Khai Thị Thiền Thất

Đánh thức tánh thấy cho người nhận

Hỏi:

Con xem sách thấy Thiền sư thường đánh thức tánh thấy tánh nghe, để người nhận rồi tu; không biết các vị dụng công thế nào để kiến tánh, Tổ không dạy tham thoại đầu?

Đáp:

Ông thấy Tổ nào?

Một người hỏi Tổ Vân Môn: Bạch Hòa thượng! Mười phương chư Phật chỉ một con đường vào cửa Niết Bàn, vậy đầu đường chỗ nào? Tổ Vân Môn cầm cây quạt phất lên. Có phải đánh thức tánh thấy của người đó không?

Không phải! Lời nói hay cử chỉ của chư Tổ là muốn hành giả ngộ liền; nếu không ngộ thì không hiểu nên phát nghi, giữ nghi tình sau này sẽ ngộ. Không phải như ông tìm hiểu giải thích!

Dùng nghi tình automatic chấm dứt tìm hiểu biết, suy nghĩ biết, ghi nhớ biết. Tất cả biết chấm dứt còn lại không hiểu không biết, sát na cuối cùng lìa khỏi ý thức thì không biết cũng tan rã; biết và không biết sạch hết, biết của Bát Nhã toàn diện hiện lên khắp không gian thời gian.

Pháp môn Tịnh Độ

Hỏi:

Pháp môn Tịnh Độ là gì?

Đáp:

Tịnh độ có 3 cuốn kinh: Kinh A Di Đà (tiểu và đại), Vô Lượng Thọ Phật Và Quán Vô Lượng Thọ.

Kinh đại A Di Đà nói: “Vãng sanh Cực Lạc nhờ Phật A Di Đà dạy tham thiền là từ nghi đến ngộ”. Bất cứ pháp môn nào của Phật dạy cũng từ nghi đến ngộ, không phải chỉ pháp môn Tổ Sư thiền. Các pháp môn của Phật đều lấy thiền làm căn bản, nhưng có một số người tu Tịnh Độ không nhìn nhận mình là thiền, lại bài xích thiền.

Tịnh Độ có 3 thứ:

Thật tướng niệm Phật là thiền, giống như Tổ Sư thiền.

Quán tưởng niệm Phật là trong kinh Quán Vô Lượng Thọ có 16 pháp thiền quán là thiền đặc biệt của Tịnh Độ.

Trì danh niệm Phật, niệm Phật đến nhất tâm bất loạn cũng là thiền.

Tham thiền chết đi về đâu

Hỏi:

Người tu theo đạo Thiên Chúa, chết về bên Chúa; người tu Tịnh Độ, chết vãng sinh Tây Phương; hành giả tham thiền, chết đi về đâu?

Đáp:

Vì ông chưa tin tự tâm, nên không biết tự tâm không sanh không diệt; kiến tánh rồi biết không sanh tử, làm sao có đi về đâu? Bản tâm khắp không gian không có khứ lai nên gọi là Như Lai, vậy không có đi về đâu! Nếu có đi về đâu thì không cùng khắp không gian, không được gọi là Như Lai. Cùng khắp không gian nên trên mặt trăng mặt trời đều biết, không có chỗ nào không biết. Có một chỗ đi về đâu thì biết, còn mấy chỗ kia không biết.

Khắp thời gian là không gián đoạn, gọi là Niết Bàn. Người tu theo đạo Thiên Chúa tuy sanh lên cõi trời, nhưng ngủ mê, chết giấc, thật chết họ không biết. Kiến tánh ngủ mê, chết giấc, thật chết đều biết; tại kiến tánh biết không có sự chết, sự chết là cảm giác sai lầm. Như thân mình xoay thấy căn nhà xoay là do cảm giác sai lầm.

Tâm xoay hay cảnh xoay

Hỏi:

Khi ngồi tham thiền thấy cảnh trước mắt chuyển động, vậy tâm xoay hay cảnh xoay?

Đáp:

Do tâm xoay, vì tất cả đều tâm tạo; năng lượng xuất phát từ tâm. Tất cả vật chất là do các hạt nguyên tử tổ chức thành, như cái bàn được tổ chức nhiều hạt nguyên tử mà thành; mỗi hạt nguyên tử ở chính có trung tử, chu vi có nhiều điện tử đang xoay ngày đêm không bao giờ ngưng. Nhà khoa học biết tốc độ xoay bằng ½ cho đến 1/3 tốc độ ánh sáng, tốc độ ánh mỗi giây 300.000 km; nếu ½ thì 150.000 km.

Chiếc xe hơi chạy 100 km giờ thấy rất nhanh, nhưng phải dùng xăng đốt cho nóng có năng lượng rồi chạy. Điện tử xoay ngày đêm nhanh, vậy năng lượng từ đâu có? Phật đã nói năng lượng phát xuất từ tâm. Cho nên nói: “Vạn pháp duy tâm”.

Nhổ gốc rễ – Quên cảnh vật

Hỏi:

Phật nói nhổ gốc rễ là sao?

Đáp:

Phật nói nhổ gốc rễ là gốc rễ sanh tử, tức đoạn dứt gốc nghi là đoạn dứt gốc sanh tử. Người ta nghe tôi nói đoạn dứt mạng căn lấy làm sợ, vì họ ham thích sanh mạng. Gốc rễ là gốc sanh mạng, nhỗ được gốc sanh mạng thì thoát khỏi sanh tử luân hồi; tức ra ngoài chiêm bao mở mắt.

Hỏi:

Tham Tổ Sư thiền đến giai đoạn quên hết tất cả cảnh vật bên ngoài, vậy làm sao hòa hợp với chúng và biết đường về?

Đáp:

Bản tâm khắp không gian thời gian, khắp thời gian thì làm việc không ngưng. Lúc hoàn toàn không biết là không biết bộ óc, chứ không phải là không biết của Phật tánh (bản tâm). Cho nên bản tâm làm việc bình thường, không có nguy hiểm.

Như đang tham thiền chạy xe máy, lúc ấy không biết nhưng giữa đường có cục đá, vẫn tránh được mà người ấy không biết.

Thế nào là công án

Hỏi:

Thế nào là công án?

Đáp:

Mục đích công án kích thích một niệm không hiểu không biết, giống như thoại đầu. Công án phức tạp hơn thoại đầu là dài hơn câu thoại, câu thoại thì đơn giản.

Như công án chữ “vô” của Triệu Châu:

Tăng hỏi Triệu Châu: Con chó có Phật tánh không?

Triệu Châu đáp: Có.

Tăng khác hỏi: Con chó có Phật tánh không?

Triệu Châu đáp: Không.

Tại sao Triệu Châu đáp vậy, có người đáp có, có người đáp không? Chúng sanh đều có Phật tánh, con chó là chúng sanh sao không có Phật tánh? Công án đó là tham ý của Triệu Châu, vì Triệu Châu là Tổ kiến tánh danh tiếng, sao Tổ trả lời cho người ta như vậy? Không hiểu ý Triệu Châu thế nào? Không hiểu ấy là nghi tình.

Chọn giờ– Vào chỗ không biết

Hỏi:

Tham thiền có chọn giờ, ngồi hướng đông hay hướng tây phải không?

Đáp:

Đó là không phải Tổ Sư thiền, mà thiền khác. Tổ Sư thiền luôn cả ngồi cũng không cần, như ngồi trên ghế hoặc đi kinh hành; nấu cơm giặt đồ đều tham được, chứ không cần phải ngồi; ngồi đã không cần, vậy sao có hướng nào!

Hỏi:

Lúc trước, con chưa tin tự tâm 100%, nhận được vô duyên tri tự nhiên tâm mãnh liệt, không biết sợ, sẵn sàng vào chỗ không biết để hành thâm. Phát hiện chỗ chết rồi sống lại, nếu không chết thì không thể sống; con nhảy vào chỗ chết hành ngay, không phải không tham, nhưng không có câu thoại, rất miên mật. Vậy chỗ ấy là chân tham phải không?

