Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 6/6

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Giáo lý

Những Truyện Duyên Khởi Trong Luật Bí Sô Ni

Tác giả
HT Đổng Minh
Thông tin
Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)

VẪY NƯỚC LÊN KẺ BỀ TRÊN (chúng trên)

Tại thành Thất-la-phạt, lúc bấy giờ có ông trưởng giả, cưới vợ lâu mà không có con, thân tộc đều phân tán, của cải khánh tận, bần cùng, cô đơn, già nua, không nơi nghỉ ngơi, lấy tay chống cằm, có ý nghĩ: “Nay ta đã già yếu, lấy gì để nuôi sống! Có thể xuất gia để cầu sự an lạc”. Ông ta nói với vợ:

- Này hiền thủ, tôi nguyện xuất gia, bà tính thế nào

Người vợ nói:

- Tôi cũng xuất gia.

Ông chồng liền dẫn người vợ đến chỗ Đại thế chúa, thưa:

- Kính thưa thánh giả, người này là vợ của tôi, ý muốn xuất gia, nên đến đây cầu xin.

Đại thế chúa liền độ cho xuất gia. Chồng của bà ấy cũng đến chỗ chư Tăng xin xuất gia. Xuất gia xong, ông ta có ý nghĩ: “Trước đây, ta cùng với vợ ta có sự hứa hẹn, thường thăm hỏi nhau, nay ta nên đến thăm”. Nghĩ như vậy rồi, liền đến chỗ ni. Cô ni kia từ xa thấy, đích thân ra đón chào, mời ngồi. Theo lời mời, Bí-sô ngồi, cô ni đứng một bên, Bí-sô nói diệu pháp rồi ra về.

Giới nữ tánh ưa cất chứa những vật có được nơi phòng, nên mời Bí-sô lưu lại để thọ nhận. Cô ni đem thức ăn dâng cho Bí-sô, Bí-sô liền cười. Cô ni hỏi:

- Tại sao cười

Bí-sô trả lời:

- Khi còn ở nhà, phục vụ tôi, nay lại cũng như vậy, cho nên tôi cười !

Cô ni liền nổi giận, bảo:

- Tôi dâng cúng với tấm lòng thành, vì phước điền, tại sao nghĩ ngược lại để cười

Cô ni liền lấy tay vốc nước vẫy lên Bí-sô, lại dùng bình đánh Bí-sô.

Chư ni đem việc này bạch lại Bí-sô, Bí-sô bạch lên Phật, đức Phật hỏi, quở trách... rồi chế học xứ này:

Bí-sô ni nào, dùng nước vẫy lên kẻ bề trên (chúng trên), Ba-dật-để-ca.

ĐEM ĐỒ BẤT TỊNH ĐỔ RA NGOÀI VÁCH

Lúc bấy giờ, tại thành Thất-la-phạt, ni Thổ La Nan Đà lo việc của chúng, hoặc là giáo thọ, hoặc là dạy phúng tụng. Vì vậy, suốt đêm phần nhiều không ngủ, ăn uống không tiêu, bị khổ vì cái bụng, những đồ bất tịnh bài tiết ra, đem đổ ngoài vách tường.

Vua Thắng Quang có một vị đại thần tên là Cát Tường, tự tiện cỡi voi của vua, vua giận đuổi ra, đi ngang qua vách tường gần chùa. Khi ấy, ni Thổ La Nan Đà đang đổ đồ bất tịnh ra, nên nhằm đầu vị đại thần, khiến bị nhơ nhớp. Các Bí-sô biết việc này, cùng nhau bàn tán: “Hiện nay vị đại thần này có thế lực lớn, chúng ta ắt phải gặp tai họa”. Vị đại thần kia giận ngầm, ôm lòng xấu hổ, đến nơi sông tắm rửa. Lúc ấy, vị đại thần Lộc Tử can thiệp cho đại thần Cát Tường, tâu với nhà vua:

- Muôn tâu đại vương, vị đại thần Cát Tường trung cẩn, đối với nước có công. Cúi xin đại vương bỏ qua cái lỗi tự tiện cỡi voi vua, của vị này.

Nhà vua chấp thuận lời tấu xin, liền kêu sứ thần đến, bảo:

- Hãy báo cho đại thần Cát Tường biết, đại vương ra lệnh cho ông phải trình diện gấp.

