Thiện Căn - Phước Đức Và Nhân Duyên

Tọa Đàm 15

Nam Mô A-Di-Đà Phật.

Kính bạch Sư Cô!

Cùng chư vị đồng tu!

Chúng ta có cơ duyên gặp nhau trong pháp hội niệm Phật này, và theo cơ duyên này chư vị đồng tu ép Diệu Âm nói khai thị, chứ thật ra vì bắt buộc nên Diệu Âm cũng đem lòng thành để trang trải ra đây vài ý kiến, hầu mong chúng ta giữ được niềm tin vào câu A-Di-Đà Phật.

Cái duyên pháp của A-Di-Đà Phật rộng lớn vô lượng vô biên bao trùm pháp giới, không cách nào chúng ta có thể nói hết được đâu. Mà Phật pháp là một chuỗi pháp duyên vô cùng vô tận, nhưng nếu chúng ta biết “Y giáo phụng hành” những vị Đại Sư, chư vị Tổ Sư thì ta có thể thâm nhập vào cửa đạo bằng cái duyên gì gần nhất của chính mình. Hãy mau mắn chộp lấy cái duyên đó mà phăng tới, đừng nên phân đo, đừng nên đi theo con đường gọi là “Đa tạp”.

Đa là nhiều, nhiều là không chuyên! Nghĩa là hôm nay chúng ta chộp cái đầu mối này để đi vào. Đi vào vừa thấy khó khăn hay bị chút trở ngại gì đó thì vội vã liệng cái mối này, chạy tìm cái mối khác. Chộp cái mối khác đi vào chưa được bao nhiêu lại thấy cái mối kia hay quá, lại bỏ nữa để chọn cái mối kia... Rốt cuộc tự chúng ta làm cho pháp duyên của chúng ta bị rối bùng beng đi!... Chứ thật ra, pháp Phật thì rộng vô cùng vô tận, nhưng chúng ta có thể chộp một mối, rồi chỉ từ một mối đó để thâm nhập vào đạo.

Nếu bây giờ chúng ta không biết mối nào để theo, thì hãy nghe lời đức Thế-Tôn dạy đi, câu A-Di-Đà Phật là cái mối dễ dàng nhất. Cứ chộp cái mối đó mà đi thì tự nhiên thành tựu. “Một là tất cả, tất cả là một”. Từ một mối đó ta sẽ thấy hết tất cả được Phật pháp. Ví dụ như mấy ngày nay chúng ta có duyên nói chuyện với nhau về Thiện-Căn, Phước-Đức, Nhân-Duyên, thì chúng ta hãy chộp lấy cái mối này mà đi. Bây giờ cứ lấy cái mối này mà chúng ta phăng tới, mình phăng thử xem sẽ đi tới đâu?…

Hôm qua chúng ta nói trong kinh Vô-Lượng-Thọ Phật dạy một người nào tin vào câu Phật hiệu A-Di-Đà thì người có thiện-căn, phước-đức lớn lắm!... Bây giờ hôm nay chúng ta hỏi lại: Người nào là người thiếu thiện-căn?... Chắc chư vị có thể đã trả lời được câu hỏi này rồi, phải không? Người nào vậy? Là người không tin vào câu A-Di-Đà Phật. Mình thấy quá rõ rệt!...

Như vậy trong chúng ta ai là người thiếu thiện căn nhất đây? Diệu Âm xin đưa tay lên, xung phong trước. Chính Diệu Âm này là người thiếu thiện-căn nhất. Vì sao vậy? Vì năm mươi tuổi đầu vẫn chưa tin câu A-Di-Đà Phật! Chạy lung tung, còn chê nữa! Đến năm mươi tuổi đầu, có cơ duyên may mắn niệm câu A-Di-Đà Phật mới phát khởi niềm tin. Mà một khi phát khởi niềm tin thì thiện-căn có nhiều hay ít, không cần biết! Mà chỉ biết rằng đã có niềm tin thì cũng đã có chút chút thiện-căn. Có chút chút thiện căn rồi là được, mọi chuyện khác sẽ tính sau… Cứ biết có rồi cho vững tâm đã...

Có một lần đi về Việt Nam, Diệu Âm gặp lại mấy người bạn học cũ. Những người bạn mới hỏi, bây giờ bạn tu hành như thế nào? Diệu Âm nói, bây giờ tôi chỉ biết niệm câu A-Di-Đà Phật. Thì những người bạn mới nói:

- Mình là người thông minh, trí huệ, có học hành... tại sao không nghiên cứu kinh điển để hiểu rõ lý đạo cao siêu trong pháp Phật mới xứng đáng? Tại sao lại niệm câu A-Di-Đà Phật?...

Diệu Âm mới nói rằng:

- Bạn đừng có khinh thường câu A-Di-Đà Phật. “Niệm Phật là nhân, thành Phật là quả đó”.

Người bạn mới nói:

- Chẳng lẽ một con ếch đang nằm dưới giếng, hàng ngày nó kêu ộp-ộp-ộp!... Bây giờ con ếch đó niệm câu A-Di-Đà Phật chẳng lẽ nó cũng thành Phật sao?...

Những người bạn đó chê Diệu Âm ngu si giống như con ếch nằm dưới giếng tăm tối, âm u mù mịt!... Nhìn lên bầu trời chỉ thấy một cái lỗ nhỏ thế này tưởng rằng bầu trời là như vậy!... Trong khi đó thì Diệu Âm lại thầm nghĩ rằng, con ếch ở dưới giếng nó ngu si thật đó, nhưng nếu tâm nó niệm lên được một câu A-Di-Đà Phật thì con ếch đó dù ngu si nhưng nó có thiện-căn, nhờ cái thiện-căn này mà nó có thể vãng sanh về Tây-Phương thành đạo. Còn những người bạn kia tưởng mình là khôn ngoan, tưởng mình là trí huệ mà không tin vào câu A-Di-Đà Phật, thì nhất định đây là người không có thiện-căn! Phước-báu thì có thể hơn con ếch một chút. Có chút ít phước-báu nên mới có được chiếc xe Honda, mới làm được thân người, nhưng mà không tin vào câu A-Di-Đà Phật thì thiện-căn không có! Chắc chắn thiện-căn thua con ếch! Cái phước báu có trong đời này hãy cố gắng mang vào đời sau đi!... Còn không có thiện-căn, không tin vào câu A-Di-Đà Phật, thì nhất định một đời này luống qua không thể nào về tới Tây-Phương được nữa rồi!... Tương lai mình không biết là những người khôn ngoan này sẽ ngon hơn con ếch, hay là con ếch sẽ ngon hơn người đây?...

Trở về vấn đề thiện-căn, phước-đức, nhân-duyên. Chúng ta chớ vội dùng cái hình tướng của thế gian ra mà đánh giá một người, coi chừng sai lầm! Một người được cho là thông minh, đĩnh ngộ, như những người bạn của Diệu Âm, có người đã trở thành giáo sư đại học, nhưng mà không tin câu A-Di-Đà Phật, chê một người niệm Phật giống như một con ếch mù mờ chui xuống dưới đáy giếng. Trong khi họ không biết rằng sự cứu độ của A-Di-Đà Phật phổ rộng khắp pháp giới chúng sanh. Ngài nói dẫu cho những chúng sanh trong hàng súc sanh, địa ngục, ngạ quỷ, mà có cơ duyên niệm được câu A-Di-Đà Phật cầu sanh Tây-Phương Cực-Lạc, dẫu cho mười niệm mà Ngài không cứu về Tây-Phương, một đời thành vị Bồ-Tát, thành đạo Vô-Thượng, Ngài thề không thành Phật.

Như vậy xin hỏi rằng:

- Cái hình tướng này có đảm bảo cho chúng ta tự khoe mình là thông minh trí huệ hay không?...

- Cái hình tướng này có bảo đảm cho mình khoe là thiện-căn phước-đức hơn người hay không?...

Xin thưa chư vị, không! Thời gian nói chuyện quá ngắn, chúng ta không thể tiếp tục được. Chiều nay chúng ta sẽ tiếp tục mổ xẻ thêm để cho rõ thế nào là thiện-căn? Thế nào là phước-đức? Thế nào là một người thành tựu? Thế nào là một người bất thành tựu?... Là một chúng sanh trong cõi ngũ trược ác thế này, xin thưa với chư vị, đã đến thời mạt pháp rồi gặp câu A-Di-Đà Phật mà không tin nữa ư? Không tin thì đại họa ứng hiện, đối đầu! Nhất định hết một báo thân này nạn tử tử sanh sanh không thể nào có hy vọng thoát ly! Mà xin thưa rằng, với nghiệp chướng sâu nặng, trí huệ thì mỏng manh như chúng ta, chắc chắn không thể nào thoát nạn được!

