Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 3/10

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Phật giáo ứng dụng

Thiện Căn - Phước Đức Và Nhân Duyên

Tác giả
Diệu Âm
Thông tin
Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)

Tọa Đàm 11

Nam Mô A-Di-Đà Phật.

Ngày hôm qua mình nghe tiếng địa chung của chị Mơ hay xuất quỉ nhập thần. Ngày hôm nay tiếng địa chung của chị Mơ hình như là xuất thần nhập thánh. Hay quá! Tán thán, tán thán! Cố gắng lên.

Ngày hôm qua mình có nhắc đến, một người nếu thật sự muốn vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc với A-Di-Đà Phật thì đừng bao giờ quên câu:

Nhất niệm tương ưng, nhất niệm Phật.

Niệm niệm tương ưng, niệm niệm Phật.

Hẳn nhiên, nếu người nào không muốn về Tây-Phương Cực-Lạc thì khỏi cần nhớ câu này làm chi. Những người nào cũng muốn về nhưng mà không muốn về đời này, về đời khác sau này thì quên luôn cũng được, không sao! Không ai nói gì đâu...

Hôm nay nhắc đến một câu của Phật nói nữa. Phật nói rằng:

“Mạt pháp, ức ức nhân tu hành hãn nhất đắc đạo. Chỉ y niệm Phật pháp môn liễu thoát luân hồi”.

Câu này Phật nói trong kinh Đại-Tập. Nếu mà chú ý một chút thì Phật có lúc nói lời này, có lúc nói lời kia. Chư Tổ nhiều khi tuyên dương lời này, tuyên dương lời kia. Nói về từ ngữ thì khác với nhau, nhưng ý nghĩa thì hoàn toàn giống nhau. Cho nên từ những câu này, nếu mà chúng ta ngộ ra bất cứ câu nào cũng được, không cần gì phải chấp vào một câu.

“Thời mạt pháp, vạn ức người tu hành”. Nói tu hành là nói những người chúng ta, tất cả bình đẳng. “Hãn” là họa hiếm, khó khăn lắm, may mắn ra... “Hãn nhất” là may mắn ra mới có một người, khó tìm lắm mới có một người... một người chứng đắc. “Đắc đạo” là người chứng đắc.

Chính vì mấy câu này, nên ngày hôm trước chúng ta thường nhắc, người niệm Phật chớ nên cầu chứng đắc mà hãy cầu vãng sanh. Cầu vãng sanh tức là cầu “Nhất niệm tương ưng nhất niệm Phật”, tương ứng với đại nguyện của Đức A-Di-Đà Phật để Đức A-Di-Đà Phật độ thoát chúng ta. Dù cho đời này ta gặp câu A-Di-Đà Phật quá trễ! Có nhiều khi quá trễ đến độ mà trước giờ phút chuẩn bị lìa đời kịp thời ngộ ra liền câu Phật hiệu cũng được. Để chi?... Để chỉ còn là một giây cuối cùng là niệm A-Di-Đà Phật rồi tắt hơi luôn. Tức là “Nhất niệm”, thì cái niệm này phải tương ứng với cái niệm mà A-Di-Đà Phật đã nói với chúng ta. Tín-Nguyện-Hạnh niệm Phật để vãng sanh. Nếu người nào làm được như vậy thì bây giờ khỏi tu. Hì hì!... Tu làm chi?...

Còn nếu mà mình nghĩ rằng trong lúc lâm chung mình không niệm được, mình sợ rằng lúc lâm chung mình không cách nào nhớ câu A-Di-Đà Phật. Nếu không còn cách nào nhớ được, thì chúng ta hãy dùng câu: “Niệm niệm tương ưng niệm niệm Phật”. Niệm niệm từ bây giờ đến ngày lâm chung là niệm câu A-Di-Đà Phật, tiếp tục mà niệm, gọi là “Tịnh Niệm Tương Kế”. Đây là lời của ngài Đại-Thế-Chí.

Mình thấy rõ ràng, chư đại Bồ-Tát, chư Phật nói giống giống nhau, không có gì khác nhau.

Đức Phật Thích-Ca Mâu-Ni nói rằng thời mạt pháp này ức triệu người tu hành, nhưng mà khó tìm ra một người đắc đạo. Ngài không phải là chỉ nói cho quả địa cầu này không đâu. Nên nhớ rằng đức Thích-Ca Ngài nói ra một lời là tam thiên đại thế giới ghi nhận. Xin nhớ kỹ điều này, phải ngộ ra điều này. Ức triệu người tu hành, tìm một người đắc đạo tìm không ra đâu à!

“Y” là y giáo; “Chỉ” là duy trừ. Duy trừ những người nào nương theo pháp niệm Phật. “Chỉ y niệm Phật pháp môn liễu thoát sanh tử luân hồi”, nghĩa là người đó được thoát đường sanh tử luân hồi.

Chính vì vậy mà chúng ta hôm nay có cái cơ duyên gặp được pháp niệm Phật, thì xin chư vị đừng nên lơ là, đừng nên sơ ý, đừng nên háo kỳ, đừng nên để cái tâm của mình nó duyên theo cảnh giới, nó duyên theo chúng sanh, nó duyên theo “Ức ức người tu hành hãn nhất đắc đạo” kia. Mà chúng ta hãy duyên theo cảnh giới Tây-Phương Cực-Lạc. Tại vì Nhân và Duyên ta phải tròn đầy, phải hợp với nhau mới sinh ra cái “Quả”.

Chúng ta mấy ngày hôm nay nói về Thiện-Căn, Phước-Đức, Nhân-Duyên. Do cái Thiện-Căn, Phước-Đức của chư vị tu được từ hồi nào không biết, bây giờ gặp đến cái Nhân-Duyên này, là Nhân-Duyên niệm Phật. Tức là có cái Nhân niệm Phật, nhưng cũng nên coi chừng cái Duyên, đừng sơ ý lạc mất Duyên mà chúng ta cũng có thể phải trôi lăn trong lục đạo luân hồi tiếp.

“Chỉ y pháp môn Niệm Phật”. Chỉ y pháp môn Niệm Phật chính là “Chỉ y Tín-Hạnh-Nguyện niệm Phật", đừng nên sơ ý mà coi chừng vượt qua cơ hội này.

Về chuyện niệm Phật vãng sanh, chư Tổ có nói: Có người niệm Phật được vãng sanh là do cái Nhân niệm Phật đã có. Cái Duyên vãng sanh ta có thì cái Quả về Tây-Phương ta sẽ có. Ví dụ chư vị đang niệm Phật là có cái nhân niệm Phật. Bây giờ xin hỏi cái duyên này là gì? Chính là ta phải tạo cơ hội cho tâm của ta dính chặt trên con đường về Tây-Phương Cực-Lạc, đừng có rời ra.

Như vậy, khi niệm Phật mà chúng ta lơ là cái chuyện nguyện vãng sanh thì vô tình chúng ta có cái Nhân Niệm Phật, nhưng mà mất cái Duyên đi về Tây-Phương. Không đi về Tây-Phương, thì Nhân Niệm Phật này có thể nó biến thành cái quả khác. Quả gì?... Nếu chư vị tham, sân, si, mạn, nghi, ác-kiến không còn nữa, tài-sắc-danh-thực-thùy không còn nữa, tu rất là ngon lành, rất là thiện lành, cái nhân niệm Phật này nó sẽ giúp cho chư vị một cái quả báo gọi là quả báo Nhân-Thiên, có thể đời sau sinh vào các hàng vua chúa. Hì hì!... Thấy sướng chưa? Cũng sướng đó chứ!...

Nhưng nên nhớ, những người sinh làm ông vua thì cũng ngon lành một chút đó nha. Nếu ngũ dục lục trần bỏ đi, tài sắc danh thực thùy bỏ đi, thì có thể sinh thành ông vua mà cũng có thể sinh trên cõi trời, cũng ngon lành lắm. Đây là những người niệm Phật có “Nhân” mà thiếu “Duyên”. Nếu thiếu cái duyên vãng sanh Tây-Phương và thiếu luôn cái duyên phước báu Nhân-Thiên, thì lỡ nó gặp cái duyên đi về các chỗ tai hại trong tam ác đạo rồi thì chết!...

Như vậy, niệm Phật mà cũng phải coi chừng! Coi chừng cái gì vậy?...

- Tham sân si mạn... nổi lên ào ào!

- Cống cao ngã mạn nổi lên ào ào!

- Cho ta là chứng đắc nổi lên ào ào!

Tất cả những thứ này là cái duyên vào trong tam ác đạo hết. Dễ sợ!... Xin đừng nên sơ ý. Phải cẩn thận!...