Đáp:

Theo ông kể thì chưa phải, chết đi sống lại là giờ phút cuối cùng lìa ý thức thì kiến tánh. Thiền tông gọi là “tuyệt hậu tái tô”. Biết và không biết của bộ óc sạch hết gọi là chết, khi sống lại không phải cái biết đó, là cái biết vô duyên tri.

Vừa trình ra là qua ngôn ngữ khó diễn tả, lúc hành thâm không phải như trình ra; tức là không có biết bộ não, còn cái không biết?

Nếu đi tới cảnh giới đó sẽ kiến tánh.

Được như vậy không có kéo dài?

Nếu không kéo dài thì không phải thoại đầu, đến thoại đầu rồi muốn nổi lên một niệm khác cũng không được.

Con trình chỗ đó để nổ lực công phu kéo dài tới thành công!

Đến chỗ đó không cần cố gắng, kéo dài; vì chỗ này tự động. Nếu chưa đến chỗ đó cũng không cần cố gắng, tập trung tinh thần; tức ít phí sức chừng nào tốt chừng nấy.

Ví dụ cây viết là ý thức, đầu trên là thoại đầu, đầu dưới là thoại vỉ. Bắt đầu tham là lìa khỏi thoại vỉ, nhưng chưa đến thoại đầu; từ thoại vỉ đến thoại đầu là đường đi ý thức, ý thức là nhất niệm vô minh từ niệm này qua niệm kia. Dùng ý thức để tham đến thoại đầu gọi là vô thỉ vô minh.

Ý thức gồm có 2 mặt: Dùng mặt biết để tu là Như Lai thiền, dùng không biết để tu là Tổ Sư thiền. Khi tham đến thoại đầu thì câu thoại tự mất, chỉ còn nghi tình, cái biết không thể nổi lên. Gần tới thoại đầu thì cái biết cũng có thể nổi lên. Vô thỉ vô minh là hang ổ của nhất niệm vô minh, nhất niệm vô minh từ chỗ đó nổi lên.

Vô thỉ vô minh (thoại đầu, nguồn gốc ý thức, đầu sào trăm thước) chưa lìa ý thức. Ngài Lai Quả diễn tả chỗ này sát na lìa ý thức là lọt vào hư không té xuống chết, chết rồi sống lại có 2 thứ: Tiểu tử tiểu hoạt và đại tử đại hoạt.

Tiểu tử tiểu hoạt là té chết nhưng còn xác, rồi sống lại. Đại tử đại hoạt là té chết không còn xác, rồi sống lại. Cái xác là thí dụ cảnh giới ngộ.

Người Tiểu thừa tuy ngộ nhưng lại ôm cảnh giới ngộ, như Niết Bàn Tiểu thừa chứng quả A La Hán cho là ta chứng, tức là ngã vi tế cho nên thí dụ còn cái xác.

Đại tử đại hoạt là không còn ngã, tức vô tu vô chứng, ngộ rồi đồng như chưa ngộ. Vì còn ôm cái ngã là còn mê, nên chưa ngộ triệt để, còn có mê để đối đãi, do mê mới có ngộ. Hết mê thì ngộ không còn, nếu còn ngộ thì có mê để đối đãi. Cho nên đại tử đại hoạt thì xác tan rã hết.

Con biết chưa đến thoại đầu, do trình bày không khéo. Con phát hiện một lối công phu để chết hết tâm ý thức nhanh hơn!

Đừng tính như vậy, cứ hỏi và nhìn, giữ nghi tình là đủ rồi. Đừng tính toán, sắp đặt và không có cho là. Thật không biết thì không có gì để nói, bây giờ nói và diễn tả được là đã biết; chứ không biết làm sao diễn tả?

Có lúc không biết rồi một lúc biết, nhưng mình nắm chỗ không biết xâm nhập vào chỗ đó!

Ngài Đại Huệ kiến tánh rồi chưa làm trụ trì, ngài làm Thủ Tọa của một Thiền Hội khác. Ngài Đức Sơn đã kiến tánh làm trụ trì, có một Sa Di tìm Thủ Tọa nói: Tôi đọc ngữ lục của Thủ Tọa, đem ra trình Thủ Tọa coi đúng không?

Vừa nói xong, Đại Huệ nói: Đi đi không phải!

Sa Di nói: Tôi chưa trình, sao nói không phải?

Đại Huệ nói: Đi đi không phải!

Làm cho Sa Di ngơ ngác, nếu đã ngộ thì lấy gì trình ra? Vì chưa ngộ nên dùng cái biết của bộ óc, mới có cái gì để trình. Biết của vô duyên tri không có kiến lập. Như 4 bài kệ của ngài Vĩnh Gia là tự mình biết cái tri cũng không được, huống là còn biết cái cảnh. Ông có công phu như vậy có thể đúng năm sáu phần, cứ tiếp tục hỏi và nhìn là được.

Vọng tưởng xen nên công phu gián đoạn

Hỏi:

Tham thiền bị vọng tưởng xen vào nên công phu gián đoạn, ngài Lai Quả nói: “Lúc tham mà vọng tưởng ví như người không mắc nợ, tự nhiên đi dánh bạc bị thua lại vay nợ thêm”. Vậy như thế nào?

Đáp:

Chưa đến thoại đầu thì vọng tưởng tự nhiên nổi lên. Chưa tham thiền, mình không biết có vọng tưởng; bắt đầu tham thiền phát hiện nhiều vọng tưởng, một thời sau vọng tưởng bớt dần, nhưng cứ xen lộn hoài. Ban đầu xen lộn chỉ thấy vọng tưởng, không thấy nghi tình. Cho nên nói là không có nghi tình.

Sau này, vọng tưởng bớt, nghi tình nhiều hơn, rồi bớt dần dần đến thoại đầu. Chưa đến thoại đầu phải có vọng tưởng, nếu không có vọng tưởng thì đến thoại đầu. Phương tiện của chư Phật chư Tổ tùy theo trình trạng, đừng chấp vào việc ấy; tức là tùy người có khác, tùy thời gian có khác.

Tin tự tâm và tin pháp môn

Hỏi:

Thế nào là tin tự tâm 100% và tin pháp môn 100%?

Đáp:

Tin pháp Tổ Sư thiền 100% là đến chết không đổi pháp môn khác. Tin tự tâm là tin tâm mình bằng như chư Phật, thần thông trí huệ bằng như chư Phật không kém một chút.

Tôi hỏi: Phật tánh có giảm bớt không?

Không.

Phật tánh có thể gián đoạn không?

Không.

Phật tánh không gián đoạn là cái tri có sẵn (vô duyên tri, trí Bát Nhã). Dùng không được là do biết của bộ óc che khuất, chứ không phải tri có sẵn gián đoạn.

Ngủ tham – Tánh sân – Chánh, mê

Hỏi:

Hành giả tham thiền 24/24 mới miên mật, khi ngủ không tham thiền được là gián đoạn. Sư Phụ khai thị cho con ngủ vẫn tham thiền?

Đáp:

Tập dần dần, cứ hỏi và nhìn song song sẽ có một ngày đến thoại đầu. Thí dụ tham thiền có nghi tình, mỗi ngày tăng 1 phút thì 4 năm đến thoại đầu, mỗi ngày nghi tình tăng ½ phút thì 8 năm đến thoại đầu, mỗi ngày nghi tình tăng ¼ phút thì 16 năm đến thoại đầu. Tùy theo công phu của mình.

Hỏi:

Tại sao xuất gia rồi mà tánh hay sân?

Đáp:

Vì không tin pháp môn và cũng không tin tự tâm, không thực hành đúng làm sao sửa được tập khí phiền não!

Hỏi:

Thế nào là chánh tín và mê tín?