Chư vị đừng nghĩ rằng một chúng sanh trong pháp giới thấp kém họ thiếu cái thiện-căn hơn mình đâu. Chưa chắc! Họ đang thiếu cái phước-báu, chứ còn thiện-căn thì chưa chắc. Ví dụ, một người làm thiện, xây cầu, đắp cống, có nhiều phước báu. Nếu mà biết gìn giữ, ăn ở hiền lành, thì cái phước báu này đời sau họ có thể hưởng. Mình đang tu hành như thế này, niệm câu A-Di-Đà Phật tức là mình có thiện-căn, thiện-căn hơn những người làm phước đó. Nhưng nếu mình không đem cái thiện-căn này để về Tây-Phương Cực-Lạc, lại còn nghĩ rằng mình ngon hơn thiên hạ. Một tâm tăng thượng mạn nổi lên, cống cao ngã mạn, đố kỵ, ganh tỵ đủ thứ... Giận dữ, tham sân si mình không bỏ, đến khi mình nằm xuống, vì cái tập khí này mà không cho phép mình về Tây-Phương Cực-Lạc. Hoặc là khi nằm xuống mình khởi một niệm sân, mình khởi một niệm tham, mình khởi một niệm si, khởi bất cứ một niệm nào đó... Thì chính vì cái niệm trong tâm này biến thành “Cận tử nghiệp” đúng nghĩa nhất, làm cho chúng ta sau khi lìa bỏ báo thân đi theo cái ác niệm đó mà đầu sanh trong tam ác đạo. Nên nhớ đây là lời của Quán-Đảnh Đại Sư nói. Ta niệm Phật mà sơ ý chui xuống dưới tam ác đạo thành một con vật, một con vật mà có thiện-căn vì trong đời trước có niệm Phật.

Quý vị thấy không? Rõ rệt không? Tại vì nó sơ ý, nó không hiểu đạo, nó không biết gìn giữ cái duyên cho trọn vẹn, mà tự nó tạo ra cái nghịch duyên trong lúc xả bỏ báo thân, vô tình tu hành suốt một đời sau cùng phải chịu cảnh đọa đày! Tuy sống trong cảnh đọa đày, nhưng A-lại-da thức của con vật đó vẫn còn chứa rất nhiều chủng tử A-Di-Đà Phật, tức là nó có thiện-căn...

Một con ếch ở dưới giếng!... Chúng ta dùng cái máy niệm Phật mở xuống dưới giếng, nhiều khi tiếng niệm Phật của cái máy vang vang, làm động đến tâm con ếch, nó giựt mình, những thiện-căn của đời trước tự nhiên sống lại, A-lại da thức ứng hiện ra, làm cho nó niệm được câu A-Di-Đà Phật. Thay vì kêu “Ộp-Ộp”, thì tiếng “Ộp” thứ nhất là tiếng “A”, “Ộp” thứ hai là tiếng “Di”, “Ộp” thứ ba là tiếng “Đà”, “Ộp” thứ tư là tiếng “Phật”... để cầu sanh về Tây-Phương Cực-Lạc. Hì hì!... Con ếch đã đem tất cả những thiện-căn gì có được trong quá khứ mà nó đã lỡ lầm bỏ sót để hướng về Tây-Phương. Nó về Tây-Phương thành đạo…

Trong kinh có nói: “Tam ác đạo trung, lai sanh ngã sát. Thọ ngã pháp hóa, tất thành A-Nậu-Đa-La Tam-Miệu-Tam Bồ-Đề”. (Nghĩa là, chúng sanh trong ba đường ác khi sanh về nước Ta, thọ giáo pháp của Ta, tất cả đều thành Vô-Thượng Chánh-Đẳng Chánh-Giác). Đây là lời Phật nói trong kinh Vô-Lượng-Thọ.

Như vậy, chúng ta không thể nào chê bai một người ở ngoài đường vì thấy họ không có niệm Phật. Người ta không chịu niệm Phật vì có thể, một là họ không có thiện-căn. Hai là thiện-căn chưa phát hiện được. Hiểu được vậy thì mình không được quyền chê. Mình đừng có khinh thường con cá, con gà, con vịt... là loài súc sanh mà bắt nó để ăn thịt. Ăn thịt chúng coi chừng mình ăn thịt một vị Phật đó!... Bắt một con ếch để ăn thịt là coi chừng ăn thịt một vị Phật đó, tại vì nó có thiện-căn, chơn tâm của nó là một vị Phật...

Chính vì vậy mà hôm nay chúng ta cứ phăng tới thử coi thiện-căn này sẽ đi tới đâu?...

Nhất định chúng ta phải tin vào câu A-Di-Đà Phật. Tin được vào câu A-Di-Đà Phật thì dù thiện-căn nhỏ như Diệu Âm đây mà quyết lòng thành tâm niệm Phật, thì thiện căn nhỏ này sẽ trưởng dưỡng vô cùng nhanh chóng, nhanh đến độ có thể đưa ta một đời này về tới Tây-Phương Cực-Lạc. Còn người có thiện-căn lớn ư? Lớn mà không chịu tin, thì thiện-căn đó sẽ hao mòn đi, èo uột đi, bị ém nhẹm ở một chỗ nào đó để cho tập khí nổi lên dìm cái thiện-căn này trong cảnh địa ngục, ngạ quỉ, súc sanh, rồi may ra trong một kiếp nào đó mới thành tựu!...

Hiểu được đạo lý này, xin chư vị hãy cố gắng gìn giữ cơ duyên này, nhất định đi về Tây-Phương, thành đạo trong một đời này.

A-Di-Đà Phật.

Tọa Đàm 16

Nam Mô A-Di-Đà Phật.

Kính thưa đại chúng, hôm nay Chị Mơ đánh địa chung hay bất khả tư nghì, làm cho nhiều người niệm Phật nhiếp tâm. Sự nhiếp tâm của chư vị cao hơn Diệu Âm. Tán thán!… Tán thán!...

Hồi nãy đi ra ngoài, có một vị gặp Diệu Âm và hỏi, anh Diệu Âm có ngủ gục không? Hì hì!... Nếu có ai ngủ gục thì cũng xin tán thán luôn, vì dù có ngủ gục chút ít nhưng cũng ráng niệm Phật, vậy thì cũng ngon hơn những người không niệm Phật.

Rõ ràng trong một môi trường giống hệt nhau, có người nhiếp tâm được, có người còn hơi... tranh thủ ngủ tiếp!...

Thường thường khi chúng ta ngồi tịnh, nhất là những lúc năm phút tịnh niệm, đôi lúc chúng ta nhiếp tâm được, định cái tâm được, cảm nhận được... Có đấy!... Nhưng thông thường với hàng phàm phu như chúng ta thì sự nhiếp tâm đó không có nhiều lắm đâu. Cho nên khi nhiếp tâm được thì chúng ta cứ việc nhiếp tâm, định tâm niệm Phật, còn khi không định tâm niệm Phật được, thì xin quý vị cũng đừng nên quá ái ngại...

Những cái dạng mà chúng ta thường gặp trong lúc ngồi tịnh, một là Trạo-Cử, hai là Hôn-Trầm, ba là Vô-Ký, ba cái dạng này thường hay đến với chúng ta lắm! Chuyện này hết sức bình thường. Xin chư vị đừng nên phân tâm, cũng đừng nên chú ý đến nó nhiều quá, mất công lắm! Tại vì nói chung thì nghiệp chướng chúng ta vẫn còn khá nặng! Nghiệp chướng khá nặng có nghĩa là phước-báu chúng ta cũng không phải cao. Mình đang nói về Thiện-Căn, Phước-Đức, thì Phước-Đức tức là cái phước-báu đó.

Thứ nhất là “Hôn-Trầm”!... Như một vị đạo hữu nói, tại sao mà tôi bị hôn-trầm hoài. Tức là đôi lúc mình cố gắng công phu, nhưng mà “Nó Gục”… “Nó Gục” chứ không phải “Mình Gục”... Nói chung là bị ngủ gục. Không sao đâu! Yên chí đi! Ngủ gục thì khi giựt mình tỉnh dậy, hãy mở mắt ra, lấy hai tay dụi dụi hai mắt một chút, xoa xoa cái đầu một chút... rồi tiếp tục niệm Phật, không sao hết, đừng có ngại. Đó là do nghiệp chướng của mình nó sinh ra như vậy. Cứ ráng cố gắng! Ngủ gục vài ba lần thì sau đó hết đi. Nếu mình thường ngủ gục nhiều quá, thì Diệu Âm có một cách công phu khác, là trước khi niệm Phật nên thực hiện “Một ly công phu cà-phê”. Nhờ cách này, thì ngủ gục cũng giảm bớt đi!...Hì hì!...

