Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Phật giáo ứng dụng
Thiện Căn - Phước Đức Và Nhân Duyên
- Tác giả
- Diệu Âm
- Thông tin
- Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)
Tọa Đàm 19
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Chúng ta chỉ còn có một ngày hôm nay, nói chuyện với nhau. Rồi ngày mai thì mỗi người đi về mỗi nơi. Cơ duyên này cũng chỉ kéo dài một thời gian ngắn ngủi, xin tất cả hãy trân quý, để cho cái duyên này mình được đắc thiện lợi.
Ngày hôm qua mình kể ra câu chuyện của một người lần đầu tiên niệm Phật mới ngộ ra và nói lên rằng bắt đầu từ đây tôi đã biết con đường giải thoát rồi. Ông bà cha mẹ, cửu huyền thất Tổ của tôi cũng sẽ được giải thoát... Rõ rệt, trong một đời người tu hành cơ duyên chỉ đến có một lần, ngộ hay không ngộ cũng một lần, không dễ gì có lần thứ hai. Cho nên mình thấy cơ duyên niệm Phật quý giá vô cùng.
Trong lần đầu tiên đó, vị đó ngỡ ngàng mà đến nỗi không kềm được những lời nói, những cử chỉ của mình, nên phát tác ra những động tác không kiểm soát được. Chuyện này cũng giúp cho người đó, cũng như cho chính chúng ta biết rằng, dù mười ba-mười bốn năm qua tu thiền định, mức công phu cũng thật là khá, nhưng khi gặp người niệm Phật mới ngỡ ngàng ra một chuyện là sức định đó còn yếu hơn những người đang ngồi niệm Phật. Vì người biết được pháp Niệm Phật, người ta nhiếp tâm niệm Phật thì họ cũng có những cảm ứng tốt, nhưng mà không đến nỗi phải mất sự kiểm soát! Trong khi vị đó đã có công phu hơn mười ba năm và sức ngồi thiền có thể đến bảy-tám tiếng đồng hồ dễ dàng. Nhưng không ngờ khi vừa gặp một cảnh giới lạ thì kiểm soát không được, kềm chế không nổi!
Câu chuyện này cũng giúp cho ta hiểu được rằng, sự thử thách của cảnh giới không phải là đơn giản đâu! Nhiều khi ở trong những môi trường bình thường, mình tưởng là có sức định. Nhưng khi gặp một chuyện bất ngờ, thì mình thấy rõ rệt cái sức định mình không còn nữa!...
Câu chuyện này cũng nói cho chúng ta biết là tâm cơ của tất cả chúng ta trong thời kỳ mạt pháp này, thực tế không phải là cao lắm đâu. Chính điều đó cũng là một bài học, xin đừng sơ ý. Có nhiều người khi tu hành không chịu giữ tâm của mình thanh thản, nhẹ nhàng, nói theo lời của ngài Ấn-Quang là “Chí Thành-Chí Kính”, nói theo lời của ngài Tịnh-Không là “Khiêm Cung”, thì chúng ta dễ đi đến cái chỗ bị mắc lừa!…
Trong kinh có nói là khi chúng ta niệm Phật, chúng ta sẽ thấy A-Di-Đà Phật đến tiếp dẫn. Nghe vậy, nhiều người nói rằng, tu hành ta phải cầu nguyện cho Phật hiện thân ra để mình thấy... Có nhiều người khuyên rằng không nên làm như vậy. Có người lại nói, vì niềm tin của mình chưa đủ nên Phật có thể ứng hiện cho mình thấy để tạo niềm tin cho mình tu, điều này có gì đâu mà sai lạc?!…
Thì hôm nay, dựa theo câu chuyện của ngày hôm qua mình kể mới thấy rằng, với hàng chúng sanh, phàm phu căn tánh hạ liệt như chúng ta thì Phật không nỡ lòng nào ứng hiện cho mình thấy đâu... Tại sao vậy? Tại vì Phật thương chúng sanh, Phật không nỡ nào để cho chúng sanh bị loạn tâm!...
Thật ra cái vị được kể hôm qua là do cái thiện-căn tu hành trong nhiều đời nhiều kiếp đã có. Nghĩa là trong quá khứ nhiều đời nhiều kiếp vị đó có niệm Phật, nhưng vì một sơ suất nào đó mà bị mất phần vãng sanh, mất đường thành tựu. Trong suốt thời gian trôi lăn trong cảnh sanh tử luân hồi, vô tình đến ngày đó gặp được người niệm Phật, rồi cộng tu chung với họ, nên những thiện-căn phước-đức mới trỗi dậy, trỗi dậy mà kềm chế không được đến nỗi đã phát ra những động tác bất bình thường, giống như bị tẩu hỏa nhập ma vậy!...
Nếu trong trường hợp đó gặp những người thiếu kinh nghiệm, vô tình tạo cho họ những chướng nạn! Từ chỗ không có nạn mà thành ra nạn! Cũng trường hợp như vậy mà gặp những người đã biết, đã có kinh qua những chuyện đó rồi, đã hiểu được rồi, thì người ta giúp tăng thêm thiện duyên cho người đó, nhờ đó người ta tiếp tục con đường tu hành thành đạo, không có gì trở ngại hết.
Tuy nhiên, nói về tâm từ bi trong quá khứ thì có tốt, nhưng mà nói về tâm định trong hiện tại thì có trở ngại. Trở ngại chỗ nào?... Khi một người thật sự đã định, thì đối trước những sự cảm ứng đó, không bao giờ người ta lại mất sức kiểm soát như vậy đâu. Đúng không?...
Chính vì khi vị đó phát hiện như vậy thì mới ngỡ ngàng một điều: À trong lúc mà mình tập tọa thiền, cố gắng giữ tâm thanh tịnh, cố gắng làm cho vọng tưởng của mình lắng xuống, và có công phu ngồi im rất lâu. Nhưng khi vô tình gặp một sự cố bất ngờ xảy ra, hình như cái sức định đó tự nhiên không còn nữa, đến nổi phát những động tác không được trang nghiêm, làm cho nhiều người phải hoảng sợ lên!... Lúc đó mình mới biết rằng: À! Thì ra một người niệm câu A-Di-Đà Phật, thực hành pháp môn Niệm Phật là “Tối Thượng Thiền” rồi, chớ không phải là “Bình Thường Thiền” nữa đâu. “Đại Thượng Thiền” rồi chớ không phải là thứ thiền bình thường.
Thiền-Định không phải là cứ ngồi im như thế này là thiền định đâu. Ngài Tịnh-Không nói rất hay, căn cứ vào những chuyện này để chứng minh cho lời nói của Ngài rất tuyệt vời. Ngài nói, “Định” là có “Chủ Định”, chớ không phải định là ngồi im một chỗ. Hay vô cùng phải không chư vị? Cái tâm của người niệm Phật với lòng tin tưởng vững vàng, với con đường đi xác đáng và điểm về rõ rệt, thì tâm của họ thật sự đã định. Đường đi của họ định vào trong câu A-Di-Đà Phật, không òn chao đảo nữa. Cái gọi là “Tâm Viên” không còn xảy ra nữa. Cái gọi là “Ý Mã” không còn ứng hiện trong tâm của họ nữa, dù thân của họ vẫn lái xe, vẫn đạp xe đạp, vẫn cỡi xe Honda ào ào ngoài đường.
Ý chí của họ, chí nguyện của họ là nguyện vãng sanh về Tây-Phương. Hướng về đã có. Họ không còn chao đảo gì hết. Ai nói gì nói, tâm họ vẫn vững như bàn thạch. Đó gọi là “Định”.
Điểm đến của họ… Họ không cầu mong cho chứng đắc, họ không cầu mong cho cái tâm an lạc, họ không cầu mong cho cái thân thể này tráng kiện, an khang. Mà họ cầu mong làm sao hết một báo thân này nhất định về tới Tây-Phương Cực-Lạc. Đường đi, hướng về, điểm đến đã xác định trong tâm của họ rồi. Hòa Thượng nói, “Định là có Chủ định”, chính tại chỗ này đây.
Chính vì có chủ định, nên tất cả những cảnh giới hào nhoáng bên ngoài, đối với họ hình như không còn ý nghĩa gì hết. Trong kinh Kim-Cang Phật nói rằng: “Ngoại bất trước tướng. Nội bất động tâm”, đây mới gọi là định, chứ không phải chúng ta ngồi, ngồi từ sáng cho đến chiều, khi gặp một cảnh người ta niệm vài câu A-Di-Đà Phật thì làm cho mình mừng vui phải nhảy lên, đến nỗi không còn kiểm soát được. Đây cũng là một lời khai thị rất xác đáng cho chúng ta.
- Niệm Phật là đường đi.
- Nguyện vãng sanh là hướng đến.
- Vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc gặp A-Di-Đà Phật là điểm ta về.
Khi mà chúng ta đã định vào chỗ này rồi, thì gọi là “Đại Định”.
Cho nên chư Tổ nói, người quyết lòng niệm Phật là thực hiện pháp môn tối thượng thiền, chứ không phải là thiền bình thường đâu chư vị.
Hiểu được chỗ này, chúng ta mới thấy rõ ràng rằng, niệm Phật cũng là tu Định, ngồi định thiền cũng là tu Định, chư Tổ Sư ra ngoài chợ cũng để tu Định. Nhưng ta không đủ khả năng làm như Tổ, nên cứ kết hợp với nhau thành một nhóm nhỏ, vững vàng một đường mà đi, không còn chao đảo nữa, thì ta cũng ở trong “Đại Thiền Định” để thành tựu đạo quả trong một đời này.
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Tọa Đàm 20
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Chúng ta gặp nhau là do Duyên. Chúng ta tu với nhau cũng là Duyên. Chúng ta niệm Phật là Nhân. Nhờ cái cơ duyên này ta đi về Tây-Phương Cực-Lạc...
Hàng phàm phu tục tử của chúng ta nghiệp chướng sâu nặng, oán thân trái chủ nhiều, đường tu hành của chúng ta có những trở ngại! Đó chính vì chúng ta thiếu phước, dù cho thiện-căn của mình đã có, mới đưa đến hôm nay chúng ta phát lòng dũng mãnh, tin tưởng vào pháp môn Niệm Phật, đang chí thành niệm Phật cầu về Tây-Phương.
Chúng ta phải có cái tâm nguyện rằng về được Tây-Phương, như trong kinh Phật nói “Mười niệm tất sanh”, nhưng trong tâm chúng ta cũng còn nên nghĩ rằng vì phước phần yếu kém, nghiệp chướng sâu nặng, cho nên trở ngại không phải là không có đâu!
Trong thế gian người ta nói là “Đồng hoạn tương thân”. Tự mình nhận mình là những người đồng hoạn nạn trong cảnh sanh tử luân hồi. Xin chư vị cố gắng thương mến nhau, cố gắng giúp đỡ nhau tối đa để cùng nhau thành tựu. Hãy đem lòng “Chí Thành-Chí Kính” này niệm Phật cầu Phật gia trì, thì chúng ta chắc chắn sẽ được Phật thương hại, phóng quang tiếp độ chúng ta. Trước khi được Ngài tiếp độ, thì chúng ta được các vị Bồ-Tát từ bi gia trì.
Chư vị cũng nên biết rằng, trong quang minh của Bồ-Tát, của chư Phật lúc nào cũng có các vị Thiên-Long Hộ-Pháp kèm theo sát bên cạnh. Người niệm Phật được chư Thiên-Long Hộ-Pháp bảo vệ. Chắc chắn có! Chỉ vì sơ ý ta bỏ rơi sự bảo vệ của các Ngài, bỏ rơi lực gia trì của Bồ-Tát, bỏ rơi đại nguyện của A-Di-Đà Phật.... Nên sau cùng chướng nạn bao trùm chúng ta một cách tự do, làm cho chúng ta khó bề đi về Tây-Phương được...
Chính vì vậy, phương pháp tu hành của những người phàm phu như chúng ta cần phải chọn cách dễ nhất, thấp nhất, căn bản nhất mới an toàn. Xin chư vị đừng nên tìm đến những phương pháp cao quá, vì những phương pháp cao quá đòi hỏi đến những căn cơ rất cao, cần đến cái tâm rất thanh tịnh mới có thể thực hiện được. Căn cơ chúng ta thấp kém! Tâm thanh tịnh chúng ta yếu đuối!... Khi nhiếp tâm niệm Phật nhưng chúng ta vẫn có thể bị vọng tưởng! Ngồi trước bàn Phật chúng ta cũng bị hôn trầm, trạo cử... Đây là chuyện hết sức thường! Cho nên một lần trạo cử nổi lên thì tự chúng ta hãy nhắc nhở rằng: À! Nghiệp chướng chúng ta vẫn còn!... Mỗi khi đang niệm Phật mà bị buồn ngủ, chúng ta hãy nghĩ: À! Nghiệp chướng chúng ta vẫn còn!... Nhiều khi sơ ý bị rơi vào tình trạng vô ký, chúng ta đừng vội cho ta là chứng đắc nhé!...
Như vậy thì sự khiêm cung luôn luôn là điều phải nhớ. Đừng bao giờ rời khỏi hai chữ “Khiêm Cung”, thì nhất định chúng ta sẽ thực hiện được lòng chân thành, chí thành, chí kính mà ngài Ấn-Quang thường xuyên khuyên nhắc chúng sanh phải giữ trong đời mạt pháp này.
Chư vị cố gắng đến đây tu tập, mình hãy gói ghém với nhau để niệm Phật trong hoàn cảnh đơn giản, nhỏ hẹp nhưng mà tâm hồn chúng ta thành thực, hiểu biết với nhau, thì những phiền não cũng sẽ giảm bớt. Chúng ta là hạng người phàm phu, thì chắc chắn có người bị tật này, có người bị tật kia, có người thì thích nói chuyện, có người thì thích im lặng. Có người thì muốn ngồi thật nghiêm trang, có người ngồi xuống một chút thì rục rịch rồi... Chúng ta phải chấp nhận cái hiện tượng này một cách hết sức tự nhiên, để cho tâm hồn chúng ta thoải mái...
Nói chung, thay vì chúng ta la rầy, khó chịu trước một điều gì sơ xuất, thì bây giờ xin chư vị hãy cố gắng chấp nhận đi, vui vẻ lên, tha thứ cho nhau... Tha thứ được cho nhau thì đi đến một đạo tràng nào chúng ta cũng tạo được sự trang nghiêm cho đạo tràng đó. Nếu chúng ta không chịu tha thứ cho nhau, thì đến một đạo tràng dù trang nghiêm, chính chúng ta sẽ là người bị phiền não trước. Rồi chúng ta lại đi ra ngoài nói rằng chỗ đó phiền não quá!... Thật ra, phiền não là hiện tượng từ trong tâm của mình hiện ra, chứ không ở ngoài đưa vào.
Có những đạo tràng rất là lộn xộn! Nhưng khi có một người với tâm hồn thoải mái, vui vẻ, bao dung... Họ đến nói vài lời tâm lý, nhẹ nhàng, tha thứ... thì cái đạo tràng đó dần dần biến thành trang nghiêm, hiền hòa đi.
Khi mình tu hành, nếu mình gặp một người nào ở ngoài họ bài bác pháp Niệm Phật, thì xin chư vị cũng đừng nên phiền não. Đường người ta đi thì cứ để người ta đi, mình hỗ trợ người ta không được thì thôi, ít ra cũng đừng nên chống đối lại họ. Ngược lại nếu có người nào chống đối mình, thì mình cũng phải thương hại họ, tại vì đây cũng là do duyên. Hay nói rõ hơn, thiện-căn phước-đức chưa được phát lộ, nên người ta chưa tin. Trong kinh Phật nói, những người mà không tin vào câu A-Di-Đà Phật thì đời này việc thoát vòng sanh tử luân hồi không có đâu! Về Tây-Phương Cực-Lạc thì không được đâu! Vì vậy mà mình phải thương họ mới đúng.
- Chính lòng thương này làm cho mình không phiền não.
- Chính lòng thương này làm cho những sự chống đối, khó chịu hay đối nghịch giảm bớt đi...
Diệu Âm hay nói rằng, khi mình gặp một người, người đó viết thư bài bác hay nêu lên một ý kiến đối nghịch gì đó, nhất định chúng ta đừng nên để nó vướng mắc trong tâm, cũng đừng bao giờ viết lại một lời thư để trách móc hoặc tìm cách giải thích cho người ta hiểu... Không cần chuyện đó. Mà chư vị hãy dùng cách này hay hơn, là vui vẻ, thoải mái, khuyến tấn người ta. Nên nhớ là tìm cách mà khuyến tấn người ta.
Ví dụ, như một người tệ hại, nào là sai lầm, trộm cắp, cự cãi, đủ thứ hết... Khi gặp họ, mình không phải là cha mẹ, cũng không phải là police, nên mình không có quyền bắt nạt họ, mình cũng không được quyền chỉ trích họ. Mà tốt nhất là mình hãy moi tìm cái nào tốt của họ mà khen lên. Ví dụ như người đó có tài hát hay, mỗi lần gặp mình tìm cách khen cái tài hát hay của người ta trước, “Chú hát hay quá!...”
