Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Lịch sử và tiểu sử
Câu Chuyện Về Bồ Tát Và La Hán
- Tác giả
- Bành Học Văn
- Thông tin
- Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)
TIỀN THÂN ĐẠI THÁC KIM SINH HỐI
Trong Pháp Cú Thí Dụ Kinh, Đa Ma La quốc không phải là nước lớn, nhưng Phật pháp giáo hóa thịnh hành, tịnh xá đâu đâu cũng có.
Nước này lại được ân sủng của đức Phật, thiên thời, địa lợi, nhân hòa đều có cả. Cuộc sống của nhân dân yên ổn, vui tươi, tôn kính đối với người xuất gia cầu đạo.
Ở ngoại ô, nơi cách thủ đô nước Đa Ma La bảy dặm, có một tịnh xá được xây cất trong khu rừng rậm rất yên tĩnh. Mỗi ngày lúc sáng sớm và chiều tối đều có tiếng chuông du dương vọng ra từ tịnh xá, vang qua con sông yên bình, vượt qua sơn dã, rung cảm lòng người, làm cho thiên địa giao hòa, tạo nên sự hoàn mỹ vô cùng.
Tịnh xá rộng lớn chiếm cứ cả nửa khu rừng, từng tòa phòng ốc rất hợp để làm một nơi tịnh tiến chăm chỉ khổ luyện. Nghe âm thanh du dương tụng kinh mỗi ngày, thì biết được tín đồ Phật giáo rất nhiều. Tịnh xá này rốt cuộc là có bao nhiêu đệ tử? Chắc cũng phải có đến năm trăm Tỳ kheo.
Năm trăm Tỳ kheo, chăm chỉ khổ luyện, dốc lòng cầu đạo, danh truyền khắp nơi, tiếng vang khắp chốn.
Nhưng, người ta thường nói, mỗi người đều có đặc điểm riêng không ai giống ai, không có hai cái trứng hoàn toàn giống nhau. Năm trăm vị Sa môn này tuy danh chấn gần xa, nhưng không phải vị Tỳ kheo nào cũng đại danh đỉnh đỉnh. Trong đó có một vị Tỳ kheo lớn tuổi, sự ngu dốt của ông chẳng qua chỉ là không được truyền ra thôi, nếu không nó sẽ tổn hại đến danh dự của năm trăm vị Sa môn này.
Thì ra sự ngu dốt của vị Tỳ kheo lớn tuổi này là việc không hiểu được Phật pháp. Ông ta ngày ngày chăm chỉ học tập, nhưng suy cho cùng cũng không hiểu nổi đến ý nghĩa của nửa câu kinh văn. Bốn trăm chín mươi chín vị Sa môn và ông ngày đêm tương tùy, cũng tụng Phật ngữ, cũng không ngờ rằng trên thế gian này rốt cuộc lại có người ngu đần đến thế.
Khi họ biết được tình trạng của vị Tỳ kheo già này, cho rằng vì ông ta tuổi cao nên trí lực kém không tập trung được, bèn tìm mọi cách để giúp đỡ ông ta học thuộc kinh văn. Có thể thức tỉnh ông, giúp đỡ ông, nhưng ông cũng không có một chút tiến bộ nào. Lại sợ vị Tỳ kheo già khả năng lý giải không tốt, mọi người lại đưa ra những kinh nghiệm nhận thức của mình, muốn cho ông lão tội nghiệp tiến bộ, không đến nỗi lạc hậu. Nhưng tất cả đều như nước đổ đầu vịt vậy.
Các Sa môn cảm thấy không còn hy vọng gì, họ hoàn toàn mất đi lòng tin đối với vị Tỳ kheo này, dần dần bỏ mặc ông.
Và như thế, vị Tỳ kheo già càng thảm thương hơn. Ông mất đi tất cả bạn bè, cuộc sống càng thêm vô vị.
Vị Tỳ kheo này tên gọi là Ma Ha Lô. Người ta thường nói, người quý ở cái sáng suốt, ở sự tự biết lấy và ai cũng có lòng tư tôn của mình, Ma Ha Lô đương nhiên cũng không ngoại lệ, ông ấy không ngừng nỗ lực. Ngày ngày ông một mình một góc, khổ đọc kinh thư, tiếc là cuối cùng cũng không thể khai thông. Khi mọi người đều đọc kinh, Ma Ha Lô tội nghiệp trốn ở trong xá quét dọn phòng ốc, sắp xếp đồ đạc để tránh mặt mọi người.
Một ngày nọ, quốc vương nhân từ đức độ, mời các Sa môn hôm sau đến cung dự yến tiệc, cùng hưởng mỹ vị.
"Làm thế nào bây giờ?" Ma Ha Lô tội nghiệp tự biết được mình không biết đến nửa câu kinh văn, có sự bố thí của quốc vương nhân từ, trong lòng không tránh khỏi ưu sầu, ông nghĩ trước nghĩ sau: "Nếu như ta không đi, lỡ quốc vương xem chỉ thấy có bốn trăm chín mươi chín vị Tỳ kheo, hỏi đến mình, không phải càng mất mặt sao? Nhưng nếu ta đi, mọi người đều nhìn mình, ta đơn độc một mình cũng không có ý nghĩa gì. Vả lại lỡ quốc vương thấy mình đơn độc, không ai nói chuyện cùng, để mình giảng kinh thuyết pháp, không phải là càng khốn đốn sao? Ôi hay là ta đừng đi".
Mãi đến khi chúng Tỳ kheo đều y áo chỉnh tề, chuẩn bị xuất phát, mà lão Tỳ kheo vẫn chưa quyết định được.
"Sao ta lúc này chẳng có chút sức lực gì thế! Người sống như thế này, chi bằng chết cho xong, sống cũng uổng phí ngày tháng". Lão Tỳ kheo càng nghĩ càng thương tâm, bèn cầm lấy một sợi dây thừng đi về phía hậu viện tự vẩn.
Khi ông đến hậu viện, đang chuẩn bị thắt sợi dây thừng lên cành cây, gốc cây già bỗng nhiên hiện ra nửa người. Người ấy nói rằng: "Lão Tỳ kheo ngu xuẩn, ngươi muốn làm gì? Như thế này là tự kết liễu mình chứ gì?"
Ma Ha Lô giật thót, đành phải nói sự thật là mình thân là Tỳ kheo, khổ công tu luyện nhưng ngược lại không chút tiến triển, mấy mươi năm rồi đến nửa câu Phật ngữ cũng không hiểu nổi, tự thấy không còn mặt mũi nào để nhìn người khác, không có đất dung thân, bèn nghĩ đến việc chết đi cho rảnh nợ.
Gốc cây già hiện ra thân người cười lớn và nói rằng: "Bất tất phải làm như thế, hãy nghe lời ta. Ta chính là Phật ở cõi trên, trông thấy ngươi không hiểu kinh như thế này, muốn tự sát, mới mượn thân cây để nói cho ngươi biết, sở dĩ ngươi ngu đần bất thông, song không phải là đầu óc không tinh thông, mà là vì tiền kiếp ngươi quá thông minh. Lúc ấy ngươi là Tam Tạng Sa môn, có năm trăm đệ tử, nhưng ngươi ở vị trí cao đại trí tự dụng, mà lại không chịu giáo hóa tốt đệ tử mình. Tội nghiệp năm trăm đệ tử ấy lãng phí một đời, uổng phí theo ngươi chịu dày vò. Cho nên sau khi ngươi chuyển thế, ngươi cũng phải nếm mùi bị người khác khinh mạn, kết quả là ngươi đã trở nên thiển cận như thế. Nó cho ngươi biết, năm trăm vị đệ tử của ngươi đều dưới tình trạng không chịu nổi, đồng loạt treo cổ tự vẩn, cho nên chuyển thế họ là bạn bè của ngươi, nhưng họ đều thông minh hơn ngươi, để cho họ trút hết oán hận tiền kiếp. Đối đãi với người trong tiền kiếp vậy, cũng đều khinh mạn ngươi. Vốn để người tự trách thôi, nhưng ngươi lại quá tự tôn, chấp mê cầu đạo, không đạo ắt chết, thế này thật quá đáng. Ngươi không thế có hạ sách này, hiểu chưa?"
Đức Phật từ trong gốc cây hiện ra, toàn thân hào quang sáng lạng, uy nghi muôn vàn.
"Thưa đức Thế Tôn, con đã hiểu, con nhất định hối cải", Ma Ha Lô rốt cuộc đã tỉnh ngộ.
"Tam Tạng Sa môn, kinh quyển thuộc làu của ngươi ở trong tâm, chỉ là chưa khai mở mà thôi, bây giờ ta sẽ thay ngươi khai thông nó", đức Phật thương cái khổ của Ma Ha Lô, bèn nói lời kệ kỳ diệu cho Ma Ha Lô. Kinh Phật điểm hóa, sự ngu dốt của Ma Ha Lô đã không còn nữa, ông lập tức lĩnh ngộ diệu ý của đức Phật.
Ngay lập tức, ông bèn nhớ lại những kinh văn mà trong tiền kiếp mình đã tinh thông, dưới chân đức Phật đắc La hán đạo.
"Tạ đức Thế Tôn cứu khổ khai hóa sự ngu xuẩn!", lão Tỳ kheo liền khấu đầu bái tạ.
"Được rồi, ngươi mau về thay một bộ đồ sạch sẽ, mang bát đến cung đi". Đức Phật nói với Ma Ha Lô, "Nhớ kỹ, con phải ngồi thượng tọa, còn phải thuyết đạo cho họ, để họ thấy con đã đắc đạo, cuối cùng con phải khiến cho quốc vương minh tín lương thiện, giải trừ ác tâm".
"Dạ, dạ", lão Tỳ kheo đứng dậy, vội vã trả lời.
"Còn nữa, con bất tất phải sợ người khác cười nhạo, tất cả những Sa môn ấy tiền kiếp đều là đệ tử của con, con phải để cho họ đắc thành chánh quả".
Thế là Ma Ha Lô bèn thay y phục, tay cầm bát vội vã đến cung. Vừa diện kiến, ông liền đi thẳng đến ngồi ở thượng tọa bên cạnh quốc vương, với dáng vẻ tự đắc.
Bốn trăm chín mươi chín vị Sa môn ngồi ở phía sau vừa ngạc nhiên vừa giận: "Tên ngốc này sao lại thế? Sao đã dến đây lại còn không biết điều"?, nhưng trước mặt quốc vương, các vị Sa môn đành phải nhẫn giận, không đuổi ông xuống.