Đáp:

Chánh tín theo nghĩa rộng phải đúng nhân quả. Trong Phật pháp có 5 thứ ác kiến: Thân kiến, tà kiến, biên kiến, kiến thủ kiến, giới thủ kiến. Có 5 thứ ác kiến đều thuộc về mê tín, không có 5 thứ này gọi là chánh tín.

1.Chấp thân này rồi yêu quý gọi là thân kiến.

2.Biên kiến là chấp vào một bên, như chấp thật có hay chấp thật không, chấp thật thường hoặc chấp thật đoạn,… nhiều người giảng kinh thuyết pháp vẫn chấp một bên tự mình không biết. Phật dạy không chấp thật, mà lại chấp huyễn, chấp giả; cho tất cả đều là giả, tất cả đều là huyễn! Lấy cái này để dạy người, mọi người cho là một cao Tăng, đã lọt vào biên kiến không hay.

Kinh Lăng Nghiêm nói: “Phi huyễn không thể kiến lập, huống là pháp huyễn”, pháp chẳng phải huyễn không thể thành lập được, huống là thành lập cái huyễn.

3.Tà kiến là không tin nhân quả, như người ta cầu cái này cầu cái kia. Nếu cầu được là không tin nhân quả, tin nhân quả thì khỏi cần cầu. Gieo thiện nhân được thiện quả, gieo ác nhân thì chịu khổ quả. Vậy cầu không thể được, cầu được là mê tín.

4.Kiến thủ kiến là chấp lấy kiến giải cho là cao nhất, như các tôn giáo kiến lập một chơn lý cho là cao nhất. Phật Giáo không kiến lập chơn lý, tất cả đều không kiến lập. Nếu nói chơn lý thì bản tâm là chơn lý, còn kiến lập thì phải 2 chơn lý; tức trên đầu mọc thêm đầu, làm cho cực khổ, phải mời bác sĩ cắt bỏ.

5.Kiến thủ kiến là chỉ chấp một giới cấm cho là đúng nhất, như ở Ấn Độ coi bò là thánh, phá hư đồ người ta không ai dám can thiệp, vì tôn trọng bò. Có người không ăn thịt heo, nhưng các thịt khác lại ăn. Kỳ thật, đó là nhân quả “ăn cục thịt trả một cục thịt”; đâu phải ăn thịt bò mới trả, ăn thịt kia không trả!

Tham thiền đến kiến tánh mới tin 100%

Hỏi:

Vừa qua hành giả hỏi, Sư Phụ giải thích tin 100%, con thấy điểm này chưa rõ. Khi tin 100% là đạt đến đó, như Sư Phụ trình bày tin Phật tánh rõ ràng không sanh diệt, không thêm bớt. Chúng con chưa đạt đến chỗ đó, vậy có tin 100% được không, hay tham thiền đến kiến tánh mới tin 100%?

Đáp:

Tin nhưng làm chưa được, như tin 100% nhưng chỉ làm 60%; tin 100% thì sau này sẽ đến chỗ 100%, nếu tin 90% thì đến 90% là ngưng. Tin và thực hiện là hai thứ khác nhau, mình chưa thực hiện nhưng đã tin rồi theo lòng tin mà thực hiện.

Tin pháp môn 100% là ai có nói pháp gì hay hơn cũng không thể lay chuyển được, nếu tin 99% thì có thể lay chuyển, vì suy nghĩ pháp môn kia 100%.

Thầy đâu trò đó

Hỏi:

Quy y với thầy, phải theo pháp của thầy không? Như thầy không thích chỗ nào thì đệ tử không được đến chỗ đó, để cho đúng câu “thầy đâu trò đó”. Xin Sư Phụ khai thị?

Đáp:

Không phải vậy! Theo giới luật nhà Phật, thầy bổn sư xuống tóc cho đệ tử, đệ tử Tăng ở với bổn sư trong 10 năm, rồi lìa bổn sư thu đệ tử xuất gia; đệ tử Ni phải 12 năm được lìa bổn sư.

Thầy quy y cho đệ tử là thay mặt cho Tam Bảo, để chứng minh Phật tử này đã quy y Tam Bảo; chứ không phải là tài sản của thầy đó! Nếu cho là đệ tử riêng của mình thì không đúng với nhà Phật.

Gần ngoại đạo – Mắc nợ – Nhiễm

Hỏi:

Không gần với ngoại đạo, có đúng không?

Đáp:

Không phải vậy! Mình có thể làm bạn với nhau, nhưng mình không theo đạo đó, không phải cần xa người ngoại đạo. Tất cả Phật tánh chúng sanh đều bằng nhau.

Hỏi:

Có người đang mắc nợ đem tiền cúng chùa, khuyên họ không nên đem tiền cúng chùa. Vậy có được không?

Đáp:

Được! Theo giới luật nhà Phật, hỏi những giá nạn với người muốn xuất gia: “Hiện nay có thiếu nợ ai không?”, nếu có thiếu nợ thì không cho xuất gia.

Hỏi:

Thế nào là nhiễm và không nhiễm?

Đáp:

Có sở trụ là nhiễm, vô sở trụ là không nhiễm. 6 căn là nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý; như nhãn căn thấy cái tách cho là đẹp, hay thấy người ta mặc đồ cho là đẹp, như vậy là nhiễm.

Khán thoại đầu hay hỏi câu thoại

Hỏi:

Trước kia con niệm Phật đến chỗ lặng lẽ từ sáng tới chiều, lúc nhớ lại thắc mắc tại sao không nhớ chuyện gì. Từ đó hỏi nhưng các thầy không biết, rồi con theo Lục Diệu Pháp Môn thực hiện một thời gian cũng đến đó. Trong Lục Diệu Pháp Môn có chỗ tùy tức, có lúc khởi thưa, trong lúc ấy thấy khó, nên con tìm Pháp Tổ Sư thiền để tu.

Con tham thiền đến chỗ tịch lặng, có khi đề khởi câu thoại đầu lúc được lúc không. Trong lúc lặng lẽ con đã hội và nhìn được hết tâm con. Công phu của con là khán thoại đầu hay hỏi câu thoại?

Đáp:

Lục Diệu Môn là pháp tu của Tiểu thừa, bây giờ mình tu là Đại thừa, như Tịnh Độ là Đại thừa,… Theo giới luật nhà Phật, nếu Đại thừa dạy người ta tu Tiểu thừa là có tội. Như giới Bồ Tát nói: “Đại thừa dạy người tu Tiểu thừa là phạm giới Bồ Tát”.

Pháp Bảo Đàn nói: “Tổ Sư thiền là Tối Thượng thừa”, siêu việt tam thừa (Tiểu thừa, Trung thừa, Đại thừa). Trong Đại Thừa Tuyệt Đối Luận nói rõ biểu đồ 4 thừa.

(4 thừa Phật Giáo……………….trang 10).

Hành sai 5, 6 phần - Thấy hình tướng

Hỏi:

Hồi sáng có một vị lên trình công phu, Sư Phụ nói công phu ông ấy chỉ đúng năm sáu phần. Vậy chỗ đúng đó là do từ cạn vào sâu năm sáu phần hay ông ta hành sai chỉ đúng năm sáu phần?

Đáp:

Đường lối thực hành đúng, nhưng cách trình không đúng. Có cảnh giới gì đều là vọng, cho đến chứng Thánh chấp vào Niết Bàn Tiểu thừa cũng là vọng. Cho nên, Phật quở A La Hán không chịu bỏ A La Hán để tiến lên Đại thừa.

Hỏi:

Con đề câu thoại đầu lên, thấy hình tướng như thác đổ, nên không biết giăng mùng trải chiếu. Vậy hiện tượng ấy là gì?

Đáp:

Đó là một cảnh giới, bất cứ hiện cảnh giới gì đều là vọng; mặc kệ đừng để ý tới, cứ hỏi và nhìn tiếp tục.