Thứ hai là “Trạo-Cử”!... Cái này cũng rất hay gặp ở những người như chúng ta. Thường khi chúng ta cố nhiếp tâm, nhưng mà nhiếp tâm không được! Trong lúc chúng ta nhắm mắt để nhiếp tâm niệm Phật, thì đầu óc của ta cứ nghĩ hết chuyện này đến chuyện nọ, rất nhiều chuyện cứ tiếp tục hiện ra. Thì khi gặp trạo-cử như vậy xin quý vị cũng đừng có sợ. Không sao hết! Hãy nên mở mắt ra, đừng nhắm mắt lại nữa!...

Thường thường khi ngồi công phu, chư Tổ dạy chúng ta mắt nên mở ba phần, nhắm bảy phần, Nghĩa là chúng ta còn có thể nhìn thấy được những hình ảnh phía trước, nhờ vậy mà trạo-cử có thể biến mất đi.

Đây là cách đối trị trạo-cử đối với hàng phàm phu như chúng ta. Còn so sánh với những vị đã thể nhập vào trong đại định, trụ trong định vài ba năm, thì điều này mình làm không được. Nếu năng lực mình làm không nổi, nhưng cứ ráng làm đôi lúc cũng trở thành vấn đề tai hại! Tâm ý chúng ta thì muốn cho nhiếp tâm, được nhất tâm bất loạn, nhưng nhất tâm không được, mà lại bị vướng vào tình trạng trạo-cử...

Thì trạo-cử có hai dạng, dạng thứ nhất là tâm ý nghĩ tưởng lung tung. Một dạng thứ hai thì tiến sâu hơn gọi là vọng tưởng. Từ ý nghĩ sinh ra cảnh giới. Có người gặp cảnh giới lung tung của trạo-cử mà cứ tưởng là nhất tâm! Tới tình trạng này thì cũng hơi khó rồi đó!...

Từ tư tưởng sinh ra hiện tượng! Ví dụ, như mình đang suy nghĩ về oan gia trái chủ rồi đi vào ngồi niệm Phật. Mình nhắm mắt lại muốn cho nhiếp tâm nhưng nhiếp tâm không được, trong khi đó tâm mình lại cứ tiếp tục nghĩ về oan gia trái chủ... “À! Họ đang đến với mình rồi đó!...”. Khi tâm mình đang vướng như vậy mà mình không mở mắt ra, lại tiếp tục nhắm mắt để cố nhiếp tâm thì có thể một phút, hai phút, bỗng dưng mình thấy hình gì có cái dạng dạng gì đó giống như oan gia trái chủ tới!... Nếu biết cách điều trị, thì giải quyết vấn đề này cũng dễ lắm. Hãy mở mắt ra đi, dụi dụi con mắt một chút thì có thể hết. Chư Tổ dạy khi gặp trường hợp như vậy, nên dùng câu này:

Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng.

(Phàm những gì có hình tướng đều là hư dối, không có thật!)

Đọc câu này cũng được, nghĩ đến câu này cũng được, hay là mình nói cho ngon một chút là quán đến câu này cũng được. Những hình ảnh mình thấy đó, hãy cho nó là hư vọng đi! Đó chỉ là những hình ảnh do tâm mình nghĩ tưởng đến mà nó sinh ra như vậy thôi!

Hôm trước Diệu Âm có đưa ra một ví dụ, nếu quý vị nhắm mắt lại đi, rồi suy nghĩ đến một con bướm. Niệm Phật mà nghĩ đến con bướm thì tự nhiên đầu tiên hình như có cái cánh lờ mờ bay bay... Nó khởi ra cái dạng hơi giống như con bướm. Nếu mình tiếp tục nghĩ đến con bướm thì từ cái dạng lờ mờ đó nó hiện ra con bướm thật. Rồi mình nghĩ con bướm bay ra cửa thì nó bay ra cửa, mình nghĩ nó quay trở vô thì nó quay trở vô. Ban đầu đó chỉ là một cái dạng hoàn toàn mờ mờ không thật. Nhưng tâm của mình cứ duyên theo nó thì sau cùng nó hiện ra rõ rệt!...

Có những hiện tượng mà nhiều người cứ nghĩ rằng mình bị oan gia này oan gia nọ, trái chủ này trái chủ nọ. Nhưng thật sự nhiều khi chỉ là vọng tưởng, những điều hão huyền, bắt nguồn từ chỗ trạo cử hơi nặng mà không biết đối trị mới sinh ra thôi. Đây là do hạ thủ công phu tu tập mà không chịu nghe kỹ lời dạy của chư Tổ. Hiểu ra thì vấn đề này thật đơn giản lắm!...

Chư Tổ nói, khi niệm Phật, mình muốn nhiếp tâm, ráng cố gắng nhiếp tâm đến nỗi cái đầu nóng lên luôn! Tình trạng này thật ra không thể nhiếp tâm được! Cái thể lực của mình đã không theo kịp cái tâm của mình. Chẳng khác gì như tập thể dục, một khi tập quá sức thì mình phải đổ mồ hôi, mệt lả người! Mệt thì tự nhiên mình cảm thấy chóng mặt, uể oải!...

Hãy mở mắt ra, dụi dụi mắt một vài cái...

Ngài Ấn-Quang Đại Sư nói, đang đi ở trong Niệm Phật Đường nhưng nhiếp tâm không được, mà đầu óc lại nóng bừng, thì hãy mở mắt ra nhìn qua cửa sổ, xuyên qua bầu trời ta thấy áng mây bay bay, tự nhiên hình như có luồng thanh khí đi vào xoa dịu sự căng thẳng. Rồi hãy xoa xoa đầu một chút thì hết, tất cả khó khăn mình đều có thể tự giải quyết. Đơn giản!

Vấn đề chính là tại vì mình không biết ứng xử theo đúng căn cơ của mình, nên thường thường hay bị trở ngại như vậy mà thôi!...

Trạo-cử là dạng nghĩ này nghĩ nọ, lung tung! Khi tâm cứ nghĩ này nghĩ nọ lung tung, thì xin hãy trở về với thực tế, là mở mắt ra để được tỉnh thức. Tỉnh thức để tiếp tục niệm Phật mới tốt. Niệm Phật đừng sợ cái niệm lung tung trong tâm khởi ra, mà hãy sợ mình có tỉnh thức kịp thời để tiếp tục niệm câu A Di Đà Phật hay không?...

Như vậy tỉnh thức là mở con mắt ra. Gọi là “Thức-Tỉnh” hay “Tỉnh-Thức” cũng được. Muốn gọi sao thì gọi, đừng chấp vào danh tự làm chi. Điều quan trọng là niệm câu A-Di-Đà Phật, tiếp tục niệm câu A-Di-Đà Phật. Lúc đó hãy niệm lớn lên. Với tiếng địa chung của Chị Mơ này mà niệm lớn thì sướng lắm. Niệm Phật to lên, để chi vậy?... Niệm lớn làm cho cái lực của mình được hồi phục lại, làm cho mình nhiếp tâm lại được, và tiếng niệm có cái lực gọi là lực bố ma...

Ma là gì?... Ma là cái trạo-cử của mình đó. Tiếng niệm Phật lớn làm cho mình mất tình trạng trạo-cử đi, mất cái nghĩ lung tung đi. Những hình ảnh gì mình thấy, mình nghĩ... tự nhiên biến mất đi. Câu A Di Đà Phật đã phá tan sự trạo-cử.

Có một dạng nữa gọi là “Vô-ký”. Cái dạng này dễ làm nhiều người lầm lẫn nhất, dễ lầm lẫn hơn so với dạng trạo-cử! Tại vì trạo cử thì rõ ràng quá, chớ còn vô-ký rất khó nhận ra. Vô-ký là gì? Là ngủ thì không phải ngủ! Định thì không phải định! Nhiếp tâm thì không phải nhiếp tâm! Trạo-cử thì không phải trạo-cử! Một dạng lơ lơ, lửng lửng!... Chắc chắn cũng có nhiều người gặp phải trường hợp này.