Quốc vương thấy tình trạng này, không biết nguyên nhân, vội vã nói rằng: "Các vị sư phụ, hôm nay mới được thấy các vị đến đây dùng bữa cơm mọn, đó là vinh dự vô thượng của quả nhân".
"Quốc vương quá khiêm tốn, mời chúng tôi đến thưởng thức cao lương mỹ vị, còn hưởng ơn mưa móc của quốc vương, chúc quốc vương vạn thọ vô cương", Ma Ha Lô đứng dậy đáp tạ cáo từ, âm thanh vang dội, như sấm rót vào tai. Tất cả Sa môn đều ngạc nhiên, ngay lập tức tỉnh ngộ, tất cả đều hối cải.
Thế là Ma Ha Lô vì mọi người nói lời kỳ diệu, cả triều đều giác ngộ, bốn trăm chín mươi chín vị Sa môn ngay lập tức đắc thành La hán. Quốc vương và quần thần cũng lập tức xưng đạo, giác ngộ đều đắc quả Tu đà hoàn.
Yến tiệc lần này không ai không được thọ giáo, trong lịch sử Phật rất khen ngợi ý nghĩa thâm sâu của nó.
PHƯƠNG PHÁP TỐT CỦA ƯU BA KIẾP ĐA
Trong A Dục Vương Kinh ghi, từ tự miếu Na Đa Bà Đa sau khi nước Ma Thâu La kiến lập, có một người đàn ông xuất thân trong một gia đình giàu có, sau khi chàng nghe đến sự kỳ diệu của Phật pháp, cũng sinh lòng tin phục đối với Phật pháp. Thế là, chàng bèn từ biệt người nhà, bỏ đi tài sản giàu có của mình, đến tự miếu Na Đa Bà Đa, xin Ưu Ba Kiếp Đa xuất gia.
Sau khi Ưu Ba Kiếp Đa hỏi chàng một vài câu chuyện, thì thụ giới cho chàng. Từ đó, chàng ta bắt đầu học Phật pháp ở Ưu Ba Kiếp Đa.
Khi mới bắt đầu học kinh pháp, người này còn rất chăm chỉ, cũng rất hưng phấn, nhưng dần dần tật mê ngủ của chàng bắt đầu bộc lộ. Giấc ngủ bình thường, chàng cảm thấy không đủ, nên lúc nào cũng ngủ nhiều hơn những đệ tử khác. Cả ngày chàng cảm thấy buồn ngủ đến mức không chịu nổi. Khi Ưu Ba Kiếp Đa giảng kinh giải Phật pháp, thì chàng lại ngồi ngủ gật trên đệm, căn bản không nghe được tất cả những lời giảng của Ưu Ba Kiếp Đa. Ưu Ba Kiếp Đa đưa chàng đến gốc cây để ngủ, chàng vừa ngồi xuống là đã ngáy khò, quên sạch sành sanh tất cả những gì khi ngồi niệm Phật.
Những đệ tử khác cùng học Phật pháp với chàng phần lớn đều có tiến bộ, thậm chí có người đã đắc thành La Hán, nhưng chàng không chút tiến bộ, nhưng nhận thức về Phật pháp cũng vẫn chỉ dừng lại ở giai đoạn thấp nhất. Những kinh văn mà biết đọc cũng chỉ được vài quyển, vả lại đọc lên cũng lắp ba lắp bắp.
Sau khi Ưu Ba Kiếp Đa biết được tình trạng này, ông nói với mọi người rằng: "Bây giờ mọi người hãy một mình suy nghĩ đi, tất cả những gì ta giảng, cũng đều rất thâm sâu, bây giờ ta muốn mỗi người hãy đi tìm một gốc cây, ngồi thiền ở dưới gốc cây ấy, suy nghĩ cặn kẽ".
Sau khi đệ tử của Ưu Ba Kiếp Đa nghe lời căn dặn của thầy, đều đứng dậy mà đi, chỉ thừa lại tên đệ tử mê ngủ ấy ngồi trên đệm gục đầu. Thì ra, hắn lại ngủ nữa rồi. Ưu Ba Kiếp Đa trong thấy bộ dạng hắn như thế không khỏi cười, ngài bước xuống bục giảng, lay tỉnh tên đệ tử đang ngủ say như chết, tên đệ tử này giật mình tỉnh giấc, vừa mở mắt là thấy Ưu Ba Kiếp Đa đang đứng bên cạnh, hắn ngại ngùng đứng lên, miệng ấp a ấp úng muốn nói điều gì đó, nhưng đứng mãi mà cũng chẳng nói được gì. Ưu Ba Kiếp Đa nói với tên đệ tử mắt vẫn còn lim dim rằng: "Con nên đi tọa thiền, người khác đã đi hết cả rồi".
Tên Tỳ kheo mê ngủ này vâng dạ, vội vã bước đi. Hắn đi ra và trông thấy dưới nhiều gốc cây gần đó đều có các Tỳ kheo đang ngồi. Không biết làm thế nào, hắn đành phải đi theo hướng khác, mới tìm được một chỗ vừa ý ở một nơi yên tĩnh. Nơi này là một bãi cỏ rất êm ả, giữa bãi có có một gốc cây vừa to vừa cao. Tỳ kheo này đến dưới gốc cây, bắt đầu tọa thiền. Hắn ngồi không được bao lâu, thì cơn buồn ngủ lại đến, thực sự hắn không thể khống chế mình, bèn dựa vào gốc cây ngủ tiếp.
Ưu Ba Kiếp Đa kỳ thực từ sớm đã theo sát hắn, nấp ở một nơi quan sát, vừa trông thấy quả nhiên hắn lại ngủ nữa, trong lòng Ưu Ba Kiếp Đa vừa buồn cười vừa giận. Điều này cũng khiến cho Ưu Ba Kiếp Đa càng kiên quyết giáo dục lại lòng quyết tâm của tên đệ tử mê ngủ này.
Ưu Ba Kiếp Đa lập tức dùng phép thuật, biến ra một cái hào tròn sâu ngàn thước ở chung quanh gốc cây đại thụ và Tỳ kheo. Vây kín gốc cây và tên đệ tử ngủ say như chết ấy lại. Sau khi làm xong chuyện này, Ưu Ba Kiếp Đa nấp lại ở một nơi xa xa và đợi.
Sau khoảng một thời gian dài. Tỳ kheo ấy tỉnh dậy, hắn vươn vai, ngáp một hồi, khi hắn mở mắt ra trông thấy cái hào bao chung quanh, giật mình không biết đã xảy ra chuyện gì. Cái hào rộng khoảng hai ba trượng, không ai có thể nhảy sang bên kia được. Hắn bò cẩn thận đến miệng hào, thò đầu trông xuống cái hào sâu thẳm ấy, trước mắt là một màn tối om, nói chung là không thể nào trông thấy được đáy hào. Hắn dứng dậy hô to: "Ê, ngươi đâu! Có ai không?", nhưng ngoài âm thanh vọng lại ra, hắn không hề nghe thấy tiếng của người nào.
Tỳ kheo có hơi tuyệt vọng, trong lòng rất sợ hãi. Hắn dựa sát vào thân cây, nhìn cái hào sâu cách mình không đến một thước.
Lúc này, Ưu Ba Kiếp Đa lại làm phép, đặt lên trên hào một chiếc cầu chỉ rộng có nửa thước. Sau khi bắc cầu xong, Ưu Ba Kiếp Đa đi về Đa Ba Đa tự.
Tỳ kheo đang trong cơn tuyệt vọng trông thấy chiếc cầu đột nhiên xuất hiện, còn cho rằng là do mắt mình đã hoa, hắn thò cái tay ra mó lấy cây cầu với ý thăm dò. Sau một lần xem xét vẫn chưa yên tâm, hắn lại kiểm tra lần thứ hai. Sau khi xác định chính xác là cây cầu thật, hắn mới thở phào một cái, vì lúc này trời đã tối lại.
Tỳ kheo khập khễnh bước lên cầu đứng lại hít một hơi tập trung tinh thần, cẩn thận vượt qua cái hào sâu một thước, rộng ba trượng này. Khi hắn đã vượt qua cái hào này, trong lòng như vừa trút đi gánh nặng, vội vã chạy về chỗ của Ưu Ba Kiếp Đa. Hắn nói với Ưu Ba Kiếp Đa rằng: "Thưa sư phụ tôn kính, hôm nay khi con ngồi thiền ngủ gật, tỉnh dậy trông thấy chung quanh cách con chừng một thước đột nhiên xuất hiện một cái hào sâu, báo hại con giật mình, may là sau đó trên cái hào lại xuất hiện một cái cầu nhỏ, như thế con mới có thể về đến đây, con thật không biết là đã xảy ra chuyện gì?"
Ưu Ba Kiếp Đa cười nói với hắn: "Bây giờ ngươi nên đi lại chỗ ấy để tọa thiền đi".
Hắn trả lời: "Thưa sư phụ tôn kính, không phải là con không chịu đi, chỉ là chỗ ấy thực sự có một cái hào sâu, rất nguy hiểm".
Ưu Ba Kiếp Đa cười, phát tay, sau đó nói với tên Tỳ kheo mê ngủ: "Nếu như cái hào ấy vừa sâu vừa rộng ấy là nói lên sinh lão bệnh tử, đau buồn, thống khổ, phiền não. Nếu một người không hiểu bản chất của thế tục đều là đau khổ, không hiểu được phương pháp đoạn tuyệt đau khổ thế tục, không hiểu được mục đích mà phương pháp ấy đạt đến sau khi giải trừ đau khổ mà Phật pháp yêu cầu, hắn sẽ bị rơi xuống cái hào sâu ấy".
Tỳ kheo mê ngủ ấy nghe xong lời của Ưu Ba Kiếp Đa, nhận thức dược tầm quan trọng của việc chăm chỉ tu hành. Thế là hắn nghe theo giáo huấn của Ưu Ba Kiếp Đa, nhân lúc trời vẫn chưa hoàn toàn tối hẳn, lại men theo con đường lúc nãy quay lại nơi cũ để ngồi thiền.