Thiền có danh Phật – Ý chí và nguyện lực

Hỏi:

Ban đầu con niệm Phật, thời gian sau tham thiền, nhưng lại có hồng danh Phật nổi lên. Vậy đó như thế nào?

Đáp:

Vì theo thói quen niệm Phật mạnh hơn tham thiền, nên hiện lên câu danh hiệu Phật. Ngài Lai Quả nói: “Tham thiền là việc mới, niệm Phật là việc cũ; nếu việc mới mạnh một ngày, thì việc cũ yếu đi một ngày”. Cho nên, tham thiền từ từ sẽ quen. Cần phải hỏi và nhìn tăng thêm thì niệm Phật sẽ bớt.

Hỏi:

Tin tự tâm, nên con chú tâm vào; vậy ý chí và nguyện lực có phải tâm của mình không?

Đáp:

Cô tin có Phật tánh không?

Có.

Phật tánh có thể giảm bớt không?

Không.

Phật tánh có gián đoạn không?

Không.

Vậy cô đã tin tự tâm đầy đủ, tại sao nói không tin? Phật tánh của cô với Phật tánh của Phật Thích Ca bằng nhau, nếu có kém một chút thì có thể giảm bớt. Cho nên tất cả năng lực thần thông bằng nhau. Phật tánh không gián đoạn thì bây giờ cô cũng đang là Phật, nếu không phải thì bị gián đoạn.

Phật Thích Ca dùng ra hết năng lực thần thông, cô dùng ra không được hay dùng ra rất ít, vì bệnh chấp thật của cô còn nặng. Tham thiền sẽ dần dần dùng ra, do cái biết bộ óc làm chướng ngại cái biết của Phật tánh. Giữ được nghi tình (không hiểu không biết) chấm dứt tìm hiểu biết, suy nghĩ biết, ghi nhớ biết. Cuối cùng hiện lên cái biết Phật tánh.

Cái biết Phật tánh có phải là tâm không?

Chính tâm có tánh giác ngộ nên gọi là Phật tánh, tâm khắp hư không chẳng có khứ lai nên gọi là Như Lai, tâm trống rỗng vô sở hữu nên gọi là Tánh không, tâm khắp thời gian không gián đoạn nên gọi là Niết Bàn. Bất cứ danh từ nào đều diễn tả thể dụng của tâm.

Nghiệp mình phải trả hay tu sai

Hỏi:

Chưa tham thiền thì ít bệnh, sau tham thiền thì bệnh nhiều; là nghiệp mình phải trả hay tu sai?

Đáp:

Có nghiệp nhân phải chịu nghiệp quả, ấy là nhân quả. Nếu quyết tử tham thiền thì tâm lực ngày càng mạnh thêm, có thể sửa lại nhân quả. Như trước kia làm ác, đáng lẽ khổ quả đến; làm thiện thì tâm lực mạnh, thiện quả đến trước khổ quả dời lại sau. Nếu cứ tăng làm thiện thì quả khổ ẩn sâu, mình làm ác nhiều hơn thiện thì khổ đến liền.

Ba đời nhân quả là nhân quả kiếp trước, kiếp này, kiếp sau; có thể đến 10 kiếp. Trước kia không tu nhưng quả khổ chưa đến, hay quả thiện đến trước. Không phải tu là bị quả ác?

Có phải tu là hết cái quả khổ không?

Không phải hết, mà cái quả khổ lui về sau; cái nhân không thể hết.

Nhức đầu – Thông kinh – Biết tiến bộ

Hỏi:

Tham thiền hay nhức đầu phải máu lên không?

Đáp:

Tất cả bệnh là do nghiệp nhân, nếu sửa lại nghiệp nhân thì bệnh sẽ hết dần. Do tham thiền có nghi tình ảnh hưởng không sao, cơ thể bệnh phải đi thầy thuốc để chữa bệnh.

Hỏi:

Kiến tánh được thông kinh điển không?

Đáp:

Ông cần lo kiến tánh, chứ đừng lo sau khi kiến tánh mà không biết! Kiến tánh thì cái gì cũng biết, tức là đoạn dứt nghi căn. Bây giờ không biết nên có nghi. Như trên mặt trăng mặt trời có một chút không hiểu mới nghi. Khắp không gian chỗ nào cũng hiểu thì hết nghi.

Hỏi:

Tham Tổ Sư thiền sao biết mình hành đúng hay không và tiến bộ hoặc không tiến bộ?

Đáp:

Nghi tình là không hiểu không biết, nếu hỏi và nhìn song song để giữ nghi tình. Giữ được nghi tình thì không biết, làm sao biết đúng hay không đúng! Nếu biết đúng và không đúng là biết rồi. Không giữ nghi tình thì còn biết, không phải tham thiền.

Công phu miên mật là tiến bộ, như ngày đêm công phu 24/24 là đến thoại đầu; đến thoại đầu sắp kiến tánh.

Tham thiền có nghi tình 1 phút, mỗi ngày nghi tình tăng 1 phút thì 4 năm đến thoại đầu sẽ kiến tánh, nếu mỗi ngày nghi tình tăng ½ phút thì 8 năm đến thoại đầu sẽ kiến tánh, nếu mỗi ngày nghi tình tăng ¼ phút thì 16 năm đến thoại đầu sẽ kiến tánh. Mỗi ngày nghi tình tăng ít thì lâu đến thoại đầu, mỗi ngày nghi tình tăng nhiều thì mau đến thoại đầu.

Sơ ư văn trung…

Hỏi:

Kính xin Sư Phụ khai thị bài kệ kinh Lăng Nghiêm Tông Thông:

Sơ ư văn trung

Nhập lưu vong sở

Sở nhập ký tịch

Động tịnh nhị tướng

Liễu nhiên bất sanh

Như thị tiệm tăng

Vô sở văn tận

Tận văn bất trụ

Giác sở giác không

Không giác cực viên

Không sở không diệt

Sanh diệt ký diệt

Tịch diệt hiện tiền.

Đáp:

Quan thế Âm diễn tả quá trình tu của mình là văn, tư, tu. Ban đầu ở nơi nghe, nhập thánh lưu quên sở nghe. Sở nghe đã hết, lúc đó 2 tướng động và tịnh đều không sanh khởi. Sự tu tiến tới thì năng nghe và sở nghe đều hết, chẳng trụ nơi hết. Mặc dầu, chẳng trụ nơi hết, nhưng có cảm giác thì có năng giác sở giác.

Đến đây năng giác sở giác cũng không thì không giác cực viên, nhưng còn có cái không. Năng không sở không cũng diệt thì chẳng có cái gì để diệt. Cho nên, tất cả sanh và diệt đã diệt xong thì tịch diệt hiện tiền, tức là tự tánh hiện ra.

Tánh nghe và tánh thấy

Hỏi:

Tánh nghe và tánh thấy có khác nhau không? Nên dùng chỗ nào để tu hành?

Đáp:

Tánh nghe và tánh thấy không khác; tánh nghe, tánh thấy, tánh ngửi, tánh nếm, tánh xúc, tánh biết đều là dụng của tâm. Do lục trần có khác, thành ra chia làm 6 thứ để đối với trần. 5 thứ trước là ở trước mắt là sắc, thinh, hương, vị, xúc. Cho nên gọi là tiền trần.

Pháp trần không phải ở trước mắt, mà ở xa, ở quá khứ, ở vị lai thì dùng ý căn (ý thức, tánh biết). Trong kinh Lăng Nghiêm giải thích rất kỹ. Đó là theo lục trần mà phân ra nhiệm vụ, chỉ là một thứ, chứ không có 6 thứ. Như mình thấy sắc đó có tiếng thì thấy nghe cùng một lượt, nếu có tỏa ra mùi hương cũng là một lượt, hay là lúc ấy tay mình đụng cái đó thì 4 tánh cùng một lượt.