Những người mà đa tài, thì đa tình. Ví dụ anh có cái tội yêu đương lung tung... cũng được, không sao hết!... Thường thường những người có tài, thì người ta có đa tật. Những tật đó không sao đâu(!), anh hãy chấp nhận cái hiện tượng này đi. Mình cứ làm lơ những chuyện sai lầm của họ đi. Mình cứ khen cái hay của người ta lên đi. Chư vị để ý coi, người khác thì cải đổi người đó không được, mà chính những người ưa khen họ lại cải đổi họ được. Đó là thế gian pháp. Phật pháp cũng không khác gì mấy.
Chúng ta nên đến với nhau bằng những “Hạt Đậu Trắng”. Quý vị biết hạt đậu trắng không?... Đừng nên đến với nhau bằng những “Hạt Đậu Đen”. Làm như vậy thì tâm chúng ta có những “Hạt Đậu Trắng”. Hạt đậu trắng tượng trưng cho “Thiện”. Hạt đậu đen thì tượng trưng cho “Ác”. Nếu chúng ta mà cứ moi hoài moi mãi hạt đậu đen, thì một là tâm chúng ta sẽ phiền não! Hai là người bị moi ra đó sẽ phiền não! Hai cái phiền não này sẽ chống đối, cạnh tranh, chiến tranh với nhau. Rốt cuộc, tất cả đều bị thua thiệt hết! Trong chiến tranh không có người nào chiến thắng! Bây giờ thì chúng ta nên tập đối xử với nhau bằng cách khác, tập moi cho được hạt đậu trắng của người ta ra mà khen. Để chi?... Để cho hạt đậu trắng đó có duyên hay gặp môi trường thích hợp mà nở ra những hạt đậu trắng khác. Nói rõ hơn, chúng ta tìm cách bỏ thêm hạt đậu trắng vào cái hũ. Thì đến một lúc nào đó, cái hũ đó cũng còn bấy nhiêu hạt đậu đen đó, nhưng mà đậu trắng càng ngày càng nhiều hơn, nó sẽ bao hạt đậu đen lại... Bây giờ ta chỉ thấy cái hũ hình như chỉ có toàn là đậu trắng không thôi...
Xin thưa chính Phật pháp chúng ta cũng vậy đó. Nhất là tu hành trong thời mạt pháp này, nhất định chúng ta phải đến với nhau bằng cái tốt. Tìm cách quên đi hoặc cố gắng tha thứ cái lỗi của người ta. Được vậy thì nhất định... Đạo tràng này không trang nghiêm cũng trang nghiêm. Đạo tràng này không thịnh vượng cũng thịnh vượng. Đạo tràng này không thành tựu cũng thành tựu.
Cái nghi luật trong đạo tràng của chúng ta là nhắc nhở nhau đừng nên phá giới. Nhưng đối với một người phá giới đến đây tu ta cũng nhận luôn. Nhận vậy có ý nghĩa gì?... Anh hãy cố gắng giữ giới luật trong lúc tu ở đây thôi, sau đó thì ra ngoài anh phá sao phá, tôi không biết!... Mình tha thứ cho người ta. Nhờ lòng tha thứ này dễ làm cho người ta “Phản tỉnh”, tự họ phản tỉnh lấy. Có cái tâm như vậy thì chúng ta sẽ cải đổi đạo tràng này càng ngày càng tốt. Rất hay!
Chư vị nhìn Phật A-Di-Đà đi, Ngài là đại thiện, đại lành đó. Nhưng mà Ngài nói rằng, những người ngỗ nghịch thập ác mà biết hối hận, biết ăn năn, niệm danh hiệu Ngài, dẫu cho mười niệm vẫn được về Tây-Phương để thành đạo. Ngài có nỡ bỏ người nào đâu?... Còn chúng ta có thấy người khác sai sai một chút thì kệ họ chứ? Họ sai với người khác chứ có sai với mình đâu? Ghét họ làm chi?...
Tôi trực nhớ ra một câu này. Nhớ cho kỹ câu này nghen, hay lắm!
Tùy duyên tiêu túc nghiệp,
Thiết mạc tạo tân ương!
“Tùy duyên” là gặp cái duyên nào chúng ta cũng cố gắng xoa cho nhẹ đi cái “Túc nghiệp”. Túc nghiệp là cái nghiệp nặng đó. Gặp dịp nào cũng xóa cho hết cái nghiệp mình tạo gọi là tùy duyên. Duyên ác mình xóa cũng được, duyên thiện mình xóa cũng được. Người nào dù ác cho mấy, khi họ biết quay đầu đều có thể thành đạo. Quý vị để ý coi, coi chừng họ thiện hơn mình, họ lành hơn mình, xin đừng có khinh thường! Nhất định như vậy! Trong kinh Phật gọi là: “Buông đồ đao xuống, lập địa thành Phật”.
“Tùy duyên tiêu túc nghiệp” rồi, thì chính mình phải nhớ đến câu: “Thiết mạc tạo tân ương”. Nghĩa là, quan trọng nhất, cần thiết nhất là đừng có tạo thêm nghiệp mới nữa. Hay lắm!... Đừng có tạo thêm cái phiền não mới nữa.
Thấy người ta tạo ra phiền não, mình cũng phiền não!... Không tốt! Lỡ tạo rồi thì đây là phiền não cũ, từ giờ phút này mình đừng tạo thêm phiền não mới nữa. Nếu ngày mai có người tới tạo thêm phiền não mới, thì phiền não mới này là của họ, riêng mình đừng có phiền não nữa. Tại vì hễ mình phiền não tức là mình tạo thêm nghiệp chướng mới cho chính mình. Đó gọi là “Tân Ương”, là những cái nghiệp mới của mình.
Cứ vậy mà tu thì xin thưa với chư vị, đạo tràng này của chúng ta sẽ càng ngày càng thêm thanh tịnh. Nhất định đạo tràng này sẽ thành tựu và cứu độ được nhiều chúng sanh...
Mong chư vị lấy lòng đại từ đại bi của Phật ra mà tiếp xử với nhau. Chúng ta nương nhau đi về Tây-Phương bằng cái hình tướng của người nghiệp chướng sâu nặng, tội chướng thâm trọng, ấy thế mà được A-Di-Đà Phật đưa về Tây-Phương một đời thành đạo.
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Tọa Đàm 21
Nam Mô A-Đà Phật.
Diệu Âm vừa mới trở về sau khi đi qua bên Âu Châu gần một tháng, ở đó ngày nào cũng có tọa đàm với chư vị đồng tu về đề mục “Thiện-Căn, Phước-Đức, Nhân-Duyên”.
Trong kinh A-Di-Đà Phật nói: “Không thể dùng ít thiện-căn, ít phước-đức, ít nhân-duyên mà có thể vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc”. Nhiều người nghe đến câu này mới sợ rằng mình không có khả năng vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc. Thì trong suốt gần một tháng qua, chính Diệu Âm cũng dùng câu này để khuyến tấn chư vị đồng tu quyết lòng vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc cho được trong một báo thân này, vì Phật nói: “Ít Thiện-Căn, ít Phước-Đức, ít Nhân-Duyên không thể vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc”.
Lời nói này có nhiều ý nghĩa. Nghĩa thứ nhất là Phật khuyến tấn chúng ta phải tiếp tục tu hành, phải vững tâm tu hành, phải tinh tấn tu hành để không thể nào lọt lại trong cõi Ta-bà.
Nghĩa thứ hai là Phật nói, vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc nó quý giá vô cùng vô tận, không thể nào đem cái phước-báu, cái thiện-căn nào của thế gian so sánh với chuyện vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc.
Trong Kinh Vô-Lượng-Thọ, Phật nói rằng, một người trong một đời này gặp được pháp môn Niệm Phật mà tin tưởng quyết lòng trì niệm câu A-Di-Đà Phật là do Thiện-Căn Phước-Đức của người đó đã tu trong vô lượng kiếp, và đã có giá trị vô lượng vô biên không thể nào tính đếm được!...
Đem ba cái yếu tố này Diệu Âm khuyên tất cả chư vị ở đó, sau một thời gian chư vị vững tâm, vững chí, vững đường tu, quyết lòng đi về Tây-Phương, không thể nào để cái tâm mình nghiêng ngã theo lời bàn tán của thế gian được.
Trong khi ở đó, vừa mới bước chân qua Âu Châu mấy ngày thì được tin là tại Niệm Phật Đường chúng ta hộ niệm cho một cụ vãng sanh, đây là một điều vui mừng không thể tả, mà thật ra thì chính Diệu Âm cũng lấy làm đáng tiếc là chính mình không có cái cơ may ngồi bên cạnh cụ Cam Muội, pháp danh Diệu Âm để tiễn đưa Cụ về Tây-Phương. Rõ rệt niệm Phật vãng sanh. Và nhân vì có điều bất may mắn này mà Diệu Âm cũng thấy một chuyện mừng, đó là đồng tu của Niệm Phật Đường chúng ta thật sự đã trưởng thành. Thật sự chư vị đã tự mình đưa một vị vãng sanh, đây là một điều thật bất khả tư nghì!...