Hắn cẩn thận đi qua chiếc cầu nhỏ, dựa vào gốc cây ngồi xếp bằng một cách nghiêm túc. Do hào sâu gần bên cạnh, hắn không dám lơi lỏng, càng không dám ngủ gật, vì chỉ cần một chút không chú ý sẽ rơi xuống và tan xương nát thịt. Cho nên lần này và cũng chỉ có một lần này, hắn ngồi thiền mà không dám ngủ gục, lại chăm chỉ lý giải ý nghĩa quan trọng của Phật pháp, chăm chỉ tu luyện. Từ đó về sau hắn tiêu trừ hết phiền não, tu thành A la hán.
CÂU CHUYỆN NGƯỜI THỢ GIỎI ĐẮC ĐẠO
Trong A Dục Vương Kinh ghi: Ngày xưa, ở một tiểu quốc gần biển có một gia đình, ba đời đều là thợ giỏi nổi tiếng ở đây. Họ có một đứa con trai từ nhỏ đã theo cha và ông nội học nghề, trở thành một thợ giỏi từ rất sớm. Chàng giỏi nhất là về xây cất nhà cửa phòng ốc, đặc biệt là công việc thợ mộc, thợ hồ.
Cậu bé này thắm thoát đã trưởng thành. Một ngày nọ, khi chàng trai đang xây nhà cho một người đã có tiền, nghe vài người thợ ngồi đàm luận về Phật pháp, chàng càng nghe càng mê mẫn, nên quên béng đi công việc mình đang làm. Sau đó, khi về nhà, chàng được sự đồng ý của cha và ông nội, bèn thụ giới xuất gia ở một ngôi chùa gần đó.
Sau khi xuất gia, chàng một mặt khổ công tu tập Phật pháp, một mặt vẫn sử dụng nghề nghiệp của mình. Mỗi khi trông thấy trong tự viện có nơi nào bị hư hại, chàng liền sửa chữa rất kỹ càng. Không bao lâu, mọi người trong toàn tự đều biết biệt tài xây dựng nhà cửa của chàng, vì vậy chàng lại càng không được rảnh rỗi.
Không bao lâu, người ta muốn mở rộng tự viện, chàng được phái đến công trường. Chàng làm việc nơi công trường cả ngày, rất nhiều vấn đề xảy ra trong công việc đều đưa chàng vào để giải quyết.
Có một lần, khi đang dựng cột, không biết là chuyện gì, dân chúng đa dùng hết sức lực, dựng trái dựng phải cũng đều dựng không ngay. Mọi người sốt ruột đến toát cả mồ hôi, chàng chạy lại, tính toán trên dưới một hồi, lại xem nền móng, sau đó trên dưới của ốc cột mỗi đầu thêm một vài chêm, làm cho góc cột được vững vàng và ngay ngắn ở đó.
Và như thế, chàng chạy đôn chạy đáo, cả ngày không ngừng nghỉ. Khi công trình hoàn thành, thì chàng hầu như đã sức cùng lực kiệt, không còn hứng thú đối với chuyện gì cả. Chàng cảm thấy cứ như thế này mãi thì không ổn, nhưng nhất thời khó có thể tìm ra phương pháp tốt, để tháo gỡ sự đau khổ của vạn sự, vạn vật đều không mang lại hứng thú gì cho chàng.
Cuối cùng, trong lòng chàng nghĩ thầm: "Mình nên vào phòng thiền nghĩ lại đã, xem xét lại mình. Khi đức Thích Ca Mâu Ni Phật tại thế, đã từng nói những người xuất gia nên thiền định tu hành Phật đạo, không thể buông thả mình, muốn tu hành thì tu hành, không muốn tu hành thì không tu hành. Hiện giờ ta không có hứng thú gì đối với tu hành, không phải là một chuyện tốt, ta nên đi bái lạy một vị nghiêm sư, để yêu cầu người nghiêm khắc với mình, thì mới có kết quả tốt".
Sau khi nghĩ thông suốt chàng chuẩn bị hành lý, đi đến nước Ma Thâu La để bái kiến Ưu Ba Kiếp Đa, vì chàng nghe nói Ưu Ba Kiếp Đa là một người thầy tốt nhất hiện giờ.
Con đường từ một nước nhỏ bên bờ biển hẻo lánh này đến nước Ma Thâu La rất xa. Chàng đi cả ngày lẫn đêm, đội trăng cõng sao lên đường. Sự mệt nhọc trên đường đi khiến cho chàng gầy đi rất nhiều, nhưng chàng vẫn không ngừng nghỉ. Cuối cùng, người xuất gia đã mệt đến mức cực điểm này cũng đến được Na Đa Bà Đa của nước Ma Thâu La.
Người này trông thấy Ưu Ba Kiếp Đa, bèn chấp tay hành lễ, sau đó nói rằng: "Phật Tổ đã về chốn Niết Nàn rồi và ngài tôn kính kế thừa sự nghiệp mà Phật Tổ lưu lại, chủ trì Phật sự. Tôi từ xa đến chỉ thỉnh cầu ngài vì tôi nói về Phật pháp, vì tôi mà chỉ giáo bến mê".
Ưu Ba Kiếp Đa ngắm chàng một hồi, chàng xem ra đã quá mệt, sau đó bắt đầu dùng pháp nhãn để thẩm thị chàng. Ưu Ba Kiếp Đa nhìn thấy người đứng trước mặt có một chút sợ chết, tất cả phúc đức mà hắn tích lũy được không đủ để đắc đạo. Tuy chàng có trí óc nhạy bén và đôi bàn tay khéo léo, nhưng lại rất chán chường đối với nghề nghiệp của mình, xem ra, chàng giống như không muốn chịu thêm khổ nữa.
Thế là Ưu Ba Kiếp Đa nói với chàng rằng: "Người xuất gia từ xa đến, giả như ngươi chịu nghe lời dặn dò của ta, thì ta sẽ thuyết pháp cho ngươi, cũng có thể giúp cho ngươi đắc đạo".
Người này trả lời rằng: "Chỉ cần ngài tôn kính thuyết pháp cho tôi, giúp tôi có thêm tiến bộ, tôi sẽ tuân theo tất cả những gì người căn dặn, tuyệt đối không có chút qua loa".
Ưu Ba Kiếp Đa mỉm cười, rất hài lòng với câu trả lời của chàng, ông nói: "Ngươi có một nghề rất tuyệt, cho nên ngươi không thể vì chút mệt mỏi, chán chường của bản thân mà không chịu đi làm. Nếu như trong nước này có nơi muốn xây mới chùa chiền, ngươi nên đem bản lĩnh của mình ra để giúp họ, ta tin rằng ngươi có thể xây cất chùa chiền được tốt".
Người ấy đáp: "Tôi sẽ nghe theo lời dặn của ngài, chỉ là tôi vốn không biết ở nước Ma Thâu La có ai muốn xây cất chùa mới, nếu có, tôi nhất định sẽ giúp cho".
Ưu Ba Kiếp Đa lại cười, ông nói: "Ngươi đã đi một quãng đường rất xa, cũng đã mệt mỏi rồi. Ta muốn hỏi, sáng sớm ngày mai ngươi có thể dậy sớm xuống núi vào thành không?"
Người này tuy là rất mệt, nhưng trả lời một cách kiên định rằng: "Dạ được! Ngày mai nhất định tôi có thể dậy sớm, ngài bất tất phải lo cho tôi".
Nước Ma Thâu La trời sáng rất sớm, vả lại chùa Na Đà Ba La lại ở trên núi, cho nên dậy vào buổi sáng sớm, thân thể không khỏi cảm thấy lạnh buốt. Người này từ sáng sớm đã dậy rồi, kỳ thực đêm qua vốn không dám ngủ, chàng biết rằng nếu như mình ngủ, thì buổi sáng nhất định không dậy nổi, vả lại lúc nào tỉnh dậy thì từ chàng cũng không biết được.
Chàng dậy từ sáng sớm, do chỉ mặc một chiếc cà sa, cho nên cảm thấy rất lạnh. Chàng men theo con đường nhỏ xuống núi trong sương mù lạnh giá. Sau khi đi được một đoạn đường, thì chàng cảm thấy cơ thể ấm lên.
Không bao lâu, chàng đã đến trước cửa thành Ma Thâu La, đúng lúc đang muốn vào thành, thì chàng gặp một vị trưởng giả. Do vị trưởng giả này quen thuộc với tất cả Tỳ kheo trong thành, nên vừa trông thấy người xuất gia lạ mặt này, bèn hỏi: "Người xuất gia có phúc đức lớn tôn kính, ngài từ đâu đến?" vừa hỏi vừa thi lễ với chàng.
Chàng vội vàng đáp lễ, trả lời: "Tôi đến từ một tiểu quốc bên bờ biển xa xôi ở phương Đông, vừa đến đây hôm qua".
Trưởng giả cười, gật đầu: "Chả trách, tôi không biết người, người đến đây có chuyện gì?"
Chàng trả lời một cách thành thật rằng: "Vì tôi đối với tất cả mọi chuyện đều sinh lòng chán chường, cho nên đặc biệt đến đây bái Ưu Ba Kiếp Đa đại sư, thỉnh cầu sự chỉ giáo của ngài ấy". Chàng bèn đem tất cả chuyện của mình và lời của Ưu Ba Kiếp Đa truyền dạy nói hết cho vị trưởng giả nghe.
Vị trưởng giả nghe nói chàng là một người tinh thông nghề mộc và nghề hồ nên rất mừng vội vã nắm chặt tay chàng, nói: "Tôi thật sự là may mắn, mới sáng sớm đã gặp được người xuất gia này, ngài đã là người xuất gia, lại là một người thợ giỏi thì quá tốt rồi".
Tiếp theo, vị trưởng giả nói với chàng: "Ngài không cần phải tìm Đông tìm Tây một người định xây chùa. Ta là người mà ngài muốn tìm đây. Từ rất lâu ta đã chán cuộc sống thế tục, có ý muốn xuất gia, nhưng ta xuất gia như thế này thì vẫn chưa đủ, vì thế muốn trước tiên xây một ngôi chùa, sau đó hãy xuất gia. Hôm nay ta ra ngoài thành chính là vì muốn tìm một nơi tốt để xây chùa".
Chàng rất vui, theo lời dặn của Ưu Ba Kiếp Đa, không sợ mệt nhọc, cũng với vị trưởng giả đi tìm địa điểm, họ dừng lại ở một dãy đất bằng phẳng cách thành khoảng hai mươi dặm, hai người đều cảm thấy nơi này thật là tốt, thế là họ bắt đầu đo đạc, vẽ đường. Những việc này đối với chàng mà nói thực sự là dễ như trở bàn tay. Khi chàng tính vẽ đường đo đất, đột nhiên nghĩ đến rất nhiều vấn đề về phương diện Phật pháp, nghĩ đến là nên làm nhiều việc thiện, vì vậy chàng quên hết mọi phiền não, đắc thành A la hán quả. Sau đó chàng càng thêm nỗ lực làm việc. Không lâu sau, một ngôi chùa lộng lẫy đã được dựng lên, đứng sừng sững trên mặt đất bằng phẳng chung quanh là cây xanh.