Rất nhiều người khi mới bắt đầu tu hành thường hay lầm lẫn chuyện này, bị vô-ký rồi lại đi ra ngoài khoe rằng: Tôi là đã được định rồi! Tôi đã được nhiếp tâm rồi! Tôi đã nhất tâm bất loạn rồi!... Mà thật ra chỉ là trạng thái vô-ký, chứ không phải nhất tâm bất loạn!... Tại vì khi đã nhất tâm bất loạn tức là cảnh giới chứng đắc, phá được “Vô-Minh Hoặc” rồi, không phải đơn giản đâu. Một người đã thật sự chứng đắc thì bao giờ lại đi khoe ra? Đã khoe ra thì không thể là chứng đắc được! Mà hầu hết chín mươi chín phần trăm là rơi vào cái cảnh giới vô-ký mà họ không hay!...

Bị tình trạng vô-ký quá nặng mà người ta cứ nghĩ rằng họ đang ở trong định. Khi nghĩ rằng mình ở trong cảnh giới định tức là cái tâm đã vọng lên rồi. Tâm vọng lên thì gọi là trạo-cử chứ sao gọi là định? Mà trạo cử nổi lên trong cảnh vô-ký nên không hay! Cảm giác vô-ký đôi lúc cũng êm dịu lắm, sung sướng lắm. Người ta ngồi có thể hai ba tiếng đồng hồ, ngon lành và thoải mái nữa. Khi ra khỏi cái cảnh vô-ký nhiều khi cũng cảm thấy thoải mái lắm!... Lạ lắm!...

Chư Tổ có dạy rằng, cách tốt nhất khi mình gặp những hiện tượng lạ như vậy, thì nên đến bái kiến những vị Sư, vị Thiền Sư nào đó để xin hỏi đạo với các Ngài. Các Ngài có thể khui ra một chút đạo lý để giúp cho mình biết rõ đó là trạng thái vô-ký. Trong cảnh giới vô-ký, khi giựt mình tỉnh dậy, nhiều khi mình cũng có cảm giác lâng lâng, không biết là mình đang ở đâu đây? Đang ngồi niệm Phật với đại chúng, đang ngồi trong thiền đường, hay đang ngồi trong một cảnh giới trên mây đây?... Cảm giác đôi lúc cũng sung sướng lắm! Gặp trường hợp này, chư vị nên đánh giá rằng đó là cảnh giới vô-ký, nửa thật, nửa mơ!... Hình như mình đang ở trong mộng, mà thật ra là mình đang ngồi niệm Phật!...

Cái cảnh giới này nó cũng giúp cho ta có chút an lành đó, nhưng thật sự không phải là nhất tâm đâu, thật sự không phải là vào định đâu. Vì không rõ điều này, nên nhiều người vừa rơi vào cảnh vô-ký, đã vội vã cho rằng mình đã niệm Phật nhất tâm rồi, liền chạy ra ngoài khoe thấy này thấy nọ. Khi người ta khoe ra rằng thấy này thấy nọ, chứng cách này cách nọ thì ta có thể đoán biết rằng, hầu hết họ bị rơi vào những cảnh giới vô-ký này!...

Nếu một người thật sự đã vào định rồi, đã chứng đắc rồi, thì trí huệ đã khai, tâm hồn của họ đã an khang, thanh tịnh. Hòa Thượng thường nói, một khi thật sự được định do bởi công phu tu hành, thì đây là những người có sự hàm dưỡng tốt. Không bao giờ người có công phu hàm dưỡng tốt lại khấp khởi mừng vui vì một cơn định nào đó đâu!

Như vậy khi một người đã khấp khởi mừng vui, tự thấy mình ngon hơn thiên hạ sau một cơn “Định” nào đó, thì hầu hết đều do, một là sự hôn-trầm hơi nặng một chút mà không hay! Hai là bị tình trạng vô-ký rồi!... Vì bị vô-ký mà không được ai giải bày nên đã hiểu lầm! Rất nhiều người sau một thời gian vô-ký đã tự khoe rằng mình đã được chứng đắc. Vì tâm móng cầu chứng đắc hơi mạnh, nên thường hay mở cửa cho cái nạn gọi là “Ma” dựa. Chứ thật ra là chính cái tâm của mình đã khởi lên một cái niệm móng cầu! Khởi tâm móng cầu do tại sức định không có, tánh khiêm nhường không có, lòng chí thành không có... từ đó mới khơi nguồn cho ách nạn xảy ra!...

Hôm trước chúng ta cũng có nói qua, muốn phá một người tu hành cần phải chờ đợi sự sơ hở. Thường thường cái phương pháp hay nhất, cái phương tiện dễ nhất để oan gia trái chủ hay những vị nghịch duyên phá được chúng ta là họ giúp chúng ta tăng thượng mạn lên. Mà cách tăng thượng mạn dễ nhất là giúp cho chúng ta chứng đắc gì đó! À!... Anh muốn chứng đắc, ta cho chứng đắc luôn!...

Họ có những cái gì họ giúp mình cái đó. Ví dụ như họ có tha tâm thông. Tha tâm thông chúng sanh trong pháp giới nhiều lắm, thì người ta cho cái tha tâm thông cho mình, họ giúp cho mình được tha tâm thông. Nghĩa là gì? Tôi biết anh đang nghĩ gì, tôi biết anh hôm qua anh đã làm gì. Những cái “Chứng” nho nhỏ như vậy làm cho mình mừng vui lên. Để chi? Để cho mình không ngờ đến những đòn hiểm họa bên cạnh. Mình sơ ý, họ sẽ thừa cơ hội để trả thù!...

Muốn tránh chuyện này, đơn giản, không có gì khó khăn lắm đâu! Xin chư vị hãy rút lại những cái mừng khấp khểnh mà mình gọi là chứng đắc đi, hãy rút lại những sự tự mãn gọi là ngon lành đi, hãy rút lại cái ý niệm nhất tâm bất loạn gì đó đi. Hãy rút lại liền đi. Hãy tập tính khiêm nhường, chí thành, chí kính. Rút lại rồi, tự mình thành tâm niệm Phật hồi hướng cho pháp giới chúng sanh. Xin thưa với chư vị, chí thành cảm thông, hết liền lập tức.

Ví dụ, như một vị đã tự khoe là mình đã chứng đắc Hoa-Nghiêm Tam-Muội, khoe ra đủ thứ hết... Nhưng chỉ cần bị Hòa Thượng la một câu, mời ra ngoài, thì vài tháng sau đã xăn tay áo đánh lộn với người ta lỗ đầu chảy máu! Có sự chứng đắc nào mà kỳ lạ như vậy?!...

Một người tự khoe chứng đắc đi biểu diễn thần thông khắp nơi. Khi gặp một vị Tổ, bị Tổ la rầy, “Anh về lo nhiếp tâm để niệm Phật đi, chớ đứng đó mà cho là chứng đắc... chứng đắc!... Coi chừng có ngày anh “Queo-Râu” đó!…” Nếu anh biết giựt mình!... Giựt mình thì tỉnh ngộ!… Tỉnh ngộ thì tự nhiên những thứ “Thần-Kỳ” gì đó sẽ biến mất đi! Biến mất đi, tức là chướng nạn được hóa giải, chứ không phải anh bị thua thiệt đâu.

Bởi vì thương chúng sanh tâm ý quá hiếu kỳ, nên có nhiều lúc các Ngài phải trợn con mắt lên, hét một tiếng thật to làm cho chúng sanh giựt mình tỉnh ngộ. Còn chúng ta không đủ năng lực để hét như vậy, thì chúng ta chỉ thành tâm khuyên nhau hãy cố gắng niệm Phật. Thấy mệt mệt thì cứ mở mắt ra để cho thức tỉnh. Nếu chúng ta đang cố gắng nhiếp tâm như thế này mà thấy hình như bị mê mê! Nhiều khi cảm thấy có sự cố hơi bất thường nào đó, thì hãy mở mắt ra, xoa xoa cái đầu một chút là được rồi...

Cứ theo phương pháp đơn giản như vậy để tu hành thì tự nhiên được êm xuôi. Chúng ta đang áp dụng phương thức “Năng nhặt chặt bị”. Miễn là lòng phải thành tâm niệm Phật. Mỗi ngày cố gắng niệm thêm, niệm thêm, niệm thêm… Phước báu của chúng ta tăng lên. Nghiệp chướng của chúng ta giảm xuống. Với lòng chí thành thì chư vị oan gia trái chủ dễ thông cảm để chúng ta được an lành hoàn thành sứ mạng: Một người phàm phu được vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc.