Cuộc tọa đàm này khởi nguồn từ bên Âu Châu. Trước khi về thì chư vị ở đó tha thiết nói với Diệu Âm rằng, khi trở về Úc hãy tiếp tục nói cho trọn cuộc tọa đàm này. Diệu Âm cũng thấy chuyện này cần thiết, nhất là phá tan những nghi ngờ của người thế gian cho rằng chuyện vãng sanh là hão huyền, không thật.
Thì hôm nay trở về đây, Diệu Âm xin cố gắng làm tròn phần cuối của cuộc tọa đàm và mong rằng sau cuộc tọa đàm này tất cả chúng ta ai cũng vững tâm, vững dạ quyết lòng vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc…
Thiện-Căn, Phước-Đức, Nhân-Duyên! Cơ hội này mà chúng ta không về Tây-Phương Cực-Lạc được, thì thật sự chúng ta:
- Thuộc hạng người kém may mắn!
- Thuộc hạng người kém thiện-căn!
- Thuộc hạng người đã gặp cơ duyên thành Phật mà đành phải bỏ con đường cực lạc để chạy theo con đường đọa lạc vạn kiếp! Tương lai còn cơ hội nào nữa có thể thoát nạn được?…
Đây là điều mà chư vị phải tự mình suy nghĩ cho thật kỹ. Một bước thôi!… Bước tới ta nhất định vãng sanh về Tây-Phương. Một bước chần chờ, một niệm nghi ngờ, một lần giải đãi... nhất định cơ hội này sẽ luống qua!... Lúc đó chư vị sẽ thấy thế nào gọi là thiểu thiện-căn, thiểu phước-đức, thiểu nhân-duyên!… Sự mất mát này quá lớn! Có ân hận đi nữa cũng không được gì hơn!… Chỉ tại vì:
- Tham một chút danh vọng thế gian…
- Tham một chút vui trần tục…
- Tham một chút lợi ích nhỏ nhen vô thường của cõi đời này mà đành bỏ đi cơ hội vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc.
Xin thưa với chư vị, lúc đó dù có khóc, nước mắt tràn như biển Nam Hải, cũng không thể nào rửa được niềm đau vô tận vô biên trong vô lượng kiếp đâu!...
Trong chuyến đi vừa rồi Diệu Âm rất thường tán thán cái mẫu người vừa mới vãng sanh ở trên tây Úc. Diệu Âm đem hình tượng đó ra để mà khuyến tấn chư vị đồng tu bên Âu Châu. Diệu Âm nói rằng, người ở bên tây Úc tôi đã gặp qua, là một người Thiên Chúa giáo không biết kinh, không đi chùa, ấy thế mà sau cùng gặp các vị đồng tu khuyến tấn, vị đó đã quyết lòng quyết dạ đi về Tây-Phương. Thấy vậy, tôi dám đoán vị này chín mươi lăm phần trăm vãng sanh. Trong khi có những người tu hành, có niệm Phật, có tới chùa mà đưa ra lập luận như thế này: Không dễ gì đem một chút thiện-căn, một chút phước-báu, một chút nhân-duyên mà đi về Tây-Phương được!... Nên họ mạnh dạn khuyên đồng tu hãy cố gắng tu hành, tìm kiếm chút phước đi để đời sau tu tiếp...
Tôi nói, những người này là những dạng người quá ư là bạc phước! Quá ư là ít thiện-căn! Quá ư khinh thường lời Phật! Không chịu y giáo phụng hành!...
Tôi khuyên các vị đồng tu khi mở một lời nói nhất định phải nói đúng kinh, đừng bao giờ nói một lời nào sai kinh. Chúng ta tới đây tu hành mà nói một lời sai kinh, đưa một ý tưởng hồ nghi, tạo cái mối hồ nghi trong đại chúng... Dù cho chư vị đến Niệm Phật Đường, đến đạo tràng, đến chùa niệm Phật suốt đời, thì suốt cuộc đời đó thay vì tạo công đức chúng ta lại tạo tội lỗi! Chúng ta tạo cảnh địa ngục cho chính chúng ta! Vì sao vậy?... Vì đưa những lời nghi ngờ này sẽ phá tan mất niềm tin của đại chúng, đoạn mất huệ căn của người ta, đánh lạc hướng vãng sanh, làm cho người ta phải chịu đọa lạc!...
Hôm nay chúng ta ngồi tại đây, quý vị biết là do thiện-căn của chúng ta đã tràn ngập trong vô lượng kiếp, phước-đức chúng ta dù không có đi nữa thì niệm một câu A-Di-Đà Phật phước sẽ tăng vô lượng. Cho nên Thiện-Căn cũng ở tại “Tâm”, Phước-Đức cũng ở tại “Tâm”. Chư vị lấy niềm tin vững vàng mà đi đi… Xin thưa thẳng rằng, cơ duyên ngồi trong đạo tràng này niệm Phật nhất định đưa chư vị vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc. Vậy thì, không thể nào không đi con đường “Cực-Lạc”, mà lại chọn con đường “Đọa-Lạc” để mà đi?…
Ở bên Âu Châu có một vị ung thư sắp chết, thế mà ban hộ niệm nói không nghe, tại vì không tin. Sống trong những ngày tháng chờ chết mà lại thích đi đánh casino, đánh bài. Hỏi tới thì nói rằng làm như vậy cho vui... Diệu Âm đến đó chỉ có một tiếng đồng hồ để nói chuyện. Diệu Âm nói cứng như tường đồng vách sắt.
- Cơ duyên này anh không có dễ gì tìm ra trong vô lượng kiếp đâu. Nếu ngay từ bây giờ anh không chịu đổi tâm, không chịu từ bỏ casino, thì nhất định anh phải chịu đọa lạc! Bị đọa lạc vạn kiếp anh ráng chịu lấy. Còn khi nghe những lời nói này, mà anh mau mau tỉnh ngộ đến trước bàn Phật quỳ xuống sám hối đi. Bắt đầu từ giờ phút này anh không được đi casino nữa. Anh phải tranh thủ thời gian từng giây từng phút để niệm Phật đi, tôi tin tưởng anh được tới chín mươi lăm phần trăm vãng sanh...
Tôi nói vững làm người đó đành nhận lỗi với ban hộ niệm, và tới trước bàn thờ xin lỗi sám hối. Trong thâm tâm của Diệu Âm nói nếu người đó thật sự đã sám hối, nếu người đó quyết lòng đi về Tây-Phương, thì cơ hội này nhất định anh sẽ lấy thiện-căn phước-đức và nhân-duyên này được đi về Tây-Phương. Giả sử như người đó chưa đủ thiện-căn, giả sử như người đó chưa đủ phước-báu thì cơ duyên này anh hãy phát tâm tin tưởng đi. Niềm tin vững vàng của anh nhất định sẽ đưa anh vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc…
Cũng giống như một vị ở tại tây Úc suốt cả cuộc đời không biết gì là câu A-Di-Đà Phật, không biết gì là Phật pháp, chỉ biết đi nhà thờ. Ấy thế mà chỉ cần vài tháng niệm Phật quyết lòng đi, đã vãng sanh thật sự trước mắt mọi người và làm cho cả cộng đồng tại đó giật mình ngẫn ngơ vì một người Thiên Chúa giáo vẫn được vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc như thường.
Cho nên xin cầu khẩn chư vị, Diệu Âm đi đâu cũng tìm cách làm tăng thêm niềm tin cho mọi người, thì xin chư vị hãy vững vàng mà đi về Tây-Phương, để chúng ta cùng nhau hội ngộ trên cảnh Tây-Phương Cực-Lạc, một đời này thành đạo, một đời này đi cứu độ chúng sanh, đừng để vạn đời sau bị nạn trong những cảnh đọa lạc rồi mới cầu chư Phật tới cứu, không dễ như vậy đâu!...
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Tọa Đàm 22
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Kính thưa Sư Cô!
Cùng Đại chúng!
Đề tài “Thiện-căn, Phước-Đức, Nhân-Duyên” đã được bàn qua ở bên Âu châu gần cả tháng rồi mà chưa xong. Từ một điểm này mình thấy hình như cũng bao trùm Pháp giới, không biết chừng nào mới nói xong? Thật đúng là: “Một là tất cả, tất cả là một”.