NGÀY XƯA LÀ CƯỜNG ĐẠO, NGÀY NAY LÀ LA HÁN
Trong Thuyết Khiếu Sa Môn Kinh có ghi: Khi Phật Tổ ở nước Xá Vệ du ngoạn hóa độ tục nhân, Câu Tất La quốc liên tiếp xảy ra rất nhiều vụ cướp bóc giết người.
Câu Tất La quốc vì điều kiện tự nhiên không mấy tốt, lại thêm vào đó các loại thiên tai, lại do dân chúng nơi này phần lớn ù lì, không tin vào Phật pháp, cho nên xã hội mất trật tự, đạo tặc hoành hành, nhân dân gặp tai ương.
Sau khi vua Ba Tư Nặc quốc vương biết chuyện này, bèn hạ lệnh trừng phạt nghiêm minh đại thần nắm quyền tư pháp quốc gia. Đồng thời ông còn phái một đội binh tinh nhuệ đi bắt đạo tặc, phàm những tên đạo tặc bị bẮt, tất cả đều theo quy định hành pháp mang ra giữa chợ chém đầu.
Một thời gian sau, những tên đạo tặc hoành hành trước đây không kiêng nể ai cả, giờ đây như kiến trên chảo nóng, hốt hoảng cả ngày trốn Đông tránh Tây, tìn cách chạy trốn hình phạt. Nhưng lưới trời lộng lộng đâu dễ gì trốn thoát, nhưng tên đạo tặc này đều lần lượt bị bắt về quy án, sau đó bị áp đến chợ chém ngang cổ. Những tên phạm nhân tội lỗi chất chồng cuối cùng cũng đã bị trừng phạt.
Bấy giờ, chỉ có một tên cường đạo tránh khỏi lưới pháp luật. Khi quân đội đang truy quét, hắn lẫn vào đám người hỗn loạn để chạy trốn. Sau đó thấy quân đội vẫn lục soát rất nghiêm, hắn lại trộm lấy một tấm cà sa, nhờ người cạo đầu tóc và râu giúp hắn, thành ra một người xuất gia chánh cống, một lần nữa lại tránh được sự lục soát của quân đội.
Một thời gian sau, phần lớn cường đạo đã bị cực hình y pháp, nhưng rất may là không bị đồng bọn khai ra. Kỳ thực, đấy là vì mỗi khi quân đội bắt được một tên cường đạo là giết ngay tức khắc, nên hắn cũng chẳng có cơ hội gì để khai ra đồng bọn của mình. Đợi đến sau khi xã hội Câu Tất La quốc tạm thời yên ổn, quân đội giải tán, thì lúc này tên đạo tặc giả làm Tỳ kheo cũng không chịu cởi bỏ cà sa. Hắn lẫn Đông trốn Tây, cuối cùng đã lẫn vào Kỳ Hoàn, nơi ngự của Phật Thích Ca Mâu Ni. Cho dù tên cường đạo này có mặc áo cà sa, nhưng hắn không bao giờ chăm chỉ học Phật pháp, hắn nghĩ mình đã thoát khỏi đại nạn này, dù gì thì quân đội cũng đã giải tán, sẽ không phải thường xuyên đề phòng thấp thỏm, cẩn thận canh chừng người khác.
Tên cường đạo này tuy ở một nơi rất yên tĩnh, nhưng hắn chưa từng xem xét lại đạo đức của mình, cũng không chịu học kinh điển Phật pháp, cũng không tuân thủ giới luật Phật pháp. Có nhiều lần hắn tùy ý uống rượu, ăn mặn mà bị hộ pháp đánh, nhưng hắn vẫn chứng nào tật ấy, không chịu sửa lỗi. Những chuyện như hám cầu nơi tinh thâm của Phật pháp và tụng kinh, hắn càng không bao giờ làm. Hắn biết mình không thể đắc đạo, vì thế càng thêm phóng túng, không bao giờ chịu nỗ lực.
Phật Tổ biết lai lịch của hắn từ sớm, nhưng vì dù hắn tốt hay xấu cũng biết trộm lấy cà sa khoác lên người giả dạng một người xuất gia, cho nên cũng không truy cứu những gì hắn đã làm trong quá khứ, mà là lấy một tấm lòng khoan dung đặc biệt thu nạp hắn.
Nhiều lần, khi hắn bị hộ pháp tăng đánh vì phạm giới luật, đều được Phật Tổ đứng đàng sau để che chở cho hắn, nên hắn mới không bị đánh đến nỗi rách da xé thịt. Phật Tổ cũng biết trên người tên cường đạo này cũng còn có những chỗ lương thiện, nếu như chăm chỉ tu tập Phật pháp, không những có thể tiêu trừ tội ác trước đây, mà còn có thể tu thành chánh đạo.
Một ngày nọ, tên cường đạo này vì lén uống rượu, lại bị hộ pháp tăng bắt lấy và đánh một trận. Đợi chúng đệ tử trông thấy hắn bị phạt đều giải tán hết, khi hắn dãy dụa đòi đi, Phật Tổ mới gọi hắn lại.
Hứn khập khễnh bước tới trước mặt đức Thích Ca Mâu Ni ngồi trên bảo tòa, lạy một lạy. Phật Tổ nói với hắn: "Gần đây ngươi toàn vì phạm giới mà bị phạt, tại sao ngươi không thể trì giới tu hành nhự mọi người vậy? Ngươi đã phạm trọng tội, nhưng đã trốn tránh hình phạt, may mắn tránh được cái chết, nhưng đừng vì thế mà cho rằng mọi chuyện đều tốt lành. Kỳ thực, nhưng chuyện còn đáng sợ hơn cả cái chết đang đợi ngươi đấy. Ngươi hiện giờ mang trọng tội nhưng ngươi tránh sự trừng phạt của nhân thế, nhưng sau khi chết không tránh khỏi báo ứng của lục đạo cõi âm, sự báo ứng này không cách nào trốn tránh được cả!"
Chính vì Phật Tổ xét thấy tâm tư của tên cường đạo này, nên đã dùng phép thuật để hắn nhìn thấy những chuyện ác ôn mà trước đây hắn đã làm, nhưng chuyện mà trước đây hắn hại. Cuối cùng để hắn xem trước những báo ứng mà nếu không tu hành, hắn sẽ phải chịu đọa vào ngạ quỷ, súc sanh đạo, chịu cái khổ của báo ứng.
Sau khi tên cường đạo này nhìn thấy tất cả những gì mà Phật Tổ hiển hiện cho hắn, quá đổi ngạc nhiên, hắn thật lòng hành một lễ khấu đầu với Phật Tổ. Lần hành lễ này rất thành tâm, nó được khai thị từ sự giáo hóa của Phật pháp của Phật Tổ, nó khác với hẳn với cái hành lễ lúc trước, khi hắn được Phật Tổ gọi đến.
Phật Tổ cũng nhìn thấy tâm tình của hắn lúc này, cảm giác được mặt lương thiện ẩn sâu trong lòng hắn đang dần dần trỗi dậy, nên nói với hắn rằng: "Ngươi có thể đi được rồi, hãy tìm một nơi yên tĩnh mà suy nghĩ. Đừng vì tránh được trừng phạt rồi thì cứ vui vẻ, đã khoác lên người chiếc áo cà sa rồi thì nên chăm chỉ tu tập Phật pháp đi".
Tên đạo tặc này luôn miệng đáp lạy, cáo từ đức Phật mà đi. Hắn quả thật theo lời căn dặn của Phật Tổ, tìm một nơi rất tĩnh mịch ở ngoài Kỳ Hoàn, một mình ngồi đó chú tâm suy nghĩ.
Đầu tiên, hắn xét lại mình. Đối với những việc đã làm trước đây, hắn suy xét lại rất sâu sắc, sau đó hắn nhận thức được vạn vật trên thế gian đều là vô thường, bất cứ sanh mạng nào cũng đều không thể tồn tại mãi mãi, cuối cùng rồi sinh mạng cũng đều quy về kết thúc. Vạn vật trên thế gian cũng đều có vui, có nhọc, vả lại phần lớn đều là từ hưng đến vong, từ thịnh đến suy, sự biến hóa như thế này đã có từ lâu.
Sau khi hắn nghĩ thông suốt tất cả, bèn quay lại và đến trước mặt Phật Tổ, sám hối tội lỗi trước đây, tự trách mình rất thành thực, sau đó hắn biểu hiện muốn đãi giới tu hành thực sự.
Phật Tổ xá miễn cho hắn.
Sau đó không lâu, vị Tỳ kheo xuất thân từ tên cường đạo nayc uối cùng đã tu đắc thành A la hán quả, thành một vị La hán.
TỲ KHEO THAM ĂN UỐNG ĐẮC ĐẠO
Trong A Dục Vương Kinh ghi, sau khi Phật Tổ Thích Ca Mâu Ni nhập Niết Bàn, rất lâu, Ưu Bà Kiếp Đa kế thừa sự nghiệp Phật giáo, tiếp tục hùng dương Phật pháp ở chùa Na Đa Bà Đa ở nước Ma Thâu La, hóa độ chúng dân.
Lúc ấy, ở nước Ma Thâu La có một người đã chán ghét cuộc sống thế tục, sau khi người ấy nghe nói Phật pháp rất tinh diệu thần kỳ, bèn không chút do dự chọn con đường xuất gia tu hành Phật pháp. Thế là người ấy thu dọn hành lý xong, từ biệt người nhà, đến tự miếu Na Đa Bà Đa.
Sau khi đến tự miếu Na Đa Bà Đa, người ấy tìm đến Ưu Ba Kiếp Đa đang thuyết pháp. Người ấy thể hiện quyết tâm xuất gia của mình với Ưu Ba Kiếp Đa, sau đó thỉnh cầu Ưu Ba Kiếp Đa thu nhận mình làm đồ đệ. Ưu Ba Kiếp Đa nhận người ấy làm đồ đệ và ngay lập tức thuyết giảng kinh pháp cho ông, giúp cho ông có nhận thức sơ bộ về Phật pháp, làm nền tảng căn bản cho ông tu tập vào cõi thâm sâu của Phật pháp sau này.
