Có Bấy Nhiêu Đó Thôi

Có Bấy Nhiêu Đó Thôi

Có Bấy Nhiêu

Đó Thôi

TS Kim Triệu

Mục Lục

Lời Thưa

Lời Tựa

1. Vài Dòng Tiểu Sử

2. Vài Quãng Đường Tu Học

Những năm tại Việt Nam (1947 - 1964)

Những Năm Ở Ấn Độ (1964 - 1980)

Những Năm Ở Miến Điện (1980 - 1997)

Nhân duyên

Ơn Nghĩa

Học Mãi

Ước Mong

3. Vài Nét Về Đạo Nghiệp

Các Nơi Hành Đạo Miền Đông Hoa Kỳ

Các Nơi Hành Đạo Miền Tây Hoa Kỳ

4. Vài Trang Pháp Thoại

20 Bài Pháp Ngắn

20 Câu Hỏi Đáp

5. Vài Lời Cảm Niệm

Quét Lá Sân Chùa

Giòng Nước Đầu Nguồn

Đầy Đủ Nhân Duyên

Đức Hy Sinh

Ngài, Trong Ký Ức Của Tôi…

Thầy

Phước Và Đức

Thư Của Một Phật Tử

Nuôi Dưỡng Sơ Tâm

Trùng Trùng Duyên Khởi

Phước Lành

Máy Bay

Thưở Hàn Vi

Hình Ảnh Đầu Tiên

Hơn 30 Năm Qua

Ngài và Gia Đình Tôi

Đức Tin Tuyệt Đối

Những Người Năm Cũ

Chỉ Một Tầm Hay Biết

Lối Ra Khổ Đế

Công Cha, Nghĩa Mẹ, Ơn Thầy

The Gift of Dhamma

Từ Chỗ Tối Ra Chỗ Sáng

Nhớ Nguồn

Tri Ân

Giọng Từ Vi Diệu

Hãy Đến Để Thấy

Chỉ Năm Phút Thôi

Trường Thiền

Hai Tháng Bên Thầy

Kỷ Niệm Không Quên

Nhân Duyên Chưa Đủ

Chân Trời Mới

Chú Sa Di Lận Đận

“Có Trí Nhớ ! Có Trí Nhớ !... Phồng À ! Xẹp À !... Có Bấy Nhiêu Đấy Thôi”.

Mái Ấm Thích Ca

Gương Lành

Giáo Pháp Chân Truyền

Những Mảnh Rơi Ký Ức

Những Bài Học Từ Thầy

Người Mẹ

Từ Bài Học Đầu Tiên…

…Tới Một Lúc Nào Đó

Vài Cảm Nghĩ Đơn Sơ

Sống Tại Gia

Hồng Hạc Biết Tu

Thấy Con Đường và Gặp Được Thầy

Gieo Nhân Lành Khắp Nơi

Trò Già Thầy Trẻ

Thầy Dạy Mẫu Giáo

“When The Seeker Is Ready, The Master Will Appear”

Một Hành Trình Tu Tập

Khóa Thiền Tại Gia Đầu Tiên

Pháp Không Dễ Duôi

Vị Thầy Mát Tay

Bước Đầu Vào Đạo

Học Thiền Với Thiền Sư Kim Triệu

Bậc Thầy Khả Kính

Lời Mẹ Ru

Vị Thầy Khả Kính

Nhân Duyên Hội Đủ

Vun Bồi Chánh Niệm

Thời Kinh Mầu Nhiệm

Hai Thế Hệ

Hai Mươi Năm Gần Thầy

Hai Hình Ảnh, Một Tấm Lòng

Khắc Ghi Hình Ảnh Thầy

Một Vì Sao Sáng

Ươm Mầm Tuệ Giáo

Ơn Sâu

Một Thời Để Nhớ

Những Lời Tri Ân Mộc Mạc

Thầy Tôi

Ân Đức Của Ngài

Mười Lăm Năm Trở Lại

Vị Minh Sư

Gương Mặt Bình An

Kỷ Niệm Đồi Lá Giang

Nhìn Hình Thầy

Cúng Dường Bằng Sự Hành Đạo

Bóng Tối và Ánh Sáng

Phật Ngọc

Chơn Thật

Cảm Niệm

Trên Đường Tìm Đạo

Che Dù Che Mát

Ơn Giáo Dưỡng

Cửa Tâm Rộng Mở

Tri Ân Người Trợ Duyên

Ba La Mật

Ăn Noel Với Phật

Tâm Từ và Tâm Xả

Một Kỷ Niệm Không Quên

Hồng Ân Tam Bảo

Kỳ Viên Tự Melbourne

Tứ Tâm Vô Lượng Tâm

Hình Ảnh Người Cha

Lời Kinh Xưa

Giáo Hóa Thần Thông

Ông Lục Ngày Xưa

Vị Thầy Cho Cả Ba Đời

Niệm Tác Ý

Theo Bước Chân Thầy

Sau Mười Ngày Thiền

From Chi Chi Meditation

Đem Chuông Đi Đánh Chùa Ngoài

Hột Giống Giải Thoát

Hạnh Nhẫn Nhục

Pháp Bảo Vô Giá

Sứ Giả Của Như Lai

Bao Giờ Con Đi Được ?

Viên Gạch Đầu Tiên

Hạt Giống Xuất Gia

Pháp Dược

Tri Ân Tam Bảo

Những Bài Pháp Sinh Động

Ánh Sáng Giữa Đêm Dài

Giáo Pháp Nhiệm Màu

Ngày July 4th

Ngày Đã Giúp Thay Đổi Đời Con

Duyên Lành Hội Tụ

Gương Kiên Nhẫn

Giá Trị Của Bất Hạnh Và Đau Khổ

Thiền Trong Khi Làm Việc

Nâng Sức Cho Con

Thân Đau, Tâm Không Đau

Trái Dừa và Dầu Dừa

Dạy Người Tây Phương Hành Thiền

Một Hành Trình Tâm Linh

Hành Trang Tâm Linh

Niềm Tin

Thầy Tu và Thầy Thuốc

Dạy Từ Các Pháp Thế Gian

Thấy Được Sự Thật

Con Đường Duy Nhất

Con Đường Xưa

Luôn Hướng Về Thầy

Trở Về Quê Hương Cũ

Dòng Điện Tâm Linh

Đứa Nhỏ Tập Đi

Coming Home

Phong Cách Sa Môn

Chuyến Hành Hương Thay Đổi Cuộc Đời

Bài Kệ Nhớ Đời

Nương Bóng Từ Bi

Tâm Từ Tỏa Rộng

Không Còn Thời Gian

Sandiṭṭhiko! Sandiṭṭhiko!

Duyên Lành

Có Nhà Không Ở, Có Đường Không Đi

Lòng Từ Mẫn

Khổ Ưu Trong Đời

Học 24 Chữ Cái

Bóng Mát Cha Lành

Đóa Hoa Vô Thường

Chiếc Áo Cà Sa

Viên Đá Đầu Tiên

Theo Chân Từ Phụ

Ngọn Đuốc Soi Đường

Ghi Nhớ Ơn Người

Con Xin Cảm Ơn Ngài

Biển Luôn Trong Sạch

Không Thầy Đố Mày Làm Nên

“Nhớ Là Sống, Quên Là Chết”

Mấy Lần Phạm Lỗi

Phải Được

Huệ Ân

Bây Giờ Của Bây Giờ

Thư Gửi Trò

Hạnh Khiêm Nhu

Đĩa Cơm Lạt

Thấy Được Tâm Sân

Tre Già Măng Mọc

Nguồn An Lạc

Gặp Được Chân Sư

Theo Chân Ngài

Che Mưa Cho Ngài

Trọn Vẹn Một Hơi Thở

Cuộc Sống Đổi Thay

Những Ngày Về Lại Quê Hương

Những Điều Nghe Thấy

Bài Kệ Dâng Hoa

Học Những Cái Nhỏ

Cứ Đến Gõ Cửa Phòng Ngài

Những Điều Không Thể Nghĩ Bàn

Nụ Cười Trong Sáng

Human-To-Human Mentorship

Pháp Danh

Phúc Lành Cao Thượng

Một Chút Thương Cảm

Niềm Kính Tín Vô Bờ

Chỉ Lối Đi Về

Ước Gì

Ba Mươi Năm Học Đạo

Phước Lành Được Ở Gần Thầy

Nghe Chỉ Là Nghe

Duyên May Tu Học

Niệm và Vô Niệm

Hạnh Phúc Cúng Dường

Người Con Gái Út

Gieo Hạt Từ Bi

Biển Thì Rộng Mênh Mông

Hết Lòng

Bậc Cha Lành

Thầy Thuốc

Bảy Ngày Thanh Tịnh

Thực Chứng Đau Già

Cúng Dường Ân Đức Phật

Giọng Từ

Chiếc Phao Giáo Pháp

Tri Ân Bằng Sự Tu Tập

Tri Ân Sư Phụ

Có Trí Tuệ Thì Mới Thấy Pháp Bảo

Chỉ Có Một Ông Phật Thôi

Đóa Hoa Tâm

Cánh Hương Khẽ Va Động Sương Mù

Nhớ Ơn Thầy

Sadhu! Sadhu! Sadhu!

“Có Bấy Nhiêu Đó Thôi”

6. Lưu Niệm

Bút Ký

Một Lá Thư Gửi Đồng Hương…

Thay Lời Kết

Lời Cảm Tạ

Danh Sách Quý Vị Đóng Góp Bài Cảm Niệm

Danh Sách Phật Tử Hùn Phước Ấn Tống

Địa Chỉ Liên Lạc Và Thỉnh Sách

“Có Bấy Nhiêu Đó Thôi”

Cuộc Đời và Thân Giáo của

Hòa Thượng Thiền Sư

“Có Bấy Nhiêu Đó Thôi”

Nhóm Biên Tập và Nhiếp Ảnh Thích Ca Thiền Viện

Ảnh bìa trước (Tháng 10, 2010)

Tọa thiền trên tảng đá Asokan (Asokan Rock)

ở Thị trấn Kammāssadhamma, Ấn Độ,

nơi Đức Phật thuyết Kinh Tứ Niệm Xứ cho người dân Kuru

Ảnh bìa sau (Tháng 11, 2010)

Thiền hành trong Tu viện Kuthoda ở Mandalay, Miến Điện, nơi

Tam Tạng Kinh được khắc trên 729 phiến đá cẩm thạch trắng

(còn được gọi là “Quyển Sách Lớn Nhất Thế Giới”)

Quý Tăng Ni cộng tác tổng quát

Sư Tuệ Trí * Sư Pháp Hảo * Sư Thanh Tâm

Sư Huệ Bảo * Sư Bửu Tông * Sư Thịnh

Cô Tịnh Thủy * Cô Tịnh Như * Cô Tấn Lực

Cô Tịnh An * Cô Diệu Hiền

Biên soạn. Đánh máy. Hiệu đính

Bạch Phượng * Bạch Tuyết

Bảo Châu * Diệp Tạ * Nguyên Hạnh

Nguyên Khiêm * Phạm Hạnh

Phan Liên * Susanta Nguyễn * Tâm Tường

Phúc Thịnh * Thùy Khanh * Trương Điền

Hình ảnh. Tranh minh họa

Thúy Chi * Cẩm Hồng * Karuna

Lotus Lương * Kim Thân * Kim Vũ * Thùy Na

Liên lạc, Tài chánh

Thanh Hồng * Bạch Liên * Điệp Nguyễn

Tuyết Vũ * Kỳ Phương * Thu Nowak * Kim Quí

Trình bày

Thitasīla

Namo Tassa

Bhagavato Arahato

Sammāsambuddhassa

Con đem hết lòng thành kính

đảnh lễ Đức Thế Tôn

Bậc A La Hán cao thượng

Đấng Chánh Biến Tri

Lời Thưa

Tập sách này do một nhóm Phật tử và thiền sinh biên soạn nhân dịp Hòa thượng Kim Triệu Khippapañño được 65 tuổi hạ và 85 tuổi đời, với mục đích duy nhất là để bày tỏ lòng tri ân lên một bậc tu hành đã trọn đời hết lòng cho Đạo Pháp.