Bây giờ những người gặp được ban hộ niệm, nguyện vãng sanh Tây-Phương tha thiết... tất cả đều thuộc về duyên. Muốn vãng sanh Tây-Phương Cực-Lạc nhưng phương pháp tu hành không chịu chuyên nhất, niệm Phật không chịu tha thiết... Ngày nay thì niệm Phật, ngày mai thấy người kia làm gì đó hay hay nên mình cũng chạy theo làm cho nó ra vẻ ngon ngon một chút... Vô tình mình đã chạy theo đoàn người gọi là “Ức ức nhân tu hành, hãn nhất đắc đạo” rồi! Đây là mình có cái duyên, tức là giả sử như cuối đời mình có người bên cạnh hộ niệm. Có nhân là bám sát vào cái đạo tràng của anh Tâm Nhật Thuyết, nhưng mà cái tâm tu hành của mình trong lúc niệm Phật đã bị xao lãng rồi. Mình nghĩ tại sao cứ niệm A-Di-Đà Phật, A-Di-Đà Phật hoài? Tại sao các thứ khác mình không tu? Tại sao các câu chú khác mình không niệm?... Có nhân có duyên mà niềm tin không vững! Vô tình chúng ta đã quên mất câu Phật dạy rồi: “Nhất niệm tương ưng nhất niệm Phật. Niệm niệm tương ưng niệm niệm Phật".

Ta đã quên câu: “Người nào chỉ y theo pháp môn Niệm Phật mới thoát luân hồi”.

Y theo pháp môn Niệm Phật chính là “Tín-Hạnh-Nguyện” cho đầy đủ.

Vì thế, xin thưa với chư vị, cơ hội vãng sanh về Tây-Phương ở sát bên mình, nhưng vì cái tâm chúng ta bị xao lãng rồi nên mất phần vãng sanh! Trong kinh Phật có đưa ra dạng “Tâm viên ý mã”. Tâm không chịu định một chỗ, không chịu trụ một nơi, không đi theo đúng đường. Thường thường người niệm Phật mà không được về Tây-Phương chính vì vướng vào lỗi này. Nghĩa là tu theo tình cảm, không chịu tu theo con đường quyết lòng đắc đạo, không chịu quyết lòng đi về Tây-Phương, không chịu quyết lòng thành đạo…

Xin chư vị, mấy ngày hôm nay Diệu Âm cứ nói quần qua quần lại điểm này là để làm sao khởi phát cho được trong mỗi chúng ta một niềm tin. Phải có niềm tin vững như tường đồng vách sắt mới được.

Người ta không muốn niệm Phật, vì người ta không muốn về Tây-Phương. Ta muốn về Tây-Phương cho nên ta quyết lòng không đi theo họ. Họ không muốn về Tây-Phương, nên họ không quyết lòng theo ta... Tất cả đều phải tùy duyên, chứ đừng nên nói rằng: “Thấy anh không muốn về Tây-Phương, thì tôi cũng không về Tây-Phương nữa làm chi, để cho chúng ta được đồng nghĩa, đồng tình!”. Hoàn toàn sai lầm!...

Tôi không kêu mời anh đi về Tây-Phương làm chi đâu! Tôi chỉ biết rằng đi niệm Phật để về Tây-Phương là tại vì…

- Tôi muốn về Tây-Phương…

- Tôi thèm về Tây-Phương…

- Tôi thích về Tây-Phương…

- Tôi trông gặp được A-Di-Đà Phật để một đời này thành đạo.

Có nhiều người nói rằng, tôi không muốn về Tây-Phương, tôi không muốn gặp A-Di-Đà Phật, tôi muốn ở lại trong cõi Ta-bà để kết duyên với vô lượng vô biên chúng sanh... thì cái nguyện của họ là muốn kết bạn với vô lượng vô biên chúng sanh để tiếp tục chịu khổ với nhau cho chung tình, cho trọn nghĩa! Thì ta cũng phải có một quyết định cứng rắn rằng: “Tôi quyết định về Tây-Phương, để tôi gặp chư đại Thánh Chúng, tôi gặp chư Phật, chư Bồ-Tát”. Để chi vậy?... Đồng tình đồng nghĩa với các Ngài, để sau này đi cứu những người không chịu về Tây-Phương, vì họ sơ ý phải trải qua một thời gian quá ư đau khổ!.. Nhưng nên nhớ, họ phải ngộ ra mới được. Phải Ngộ ra rồi, thì lúc đó tôi mới cứu họ về Tây-Phương được. Nếu họ vẫn không ngộ thì cũng chịu thua!... Còn bây giờ thì mỗi người có mỗi đường đi...

Mong chư vị hiểu được như vậy mà thấy rằng, với khả năng của một người phàm phu tục tử như chúng ta, thì hãy nhớ tới câu: “Mạt pháp, ức ức nhân tu hành”. Nghe cho kỹ, ức ức nhân tu hành là chính chúng ta đây này. “Hãn nhất” là khó lắm! Khó tìm ra một người được đắc đạo. Mà cái đắc đạo ở trong lời nói của Phật này là thoát qua sanh tử luân hồi, là vượt qua tam giới. Duy chỉ có một người nào nương theo pháp niệm Phật mới thoát luân hồi được…

- Nương là phải nương cho đúng.

- Nương cho chính.

- Nương cho thẳng.

- Nương cho chính xác!…

Không được phá giới của pháp Niệm Phật nhé. Ví dụ như…

- “Đa tạp” là phá giới của pháp môn Niệm Phật.

- “Nghi ngờ” là phá giới của pháp môn Niệm Phật.

- “Sân giận” là phá giới của pháp môn Niệm Phật.

- “Không thèm vãng sanh” là phá giới của pháp môn Niệm Phật.

Những người nào y theo, gọi là “Chỉ y niệm Phật pháp môn”, thì người đó thoát luân hồi.

Xin thưa thoát luân hồi chỉ là vượt qua tam giới, chưa cao mấy đâu. Niệm Phật còn được thoát luôn về tới Tây-Phương Cực-Lạc để thành đạo Vô-Thượng…

Cho nên hiểu được như vậy, mong chư vị càng ngày càng vững tâm. Nhất định đi đường nào một đường. Không được nói một nửa về Tây-Phương một nửa ở lại Ta-bà. Không được đâu! Về Tây-Phương rồi ta mới có quyền nói câu đó, vì về được Tây-Phương rồi ta mới có thể phân thân xuống đây, lúc đó muốn làm gì thì làm. Chứ bây giờ chưa về được Tây-Phương, thì nhất định một đường đi về Tây-Phương phải thẳng tắp. Có thẳng tắp như vậy thì hy vọng trong đời này ta mới có thể gặp A-Di-Đà Phật để mà đắc đạo. Chứ người nào còn lơ lơ là là đi theo cá nhân, tu theo tình cảm, thì nhất định bây giờ có tới gặp cư sĩ Tâm-Nhật-Thuyết ngày ngày đi nữa, niệm Phật ngày đêm tại Niệm Phật Đường Liên-Hoa này đi nữa, thì cũng chỉ kết thêm một chút duyên lành trong vô lượng kiếp nữa rồi mới tính?…

Mong chư vị không dại gì một đời này có khả năng về được Tây-Phương lại không đi, mà chờ đến vạn kiếp sau mới đi về… Thật sự là oan uổng lắm!... Xin chư vị nhớ cho.

Nhất định một câu A-Di-Đà Phật để về tới Tây-Phương trước rồi tính sau.

Nam Mô A-Di-Đà Phật.

Tọa Đàm 12

Nam Mô A-Di-Đà Phật.

Trong kinh Phật Thuyết A-Di-Đà có câu là: “Thiện-Căn, Phước-Đức, Nhân-Duyên đầy đủ mới được vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc".

Trong kinh Quán-Vô-Lượng-Thọ, Phật nói có câu: “Thâm tín nhân quả”. Nhân quả trong kinh Quán-Vô-Lượng-Thọ là: “Niệm Phật là nhân, thành Phật là quả”. Như vậy niệm Phật là “Đại Nhân-Duyên” thành Phật là “Đại Quả-Báo”.

Hai lời này từ trong kinh A-Di-Đà và kinh Quán-Vô-Lượng-Thọ hình như có sự liên kết với nhau…

Trong kinh A-Di-Đà Phật nói “Người nào thiếu Thiện-Căn, ít Phước-Đức, ít Nhân-Duyên không thể vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc được”. Có nghĩa là thiện-căn, phước-đức và nhân-duyên phải đầy đủ, phải viên mãn mới vãng sanh. Rồi khi chúng ta coi trong kinh Quán-Vô-Lượng-Thọ Phật nói “Thâm tín nhân quả” tức là tin cho sâu. Sâu chỗ nào?... Niệm Phật là “Đại Nhân”, thành Phật là “Đại Quả”. Hình như là giữa hai lời kinh trong hai kinh bổ nghĩa với nhau.