Như tánh thấy, tánh nghe, tánh ngửi, tánh xúc cùng một lượt, như vậy đâu phải một thứ! Cùng một lượt thì không khác; tức là cái dụng của tâm. Vì tâm khắp không gian thời gian thì không sanh diệt, nên dụng cũng không sanh diệt. Cho nên, kinh Lăng Nghiêm giải thích những tánh ấy tồn tại vĩnh viễn. Xác thân này chết, tánh thấy, tánh nghe, tánh ngửi,… vẫn tồn tại vĩnh viễn không chết mất.

Hỏi:

Nhờ tâm sáng mà thấy tánh phải không?

Đáp:

Không phải, vì tâm không có sáng tối; bây giờ mình dùng được là do kiến lập sở hữu của mình, thành ra có chướng ngại. Tâm là vô sở hữu (trống rỗng), nếu có kiến lập thì không còn trống rỗng.

Tâm sáng thấy tánh – Kiến tâm

Hỏi:

Tại sao không gọi là kiến tâm, mà gọi là kiến tánh?

Đáp:

Vì ông chấp danh từ, cho tâm và tánh khác nhau; Phật tánh, Tự tánh, Bản tâm đều là bất nhị. Do cái dụng nên có nhiều danh từ. Như dụng khắp hư không chẳng có khứ lai nên gọi là Như Lai, để diễn tả không có khứ lai, chỉ là đúng như bản lai. Khắp thời gian không có gián đoạn, tức không có sanh diệt, nên gọi là Niết Bàn. Vì trống rỗng không dính mắc cái gì, nên gọi là vô trụ hay là tánh không. Tâm này có tánh giác ngộ nên gọi là Phật tánh.

Danh từ có thể đặt ra nhiều, nhưng bản thể không khác; luôn cả cái biết nhiều thứ, nhưng bản tri không thể hai được. Đừng đuổi theo danh từ, phải biết nguồn gốc là vô sở hữu. Hiện giờ ông quỳ, nếu không có chỗ trống rỗng thì ông quỳ ở đâu? Phải nhờ chỗ trống rỗng thì có chỗ để quỳ.

Tôi với ông nói chuyện phải nhờ trống rỗng, đang dùng tâm mình; nhưng mình không chịu nhìn nhận, lại đi tìm các danh từ. Danh từ ấy không có thật, mà trước mắt cái thật là ông đang dùng trống rỗng của tâm. Kỳ thật, ông không lúc nào mà không dùng, ăn cơm, mặc áo, tiếp khách, làm việc,… suốt ngày đêm, cho đến chân trời góc biển đang dùng; dẫu cho chết cũng đang dùng.

Nhưng đang dùng thì ông lại bỏ, lại tìm những danh từ mà không có gì. Tâm là một danh từ mà ai cũng nói được, tâm là thế nào đâu có biết! Bây giờ ông cứ hỏi và nhìn thì tự động quét sạch biết và không biết của bộ não, bản tâm toàn diện hiện ra, gọi là kiến tánh thành Phật. Ông nói kiến tâm cũng được, vì có danh từ là minh tâm kiến tánh, chứ không phải kiến tánh mà không được minh tâm!

Sao cần có nhục thể mới tu hành được?

Hỏi:

Nhục thể của con người thường gây trở ngại, tại sao con người cần có nhục thể mới tu hành được? Còn người quá vãng rồi thì không tu hành được?

Đáp:

Nhục thể không phải chướng ngại, do chấp nên mới có chướng ngại; như tâm ông chấp thật nên có chướng ngại, nếu không chấp thật thì không có chướng ngại, cái gì vẫn y như cũ.

Kinh Pháp Hoa nói: “Pháp đó trụ nơi pháp, tướng thế gian thường trụ”, nghĩa là pháp nào trụ nơi pháp đó, như pháp nhục thân trụ theo pháp nhục thân; pháp sanh trụ nơi pháp sanh; pháp diệt trụ nơi diệt; pháp tách trụ nơi tách; pháp bình trụ nơi bình.

Cái gì vẫn y như cũ, đừng đem ý mình xen vô cho là vậy mới đúng, cho là vậy không đúng. Nếu không có ý mình xen vô thì nhục thân chẳng có chướng ngại. Ông cho chướng ngại nên mới có chướng ngại. Cho nên, tham thiền là hỏi và nhìn không cho ý niệm nổi lên thì không có chướng ngại.

Tăng Chí Thường được Lục Tổ khai thị

Hỏi:

Tăng Chí Thường học đạo với Hòa Thượng Đại Thông nhưng chưa kiến tánh, rồi đến Lục Tổ khai thị bài kệ:

Không thấy pháp còn chấp thấy không,

Cũng như mây án mặt trời Đông.

Không hay một pháp không còn biết,

Chẳng khác nghĩa quang chớp nửa không.

Chỗ biết thế này còn tạm phải,

Nhận lầm phương tiện khác tình không.

Lỗi thay chỗ ấy ngươi liền biết,

Tự tánh linh quang hiện tỏ cùng.

Kính xin Sư Phụ nhận xét bài kệ trên?

Đáp:

Bài kệ này dịch chưa đúng, vì còn tư tưởng chấp thật. Theo bản hán văn:

Bất kiến nhất pháp tồn vô kiến,

(Chẳng thấy một pháp thành vô kiến),

Đại tự phù vân giá nhật diện.

(Như mây đen che khuất mặt trời). Mặt trời luôn chiếu không bao giờ ngưng, vì mây đen che khuất mới không thấy mặt trời.

Bất tri nhất pháp thủ không tri,

(Chẳng biết một pháp thành vô tri). Con người chết, tánh biết, tánh thấy, tánh nghe,… tồn tại vĩnh viễn. Vì người này chấp thật cho là bị mất.

Hườn như thái hư sanh thiểm diệm.

(Lại như hư không sanh ra điện chớp).

Thử chi tri kiến miết nhiên hưng,

(Như thế vẫn còn chấp tri kiến), không phải không có tri kiến.

Thố nhận hà tằng giải phương tiện.

(Nhận lầm chưa hiểu thấu phương tiện).

Nhữ đương nhất niệm tự tri phi,

(Ngươi phải trong niệm tự biết quấy),

Tự kỷ linh quang thường hiển hiện.

(Ánh sáng tự tánh thường hiển hiện). Aùnh sáng tự tánh giống như mặt trời luôn luôn hiển hiện, ban đêm không thấy mặt trời, không phải do mặt trời không chiếu, vì bị trái đất che khuất. Do mình chấp sanh kiến giải, cho nên tự tánh bị che khuất, chứ không phải ánh sáng tự tánh có ngưng chiếu. Thân mình chết nhưng tự tánh vẫn còn chiếu.

Duy Ma Cật quở Xá Lợi Phất

Hỏi:

Duy Ma Cật là cư sĩ sao dám quở Xá Lợi Phất đang ngồi im lặng trong rừng và ông cho rằng: “Tâm trụ pháp ấy là mình trói lấy mình”. Xin Sư Phụ khai thị?

Đáp:

Duy Ma Cật không những quở Xá Lợi Phất đã chứng quả A La Hán của Tiểu thừa, mà các vị Bồ Tát của Đại thừa cũng bị quở. Phàm có chỗ trụ đều bị quở, vì bản thể trống rỗng vô sở hữu không có chỗ để trụ nên gọi là vô sở trụ. Lục Tổ nói: “Lấy vô trụ làm gốc”, Duy Ma Cật nói: “Từ gốc vô trụ lập tất cả pháp”. Tất cả pháp đều nhờ vô trụ sanh khởi cái dụng.

Ví dụ tay là bản thể vô trụ hoạt bát vạn năng, lấy mặt kiến, khăn, tách,… đều được. Hoạt bát vạn năng là không trụ chỗ nào, nếu trụ vào mặt kiến thì hoạt bát vạn năng bị đánh mất, lấy cái gì không được. Tham thiền là dùng nghi tình quét sở trụ ra thì khôi phục lại bản tánh vô trụ, nên dùng cái gì cũng được.