Đây chỉ là vài góp nhặt đơn sơ từ các lời chia sẻ trung thực giữa Thầy và trò hoặc từ những cảm nghĩ chân phương của trò về Thầy nên nội dung sách có phần nào hơi riêng tư và giới hạn. Ước mong trong tương lai, các bậc tôn túc sẽ hợp soạn một quyển tiểu sử đúng nghĩa hơn với công đức và tầm vóc về sự nghiệp hoằng pháp của Ngài.

Chỉ mong tập sách nhỏ này là món quà tinh thần của học trò kịp dâng lên Thầy lúc còn hiện tiền để Thầy được hoan hỷ nhìn thấy phần nào hoa trái của những nhân lành mà Thầy đã không ngừng gieo rải suốt gần bảy mươi năm hành đạo.

Nguyện cho những tâm niệm của Ngài cũng như của những người đã có duyên gặp Ngài, qua những trang sách này, sẽ đem đến cho độc giả một góc nhìn gần gũi hơn về cuộc đời hành đạo của một vị chân tăng, đồng thời cũng cống hiến cho Phật tử khắp nơi một nguồn cảm hứng an lành trên bước đường tu tập Giáo Pháp của Đức Phật.

~ Nhóm học trò và thiền sinh của Ngài

* Mùa Lễ Tam Hợp Vesak 2014 * Phật lịch 2558 *

Lời Tựa

Trong hơn hai trăm bài cảm niệm gởi về từ khắp nơi, có nhiều bài nhắc đến một câu Ngài Kim Triệu thường nói: “Có bấy nhiêu đó thôi.” Hầu hết hành giả tu tập các khóa thiền tích cực của Ngài đều đã từng nghe những chữ quen thuộc này được Ngài thốt ra ở nhiều trường hợp khác nhau nhưng đều mang ý nghĩa giống nhau.

Có khi đó là lời sách tấn nhẹ nhàng mà cụ thể cho những ai đang bước vào đường đạo nhưng lòng còn hoang mang hay e ngại.

Có khi là lời xác quyết mạnh mẽ về các kinh nghiệm thân chứng của Ngài qua suốt một cuộc đời tu học và hành đạo.

Có khi là câu kết thúc ngắn gọn nhưng súc tích và khẳng định sau một đoạn dài giảng giải tỉ mỉ, cặn kẽ cho một công thức đơn giản về một pháp học hay pháp hành thâm sâu nào đó.

Cũng có khi là cách Thầy nhắc nhở trò hãy xả bỏ những mong cầu không thiết thực, quan kiến sai lệch hay lòng ngã mạn cố chấp.

Nhưng lúc nào cũng vậy, “Có bấy nhiêu đó thôi” là lối nói bình dị, trung thực nhưng tràn đầy yêu thương và hùng lực của một người đã đi trước tha thiết muốn trao truyền cho người đi sau, như một món quà Pháp Bảo, nhắn gọi hãy vững niềm tin, dũng cảm và kiên trì trên đường đạo.

~ Nhóm Biên Tập

1. Vài Dòng Tiểu Sử

Hòa thượng Thiền Sư Kim Triệu sanh ngày 5 tháng 12 năm 1930 tại làng Phương Thạnh, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh, Việt Nam. Thân sinh và thân mẫu Ngài là Kim Trăm và Thạch Thị Ngách. Chị gái và em trai Ngài là Kim Thị Lê và Kim Muôn.

Từ thời thơ ấu, Ngài thường được thân mẫu, là một Phật tử thuần thành, dẫn đi nhiều chùa và làm quen với nếp sống ở tu viện. Căn cơ của Ngài hiển lộ rất sớm nên từ nhỏ Ngài chỉ mong muốn vào chùa tu học trong lúc cha Ngài muốn Ngài có vốn học vấn ngoài đời. Mẹ Ngài mất năm Ngài mới lên 9 tuổi và ba năm sau đó Ngài lại mất cha. Những năm ở với người chị, Ngài có nhiều dịp sớt bát cho các sư trì bình khất thực hàng ngày đi ngang nhà. Hình ảnh an nhiên thanh tịnh của chư tăng khiến Ngài phát tâm muốn xuất gia sống đời phạm hạnh.

Năm 14 tuổi, Ngài xin vào ở trong chùa. Năm 17 tuổi, Ngài thọ giới Sa Di ở chùa Bình Phú. Năm 1949, Ngài xuất gia Tỳ Kheo ở chùa Phương Thạnh (cùng tỉnh Trà Vinh), pháp hiệu là Khippapañño (nghĩa là Thiện Trí hay Tốc Trí) thường được gọi là Sư Pañño hoặc Sư Kim Triệu.

Năm 1950 đến 1956, Ngài tu học tại chùa Giác Quang, Chợ Lớn. Năm 1956, Ngài nhập hạ tại chùa Kỳ Viên, Sài Gòn.

Năm 1957, Ngài ra chùa Tam Bảo tại thành phố Đà Nẵng học Pāli và giáo lý với Ngài Giới Nghiêm và Đại Đức Shanti Bhadra (người Tích Lan), đồng thời cũng dạy Pāli và Phật Pháp căn bản cho các em nhi đồng Phật tử.

Năm 1958, Ngài Giới Nghiêm phái Ngài ra Bình Định dạy đạo. Sau đó Ngài trở về tu học nhận bằng cấp danh dự về Pāli và Phật học. Ngài lưu lại Phật Học Viện Pháp Quang của Đại Đức Hộ Giác tại Gia Định để phụ dạy văn phạm Pāli và kinh kệ.

Năm 1962 đến 1963, Ngài nhập hạ ở chùa Bửu Quang, Thủ Đức.

Năm 1964, Ngài được Viện Đại Học Phật Giáo Nalanda, Ấn Độ, cấp học bổng đi du học với nhiều giáo sư Ấn Độ, Tích Lan, Miến Điện. Cũng năm này, Ngài viếng Bodh Gayā (Bồ Đề Đạo Tràng), nơi Đức Phật thành đạo; lúc đó Ngài 35 tuổi.

Năm 1970, Ngài đỗ bằng Pāli Achariya (Sư Phạm môn Pāli), bằng B.A. Phật Học và bằng M.A. Pāli. Sau đó Ngài đến cư ngụ tại Bồ Đề Đạo Tràng 9 năm với Ngài Munindra. Hai năm đầu của thời gian này, Ngài học về Cổ Sử Ấn Độ và Á Châu (Ancient India and Asia Studies) tại Đại học Maghadh.

Từ năm 1979 đến 1981, Ngài dời về ở tại New Delhi.

Về thiền tập, từ năm 1967 đến 1980, Ngài có cơ duyên thực tập Thiền Minh Sát Vipassanā tại Ấn Độ, Thái Lan, Miến Điện dưới sự hướng dẫn của các thiền sư nổi tiếng như Ngài Munindra, Ngài Goenka, Bà Dipa Ma, và Ngài Taungpulu.

Năm 1967, Ngài bắt đầu học thiền Vipassanā với Ngài Munindra. Sau đó, Ngài theo học pháp Quán Thọ với Ngài Goenka trong 6 năm.

Từ 1975 đến 1980, Ngài tiếp tục được thọ giáo với các thiền sư khác kể cả bà Dipa Ma, Ngài Rastrapal, và Ngài Taungpulu.

Năm 1980, Ngài sang Ngưỡng Quang (Yangon), Miến Điện, thực tập tích cực với Đại Lão Hòa thượng Thiền Sư Mahāsi và đạt được thành quả khả quan.

Trong khoảng thời gian trên, Ngài đảm nhận nhiều Phật sự về hoằng pháp, xây cất cơ sở thiền định quốc tế, cứu trợ đồng hương, và cùng Đại Đức Dr. Rastrapal tổ chức khóa thiền ở Nepal, Ấn Độ.

Năm 1981, Ngài được Hội Phật Giáo Việt Mỹ ở Washington D.C. mời sang Hoa Kỳ hoằng pháp, và lưu ngụ tại chùa Kỳ Viên, Hoa Thịnh Đốn. Nơi đây, ngoài những nghi thức sinh hoạt hằng ngày của một ngôi chùa Phật Giáo Nguyên Thủy, Ngài còn mở các khóa thiền hằng năm. Từ đó, các chùa, các trường thiền ở các tiểu bang hay ở các nước khác thường xuyên thỉnh Ngài đến dạy đạo. Ở Cali, có các chùa như Pháp Vân, Kim Sơn, và Như Lai Thiền Viện. Ở Texas, có các chùa như Pháp Luân, Đạo Quang, Hương Đạo, và các nơi khác nữa như chùa Phật Ân (Minnesota) và Bồ Đề Thiền Viện (Florida). Các nhóm đệ tử ở Âu, Úc, Việt Nam cũng hay thỉnh Ngài đến hướng dẫn khóa thiền.

Năm 1988, Phật tử vùng Nam California cung thỉnh Ngài đứng ra sáng lập một đạo tràng để đồng bào địa phương có nơi tu tập. Với nhân duyên đó, Thích Ca Thiền Viện ở Riverside bắt đầu hoạt động và phát triển. Nơi đây, Bảo Tháp thờ Xá Lợi được khởi công xây dựng năm 1997 và khánh thành năm 2012.

Năm 1997, từ Hoa Thịnh Đốn, Ngài trở lại Yangon để học pháp Quán Tâm tại Trung tâm của Ngài Hòa thượng Shwe Oo Min và cũng đạt được thành quả khả quan.

Năm 2007, Ngài hoàn thành công trình xây dựng một thiền viện ở Bồ Đề Đạo Tràng, Ấn Độ. Cũng từ năm ấy, Trung tâm Insight Meditation Society (IMS), Boston, thường xuyên cung thỉnh Ngài đến dạy thiền.

Năm 2008, Ngài chính thức trùng tu Thiền Viện Tâm Pháp ở Bumpass, Virginia, thành một trung tâm thiền.