Có Thiện-Căn, có Phước-Đức trong quá khứ mới đưa đến cái cơ hội ngày hôm nay chúng ta niệm Phật. Cũng bao nhiêu người niệm Phật như vậy, người nào trân quý vào cái cơ hội niệm Phật này chính là có chữ “Nhân”. Rồi tới chữ “Duyên”, thì ở trong kinh Quán-Vô-Lượng-Thọ không nói đến chữ duyên. Nhưng mà đem chữ “Nhân” và “Duyên” trong kinh A-Di-Đà kết hợp với chữ “Nhân-Quả” trong kinh Quán-Vô-Lượng-Thọ, thì ta có được đầy đủ ba thứ Nhân-Duyên-Quả báo. Rồi trong kinh Hoa-Nghiêm, Phật nói, “Nhân-Duyên quả báo tơ hào không sai”.

Thật ra, trong kinh từng lời, từng lời Phật nói giống nhau chứ không phải khác nhau. Trong kinh Quán-Vô-Lượng-Thọ, Phật nói niệm Phật là đại nhân. Bây giờ chúng ta ở đây đang niệm Phật, chúng ta đang làm cái đại nhân đó. Phật nói có đại nhân rồi, chúng ta phải cần đến cái duyên để nó sinh ra cái quả. Có những người có thiện-căn, có phước-đức, có nhân-duyên viên mãn, họ đã có được tất cả những cái này rồi, nhưng trong tâm của họ vẫn còn có sự hồ nghi rằng: “Đâu có chuyện vãng sanh dễ dàng như vậy?”... Vô tình cái nhân gọi là thiện-căn và phước-đức đã đưa đến cái quả báo của ngày hôm nay là ta niệm được câu A-Di-Đà Phật, thay vì ta lấy cái nhân này để đi thành Phật, nhưng vì nghi ngờ rằng cái nhân trong quá khứ của ta không đủ, rồi cái cơ hội niệm Phật này cũng không đủ sức, nên tâm hồn sinh ra chao đảo!... Vì tâm hồn chao đảo nên ta không chú tâm bồi dưỡng cái duyên ngày hôm nay, vô tình để cho những cái duyên khác chen vào...

Ta đang niệm Phật là đại-nhân. Ta không tạo cái đại-duyên, nên câu A-Di-Đà Phật không trở thành quả-báo vãng sanh. Mà công phu niệm Phật ngày hôm nay nó chuyển thành thứ Phước-Báu Nhân-Thiên.

Trong kinh Vô-Lượng-Thọ, Phật nói những người niệm Phật thành tâm mà không cầu vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc, thì cái quả báo Nhân-Thiên của họ ở đời sau lớn lắm, thường thường là sinh vào trong hàng vua chúa, làm tổng thống, làm thái tử ở trong cõi Ta-bà này.

Ấy thế, cũng là một người niệm Phật mà khi họ gặp được cơ hội này, họ quyết lòng đem cái nhân này cầu nguyện vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc, thì lời nguyện vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc chính là cái duyên, họ đem tất cả cái nhân này gởi về Tây-Phương hết, ngoài ra không đi chỗ nào nữa.

Cho nên cũng là một người niệm Phật như vậy là đại nhân, nhưng mà người ta tạo ra cái đại duyên, không để cho cái duyên nào khác bên ngoài xen vào, thì cái “Nhân” hợp với cái “Duyên” lúc nào nó thành ra cái “Quả” lúc đó.

Trong đời này ta niệm Phật là có đại nhân, ta quyết lòng đem cái nhân này đi về Tây-Phương Cực-Lạc tức là nguyện vãng sanh, rõ ràng “Nhân” gặp “Duyên” sinh ra “Quả báo” vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc. Còn nhân này là nhân thành Phật, nhưng ta bỏ con đường vãng sanh thành Phật, lại chờ vài ngàn kiếp nữa mới nguyện vãng sanh về Tây-Phương... Thật là oan uổng!

Trong những tọa đàm trước, Diệu Âm có nói câu này, có nhiều người nghĩ rằng cần phải tu thiện tích phước cho nhiều mới có khả năng vãng sanh, chứ làm gì mà vãng sanh dễ vậy? Vì tự nghĩ thế nên mới dẫn dụ người ta hãy niệm Phật để cầu phước. Cầu cho có phước rồi thì đời sau tiếp tục tu tiếp, chủ trương tiếp tục tu dưỡng phước-đức đến vô lượng kiếp như vậy, mong cho đủ phước để vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc!... Thì trong kinh cũng có nói rằng, một người nào trong đời này gặp câu A-Di-Đà Phật, niệm được câu A-Di-Đà Phật, chứng tỏ trong vô lượng kiếp về trước họ đã tu thiện phước nhiều lắm rồi, lớn lắm rồi, thiện-căn phước-đức đã có rồi, khiến cho đời này họ mới dám mạnh dạn mặc cái áo tràng, vào trong Niệm Phật Đường niệm câu A-Di-Đà Phật. Phật đã xác định như vậy, bây giờ chúng ta ngồi đây niệm Phật mà còn nghĩ rằng mình không có nhân-duyên, mình không có phước-đức?!...

Nghe trong các kinh khác, Phật nói muốn về Tây-Phương Cực-Lạc, muốn thành đạo Vô-Thượng phải tu vô lượng kiếp, thành ra quý vị cũng dẫn dắt chúng sanh tu vô lượng kiếp. Nhưng xin hỏi rằng, đời này mình tu như thế này, đời sau nếu mình được trở lại làm người, liệu có ai chỉ cho mình câu A-Di-Đà Phật để niệm nữa hay không? Đó là điểm thứ nhất.

Theo như ngài Ấn-Quang Đại Sư nói, giả sử như đời sau mình không trở lại làm người thì sao?... Ngài nói, nhờ có thiện-căn phước-đức lớn lắm mình mới gặp câu A-Di-Đà Phật. Tuy nhiên, đã sinh lại làm người trong thời mạt pháp của đức Thế-Tôn rồi, thì nghiệp chướng của chúng ta nó cũng tràn trề chứ không phải là yếu đâu, không phải nó thua cái thiện-căn đó đâu à!...

Nếu khôn khéo, mình nhanh chóng, gấp rút gom hết tất cả những thiện-căn phước-đức trong nhiều đời nhiều kiếp dồn vào đây để niệm câu A-Di-Đà Phật, thì ngày hôm nay ta có đại nhân để đi về Tây-Phương. Đi về Tây-Phương rồi thì ta sẽ có được tất cả. Tu hành như vậy thì ta đi con đường một đời thành tựu!...

Nếu bây giờ chúng ta chê bai những công hạnh tu hành trong quá khứ, cứ liệng, liệng cho hết, buông xuống cho trụi lủi đi những thiện-căn trước của mình!... Hoặc là chê bỏ nó đi!… Cứ việc chê bỏ đi!… Chê bỏ rồi tiếp tục lăn lộn trong cảnh sanh tử này mà tạo thiện-căn mới… Chưa biết thiện-căn mới sẽ như thế nào? Nhưng ta đành chịu thêm cảnh sanh tử luân hồi vô lượng kiếp nữa!... Thì đây cũng chính là ta quyết định lấy, chứ Phật không dạy như vậy!...

Bây giờ giả sử như một người không đủ thiện-căn phước-đức đi. Hỏi họ, muốn tạo thêm không? Xin thưa với chư vị, muốn tạo cũng dễ lắm!… Dễ lắm!... Dễ chỗ nào?...

- Một câu A-Di-Đà Phật thành tâm niệm thì phước tăng vô lượng, phước-đức tràn trề!

- Một câu A-Di-Đà Phật quyết lòng mà niệm Thiện-Căn tràn trề!

- Một câu A-Di-Đà Phật mà niệm gọi là Đại-Nhân-Duyên…

Nhất định ta được trở về Tây-Phương Cực-Lạc. Đó gọi là “Thâm tín nhân quả”…

Nếu mà chúng ta không tin rằng ta niệm một câu A-Di-Đà Phật là do một cái nhân-duyên vô cùng vĩ đại, vô cùng tốt đẹp trong quá khứ, mà chỉ nghĩ rằng: À! Người ta niệm, mình cũng niệm cho vui!... Thì xin thưa thật, ở đây có một trăm người, nếu có một người nào nghĩ rằng niệm câu A-Di-Đà Phật để tìm thêm chút phước-báu, là tự họ đã tách rời con đường thành tựu, đi theo con đường phước-báu để chuẩn bị chịu dập dềnh, dập dềnh vô lượng kiếp nữa trong sanh tử luân hồi rồi mới tính sau. Không biết trong vô lượng kiếp đó tình cảnh của họ sẽ như thế nào?...