Cái này là pháp có, nếu trụ nơi không cũng làm mất hoạt bát vạn năng của bản tánh, thì lấy cái gì cũng không được. Cho nên, cái không này cũng phải quét. Kinh Kim Cang nói: “Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm”, sanh kỳ tâm là dùng, nhưng vô sở trụ mới dùng được. Có sở trụ là bị mắc kẹt.

Không phải đạo Phật thực hành thiền

Hỏi:

Người theo tôn giáo khác, thực hành Tổ Sư thiền thì tôn giáo mình có chướng ngại gì không?

Đáp:

Không có chướng ngại, tất cả chúng sanh động vật, con người của các tôn giáo đều cùng một tâm. Phật Giáo nói là tôn giáo thì không đúng. Tất cả kinh điển của Phật đều muốn hiển bày tâm, loài nào có tâm là ở trong Phật Giáo. Tất cả tôn giáo, nhà khoa học, triết học đều ở trong tâm này.

Cho nên, Phật Giáo không bài xích tôn giáo nào cả, vì tất cả đều có tâm. Tôn giáo có bài xích tôn giáo khác của mình. Tâm có tánh giác ngộ nên gọi là Phật tánh, chữ “Phật” nghĩa là giác ngộ, chứ không phải là cái gì! Người ta hiểu lầm cho Phật là một thần linh, giống như các tôn giáo khác có sức bảo vệ, ban phước người ta.

Phật không phải như vậy. Phước hay họa là do tự mình làm ra, Phật không thể ban phước cho người, cũng không thể gán tội cho người. Không phải không tin tôi phạt xuống địa ngục, nếu tin tôi cho lên Thiên Đườøng. Người không tin Phật, nếu có xuống địa ngục, Phật còn xuống địa ngục đưa họ lên. Vậy đâu có phạt ai xuống địa ngục!

Nhưng Phật không ban phước cho người nào, phước đó là người ấy tự tạo, gọi là tất cả do tâm tạo. Người nào tạo nghiệp địa ngục thì phải xuống địa ngục.

Học tham thiền được chỉ người biết không

Hỏi:

Được học pháp tham Tổ Sư thiền rồi, có được phép chỉ lại cho người khác biết không?

Đáp:

Chỉ được nhưng phải đúng, nếu không đúng có hại cho người thì có tội. Điều thứ nhất trong Đường Lối Thực Hành Tham Tổ Sư Thiền là vô sở đắc, vô sở cầu, vô sở sợ. Bất cứ làm việc gì có hại đến người thì có tội.

Cơ co giựt, sức khỏe yếu hay tham thiền

Hỏi:

Tham thiền một thời gian, cơ bắp con bị co giựt và có lúc đi đường không biết đi đâu, một hồi lâu nhớ lại. Vậy làm con hoang mang không biết sức khỏe yếu hay do tham thiền có?

Đáp:

Tất cả thiền khác cũng có tình trạng như vậy, khi bớt vọng tưởng. Cảnh giới ấy như điện giựt, kiến bò, cứng mình, mình mềm, thân lạnh, thân nóng,… nhiều thứ cảm giác. Nhưng cảm giác đó là sai lầm, mặc kệ không để ý đến nó thì sẽ tự hết.

Đang lái xe ngoài đường, có nghi tình không thấy xe cộ, nhưng không bao giờ bị đụng xe. Nếu có sợ tức là biết thì có thể xảy ra tai nạn. Cho nên, tập tham thiền không nên tập trong lúc đang làm việc. Tập tham thiền lúc không làm việc.

Như mỗi ngày làm việc 8 giờ, còn lại 16 giờ để tập tham thiền; khi 16 giờ đã quen thuộc thì lúc làm việc tham thiền tự động. Đang đi mà nghi tình nổi lên làm cho mình không biết đi đâu, việc này không có sao. Pháp môn này là đưa mình đến tự do tự tại, công việc đó có chậm trễ cũng không hại gì!

Giới Bồ Tát xuất gia và giới Bồ Tát tại gia nói: “Nếu mình đã thọ giới Bồ Tát đang đi trên xe, thấy người bị tai nạn dưới đường không có người giúp đỡ; mình phải xuống xe để cứu người, cứu xong rồi tìm xe khác đi tiếp. Nếu không như vậy thì phạm giới Bồ tát”. Như vậy tự nhiên việc của mình bị chậm trễ, nhưng không sao.

Bản lai diện mục của Thượng tọa Minh

Hỏi:

Không nghĩ thiện không nghĩ ác, lúc đó là cái gì bản lai diện mục của Thượng tọa Minh?

Đáp:

Trên là câu thoại đầu để tham, hỏi câu đó là kích thích một niệm không biết, nhìn chỗ không biết; chứ không phải bảo người ta đừng nghĩ thiện đừng nghĩ ác. Bản tâm là không phải thiện, không phải ác.

Cho nên, lúc đó không có thiện ác nổi lên, bản lai diện mục (tự tánh) là thế nào? Câu này là mình tự hỏi, không phải suy nghĩ thiện ác; suy nghĩ là sai lầm. Khỏi cần suy nghĩ, lại chấm dứt suy nghĩ.

Vì vậy, nói “chẳng nghĩ thiện, chẳng nghỉ ác”, do Lục Tổ lập ra câu thoại đầu. Chính nghi tình là chấm dứt suy nghĩ biết, tìm hiểu biết, ghi nhớ biết. Có người lấy câu này làm câu thoại đầu để tham, nhưng người ấy lấy tên mình thay thế cho Thượng tọa Minh.

Có cái thấy biết chân thật không

Hỏi:

Thế gian có cái thấy biết chân thật không?

Đáp:

Biết thì không đúng, vì pháp môn này dùng cái không biết để tu; tức là giữ nghi tình không hiểu không biết. Nếu có khám xét là sai lầm, vì tìm hiểu để biết. Cứ hỏi và nhìn để giữ niệm không hiểu không biết, hỏi và nhìn song song.

Đến thoại đầu là Công phu 24/24 sắp kiến tánh. Tham thiền có nghi tình một ngày chỉ được 1 phút, mỗi ngày nghi tình tăng 1 phút thì 4 năm đến thoại đầu, mỗi ngày nghi tình tăng được ½ phút thì 8 năm đến thoại đầu, mỗi ngày nghi tình tăng ¼ phút thì 16 năm đến thoại đầu. Tùy theo công phu của mình tiến triển, chứ không thể hỏi chừng nào đến thoại đầu.

Chứng minh – Tham và niệm

Hỏi:

Vậy có cần người chứng minh không?

Đáp:

Không cần ai chứng minh mà tự mình thực hành đúng, như mình muốn đi thành phố Hồ Chí Minh phải đi. Nếu không đi mà cứ nói làm sao đến được? Mình đi phương tiện nào cũng sẽ đến, không bao giờ có đi mà không đến; chỉ đi sai đường thì không thể đến.

Hỏi:

Tham thoại đầu và niệm thoại đầu khác nhau như thế nào?

Đáp:

Niệm thoại đầu là không có thắc mắc (nghi tình), tham thoại đầu có thắc mắc là không hiểu không biết.

Hỏi:

Lúc đi chợ con đề câu thoại đầu lên, vậy tham hay niệm?

Đáp:

Đề khởi câu thoại đầu là niệm, nhìn chỗ không biết là tham. Tham thiền phải có hỏi có nhìn.

Chết về đâu? – Hiện tướng – Nấu ăn

Hỏi:

Tham thiền chưa kiến tánh, chết đi về đâu?