Từ năm 1981 đến nay, Ngài hướng dẫn khoảng 20 chuyến hành hương xứ Phật tại Ấn Độ, Nepal. Với kiến thức về Phật Pháp và kinh nghiệm sống tại quê hương Đức Phật trong suốt 17 năm, Ngài đã hướng dẫn Phật tử đến chiêm bái Bốn Chỗ Động Tâm, giải thích rất tường tận lịch sử các Phật tích, gây hứng khởi và làm gia tăng đức tin vào Tam Bảo, giúp ích rất nhiều cho Phật tử trên đường thực hành Giáo Pháp của Đức Phật.

Năm nay dù đã ngoài 85 tuổi, sức khoẻ có phần suy giảm, Ngài vẫn không ngừng phục vụ cho Đạo Pháp, tiếp tục giảng dạy nhiều nơi trên thế giới. Với kinh nghiệm thực chứng, đạo hạnh thanh cao, tư cách khiêm cung bình dị, tràn đầy từ tâm cộng với sự hướng dẫn tận tụy, khéo léo, Ngài đã giúp thiền sinh và Phật tử hưởng nhiều lợi lạc của Giáo Pháp và để lại trong tâm mọi người có duyên lành gặp Ngài một niềm kính mến vô bờ.

2. Vài Quãng Đường Tu Học

* Ghi chú: Hầu hết các đoạn văn trong phần này được lược trích từ nhiều bài phỏng vấn Ngài Kim Triệu. Những câu để trong dấu ngoặc kép “…” là lời tự thuật của Ngài.

Trong suốt quãng đời xuất gia hành đạo, do sự vận hành của nghiệp duyên và ba la mật có sẵn, Ngài Kim Triệu đã trải qua các giai đoạn tu học tại rất nhiều tự viện trong nước và ngoài nước. Từ đó Ngài đã có cơ may gặp gỡ, thân cận, thọ giáo và ân nghĩa thân thiết với bao nhiêu là bậc đạo sư lỗi lạc, đức trí vẹn toàn. Vì thế có thể nói Ngài là vị thiền sư Việt Nam duy nhất đã trải qua hầu hết các môi trường rèn luyện Giới - Định - Huệ theo truyền thống Nguyên Thủy về thiền định, đặc biệt là về đủ các pháp môn Thiền Vipassanā Tứ Niệm Xứ.

Con đường tu học của Ngài Kim Triệu có thể chia ra làm ba giai đoạn chính, bắt nguồn từ ba quốc độ khác nhau, đã tạo điều kiện và ảnh hưởng sâu sắc đến giới đức, chức năng và công cuộc hoằng pháp trong suốt gần 70 năm tuổi đạo của Ngài: những năm tại Việt Nam, tại Ấn Độ, và tại Miến Điện.

Những năm tại Việt Nam (1947 - 1964)

Chùa Bình Phú (1947) và Chùa Basi (1947)

Chùa Bình Phú, nơi Ngài xuất gia Sa Di năm 1947 và chùa Basi, nơi Ngài xuất gia Tỳ Kheo năm 1949, cùng ở làng Phương Thạnh, tỉnh Trà Vinh. Nơi đây Tỳ Kheo Khippapañño (Tốc Trí hay Thiện Trí) bắt đầu học Pāli và kinh kệ từ năm 18 tuổi.

Chùa Giác Quang (1950 - 1956)

Chùa Giác Quang ở Bình Đông, Chợ Lớn là nơi Ngài nhập hạ đầu tiên năm 1950 và tu tập suốt 6 năm, được học kinh kệ, nghi thức và giới luật với Ngài Cả Giác Quang. Đầu tiên Ngài Cả Giác Quang còn là cư sĩ (xuất gia sau Ngài Kim Triệu 2 năm) nhưng giữ gìn giới hạnh hết sức kỹ càng, trong sạch. Ngài Cả Giác Quang chuyên tu thiền định và đắc đến tứ thiền.

“Thời gian đó Sư khoảng 24, 25 tuổi. Khi Sư bệnh, chích thuốc bị xỉu, nghĩ là sắp chết, đâm ra sợ hãi, ngày đêm không ngủ nên xin Ngài Cả cho Sư học thiền. Ngài dạy Sư niệm ‘Arahan - Đức Phật trọn lành’. Vì sợ chết, nên Sư có quyết tâm thật mạnh mẽ, nỗ lực tinh tấn niệm thật khắng khít vào đề mục, không phóng tâm, không suy nghĩ gì cả. Chỉ trong một thời thiền, Sư đã thấy được ánh sáng, là ấn chứng đầu tiên trong thiền định. Tâm lúc đó rất trong sạch, định rất mạnh, nhớ ơn thầy tổ, nhớ ơn cha mẹ… Qua giây phút đó ánh sáng mất đi; niệm Phật như vậy chỉ đến cận định chứ không đạt được định.”

Chùa Tam Bảo (1957)

Chùa Tam Bảo ở Đà Nẵng do Ngài Giới Nghiêm sáng lập sau khi dự Hội Nghị Kết Tập Kinh Điển lần VI tại Miến Điện. Trong thời gian dự Hội Nghị, Ngài Giới Nghiêm đã ở lại Trung tâm Mahāsi 6 tháng để thực tập thiền Minh Sát rồi về Việt Nam giảng dạy lại pháp thiền này cho chư Tăng hiểu về con đường duy nhất đưa đến giác ngộ này. Lúc ấy Ngài Kim Triệu chỉ được nghe giảng chứ chưa có điều kiện thực tập nhưng đã có niềm tin rất mạnh mẽ về pháp môn này.

“Thời gian Sư ở Chùa Giác Quang, Ngài Giới Nghiêm có quan tâm sách tấn Sư. Năm 1957, Sư ra Chùa Tam Bảo học Pāli và giáo lý với Ngài Giới Nghiêm và Đại Đức Shanti Bhadra (người Tích Lan). Năm 1964, Sư du học Ấn Độ, lúc bấy giờ Ngài Giới Nghiêm đang là Tăng Thống. Ngày Sư đi, Ngài tiễn đưa Sư ở phi trường cùng với nhiều nhân vật trong Giáo hội và tòa Lãnh sự Ấn.”

Chùa Pháp Quang (1958 - 1961)

“Ngài Hộ Giác đặc biệt thương Sư, gọi Sư là “pháp đệ.” Thời gian ở đây, Sư bị bệnh lao và được Ngài tận tình săn sóc.

Có một kỷ niệm không quên là vào một dịp đi tắm biển chung với Ngài, Sư bị con cua lửa cắn ở chân. Ngài Hộ Giác đến kê miệng rút cho ra hết chất độc từ chân Sư. Sau này Ngài giới thiệu với giáo hội cho Sư được học bổng 6 năm của trường Đại Học Nalanda Ấn Độ.

Ngài Hộ Giác

Sau khi Sư qua Mỹ, Ngài mới vượt biên. Sư bảo lãnh cho Ngài từ đảo sang tạm cư ở Chùa Kỳ Viên DC được một thời gian với Sư rồi Ngài về Texas hoạt động cho giáo hội Phật Giáo Nguyên Thủy.

Tháng 12 năm 2012, Ngài viên tịch lúc đang là Tăng Thống. Khi qua viếng linh cửu Ngài, nhớ lại những kỷ niệm đầy ân nghĩa xưa, Sư xúc động rờ chân Ngài và thành tâm sám hối về một vài ý nghĩ đối với Ngài trong quá khứ.”

Chùa Bửu Quang (1962 - 1963)

Ngài Hộ Tông là bậc cao tăng đức độ nguyện theo hạnh Bồ Tát. Ngài cũng tu thiền định và đắc tứ thiền như Ngài Giác Quang.

“Đặc biệt cả hai Ngài đều là bậc giới hạnh cao thượng - vì các Ngài đều tu thiền định nên biết rất rõ sự lợi hại của việc giữ giới. Cho nên có thể nói hai vị thầy đã tạo ảnh hưởng sâu đậm nhất về mặt giới luật trong đời Sư là Ngài Hộ Tông và Ngài và Ngài Giác Quang.

Ngài Hộ Tông cũng dạy giáo lý và giới luật cho Sư và rất thương mến Sư. Khi Sư đi Ấn du học, Ngài đặc biệt cúng dường tứ sự cho Sư mười lăm ngàn đồng, là số tiền khá lớn thời bấy giờ.

Dưới cốc Ngài Hộ Thông, với Ngài Giới Nghiêm và Ngài Giác Quang - 1964

Những Năm Ở Ấn Độ (1964 - 1980)

Viện Đại Học Phật Giáo Nalanda

Viện Đại Học Phật Giáo Nalanda là một trong những trường đại học cổ lớn nhất trong lịch sử thế giới, nơi đánh dấu giai đoạn phát triển nhất của Phật Giáo sau khi Đức Phật nhập diệt. Đây cũng là nơi mà Quốc Sư Huyền Trang đời Đường bộ hành từ Đông Độ (Trung Hoa) sang thỉnh Tam Tạng kinh điển để về dịch lại toàn bộ sang Hán tạng. Qua bao thế hệ, rất nhiều bậc cao tăng thạc đức và học giả lỗi lạc đã đến đây học hỏi và tham khảo. Ngài Kim Triệu được học bổng sáu năm và đã đạt được nhiều bằng cấp như B.A. Phật Học, M.A. Pāli và Pāli Achariya - Sư Phạm môn Pāli.

Bồ Đề Đạo Tràng

Bồ Đề Đạo Tràng, từ 1967 đến 1975, là nơi Ngài Kim Triệu học thiền Minh Sát và giáo lý với Ngài Anāgārika Munindra và được Ngài Munindra cưu mang chăm sóc như mẹ hiền suốt chín năm.

Ngài Anāgārika Munindra, người Ấn Độ Bengali, là một trong những thiền sư ưu tú nhất của kỷ nguyên truyền bá Phật Pháp sang Âu Mỹ. Đồng thời Ngài cũng là một du sĩ Ấn đầu tiên đem Giáo Pháp Nguyên Thủy về hoằng dương ngay tại đất nước mà đạo Phật đã khởi sanh và hầu như đã bị mai một trong gần mười thế kỷ nay.

Ngài Munindra

Bodh Gayā, 1999

Ngài Munindra đã hoàn mãn xuất sắc về pháp hành sau mười bảy tháng tu tập tích cực ở Trung tâm Mahāsi, là đệ tử ưu tú và là phụ tá thiền sư của Ngài Mahāsi. Sau đó Ngài học thông suốt toàn bộ Tam Tạng Kinh Điển trong hơn năm năm tích cực dồi mài kinh tạng ở Yangon với một vị học giả Pāli lỗi lạc là Ngài U Maung Maung.

