặt trời ngả về Tây, màn đêm bao trùm mặt đất, vây lấy Thiện Tín Bồ tát. Đột nhiên từ phía trước truyền lại một âm thanh kêu cứu thê thảm, lòng ngài bỗng chốc quặn thắt. Bồ tát linh cảm có tai họa sắp đến, nên rảo bước nhanh về phía trước. Vừa đi về phía trước được nửa dặm, ngài ngẩn người.
Ở ngay trước mặt ngài là bãi lầy trông không thấy bờ, không biết rộng bao nhiêu dặm. Chỉ thấy bùn lầy nối đến chân trời, đen kịt như những đám mây đen trên trời, khiến lòng người hốt hoảng kinh sợ. Tiếng kêu cứu vừa rồi thê thảm vô cùng, chắc chắn là người nào đó vừa bị lún, Thiện Tín Bồ tát dựng tóc gáy, toàn thân run rẩy. Lúc này, một con quạ bay ngang đầu, chắc chắn là mệt mỏi, bèn dừng lại nghỉ trên bãi bùn, nào ngờ vừa đáp xuống liền bị lún sâu, phút chốc mất tăm mất tích. Lại có một đám cỏ khô bị gió đêm cuốn bay lên không trung, bay phất phơ cuối cùng rơi xuống bãi bùn lầy cũng lập tức biến mất. Bãi lầy không bờ bến này, trong đêm tối như miệng của một con thú vô lượng, đang chầu chực nuốt chửng Thiện Tín Bồ tát.
Thiện Tín Bồ tát ở nơi này, cảm thấy mình đang vượt qua kiếp nạn, nhưng gian nan mệt nhọc ngày đêm xem như mắt trắng, không khỏi tang thương cực điểm. Quay về thì không được, mình không được Phật kệ, sao có thể làm cho Phật pháp quang đại chứ? Thiện Tín cúi đầu, trông thấy mảnh áo rách nát và vết thương be bét máu ở chân của mình, một nỗi đau nhói lòng chạy khắp thân thể. Thiện Tín nhịn không nổi than rằng:
- Hôm nay mình chết ở trong bãi lầy này thôi! Thưa đức Thế Tôn, con chết vì ngài, cũng rất mãn nguyện!
Nghĩ rồi, Thiện Tín Bồ tát cả gan đi về bãi lầy phía trước. Khi chân bước xuống bùn lầy, trong đầu ngài luôn có ý nghĩ rằng mình sắp phải chết.
Nhưng nào ngờ được sự việc xảy ra, ngài không những không chết, mà dưới chân còn hiện ra một con đường bằng phẳng ngay ngắn sáng rạng. Con dường thẳng tắp đến phía Đông của bờ bên kia, thông đến tận chân trời.
Trong lòng Thiện Tín Bồ tát cả mừng, bỗng chốc quên đi tất cả mọi phiền não đau khổ. Trên con đường thẳng tắp sáng rạng ấy, càng đi càng hưng phấn, chớp mắt đã đến đất nước của Thiện Trụ vương.
Nước của Thiện Trụ vương bao phủ một vùng hoang vắng, men theo con đường người đông như kiến, đang bận rộn buôn bán, nhưng không có đến một người tín ngưỡng Phật pháp, cũng không thấy lấy một ngôi chùa hoặc đền thần. Thiện Tín Bồ tát như về đến nước mình, không có Phật pháp, tất cả đều hỗn độn khôn cùng.
Khi tiến vào thành đô của Thiện Trụ, Tiện Tín Bồ tát đã bi thương cực độ, vì khắp nước đã luân lạc vô đạo như thế này. Ngài nghĩ càng đau lòng, không khỏi khóc to.
Khóc rồi, ngài bèn đi tìm cô gái xấu xí. Cô gái xấu xí ấy sống ở trong một ngôi nhà lá. Bốn bề thông thoáng sáng sủa, rách nát khôn cùng. Vừa gặp Thiện Tín, cô gái xấu xí ấy ngẩng đầu hỏi rằng: "Người khách phương xa, ngài tìm tôi làm gì?"
"Tôi vốn đến đây để bái người làm thầy", Thiện Tín Bồ tát chăm chú nhìn cô gái một cách nghi ngờ, cung kính quỳ xuống trước mặt cô gái. Trong lòng nghĩ, cô gái xấu xí như thế này có thể nói kệ ngữ, thật là siêu việt khác người.
"Ngài theo tôi học gì chứ?", cô gái xấu xí ấy hỏi.
"Đệ tử đến đây học tri thức của sư phụ". Thiện Tín vẫn cung kính đáp.
"Ta chẳng có học vấn gì, chỉ biết nửa cậu Phật kệ".
Thiện Tín Bồ tát vừa nghe thấy, vui mừng nói: "Con từ ngoài sáu mươi vạn dăm đến đây để tìm sư phụ, trên đường trải qua bao nhiêu là gian nan, chính là để học nửa câu kệ này, mong muốn hưng chấn đại pháp Phật gia".
"Vậy thì được, ngài đến đây ngồi xuống đi".
Thiện Tín không dám chậm trễ, vộ vàng đến ngồi, chuyên tâm đợi cô gái đọc nửa câu Phật kệ.
Cô gái niệm tụng:
Tất cả chuyện ác chớ nên làm,
Nửa điều thiện đức tất thành tâm".
Thiện Tín Bồ tát vừa nghe xong, cảm giác thanh thản, thoải mái lan khắp người, trong lòng tự nhiên thông suốt, tập trung suy nghĩ ý nghĩa kệ ngữ, nhẩm đọc tinh thông, ghi khắc trong lòng.
"Nhờ kỹ rồi chứ", cô gái hỏi.
"Không những nhớ kỹ, mà còn lý giải tinh thông", Thiện Tín trả lời.
Cô gái không nói lời nào nữa, Thiện Tín cáo từ ra về.
Thiện Tín từ đó có được thần thông, nhanh chóng quay trở về nước mình, đi khắp nơi tuyên truyền câu kệ ấy, lại tích công đức, đạt được công phu vững chắc tin dùng vĩnh viễn không mất.
Từ đó, tất cả ma quỷ, yêu quái đều thuận theo ý nghĩa câu kệ mà quy hóa, nhân dân quy y Phật pháp trở lại, quốc gia được thần phù trợ, gió thuận mưa hòa, tai họa được giải trừ, vạn sự hưng thịnh.
Thiện Tín Bồ tát than: "Trước đây khi tôi không biết câu kệ này, thấy mình như ở vào giữa vòng sinh tử, nhưng hôm nay có được câu kệ, vì chúng nhân giải ý nghĩa kinh pháp, làm việc thiện, càng tin tưởng Phật pháp vô biên, chiếu rọi vạn vật".
Sự tích của Thiện Tín Bồ tát từ đấy lưu truyền đến nay, công đức của ngài cũng khắc ghi sâu sắc trong lòng mọi người.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