Đáp:

Chưa kiến tánh phải luân hồi theo nghiệp đi đầu thai. Kiến tánh thì sanh tử tự do, cũng không đi về đâu. Vì bản thể của tâm khắp không gian không có khứ lai, cho nên gọi là Như Lai. Nếu có đi về đâu chưa phải kiến tánh, vì còn có chỗ; tức là không cùng khắp không gian.

Hỏi:

Chúng sanh có hình tướng khác nhau, vì có tâm niệm khác nhau, cho nên hiện ra hình tướng như vậy, có đúng không?

Đáp:

Không phải! Hình tướng là do mình tạo, giàu sang hay nghèo khổ cũng do mình tạo,… Cho nên nói: “Tất cả do tâm tạo”.

Hỏi:

Thế nào nấu ăn cũng tham thiền?

Đáp:

Không những nấu ăn, mà giặt đồ cũng tham thiền, hay làm thợ hồ thợ mộc đều như vậy. Đến công phu tham thiền tự động thì lúc nào cũng tu, như cô Hằng Thiền đang làm thợ may đang tham thiền, các vị khác đang lái xe cũng đang tham thiền.

Hỏi:

Khi chưa ngộ thì người đuổi theo pháp, ngộ rồi thì pháp theo người. Xin Sư Phụ khai thị?

Đáp:

Đã ngộ rồi làm chủ cho mình thì pháp theo người, chưa ngộ nên mình chưa làm chủ được thì người đuổi theo pháp, tức bị cảnh chuyển.

Cho nên, có câu: “Nếu được chuyển vật tức đồng Như Lai”. Bị cảnh chuyển là mình thấy cái nào tốt ưa thích, cái nào xấu chê bai tức đuổi theo pháp.

Đuổi theo pháp – Nhìn thoại vỉ

Hỏi:

Đề câu thoại đầu lên rồi nhìn, vậy có phải nhìn câu thoại vỉ không?

Đáp:

Bắt đầu tham thiền là lìa thoại vỉ chưa đến thoại đầu, còn đang đi ở giữa đường. Ví dụ cây viết cho ý thức, đầu trên là thoại đầu, đầu dưới là thoại vỉ, từ thoại vỉ đến thoại đầu là đường đi ý thức. Ý thức có mặt biết và có mặt không biết. Dùng mặt biết tu gọi là Như Lai thiền, dùng mặt không biết tu gọi là Tổ Sư thiền. Hai cách tu này cuối cùng đều đến thoại đầu.

Nhưng bây giờ chưa đến thoại đầu thì vọng niệm thường khởi lên, vọng niệm xen lộn với nghi tình; đến thoại đầu là hoàn toàn không có vọng niệm, tức là không khởi niệm nào, cũng gọi là vô thỉ vô minh, đầu sào trăm thước, nguồn gốc ý thức. Đến chỗ này là đường đi ý thức đã hết, cho nên chỗ này tiến lên một bước là lìa khỏi ý thức. Sát na lìa khỏi ý thức gọi là kiến tánh thành Phật.

Đề và nhìn liên lục – Thấy sát na

Hỏi:

Đề câu thoại đầu liên tục và nhìn liên lục hay có cách khác?

Đáp:

Đề câu thoại đầu liên tục và nhìn liên tục, hai thứ cùng một lượt.

Hỏi:

Mộng Du Tập của ngài Hám Sơn nói: “Cổ Đức nói, ngộ pháp vô sanh thì thấy sát na”. Xin Sư Phụ khai thị?

Đáp:

Sát na là thời gian ngắn, ngày đêm là 24 giờ; thời gian không phải 24 giờ, đó là do con người phân ra. 1 giờ phân thành 60 phút, 1 phút phân làm 60 giây, nhà Phật đem 1 giây chia thành 60 sát na. Thời gian sát na rất nhanh nên bộ óc khó tưởng tượng. Khi nói hiện tại 1 sát na thì sát na đó đã qua, tức hiện tại không thể thành lập. Hiện tại không thành lập làm sao thấy được?

Như toán học có chia hoài thì vẫn còn, ví dụ đem 1 sát na chia làm 60 A, 1 A chia làm 60 B, 1 B chia làm 60 C; tôi chỉ chia 3 lần, khi tôi nói hiện tại 1 C thời gian, nói chưa dứt thì đã qua mấy trăm mấy ngàn C rồi. Hiện tại không thể thành lập thì quá khứ, vị lai cũng không thành lập; thời gian đó chỉ con số, không biết thật tế.

Người đã kiến tánh thì sự hiểu biết khắp thời gian, cho nên chia nhỏ cách mấy vẫn ở trong đó rõ ràng. Bởi vì việc ấy tự động, không phải dùng bộ óc tìm hiểu; bây giờ dùng bộ óc tìm hiểu. Một sát na tìm hiểu không ra, nếu chia thêm nữa làm sao tìm ra được? Thời gian thật tế thì vô duyên tri rõ ràng, bất cứ chia đến mức nào cũng rõ ràng. Vì cái biết này tự động, không phải dùng cái biết bộ óc tìm hiểu.

Cái biết này đã sẵn từ hồi nào rồi, cho nên không thể nói là sắp biết. Nếu sắp biết thì có gián đoạn, như mặt trời không thể nói là sắp chiếu. Nói trời gần sáng thì mặt trời sắp chiếu không đúng với thật tế. Vì mặt trời không có ngưng chiếu làm gì có sắp chiếu. Cái biết (bản tri) của chúng sanh cũng vậy, đâu có sắp biết mà nói ngưng biết!

Mặc dầu, có cái biết đó ứng dụng hàng ngày, nhưng chẳng tự biết. Người kiến tánh thì cái biết tự động luôn luôn khắp không gian khắp thời gian, chứ không phải dùng cái biết bộ óc mới biết được; khỏi cần dùng mà nó tự dùng.

Ví dụ cảm giác lớp da, nhà sinh lý học nói là xúc giác, nhà Phật nói là xúc trần, nhưng chỉ lấy cái xúc để diễn tả. Sự thật, có xúc hay không xúc nó đều biết. Cái xúc giác cùng khắp toàn thân của cơ thể, như tiếp xúc ngón tay nhưng cùng cơ thể đều biết. Không tiếp xúc nó cũng biết vậy.

Nếu không biết thì tại sao biết không tiếp xúc? Chứ không phải không tiếp xúc thì nó ngưng làm việc. Vì cái biết đó luôn luôn sẵn sàng. Như ban đêm ngủ mê, có muỗi cắn chỗ nào thì cũng tự động gãi ngay chỗ ấy. Cho nên, người kiến tánh thì cái biết tự động, từ sát na chia nhiều lần nhỏ nữa thì cũng tự động biết. Còn những người thường không biết.

Hỏi:

Sao trong này có ý ngược phần trước: Cổ Đức nói “Người ngộ vô sanh thấy sát na, nhưng đã ngộ vô sanh lại có sát na nào có thể thấy! Nếu có thấy sát na thì chẳng thể ngộ vô sanh. Nay sao lại nói người ngộ vô sanh thấy sát na? Thế thì, vô sanh và sát na là một hay khác? Phật y nơi bất sanh thuyết sát na thì chẳng phải khác”. Tổ sư nói: “Ngộ vô sanh mới thấy sát na thì vô sanh và sát na chẳng phải một, nếu lìa một và khác mà cầu thì ý vô sanh cũng là cột cột lừa”?

Đáp:

Phải rồi! Vì dùng phương tiện muốn cho người phàm phu hiểu được một phần nào, nên kiến lập sát na. Do thế gian đã biết danh từ sát na, sát na kiến lập rồi mới có. Phật pháp không thể kiến lập, luôn cả hư không còn không thể kiến lập, huống là sát na!

Một ngày có 24 giờ là do người kiến lập, 1 giờ có 60 phút, 1 phút có 60 giây, 1 giây có 60 sát na đều do kiến lập. Kiến lập là không thật tế, thật tế không có kiến lập. Chư Tổ kiến lập rồi sợ chúng sanh chấp, nên phải phủ nhận sự kiến lập. Cho nên, Phật pháp có lập và phá.