Sau khi xuất gia Tỳ Kheo được một năm, Ngài trở về Ấn Độ năm 1966, giảng dạy thiền và giáo lý trong nhiều thập niên cho rất nhiều môn sinh xuất sắc tại Bồ Đề Đạo Tràng và khắp Á Châu và Âu Mỹ. Ngài là vị thầy chính yếu cho các hành giả Tây Phương mà ngày nay đã trở thành những đạo sư, văn sĩ, học giả có tầm vóc trong phong trào truyền bá Phật Pháp sang Tây Phương như Joseph Goldstein, Jack Kornfield, Sharon Salzberg…

Ngài Kim Triệu đã thọ lãnh những lời giảng dạy của Thầy Munindra ngay trong buổi gặp gỡ đầu tiên ở Bồ Đề Đạo Tràng và đã áp dụng lời dạy này trong suốt cuộc đời tu học và hành đạo: “Ngài ban cho Sư lớp vỡ lòng về chánh niệm. Trong Pháp hành Sư học được từ Ngài cách hướng dẫn thiền sinh giữ tâm không hời hợt, cách ghi nhận chính xác các cảm thọ, các điểm đụng. Ngài luôn nhấn mạnh rằng Pháp Tứ Niệm Xứ nào nếu hành đúng cũng đều đưa đến giác ngộ và giải thoát.”

Trung Tâm Thiền Quán Thọ

Trung Tâm Thiền Quán Thọ, từ 1969 đến 1974 do Ngài SN Goenka sáng lập là nơi Ngài Kim Triệu học thiền theo phương pháp quán thọ sáu năm.

SN Goenka là vị thầy lỗi lạc dạy thiền Vipassanā theo truyền thống của Cố Thiền Sư U Ba Khin. Ngài gốc người Ấn Độ, theo Ấn giáo nhưng sinh ra và lớn lên ở Miến Điện.

Năm 1969 Ngài về Ấn Độ để độ người mẹ, bắt đầu dạy thiền và thiết lập nhiều trung tâm dạy thiền theo phương pháp quán thọ.

“Phương pháp quán thọ nhằm thấy rõ được tất cả cảm giác trong thân, từ đầu đến chân không chỗ nào là không có sự thay đổi. Khi thấy rõ được tam tướng, ta sẽ không chấp, sẽ không có sự thích hay không thích. Trong kinh Đức Phật gọi đó là thọ xả.

Có thể gọi đó là thân đau nhưng tâm không đau. Và như vậy niệm thọ rốt ráo cũng sẽ đưa đến sự giải thoát.”

Ngài SN Goenka

Ngài Kim Triệu đặc biệt đề cao Thầy SN Goenka, tuy là cư sĩ nhưng cũng là bồ tát hoặc thánh nhân, giới đức rất trong sạch, tâm định rất mạnh và trí tuệ rất cao, đã thực hiện một sự nghiệp hoằng pháp thật vĩ đại trên khắp thế giới.

Bản thân Thầy Goenka cũng rất thương mến Ngài Kim Triệu, nâng đỡ đủ mọi mặt từ khóa đầu tiên cho đến khóa cuối. Ngài Kim Triệu hành thiền theo Thầy Goenka tổng cộng được 22 khóa (15 khóa chính thức, 7 khóa tự tu)

“Lần đầu tiên do sự giới thiệu của Sư bạn Rastrapal, Sư đến dự khóa 10 ngày với Thầy Goenka nhưng đến ngày thứ tám vì quá xúc động nên Sư bỏ cuộc ra về. Nhưng cũng chính trong khóa đó, Sư đã đạt Tuệ Sanh Diệt mà không biết. Chỉ đến khóa thiền kế, Thầy Goenka mới nói cho Thầy Munindra biết về kinh nghiệm này của Sư.

Sau này Bà Dipa Ma cũng xác nhận là Sư hành thiền đúng, có sự tiến bộ nên Sư mới tiếp tục hành pháp quán thọ trong 6 năm. Đến năm 1974 Sư mới đổi đề mục.

Những năm cuối, thấy Sư bắt đầu hay thay đổi phương pháp từ thọ sang thân rồi lại từ thân sang thọ, Thầy Goenka mới kêu Sư nói, “Tôi thương Sư lắm, tôi muốn Sư đạt kết quả tốt nhưng Sư phải chuyên sâu vào chỉ một pháp môn thôi. Cứ bắt chỗ này, bỏ chỗ kia sẽ không được gì hết.”

Từ đó Sư tu tập đàng hoàng hơn và sau đó, ít gặp lại Thầy. Có lần Thầy gặp Sư ở Bombay, Thầy kêu thư ký mua vé xe lửa cho Sư về lại chỗ Sư ở.”

Trong khi học thiền với Thầy Goenka thì Bà Dipa Ma đến thăm Sư bạn Rastrapal, do đó Ngài được quen với Bà.

Bà Dipa Ma Hoa Kỳ, 1980

Bà Dipa Ma là vị nữ thiền sư đầu tiên trong hệ thống tu viện Theravada hầu như chỉ dành riêng cho nam giới. Bà là nữ thiền sư Á Châu đầu tiên được thỉnh giảng ở Hoa Kỳ. Tuy qua dạy chỉ có hai lần nhưng Bà đã tạo một ảnh hưởng lớn lao cho nền thiền học tại Mỹ quốc.

Bà là nữ hành giả ưu tú của trường thiền Sasana Yeiktha của Hòa thượng Mahāsi dưới sự rèn luyện trực tiếp của Ngài Munindra, vừa là thầy vừa là người đồng hương cùng giòng dõi thị tộc của Bà. Cũng ngay trong Trung tâm Mahāsi, Bà thành tựu mỹ mãn các tầng Tuệ Minh Sát, sau đó cũng thành công xuất sắc về thiền định, chứng đắc nhiều bậc thần thông khi thực tập thiền chỉ do có nhiều Ba La Mật thâm sâu. Bà giảng dạy theo kinh nghiệm thực chứng chứ không theo lý thuyết suông.

“Lần đầu tiên tuy chưa gặp trực tiếp nhưng chỉ nghe vài câu sách tấn của Bà qua Sư bạn Rastrapal là Sư đã đặt niềm tin nơi Bà. Khi gặp mặt, Sư thấy Bà như một vị đệ tử của Đức Phật hồi Đức Thế Tôn còn tại thế. Bà chỉ nói vài lời nhưng lời ấy khắc sâu vào tâm Sư, và là động lực mạnh mẽ làm thay đổi đời Sư, thúc đẩy Sư tu tập tích cực hơn với sức hỗ trợ nhiệt thành của Sư bạn Rastrapal. Lần gặp lại ở Mỹ năm 1984, Bà cũng giải thích rõ ràng về các kinh nghiệm của Sư và chỉ dạy Sư thêm nhiều điều rất vi diệu.”

Ngài Rastrapal là bạn đồng tu học tại Nalanda với Ngài, cùng ở chung phòng và cùng đi hành thiền 10 ngày với thầy SN Goenka. Sau khóa thiền, ngài Rastrapal ở lại hành thiền theo phương pháp Tứ Niệm Xứ của Ngài Mahāsi do sự chỉ dẫn của bà Dipa Ma và nhanh chóng đạt nhiều tiến bộ cao.

“Sau 1 tháng, khi Ngài về lại Nalanda thì trở thành một con người hoàn toàn khác. Trong khi Sư đau yếu thì Ngài khỏe mạnh, sắc diện tươi nhuận, lời nói cử chỉ cung cách đều thay đổi so với trước đây mà vì ở chung phòng nên Sư thấy rõ điều đó. Do đó Sư cũng rất có niềm tin nơi Ngài. Thấy Sư tu lâu mà chưa có kết quả gì đáng kể, Ngài Rastrapal thương tình mới chia sẻ vài kinh nghiệm để sách tấn Sư.

Vì thọ cũng ở trong thân nên niệm thân thì theo dõi hơi thở nhiều hơn, chỉ khi nào thọ sinh khởi nổi bật thì mới ghi nhận thọ. Đó là sự khác biệt chính giữa hai phương pháp niệm thân và niệm thọ. Do đó mà Thầy SN Goenka luôn căn dặn Sư rằng: “Nếu Sư có hướng dẫn ai thì phải nói rõ đây là phương pháp Mahāsi, đây là phương pháp U Ba Khin để hành giả khỏi lẫn lộn.”

Đến năm 1970 thì Ngài Rastrapal đã trở thành thiền sư ra giảng dạy cho thiền sinh. Sau này để tỏ lòng tri ân Bà Dipa Ma và Ngài Rastrapal, Sư đã kêu gọi các thiền sinh xây dựng một túc xá trong trung tâm thiền định ở Bồ Đề Đạo Tràng để Ngài Rastrapal có nơi hoằng pháp.

Năm 1980, trước khi qua Mỹ, theo lời khuyên của Hòa thượng Taungpulu, Sư qua Miến lần thứ nhì để học thiền trước. Thật ra khi đến Miến Điện, Sư muốn đến thọ giáo với Ngài Taungpulu nhưng vì chỗ Ngài quá xa xôi và vì nhớ lời Ngài Munindra và Bà Dipa Ma cũng hay khuyên Sư nên Sư quyết định đến Trung tâm Ngài Mahāsi để tu tập.”

Những Năm Ở Miến Điện (1980 - 1997)

Trung Tâm Sasana Yeiktha của Hòa Thượng Mahasi

Đại lão Hòa thượng Mahāsi là một trong những vị thiền sư danh tiếng hàng đầu của thế kỷ 20, có tầm ảnh hưởng rất sâu rộng khắp các Châu Á, Âu, Mỹ trong công cuộc truyền bá Phật Pháp nhất là pháp môn thiền Tứ Niệm Xứ (Satipatthana).

Ngài Mahāsi

Ngài dạy thiền tại Trung tâm Sasana Yeiktha năm 1947, nơi các bậc tôn túc lỗi lạc nhất đến thọ giáo trong nhiều năm và sau đó đã về thành lập các trung tâm thiền nổi tiếng khắp Miến Điện như trường thiền của Ngài Shwe Oo Min, Ngài U Pandita, Ngài U Kundala, Ngài U Janaka… Ngoài ra Ngài cũng có rất nhiều đệ tử cư sĩ thành công xuất sắc tạo được tầm ảnh hưởng rộng lớn khắp Âu Mỹ như Ngài Munindra, Bà Dipa Ma trong phong trào phát huy và phổ biến pháp môn thiền quán.

Trong kỳ Hội Nghị Thế Giới Kết Tập Tam Tạng Kinh Điển lần VI ở Miến Điện, Ngài Mahāsi là tọa chủ các ban kết tập. Thủ tướng U Nu, lúc bấy giờ là đệ tử của Ngài Mahāsi, đã hỗ trợ đắc lực cho Đại Hội và do đó Ngài có cơ duyên thù thắng để truyền bá rộng rãi pháp môn thiền Satipatthana của Ngài đến các thành viên phái đoàn tham dự Đại Hội (trong đó có Ngài Giới Nghiêm đã ở lại Trung tâm Mahāsi thiền tập 6 tháng và đem pháp thiền này về dạy lại cho Tăng Ni Việt Nam).