Chúng ta là hàng phàm phu tục tử nên chọn con đường: “Một là tất cả”. Một là một câu A-Di-Đà Phật thành tâm niệm thì ta sẽ có tất cả. Hư không pháp giới, vạn sự, vạn vật đều ứng hợp…
Đối với những vị thượng căn, Bồ-Tát thì “Một là tất cả, tất cả là một”, không còn phân biệt nữa. Khi trở về với chân-tâm tự-tánh, thì từ một chân-tâm này các Ngài có cả hư không pháp giới. Cả hư không pháp giới cũng nằm trong tâm của các Ngài, cho nên các Ngài không phân biệt.
Còn hàng phàm phu chúng ta nên đi theo con đường “Một là tất cả” hay hơn là đi con đường “Tất cả để trở về một”. Những người hạ căn mà đi con đường tu hành cho đầy đủ tất cả để thành tựu, gọi là tìm hiểu để giác ngộ, thì nhiều khi sự giác ngộ đó chưa chắc là thật, mà có thể là giác ngộ trong vọng tưởng! Vì vọng tưởng sai lầm nên mới chê người niệm Phật. Chúng ta đang đi con đường niệm Phật, thường bị người ta cho là mê muội, nhưng coi chừng người mê muội đó lại là đại giác ngộ. Họ giác ngộ con đường vãng sanh về Tây-Phương. Khi vãng sanh về Tây-Phương thì họ được tất cả.
Chính vì thế mà chúng ta được cái cơ duyên niệm câu A-Di-Đà Phật, chư Tổ vẫn thường khuyên nhắc là phải chuyên nhất. Chuyên lòng niệm một câu A-Di-Đà Phật mà đi thì sẽ thành tựu tất cả.
Trở lại vấn đề “Thiện-Căn, Phước-Đức, Nhân-Duyên” trong kinh A-Di-Đà. “Thiện-Căn” là gì? Trong kinh A-Di-Đà Phật đưa ra danh từ này, thiện-căn chính là những căn thiện lành. Căn thiện lành có năm thứ:
Một là “Tín-Căn thiện lành”. Những người nào tin tưởng vững vàng vào câu A-Di-Đà Phật, tin vào lời Phật dạy, niềm tin sắc son vững vàng thì biết người đó có thiện-căn.
Thứ hai là “Tấn-Căn thiện lành”. Tấn là tinh tấn. Người nào tinh tấn niệm Phật, ngày ngày niệm Phật, chuyên lòng niệm Phật thì người đó có thiện-căn. Chúng ta thấy ở tại Niệm Phật Đường của chúng ta, có những người đã có thiện-căn này.
Căn thiện lành thứ ba là “Niệm-Căn thiện lành”. Niệm câu A-Di-Đà Phật. Nếu không có căn lành không thể nào niệm câu A-Di-Đà Phật được đâu! Cho nên mong chư vị hãy trân quý tất cả những căn lành này. Đã đến đây niệm Phật chứng tỏ chúng ta có thiện-căn, đừng bao giờ chạy theo những cái gì hảo huyền xa vời mà coi chừng mất phần thành tựu!...
Căn lành thứ tư là “Định-Căn thiện lành”. Thường thường chúng ta cứ nghĩ Định là Thiền-Định… Hòa Thượng Tịnh-Không nói không phải vậy!... Tâm chúng ta đã định vào câu A-Di-Đà Phật. Tâm chúng ta đã định ngay tại cõi Tây-Phương. Ý chúng ta định về Tây-Phương Cực-Lạc. Một đường, một hướng, một điểm về là chúng ta đã có “Định-Căn thiện lành”. Khi chúng ta định vào câu A-Di-Đà Phật, định về Tây-Phương Cực-Lạc thì ta có luôn “Huệ-Căn thiện lành”, tức là trí huệ phát sinh ra.
Hồi giờ chúng ta thường nghe nói thiện-căn, thì hôm nay chúng ta khai rõ ra, “Thiện-Căn” chính là năm điểm này: “Tín-Tấn-Niệm-Định-Huệ”.
Bây giờ chúng ta trở lại vấn đề “Tín-Căn”. Người nào không tin vào câu A-Di-Đà Phật, không chịu quyết lòng niệm Phật, thì dù có hình tướng đẹp như thế nào đi nữa cũng không dám bảo đảm họ có thiện-căn! Một người dù nghèo nàn, hình tướng xác sơ, tầm thường, nhưng mà họ tin vào câu A-Di-Đà Phật, quyết lòng đi về Tây-Phương, không thay đổi chí nguyện, thì chiếu theo trong kinh Phật nói, họ có thiện-căn. Như vậy hồi giờ chúng ta thường nghe thiện-căn, thiện-căn... nhưng không biết định nghĩa như thế nào?... Thì “Thiện-Căn” dồn vào chữ “Tín” này. có “Tín” thì tự nhiên tất cả những cái kia đều có hết.
Chính vì vậy, đối với người quyết lòng niệm Phật, thường thường chư vị Tổ Sư hay nhắc nhở đến tín tâm. Nhất định chúng ta phải có tín tâm. Nếu người tuổi già, sắp sửa lìa xả báo thân này rồi, khuyên họ niệm Phật mà họ còn chần chừ, còn đợi cái này, còn đợi cái nọ, thì nhất định tín-căn đã bị yếu! Tín-căn yếu coi chừng nó sẽ dẫn tới tất cả những căn lành khác bị suy sụp luôn. Không có thiện-căn nên không muốn vãng sanh, mà thường tham đắm vào thân mệnh. Thân mệnh này vô thường, thời gian vài ba năm nữa nhanh như bóng câu qua cửa sổ, nhưng người vì quá tham chấp vào đó mà bị đại nạn! Bị đại nạn rồi lúc đó mới thấy cái giá trị của câu Phật nói: Bất dĩ thiểu Thiện-Căn, Phước-Đức, Nhân-Duyên đắc sanh bỉ quốc.
Không dễ gì có chút thiện-căn, có chút phước-báu, có chút nhân-duyên mà đi về Tây-Phương Cực-Lạc được. Cũng có nghĩa là biết được đi về Tây-Phương quý giá vô cùng, thay vì chịu đọa lạc trong vô lượng vô biên kiếp, nay mình vãng sanh được cực lạc an vui thành đạo Vô-Thượng, thần thông biến hóa phi thường. Ấy thế, lại tham đắm làm chi cái thân già còm cõi, tham đắm cái thân ung thư, tham đắm cảnh khổ của cuộc đời này, mà đành chịu tới vạn kiếp trầm luân về sau. Thật đúng là người thiếu thiện-căn!
Chính vì vậy:
- Hãy lấy chữ Tín này mà chúng ta tự thấy hướng đi…
- Lấy chữ Tín này quyết lòng trưởng dưỡng thiện-căn.
- Lấy chữ Tín này niệm câu A-Di-Đà lên.
Được như vậy, xin thưa với chư vị:
- Người không có thiện-căn, thiện-căn cũng có!…
- Người không có phước-đức, phước-đức cũng có!…
- Người mà dù nghèo khổ tới đâu, dốt nát tới đâu nhất định huệ-căn cũng phát triển, nhất định phước-báu cũng tràn ngập!...
Mong chư vị một khi đã tu thì phải tìm ra con đường giải thoát, đã tu nhất định phải nghĩ đến chuyện thành tựu đạo quả. Đừng nên nhắm mắt chạy theo thị hiếu của thế gian mà tu chơi chơi, tu giỡn giỡn, tu thử, tu đụng!... Tu hành như vậy thà rằng ở nhà không hay hơn sao?...
Một người hiểu được đạo rồi, một người đã giác ngộ rồi, thì những chuyện của thế gian này nó không có giá trị gì lắm đối với con đường giải thoát của họ đâu. Mong cho chư vị hiểu được chỗ này, thì rõ ràng chúng ta đang ở trên con đường về tới Tây-Phương thành đạo.
Nếu đã tới đây niệm Phật, nếu đã gặp được Phật pháp trong đời này, lại còn gặp được cái duyên niệm câu A-Di-Đà Phật, thì Phật đã đưa con đường thành tựu tới ngay trước mũi bàn chân của chúng ta mà chúng ta không chịu đi, lại mê mờ tham chấp những chuyện thế gian, còn trằn lên trụt xuống chưa muốn vãng sanh. Rõ rệt, cơ hội chuẩn bị thành đạo mà không chịu đi thành đạo, lại muốn lùi lại, lùi lại trong bóng tối đen thùi đen thủi để chịu lấy ách nạn kinh khủng của sanh tử luân hồi!...
Xin nhớ cho, đời này là đời mạt pháp rồi, nếu luống qua khỏi cơ hội này thì nhất định vạn kiếp sau sẽ nằm trong cảnh khổ, muốn khóc nhiều khi khóc không nên lời nữa là khác! Hiểu được điều này, mong chư vị quyết lòng quyết dạ dùng tín căn, tín tâm vững vàng niệm câu A-Di-Đà Phật, nhất định ta sẽ về tới Tây-Phương Cực-Lạc để thành đạo Vô-Thượng. Quý hóa biết ngần nào mà kể.