Hồi sáng mình nói rõ rệt!… Lỡ lọt lại đời sau mà có được làm thân người đi nữa!… Làm người trong thời mạt pháp này thì sao?… Mạt pháp của Phật pháp có nghĩa là một đời Phật pháp sẽ yếu hơn một đời. Bây giờ chúng ta đã gặp cơ duyên niệm Phật trong cái thế mạnh hơn của Phật pháp, mà ta không chộp lấy cơ hội này để mau chóng đi về Tây-Phương, lại còn có ý niệm chờ đến đời sau!... Chờ khi mà Phật pháp yếu đi!... Chờ cho nghiệp chướng của ta nặng hơn!... Hỏi rằng chúng ta còn có cơ hội để đi về Tây-Phương thành đạo Vô-Thượng được nữa sao?...

Khi hiểu được chỗ này, thì chư vị mới thấy rõ ràng là ta ngồi đây niệm câu A-Di-Đà Phật, thật sự ta đang ở trên con đường thẳng bưng đi về Tây-Phương. Nếu ta đem tất cả thiện-căn phước-đức và nhân-duyên niệm Phật này để dồn vào việc vãng sanh trong một đời này. Nhất định đây là con đường tốt nhất, không có đường nào khác tốt đẹp hơn. Đó gọi là “Thâm tín nhân quả”.

Đừng dại gì dùng cái sơ tín hay cái nông tín, nông tín là niềm tin cạn cợt đó, mà niệm Phật hầu tạo thêm phước để đời sau tu tiếp nhé. Không nên làm như vậy! Làm vậy sẽ tội nghiệp cho huệ mạng của mình lắm!...

Vì sao?... Vì xin thưa rằng, dù thế nào đi nữa, tương lai ta có thiện-căn phước-đức lớn như thế nào đi nữa? Điều này chưa biết! Nhưng bên cạnh đó oan gia trái chủ của chúng ta đang ở sát bên mình đây nè!... Tuy rằng là người tu hành, nhưng anh không quyết lòng đi về Tây-Phương thì họ cũng không quyết lòng buông xả những oán thù mà chúng ta đã gây cho họ đâu!...

Tại vì sao?... Tại vì những người còn kẹt lại trong chốn lục đạo này thì không đủ khả năng trả cái món nợ sinh mạng của họ đâu ạ! Không trả món nợ sinh mạng cho họ, thì nên nhớ cho, nhất định họ không phải là Thánh đâu ạ!... Họ không phải là Phật đâu ạ!... Mà họ là một phàm phu đã bị chúng ta sát hại! Tâm phàm phu là tâm chấp trước nặng lắm! Tâm oán thù của họ mạnh lắm!… Họ không đành lòng tha thứ cho người cắt thịt, lột da họ đâu à!...

Nghĩ thử, chính ta là người đây này, cũng có lý trí đây này... Nhưng một người nào đó lỡ đụng chạm tới tự ái của chúng ta một chút thôi, mà ta còn căm thù lên, căm thù xuống tới mức không biết ngày nào mới có thể xả được! Nhiều khi người ta tới tạ tội, người ta quỳ lạy mình để xin lỗi mà mình cũng không chịu tha thứ!…

Con người đó!... Có lý trí đó!... Có tâm hồn đó!... Mà còn tệ như vậy đó!… Đừng nói chi những chúng sanh yếu hơn mình, họ mê muội hơn mình mà mình sát hại họ?!... Chính vì vậy mà oan gia trái chủ của chúng ta, xin thưa với chư vị, nếu một đời này mà họ biết rằng mình không phải là người đi thành Phật, thì không dại gì họ lại tin tưởng ở một người còn tham đắm cõi trần này đâu à! Một người đời này có khả năng thành tựu, trước tự giải thoát, sau cứu được oan gia trái chủ giải quyết oán thù, đền trả nợ nần mà không thèm đi, lại chờ, lại hẹn vài ngàn kiếp nữa!… Không ai dại khờ gì đi tin sự khất nợ phiêu phỏng của hạng người phàm phu tham chấp này đâu à!...

Chính vì thế, ách nạn cũng tại đây, mà giải ách nạn cũng tại đây. Nếu chúng ta quyết lòng thành tâm đi về Tây-Phương thành Phật, thì một lời nói khuyên nhủ điều giải oan gia trái chủ sẽ giải quyết nhẹ nhàng, thoải mái. Nếu chúng ta không chịu về, ngập ngừng, chập chững... thì lời điều giải sẽ không có ảnh hưởng gì hết! Chính vì thế, mà nạn tai hay là phước báu, Cực-Lạc hay là đọa lạc... đều ở từ trong tâm này mà ra hết.

Nếu chúng ta quyết lòng đi về Tây-Phương, trên thì A-Di-Đà Phật phóng quang tiếp độ, dưới thì oan gian trái chủ hộ trì, giữa thì chư Thiên-Long Hộ-Pháp chuẩn bị bảo vệ cho chúng ta con đường đi thành Phật… Còn nếu chúng ta rời khỏi con đường vãng sanh thành đạo, tức là chúng ta đi theo con đường đọa lạc, không bao giờ có một vị Long-Thiên Hộ-Pháp nào lại đi bảo vệ một người còn muốn trôi nổi trong lục đạo luân hồi đâu! Không có một vị Bồ-Tát nào lại bảo vệ cho một người muốn đi xuống dưới tam ác đạo để thọ nạn đâu!

Chính vì thế, chúng ta hãy ráng cố gắng quyết lòng niệm câu A-Di-Đà Phật. Chư vị nhìn đi... Đó!... A-Di-Đà Phật đó! Ngài sẽ gởi hai mươi lăm vị Bồ-Tát đến bảo vệ cho chúng ta liền. Hai mươi lăm vị Bồ-tát ngày đêm gia bị và không biết là bao nhiêu chư Thiên-Long Hộ-Pháp bảo vệ chúng ta. Chúng ta đi con đường an lành, thanh thản về Tây-Phương vừa thành Phật, trên thì tròn Phật đạo, dưới phổ độ chúng sanh. Cơ hội này biết bao nhiêu là sung sướng…

Mong cho chư vị lấy cái “Nhân-Duyên” này nhất định đi về Tây-Phương thành đạo nghe chư vị.

Nam Mô A-Di-Đà Phật.

Tọa Đàm 13

Nam Mô A Di-Đà Phật.

Hôm nay là này thứ hai đồng tu niệm Phật tinh tấn tại Leipzig. Ngày hôm nay riêng cá nhân Diệu Âm niệm Phật cũng hay, đó là nhờ hai vị đánh địa chung hay quá!... Thật sự bất khả tư nghì! Tán thán, tán thán!...

Ấy thế mới biết là khi chúng ta tu hành thì tự nhiên có chư Phật, Bồ-Tát gia trì, chư Long-Thiên Hộ-Pháp bảo vệ. Chúng ta cứ vững như vậy mà đi. Quan trọng là lòng thành chúng ta không thể nào thối chuyển. Tất cả những lời nói của Diệu Âm cũng chẳng qua là làm sao khuyến tấn cho người niệm Phật không bị thối chuyển.

Niềm tin vững vàng thì người niệm Phật sẽ vãng sanh. Niềm tin bị chao đảo thì người niệm Phật mất vãng sanh!

Niệm Phật mà niềm tin chao đảo, thay vì hưởng một đại phước-báu đi về Tây-Phương để đời-đời kiếp-kiếp được an vui, cực lạc, thành tựu đạo quả, thì ta có thể chỉ hưởng một chút phước-báu nào đó trong cõi nhân gian này, gọi là phước-báu Nhân-Thiên. Từ một cái đại phước-báu để thành tựu đạo quả, an vui cực lạc vô lượng vô biên, vô sanh vô tử, biến thành hưởng lạc một quãng thời gian rất ngắn trong cảnh khổ đau, để rồi tiếp tục chịu vạn kiếp khổ đau! Thật là một điều quá sức oan uổng!