“Tứ Niệm Xứ theo kỹ thuật của Ngài Mahāsi là theo dõi thân để biết các đặc tính của tứ đại (đất, nước, lửa, gió) như chuyển động, nóng lạnh, cứng mềm, nặng nhẹ… Phương pháp này nghiêng về theo dõi thân trước, kế đó mới theo các đề mục phụ như thọ, tâm, pháp nhiều hơn. Hành giả chỉ quán thọ khi có cảm giác phát sinh nổi bật chứ không đi tìm thọ, trong lúc phương pháp thiền Vipassanā của Ngài U Ba Khin cốt thấy được mọi cảm giác trong khắp thân để lần lần thấy được sự sanh diệt của các cảm giác từ thô đến tế. Riêng Ngài Shwe Oo Min theo dõi tâm trước rồi pháp sau.”

Năm 1981 Ngài sang Hoa Kỳ, bắt đầu công việc hoằng pháp ở Chùa Kỳ Viên, Washington D.C. Sau hơn 10 năm sinh hoạt, các nề nếp căn bản ở Kỳ Viên Tự cũng như Thích Ca Thiền Viện, California đã tạm ổn định. Ngài muốn trở về Miến Điện hành thiền trở lại. Ngài luôn nhớ trường hợp của Bà Dipa Ma sau khi thành công về Thiền Minh Sát rồi, được hai vị thầy là Ngài Mahāsi và Ngài Munindra khuyên nên hành thiền vắng lặng do năng lực tâm từ của Bà. Do đó khi có Đại Hội kỷ niệm 50 năm thành lập Trung tâm Mahāsi, Ngài muốn về lại nơi này để học thiền tâm từ vì thời trước, Trung tâm có dạy đủ cả hai phương pháp Định và Quán.

Nhưng năm 1997, khi Ngài trở lại, thì không còn ai ở đó thực tập thiền định nữa. Lúc ấy, một thiền sinh cho biết về một trung tâm dạy thiền Tứ Niệm Xứ của Ngài Hòa thượng Shwe Oo Min nhưng đặc biệt chuyên sâu về niệm Tâm (Cittanupassanā). Đang muốn học thiền tâm từ nhưng Ngài Kim Triệu cũng đến viếng Hòa thượng Shwe Oo Min vì nghĩ rằng một bậc thiền sư uy tín như Hòa thượng chắc chắn thế nào cũng biết về thiền định (Samatha).

Trung Tâm Shwe Oo Min Dhammasukha Tawya

Hòa thượng Shwe Oo Min sinh năm 1913, tu Sa Di từ năm chín tuổi, thọ giáo với rất nhiều đạo sư nổi tiếng. Ngài thông suốt Tam Tạng Kinh Điển cùng chú giải và thực tập thiền lúc còn trẻ. Về sau Ngài đến Trung tâm Mahāsi thực hành sâu thêm về phương pháp Tứ Niệm Xứ dưới sự hướng dẫn của Hòa thượng Mahāsi. Năm 1951, Ngài Mahāsi chỉ định Ngài Shwe Oo Min làm phụ tá thiền sư và từ đó Ngài đã hết lòng tận tụy hướng dẫn thiền sinh tại trung tâm này trong mười năm.

Năm 1960, Ngài thành lập Trung tâm Shwe Oo Min, tại Bắc Okkalapa, và ở đó hơn 40 năm. Từ lúc trẻ đến ngoài 80, Ngài thường di hành đến ẩn tu ở các thiền viện trong rừng. Ngài U Tejaniya hiện nay là thiền sư được Ngài chỉ định dạy thiền ở khắp nơi.

Ngài Shwe Oo Min

“Ngài Shwe Oo Min luôn xác định là Ngài dạy thiền Tứ Niệm Xứ. Ngài rất khiêm nhường, tế nhị, và trầm lặng.

Khi đến gặp Ngài trong một buổi vấn đạo, Sư có bạch hỏi Ngài thế nào là thiền tâm từ.

Ngài giải thích tóm tắt: “Tâm từ là lòng thương phát sinh tự nhiên do không có tâm sân. Người nào lúc nào không có tâm sân thì tự khắc có tâm từ. Thực hành tâm từ (thuộc thiền định) thì phải có đối tượng và phải luôn duy trì nó. Nếu mất đối tượng hoặc không tích cực duy trì thiền tập, thì sẽ mất thiền và tham sân si sẽ trở lại ngay. Thiền định giống như lấy đá đè cỏ, đem đá đi khỏi thì cỏ sẽ mọc lại ngay. Còn khi hành thiền Minh Sát, hành giả sẽ từ từ loại bỏ được tâm sân thì tình thương tự nhiên tới.”

Sư hiểu được ngay về lời giải thích này và rất có niềm tin vào Ngài. Rồi Sư theo học phương pháp Tứ Niệm Xứ của Ngài (mà tâm là đề mục chính) trong một tháng và đạt kết quả. Từ đó Sư thường giới thiệu Phật tử đến trung tâm này hành thiền.”

Sau nhiều năm hành thiền hầu hết các pháp môn Tứ Niệm Xứ và qua sự tiến bộ của các đệ tử thiền sinh, Ngài Kim Triệu thường tóm tắt về nguyên tắc của các pháp hành này:“Khi chỉ thấy đặc tính nóng lạnh, cứng mềm, rung động… thì ta đang quán thân. Khi có cảm giác dễ chịu hay khó chịu thì ta đang niệm thọ. Khi chuyển qua đến phản ứng thích hay không thích là ta đang niệm tâm, tâm thích hay không thích cũng là ở trong thân. Thọ (khổ hoặc lạc) cũng là ở trong thân nên tóm lại không thể bỏ thân được. Cũng qua kinh nghiệm hành thiền ở nhiều trung tâm khác nhau, Sư nhận thấy phương pháp của Ngài Mahāsi thiên về kỹ thuật niệm thân nhiều hơn, chậm nhưng chắc hơn, thực tập kỹ càng và tiến bộ rõ ràng hơn.

Ở các trường thiền theo hệ thống phương pháp Mahāsi, như của Ngài U Pandita, Ngài U Kundala, Ngài U Janaka… các thiền sư hướng dẫn các thiền sinh đạt đến tuệ sanh diệt (tuệ minh sát thứ 4). Qua được tuệ sanh diệt rồi, hành giả mới có niềm tin vững chắc vào pháp hành và tiếp tục nỗ lực tu tập đến các kinh nghiệm sâu sắc hơn. Riêng Ngài Munindra thường nhấn mạnh thiền sinh phải cố gắng đạt đến tuệ xả hành (tuệ minh sát thứ 11). Ai hành thiền thường xuyên và tích cực có thể kinh nghiệm được tuệ an lạc này không mấy khó.

Có nhiều người hỏi Sư rằng họ là thiền sinh mới thì Sư khuyên họ nên chọn trung tâm nào bên Miến Điện để học thiền. Theo Sư thì thật ra mỗi người tu tập đều do nhân duyên và do Ba La Mật hết thảy, nhưng trước hết phải biết phương pháp nào hợp với căn tính của mình. Một khi thuần thục pháp môn ấy rồi thì sẽ dễ dàng hành thiền qua các pháp môn khác. Hòa thượng Mahāsi cũng từng dạy Ngài Munindra rằng cứ học rốt ráo một phương pháp ở một trung tâm rồi sau đó muốn đi đâu học thêm cũng được cả.

Tuy nhiên các Ngài cũng hay giải thích rằng học thiền cũng như học chữ, đối với đa số mọi người, phải bắt đầu học từ cái dễ thấy nhất, cái rõ ràng cụ thể nhất mới đến cái trừu tượng vô hình - nghĩa là phải thấy từ cái thô trước mới thấy đến cái vi tế được.

Các pháp môn Vipassanā ở Miến Điện đều chung một mục đích chính yếu là đi đến giác ngộ và giải thoát, chứ không phải chỉ giản dị làm giảm bớt đau khổ hay căng thẳng tinh thần. Các thầy tổ ở Miến Điện như ngài Ledi Sayadaw (thầy của Sayagi U Ba Khin dạy quán thọ), ngài Mahāsi (dạy quán thân), ngài Shwe Oo Min (dạy quán tâm) đều nhấn mạnh mỗi cá nhân phải tự mình kinh nghiệm Giáo Pháp ngay trong kiếp sống này mà thiền Vipassanā là chìa khóa chính yếu của con đường tu tập giải thoát.

Con đường này không chấp nê theo các nghi thức truyền thống cũ hay tín ngưỡng cổ truyền. Các hành giả phải thực tập theo sự chỉ dẫn và quan sát của vị thầy nhưng tiến bộ nhanh hay chậm là do chính mình.”

Nhân duyên

“Nhìn lại những quãng đường tu tập và hành đạo của mình, với Sư, đi tu là do nhân duyên. Không phải Sư chỉ xuất gia trong kiếp này mà đã từ trong nhiều kiếp trước. Hồi nhỏ, Sư theo mẹ đến chùa, nhìn hình ảnh chư tăng trong chùa hay đi bát ngoài đường là tự nhiên Sư có niềm tin, thấy cuộc đời tu hành thật là thanh tịnh thoát tục.

Đến khi Sư vào ở trong chùa và trong suốt cuộc sống phạm hạnh, Sư mới biết chắc là mình đã có tu từ lâu lắm rồi.

Sư lại còn có được diễm phúc là tới đâu tu cũng được Thầy Tổ và bạn đồng đạo mến thương, dạy dỗ, hỗ trợ hết lòng, được Phật tử tin tưởng và giúp đỡ, từ nơi quê hương ra đến nước ngoài.

Mỗi giai đoạn hay cơ hội học hành trên đường tu của Sư đều như là do sự vận hành của nhân duyên và Giáo Pháp.

Sư được sang Ấn du học cũng nhờ nhiều cơ may hội tụ. Rồi theo lẽ xong thời gian sáu năm du học là Sư phải trở về lại Việt Nam nhưng noi gương tu tập của các thầy, Sư quyết định ở lại cho đến khi kinh nghiệm được Giáo Pháp. Thời gian đó Sư phạm phải một khuyết điểm lớn là cứ hay mong cầu kết quả. Vì chưa thuần thục pháp hành, Sư không hiểu được là hễ cứ hành thiền và có niềm tin là luôn luôn tiến hóa, là guồng máy Bát Chánh Đạo sẽ tự động làm việc hài hòa với nhau. Thái độ đúng đắn của một hành giả là biết chấp nhận những gì xảy ra trong lúc bây giờ.

Rồi biến cố 1975 khiến cho Việt kiều khắp nơi lâm cảnh khó khăn về vấn đề di trú và Sư đã chuẩn bị việc nhập tịch Ấn để khỏi bị trục xuất. Cũng do nhân duyên có một người Mỹ lấy vợ Việt vào viếng chùa Sư đang ngụ ở New Delhi. Biết hoàn cảnh của Sư, họ hứa sẽ giúp Sư qua Hoa Kỳ theo diện truyền đạo và dẫn Sư đi gặp Phó Lãnh sự cùng với thư mời của Hội Phật tử Việt Mỹ.