Mong chư vị tự hiểu lấy, thân phận phàm phu tục tử này đang ở sát bờ của đọa lạc, vậy mà ta về tới Tây-Phương thành đạo. Vậy thì phải trân quý, quyết định một đời này về Tây-Phương gặp A-Di-Đà Phật để thành đạo Vô-Thượng.
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Tọa Đàm 23
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Trong ngày hôm nay chúng ta bàn về Thiện-Căn. Trong ba danh từ Thiện-Căn, Phước-Đức, Nhân-Duyên của người vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc, trong đó thiện-căn được Phật nói đến đầu tiên. Đây là điểm hết sức quan trọng. Danh từ thiện-căn hồi giờ mình nghe qua, nhưng nhiều khi mang máng chưa rõ, thì trong ngày hôm nay mình nói rõ hơn.
Thiện-Căn đầu tiên chính là ở trong “Tín tâm thanh tịnh”.
- Người có tin vào kinh Phật là người có thiện-căn…
- Người không tin lời phật dạy là người không có thiện-căn…
- Người có tin rằng niệm Phật vãng sanh là người đại thiện-căn chứ không phải là tiểu thiện-căn…
Cho nên hồi sáng này mình có nhắc đến là khi đã tin câu A-Di-Đà Phật thì phải tin cho vững, đừng nên nghi ngờ mà nói lên những lời sơ ý làm cho người khác mất niềm tin.
Có một lần người ta hỏi Diệu Âm như thế này, trong một băng giảng, Hòa Thượng Tịnh-Không nói rằng, tội ngũ nghịch thập ác so với tội không tin vào câu A-Di-Đà Phật, thì Hòa Thượng nói là cái tội không tin nặng hơn cái tội ngũ nghịch thập ác. Người ta hỏi tại sao như vậy?...
Diệu Âm trả lời rằng tại vì người không tin vào câu A-Di-Đà Phật là người không niệm Phật. Không niệm Phật thì nhất định không được vãng sanh. Còn người tội ngũ nghịch thập ác thì lúc người ta mê mờ mà giết cha hại mẹ, nhưng mà họ vẫn còn một điều hay là họ không có cái tội không tin kinh Phật. Tức là khi có cơ duyên thì người ta sẽ tin. Khi tin Phật pháp rồi thì thiện-căn phước-đức sẽ phát khởi, nhờ thế họ có cái cơ duyên vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc. Như vậy, so sánh hai tội ngũ nghịch và tội không tin, thì thật ra tội nào cũng lớn cả, nhưng có tội có thể sám hối, giật mình để niệm Phật vãng sanh, còn có một tội người thế gian không thấy, nhưng đối với Phật pháp thì rất là tối kỵ, đó là những người không tin! Tại vì không tin thì không niệm, không niệm thì không đi. Mình đã không được vãng sanh thì huệ mạng của mình sẽ chìm trong cảnh đọa lạc đã đành, mà thường còn gieo cái niềm nghi ngờ cho người khác nữa. Đây là đại tội, gọi là phỉ báng Phật pháp!
Trong kinh Niết-Bàn Phật gọi những người không tin vào lời Phật là “Nhất-Xiển-Đề”. Trong kinh Thủ-Lăng-Nghiêm Phật cũng nhắc đến những người không tin Phật pháp, người không tin lời Phật dạy có thể phá tiêu Phật pháp. Cái tội phá tiêu Phật pháp dễ sợ hơn những tội khác!...
Chính vì vậy mà có những người đưa ra những lập luận nhằm để phỉ báng câu A-Di-Đà Phật, phỉ báng con đường vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc. Nghĩ đến lời Phật dạy trong kinh mình phải giựt mình sợ đến dựng tóc gáy! Ấy thế mà người ta vẫn làm được. Những lời nhắc nhở này mong chư vị nhớ phải tin cho vững, không được sơ ý, không được chao đảo.
Thiện-căn là niềm tin. Như vậy ác-căn chính là niềm nghi ngờ! Chúng ta phải trưởng dưỡng chư thiện-căn, không được trưởng dưỡng chư ác-căn. Đối nghịch với thiện-căn chính là ác-căn. Đối nghịch với niềm tin chính là nghi ngờ. Vậy thì, những người nghi ngờ nhất định phải mau mau thay đổi. Người khôn ngoan phải thay đổi sớm đi, đừng nên sơ ý!...
Về thiện-căn chúng ta tiến thêm một điểm nữa là “Tấn-căn”, “Tấn thiện-căn”. Tấn là tinh tấn. Người tinh tấn niệm Phật là người có thiện-căn. Người giải đãi không niệm Phật là người thiếu thiện-căn! Người có niệm Phật thì có thiện-căn, nhưng mà niệm tà tà thì thiện-căn sẽ bị xoi mòn. Niệm tà-tà là cách tu giải đãi. Nếu đem bệnh giải đãi đó lây cho người khác nữa, thì coi chừng niệm Phật mà lại truyền ác-căn cho người khác đó.
Trong kinh Bảo-Tích Phật mới nói phải ly xa những người giải đãi, gọi là “Viễn ly giải đãi chi nhân". Giải đãi đối với pháp môn niệm Phật chính là người niệm Phật nhưng không muốn đi về Tây-Phương. Niệm một ngày hai-ba câu rồi tưởng vậy là xong, không thèm niệm nữa. Người lười biếng niệm Phật, thành ra nhiều khi tu suốt cả cuộc đời mà sau cùng không được vãng sanh. Không được vãng sanh thì làm chứng nhân cho chuyện niệm Phật không được vãng sanh! Đây chính là cái tội!... Cho nên giải đãi, không niệm Phật chính là ác-căn. Xin chư vị phải nhớ, ráng cố gắng niệm Phật, chứ không phải nghe nói mười niệm tất sanh thì mình cứ giải đãi cũng được. Không phải! Giải đãi thì mình đã lâm vào tình trạng gọi là trưởng dưỡng ác căn rồi vậy!...
Tinh-tấn là thiện-căn. Giải đãi thì đối nghịch với tinh-tấn nên là ác-căn. Chư vị nghĩ coi, tại sao một người hồi giờ không biết câu A-Di-Đà Phật, ví dụ như một người tu Thiên-Chúa giáo chẳng hạn, người ta đâu có biết gì về câu A-Di-Đà Phật, người ta đâu có niệm câu A-D-Đà Phật, như vậy họ có phải là người giải đãi không?... Không phải. Họ không biết. Nhưng khi biết rồi thì họ niệm ngày niệm đêm, họ không phải là người giải đãi. Còn ta biết mà ta không chịu niệm, ta ỷ y, ta là người giải đãi. Khi nãy huynh Minh Trí có thông báo rằng, hôm nay mình quỳ xuống để hồi hướng công đức... Thật ra tờ công đức này chính tại Niệm Phật Đường A-Di-Đà của mình truyền ra, nhưng mỗi lần hồi hướng thì mình lại đứng. Mình đứng thì không thành tâm lắm, còn ở đó thì người ta quỳ xuống đọc nghiêm trang vô cùng. Như vậy tâm của người ta Thành Tín, còn mình ở đây loan ra tờ hồi hướng công đức đó, nhưng chưa chắc gì tâm mình thành tín bằng họ. Như vậy coi chừng thiện-căn của họ lớn hơn mình.
Tôi qua bên Âu châu, có những người ở xa từ năm-sáu trăm cây số mà họ lái xe tới để cộng tu với mình, nghe với mình, niệm Phật với mình. Còn ở tại đây chúng ta có Niệm Phật Đường sát bên nhà nhưng nhiều khi chúng ta không muốn đi. Như vậy ta là người giải đãi. Còn họ thì họ thật sự muốn tu, nhưng nơi đó không có một cái Niệm Phật Đường để họ tu. Quý vị cũng thấy đó, có những người từ bên Âu châu hàng năm họ dành một vài ngày nghỉ lễ để bay qua tận bên Úc để niệm Phật. Tại sao vậy? Tại vì ở bên đó tìm không ra một chỗ để niệm Phật. Ở đây chúng ta có Niệm Phật Đường, chư vị lại nghĩ là bình thường.
Muốn niệm Phật trong nhà, nào là bàn, nào là ghế, nào là tủ... choáng hết chỗ rồi, không thể nào đi kinh hành được. Ra ngoài mướn một cái hội trường, thì hội trường đó người ta để đủ thứ đồ đạc, muốn tu được thì phải dọn dẹp muốn chết luôn, nhưng cũng không thể nào trang nghiêm bằng cái Niệm Phật Đường được. Ấy thế mà họ cũng phải lo làm như vậy để mà niệm Phật. Như vậy rõ ràng họ là người không giải đãi. Còn mình là người giải đãi! Căn cứ vào đó mình có thể hiểu tại sao ở chỗ đó có người vãng sanh.