Nhưng sau khi xuất gia một thời gian rất lâu, mà người ấy vẫn không thể thâm nhập đến giáo ý của Phật pháp một cách tốt hơn. Nhiều người xuất gia trẻ hơn ông cũng là các sư đệ của ông thì ngược lại một ngày đắc chính đạo. Người này kỳ thực cũng không có tật lệ nào khác, chỉ là tham ăn uống. Kỳ thực cái tật tham ăn uống cũng đã có từ trước khi xuất gia. Người khác ăn một bát cơm cũng đã đủ rồi, nhưng ông cảm thấy chưa đủ, vẫn muốn ăn thêm. Đôi khi rõ ràng là ăn không nổi nữa rồi, nhưng ông vẫn cứ muốn người khác bố thí cho ông.
Vị Tỳ kheo tham ăn này do một thời gian dài mà không đắc đạo, bèn đi đến than khổ với Ưu Ba Kiếp Đa: "Sư phụ tôn kính, tại sao con khắc khổ học tập Phật pháp như thế này, nhưng lại chưa thể đắc đạo, mà những sư đệ sau con ngược lại đã đắc đạo hết cả rồi? Con cũng chẳng có sai sót nào cả, chỉ là có chút ít tham ăn thôi".
Ưu Ba Kiếp Đa nói nhẹ nhàng với ông rằng: "Chính tại vì con tham ăn, do đó mới chưa đắc đạo, con đừng nóng vội. Như thế này, ngày mai ta chuẩn bị một bữa ăn cho con, đợi sau khi con ăn xong, ta sẽ thuyết pháp cho con".
Vị Tỳ kheo tham ăn từ biệt Ưu Ba Kiếp Đa, về tăng phòng mình. Vào bữa cơm tối, ông lại ăn rất nhiều thức ăn, vả lại chọn toàn những thức ăn ngon.
Ngày hôm sau khi trời chưa sáng, ông đã dậy mặc cà sa ra ngoài tụng kinh. Vì ông nhớ lời của Ưu Ba Kiếp Đa, cho nên, mặt trời vừa lên hẳn, ông đã về đến tăng phòng, sau đó vội vã đến chỗ Ưu Ba Kiếp Đa.
Khi ông đến chỗ Ưu Ba Kiếp Đa, thì ngài đã chuẩn bị thức ăn cho ông từ rất sớm. Hai thầy trò hàn huyên một lúc, Ưu Ba Kiếp Đa hỏi ông sáng sớm đã đọc kinh gì rồi. Sau đó ông mang ra hai chậu cơm rỗng, đặt trước mặt Tỳ kheo tham ăn, rồi lại bưng lên một chén cháo nhỏ, bỏ vào trong một cái chậu, mùi thơm của cháo bay lên nồng đượm theo làn khói, chỉ nhìn cũng biết đây là cháo vừa mới nấu.
Sau khi tất cả đã chuẩn bị xong, Ưu Ba Kiếp Đa nói với đệ tử: "Chậu này thuộc về phần con, con có thể ăn sạch nó, ăn sạch đến nỗi như cái chậu bên cạnh vậy".
Tiếp theo Ưu Ba Kiếp Đa lại nói: "Nhưng con nên biết, đây là cháo vừa mới nấu, phải đợi cho nó nguội đi một tí thì mới có thể ăn được".
Nhưng vị Tỳ kheo này vừa ngửi thấy mùi thơm quyến rũ của bát cháo, thì càng khống chế không nổi mình, ông rất muốn ăn sạch ngay lập tức, để tránh lát nữa có người lại chia bát. Thế là ông cúi đầu, cúi sức thổi cho bát cháo nóng hổi ấy, mong cho nó nguội đi nhanh hơn.
Vừa thổi được một lúc, ông không nhịn nổi nữa, nói với Ưu Ba Kiếp Đa: "Bát cháo đã nguội rồi, con có thể ăn rồi chứ?"
Ưu Ba Kiếp Đa trừng mắt nhìn ông nói: "Bát cháo xem như được con thổi nguội, nhưng lòng con vẫn cứ nóng bừng bừng, con nên để cho lòng con nguội lại đã, con nên xem bát cháo này là một thứ bẩn thỉu hoặc giả là một chậu nước lạnh, thế này thì mới có thể khiến lòng con nguội lại. Sau đó, khi con nhìn thấy thức ăn, thức uống thì hãy xem nó như là thứ thuốc đắng, như thế này thì mới có thể khiến cho lòng con không nóng lên. Tâm không nóng, tâm mới có thể thanh tịnh, tâm thanh tịnh mới có thể thâm nhập thấu hiểu ý nghĩa quan trọng của Phật pháp, mới có thể tu hành đắc đạo". Tỳ kheo mơ màng nghe thấy lời nói của Ưu Ba Kiếp Đa, hình như nghe hiểu được chút gì đó, nhưng ông vẫn cứ nóng vội bưng lấy bát cháo, bắt đầu húp, vì cháo quá nóng, ông không khỏi phun ra, cháo mà ông phun ra phun ngay vào cái chậu không trước mặt, do ông hầu như một mạch húp sạch chỗ cháo trong chậu, cho nên khi phun ra cũng đầy một chậu.
Lúc này Ưu Ba Kiếp Đa chỉ vào chỗ cháo mà ông phun ra, nói với ông rằng: "Bây giờ con hãy ăn hết chỗ cháo này".
Tỳ kheo ngược lại trả lời rằng: "Đã là thứ không sạch sẽ rồi, sao lại có thể ăn vào nữa chứ?"
Lúc này Ưu Ba Kiếp Đa mới nói với ông ta: "Giả như con xem tất cả thức ăn, thức uống đều là nước mũi của người khác và thứ nôn mửa ra thì tốt rồi, lòng con có thể thanh tịnh lại".
Sau đó, Ưu Ba Kiếp Đa giảng giải ý nghĩa chủ yếu của Phật pháp, vị Tỳ kheo này vốn thông minh, không lâu sau đã đắc thành A la hán.
PHẬT TỔ TỰ THÂN LO LẮNG CHO NGƯỜI BỆNH
Theo Phật Khán Tỳ Kheo Bệnh Bất Thụ Trưởng Giả Điều Kinh ghi, Phật Tổ sống ở nước Xá Vệ một thời gian rất dài. Ngài rất bận rộn, hầu như là giảng giải Không pháp cho đệ tử ngày đêm không nghỉ. Ngài cũng giảng giải Phật pháp cho các thí chủ, đôi khi còn thụ giới cho các đệ tử vừa mới quy y.
Người ở nước Xá Vệ là tin tưởng vào Phật giáo nhất, bình thường có nhiều tín đồ mới Phật Tổ và các đệ tử đi dùng trai đàn thuyết pháp. Một ngày nọ, có một người rất giàu có mời Phật Tổ và các đệ tử đi dự trai đàn.
Phật Tổ để các đệ tử đi dự trai đàn, còn mình thì không đi, chỉ nhờ các đệ tử mang về cho mình một phần trai phạn. Có hai nguyên nhân khiến cho Phật Tổ không đi dự trai đàn: Thứ nhất, ngài đã có hẹn với các thiên thần rồi, phải đi giảng kinh pháp cho các thiên thần; thứ hai, ngài phải xem xét có đồ đệ nào mắc bệnh không.
Sau khi Phật Tổ giảng kinh pháp cho các thiên thần từ trên trời về đến Kỳ Hoàn. Ngài xem xét tất cả các tăng phòng, thì thấy tất cả cửa đều được khóa, tất cả đệ tử đều đi dự trai đàn. Đột nhiên, Phật Tổ nghe thấy một gian phòng có tiếng động, hình như có người đang rên rĩ. Phật Tổ lấy chìa khóa mở cửa phòng.
Ngài trông thấy một đệ tử bệnh đang nằm trên giường, do tên đệ tử này bệnh nặng không thể cử động, cho nên tiểu tiện, đại tiện đều ở tại trên giường, làm cho căn phòng rất hôi thúi.
Phật Tổ lại hỏi: "Con mắc bệnh gì thế? Hãy nói cho ta nghe, tại sao không ai lo lắng cho con cả?"
Người đệ tử mắc bệnh trả lời: "Bệnh của con không đến nỗi nghiêm trọng, xin Phật Tổ tôn kính bất tất phải lo lắng cho con. Người con bổn tính ngu ngốc, cũng rất lười nhác, không chịu giúp đỡ người khác, cho nên khi con mắc bệnh như hiện nay, cũng không có ai đến giúp đỡ con. Hiện nay con cảm thấy mình thật cô độc, không có ai để nương nhờ", nói rồi, tên đệ tử bèn khóc lên bi ai.
Phật Tổ rất tội nghiệp cho hắn, sinh lòng trắc ẩn. Ngài không tránh mùi hôi thối ô uế, đầu tiên ôm lấy người bệnh lên, vất bỏ hết tất cả những thứ dơ bẩn trên người. Sau đó Phật Tổ mang tất cả vật dụng trên giường cùng đệm ngồi giặt qua một lần, xong quét dọn sạch sẽ phòng ốc, mở toang cửa nẻo để thoát hết mùi hôi thối trong phòng đi.
Phật Tổ còn tắm cho tên đệ tử dơ bẩn, sau khi tắm xong, lại thay quần áo cho hắn, trải chăn mền mới. Phật Tổ xoa bóp tứ chi cho đệ tử, giúp hắn giảm bớt sự đau đớn.
Phật Tổ thấy tên đệ tử này rất đau khổ vì bệnh tật, cho nên, ngài mới nói với hắn: "Hiện giờ con cảm thấy sự đau khổ của bệnh tật, nhưng nếu con không nỗ lực học tập thêm nữa, khi con chết sẽ gặp nhiều đau khổ đáng sợ hơn bây giờ rất nhiều".
Sau đó, Phật Tổ giảng giải Phật pháp có liên quan đến việc chiến thắng đau khổ, tiêu trừ đau khổ cho tên đệ tử này nghe. Sau khi hắn nghe xong, ngay lập tức cảm thấy dễ chịu, đồng thời trong lòng quyết tâm tiêu trừ đau khổ. Tên đệ tử này đặc biệt cảm động, nhất là Phật Tổ không né tránh sự ô uế hôi thối mà tắm rửa cho mình, dọn dẹp phòng ốc chăn mền làm cho hắn rất cảm kích. Về sau, hắn cảm động đến nỗi không nói được lời nào. Thực sự, một đức Phật chí tôn vô thượng mà lại tự thân mình lo lắng cho một Tỳ kheo bình thường bệnh hoạn, thực đáng khiến cho người ta cảm động.