Cát Tường hoảng sợ, vội vã, không biết việc chi mà nhà vua gọi gấp, liền mặc áo ướt đến chỗ nhà vua. Nhà vua thấy, tỏ lòng hoan hỷ, hoàn lại quan vị cho Cát Tường, và nói:

- Con voi Bạch Liên Hoa của ta, cho khanh tùy ý sử dụng.

Đại thần Cát Tường hoan hỷ, nhảy nhót, lại sanh ý nghĩ: “Nhờ đâu mà ta được phục hồi chức vị vinh quang này Phải chăng do vị phạm hạnh đã đổ đồ bất tịnh, thấm nhớp thân ta, nên được quả báo này”. Từ cung vua đi ra, ông đến ngay nơi trú xứ của ni, và hỏi các ni rằng:

- Thưa thánh giả, hôm nay vị ni nào đã đem đồ bất tịnh đổ trên đầu tôi

Lúc ấy, ni Thổ La Nan Đà thấy vị đại thần tìm hỏi như thế, lòng rất sợ hãi, vào phòng đóng cửa, và nói ra nơi kẻ hở rằng:

- Có một ni già chẳng biết tốt xấu, đem đổ đồ bất tịnh, không ngờ thấm nhớp đại nhân. May mắn thay, xin đừng nổi giận !

Vị đại thần nói:

- Đối với vị ni ấy, thật sự tôi không có lòng sân nhuế. Tôi muốn dâng cúng y phục, nên đến đây tìm hỏi. Tôi nhờ thấm nhớp đồ bất tịnh ấy, mà được phục hồi chức vị quang vinh.

Thổ La Nan Đà nghe câu nói ấy, từ trong cửa bước ra, lấy tay đấm ngực, nói:

- Do thô tâm của tôi nên tạo ra tội lỗi ấy.

Vị đại thần thấy cô ni bước ra, liền tự cởi các y phục, hai tay dâng cúng. Vị quan cười thầm, với ý nghĩ: “Ta nhờ oai lực bất tịnh của thánh giả, mà được phục hồi lại địa vị thắng tôn, nhận lãnh lại ân huệ của nhà vua”.

Sau đó một thời gian, Thổ La Nan Đà cùng các ni chúng có việc đấu tranh, cô ta mắng vị ni kia rằng:

- Tôi xem cô không bằng phẫn nhơ của tôi!...

Chư ni đem việc này bạch lại Bí-sô, Bí-sô bạch lên Phật. Đức Phật hỏi, rồi quở trách... và chế học xứ này:

Bí-sô ni nào không khéo xem xét, mà vội đem đồ bất tịnh đổ ra ngoài tường, Ba-dật-để-ca.

ĐỘ NGƯỜI NỮ ÁC TÁNH

Lúc bấy giờ, Bí-sô ni Thổ La Nan Đà vào thành Thất-la-phạt khất thực, gặp một người nữ tánh tình nhiều nóng giận, hung bạo, ưa tranh cãi với những người nữ khác. Đầu của người nữ này tóc dựng ngược lên, tiếng thét giống như tiếng con dã-can, nhiều người nghe tiếng thét của cô ta đều hoảng hồn. Thổ La Nan Đà thấy vậy, bèn nghĩ: “Ta có thể hướng dẫn người này xuất gia, để giúp ta đấu tranh, khi cần đến bạo lực”. Nghĩ như vậy rồi, Thổ La liền tìm phương tiện độ người nữ này xuất gia.

Sau một thời gian, ni Thổ La cùng với một cô ni khác có việc tranh cãi, người nữ vừa được Thổ La độ xuất gia làm thinh đứng xem. Ni Thổ La giận, nói:

- Cô không thể cùng sống với tôi nữa. Tôi cho cô xuất gia, tại sao nay cô làm thinh đứng coi, không trợ giúp tôi trong việc cạnh tranh này!

Cô ni vừa được cho xuất gia nói:

- Thưa thánh giả, hiện tại tôi không biết tung tích của đối phương, làm sao trợ giúp được.

Ni Thổ La nói:

- Nếu tôi cùng với Đại thế chúa cạnh tranh, thì cô có thể mắng rằng: “Đồ cái quân tự ý mình cạo đầu”. Nếu tôi cùng với ni Liên Hoa Sắc cạnh tranh, thì cô có thể mạ nhục rằng: “Cô là người đàn bà tự khoe sắc đẹp của mình trong sáu thành lớn để nuôi sống”. Nếu tôi cùng với ni Pháp Dữ cạnh tranh, thì cô cứ nói: “Cô là kẻ nhờ vào sứ giả mà được thọ Cận viên”. Nếu tôi cùng với Sấu Kiều-đáp-di cạnh tranh, thì cô nhắc lại rằng: “Cô là người bị kẻ khác đè xuống bảo ăn thịt con mình”. Cô nên dùng những từ này để giúp tôi trong khi cần mắng chửi họ.