Ngày hôm qua chúng ta nói về thiện-căn, phước-đức, nhân-duyên. Phật dạy: “Thiểu Thiện-Căn, thiểu Phước-Đức, thiểu Nhân-Duyên thì không thể về Tây-Phương Cực-Lạc được”. Lời này có nhiều người không hiểu rõ, tạo nên nghi vấn nhiều khi không giải tỏa được! Hôm nay Diệu Âm lấy một lời trong kinh Vô-Lượng-Thọ ra để chúng ta coi thử có phải hình như là Phật đã giải đáp cho chúng ta rõ ràng rồi không?...

Trong kinh Vô-Lượng-Thọ, Phật nói một người trong đời này gặp được câu A-Di-Đà Phật, niệm được câu A-Di-Đà Phật, thì người đó trong vô lượng kiếp đã tạo ra một thiện-căn phước-đức sâu dày. Nhờ thiện-căn phước-đức đó mới phát tâm niệm được câu A-Di-Đà Phật cầu sanh Tây-Phương Cực-Lạc.

Cho nên khi muốn giải cho đúng nghĩa, chúng ta không thể nào quên ba bộ kinh của Tịnh-Độ. Thật ra trong các kinh, Ngài giải đáp hết rồi mà chúng ta không hay.

Chúng ta hôm nay ngồi đây niệm Phật, ta cứ lo âu rằng không biết mình có đủ thiện-căn phước-đức hay không? Thì trong kinh Vô-Lượng-Thọ Phật nói, người nào nghe câu A-Di-Đà Phật mà phát lòng tin tưởng, niệm câu danh hiệu A-Di-Đà Phật cầu về Tây-Phương, thì đây là do thiện-căn phước-đức của cá nhân người đó được tu bồi đến vô lượng vô biên bất khả tư nghì từ trong vô lượng kiếp rồi mới gặp được trường hợp hôm nay.

Chư vị nghĩ coi có phải là trong kinh Vô-Lượng-Thọ Phật đã giải thích mối nghi cho người niệm Phật hôm nay hay không?

Diệu Âm cứ lấy kinh của Phật ra mà giải, để củng cố niềm tin cho người niệm Phật chúng ta, nhất định không được thối chuyển. Vãng sanh hay không nằm tại điểm này đây.

Trong kinh Quán-Vô-Lượng-Thọ, Phật có nói một câu rất ngắn, nhưng có huyền nghĩa rất sâu! Phật nói: “Thâm Tín Nhân Quả”. Nhân-Quả ở tại đây không phải là thứ nhân-quả bình thường, mà chính là “Niệm Phật là Nhân, thành Phật là Quả”. Từ ba kinh này hợp lại, mình sẽ thấy rõ ràng một con đường đi từ đây cho đến ngày về Tây-Phương hình như không còn có một điểm nào làm cho chúng ta thối chuyển nữa. Phật đã giải thích rất rõ rệt!...

Một là nếu thiện-căn phước-đức mà ít thì không thể nào đi về Tây-Phương được đâu! Có nghĩa là đi về Tây-Phương được là do đại Thiện-Căn, là đại Phước-Báu, đây là điều quý vô cùng quý, quý nhất!... Trên vũ trụ nhân sinh này không có cái gì quý hơn. Xin chư vị đừng nên sơ ý. Đừng có nghĩ rằng là về Tây-Phương là để nằm ngủ. Có nhiều người nói rằng, ở đây chúng sanh khổ quá không ở lại cứu độ họ, mà lại tìm cách đi về Tây-Phương để nằm ngủ!... Hì hì!... Ở đây ngủ không được hay sao mà lại đi về Tây-Phương để ngủ? Người ta tưởng công đức đi về Tây-Phương quý giá như một giấc ngủ!...

Có người lại nói, ở đây chúng sanh khổ quá không chịu cứu độ, lại tìm cách về trên Tây-Phương để trốn!... Người ta tưởng vãng sanh về Tây-Phương giống như là một cuộc chạy trốn! Đâu có chuyện dễ dàng như vậy? Trong vô lượng kiếp tu hành rồi, công đức đã bồi dưỡng rồi đến hôm nay mới gặp được cơ hội này và một đời đi về Tây-Phương thành tựu đạo quả. Nếu đánh giá chuyện về Tây-Phương nhẹ nhàng như vậy, thì tự mình thay vì về trên Tây-Phương hưởng đời-đời an vui cực lạc, mà còn cứu được vô lượng vô biên chúng sanh, tạo công đức vô lượng vô biên, lại biến thành một người đi trốn, một người đi ngủ, hoặc một người tạo một chút phước báu nào hữu lậu ở tại thế gian để hưởng, hưởng trong phần đoạn sanh tử một vài chục năm, hay hai-ba năm gì đó, hay là hưởng một cái danh cái vọng hão huyền gì đó!...

Diệu Âm hôm trước có nói với quý vị niệm Phật mà không cầu đi về Tây-Phương sau này làm con ông vua, trong kinh Vô-Lượng-Thọ có nói. Mà thật ra muốn đời sau được làm ông vua là phải tu thiện tích đức nữa nghen chư vị, chứ niệm Phật mà không tu thiện tích đức thì bị ngài Quán-Đảnh Đại Sư phán cho một câu chới với! Ngài phán làm sao?... “Niệm Phật coi chừng xuống địa ngục!”. Ngài nói một câu như vậy!...

Tại sao như vậy?... Tại vì…

- Niệm Phật mà không buông xả chấp trước!...

- Niệm Phật mà không chịu buông xả phân biệt!...

- Niệm Phật mà không chịu buông xả thị phi.

- Niệm Phật mà cạnh tranh, ganh tỵ, đấu tranh... rùm beng lên hết.

Cho nên hiểu kinh cần phải hiểu cho liễu nghĩa, đừng bao giờ sơ ý. Đừng cho là niệm Phật như vậy rồi thì đời sau chúng ta sẽ được thành ông vua. Làm ông vua cũng sướng chứ! Đâu biết rằng, niệm Phật để tham làm ông vua đó hả? Ngài Tịnh-Không nói hễ có tâm tham thì thành ngạ quỷ! Thành ngạ quỷ là do tâm tham, chứ Phật không đặc biệt nói tham gì. Niệm Phật mà tham! Có nhiều người còn suy nghĩ sai lầm vô cùng ở điểm này!

Chính vì vậy, khi đem ba lời nói của Phật trong ba kinh ra để giảng nghĩa cho ba chữ Thiện-Căn, Phước-Đức, Nhân-Duyên này, Không biết là những ngày ở đây tôi có nói hết được ý nghĩa của sáu chữ này không? Nếu hiểu thấu được rồi, thì chỉ cần sáu chữ này thôi mà pháp giới vô lượng vô biên hình như chứa trọn trong đó.

Một người không biết là mình có đủ thiện-căn phước-đức hay không là do cái niềm tin chưa được tô bồi. Niềm tin chưa được tô bồi thì thiện-căn phước-đức nhiều đời nhiều khi có rồi mà mình bỏ quên chỗ nào đó. Khi trí huệ của mình chưa khai mở, thì có một viên ngọc Như-Ý đáng giá liên thành mà mình không biết, lại liệng nó vào trong cái hồ cá của anh Tâm Nhật Thuyết. Viên ngọc bị nhận chìm tận dưới đáy, lâu ngày rong rêu bao phủ! Những con cá ngày ngày bơi đùa giỡn chơi với viên ngọc, nhưng chúng đâu có để ý gì đến viên ngọc đó! Một viên ngọc vô cùng quý giá bị bỏ quên, âm thầm nằm dưới lớp rong rêu!...

Bây giờ đây chúng ta có cái thiện-căn phước-đức. Như trong kinh Vô-Lượng-Thọ nói, một người nào trong một đời này gặp câu A-Di-Đà Phật mà tự nhiên tỉnh ngộ… Thì thật ra, sự tỉnh ngộ này không phải là việc ngẫu nhiên đâu. Cho nên khi mình gặp được cơ hội này, tự mình cũng cảm thấy có phần nào được an ủi. Nghĩa là, nhất định ta có thiện-căn phước-đức sâu dày rồi. Thiện-căn phước-đức này nhất định nó sẽ là cái “Nhân” để đưa ta về trên Tây-Phương. Lúc đó “Nhân-Quả” đã hoàn toàn viên mãn, không còn sơ suất nữa.

Nhưng tại sao lại có người niệm Phật mà không được vãng sanh?... Vì thiện-căn phước-đức chưa dồn tới kịp, nên trí huệ của họ chưa phát sinh. Nếu hiểu được như vậy, thì chúng ta hãy tập tánh khiêm nhường đi, thành tâm đi, chắp tay lại tụng từng lời nói của Phật dạy đi... thì tự nhiên niềm tin này một ngày nào đó bỗng nhiên bộc phát mạnh mẽ. Nhờ niềm tin này sẽ gom tụ thiện-căn lại, gom tụ phước-đức lại. Có bao nhiêu nó phát triển thêm lên gấp ngàn gấp vạn lần. “Tín tâm thanh tịnh tức sanh Thật Tướng”, nhờ thế mà trí huệ cũng được khai mở luôn!... Tất cả đều do niềm tin này.