Đợi sau khi các đệ tử đi dự trai đàn về, Phật Tổ gọi họ đến giảng kinh đường.
Trong giảng kinh đường, đức Phật nói với các đệ tử rằng: "Các con là đệ tử của ta, ta muốn cho mọi người đều biết, kể từ sau khi các con xuất gia làm Tỳ kheo, mỗi người các con đều trở thành một người đơn độc, trên không có cha mẹ, dưới không có anh chị em, nói chung, đã xuất gia cô độc một mình. Do đó, giữa các con nên quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau. Nếu không có lòng quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau, thì rất không hay, cũng là rất không thích hợp với danh nghĩa người xuất gia của các con".
Trên khuôn mặt của Phật Tổ chưa từng có sự nghiêm nghị như thế. Ngài dùng ánh mắt nghiêm khắc nhìn lại tất cả mọi người, khiến cho các đệ tử của ngài từng người, từng người một đều căng thẳng, hối lỗi. Sau đó, Phật Tổ lại nói: "Tất cả những Phật pháp mà chúng ta học và tín ngưỡng, rốt cuộc trên dưới đều như nhau. Cho nên, kể từ hôm nay các con nên hầu hạ sư trưởng như cha mẹ ở nhà và hầu hạ đến suốt đời. Mà sư trưởng của các con, thì phải chăm sóc, lo lắng các con như cho con cái của mình cho đến chết. Giữa sư phụ và đệ tử với nhau phải lấy lòng nhân từ khoan dung để quan tâm lẫn nhau, đến chết không thay đổi. Tất cả mọi thứ đều chia sẻ cho nhau, trai phạn hóa duyên được cũng nên chia đều cho mỗi người".
Phật Tổ giảng đến đây bèn dừng lại, nhìn lại những đệ tử ngồi trên đệm, sau đó dùng một âm thanh trầm mặc, nói với các đệ tử: "Người xuất gia một mặt giải thoát đau khổ và phiền não của mình, nhưng mặc khác cũng nên giúp đỡ người khác giải thoát đau khổ và phiền não. Ta biết được trong các con có người không nghĩ như thế, một người xuất gia đến người bệnh bên cạnh mình cũng không biết chăm sóc, thì người ấy làm sao có thể đi siêu độ chúng sanh chứ? Càng không thể vì người khác không giúp đỡ mình trong lúc khó khăn, mình không đi giúp đỡ họ. Làm như thế là rất không hay. Kể từ hôm nay trong các con có ai mắc bệnh thì các người khác đếu phải nên chăm sóc họ như thể chăm sóc mình vậy. Ai có thể làm như thế thì người ấy sẽ tích được công đức".
Phật Tổ nói xong, các đệ tử của ngài đều cảm thấy xấu hổ.
Sau đó, tên đệ tử mắc bệnh này được mọi người chăm sóc rất chu đáo. Mọi người cũng mang lời giảng của đức Phật ở giảng đường kinh nói lại với hắn, tên đệ tử này bắt đầu suy ngẫm về lời của Phật Tổ và Phật pháp mà hàng ngày học tập. Không lâu sau, hắn đã rời bỏ xác thịt, nhập cõi Niết Bàn.
TỲ KHEO THAM NGỦ ĐẮC ĐẠO
Trong Pháp Cú Thí Dụ Kinh ghi, Phật Tổ ở trong Kỳ Viên Tịnh Hội, bình thường khi dạy bảo đệ tử học Phật pháp là phải chăm chỉ, hết lòng, không ngừng nỗ lực, tuyệt không chút lơ là, lười biếng. Phần lớn đệ tử của Phật Tổ đều tuân theo lời căn dặn của ngài, chăm chỉ, chuyên cần tu hành, học tập. Cho nên rất nhiều đệ tử cũng vì thế mà đắc đạo, tu thành La hán, tiêu trừ đau khổ, phiền não và tạp niệm.
Nhưng cũng có vài đồ đệ lại không hoàn toàn tuân theo giáo hội của Phật Tổ. Ví dụ như, có một Tỳ kheo, ông cũng tín ngưỡng Phật pháp, cũng tuân thủ Phật giáo giới luật, nhưng không chịu khắc khổ chăm chỉ, hàng ngày tụng kinh cũng chỉ là cho qua, người khác đang ngồi xếp bằng tu hành, thì ông lại ngủ khò. Sư huynh, sư đệ của ông khuyên ông nhiều lần, ông vẫn không thay đổi, không tiến bộ.
Tật lớn nhất của Tỳ kheo này là mê ngủ, mỗi ngày sau khi ăn cơm no là đánh giấc, khi ngủ còn đóng chặt cửa phòng, một mình ở trong phòng ngủ vùi ngủ dập, hưởng thụ cảm giác thoải mái do giấc ngủ mang lại cho mình, đem tất cả kinh văn phải đọc và việc tu hành gạt qua một bên.
Ngày nọ, Tỳ kheo này sau khi ăn no bữa cơm chay, lại quay về đến tăng phòng của mình để nhập mộng. Lúc này còn ở vào lúc chính ngọ mặt trời trên đỉnh đầu, hắn mà ngủ thì không chịu dậy, tiếng ngáy như sấm dồn trong phòng mãi đến ngày hôm sau.
Ngày hôm sau, buổi sáng là giờ giảng kinh thường lệ của Phật Tổ. Tất cả các đệ tử đều đến, duy chỉ thiếu tên Tỳ kheo mê ngủ ngày. Phật Tổ bèn hỏi các đệ tử: "Vị đệ tử mê ngủ ấy tại sao không đến?"
Một đệ tử vội vàng đứng dậy trả lời: "Hắn ngủ từ trưa hôm qua, đến bây giờ vẫn chưa chịu dậy, chúng con gọi mãi nhưng cũng không chịu dậy".
Phật Tổ đột nhiên nhớ ra, vị Tỳ kheo mê ngủ này kể từ hôm nay tính ra thì tuổi thọ chỉ còn có bảy ngày, nếu để hắn cứ ngủ say như chết thế này, hắn sẽ không đạt được trọn vẹn. Phật Tổ thấy tội nghiệp cho hắn, cho nên trước tiên để cho chúng đệ tử đọc kinh văn, còn mình thì cùng A Nan vội vàng đến tăng xá.
Phật Tổ và A Nan chưa đến tăng phòng của tên Tỳ kheo ấy, từ xa đã nghe thấy tiếng ngáy dồn dập như sấm vang rồi.
Sau khi đẩy cửa phòng vào, âm thanh càng lớn. Tỳ kheo ấy nằm gọn trên giường ngủ thật ngon. A Nan gọi vài tiếng, nhưng Tỳ kheo không có phản ứng gì, vẫn cứ ngủ. Cuối cùng, Phật Tổ đi đến trước giường, dùng ngón tay chỉ nhẹ vào người Tỳ kheo. Tên Tỳ kheo đang ngủ ngon lành này ngay lập tức tỉnh dậy.
Tỳ kheo tỉnh dậy trông thấy Phật Tổ đang đứng trước mặt, nhìn mình với ánh mắt từ ái, bèn vội vàng hành lễ với Phật Tổ và A Nan.
"Thưa Phật Tổ tôn kính, xin tha tội vô lễ của đệ tử".
Phật Tổ nói với Tỳ kheo rằng: "Tuổi thọ của ngươi chỉ còn có bảy ngày, ta không nhẫn tâm thấy chết đi trong giấc ngủ, mà không đắc thành chính quả, cho nên đặc ý đến gọi ngươi tỉnh dậy".
Tên Tỳ kheo ấy giật mình, hắn vốn không nghĩ rằng sức khỏe mình tốt như thế mà chỉ còn sống có bảy ngày. Hắn vừa kinh vừa sợ, không biết làm sao.
Lúc này, Phật Tổ an ủi hắn rằng: "Đây là tiền định trong số mạng của ngươi. Tiền thân của ngươi trước đây đã từng cúng dường thức ăn cho đức Phật, cho nên về tiền thân của ngươi xuất gia làm Tỳ kheo. Tiền thân này của ngươi sau khi xuất gia vẫn vậy, chỉ biết ăn ăn uống uống để bảo dưỡng cơ thể, ngược lại chưa từng tụng kinh, niệm Phật, không tuân thủ giới luật Phật pháp. Mỗi ngày sau khi ăn uống no nê, gối đầu lên ngủ, làm lỡ dỡ việc tu hành của mình, cuối cùng đã hại đến bản thân. Không lâu sau, tiền thân của ngươi cũng đến lúc thọ tận mạng vong, do không tích được phúc đức nào, cho nên linh hồn của ngươi đầu thai thành một con mọt trong bồ thóc. Và như thế, tiền thân của ngươi làm thân phận con mọt đủ năm vạn năm. Cuối cùng, tiền thân của ngươi lại đầu thai thành một con sâu trong gốc cây và như thế thiền thân của ngươi làm con sâu ấy trong năm vạn năm.
Nói đến đây, Phật Tổ ngừng lại, nhìn tên Tỳ kheo đang chăm chú lắng nghe, A Nan ở bên cạnh cũng thế. Rồi Phật Tổ nói tiếp: "Những gì ta vừa nói, tất cả những con mọt, con ốc, con trai, con sâu mà tiền thân của ngươi đầu thai thành, chúng đều thích sống ở nơi tối tăm không có ánh sáng, sống ở đấy, chết cũng ở đấy. Bốn con vật ấy đều có một điểm giống nhau, chính là tham sống và sợ chết, đặc biệt là thích sống ở nơi tối tăm tĩnh mịch, ghét ánh sáng ngay từ khi mới sanh ra. Còn về cách sống thì càng giống nhau hơn, là bốn con vật đều thích ngủ, một khi đã ngủ thì giấc ngủ của chúng thường kéo dài hơn một trăm năm. Chúng chỉ biết ngủ mà không chịu cầu tiến".