Từ đó, khi thấy ni Thổ La cùng người khác đấu tranh, thì ni ác tánh thường trêu chọc các ni, để cùng nhau tranh đấu. Số đông ni chúng thường nói: “Ai lại độ một người ác tánh - ưa đấu tranh như vậy - xuất gia”. Trong chúng có người trả lời: “Ngoài ni Thổ La ra, thì ai lại độ người như vậy !”. Các ni bạch lại Bí-sô, Bí-sô bạch lên Phật. Đức Phật hỏi, quở trách... rồi chế học xứ này:

Bí-sô ni nào, biết người nữ có tánh ác, ưa tạo ra việc đấu tranh, mà cho xuất gia và thọ Cận viên, Ba-dật-để-ca.

CHỒNG CHƯA CHO PHÉP, MÀ ĐỘ XUẤT GIA

Tại thành Thất-la-phạt, lúc ấy, ni Thổ La Nan Đà nhân đi khất thực, vào một nhà, thấy người đàn bà bị chồng đánh, đang an trí nơi góc nhà, người chồng đã đi ra ngoài. Thổ La Nan Đà hỏi:

- Này hiền thủ, nguyện cho người không bệnh, có thể cho tôi thức ăn không!

Người đàn bà kia nói:

- Thưa thánh giả, hiện tại tôi đang lo phiền, không thể nào bỏ bát cho thánh giả được.

Ni Thổ La hỏi:

- Tại sao lại lo phiền

Người đàn bà kia trình bày rõ hết câu chuyện.

Thổ La bảo:

- Như vậy, tại sao không xuất gia

Người đàn bà ấy vui mừng thưa:

- Đó là sở nguyện của tôi !

Thổ La liền dẫn đi và cho xuất gia. Sau đó, người chồng trở về tìm, nhưng không thấy vợ. Người nhà báo cáo:

- Vợ ông đã đi xuất gia rồi.

Người chồng hỏi:

- Ai cho xuất gia

Đáp:

- Ni Thổ La Nan Đà.

Người chồng bất mãn nói:

- Vợ tôi xuất gia, ai coi ngó việc nhà này?

Sau đó một thời gian, ni Thổ La Nan Đà đi khất thực, người chồng gặp, liền hỏi:

- Thánh giả cho vợ tôi xuất gia, ai coi ngó gia nghiệp của tôi đây

Người chồng phẫn nộ, nắm chặt y của Thổ La kéo, và nói:

- Cô cho vợ tôi xuất gia, vậy cô có thể đến đây coi sóc gia nghiệp cho tôi chăng

Các ni đem việc này bạch lại Bí-sô, Bí-sô bạch lên Phật. Đức Phật hỏi, quở trách... rồi chế học xứ này:

Bí-sô ni nào, biết vợ của người chưa được chồng cho phép, mà độ cho xuất gia, Ba-dật-để-ca.

KHIẾN NGƯỜI NỮ KHÁC THU XẾP GIA NGHIỆP

Lúc bấy giờ, ni Kiều-đáp-di tuần tự đi khất thực trong thành Thất-la-phạt, đến nhà một trưởng giả. Ông trưởng giả đã qua đời, người vợ làm gia chủ, nhà giàu nhiều của, lắm tôi tớ, trong cuộc sống có kẻ hầu người hạ, mà lòng vẫn ưu sầu. Gia chủ thấy Kiều-đáp-di, mà không đích thân cung kính, cũng không cúng thức ăn. Cô ni nói:

- Này bà chị, việc gì mà sầu não thế

Người đàn bà bảo:

- Này thánh giả, chồng tôi chết, thân tộc đều không còn, nay tôi biết làm thế nào đây, mũi tên độc bắn vào tôi, trong tâm tôi thường ôm sầu thảm. Tuy có của tiền, tôi tớ, sản nghiệp, mà chồng vắng bóng, bà con xa lìa, thì của cải này cũng chẳng có nghĩa gì !

Cô ni nói:

- Như vậy, tại sao không xuất gia

Người đàn bà thưa:

Kính thưa thánh giả, may mắn thay, nếu cho tôi xuất gia !