Có nhiều người tới đây thấy đạo tràng này chật chội quá! Chê!… Tôi nói, coi chừng cái đạo tràng tại Leipzig này sẽ trở thành một đạo tràng đệ nhất ở Âu Châu mà chúng ta không hay đó!… Tôi qua bên nhà anh Đạt chị Thủy, Niệm Phật Đường A-Di-Đà, xin quý vị cũng đừng có chê nhé. Coi chừng cũng sẽ là Niệm Phật Đường nổi tiếng của người Việt Nam tại Âu Châu mà chúng ta không hay đó!... Tại sao? Vì theo đúng như ngài Ấn-Quang nói, thì đây là những đạo tràng thành tựu đúng hợp với tiêu chuẩn của Ngài. Nên nhớ Hòa Thượng Tịnh-Không đã tán thán kiểu mẫu đạo tràng của ngài Ấn-Quang là mẫu đạo tràng thành tựu trong chín ngàn năm của thời mạt pháp. Xin quý vị đừng nên xem thường!...

Trở lại vấn đề thiện-căn phước-đức nhân-duyên, do cái “Nhân” là phước-đức, thiện-căn trong quá khứ kết tựu thành cái “Quả Niệm Phật” của ngày hôm nay. Bây giờ chúng ta lấy cái “Quả Niệm Phật” này làm cái “Nhân đi về Tây-Phương”. Bây giờ hai chữ Nhân-Duyên này tách ra, một chữ là “Nhân”, một chữ là “Duyên”. Thì cái nhân này “Nhân niệm Phật”. Cái duyên là “Duyên nguyện vãng sanh” về Tây-Phương. Cái nhân-duyên này kết với câu “Thâm tín nhân quả” trong kinh Quán-Vô-Lượng thọ mình thấy rõ ràng đường mình đi sẽ tới đâu.

Phật dạy là phải “Thâm Tín”, là phải tin cho sâu, tin cho chắc, tin cho vững!... Cái nhân quả này không phải tầm thường! Niệm Phật là “Nhân”, nguyện vãng sanh là “Duyên”, thành tựu “Quả Phật”. “Nhân-Duyên-Quả-Báo tơ hào không sai!...” Rõ ràng!…

Hôm qua có người hỏi tôi rằng, khi gặp một vị Sư, mình lạy có được hay không? Tôi nói, khi gặp chư vị tôi cũng muốn lạy luôn. Tại sao vậy? Thật ra, đáng lẽ ra tôi phải đảnh lễ tất cả chư vị, vì nếu chư vị quyết lòng đi như vậy thì nhất định chư vị sẽ là bậc đại Thánh Chúng trên cõi Tây-Phương trong một đời này, hỏi rằng tại sao tôi không đảnh lễ được?… Nếu chư vị về Tây-Phương rồi thì chư vị sẽ thành Phật, thì thật ra chúng ta đảnh lễ Phật. Xin thưa với chư vị, hỏi rằng cái thành quả của ngày hôm nay đâu dễ gì có được? Đâu có rẻ rúng như một giấc ngủ? Đâu có rẻ rúng như một vài triệu bạc được?...

Cho nên đây là một cái cơ duyên vô cùng thù thắng! Nói với nhau không phải là để chúng ta ve vuốt với nhau một chút, mà thật ra chúng ta cần củng cố niềm tin cho nhau. Phải củng cố vững vàng! Những người tới một đạo tràng niệm Phật mà rồi họ lặng lẽ ra đi, họ lạnh nhạt với câu A-Di-Đà Phật, thì mình không nên trách họ, mà hãy thương hại họ mới đúng. Tại vì họ lạnh lùng với câu A-Di-Đà Phật, thì đành rằng họ phải chịu kiếp số lạnh lùng trong vạn đời vạn kiếp nữa!…

Nếu có một cơ duyên nào đó làm cho họ tỉnh ngộ, chỉ cần họ tỉnh ngộ, họ trân quý câu A-Di-Đà Phật, thì lúc đó dù thiện-căn của họ chỉ có một chút thôi nó cũng được tô bồi lên, tô bồi lên cho đến chỗ thành tựu đạo quả luôn. Một chút phước-báu thôi, chỉ cần cái niềm tin vào câu A-Di-Đà Phật vững vàng lên, thì nhất định nó sẽ được trưởng dưỡng cho đến lúc trở thành một vị đại Thánh Chúng trên cõi Tây-Phương. Thật không phải là chuyện tầm thường!

Chúng ta ở đây đã biết được thế nào gọi là nhân-duyên, thế nào gọi là phước-đức, thế nào là cái giá trị của câu Phật nói trong kinh A-Di-Đà, thì đừng nghĩ rằng đi về Tây-Phương là nhỏ nghe chư vị. Phải biết rằng chúng ta có thiện-căn nhiều, nhưng phải cố gắng bồi đắp thiện-căn thêm nữa. Phước-báu đã có rồi, nhưng cũng phải bồi thêm phước-báu hơn nữa. Hãy lấy niềm tin này mà bồi, bồi cho đến kỳ cùng luôn. Để chi vậy?... Để nhất định ta phải về được cho tới Tây-Phương. Có phước-báu, có thiện-căn mà bồi thêm nữa thì ta lên Thượng Phẩm. Hì Hì!... Thượng Phẩm thì trong hai ba kiếp thôi mình thành Phật. “Nhất sanh thành Phật” đi bổ sứ, bổ sứ như ngài Di-Lặc cứu độ vô lượng vô biên chúng sanh. Sướng biết chừng nào…

Chứ còn nếu ỷ y?... Một niệm ỷ y, một niệm khinh mạn, một niệm cho là đủ... Thì chư Tổ nói rằng, ngay lập tức chúng ta đã bị thối chuyển liền! Nhất định xin chư vị phải áp dụng cho được lời dạy của ngài Ấn-Quang: Càng tu càng khiêm nhường, càng tu càng thấy mình yếu, dù biết rằng mình có thiện-căn đi nữa, cũng cứ cho mình còn yếu mới được. Tại vì sao?... Tại vì…

- Thiện-căn nó nằm song song bên nghiệp chướng…

- Thiện-căn nó nằm song song bên oan gia trái chủ chướng…

- Thiện căn nó nằm song song bên những tội lỗi mà những lúc mê lầm mình tạo ra!...

Hãy lấy niềm tin này mà tăng trưởng thiện-căn lên, thì tự nhiên nó làm mờ dần nghiệp chướng xuống, giúp chúng ta an nhiên tự tại đi về Tây-Phương.

Nguyện mong cho chư vị hiểu được chỗ này rồi, thì hãy an nhiên tự tại, cố gắng kết hợp chặt chẽ với nhau, để chúng ta cùng được về Tây-Phương thành vị đại Bồ-Tát, cứu độ vô lượng vô biên chúng sanh…

Nam Mô A-Di-Đà Phật.

Tọa Đàm 14

Nam Mô A-Di-Đà Phật.

Niệm Phật là một pháp môn “Đại Giải Thoát”, nhưng có nhiều người không trân quý là tại vì chưa nhận rõ một tương lai rất gần có thể chìm đắm trong biển khổ, bị nạn trong ba đường xấu ác! Nếu chúng ta thấy rõ nghiệp chướng của mình quá nặng, với cái nghiệp chướng này ta sẽ tới đó chịu nạn vạn kiếp, thì chắc chắn cơ hội niệm câu A-Di-Đà Phật này trở nên quý giá vô cùng, không ai dám lơ là…

Ngài Ấn-Quang sau khi đã nghiên cứu tam tạng kinh điển, mười hai phần giáo, Ngài mới giật mình tỉnh ngộ liền quay trở về một câu danh hiệu Nam Mô A-Di-Đà Phật, quyết trì giữ đến cùng không dám rời ra. Trong phòng thờ của Ngài chỉ có một ảnh tượng A-Di-Đà, đơn giản lắm, một kinh A-Di-Đà, bức tường sau bàn thờ Ngài để một chữ “Tử”, có nghĩa là Ngài tự nhắc nhở một ngày nào đó Ngài phải chết.