Với Ngài Taungpulu - Miến Điện, 1979

Khi biết chắc sẽ qua Mỹ do bà Hội trưởng Hội Phật tử Việt Mỹ bảo lãnh, Sư mới quyết định đi viếng các Chỗ Động Tâm, cùng qua Miến Điện lần thứ nhất theo Visa một tháng để thăm Thầy Tổ. Nhờ Sư cũng có gặp được thủ tướng U Nu tại Bồ Đề Đạo Tràng nên đã xin ông giới thiệu Sư qua Miến Điện. Gặp được và thỉnh ý Ngài Taungpulu, Sư làm theo lời khuyên của Ngài là nên trở lại Miến Điện trước để học thiền rồi hãy qua Mỹ hoằng pháp sau, mặc dù thủ tục nhập cảnh vào Hoa Kỳ lúc ấy rất khó khăn.

Khi trở qua Miến lần sau, ý Sư là sẽ đến học thiền với Ngài Taungpulu (pháp quán 32 thể trược và Tứ Niệm Xứ căn cứ trên thấy, nghe, ngồi, đi, đụng) nhưng vì thiền viện của Ngài quá xa, đường đi bất tiện nên rốt cuộc Sư đã đến tu tập tại trung tâm Ngài Mahāsi tại Yangon trong sáu tháng.

Đến khi qua Mỹ, Sư cũng không có ý định sẽ trụ trì tại chùa nào. Từ trước đến giờ nhiều lần ở Việt Nam Sư được mời làm trụ trì nhưng Sư đều từ chối vì sợ dính mắc đủ thứ. Nhưng ở D.C. phải lập chùa mới sinh hoạt được nên Sư đành phải nhận trách nhiệm đó.

Sang California thăm lại bà con Phật tử cũ để đền đáp ơn nghĩa, Sư chỉ có một món quà Pháp Bảo là tổ chức các khóa thiền cho bà con hành đạo. Hưởng được lợi ích của hành thiền, Phật tử Cali mong muốn có nơi tu tập và do đó Thích Ca Thiền Viện được hình thành. Rồi cũng từ các nhân duyên qua lại đó mà về sau Tâm Pháp và Ānanda Thiền Viện mới ra đời.

Ngay cả những kinh nghiệm hành thiền có được cũng bắt đầu từ những nguyên nhân có vẻ như ngẫu nhiên. Chẳng hạn như hồi trẻ ở Việt Nam, Sư chích thuốc bị xỉu, sợ chết quá mới xin Ngài Cả Giác Quang dạy thiền định và chỉ qua một đêm hết lòng niệm Phật mà Sư thấy được ấn chứng đầu tiên.

Ở Ấn Độ khi dự khóa thiền 10 ngày với Ngài SN Goenka, vì thiếu kiến thức Sư tưởng rằng cứ xong khóa thiền là sẽ chứng đắc. Nghĩ vậy mà nỗ lực tinh tấn hành thiền, thấy được đối tượng sinh diệt mà cũng không biết, cứ vậy mà hành tiếp. Gần cuối khóa vì quá cố gắng nên bị xúc động Sư bỏ về. Đến khóa kế tiếp, Thầy Goenka mới nói cho Ngài Munindra là Sư đã qua tuệ sinh diệt mà chính Sư cũng không hiểu kinh nghiệm đó là gì.

Đến Trung tâm Mahāsi, Sư dễ duôi không hành thiền ngay, ỷ y là mình còn cả sáu tháng để tu tập nên định để nguyên cả ngày đầu viết thư cho vài người báo tin đã đến Trung tâm để hành thiền. Đến khi được vị Phó Thiền sư kêu lên trình pháp, thì Sư vô cùng hoảng sợ vì đã có thiền gì đâu mà trình. Lại còn thấy tất cả các thiền sinh đi đứng sinh hoạt đều rất chánh niệm trong lúc mình thì quá dễ duôi nên càng sợ hơn, nghĩ là không có căn cơ tu tập ở đây được, trong lòng chỉ muốn bỏ về. Định lên hỏi Ngài Phó Thiền sư coi Sư có đủ căn cơ học Pháp này không, nhưng vì không có người thông dịch, Sư không hỏi Ngài được. Trên đường trở về phòng, đi ngang qua thiền đường, lúc ấy vào buổi tối, tất cả thiền sinh đều vào ngồi thiền nghiêm chỉnh bên trong rồi.

Bỗng nhiên như có một sức hút thật lạ kỳ đẩy Sư đi vào ngồi ở hàng cuối cùng, tâm vẫn còn rất sợ nhưng tự nhiên bắt được một hơi thở trọn vẹn từ đầu đến cuối, thấy nó lên đến tận cùng rồi không còn gì nữa. Từ đó theo dõi phồng xẹp thật là suông sẻ, luôn chỉ thấy hiện tại, quên hết mọi chuyện quá khứ vị lai.

Ngài Phụ tá Thiền sư có nhiều tâm từ. Ngài dạy khi đến Trung tâm là phải chánh niệm và hành thiền. Từ giây phút đó Sư luôn cố gắng và chánh niệm.

Đi cũng vậy, tự nhiên biết cách niệm, theo dõi sít sao mỗi “giở, bước, đạp.” Bấy giờ hết sợ, hết hoang mang rồi thì đâu còn gì để hỏi thiền sư nữa. Từ đó Sư hành thiền rất tốt. Mỗi khi tâm chưa định, Sư đều nhớ đến lời dạy đầu tiên của Thầy Munindra ở Bồ Đề Đạo Tràng: “Chỉ cần theo trọn vẹn 3 lần “phồng, xẹp” từ đầu đến cuối là vào được tâm định.” Đó là cái nhân liên quan đến mọi nguyên tắc và phương pháp của tất cả thiền sư dạy Tứ Niệm Xứ.

Năm 1997, qua Miến Điện lần thứ 3, định học thiền tâm từ bên Trung tâm Mahāsi rồi nhân duyên lại dun rủi cho Sư học pháp niệm tâm với Ngài Shwe Oo Min. Sau khi được phòng ốc chỗ ăn ở 3 ngày rồi, Sư chỉ đợi Ngài kêu tới để dạy nhưng Ngài bận khách khứa liên tục. Chờ hoài không thấy Ngài gọi, Sư mới hỏi ở đây có ai phụ Ngài dạy thiền không.

Với Sư U Tejaniya

Lúc đó Sư U Tejaniya mới tu vài hạ nhưng được phép Ngài cho dạy thiền và Ngài cho phép Sư hỏi Sư U Tejaniya về phương pháp; chỗ nào Sư ấy không biết thì Ngài giải thích dùm. Khi Sư hỏi thế nào là niệm tâm thì Sư U Tejaniya lấy tay đụng vào người Sư và hỏi “Có biết không?” Sư trả lời “Dạ biết!” “Tâm là vậy đó!” Có bấy nhiêu đó thôi mà Sư hiểu được ngay và chiều hôm đó là Sư bắt đầu hành.

Do đã có học với Ngài Goenka, biết có xúc là do đụng, nên khi đi chỉ biết niệm đụng thôi chứ không niệm giở bước đạp. Cứ ngồi biết đụng, đi biết đụng, chứ không niệm gì khác, cứ vậy hành đến nửa đêm. Bắt đầu khuya trời có trăng, cảnh vật vắng vẻ, đang đi tự nhiên phát sinh cảm giác sợ, không biết là sợ cái gì, vì yên lặng quá và không có người ta - ai nấy đều ở trong cốc cả rồi.

Chỉ có mình Sư đi lại, tâm không phóng nữa, càng thấy rõ tâm sợ hơn, hết đi được nữa rồi bèn vào lại trong phòng. Vừa ngồi xuống là thấy tâm sợ biến mất hoàn toàn, chỉ còn hay biết tâm thanh tịnh. Sau đó Sư thiền tích cực tinh tấn trong 10 ngày và trình pháp với Sư U Tejaniya.

Ngài Shwe Oo Min tỏ ra rất hoan hỷ về Sư, một phần vì do Sư chịu học với người nhỏ hạ hơn, một phần vì Sư đã thuần thục phương pháp Tứ Niệm Xứ. Nhưng chính yếu nhất là do Sư rất có niềm tin nơi Ngài Shwe Oo Min dù Ngài không dạy Sư trực tiếp cũng giống như Sư đã có niềm tin nơi Ngài Mahāsi vậy.

Sư nghĩ mình may mắn không chấp chuyện hạ lớn hạ nhỏ mới được học với Sư U Tejaniya, được Sư dạy bằng cách lấy tay đụng vào người khiến Sư hiểu được thân thức ngay. Đó là niệm tâm.

Sư nhớ lại lời của bà Dipa Ma khi gặp lại ở Mỹ năm 1984. Bà nói rằng sau này Sư sẽ kinh nghiệm được một pháp hành mới rất nhanh. Vì Bà là cư sĩ nên Bà có thể nói ra được về những tuệ giác.

Sư cũng nhớ thêm được những lời giải thích và chỉ dẫn của bà Dipa Ma trong lần đó. Bà hỏi về những kinh nghiệm của Sư và Sư chỉ có nói trong vòng bốn, năm phút mà Bà biết rõ tất cả.

Sư kể về những kinh nghiệm mới rất tự nhiên và cũng rất lạ mà Sư chưa từng có khi hành thiền ở Trung tâm Mahāsi: Thời gian Sư bảo lãnh rồi đón Ngài Hộ Giác từ đảo qua ở tạm với Sư tại Kỳ Viên Tự khoảng vài tháng, lúc đó Ngài Hộ Giác hay ra ngoài đi đây đi đó nhiều nơi. Sư ở chùa chờ cửa Ngài, chỉ biết ngồi thiền, không nghĩ ngợi gì cả. Có nhiều thời thiền, tâm rất tỉnh thức, sáng suốt và bén nhạy nhưng tự nhiên cứ rơi vào trạng thái không thể giải thích được bằng lời nói.

Bà Dipa Ma giải thích về trạng thái ấy và chỉ cho Sư thêm nhiều cách tu niệm tinh tấn để dễ tiến bộ hơn sau này.”

Ơn Nghĩa

“Nhân duyên tiếp nối nhân duyên nên đời tu của Sư là một chuỗi dài ơn nghĩa không dứt. Ngoài ân đức của chư Phật, cha mẹ và vô số thầy tổ, Sư còn mang ơn biết bao người đã hộ độ Sư từng muỗng cháo, mảnh y từ thuở mới xuất gia. Do đó Sư rất thông cảm cho những ai bất hạnh, thiếu phước, neo đơn, nghèo khổ trên cõi đời này.

Hồi còn nhỏ, cha mẹ mất sớm, có thời gian Sư sống dễ duôi, theo xu hướng sai lầm, gần người bất thiện, tưởng là bị hư hỏng một đời. Khi quá khổ mới nghĩ phải ráng tìm đường chánh mà đi. May sao gặp được bậc thiện tri thức mới xa rời được chỗ tối mê. Thế nên bây giờ thấy ai hoặc trẻ tuổi hoặc lớn tuổi mà trót bị lầm lỡ, tai tiếng, Sư rất thương xót, hết lòng muốn giúp họ ra khỏi thành kiến - đôi khi khắt khe - của đời thường để có thể quay về cuộc sống thiện lành.