Nam Mô A-Di-Đà Phật.

Tọa Đàm 17

Nam Mô A-Di-Đà Phật.

Chúng ta đang niệm Phật cầu vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc. Trong kinh Phật nói, chúng ta đích thị là người có Thiện-Căn, có Phước-Đức. Trong Nhân-Duyên này, ta có hy vọng đi về Tây-Phương. Nói rằng “Có hy vọng”, có nghĩa là ta vẫn còn ngồi tại cõi Ta-bà ngũ trược ác thế này để niệm câu A-Di-Đà Phật và ngày ngày hồi hướng về Tây-Phương, để cầu mong được vãng sanh, chứ thật sự là ta chưa được vãng sanh.

Chưa được vãng sanh thì ta cũng chưa dám nhận là có phước-báu. Dù có thiện-căn cho mấy, ta cũng chưa dám nhận là đủ thiện-căn.

Hôm qua chúng ta đã bàn qua, nhiệm vụ chúng ta là phải cố gắng tô bồi thiện-căn hơn nữa, tô bồi phước-báu hơn nữa. Đừng nên sơ suất! Tại vì khi sơ suất thì với thiện-căn này đáng lẽ được trở về Tây-Phương, trí huệ khai mở, thành đạo Vô-Thượng, ta lại đành chờ thêm một thời gian nữa khi nào thiện-căn trở lại mới tính. Điều này không tốt!

Ta có phước-báu đó. Nhưng đến khi nào thật sự trở về tới Tây-Phương Cực-Lạc rồi thì mới chính thức thực tế hưởng cái đại Phước-Báu này.

Chính vì vậy, giờ đây chúng ta cũng phải biết cách gìn giữ phước báu, đừng để nó rơi rớt. Chỉ khi nào được ngự lên trên đài sen đi về Tây-Phương rồi, lúc đó mới an tâm. Bất cứ người nào cẩn thận, chu đáo, đều phải chú tâm về vấn đề này.

Hồi sáng chúng ta nhắc đến thiện-căn, bây giờ mình nhắc đến phước-báu một chút. Rồi ngày mai mình nhắc đến thiện-căn. Thế là cứ xoay quần riết ba cái này, quần cho đến khi nào mình về được tới Tây-Phương mới thôi.

“Phước-Báu” là tu thiện, làm thiện, làm lành, làm phước. Phước có bố thí pháp. Ví dụ như Diệu Âm hay thèo-lẻo cái miệng! Với cái nhân này nhiều lắm thì đời sau trở lại làm người, thành một vị tiến sĩ nói thuyết này thuyết nọ cho hay! Được nhiều người vỗ tay khen ngợi. Thật ra cái phước này không phải đích thật là loại phước ngon lành cho mình về Tây-Phương đâu.

Tu Phước còn có loại bố thí tiền tài. Người bố thí tiền tài thì được quả báo có tiền tài. Có tiền gọi là có phước-báu. Mình bây giờ tu phước, bố thí tiền thì nhiều lắm đời sau mình hưởng cái phước này là cùng. Nói nhiều lắm nghĩa là chưa chắc chắn, vì vẫn phải còn liên quan đến nhiều duyên khác nữa mới hưởng được.

Nếu như mình ăn chay. Ăn chay cũng là cách tu phước. Mấy ngày nay có nhiều người nói đến ăn chay trường. Thường bàn luận về ăn chay trường. Khoe ăn chay trường... Rồi có người còn hay hơn nữa, phát tâm phóng sanh. Làm phước thật nhiều, đời sau nếu hưởng được phước báu đó, thì thân thể của mình sẽ to, lớn, khỏe mạnh, chín mươi tuổi vẫn chưa có một bệnh nào xảy ra.

Chính vì vậy làm phước mà không biết hưởng đúng cách, thì chỉ hưởng trong lục đạo luân hồi, chưa chắc gì đã toàn thiện. Hưởng cách đó, dù có gì đi nữa cũng chỉ là phước báu hữu lậu. Tất cả những điều thiện lành mình đang nói đây đều là phước báu hữu lậu hết.

Như vậy bây giờ làm sao hưởng được cái phước báu vô lậu đây?... Hay nhất là, theo như lời ngài Tịnh-Không nói, làm phước mà không cầu hưởng phước trong đời này. Hãy dồn tất cả cái phước đó đến lúc lâm chung mới hưởng. Bây giờ có phép mầu nào đó để mình đem hết tất cả những phước của mình dồn tới lúc lâm chung mình hưởng đây? Người muốn vãng sanh về Tây-Phương là người chuyển cái phước báu hữu lậu này thành một thứ đại phước báu, thành thứ tư lương đi về Tây-Phương. Ngon lành!...

Muốn chuyển cái phước báu này thành cái tư lương về Tây-Phương, không có cái gì khác hơn là hãy tập làm cái hạnh phước báu Ba-La-Mật. Ba-La-Mật là sao? Làm mà giống như không làm, làm mà quên đi…

Ví dụ, như có nhiều vị phát tâm ghi lại những lời tọa đàm của Diệu Âm để ấn tống thành sách, sẽ có nhiều người góp tịnh tài vô để ấn tống. Diệu Âm khuyên những vị đó đừng lập danh sách gọi là “Phương Danh Ấn Tống”. Nếu có người nào trách chư vị thì Diệu Âm sẽ chịu cho. Nếu người ta nghi chư vị gạt tiền của họ thì Diệu Âm cũng sẽ chịu cho. Nhưng chư vị đừng gạt nhé! Phải làm thật lòng là được. Rồi cái tiếng xấu mà người ta nói, thì không sao đâu, tôi chịu cho. Tôi chịu mang tiếng gạt, mà tôi không có làm. Người ta chửi tôi thì cái nghiệp của tôi bay ra hết. Nghiệp bay ra hết thì tôi được tăng trưởng phước-báu lên. Vậy thì tốt chứ có sao đâu?

Hãy tập làm cái hạnh bố thí “Ba-La-Mật”, bố thí viên mãn. Tập đừng hưởng phước báu của thế gian này. Hay lắm! Điều này là thật sự là hay!

Ví dụ, khi mình tới cúng dường cho chùa, các chùa thường thường ghi danh sách lớn lắm. Để ý rồi mình mới thấy, người nào cúng cả ngàn euro thì được ghi tên lên cao nhất, chữ lớn nhất. Người cúng hàng trăm euro ở hàng thứ hai, thứ ba... Còn những người ở hàng chót nhất thì một vài chục, hoặc một vài đồng!...

Thật ra làm vậy đôi khi cũng tội nghiệp cho những người bỏ đồng tiền ra cúng dường, bố thí! Tại vì thật ra tu phước thì có phước, nhưng mà cái niệm cống cao ngạo mạn, cái niệm cạnh tranh hình như cũng từ đó phát ra... Khởi ra cái niệm này thì dù mình làm phước lớn cho mấy đi nữa, cái phước báu này cũng trở thành là “Thiểu”! Nghĩa là chút chút! Như vậy, khi gặp một nơi nào đó người ta cần phải niêm yết danh sách, thì chính ta hãy cố gắng tập quên đi. Cứ tập quên cho nhiều đi. Khi làm cái gì thường phải lên danh sách, làm cái gì cần phải lên tivi, làm một cái gì cần phải lên đài truyền thanh để mà tung ra, thì cứ để họ tung, còn chính ta phải tập quên đi.

Hòa Thượng Tịnh-Không nói: Mình làm một việc thiện mà đi khai ra một lần thì coi như mình huề vốn rồi. Người ta khen mình là huề vốn rồi. Làm một việc thiện, lại mời đại chúng gom lại một trăm người để mình tuyên bố việc thiện đó ra, thì tới một trăm người nghe, một trăm người biết. Một lần làm phước mà tới một trăm người biết thì coi chừng mình bị lỗ vốn tới 99 lần!... Ngài nói như vậy. Hay lắm!...

Thành ra muốn gìn giữ phước báu, hay nhất là chúng ta tập làm mà giống như không làm. Nếu mà ta quyết lòng coi thế gian này chỉ là chuyện tạm bợ, thời gian chỉ ngắn ngủi không có gì để cho mình lưu luyến! Thì thôi! Bây giờ bắt đầu từ đây, ráng cố gắng đoạn cái danh đó đi. Đoạn bằng tư tưởng, đoạn bằng cái tâm này, chớ không phải đoạn bằng sự tướng. Giả sử mình nói, con xin cúng dường cái này, xin Thầy đừng có lên danh sách làm chi. Nhưng mà luật lệ ở đó phải lên danh sách, thì thôi việc đó tùy duyên là được.