Ở tại chỗ này, mình thấy cái Niệm Phật Đường này vô cùng trang nghiêm, thanh tịnh vô cùng. Có đi nhiều nơi mình mới thấy điều này, trang nghiêm vô cùng! Nhưng ở đây mình lại coi thường câu A-Di-Đà Phật, lòng tín tâm của mình chưa đủ, nên mình niệm chơi chơi vài ba câu Phật hiệu là được! Mình thật sự là “Giải đãi chi nhân”. Giải đãi chi nhân bị Phật chỉ đích danh là những người mà chúng ta cần phải xa lánh, đừng nên tiếp cận họ. Tại vì tiếp cận thì ta bị lây phải cái tội đó.
Xin thưa với chư vị, khi mình hiểu ra một hoàn cảnh, thì mình mới thấy cũng tại chỗ này, Niệm Phật Đường này có thể đưa mình về tới Tây-Phương Cực-Lạc, cũng tại chỗ này bao nhiêu người rất là hâm mộ muốn tìm đến tu hành. Ở bên Âu Châu người ta muốn qua đây lắm, nhưng mà xin phép không được. Hầu hết đồng tu ở đó không có hộ chiếu tại quốc gia đó, còn dùng hộ chiếu Việt-Nam thì qua đây rất khó, nên người ta đi không được. Nếu có cơ duyên qua được, tình thật người ta muốn ở luôn đây để niệm Phật. Nhưng sự việc này đâu phải bình thường!...
Chỗ này tu hành trang nghiêm, nhưng chính ta lại giải đãi, thật uổng phí vô cùng! Nếu sơ ý để luống qua cơ hội này rồi, chúng ta chắc chắn sẽ ân hận! Ân hận vì không cách nào có thể tìm được một cơ hội khác để thay thế được. Biết được những chuyện này chúng ta cần phải giựt mình tỉnh ngộ. Có tỉnh ngộ rồi, thì ngày hôm qua chúng ta giải đãi, tự nhiên bữa nay nhất định không dám giải đãi nữa...
Ở nhà cũng phải lo niệm Phật. Tới đây cũng phải lo niệm Phật. Ngày mai chúng ta nói đến Niệm-Căn mới thấy thế nào là mối nguy hiểm vì sơ suất trong cách tu! Đừng tưởng là tới đây niệm Phật, ngày nào cũng niệm Phật, thì mình đều được vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc. Không phải!... Niệm Phật là thiện-căn, nhưng mà coi chừng niệm xen tạp cái gì khác thì trở nên ác-căn!...
Như thế nào là ác-căn?...
- Thị phi ganh tỵ... Ác-căn nổi lên!
- Cống cao ngã mạn… Ác-căn nổi lên!
- Nói xấu người này, nói xấu người nọ… Ác-căn nổi lên!
Thiện-căn là niệm Phật thành Phật. Ác-căn bị đọa địa ngục. Ghê gớm lắm! Ngài Quán-Đảnh Đại Sư đã nói như vậy đó. Hiểu được chỗ này rồi, đường tu tự nhiên phẳng lặng, an toàn. Chúng ta kết nhóm với nhau, hộ niệm với nhau, yểm trợ cho nhau, tạo duyên lành cho nhau... chúng ta sẽ vãng sanh Tây-Phương bất khả tư nghì.
Xin thưa thật ở đây, ban hộ niệm của mình bắt đầu cũng vững rồi. Nhưng khi đi đây đi đó, chúng ta mới thấy tinh thần người tu tại chỗ này chưa chắc gì hơn được những chỗ khác. Ví dụ như chuyến đi Âu Châu vừa rồi, ngày đầu tiên người ta dẫn thẳng tôi tới chỗ hộ niệm luôn, để hộ niệm cho một người. Khai thị hộ niệm xong thì tôi phải đi tới địa điểm người ta tổ chức, nhiều người cùng đi thì chỗ hộ niệm đó thiếu người. Quý vị biết không, từ những quốc gia khác cách xa năm-sáu trăm cây số mà nhiều người đã lái xe tới đó để hộ niệm cho người bệnh.
Ở bên Âu châu có người đã phát tâm nguyện hộ niệm, dù cả hàng ngàn cây số người ta cũng đến hộ niệm. Đó chính là những người tinh tấn. Lòng tin vững vàng. nhờ lòng tin vững vàng như vậy, nên ở đó có người vãng sanh. Còn ở đây, chúng ta thật ra vừa rồi chư vị cũng có làm được công đức, đưa cụ Cam-Muội ra đi rất tốt. Đây là cái điều rất đáng tán thán. Chúng ta hãy cố gắng vững vàng hơn nữa, thành tâm hơn nữa, tinh tấn hơn nữa để cứu người. Cứu người là cứu ta. Đúng như vậy đó!...
Nguyện mong tất cả chư vị phát tâm vững vàng, để một đời này vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc…
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Tọa Đàm 24
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Khi đi qua bên Châu Âu Diệu Âm được cơ duyên hộ niệm cho một vị tuổi đời chưa tới bốn mươi đang nằm trong bệnh viện chờ từng hơi thở ra đi. Anh ta có một người vợ trẻ và hai đứa con nhỏ. Anh được ban hộ niệm ở đó hộ niệm cũng được mấy tuần rồi. Anh bị ung thư đến giai đoạn chót. Trong cuộc hộ niệm đó có một điểm rất hay là người vợ của anh mới ba mươi mấy tuổi, nhưng cô rất thành tâm khẩn nguyện A-Di-Đà Phật tiếp độ chồng vãng sanh.
Trong lúc ban hộ niệm hộ niệm, suốt mấy tuần lễ ngày nào cũng vậy người vợ lạy Phật liên tục. Cô lạy từ sáng đến chiều, lạy suốt đêm... Hai đầu gối của cô ta chảy máu ra, hai bàn tay sưng lên, nhưng cô vẫn quyết lòng lạy Phật để cầu cho chồng được vãng sanh.
Khi Diệu Âm đến đó khai thị, nói chuyện, thì có mời cô vợ đến nói chuyện với người chồng. Cô đó cầm tay người chồng và nói:
- Anh ơi! Đời của anh may mắn vô cùng mới được cơ hội này. Anh phải vững lòng vững dạ niệm Phật đi về Tây-Phương. Nhất định không thể vì vợ con mà lưu luyến tại đây nhé.
Ông chồng này rất thương vợ. Suốt cuộc đời không bao giờ cho người vợ ra khỏi nhà! Không bao giờ cho phép người vợ đi ra ngoài một mình. Ông ta là người rất quyến luyến vợ con! Tôi biết được điều này, nên tôi kêu người vợ tới đứng nói chuyện với chồng và người vợ cũng đã thành khẩn nói:
- Em ngày đêm lạy Phật cầu Phật tiếp độ anh sớm được vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc, để anh thoát khỏi ách nạn này.
Nhờ lòng thành tâm của người vợ mà ban hộ niệm đã hộ niệm liên tục mấy tuần lễ. Trước những giây phút ra đi họ kêu gọi những người ở các nước khác đến đó trực tiếp hộ niệm. Sau cùng anh đó ra đi để lại một thoại tướng rất là đẹp. Thật sự là may mắn!
Trong mấy ngày này mình nói về “Thiện-Căn, Phước-Đức, Nhân-Duyên”. Thiện-căn có thể là thuộc về chính anh ta đã có cái gốc Thiện. Phước-đức có thể là nhờ bà vợ, cùng hai đứa con. Đứa con hình như là tám tuổi, sáu tuổi... nhỏ lắm. Nhờ cái phước-đức này mà gặp được ban hộ niệm đã quyết lòng hộ niệm cho anh ta và đưa đến thành quả khá tốt đẹp.
Giả sử như lúc đó anh ta còn tiếp tục thương vợ, thương con! Tiếp tục còn sợ chết! Còn tiếp tục bám víu vào cái mạng sống vô thường đã bị bác sĩ chịu thua... thì ban hộ niệm đó dù có nhiệt tâm tới đâu, chắc chắn đến giờ này anh cũng bị ngậm đắng nuốt cay rồi, không còn cách nào cứu vãn nữa!...
Chính vì thế mà cái cơ duyên này hiếm vô cùng, quý vô cùng, hy hữu vô cùng, trong vô lượng kiếp qua không dễ gì gặp được. Xin chư vị đồng tu niệm Phật, một khi đã quyết lòng niệm Phật thì phải trân quý tối đa cơ hội này, đừng bỏ qua. Đó là ý nghĩa rất là sâu sắc của các chữ Thiện-Căn, Phước-Đức, Nhân-Duyên. Trong đó thiện-căn ví như là cội rễ của một cái cây, phước-đức ví như cái thân cây và nhân-duyên ví như là đơm hoa kết trái.