Sau ba mươi năm xa quê nhà, Sư trở về Việt Nam chỉ với một tấm lòng muốn chia sẻ với đồng bào đang khát khao Giáo Pháp. Trên đường đến những vùng nông thôn hẻo lánh Sư rất may mắn được nhiều Phật tử đi theo phát tâm giúp đỡ vài nơi sửa sang chùa cũ, cầu đường… Nhưng quan trọng nhất với Sư vẫn là mong sao cho bà con nhận được những món quà Pháp Bảo.”

Thiền Viện Phước Sơn, Đồng Nai

Lần đầu trở về Việt Nam, Ngài Kim Triệu được Sư Bửu Chánh mời dạy Giáo Pháp ở Chùa Phước Sơn, và Ngài đã dạy khóa thiền đầu tiên ở trong rừng thiền nay là Thiền Viện Phước Sơn.

Chùa Thiên Trúc, Hà Tiên

Sư Pháp Hảo có đức tin khi qua Miến Điện học thiền nên cũng muốn đổi Chùa Thiên Trúc mà Sư đang trụ trì thành nơi dạy thiền với sự hướng dẫn về tổ chức và phát triển của Sư Cô Tấn Lực. Năm 2007 Sư Pháp Hảo thay mặt Phật tử địa phương dâng Chùa cho Ngài Kim Triệu. Ngài vẫn giữ vai trò cố vấn tinh thần, nhiều lần về hướng dẫn những khóa thiền có đông đảo thiền sinh từ các tỉnh, thành phố tham dự.

Ngài đã tự mình đóng góp và kêu gọi bà con ủng hộ để xây dựng Chùa thành một nơi thích hợp cho việc hành thiền hơn.

Ấn Độ và Miến Điện

Ấn Độ và Miến Điện là những nơi đã trưởng dưỡng tâm linh Ngài nên Ngài không ngừng hỗ trợ, đóng góp những công tác thiện nguyện đến các cơ sở Phật giáo trong vùng.

Ở Ấn Độ, Ngài xây dựng Trung tâm Thiền Định Quốc Tế tại Bồ Đề Đạo Tràng để ghi ơn Bà Dipa Ma và Ngài Rastrapal.

Ở Miến Điện, Ngài tích cực kêu gọi Phật tử đóng góp xây dựng túc xá, ni xá… Ngài cũng đã dâng cốc của mình để làm thư viện cho trường thiền Shwe Oo Min.

Kỳ Viên Tự, Washington D.C

“Từ ngày đặt chân lên đất Mỹ, Sư lại càng thọ ơn rất nhiều các Phật tử đã hết lòng cưu mang, bảo vệ Sư, nhất là trong thời gian đầu tiên. Kỳ Viên Tự tuy là một ngôi chùa nhỏ nhưng nhu cầu truyền đạo rất lớn ở một nơi mà Phật Giáo Nguyên Thủy chưa được phổ biến sâu xa. Mọi người đều mong mỏi nơi đây trở thành một ngôi tổ đình cần được giữ gìn, bảo trì như là một trung tâm Phật Giáo Nguyên Thủy đầu tiên ở thủ đô Hoa Thịnh Đốn.

Với Ngài Hộ Giác và Phật tử tại Chùa Kỳ Viên - 1983

Cho nên đối với thiện tín nơi đây, Sư luôn giữ một lòng thương yêu, chung thủy. Người nữ cư sĩ đầu tiên là bà Hội trưởng Trương Lê Thành Nghiệm, lập chùa với quyết tâm vô cùng mạnh mẽ vì cộng đồng người Việt nói chung và đặc biệt cho giới Phật tử Việt Nam ở đây. Sư luôn nghĩ, không có Bà thì làm sao có chùa Kỳ Viên được. Năm đầu tiên Bà có hơi thoái chí khi thấy Phật tử quá yếu đức tin. Ngân quỹ Hội lúc đó chỉ có mười lăm ngàn mỹ kim, Bà nói với Sư: “ Tôi mời Sư qua đây nhưng Phật tử chưa quen với truyền thống Nguyên Thủy này, bây giờ chỉ có hai cách để lựa chọn:

1. Phật tử quá ít, tài chánh eo hẹp, nhưng nếu Sư sẵn sàng hợp tác thì tôi sẽ kiếm mua đất lập chùa để Sư truyền bá Phật Pháp.

2. Trường hợp Sư thấy không kham nổi, hoặc vì chỉ muốn lo tu thôi thì Hội đang có mười lăm ngàn, tôi xin dâng hết cho Sư và giải tán Hội. Tôi chịu trách nhiệm về việc đã mời Sư qua Mỹ. Xin tùy Sư quyết định.”

Sư tự nghĩ : Bà Hội trưởng do có đức tin mạnh mẽ, đã mời mình từ Ấn Độ qua đây để truyền bá Phật Pháp chớ đâu phải rước mình qua để dâng tiền! Bây giờ nếu mình ích kỷ, muốn an phận chỉ lo tu cho mình, để Hội giải tán thì thật là không phải. Cho nên, dù Sư rất ngại phải làm trụ trì trong hoàn cảnh khó khăn đó nhưng cũng đành nhận lời hợp tác để bà con có chỗ hành đạo.

Lúc đó Phật tử chưa sẵn sàng lắm, mà quyết định lập chùa chỉ có bốn người: bà Hội trưởng, cô Bài, cậu Ân và Sư. Do đó, Kỳ Viên Tự là ngôi Tam Bảo đầu tiên của Sư, cho dù sau này Sư có đi về đâu hoặc dù tình thế có đổi thay đến đâu thì Kỳ Viên Tự vẫn mãi mãi ở trong tâm Sư. Tóm lại, đối với Sư, Kỳ Viên Tự là gồm trọn cả hai nghĩa: tốt đời đẹp đạo, có chùa có Phật.”

Thích Ca Thiền Viện, Riverside

“Cũng như ở miền Đông, ban đầu Sư đâu có ý lập chùa chiền gì ở miền Tây. Nhưng cũng do ơn xưa nghĩa cũ với các Phật tử thuần thành bên Việt Nam đã từng gắn bó với Sư ở nhiều chùa từ Nam ra Trung mà khởi sinh nhu cầu lập một cơ sở tâm linh cho bà con có nơi hành đạo. Bên miền Tây thì Phật tử đông, có khả năng kiếm mua được chỗ đất rộng lớn, dễ dàng phát triển hơn ở Washington DC. Tất cả đều do nhân duyên thôi. Tâm Pháp và Ānanda Thiền Viện sau này cũng đều như vậy.”

Từ ngày bốn cơ sở hoằng pháp của Ngài ở cả hai miền được thành lập, có biết bao nhiêu buổi lễ Trai Tăng và Dâng Y đã diễn ra, không những đã duy trì nghi thức cổ truyền mà còn gói ghém được tấm lòng thành của những người con Phật muốn chia cơm, nhường áo, cúng dường tứ sự đến các bậc sống đời phạm hạnh giữa xã hội vật chất hiện đại này.

Đi bát cùng Chư Tăng - Thích Ca Thiền Viện - 2003

Thời xa xưa, Đức Phật cùng chư tăng phải sáng sớm rời tịnh xá trong rừng, bộ hành đến những làng mạc xa xôi để khất thực từng nhà, từng xóm. Thời nay, ngay tại các thành phố, đoàn chư tăng hàng trăm người đi hóa duyên ngoài đường để Phật tử sớt bát hàng ngày vẫn là một cảnh tượng đặc thù của các nước Phật giáo Á châu. Hình ảnh của tập tục cúng dường ấy trên đất Mỹ thì lại khác. Suốt khoảng thời gian ba mươi năm ở hai miền Đông Tây, đã có biết bao nhiêu ngàn lượt các gia đình cư sĩ cũng như Phật tử đã thầm lặng chăm chút nấu nướng, chuẩn bị từng bữa ăn sáng và trưa, mang đến các thiền viện dâng cúng chư tăng ni.

Chùa Kỳ Viên nằm giữa thủ đô Hoa thịnh Đốn cổ kính, nơi không có nhiều Phật tử Việt Nam cư ngụ. Do vậy, đa số Phật tử phải di chuyển từ những vùng xa xôi như Maryland hay Virginia để mang thức ăn đến chùa cúng dường trai tăng hàng ngày hoặc dâng cho các khóa tu thiền hay lễ hội. Còn Thích Ca Thiền Viện lại ở trên vùng đồi núi hẻo lánh. Phật tử từ các phố thị lòng thành lặn lội đem thực phẩm tận nơi dâng cúng chư tăng.

Ngài Kim Triệu chỉ biết đền trả những mối đạo tình trong sạch và bền bỉ đó bằng cách trọn đời chia sẻ món quà Phật Pháp cao quý nhất, cũng như hết lòng hộ độ cho bao nhiêu người biết hướng về Tam Bảo.

Kỳ Viên Tự, Melbourne

Cô Kim Quý là một Phật tử thuần thành bên Úc, đã biết Ngài nên thỉnh mời Ngài qua Úc dạy đạo. Cùng với sự đóng góp của các Phật tử đồng hương, cô đã mua đất xây một đạo tràng để dâng cúng Ngài làm nơi giảng dạy. Tuy đó chỉ là một trụ sở chưa có chư tăng nhưng Ngài vẫn nhận hướng dẫn khóa thiền và giữ vai trò cố vấn.

Như Lai Thiền Viện, Brisbane

Sau nhiều lần hướng dẫn khóa thiền cho Phật tử Brisbane, Đại Đức Khánh Hỷ đã sách tấn ông bà Kim Thân, hai Phật tử kỳ cựu hết lòng vì Đạo pháp, lập một cơ sở để hành đạo. Trong khi thủ tục chuẩn bị thỉnh Ngài Kim Triệu sang an vị chùa và để Sư Khánh Hỷ hướng dẫn tinh thần đang tiến hành thì Brisbane bị trận lụt lớn, cơ sở hư hại và sinh hoạt tạm ngừng.

Học Mãi

“Một đời tu hành của Sư là một đời học hỏi, không những với Thầy Tổ mà còn với học trò, với cư sĩ khắp nơi, nhất là từ ngày đến Mỹ. Đất nước rộng lớn này hoàn toàn xa lạ với Sư từ ngôn ngữ đến văn hóa và văn minh trong xã hội. Ngay cả tiếng Việt, Sư cũng phải tập tành lại sau mười bảy năm ở trên xứ Ấn, cũng may mắn Sư được bà bác sĩ Tiến tận tình trau luyện.

Về cung cách ứng xử trong sinh hoạt cộng đồng, nhờ bà Hội trưởng - vốn là một đệ tử thuần thành của Ngài Hộ Tông, đã định cư ở Mỹ hơn năm mươi năm - mà Sư có cơ hội học hỏi rất nhiều về nền nếp của một gia đình gia giáo đạo đức. Tuy là cư sĩ nhưng Bà có nếp sống của người tu hành, luôn giữ giới luật đầy đủ, trong sạch.