Một vị tôn sư mà phải để chữ “Tử” để nhắc nhở rằng bắt đầu từ giờ phút này cho đến cái ngày mãn báo thân không thể nào rời câu A-Di-Đà Phật một ly một tấc. Ta là một phàm phu, ta không phải là một đại Bồ-Tát như Ngài, thì cái cơ duyên bị nạn chắc chắn phải dễ dàng, phải nhiều hơn Ngài hàng vạn lần! Đúng ra…

- Chúng ta phải biết sợ, sợ cảnh địa ngục một ngàn lần hơn Ngài.

- Chúng ta phải sợ, sợ rơi vào tam ác đạo một ngàn lần hơn Ngài.

- Và ta phải trì giữ câu A-Di-Đà Phật một ngàn lần hơn Ngài, ta mới an tâm được.

Ấy thế mà có nhiều người gặp câu A-Di-Đà Phật vẫn còn hững hờ! Sở dĩ hững hờ là:

- Tại vì không mường tượng ra được cảnh đau khổ vạn kiếp, bị thiêu đốt vạn đời dưới địa ngục!

- Tại vì không nghĩ rằng cảnh ngạ quỷ đói khổ như thế nào!...

- Tại vì không nghĩ rằng cảnh bị lột da xẻo thịt của loài súc sanh tệ hại như thế nào!... Đau khổ như thế nào!...

Chứ nếu mà chúng ta nghĩ tới cái chuyện đó thì xin thưa câu A-Di-Đà Phật không ai dám rời đâu.

Hồi sáng chúng ta có nhắc qua câu: “Sanh tử hải trung, niệm Phật đệ nhất”. Tức là chư Tổ đặt chúng ta như đang bị chìm trong cái dòng sanh tử cuồn cuộn, bị chết chìm trong biển khổ đó. Nếu thật sự mình đang chết chìm trong biển khổ đó, nếu vớ được một cái phao, thì quý vị có thấy cái giá trị của cái phao đó không?... Chắc chắn là không bao giờ dám rời phao đó ra đâu. Mà trong những cái phao đó, chỉ có cái phao A-Di-Đà Phật là an toàn nhất, cái phao A-Di-Đà Phật là vĩ đại nhất, cái phao A-Di-Đà Phật đưa mình vượt qua cái biển khổ đó, đưa mình về cảnh an vui cực lạc nữa… Lúc đó mình mới thấy giá trị của câu A-Di-Đà Phật quý hóa không biết ngần nào? Không có gì có thể so sánh được.

Ngài Tịnh-Không thường hay nói rằng, chúng sanh mê muội không biết của quý. Ngài nói câu A-Di-Đà Phật là cái của đại quý, đại báu mà vô lượng kiếp qua mình chưa từng gặp qua, chưa từng bám được. Ấy thế mà không chịu bám, không chịu giữ! Nhiều khi chư Phật, chư Tổ, đưa cái cơ duyên thành đạo đến tận tay ta rồi mà mình vẫn hững hờ, cứ cố bám lấy những cái gọi là những phước báu tạm bợ bên ngoài. Những thứ đó hoàn toàn là tạm bợ! Hoàn toàn là giả tạm! Hoàn toàn là huyễn mộng! Đến cuối cùng chắc chắn nó lặng lẽ bỏ mình ra đi, nó không cứu được gì cho mình cả! Ấy thế mà cứ thích bám vào cái đó, cứ sờ vào cái đó!... Trong khi cái phao A-Di-Đà Phật không những cứu mình thoát ra biển khổ luân hồi trong một cuộc đời này, mà còn biến mình đời-đời kiếp-kiếp trở thành một vị đại Bồ-Tát trên cõi Tây Phương, thành đạo Vô-Thượng... Sướng ơi là sướng! Hì hì...Vậy mà không chịu bám… Hì hì!...

Cho nên tu hành chúng ta phải biết tập giựt mình! Tập giác ngộ! Khi nghe một vị Tổ nói ra một lời, mình phải tập giác ngộ kịp thời. Hễ người nào mà giác ngộ kịp thời, thì người đó vượt qua được cảnh đọa đày vạn kiếp. Người nào mà không giác ngộ kịp thời thì chắc chắn sẽ bị trầm luân trong “Cảnh ngộp-ngộp-ngộp-ngộp” đó, “Cảnh Khổ-khổ-khổ-khổ” đó, trong vô lượng kiếp nữa chứ không thể nào thoát được đâu!

Hồi trưa mình có nói đến chuyện khổ của con người ở tại cõi Ta-bà này. Phật nói cảnh này là cảnh khổ, gọi là “Khổ-Khổ”! Làm cái gì cũng khổ hết! Khổ kinh khủng lắm! Mang cái thân ngũ ấm này khổ chết luôn! Bảo đảm! Rồi nếu còn tham phước báu trên các cõi trời, cõi trời Sắc-Giới sướng lắm. Nhưng Phật nói, cõi trời Sắc-Giới còn bị “Hoại-Khổ”! Vẫn còn khổ! Ở trên trời Sắc-Giới không cần ăn nữa, không cần ngủ nữa, ngũ dục đã bỏ rồi đó mà vẫn còn phải khổ: Hoại-Khổ!... Lên đến trời Vô-Sắc-Giới còn ngon hơn nữa, sướng hơn nữa, nhưng mà vẫn còn cái “Hành-Khổ”, nghĩa là đến sau cùng vẫn đọa xuống!...

Thôi! Đừng nói làm chi những cái xa vời quá! Trước mắt đây, mình nhìn tới những người thân khi xả bỏ báo thân!... Trời ơi!... Trằn lên, trụt xuống, đau đớn không biết chừng nào! Than lên, khóc xuống, rồi khi ra đi để lại một thân tướng cứng đơ! Con mắt thì mở trao tráo! Hình tướng thấy mà sợ không dám nhìn!...

Có nhiều người, khi còn sống thì “Mẹ-Mẹ Con-Con”. Khi mẹ chết rồi, thì: “Mẹ ơi!... Phải chôn mẹ sớm đi cho rồi, chứ nhìn mẹ con thấy sợ quá, chịu không nổi!...”. Tại vì sao? Tại vì nỗi buồn buồn một chút của người con khi thấy mẹ chết, thật ra chưa thấm thía gì đối với cái khổ của chính người mẹ phải chịu hàng vạn kiếp bắt đầu từ khi tắt hơi đó! Quý vị đừng nghĩ là mình sợ cái thân chết của mẹ mình là mình khổ lắm đâu! Chính người mẹ của mình bị khổ dễ sợ lắm! Khổ đến nỗi không còn cách nào có thể diễn tả thành lời được!

Cái hiện tượng khổ đó có thể đến với mình hay không? Dễ dàng!… Dễ dàng!… Sẵn sàng bên cạnh. Tại vì mẹ mình nghiệp chướng sâu nặng, chứ còn mình có hơn gì mẹ mình đâu?... Mình rồi sau cùng cũng bị như vậy!… Cho nên người nào khát mới biết cái cảnh khổ của khát như thế nào?... Người nào chui vào hầm lửa mới biết lửa nóng như thế nào?... Đi xuống dưới địa ngục rồi mới hiểu được cảnh lửa dưới địa ngục thiêu đốt! Không phải thiêu đốt một ngày hai ngày đâu, mà thiêu đốt vạn năm!

Chính vì sợ cảnh đó, nên ngài Ấn-Quang mới khai thị bằng chữ “Tử”. Chữ “Tử” không phải là tự tử. Có nhiều người nghĩ sai! Không phải vậy! Ngài nói phải nhớ rằng lúc mình chết!... Mình chết nhưng mình không hết!... Mình không hết mà sau cái chết đó mình sẽ bị đọa lạc đau đớn lắm chư vị ơi!... Cho nên phải lo. Nếu mình hiểu được lời khai thị của ngài Ấn Quang rồi, thì nói thẳng ra, ai cũng phải lo bám cho chặt lấy cái phao A-Di-Đà Phật. Tại vì nhiều người không hiểu rằng chữ “Tử” này nó đến bất cứ lúc nào! Họ cứ tưởng rằng: “À, mình bây giờ còn đẹp gái mà, mình còn đẹp trai mà, cớ chi mà phải tu hành cho gấp?”...

Xin kể ra đây một câu chuyện để thấy thế nào gọi là cái giá phải trả của sự trì hoãn. Đó là năm 2006, ở cái làng bên cạnh làng tôi, ở đó có ba ngôi chùa và cũng có một ban hộ niệm. Ban hộ niệm đó chính tôi về khuyến tấn lập nên, người ta biết niệm Phật, biết hộ niệm. Có một anh chàng nọ lúc đó mới có bốn mươi hai tuổi, có chiếc xe Honda. Cứ mỗi Chúa Nhật thì anh chở người mẹ tới chùa để niệm Phật, tụng kinh, còn anh thì ngồi ở cái ghế đá ở ngoài hút thuốc. Tướng anh cũng đẹp trai. Người ta hỏi:

- Tại sao anh không vô niệm Phật với mẹ?