Phật Tổ ngưng lại một hồi, rồi chuyển sang nói với vị Tỳ kheo này bằng giọng nhẹ nhàng: "Sau khi trải qua hai mươi vạn năm, tiền thân của ngươi và tội nghiệp của ngươi xuất gia không lo tu hành chỉ lo ngủ ấy mới được gột rửa sạch. Cho nên, kiếp này của ngươi mới có thể đầu thai thành người, và xuất gia làm Tỳ kheo. Nhưng, ngươi đã làm Tỳ kheo thì nên chăm chỉ tu hành khắc khổ, chăm chỉ nghiên cứu mới dúng. Không ngờ, ngươi lại giống như tiền thân của hai mươi vạn năm trước tham ăn tham ngủ, tại sao ngươi cứ ngủ không đủ vậy? Ngươi phải nhớ kỹ hai mươi vạn nam trước kết quả tiền thân của ngươi".
Phật Tổ giảng xong những lời này, im lặng. Vì ngài biết trống vang không nên đánh mạnh, hơn nữa, tên Tỳ kheo này tuy là tham ngủ, nhưng tính giác ngộ của hắn rất cao.
Quả nhiên, một lúc sau, tên Tỳ kheo ngại ngùng đỏ mặt, thể hiện sự hối hận ăn năn với Phật Tổ và còn khiển trách mình rất nặng. Ngay chính lúc mà hắn tự trách mình, tất cả những tạp niệm của hắn đều theo đó mà tan biến hết, ngay lập tức, hắn dắc La hán quả.
CÂU CHUYỆN TỲ KHEO GIẾT MẸ ĐẮC ĐẠO
Trong Tâm Bổn Tịnh Kinh có nói: Xưa kia có một người, cha của hắn mất khi hắn còn nhỏ. Cho nên hai mẹ con hắn nương tựa vào nhau mà sống. Một ngày nọ, hắn và mẹ hắn vì một chuyện nhỏ mà tranh cấp với nhau. Tên này nhất thời nóng nảy, đã đẩy mẹ một tay, mẹ hắn ngã lăn ra sau, đầu va vào đá bị chảy máu rất nhiều, không bao lâu thì chết.
Sau khi người này phát hiện mẹ mình đã chết, rất đau khổ, hối hận, hắn một mình chạy ra khỏi nhà, đến một gốc cây ngoài vườn khóc lớn, trong miệng gọi to: "Thế này thì mình phải làm sao đây? Thế này thì mình phải làm sao đây?", hắn vô cùng hối hận vì đã lỡ tay hại chết mẹ ruột của mình, hắn trách mình đã không giữ tròn chữ hiếu mà đã làm nên tội tày trời.
Hắn kêu khóc dưới gốc cây: "Mình thật là đáng chết, hại chết mẹ ruột của mình, thật sự đã phạm tội tày trời, thật dáng sa vào địa ngục!"
Và như thế, hắn ngồi dưới gốc cây kêu khóc mãi.
Lúc này, Bạt Thủ Bồ tát đang đi ngang qua đó, ngài trông thấy tên này còn biết hối hận ăn năn, và lại còn nhận thức được tội nghiệp của mình. Cho nên, Bạt Thủ Bồ tát dùng thần thông biến thành ba người đi đường, đó là một đôi vợ chồng già và một đứa con trai, đến con đường cách người đang khóc không xa.
Ba người này đi trên đường cãi nhau, ở một nơi cách người đang khóc không xa, ba người nọ dừng chân lại, cãi nhau lớn tiếng.
Người cha nói với con trai mình rằng: "Con đường này mới là chính lộ, nếu đi theo cách của ngươi, chúng ta đi đến mai cũng chưa đến nhà!"
Người mẹ hiển nhiên cũng đồng ý với ý kiến của cha, hắn nhảy dựng lên nói: "Đường này mới là chính lộ, dường cha nói là sai, nếu theo lời cha mà đi thì chúng ta đi đến năm sau cũng không về đến nhà!"
Và như thế hai cha con mỗi người một câu cãi nhau lớn tiếng, càng cãi càng dữ tợn. Đứa con trai do Bạt Thủ Bồ tát biến thành phẩn nộ lên, hắn rút con dao găm ở thắt lưng ra, đâm chết cha mình, sau đó cũng giết luôn người mẹ. Sau khi hắn giết chết cha và mẹ mình, hắn lại hối hận, kêu khóc lên rất đau khổ không ngừng.
Tất cả cảnh tượng này đều được người hại chết mẹ đang kêu khóc dưới gốc cây trông thấy, hắn rất kinh ngạc.
Sau đó, đứa con trai mà Bạt Thủ Bồ tát biến thành đột nhiên đến trước mặt hắn và vội nói với hắn rằng: "Tôi nhất thời nóng nảy, giết chết cha mẹ mình, gây tội nghiệp tày trời, sau khi chết nhất định phải sa vào địa ngục. Bây giờ tôi phải làm sao đây, xin người hãy nghĩ giúp tôi một cách được không?"
Người này nín khóc, trong lòng nghĩ: "Người này vừa giết chết cha mẹ mình, mà mình chỉ giết mẹ thôi, như thế này, tội nghiệp mà mình gây ra còn nhẹ hơn cả tội nghiệp của hắn, nhưng hắn chẳng qua cũng chỉ là sa địa ngục, vậy thì mình cũng giống vậy thôi", hắn nghĩ như thế chứ ngược lại chẳng nói lời nào.
Người con trai do Bạt Thủ Bồ tát biến thành thấy tên này bỏ mặc hắn, lại kêu khóc rất bi thương, sau đó lẩm bẩm: "Ôi! Hết cách rồi, ta đành phải đi tìm Phật Tổ Thích Ca Mâu Ni nhân từ. Nghe nói Phật Tổ đặc biệt nhân từ khoan dung, tất cả mọi người đi thỉnh cầu ngài đều được giúp đỡ. Cho dù là người phạm tội tày trời, không thể tha thứ cũng có thể được Phật Tổ giúp đỡ. Người có tâm hồn đang hốt hoảng, Phật Tổ cũng có thể tìm cách để tiêu trừ sự hốt hoảng cho họ, vả lại còn có thể khiến họ được an ủi. Nếu đến chỗ Phật Tổ, có thể được ngài cứu hộ, vậy thì quá tốt rồi".
Sau khi nói xong những lời này, hắn lại khóc rống lên, vừa khóc vừa đi về phía trước. Mà tên hại chết mẹ ấy nghe xong lời này, cũng cảm thấy rất thích gặp Phật Tổ, hắn nghĩ đến chỗ Phật Tổ không chừng có thể tìm được phương pháp giải thoát tội nghiệp. Vì vậy, hắn cũng theo gót tên giết chết cha mẹ, đi rề rà không gấp gáp. Hắn vừa đi vừa nghĩ: "Nếu như sau khi hắn đến chỗ Phật Tổ hối tội mà có thể giải thoát được tội nghiệp, vậy thì, tội nghiệp của mình bất luận như thế nào thì cũng còn nhẹ hơn hắn".
Không bao lâu sau, hai người nọ kẻ trước người sau đi đến trước mặt Phật Tổ ở Kỳ Hoàn. Đứa con trai giết chết song thân, quỳ xuống đất khấu đầu hành lễ với Phật Tổ. Sau đó hắn nói với Phật Tổ: "Thưa Phật Tổ tôn kính, vừa rồi con đã phạm một tội nặng nề, con vì tìm đường để về nhà mà đã cãi lời cha mẹ, trong lúc đó con nhất thời nóng nảy, giết chết cha mẹ của mình, con đã phạm phải tội đại nghịch bất hiếu như thế này, giết chết cha mẹ, trong lòng rất hối hận, nhưng lại không tìm ra cách để giải thoát tội nghiệp, cho nên mới tìm đến ngài, xin ngài giúp đỡ".
Sau khi Phật Tổ nghe xong lời này, bèn nói: "Thiện tai! Được thôi, được thôi! Con người của ngươi rất thành thật, không có lời dối gạt người, nhưng lời ngươi nói đều đúng với những gì ngươi làm, nếu đã thành thật như thế này, vả lại có thể nhận thức được tội nghiệp của mình đã phạm, vậy là rất tốt".
Tiếp theo, Phật Tổ lại nói với người này rằng: "Thái độ thành khẩn thật thà của ngươi, không nói dối, những gì ngươi làm và những gì ngươi nói đều không mâu thuẫn. Cho nên, hiện giờ ngươi nên hiểu được tâm trạng của mình, nên nghĩ lại cho kỹ, mình giết chết cha mẹ trong tâm trạng như thế nào. Tâm trạng ấy có trong quá khứ thì đã là quá khứ, tâm trạng hiện tại cũng sẽ trở thành quá khứ, tâm trạng như thế này không đâu có thể tìm, cũng không biết cuối cùng mất đi ở nơi nào. Nếu là tâm trạng trong tương lai, thì tâm trạng này vẫn chưa đến, không nhìn thấy, không sờ được, cũng không biết hiện giờ ở nơi nào?"
Phật Tổ lại nói với người giết chết song thân rằng: "Ngươi nên biết, tâm trạng tuyệt không phải ở trong cơ thể của mỗi người, nhưng cũng không phải do môi trường bên ngoài sinh ra, mà nó phụ thuộc vào cả hai yếu tố đó. Điều này ngươi phải đặc biệt hiểu rõ".
Người con trai do Bạt Thủ Bồ tát biến thành sau khi nghe xong lời của Phật Tổ nói, than rằng: "Con trước giờ chưa từng nghe thấy ai nói đạo lý tinh thâm, kỳ diệu như thế này, thưa Phật Tổ tôn kính, người thật là một thánh nhân đại trí đại đức. Ngài biết rõ sự kỳ diệu của Phật pháp như thế nào, không ai có thể vượt qua ngài".
Cuối cùng, hắn thỉnh cầu Phật Tổ: "Con là một người phạm phải tội ác tày trời, con giết chết cha mẹ của mình, cho nên hiện giờ không có chỗ nương tựa, đơn độc không có ai giúp đỡ, vì vậy con thỉnh cầu lòng từ bi của Phật Tổ ngài thu nhận con làm đệ tử, để con quy y Phật pháp, con hứa sẽ tiếp thu giới luật của Phật pháp, thỉnh cầu Phật Tổ thu nhận con".
Phật Tổ đồng ý với lời thỉnh cầu của hắn và ra hiệu cho hắn lại gần. Sau đó, Phật Tổ nói với hắn: "Ngươi đến thật dúng lúc". Phật Tổ vừa nói xong, thì tóc trên đầu của người con trai do Bạt Thủ Bồ tát biến thành và râu trên mặt đều tự nhiên mà rụng hết, y phục còn vướng máu cũng không cánh mà bay. Thay vào đó là một chiếc áo cà sa mới. Đợi sau khi hắn hoàn tỉnh, Phật Tổ mới giảng cho hắn những Phật pháp làm thế nào để giải trừ đau khổ. Sa môn mới này nghe xong thì rất vui mừng.