Cô ni nói:

- Nếu có thể thu xếp việc nhà, vất bỏ hết cái lưới của thế tục, thì đối với việc xuất gia cũng chẳng phải là khó.

Người đàn bà kia liền tuôn hết của cải trong kho, dâng cúng Sa-môn, Bà-la-môn và người bần cùng cô quả. Buông xả hết rồi, đến trú xứ của ni, nơi Kiều-đáp-di cư trú, bà ta cầu xin xuất gia. Cô ni nói:

- Nay tôi không thể cho bà xuất gia được. Bà có thể đến chỗ các cô ni khác để cầu xin.

Người đàn bà kia nghĩ rằng: “Gia sản của mình đã khánh tận, đến cầu xin xuất gia không được, bây giờ biết tính sao đây”. Lúc ấy, có số đông ni chúng thấy vậy, hỏi:

- Này hiền thủ, việc gì mà ưu sầu thế

Người đàn bà kia kể lại đầy đủ mọi việc vừa qua. Các ni đem việc này bạch lại Bí-sô, Bí-sô bạch lên Phật. Đức Phật hỏi, quở trách... rồi chế học xứ này:

Bí-sô ni nào, bảo người đàn bà thế tục rằng: “Bà nên thu xếp gia nghiệp, tôi sẽ cho bà xuất gia”. Theo lời hướng dẫn, họ thu xếp xong, không cho xuất gia, Ba-dật-để-ca.

NUÔI HÀI NHI CỦA NGƯỜI KHÁC

Lúc bấy giờ, ni Thổ La Nan Đà đi khất thực trong thành Thất-la-phạt, ghé lại một nhà, thấy người đàn bà sinh con chưa bao lâu, Thổ La Nan Đà nói:

- Này hiền thủ, nguyện cho người vô bệnh, có thể cho tôi thức ăn !

Người đàn bà hỏi:

- Thưa thánh giả, trẻ nhỏ khóc nhiều, làm thế nào cho nó hết khóc

Ni Thổ La nói:

- Đã biết sanh con, mà không biết cách nuôi con hay sao

Người đàn bà thưa:

- Thánh giả, ngài có biết phương pháp làm cho trẻ nhỏ hết khóc không

Ni Thổ La nói:

- Các thắng pháp của đời, tôi đều hiểu cả, huống là cách nuôi hài nhi, tôi lại không rành sao Nếu tôi dạy cách nuôi con cho bà thì bà có cho tôi ăn không

Người đàn bà trả lời:

- Cho !

Cô ni nói:

- Có cho người theo hầu tôi ăn không

Trả lời:

- Cũng cho !

Hỏi:

- Người coi phòng của tôi, cũng cho ăn chứ

Trả lời:

- Cũng cho ăn luôn !

Cô Thổ La bèn bồng hài nhi để lên trên đùi, lấy dầu nóng thoa lên thân nó, dùng bột gạo xoa, lấy nước ấm lau, lấy vải trùm lại. Hài nhi ngủ được. Những gì người đàn bà đã hứa, đều cung phụng đầy đủ.

Sau đó một thời gian, ni Đại Thế Chúa cũng nhân đi khất thực, ghé lại nhà này, vợ ông trưởng giả nói:

- Thánh giả có thể làm cho tiểu nhi này được an lành chăng

Cô ni nói:

- Đó không phải là việc làm của người xuất gia. Vậy, có người xuất gia nào đã từng làm việc này sao

Bà vợ ông trưởng giả trả lời:

- Trước đây, ni Thổ La Nan Đà đã từng giúp tôi điều đó.

Các ni đem việc này bạch lại Bí-sô, Bí-sô bạch lên Phật. Đức Phật hỏi, quở trách... rồi chế học xứ này:

Bí-sô ni nào, nuôi dưỡng hài nhi của người khác, Ba-dật-để-ca.

LÀM VIỆC NHÀ NGƯỜI THẾ TỤC

Tại thành Thất-la-phạt, lúc bấy giờ, ni Thổ La Nan Đà đi khất thực, ghé vào một nhà, nói với người vợ ông chủ rằng:

- Cầu cho bà không bệnh, bà có thể cho tôi thức ăn

Người đàn bà kia trả lời:

- Hiện nay tôi chưa rành những công việc trong gia đình của người đời, không biết làm sao đây?!