Cũng giống như hồi còn ở Ấn Độ, trong chín năm trời, Sư đã thấm nhuần ít nhiều phong thái, phẩm hạnh của Ngài Munindra và Bà Dipa Ma. Cả hai vị đều thuộc dòng dõi của những thị tộc theo đạo Phật Nguyên Thủy, có nền văn hóa Phật giáo không bị đứt quãng còn sót lại từ thời Đức Phật đến nay ở Bắc Ấn Độ. Hai vị là những cư sĩ có đạo hạnh cao thượng, có căn bản Phật Pháp thuần túy và đã đạt pháp hành viên mãn tại Trung tâm Mahāsi bên Miến Điện. Khi bà Hội trưởng từ chức thì Sư trở thành Hội trưởng của Hội, do vậy Sư càng thấy mình cần học thêm về kiến thức và kỹ năng ứng xử, những điều tuy là bình thường ở ngoài đời nhưng vì đi tu rất sớm nên Sư chưa từng được biết qua. Những hiểu biết này Sư cũng chỉ có được do tiếp xúc, gần gũi với các thiện tín hay lui tới giúp đỡ chùa. Cũng qua họ, Sư mới biết thêm nhiều đổi mới về xã hội bên ngoài.

Cuộc sống nơi xứ người nhiều khi bắt buộc Sư phải đối diện với những xu hướng, tình thế chính trị, xã hội trong cộng đồng. Sư đã cố gắng tối đa để tùy thuận, hài hòa với sinh hoạt địa phương.

Là một người tu, Sư phải ráng làm những việc người đời khó làm, phải nhẫn được những việc người đời khó nhẫn. Là người tu thiền, luôn giữ gìn tâm ý, Sư không để lời nói hay thái độ bày tỏ tâm ưa hay ghét, binh hay chống bất cứ người nào hoặc đoàn thể nào. Là người tu Tứ Niệm Xứ, Sư luôn cố gắng không lấy ta làm trọng hay không lấy đời làm trọng mà chỉ lấy Pháp làm trọng.

Về mặt Giáo Pháp Sư vẫn tiếp tục học hỏi với thiền sinh và Phật tử khắp nơi. Sư giới thiệu nhiều học trò đến thọ giáo ở các trung tâm dạy thiền bên Miến Điện. Khi về họ nói lại kinh nghiệm, Sư mới thấy được là ngay cả trong thiền tập, về kỹ thuật, phương pháp và cách giảng dạy bây giờ cũng thay đổi nhiều so với mấy chục năm về trước.

Cuộc đời đòi hỏi kỹ thuật, học trò tiến bộ thì bắt buộc thầy phải cố gắng tiến theo để có thể hướng dẫn thiền sinh tốt hơn. Tuy nhiên, dù cố gắng học hỏi đến đâu thì bây giờ tuổi cao, sức yếu, tai lãng, Sư vẫn rất cần người phụ tá có trình độ về pháp học lẫn pháp hành để giúp thiền sinh lãnh hội và thực tập tốt hơn, mau tiến bộ hơn.”

Ước Mong

“Các đệ tử xuất gia theo Sư hầu hết đều có học vấn, có kiến thức rộng, có tu học nhiều nơi. Các vị đã có uy tín, có cơ sở, có đường hướng riêng. Sư chỉ mong các vị ấy còn chung một mục đích là truyền bá Giáo Pháp Nguyên Thủy, nhất là pháp thiền Tứ Niệm Xứ, dù theo kỹ thuật nào.

Nếu vị nào có lòng và có duyên muốn theo con đường Sư đã đi, tiếp nối tâm nguyện Sư đã đặt vào bốn cơ sở hoằng pháp là Kỳ Viên Tự, Thích Ca Thiền Viện, Tâm Pháp và Ānanda Thiền Viện… thì Sư mong họ ghi nhớ hai tôn chỉ trong suốt đời Sư là: Duy trì nền nếp truyền thống của một thiền viện Phật Giáo Nguyên Thủy, quốc tế nói chung và Việt Nam nói riêng, và phát huy đường lối truyền bá pháp thiền Tứ Niệm Xứ.

Đối với Sư, tất cả đều là tùy duyên thuận đạo. Nhìn lại những quãng đường tu học và hành đạo của mình, Sư tự xét thấy Sư không có tài trí đặc biệt gì ở ngoài đời. Còn ở trong thiền viện Sư cũng kém khả năng tổ chức, điều hành hay điều động tăng ni mà chỉ làm việc theo kinh nghiệm. Đời Sư duy nhất chỉ có đức tin tuyệt đối vào Tam Bảo và hết lòng phụng sự Phật Pháp bằng sự hành đạo.

Có một điều làm Sư rất hoan hỷ là trên quãng đường hoằng pháp của Sư thì số Tăng Ni, Phật tử, thiền sinh theo tu học khá đông, khá tiến bộ về mặt hiểu biết pháp học, pháp hành và có đức tin vào Tam Bảo ngày càng thâm sâu tùy theo mỗi trình độ. Sư hy vọng là các lớp cư sĩ thuần thành này sẽ cùng chư tăng ni mỗi nơi hợp tác chặt chẽ, đồng tâm phục vụ đạo Phật theo mô hình “chư tăng kéo, cư sĩ đẩy bánh xe Giáo Pháp.”

Đó là niềm vui, niềm an ủi và cũng là ước mong lớn nhất của Sư trong cuối cuộc đời hành đạo trên một đất nước bao la mà đạo Phật không phải là một tôn giáo được phổ biến sâu rộng này.”

3. Vài Nét Về Đạo Nghiệp

Dưới thời Đức Phật, các tịnh xá và tu viện được thành lập do các vị quốc vương, trưởng giả, hay cư sĩ dâng cúng. Những nơi ấy, không những để cho Đức Phật và các chư đại Thánh Tăng an cư và tu tập, mà còn là nơi để cho các chư thiện tín đến nghe những lời thuyết giảng về giáo lý của Đức Phật và của các Ngài.

Trong thời gian hoằng dương Đạo Pháp, là một vị thiền sư đã thấm nhuần Giáo Pháp của Đức Phật qua cả hai phương diện Pháp học và Pháp hành, Hòa thượng Khippa Pañño Kim Triệu đã dùng những cơ sở do thiện tín cúng dường làm nơi truyền bá, phát huy Giáo Pháp, và hướng dẫn hành thiền Tứ Niệm Xứ. Hơn thế nữa, nhằm mục đích tạo nhân duyên thuận lợi cho việc hành đạo, Ngài đã sắp xếp, tu sửa các cơ sở ấy để tạo khung cảnh thanh tịnh bình an cho những người tìm đến học và hành Giáo Pháp.

Đối với Ngài, việc tạo dựng một thiền viện là cho tất cả những ai có duyên với Giáo Pháp, không giới hạn về chủng tộc, tôn giáo, hay tông phái; không phân biệt tu sĩ hay cư sĩ; không chỉ dành riêng cho người xứ nào hay cho thời kỳ nào. Theo Ngài, Pháp học có thể tìm thấy nhiều nơi, và có nhiều phương tiện để học hỏi, nhưng nếu thiếu Pháp hành thì thật là một thiệt thòi lớn trên đường tu tập Giáo Pháp của Đức Phật.

Nói về cơ sở hành đạo, bắt đầu từ năm 1950 đến 1955, trong khi đang học đạo ở Chùa Giác Quang - 47 Lương Văn Can, quận 6, Sài Gòn - Ngài đã tham gia công tác xây dựng nơi này. Khi sang Ấn Độ tu học, Ngài hỗ trợ việc thiết lập các đạo tràng tu tập ở tại đây và ở Nepal. Riêng ở Hoa Kỳ, các cư sĩ đã hùn phước dâng cúng bốn cơ sở chính thức lên Ngài là Kỳ Viên Tự (Jetavana Vihara), Thích Ca Thiền Viện (Sākyamuni Buddhist Meditation Association), Tâm Pháp Thiền Viện (Saddhamma Meditation Society), và Ānanda Thiền Viện (Ānanda Meditation Society).

Ngoài ra, Ngài cũng làm cố vấn chỉ đạo cho nhiều chùa và thiền viện khắp nơi ngoài nước Hoa Kỳ, trong đó có Chùa Thiên Trúc ở Hà Tiên, Việt Nam, và Kỳ Viên Tự ở Melbourne, Úc. Tại Như Lai Thiền Viện ở Brisbane, Úc, Ngài đã đến hướng dẫn khóa thiền 7 ngày. Ở Ấn Độ, Ngài cũng hỗ trợ cho công trình xây cất Trung tâm Thiền Định Quốc tế tại Bồ Đề Đạo Tràng (Bodh Gayā). Trung tâm này đã làm lễ khánh thành năm 2007. Vào ngày 6 tháng 12 năm 2009, Ngài cũng đã tham dự lễ đặt viên đá đầu tiên xây Chùa Đại Lộc ở Sarnath, nơi Đức Phật chuyển Pháp luân.Ngài khuyến khích Tăng Ni và Phật tử ở Hoa kỳ ủng hộ cho việc xây dựng cơ sở hoằng pháp thuộc hệ thống Phật Giáo Nguyên Thủy này.

Về đường hoằng pháp, trong 30 năm qua, các chùa và thiền viện ở các tiểu bang Hoa Kỳ cũng thường thỉnh Ngài đến hướng dẫn những khóa thiền, như ở:

o Alabama: Chùa Veluvana

o California: Như Lai Thiền Viện (San Jose), Chùa Pháp Vân (Pomona), Chùa Khemara Buddhikaram (Long Beach) của người Cam Bốt, Tu Viện Kim Sơn (Watsonville), Tu viện Taungpulu Kaba Aye của người Miến Điện (Boulder Creek).

o Florida: Chùa Tam Bảo

o Massachusetts: Insight Meditation Society - IMS (Boston)

o Minnesota: Chùa Phật Ân

o Texas: Chùa Đạo Quang (Garland), Chùa Pháp Luân (Houston), Chùa Hương Đạo (Fort Worth).

Ngài cũng hướng dẫn thiền Tứ Niệm Xứ ở các chùa và thiền viện ở ngoài nước Hoa Kỳ như:

o Canada: Bát Nhã Thiền Viện (Montreal)

o Pháp: (trong những năm 1990 - 1992) Chùa Phật Bảo tại Savigny-Sur-Orge, Thích Ca Thiền Viện tại Saint Agnan, các nhóm Phật tử tại Paris và các vùng phụ cận.

o Việt Nam: Năm 1994, nhân dịp cung nghinh Tam Tạng Kinh về Pháp Bảo Tự, Mỹ Tho, theo lời thỉnh cầu của vị Viện Chủ Phước Sơn Thiền Viện, tỉnh Đồng Nai, Ngài hướng dẫn một khóa thiền tại đây. Vào năm 2009 đến 2012, Ngài lại về Việt Nam dạy thiền Tứ Niệm Xứ tại Chùa Thiên Trúc (Hà Tiên), Phước Sơn Thiền Viện (Đồng Nai), và nhiều thiền viện khác.

Bốn nơi hành đạo chánh mà Ngài có trách nhiệm pháp lý trong thời gian Ngài bắt đầu dạy thiền Tứ Niệm Xứ ở Hoa Kỳ là:

Kỳ Viên Tự (Washington D.C.)