Về tu phước, trong kinh Quán-Vô-Lượng-Thọ, Phật có nói rõ: Pháp Nhơn-Thiên, pháp Thanh-Văn Duyên-Giác, pháp Bồ-Tát. Pháp tu bố thí thuộc về phước Nhân-Thiên, có bốn điều:

- Hiếu dưỡng phụ mẫu.

- Phụng sự sư trưởng.

- Từ tâm không sát sanh.

- Tu mười thiện nghiệp.

Sơ khởi, mình khui ra chuyện hiếu dưỡng phụ mẫu thôi, nếu làm được thì cũng ngon lắm rồi. Xin thưa rằng, khi đã nghĩ đến hiếu dưỡng phụ mẫu, thì đừng nên nghĩ rằng ngày ngày mua vài con gà để phụng dưỡng cha mẹ ăn uống no nê là được. Không phải đâu!

Cố gắng khuyên cha mẹ niệm Phật. Mấy ngày nay thấy cô Kim Bình hết lòng khuyên bà cụ niệm Phật. Đúng như vậy đó. Còn người làm mẹ được con cái báo hiếu, khuyên mình niệm Phật, thì mình cũng phải tìm cách đáp ứng cho đúng sự báo hiếu mới tốt. Đừng nên làm cho người con của mình thất vọng nhé. Người mẹ cũng nên nhớ rằng, đời này vị này là con của ta, nhưng trở ngược về trong quá khứ thì chưa biết ai là mẹ ai là con đâu. Chưa chắc đâu. Nhớ kỹ điểm này.

Khi chúng ta biết “Hiếu Dưỡng Phụ Mẫu”, thì chúng ta cũng phải biết “Hiếu Hòa” với đại chúng, với mọi người. Ta làm được sự hiếu hòa này thì ta có phước đức lớn lắm. Đừng nên, hễ mẹ của ta thì ta tiếp xử vui vẻ, lễ phép, còn bà kia không phải là mẹ của ta thì ta có quyền cự chống họ. Không tốt! Đi đến một nơi tu hành, mình chán ghét người này, mình phê phán người nọ... Làm vậy thì mình đã mang cái tội bất hiếu với cha mẹ rồi đó! Lạ lắm!...

Trong kinh Phạm-Võng có nói rõ, giúp mình hiểu được cái cảnh luân hồi trong lục đạo nó xoay vòng với nhau. Chưa chắc một người bạn của mình thật sự là bạn đâu, có thể trong đời trước họ là cha là mẹ của mình mà không hay đó. Một người phụ nữ, một người bạn khác quý mến ta, mình đừng có tưởng do mình tài giỏi, ăn nói hay ho nên người ta kính mến. Chưa chắc! Suy cho cùng ra coi chừng trong quá khứ là quyến thuộc với nhau, lại là chị mình. Không phải là chị, thì là mẹ mình. Không phải là mẹ, thì có khi là bà nội mình nữa đó...

Chính vì vậy, nếu chúng ta biết được chuyện hiếu hòa là quan trọng, thì xin chư vị cố gắng áp dụng phương thức, đừng nên kình chống lẫn nhau. Hãy cố gắng đoàn kết với nhau, hòa hợp với nhau để làm đạo. Đây là điều hay nhất. Nếu tu như thế này thôi, đối với những pháp tự lực thì vĩnh viễn đời-đời kiếp-kiếp, ta không có cái cơ hội giải thoát. Nhiều lắm chỉ hưởng được cái phước báu Nhân-Thiên là cùng. Nhưng đem những việc làm thiện lành này chiều lại ta nguyện đem công đức này, hồi hướng về Tây-Phương trang nghiêm Tịnh-Độ, thì xin thưa chúng ta đã chuyển hết tất cả cảnh giới tu hành rồi. Hay lắm! Cũng tu y hệt như vậy mà ta chỉ thêm một câu nữa thôi lại chuyển đổi được cảnh giới. Mà phải thành tâm nghen. Các Bác, các Cụ hãy thành tâm nghen.

Nếu chúng ta không đọc câu này, thì ta chỉ là những người phàm phu, vẫn tiếp tục đi trong cảnh giới phàm phu! Một phàm phu có phước hơn những phàm phu khác là cùng! Nhiều lắm chứ chưa chắc chắn đâu! Nhưng chúng ta cũng tu hành y hệt như vậy mà cứ đem tất cả những việc làm thiện lành này, chiều lại thành tâm, "Nguyện đem công đức này hồi hướng về Tây-Phương trang nghiêm Tịnh-Độ", thì mình đang tu cái hạnh “Tịnh Nghiệp”, chớ không phải là tu “Thiện Nghiệp” nữa. Lạ không! Rất nhiều người chưa biết chuyện này đâu. Cứ cho rằng tu hành thì làm lành lánh dữ là được. Sai lầm!... Chư Tổ đánh giá sai lầm! Có nhiều khi các Ngài còn trợn con mắt lên nói: “Nhà ngươi mà chỉ lo làm thiện cho nhiều, thì cái nghiệp thiện nhà ngươi lớn. Nghiệp thiện lớn thì sau cùng nhà ngươi cũng phải lăn lộn trong cảnh lục đạo luân hồi này chứ không được giải thoát!...”.

Đây là các Ngài đang la rầy một người không biết mỗi chiều đem công đức tu hành hồi hướng về Tây-Phương Cực-Lạc đó.

Như vậy mình hồi hướng về Tây-Phương Cực-Lạc chính vì tâm mình là tâm đi về Tịnh-Độ, chớ không phải là tâm cầu hưởng phước trong cõi Ta-bà.

Vậy thì, chuyện làm thiện làm lành này, thành thật mà nói, chỉ là trợ hạnh mà thôi!...

Nói tóm lại, người đi về Tây-Phương thì…

- Chánh Hạnh phải là niệm câu A-Di-Đà Phật.

- Chánh Nguyện phải là nguyện vãng sanh về Tây-Phương.

- Với niềm Tin dũng mãnh.

Cách tu hành thì cũng giống y hệt như mọi người, nhưng sau cùng ta vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc. Dù cái phước-báu này nhỏ cho mấy đi nữa, ta cũng có thể biến phước-báu này thành công đức vô lượng vô biên trên cõi Tây-Phương. Ta là người có “Đại Phước-Báu”.

Hiểu được chỗ này rồi mới thấy rõ rằng chúng ta tu có gì khác với thiên hạ đâu? Chúng ta cũng làm thiện, cũng làm lành. Đôi lúc cũng hơi buồn buồn chút chút... Có chớ!... Phàm phu làm sao không có? Làm sao hết được phiền não phải không? Nhưng mà ta đang tu tịnh nghiệp, tức là ta quyết lòng đi về cõi Tịnh-Độ. Nó khác nhau chỉ là đem tất cả công đức này hồi hướng về Tây-Phương.

Nhưng đã hồi hướng về Tây-Phương thì đừng có hồi hướng cho nhân gian nữa nhé. Những người nào đem công đức này hồi hướng cho nhân gian thì nhất định không thể nào vãng sanh về Tây-Phương Cực-Lạc.

Hồi hướng cho nhân gian là sao? Là khi mình làm một việc gì, vội đi khai báo cho rùm beng lên để thế gian này thấy được cái công đức của mình, đây là mình đang hồi hướng về nhân gian vậy! Mình tích thiện kiểu đó thì đành rằng đời này phải chịu luống qua thôi!...

Xin thưa với chư vị, pháp tu này có phải là đơn giản lắm không? Quá đơn giản! Thật sự quá đơn giản! Tại vì những điều chính yếu của cách tu hành nhiều khi chúng ta không phát hiện ra được. Chứ phát hiện ra rồi, thì thật sự ta đang đi trên con đường thẳng tắp về Tây-Phương Cực-Lạc.

Nam Mô A-Di-Đà Phật.

Tọa Đàm 18

Nam Mô A-Di-Đà Phật.

Chúng ta chỉ còn có một buổi này với ngày mai nữa là xong pháp hội này, một cơ duyên thù thắng, kết quả tốt đẹp. Trong mấy ngày nay Diệu Âm thấy là mọi người ai cũng vui vẻ. Thật sự là bất khả tư nghì! Lợi dụng trong những khoảng thời gian còn lại, Diệu Âm xin kể một vài câu chuyện nho nhỏ vui vui bên cạnh con đường đi khuyên người niệm Phật. Những câu chuyện này hình như cũng có một chút ít ý nghĩa khai thị cho chúng ta.