Ni Thổ La nói:

- Bà chị chỉ biết việc kim chỉ, ngoài ra không biết việc gì của gia đình hay sao

Người đàn bà thưa:

- Thưa thánh giả, phải chăng ngài rành công việc của một gia đình

Thổ La nói:

- Bao nhiêu công việc trong gia đình, tôi đều biết cả.

Người đàn bà nói:

- Nếu như vậy thì xin thánh giả giúp cho tôi với.

Thổ La nói:

- Tôi giúp cho bà, bà có cho tôi ăn không?

Thưa:

- Cho chứ !

Thổ La lại hỏi:

- Người hầu và người coi phòng của tôi, bà cũng cho ăn chứ

Thưa:

- Tôi cũng cho luôn !

Thổ La liền để y bát xuống, xách nước để xem có trùng hay không, lau quét khắp nơi, rửa các bồn chậu, nấu luôn thức ăn như cơm, canh, đồ kho, rau sống..., mọi việc đâu đó xong xuôi, liền rửa tay chân, thắp hương cúng gia thần, linh kỳ, rồi lấy luôn phần ăn của mình mang về chùa.

Sau đó một thời gian, ni Đại thế chúa cũng đi khất thực, ghé vào nhà này, vợ ông trưởng giả thấy, nói:

- Thánh giả giúp tôi sắp đặt mọi việc trong gia đình, được chăng

Đại thế chúa nói:

- Làm gì có chuyện, ni giúp cho người thế tục sắp đặt mọi việc trong gia đình

Bà vợ ông trưởng giả nói:

- Thánh giả Thổ La Nan Đà đã từng giúp tôi những công việc như vậy, và cô ta cũng làm giỏi hơn ai hết !

Đại thế chúa nói:

- Ni lại đến làm giúp những công việc nhà cho người đời hay sao

Các ni đem việc này bạch lại Bí-sô, Bí-sô bạch lên Phật. Đức Phật hỏi để xác định sự thật, rồi quở trách..., và chế học xứ này:

Bí-sô ni nào, sắp đặt mọi công việc gia đình cho người đời, Ba-dật-để-ca.

SẮM ĐẦU TÓC GIẢ TRANG ĐIỂM

Lúc bấy giờ, tại thành Thất-la-phạt, ni Thổ La Nan Đà khởi ý nghĩ như vầy: “Hiện nay ta còn có cái trò vui nào mà ta chưa thưởng thức”. Vừa nghĩ xong, Thổ La thấy dâm nữ sắm đầu tóc giả để làm đẹp, bao nhiêu nam tử đam mê sắc đẹp, đều đến vây quanh. Thổ La đến hỏi nhỏ dâm nữ:

- Người nhờ đâu mà có cuộc sống đầy đủ như vậy

Dâm nữ đem sự thật nói với Thổ La:

- Chỉ nhờ cái đầu tóc giả mà nhiều người ái mộ, nên sự sống được như thế.

Thổ La liền nghĩ: “Đây là một kế hoạch tốt, ta cần thực hiện, để có trò vui”. Thổ La liền làm đầu tóc giả đội lên đầu, để trang sức thân mình, rồi sống bên cạnh dâm nữ kia. Nam tử đam mê nữ sắc, đến tìm những cuộc truy hoan. Thổ La đòi giá cao, để khiến người ta đừng gần mình. Nhưng có một người đồng ý với giá của Thổ La đã nêu. Người nam tử ấy muốn ôm choàng Thổ La. Dâm nữ nghĩ: “Nếu ta nói cho người này biết, thì sợ Bí-sô ni bị phá giới”. Dâm nữ liền bảo:

- Buông ra, buông ra, có em đây !

Nam tử vừa buông ra, Thổ La cầm tiền chạy, nam tử đuổi theo. Nam tử đuổi theo kịp, lấy tay túm đầu Thổ La. Thì ra, chỉ có cái đầu tóc giả dính nơi tay nam tử. Cô ni bỏ chạy luôn. Nam tử kêu la lớn tiếng:

- Nữ Sa-môn trọc đầu làm việc bỉ ổi, ác pháp, cuống hoặc thế gian, lấy tiền của ta bỏ chạy !

Các ni đem việc này bạch lại Bí-sô, Bí-sô bạch lên Phật. Đức Phật hỏi để xác định sự thật, rồi quở trách..., và chế học xứ này:

Bí-sô ni nào, sắm đầu tóc giả để trang sức, Ba-dật-để-ca.