Anh đó nói.

- Bây giờ tôi lo cho mẹ tôi trước. (Bà mẹ lúc đó là tám mươi sáu tuổi). Khi mẹ tôi an phận xong tôi sẽ tu hành nghiêm chỉnh.

Tới chùa nhưng anh đó cứ ở ngoài hút thuốc lá, không vô niệm Phật. Có một bữa nọ anh bị cảm. Cảm sơ sơ nên cũng không ai để ý đến làm chi, bà mẹ cũng không kêu ai làm chi!... Cảm sơ sơ có một ngày, nhưng không ngờ ngày hôm sau anh đó chết mất. Chết ngay trong lúc bốn mươi hai tuổi. Bà mẹ của anh ta bây giờ là chín mươi mốt, chín mươi hai tuổi rồi vẫn còn sống. Còn anh đó thì đã chết từ năm hai ngàn lẻ sáu, năm-sáu năm rồi. Bà cụ đó năm nay đã chín mươi hai tuổi vẫn còn sống, còn sống neo đơn một mình không ai chăm sóc!

Chúng ta hãy tưởng tượng đi. Vì anh đó nghĩ rằng mình mới có bốn mươi hai tuổi, còn khỏe quá, chưa chết, nên anh chỉ lo cho mẹ trước. Đâu có ngờ vô thường đã đến với anh trước, đến với người mẹ sau!...

Chúng ta đi tới Niệm Phật Đường như thế này, trong đời này mà có cơ duyên gặp được câu A-Di-Đà Phật, thật là quý giá. Cái quý giá này xin thưa rằng là do thiện-căn, do phước-đức, do ta đã biết tu hành từ trong vô lượng kiếp rồi mới có. Nhờ cái nhân đó đưa đến ngày hôm nay ta mới gặp được trường hợp này mà tin tưởng lấy, mà lo tu hành để niệm Phật cầu vãng sanh.

Tuy nhiên, có nhiều người tới đây tu hành mà nghĩ: À!… Chưa đến nỗi nào chết đâu, thì cứ lo niệm Phật cầu vãng sanh làm chi? Như hôm trước ở thành phố Praha (Tiệp) có một vị hỏi:

- Có nhiều người trẻ, chưa phải đến nỗi chết, mắc mớ gì cứ niệm Phật cầu cho chết? Cầu cho vãng sanh?

Tôi trả lời:

- Nếu vị nào đó niệm Phật cầu vãng sanh mà đi liền trong lúc còn trẻ, thì thật ra vị đó là Tổ Sư rồi. Chúng ta gặp Ngài phải quỳ xuống chắp tay lại bái Tổ rồi. Vì chỉ có những vị Tổ Sư họ muốn đi là đi, muốn ở thì ở thôi. Chứ không phải Tổ thì chuyện đi đứng đó!… Đi là chết đó! Hì-Hì!... Chuyện luân hồi đó!... Chuyện mãn báo thân đó!... Không bao giờ biết trước là lúc nào đâu à!...

Hòa Thượng Tịnh-Không nói rằng, mình đâu có ký giao kèo với Diêm Vương? Hì hì!... Mà thật ra Ngài cũng đâu cần ký giao kèo với mình làm chi?... Mình đến đây là do nghiệp, nghiệp dẫn đến. Nghiệp dẫn đến, nó bắt mình phải trả chín chục năm thì chín chục năm mới đi, chứ sức mấy mà bây giờ mới có bốn mươi hai tuổi mà đi sớm vậy, phải không? Nhưng nếu cái nghiệp nó bắt mình lúc bốn mươi hai tuổi phải đi, thì đừng có nghĩ rằng mẹ mình tám mươi sáu tuổi sẽ đi trước nhé. Không có đâu à!…

Chính vì vậy mà chúng ta giác ngộ ra chỗ này, là trong đời này mà bắt gặp được câu A-Di-Đà Phật, đây là cái phao cuối cùng trong thời mạt pháp này, mà cũng coi chừng là cơ hội cuối cùng trong vô lượng kiếp về sau nữa chứ không phải là chuyện giỡn đâu chư vị!... Tại sao? Tại vì như một người chết xuống mà không có phần siêu sanh Tịnh-Độ, lỡ bị lạc vào một trong những đường tam ác đạo, thì nhất định không còn cách nào có thể gặp lại được Phật pháp. Bảo đảm!… Chắc chắn!…

Thời mạt pháp này chỉ còn có chín ngàn năm nữa thôi, sau đó là thời “Diệt Pháp”. Quý vị cứ nghĩ coi, nếu đi xuống dưới địa ngục, thì chín ngàn năm trên thế gian này chỉ là thời gian hai-ba ngày dưới địa ngục mà thôi, còn người ở dưới địa ngục phải trải qua hàng vạn kiếp như vậy. Hãy tính thử thời gian dài bao lâu? Vô lượng kiếp! Làm sao mà gặp lại Phật pháp đây?...

Giả sử như lỡ lọt vào hàng ngạ quỷ? Thôi! Thì cũng chịu thua rồi!... Vì muốn trở lên đầu thai lại làm người, ít ra cũng phải đợi mãn cái kiếp sống của ngạ quỷ trước. Một đời của ngạ quỷ là bao lâu?... Xin thưa, ít ra cũng vài ba chục ngàn năm là nhanh nhất đó nghe chư vị!...

Còn lọt xuống hàng súc sanh thì sao?... Bây giờ tu hành mấy đi nữa, chuyển xuống hàng súc sanh, dù được vô trong nhà tỷ phú để hưởng phước đi nữa... Thì hưởng phước có một đời, cũng vài năm gì đó rồi chết. Chết xong thì hết phước. Hết phước rồi thì đời sau cũng phải lang thang đi gặm xương trong các đống rác nào đó! Nếu chẳng may, gặp phải những người thèm thịt nữa thì thôi tiêu rồi! Hì hì!... Không cách nào mà không bị trở ngại hết trơn!...

Hiểu được như vậy rồi, mong chư vị hãy bám cho chắc lấy cơ hội này, đừng có buông ra nhé. Buông ra là chết!... Tại vì chúng ta không chịu đặt ta trong cái thế đường cùng nên mới tu tà tà!... Chứ mà thấy rằng, đây thật sự là đường cùng rồi... Làm người trong thời mạt pháp thì chúng ta thật sự đã đi tới đường cùng rồi! Đường cùng dẫn tới đọa lạc, đâu dễ gì tìm ra nẻo đường cực lạc, siêu thoát!...

Cho nên cơ hội vãng sanh này đã cuối cùng rồi mà không chịu giựt mình tỉnh ngộ, không chịu bám chắc lấy câu A-Di-Đà Phật, thì coi chừng phải rơi xuống dưới biển khổ. Biển khổ là biển tội chướng đó!... Dưới biển khổ nhìn lên mình thấy con thuyền Bát-nhã của A-Di-Đà Phật cao vời vợi đó mà đành chịu thua! Tại vì khi chân mình đã chui vô trong cái cùm, tay mình đã chui vào trong cái kẹp, mình muốn với lên rờ con thuyền Bát-nhã một chút mà rờ cũng không được! Trong khi trước đó một giây đồng hồ, mình đang đứng trên bờ mé của con thuyền Bát-nhã, nhưng không chịu đi tới mà lại bước lui!...

Biết vậy mới thấy câu nói, “Nhất niệm tương ưng nhất niệm Phật”, hay vô cùng! Nhất định phải nhớ, trong một trăm triệu người mới có một người biết niệm Phật. Quý hóa vô cùng! Ấy thế mà một người niệm Phật lại không chịu lặng lẽ hưởng cái phước phần đi về Tây-Phương, mà lại tùng với đại chúng để đi theo con đường khổ nạn! Lúc chịu khổ rồi, nhìn qua nhìn lại chung quanh toàn là người khổ hết trơn! Khổ ơi là khổ!… Đó gọi là khổ khổ! Khổ quá nên ngày nào cũng khóc: Khổ!... Khổ!... Khổ!... Khổ!... Khổ!... Khổ!... Hì!... Khổ khủng khiếp quá!...

Mong chư vị hiểu thấu mà phải sợ chữ “Khổ” này. Mau mau niệm Phật. Hãy bám chặt lấy cơ hội này để đi về Tây-Phương là con đường an toàn viên mãn nhất.

Nam Mô A-Di-Đà Phật.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.