Cách đây tám-chín năm rồi, chín năm, năm hai ngàn lẻ hai. Có một lần Diệu Âm đi về Việt Nam, rồi đến một nhà của một đứa em, hướng dẫn cho cũng khoảng chừng hai chục người niệm Phật. Thì trong buổi niệm Phật, sau khi đi kinh hành xong rồi ngồi xuống, chính Diệu Âm đánh địa chung. Không biết lúc đó đánh địa chung có hay bằng cô Mơ ở đây hay không?... Không biết! Quên rồi!

Sau khi đánh địa chung xong thì ngồi tịnh, tức là năm phút tịnh niệm. Trong khoảng thời gian tịnh niệm năm phút đó, thì có một việc xảy ra hơi bất ngờ! Một chị đồng tu tự nhiên sao có một hiện tượng bất thường phát lên, chị nói lên với trạng thái không kềm chế được! Chị có những cử chỉ bất thường! Chị với tay chụp người này, chụp người kia. Chị nói lên những lời hình như không kiểm soát được... Chị nói:

- Chư vị Bồ-Tát ơi! Bây giờ tôi biết thế nào là tu hành rồi. Tôi đã biết con đường giải thoát rồi. Ông-Bà Cha-Mẹ tôi cũng được giải thoát rồi... Xin cảm ơn chư vị Bồ-Tát...

Chị đã gọi mấy người xung quanh đó là Bồ-tát. Mấy người chung quanh thấy vậy sợ quá phải né ra, né ra xa chỗ khác. Không biết là tâm sự của họ lúc đó như thế nào? Nhưng thật sự nỗi lo lắng hiện lên nét mặt!... Hiện tượng đó xảy ra lúc vừa mới dứt địa chung, mọi người đang ngồi tịnh niệm, rất im lặng. Tôi cũng đang ngồi tịnh niệm ở phía trên. Nghe vậy tôi mở mắt ra nhìn chị, nhìn xong tôi lại nhắm mắt lại... Còn vị đó thì tiếp tục nói lung tung. Mấy người đồng tu tưởng rằng tôi ngồi tịnh niệm nhiếp tâm quá đến nỗi không nghe thấy gì cả, nên mới kêu lên: “Anh Năm!... Anh Năm!...”. Họ kêu tôi hãy mở mắt ra xem tại sao chị đó lại bị như vậy?

Tôi mở mắt ra nhìn!... Nhìn xong rồi lại nhắm mắt nữa!... Mọi người thấy tôi sao mà bình tĩnh quá, nên cũng làm thinh luôn! Họ đành phải né xa ra để mặc chị làm sao thì làm! Mọi người đều nương vào tôi mà, nhưng thấy tôi làm thinh nên họ cũng làm thinh luôn! Chị đó nói năng lung tung khoảng một vài phút, thì bắt đầu ngồi im, không nói nữa…

Lúc đó tôi mới mở mắt ra nhìn chị, rồi tôi nhìn mọi người. Người ta tưởng rằng tôi phải làm cái gì đó, nhưng tôi chỉ mỉm cười, rồi tôi lại nhắm mắt lại nữa. Tôi đợi khoảng một phút nữa, coi thử chị đó có nói gì thêm không. Nhưng chị không nói gì nữa cả. Chị bắt đầu hiền lại rồi! Bình tĩnh lại rồi. Tôi mới cười và nói:

- Sao?... Chị muốn nói gì nữa không? Nói tiếp đi! Có muốn làm gì nữa không? Làm tiếp đi!...

Tiếng nói của tôi phá tan bầu không khí im lặng làm tất cả mọi người cùng cười rộ lên!... Nghĩa là họ cùng cười rợp cả cái phòng luôn!....

Thật ra, trong khoảng thời gian hơn mấy phút đồng hồ đó, mọi người đều bị căng thẳng quá! Không biết là chị này bị chuyện gì mà sanh ra bất bình thường!... Sau khi mọi người cười rộ lên làm cho chị đó cũng mắc cở, chị cũng cười theo luôn. Tới lúc này thì bao nhiêu sự căng thẳng mới giải tỏa hết. Đúng ra trong buổi cộng tu đó tôi sẽ không nói khai thị gì đâu, nhưng gặp phải hiện tượng đó, tôi đành phải nói vài lời để giải tỏa thắc mắc cho mọi người an tâm.

Tôi nói với mọi người nên hiểu rằng cái hiện tượng này là bình thường, chứ không có gì đáng ngại! Giả sử như trong lúc xảy ra sự việc như vậy, nếu tôi chưa từng trải qua kinh nghiệm nào, thì có lẽ buổi cộng tu đó sẽ lộn xộn lắm! Nhưng mà tôi đã có kinh nghiệm qua rồi. Ở trong Tịnh-Tông Học-Hội tôi đã từng gặp qua một vài trường hợp tương tự. Trong kinh Vô-Lượng-Thọ, Phật cũng có nói về hiện tượng này, nên tôi mới bình tĩnh, vững tâm và biết ngay rằng chị này ứng ngay ở chỗ đó, chớ không có gì lạ!... Đó là hiện tượng bất chợt gặp câu A-Di-Đà Phật, họ quá vui mừng đến nỗi không còn kềm chế được!...

Chị đó đã tu tập theo pháp tọa thiền hơn mười ba năm. Sức ngồi thiền của chị kéo dài năm-sáu-bảy tiếng đồng hồ là chuyện bình thường. Có nhiều khi chị có thể ngồi luôn từ sáng đến chiều, trải qua trong vòng bảy-tám tiếng đồng hồ trong cảnh tịnh tâm. Khả năng tọa thiền của chị thật sự cũng khá.

Nhưng khi quý vị đồng tu mời chị đó đến niệm Phật thử cho biết. Đó là buổi tu niệm Phật thử đầu tiên của chị. Trong khi tu thử thì vô tình làm cho chị giựt mình! Chị tưởng là cách tu cũng giống như chị thường tu, nghĩa là khi vào trong Niệm Phật Đường là phải ngồi, ngồi cho thật lâu để tịnh. Từ trước tới giờ chị chưa bao giờ thấy qua cách tu nào vô trong Niệm Phật Đường chỉ có niệm Phật, niệm Phật suốt. Đi kinh hành cũng niệm Phật, ngồi xuống cũng niệm Phật, rồi khi ngồi tịnh tôi cũng nói tịnh niệm, ngồi tịnh cũng niệm Phật....

Tiếng niệm Phật từ đầu cho đến lúc ngồi tịnh niệm Phật, làm cho chị ngộ ra điều gì đó và phấn khởi quá đến nỗi kềm chế không được, nên mới phát tác lên một hiện tượng bất thường như vậy!

Trong kinh Phật, kinh Vô-Lượng-Thọ, Phật có nói lên hiện tượng này. Có những người khi nghe được câu danh hiệu A-Di-Đà Phật, tự nhiên họ phát khóc, họ khóc nức nở, khóc không kềm được nước mắt! Tôi đã từng thấy có những người khóc đến nỗi mà họ phải rút từng nắm từng nắm giấy để chặm nước mắt. Chặm như vậy mà chặm cũng không kịp nước mắt.

Rồi cũng có người khi nghe câu danh hiệu A-Di-Đà Phật thì lại vui mừng. Người ta mừng vui đến nỗi ở giữa đạo tràng trang nghiêm mà họ nhảy, họ la lên, mất bình tĩnh, không kềm được sự cảm xúc! Nhiều khi áo quần cũng bay phất phới lên như bướm!...

Nguyên nhân là vì những người này trong tiền kiếp họ đã niệm Phật rồi, nay gặp nhân duyên này tạo cho họ sự cảm xúc mãnh liệt như vậy.

Thì chị này ở vào trường hợp thứ hai. Chị quá mừng vui!...

Khi chị bình tĩnh lại rồi, tôi mới nói cho vui:

- Sao?... Bây giờ chị muốn làm nữa không?...

- Thôi! Em mắc cỡ quá rồi anh Năm ơi! Em không dám làm nữa đâu. Thật ra lúc đó em mừng quá, em muốn đến lạy từng người một để cảm ơn. Em muốn lạy Phật, em lạy chư vị Bồ-Tát, cảm ơn tất cả chư vị Bồ-Tát đã giúp cho em một con đường giải thoát...