1 Phu cụ: Cũng gọi là ngọa cụ, là chỉ cho những vật dụng để ngủ như: giường chõng, nệm chăn, màn che, gối mền....

1 Làm pháp dư thực: Khi mình đã ăn đủ, hoặc đã rời oai nghi mà lại có người mang thức ăn đến, Tỳ-kheo vì nể tình người mang đến, hay vì các duyên sự khác, muốn ăn thêm thì phải làm pháp dư thực(tàn thực).Tỳ-kheo đem vật thực mình cần ăn đến trước một Tỳ-kheo chưa ăn, hay đang ăn mà chưa tỏ sự ăn đã đủ, tác bạch rằng:“Bạch Đại đức, tôi đã ăn đủ. Đại đức nên biết cái này, nên nhìn cái này”(Theo văn Tứ phần q.14).Tỳ-kheo kia ăn tượng trưng hai, ba miếng rồi nói:“ Đại đức, hãy mang đi. Đây là vật thực của ngài, hãy tuỳ ý thọ dụng”.

1 Tọa cụ: Con gọi là“tuỳ toạ cụ”, “toà ngoạ cụ”, dịch âm ni-sư-đàn. Toạ cụ là một tấm vải để Tăng, ni dùng ngồi, nằm hay lễ bái.

1 Sông A-thị-la-bạt-để: Dịch là sông Hữu-kim(có vàng). Vị trí trong nước Câu-thi-na-yết-la, ở Ấn độ. Hiện nay là sông Gandak(Can-đạt-khắc).

Hết

. Cố nhị : Hay gọi bổn nhị, là chỉ người vợ cũ của Tỳ-kheo, khi vị Tỳ-kheo này còn tại gia. Cố là cũ, nhị là hai người đã kết duyên với nhau. Luật Ngũ phần q.1, tr3b 5, T.22, n.1421: “ Tôi đã cùng bổn nhị làm việc bất tịnh”.

. Cây Ða-căn : Là cây Ni-câu-luật.

. Tội Việt-pháp: Còn gọi là Việt Tam-muôïi-da tội. Chỉ tội vượt qua pháp bí mật của Tam thế chư Phật. Nhưng ở đây chỉ cho tội vượt qua giới luật, vượt qua Tỳ-ni, hay gọi là Việt Tỳ-ni.

. Tốt-đô(đổ)-ba : Dịch là tháp. Ðầu tiên là nơi thờ xá lợi của Phật và các vị Thánh Tăng. Về sau tháp trở thành biểu tượng cho hình ảnh đức Phật, cho sự tưởng niệm đức Phật. Vì vậy, các thánh địa Phật giáo đều có xây tháp kỷ niệm. Hiện nay các nước Trung hoa, Ðại hàn, Nhật bản, Việt nam xây tháp để thờ xá lợi, tro tàn, hay thân của các vị Cao Tăng.

. Cầu tịch nữ : Là Sa-di-ni

. Chiên-trà-la : Hay còn gọi Chiên-đà-la, dịch là người hiểm ác, kẻ sát nhân, hạ tính v..v. Hạng người này thấp hèn nhất, dưới giai cấp Thủ-đà-la.

. Núi Thứu Phong: Hay còn gọi là núi Kỳ-xà-quật, núi Linh-thứu, gọi tắt Linh sơn. Vì đỉnh núi có hình dáng tựa như đầu con chim thứu(chim kên kên) và loài chim này sống ở đây rất nhiều. Vị trí nằm phía Ðông bắc thành Vương-xá, nước Ma-kiệt-đà.

. Ba-dật-để-ca: Phiên âm khác, Ba-dật-đề, Ba-la-dật-ni-kha, Ba-dạ-đề... dịch là đọa, bị thiêu đốt (năng thiêu nhiệt), chuộc tội (ưng đối trị), cần phải sám hối (ứng sám hối). Căn bản Tát-bà-đa-bộ luật nhiếp q.8, tr 272c16, T.24, n.1458: Ba-dật-để-ca nghĩa là bị thiêu đốt, đọa vào đường ác. Căn bản Nhất-thiết-hữu-bộ Tỳ-nại-da q.25, tr 762c 44, T.23, n. 1442: Ba-dật-để-ca nghĩa là đọa lạc nơi thiêu đốt nung nấu. Người phạm tội này bị đọa nơi địa ngục, bàng sanh, ngạ quỉ, chịu các khổ nung nấu trong đường dữ. Tội này nếu không khẩn thiết ăn năng sám hối thì có thể bị trở ngại đối với pháp lành. Ðủ các nghĩa trên gọi là Ba-dật-để-ca.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.