Một lúc sau, Sa môn mới xuất gia này nói với Phật Tổ: "Thưa Phật Tổ tôn kính, sau khi nghe xong lời giảng của ngài, con đã thông hiểu, bây giờ con đã có được thần thông, vì vậy, con muốn nhập Niết bàn, triệt để tiêu trừ căn bản của sự đau khổ xác thịt này".
Phật Tổ rất vui mừng, ngài liền dùng pháp lực để cho Sa môn mới này thăng lên trên không trung cách mặt đất bốn trượng chín thước. Sau đó, Sa môn mới này nhập Niết bàn. Sau khi nhập Niết bàn, thân thể của ông ta đột nhiên bùng lửa, ngọn lửa bừng bừng này đốt cháy thể xác ông ta. Không bao lâu, ngọn lửa tắt ngụt, trên không trung chỉ còn lại một ít xá lợi.
Tất cả những hình ảnh này đều được tên hại chết mẹ mình ở đàng sau trông thấy cả, đương nhiên hắn không biết được đây là màn diễn song đôi của Bạt Thủ Bồ tát và Phật Tổ Thích Ca Mâu Ni. Hắn trông thấy tên giết chết song thân cũng có thể làm Sa môn, ngay lập tức còn có thể nhập Niết bàn, siêu thoát khỏi cảnh khổ nơi địa ngục và sinh tử luân hồi, nên quyết định làm theo tên giết chết song thân ấy, cầu mong được sự cứu giúp của Phật Tổ.
Chủ ý đã định, hắn vội vã đi đến trước mặt Phật Tổ, quỳ dưới chân khấu đầu hành lễ với người. Sau đó, hắn ngẩng đầu lên trông về phía Phật Tổ ngập ngưng nói: "Thưa Phật Tổ tôn kính, bất luận như thế nào xin ngài cũng cứu con. Con cũng phạm phải đại tội bất hiếu. Trong nhà con có một chút chuyện nhỏ cãi nhau với mẹ, trong lúc nóng nảy, đã lỡ tay đẩy mẹ, nào ngờ khi mẹ con ngã xuống, chẳng may va phải tảng đá, nhưng không thể cứu kịp. Con biết đây là tội không thể dung tha, nhưng con đích thực không biết nêm làm như thế nào, xin Phật Tổ cứu giúp con".
Sau khi Phật Tổ nghe xong lời hắn, rất mừng, cảm thấy hắn không nói dối, dám nhận tội, lại biết sai là điều rất khó có được, cho nên Phật Tổ nói rằng: "Rất tốt, rất tốt, tuy ngươi phạm phải tội bất hiếu hại chết mẹ ruột, nhưng ngươi rất thành thật, không có chút giả dối để che dấu chân tướng thực sự, hành động và lời nói của ngươi đều thống nhất, thế là rất tốt".
Phật Tổ vừa nói xong mấy lời này, trên người tên hại mẹ bỗng chốc nổi lửa. Đây chính là lửa địa ngục đốt từ lỗ chân lông đốt ra, phàm là người phạm phải tội nặng như sát sinh đều sẽ chịu trừng phạt này.
Ngọn lửa này đốt rất dữ tợn, khiến cho toàn bộ cơ thể tên này đều đau rất khó chịu, dù dập như thế nào cũng không thể tắt. Cuối cùng hắn chịu không nổi, liền khẩn cầu Phật Tổ:
"Thưa Phật Tổ tôn kính, hiện nay con đã không chịu nổi nữa rồi, xin người hãy cứu giúp con, mau cứu lấy con đi".
Phật Tổ biết đây là báo ứng tiền định trong số mạng của hắn, cho nên, khi mới bắt đầu nổi lửa, Phật Tổ tuyệt không để ý đến, bây giờ hắn đã bắt đầu kêu cứu rồi. Vậy thì hãy giúp đỡ hắn, Phật Tổ vừa nghĩ vừa đưa cánh tay sắc vàng của mình ra, đặt lên đầu của hắn. Trong nháy mắt, ngọn lửa trên người hắn đã tắt, vì hắn đã nhận được ân huệ của Phật Tổ. Tất cả những chỗ đốt bị thương lành lại và sự đau rát trên người cũng đều không còn nữa, từ đó hắn mới được yên. Lúc này, hắn mới hoàn toàn nhận thức được uy lực vô biên của Phật pháp, cũng càng tin phục Phật pháp.
Thế là hắn lại khấu đầu hành lễ với Phật Tổ, sau đó cầu Phật Tổ: "Thưa Phật Tổ tôn kính, con cũng muốn xuất gia làm một Sa môn, từ bây giờ quy y Phật pháp".
Phật Tổ đồng ý thỉnh cầu của hắn, ngay lập tức cử hành nghi thức thụ giới. Sau khi thụ giới, Phật Tổ đặc biệt giảng thuyết Tứ đế pháp cho hắn, giúp hắn hiểu được tất cả mọi thứ trong thế giới trần tục đều là đau khổ và nguyên nhân sinh ra những đau khổ này. Thông qua sự giảng giải của Phật Tổ, hắn cũng hiểu được mục đích đấc đạo khi tu hành Phật pháp cùng với các phương pháp và phương thức tu hành.
Sau khi người này hiểu được những giáo lý này, liền giải thoát được những phiền não và đau khổ, hoàn toàn vượt qua tất cả mọi khổ đau của thế tục. Học được phương pháp nghiên cứu Phật pháp thâm sâu. Hắn cần cù học tập, chăm chỉ tu luyện, cuối cùng tu thành Kim thân A la hán.
Sau khi dắc thành A la hán, người này càng có nhận thức sâu sắc về Phật pháp. Trên cơ sở đó, anh ta lại càng có sự theo đuổi sâu hơn.
Phật Tổ Thích Ca Mâu Ni có lời khen ngợi đối với sự tiến bộ thần tốc của anh ta, thường lấy anh ta làm gương để giáo huấn những đệ tử nhập môn sau, đôi khi thậm chí Phật Tổ còn bảo anh ta đi giảng pháp cho các đệ tử sau và trao đổi về phương pháp tu hành và nhận thức về phương diện tu hành. Phật Tổ rất tín nhiệm anh ta, thường để một số vấn đề quan trọng cho anh ta xử lý.
Một ngày nọ, Sa môn đắc đạo này vừa sáng sớm đã đến tăng phòng của Phật Tổ. Sau khi hành lễ, anh ta liền nói với Phật Tổ: "Thưa Phật Tổ tôn kính, con từng là một người mắc phải trọng tội, đều nhờ vào sự giáo huấn và chỉ bảo của ngài, con mới có kết quả tốt như ngày hôm nay, đối với ân điển của ngài, con mãi không thể nào quên được..."
Phật Tổ biết anh ta nhất định sẽ nói điều gì đó rất quan trọng, cho nên mỉm cười nhìn anh ta, lắng nghe và đợi chờ điều anh ta sắp nói ra.
Quả nhiên không ngoại dự tính của Phật Tổ, tên Tỳ kheo đắc đạo này thật sự muốn nó một điều rất quan trọng.
"Thông qua sự dạy bảo và khuyên răn của Phật Tổ, con đã tu thành A la hán, tháo bỏ hết tất cả phiền não và đau khổ trên trần thế. Nhưng con vẫn cảm thấy chưa đủ, đó chính là tội ác của con đã phạm trong quá khứ. Nên hôm nay, con dặc biệt đưa ra thỉnh cầu với ngài, con muốn nhập Niết bàn, triệt tiêu đi tất cả mọi thứ khổ lụy của xác thịt, triệt để thoát ly bể khổ luân hồi, không biết Phật Tổ tôn kính nghĩ thế nào?"
Sa môn đắc đạo này nói xong, ngẩng đầu nhìn Phật Tổ. Phật Tổ trầm ngâm một hồi, ngài có đôi chút không nỡ bỏ tên đệ tử thông minh thành thực này. Nhưng, Phật Tổ lại nghĩ: "Tên đệ tử này đã có sự truy cầu cao như thế này, vả lại trông bộ dạng có vẻ như là rất quả quyết, vậy thì cứ thuận theo hắn đi, không nên phá vỡ ý nguyện với hắn".
Thế là Phật Tổ nói: "Nói thật ra, ta không nỡ để cho con nhập Niết bàn, vẫn muốn để con thay ta làm nhiều việc. Nhưng, con thỉnh cầu nhập Niết bàn cũng là một chuyện lớn tốt. Ta không thể nào cản trở, con hãy tự quyết định, ta rất yên tâm về con".
Vị Sa môn này vừa nghe thấy Phật Tổ cũng đồng ý với thỉnh cầu của mình, trong lòng cũng rất vui, trịnh trọng khấu đầu hành lễ với Phật Tổ. Sau đó, anh ta từ biệt Phật Tổ về tăng phòng của mình, tắm rửa sạch sẽ, sau đó thay một bộ cà sa mới.
Sa môn đắc đạo này ra vườn, vươn người nhảy lên không trung cách mặt đất bốn trượng chín thước, quần áo ngay ngắn, ngồi nghiêm chỉnh, chắp tay trước ngực, hai mắt nhắm nghiền. Không bao lâu, thể xác Sa môn nổi lửa, ngọn lửa thiêu đốt thân thể và Sa môn đã bị thiêu hóa.
Khi Sa môn đắc đạo và nhập Niết bàn, có ngàn vạn thiên thần ở trên không trung trông thấy và rải hoa chúc tụng.
Sau khi Sa môn nhập Niết bàn, Xá Lợi Phất nói với Phật Tổ: "Thưa Phật Tổ tôn kính, ân đức của ngài thật vô lượng, thậm chí có thể để một người phạm trọng tội được độ hóa, thật là không biết nói sao cho xiết. Theo con thấy, trên thế gian này chỉ có Phật và những vị Bồ tát ấy mới có thể hiểu rõ về tình cảnh của chúng sanh một cách thấu đáo, sau đó căn cứ vào từng tình huống cụ thể để thực thi hóa độ. Cảnh giới này không phải là người xuất gia nào cũng có".
Phật Tổ Thích Ca Mâu Ni nghe xong lời của Xá Lợi Phất, không nói nhiều, chỉ gật đầu nói một lời: "Là thế".
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