Như mấy ngày nay chúng ta nói, thiện-căn nó ở nơi “Tín-Căn”, tức là lòng tin. Lòng tin phải sâu sắc không được chao đảo. Tất cả đều từ chỗ này mà sanh ra.
Thứ hai là “Tấn-Căn”. Tấn là tinh tấn tu hành. Phải tinh tấn không được tạp tấn. Nếu hôm nay đã được cái cơ duyên này là cơ duyên thành đạo, là cơ duyên được xả bỏ báo thân để về Tây-Phương, thì phải trân quý. Một người sinh ra không trước thì sau nhất định cũng phải đi vào phần mộ. Chỉ có những người mê mờ, không biết đạo mới chấp vào cái thân này cho đó là quá lớn, là tất cả, thành ra phải chịu nạn vì cái thân này.
Tạp tấn là niệm Phật mà còn tham những chuyện khác. Tham chấp nhất định sẽ trở ngại rất lớn cho con đường thành đạo. Người tham chấp dù cho niệm Phật suốt đời đi nữa sau cùng đại nạn cũng khó tránh khỏi!...
Đây là những điều mà chúng ta đã nói ngày hôm qua, hôm kia, nhằm củng cố cái gốc của mình cho vững, đừng để cái gốc nó lung lay. Hôm nay chúng ta nói thêm một chút nữa về thiện-căn, đó là “Niệm-Căn”. “Niệm” chính là niệm câu A-Di-Đà Phật. Niệm câu A-Di -Đà Phật là đại căn lành của người muốn thành đạo, của người muốn giải thoát, của người muốn khỏi bị đọa lạc sau khi xả bỏ báo thân. Ví dụ như cái ông ở bên Đức chưa đầy bốn mươi tuổi đã ra đi. Nếu lúc lâm chung mà…
- Còn niệm còn nghĩ tới vợ con…
- Còn niệm còn nghĩ tới gia đình…
- Còn niệm còn nghĩ tới tài sản…
- Còn niệm còn nghĩ tới cái thân sắp chết…
thì nhất định sẽ bị đọa lạc, không thể nào cứu chữa được!
“Niệm” là “Niệm Phật” cầu sanh Tây-Phương Cực-Lạc. Có nhiều người bệnh xuống niệm Phật cầu cho hết bệnh, thì nhất định cái niệm này nó sẽ làm mất đi cơ hội vãng sanh.
Rất nhiều người vì không hiểu đạo, rất nhiều người vì không nghe pháp kỹ, rất nhiều người vì còn quá tham tiếc những cục thịt này, tham tiếc cái túi thịt này... nên cứ bệnh xuống thì niệm Phật cầu cho hết bệnh. Nhất định đây là đại trở ngại! Cầu hết bệnh sẽ không tương ứng với đại nguyện của đức A-Di-Đà Phật. Họ vẫn còn thấy thế gian này là tất cả, vậy thì phải theo cái tất cả đó mà tiếp tục chịu sanh tử luân hồi... Trong khi cơ hội về Tây-Phương đã có trước mắt, đây thật sự là trong vô lượng kiếp qua chúng ta không dễ gì gặp qua.
Về Tây-Phương rồi thân thể chúng ta không phải èo uột như ở đây, mà gọi là: “Thanh Hư Chi Thân, Vô Cực Chi Thể”. “Thanh Hư Chi Thân” là không cần ăn mà vẫn sống. “Vô Cực Chi Thể” là trên cõi Tây-Phương thọ thân vô cực, vô lượng, vô biên không thể nào chết được.
“Thanh Hư Chi Thân” có nghĩa là thân này bao trùm khắp pháp giới. Một bước chân ở trên cõi Tây-Phương đi khắp các dãy ngân hà chứ không cần gì nói tới một quả địa cầu. Còn ở đây cái thân chúng ta không phải là thân thanh hư, mà gọi là thân Vô-Tịnh, Bất-Tịnh! Bất tịnh nên đau lên đau xuống, ngày nào cũng phải đi giải, đi bỏ... Bỏ những gì? Toàn là những thứ dơ bẩn!.. Cái lớp da này mình thấy đẹp đẹp đó! Nhưng mà sau cái lớp da đó rõ ràng toàn là thứ bất tịnh! Phật dạy: “Quán thân bất tịnh”.
Còn như một vị Thánh Chúng ở trên cõi Tây-Phương Cực-lạc nếu ứng hiện xuống đây, xin thưa rằng không cách nào chúng ta thấy được. Tại vì mắt chúng ta là mắt thịt, mắt dơ, mắt bệnh! Trong khi cái thân của họ là thân trong sạch, quá sạch, quá đẹp, gọi là “Thanh hư chi Thân”, thành ra chúng ta không thấy được.
Cho nên khi chúng ta đã gặp được cơ hội này để đi về Tây-Phương, xin chư vị phải trân quý, trân quý tối đa. Tu phải ngộ đạo, đừng tu mà mê muội! Mê muội thì thôi chịu thua, đời-đời kiếp-kiếp không biết làm sao có thể tìm được một cơ hội giống như bây giờ để vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc.
Chư vị nhớ là hiện tại chúng ta biết được phương pháp hộ niệm, nhưng coi chừng mười năm, hai chục năm, ba chục năm nữa... chưa chắc gì còn những ban hộ niệm này đâu!... Chưa chắc gì còn pháp hộ niệm này đâu!... Tại sao vậy?... Tại vì thời này mạt pháp rồi, tất cả những gì thuộc về chánh pháp của Phật đưa ra, khi vừa khởi lên thì tất cả những chướng nạn, tất cả những thử thách, tất cả những sự dèm pha, đả phá... sẽ tìm cách hạ bệ cho tiêu tan chánh pháp này. Để chi?... Để cho tất cả chúng sanh phải tiếp tục chìm trong cảnh khổ! Mạt pháp là vậy đó! Nó mạt luôn cho tới ngày diệt pháp!
Chính vì vậy chúng ta phải cố gắng loan truyền, cố gắng giao lưu, cố gắng vận động phương pháp hộ niệm. Để cho cái phương pháp hộ niệm này càng ngày càng vững, càng ngày cái gốc càng vững hơn để giúp cho chúng sanh thêm được thiện-căn, giúp cho chúng sanh thêm được phước-đức và nương theo nhân-duyên này mà có người vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc. Chớ còn lơ là, xin thưa thật coi chừng vài chục năm tới pháp hộ niệm này sẽ không còn xuất hiện nữa, chính vì thật sự ma chướng trùng trùng đang tìm cách phá hoại không cho con người vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc.
Trở lại vấn đề: “Thiện-Căn” chính là cái gốc thiện lành. Cái gốc này chính cá nhân mỗi người phải thực hiện lấy, không nhờ ai thực hiện được. Tin tưởng phải vững, không được chao đảo. Tinh tấn tu hành. Ở đây niệm Phật về nhà mà niệm một cái gì nữa, thì nhất định không phải là tinh tấn, mà gọi là tạp tấn. Tạp tấn chỉ vì niềm tin không đủ. Niềm tin không đủ thì nhất định cái gốc bị lung lay! Một người có niềm tin đủ rồi, tinh tấn tu hành rồi, thì không bao giờ dám rời câu A-Di-Đà Phật được nữa.
Cách đây khoảng chừng mấy tháng, tại xứ tây Úc này có một người Thiên Chúa giáo không biết gì về niệm Phật cả, nhưng khi nghe được câu A-Di-Đà Phật thì liền chấp trì mà niệm, giữ gìn mà niệm, quyết lòng mà đi. Họ đi về Tây-Phương rõ rệt. Tín Nguyện Hạnh đầy đủ, đến nỗi ban hộ niệm dám tuyên bố người này xác suất chín mươi lăm phần trăm vãng sanh.
Trong khi có rất nhiều người tu hành mà không giữ được ba cái điểm này. Ý niệm lung lay! Phép tu hành xen tạp! Lòng tin tưởng chao đảo!... Nhiều khi muốn đoán mười phần trăm, hai phần trăm thôi, mà chúng ta không dám đoán!...
Suy nghĩ ra thì chính ta có phước-báu vì vào được Niệm Phật Đường niệm Phật, ta có phước-báu vì được những người chuẩn bị hộ niệm cho ta, nhưng coi chừng nếu thiện-căn của mình chao đảo, cái gốc của mình chao đảo... chúng ta vẫn có thể mất phần vãng sanh như thường.
Những lời nói này, hết sức là tha thiết... Mong tất cả Chúng ta ai ai cũng phải giữ cho vững để đường về Tây-Phương chắc chắn có trong một báo thân này. Ta được thành đạo…
Nam Mô A-Di-Đà Phật.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