Giả sử như lúc ngộ ra đường đạo như vậy, mà gặp người không có kinh nghiệm giúp đỡ, lại lầm rằng vị này bị trở ngại, bất thường... vội phản ứng không thích hợp như chụp tay, chụp chân, kềm chế, đè xuống, v.v... thì có thể từ chỗ gọi là “Kiết” biến thành “Hung”, từ chỗ vui biến thành lộn xộn! Rõ ràng không biết đâu là “Kiết”, đâu là “Hung”? Kinh nghiệm này nói ra để khi gặp chuyện chúng ta biết cần giữ điềm tĩnh để giúp nhau. Tôi giải quyết bằng cách chờ chị im lại rồi mới nói:

- Sao? Muốn làm nữa không?...

- Thôi! Em mắc cỡ quá!

- Nếu mắc cỡ quá không làm nữa thì niệm Phật. Chắp tay lại đi...

Tôi niệm: “A-Di-Đà Phật”.

Chị đó niệm: “A-Di-Đà Phật”.

Tôi bảo chị niệm theo tôi ba tiếng “A-Di-Đà Phật”. Xong, tôi hỏi:

- Sao? Bình tĩnh lại chưa?...

- Chưa bình tĩnh lắm!...

- Chưa bình tĩnh thì niệm thêm ba tiếng nữa: “A-Di-Đà Phật, A-Di-Đà Phật, A-Di-Đà Phật”.

- Sáu tiếng rồi. Bây giờ bình tĩnh chưa?...

- Bình Tĩnh rồi!...

Rõ ràng đơn giản, giải quyết cụ thể.

Chính vì vậy, hồi sáng nay có người đến hỏi tôi là muốn tự tu ở nhà có được không?... Được chứ sao không. Nhưng cần cẩn thận! Nhiều khi tâm mình thành khẩn, thành khẩn thì dễ được cảm ứng, cảm ứng tốt chứ không phải xấu. Cảm ứng tốt nhưng vì quá bất ngờ, nên mình không kềm chế được niềm vui. Từ chỗ đó, đúng ra là mình được thiện lợi, nhưng vì không có một người hiểu việc bên cạnh để khuyên giải, hay tiếp trợ cho mình để cho mình được thiện lợi. Có nhiều người họ lại tưởng rằng mình bị chướng nạn! Vì hiểu lầm nên có thể tự dẫn đến chỗ lộn xộn tâm trí!...

Quý vị thấy không? Đây là trường hợp được cảm ứng tốt. Cảm ứng tốt mà sơ ý thì có thể vẫn còn trở ngại như vậy, huống chi là những cảm ứng xấu! Tại sao lại có chuyện Kiết - Hung đảo lộn như vậy?... Xin thưa tại vì thật ra là “Tâm Cơ” của mình nó yếu lắm, không phải là mạnh đâu!...

Ví dụ, khi mà ngộ ra như vậy, nếu như vị đó có tâm cơ mạnh thì sẽ điềm tĩnh vô cùng, thấy an lạc vô cùng, và tự họ nhận ra con đường giải thoát chính là câu A-Di-Đà Phật, mà mình đã cố gắng tìm. Công phu tu trì rất là cao để tìm ra đường giải thoát, nhưng trong mười mấy năm trường qua tìm không được, nay gặp câu A-Di-Đà Phật mà ngộ ra. Ngộ ra đường giải thoát, nhưng vì tâm cơ yếu, không chịu đựng nổi sự thử thách của cái ngộ đó, nên mới phát tác lên, nhảy chụp người này, chụp người nọ, làm lộn xộn giữa đạo tràng như vậy!...

Đây cũng là một lời khai thị rất hay. Chúng ta tu hành trong thời mạt pháp này, hãy nên kết nhóm với nhau mà tu hành. Chúng ta cũng nên cần có những sự hiểu biết căn bản, cụ thể để kịp thời giúp cho một người đang được cảm ứng thiện lợi, sẽ tiếp tục được thiện lợi. Như vị đó sau khi đã có cảm ứng đó rồi, mới quyết tâm, xin thề là từ nay về sau sẽ niệm Phật. Bây giờ thì chị đó niệm Phật rất giỏi, rồi cộng với công phu tu thiền định sẵn có của chị, những ngày tinh tấn tu hành, chị ngồi niệm Phật từ sáng cho đến trưa luôn.

Có những chuyện cũng tương tự như vậy, nhưng nếu không biết cách giải, có thể đưa đến chỗ trở ngại! Ví dụ như khi Ngài Lý-Bỉnh-Nam lập ra một tuần thất tinh tấn. Thì một tuần lễ đầu phát hiện có hiện tượng bị trở ngại!...

Mình ở đây cũng có tu ngày tinh tấn, nhưng thực ra là giả đò tinh tấn! Mình thuộc hàng giả đò, chứ không có tinh tấn gì hết! Nếu đúng là tinh tấn thì từ sáng đến trưa, từ trưa đến chiều, từ chiều đến tối, không được nói một lời nào. Ăn xong là phải vô Niệm Phật Đường niệm Phật liền, miên mật niệm Phật suốt một tuần lễ.

Khi phát hiện có hiện tượng trở ngại như vậy, ngài Lý-Bỉnh-Nam nói, gặp một cảm ứng như vậy, nếu mà vị chủ thất không vững, thì có thể làm trở ngại cho người ta! Cho nên Ngài nói, muốn kiết thất tinh tấn, gọi là đúng với tinh thần tinh tấn, thì chọn ra cỡ chừng sáu người cộng với người chủ thất là bảy người. Bảy người thôi, cùng nhau nhập thất niệm Phật tinh tấn trong vòng một tuần lễ.

Khi Ngài tổ chức lần thất tinh tấn thứ hai, thì không phải chỉ có một người bị trở ngại, mà có đến hai ba người bị. Bắt đầu từ đó Ngài mới khuyên rằng:

- Thời mạt pháp này, tâm cơ chúng sanh yếu quá, không chịu nổi thử thách. Cho nên xin đừng sơ ý, tổ chức tu tinh tấn bừa bãi, hay gọi là quá tinh tấn. Không tốt!...

Một khi muốn tu tinh tấn như vậy, thì luôn luôn cần phải có người chủ thất vững. Để chi vậy?... Người có cảm ứng tốt mình cũng giải được, mà người có cảm ứng không tốt mình cũng phải giải được cho họ.

Thật ra cũng không phải là chuyện nguy hại xảy ra thường xuyên. Nhưng chỉ sợ rằng là khi đối diện với những cảm ứng đó, mình có kềm chế được, có giữ được cái tâm bình tĩnh hay không?

Ví dụ như chị đó, nếu lúc đó không có một người nào vững để kềm lại, cũng có thể bị chút ít trở ngại. Trở ngại vì lầm lẫn! Đáng lẽ, lúc họ cảm thấy lâng lâng, sung sướng quá, cứ để tự nhiên cho họ hưởng cái cảm giác sung sướng đi, rồi sau đó tự nó sẽ giải nghiệp cho người ta. Có nhiều người sơ ý chạy tới cột tay, cột chân, cưỡng bức họ... Từ đó điều thuận lợi biến thành trở ngại là như vậy.

Cho nên thường thường chúng ta phải kết nhóm với nhau để tu hành. Và dù là cảm ứng tốt đi nữa, mình cũng phải quán: À! Vì cái tâm cơ mình còn yếu quá! Cảm ứng tốt này chỉ là cảm ứng tạm thời thôi! Chứ ta chưa phải là đắc đạo gì đâu!... Cũng như chị đó ngộ ra đường tu. Khi chợt ngộ, cảm giác quá mạnh, nó vượt qua sự kềm chế nên mới có động thái bất thường thôi, chứ không phải ngộ được ra như vậy là khai ngộ, hay đắc đạo gì đâu!

Tôi khuyên chị đó hãy tiếp tục tu hành. Vẫn vui vẻ thoải mái không cần sợ sệt gì nữa hết! Cứ giữ tâm thanh tịnh niệm Phật và biết rằng: À! Như vậy đường giải thoát cho chính ta là câu A-Di-Đà Phật. Chị đó bắt đầu quyết lòng niệm Phật. Sau này chị đi hộ niệm, những cuộc vãng sanh mà được chị giúp, tuyệt vời vô cùng!...

Thì đây cũng là một lời khai thị rất hay cho chúng ta về cách thức tu hành.

Nam Mô A-Di-Đà Phật.