Đối với hạ căn chỉ có lập, nhưng không phá. Đối với trung căn lập rồi phá. Đối với thượng căn không lập không phá, vì không có gì để lập. Nếu chấp kinh của Phật là chơn lý thì nghịch với ý Phật. Phật rất sợ người ta chấp vào lời của Phật, cho nên Phật phủ nhận.

Cuối cùng, Phật nói: “Thuyết pháp 49 năm, chưa từng nói một chữ”. Kinh Kim Cang nói: “Ai nói Như Lai thuyết pháp, người ấy phỉ báng Phật”. Tất cả nói được là phương tiện, không phải thật tế; thật tế không thể nói được. Cho nên, phải dạy chúng sanh cách tu tự chứng tự ngộ, chứ không phải Phật ngộ rồi nói cho chúng sanh biết. Vậy thì, chúng sanh khỏi tu!

Vào hư không và chết tan nát

Hỏi:

Chỗ lọt vào hư không và chết cho tan nát, có phải là một không?

Đáp:

Phải! Đó là ngài Lai Quả thí dụ, ngộ gồm có: Đại tử đại hoạt và tiểu tử tiểu hoạt. Kỳ thật, đang ở trong hư không, chứ có lọt ra ngoài hư không đâu! Chết còn xác hay chết hết xác cũng là thí dụ, không phải thật tế, tức là không trụ chỗ nào, cảnh giới ngộ cũng không được trụ. Cho nên, nói là ngộ rồi đồng như chưa ngộ.

Bị chết giấc – Không biết xuất gia

Hỏi:

Phật Thích Ca lúc gần đắc đạo cũng bị chết giấc, việc chết đó có giống không?

Đáp:

Chết là tất cả hiểu biết và không biết của bộ óc chết, không phải tắt hơi thở chết, hay là bất tỉnh mà chết. Sống lại là biết Phật tánh hiện lên, chứ không phải cái biết của bộ óc.

Hỏi:

Tại sao lúc Phật còn làm thái tử biết xuất gia, chúng con cũng là con người như ngài mà không biết xuất gia?

Đáp:

Phật Thích Ca đã thành Phật từ đời nào rồi (phẩm Như Lai Thọ Lượng trong kinh Pháp Hoa), ba ngàn mấy năm trước là thị hiện. Thị hiện đản sanh rồi tu thành Phật đến nhập Niết Bàn. Gồm có 8 giai đoạn thị hiện. Như Phật Thích Ca ở cõi Ta Bà thành Phật đang giảng kinh Pháp Hoa nói “vô trần thế giới cũng có hóa thân của Phật Thích Ca đang giảng kinh Pháp Hoa, đếm không hết mà đồng thời không phải có trước sau”. Đó là đều thị hiện.

Có người Hỏi: Phật đản năm nay 2541 là đúng, hay kinh Pháp Hoa nói vô số kiếp là đúng?

Tôi nói, đúng thì cái nào cũng đúng, không đúng thì cái nào cũng không đúng. Phật Thích Ca đã tự nói là vô thỉ, tức là không có bắt đầu. Cho nên, Phật đản sanh cũng không có bắt đầu, tất cả không có bắt đầu, không có kiến lập được. Vì vậy, tất cả là phương tiện, nói đúng cũng được, nói không đúng cũng được, không có tiêu chuẩn gì hết.

Bởi thế, Phật sợ mình chấp thật.

Lọt vào hư không mỗi lần dài hơn

Hỏi:

Lọt vào hư không mỗi lần dài hơn một chút có phải là tiểu tử không?

Đáp:

Không phải! Lọt vào hư không chỉ là phương tiện để thí dụ cho người ta biết phần nào tiểu ngộ và đại ngộ, để tăng cường lòng tin của hành giả tham thiền, không phải có đạo lý cao siêu để hiểu biết. Bây giờ mình cũng đang ở trong hư không, đâu có còn lọt vào gì nữa! Hư không là tâm của mình đang dùng, đó là thật tế.

Trụ chỗ không trụ gọi là chơn trụ

Hỏi:

An trụ tâm và hàng phục tâm, tâm là vô sở trụ, nhưng trụ chỗ không trụ gọi là chơn trụ. Xin Sư Phụ khai thị?

Đáp:

An trụ tâm và hàng phục tâm là ghi trong kinh Kim Cang. Những người có tư tưởng chấp thật thì giải thích theo chủ quan của mình, không biết ý của Phật trong kinh Kim Cang mà giải kinh là mâu thuẫn, nghịch với ý của Phật.

Ngũ Tổ giảng kinh Kim Cang cho Lục Tổ nghe đến câu “ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm” liền được ngộ đạo. Tham Tổ Sư thiền là hỏi và nhìn song song thì hàng phục tâm. Vì vọng tưởng hay nổi lên lăng xăng tìm hiểu, nên dùng nghi tình chấm dứt. Không biết thì làm sao để tìm hiểu! Vậy đã hàng phục tâm rồi.

Giữ được nghi tình thì tâm được an trụ. Dùng cái biết để tu là Như Lai thiền, thấy cái nào tốt dễ bị lôi kéo thì ham thích, thấy cái nào xấu dễ bị lôi kéo thì chê bai. Dùng cái không biết nên tốt đẹp không biết thì không ham thích, thấy cái nào xấu không biết thì không chê bai. Nếu giữ được nghi tình thì hàng phục tâm và an trụ tâm. Đó là việc thật tế.

Còn dùng lời nói để giải thích theo chủ quan của mình đặt ra, ấy là bậy. Ngài Lai Quả nói: “Nếu giữ được nghi tình thì giới định huệ đầy đủ tất cả”, nếu giữ được nghi tình thì công thương, kỹ nghệ,… pháp thế gian hay pháp xuất thế gian và tụng kinh, niệm Phật, bái sám,… đều ở trong đó. Tại sao? Vì mục đích tham thiền là phát hiện bản tâm. Phật nói: “Tất cả do tâm tạo”, như vậy không có cái nào ở ngoài tâm.

Ngài Long Thọ nói: “Hư không vô sở hữu, nhưng dung nạp và ứng dụng tất cả vật” để thí dụ tâm mình. Nếu dùng tất cả thì đâu còn cái nào ở ngoài! Tâm vốn là vậy, nên Phật Thích Ca gọi là pháp bản trụ. Theo danh từ thấy như nghịch nhau, kỳ thật đã vốn như vậy thì cần gì trụ với vô trụ! Trụ và vô trụ là tương đối.

Phàm có kiến lập là tương đối thì chẳng phải vô duyên tri, vô duyên tri luôn luôn khắp không gian thời gian. Nếu có trụ và không trụ thì không cùng khắp. Tất cả lời nói là phương tiện tạm thời của chư Phật chư Tổ. Cho nên, Phật rất sợ người ta chấp vào lời của Phật.

Như kinh Kim Cang ai cũng biết là Phật thuyết, nhưng Phật nói “ai nói Phật có thuyết pháp thì người ấy phỉ báng Phật”, phải mâu thuẫn không? Cũng như từ đêm Phật thành đạo đến Phật nhập Niết Bàn, Phật nói ta chưa từng thuyết một chữ. Vì thật tế không thể nói, phải ngộ mới được.

Có người cho kinh của Phật là chơn lý, Phật không kiến lập chơn lý. Không có vật gì kiến lập nên gọi là vô thỉ, cũng là nghĩa vô sanh tức không có sanh khởi. Nếu có sự sanh khởi thì có bắt đầu, tức là có kiến lập. Bất cứ cái gì không thể kiến lập, luôn chơn lý, luôn cả Phật cũng không kiến lập.

Không kiến lập chơn lý không phải không có chơn lý, pháp bản trụ là chơn lý rồi; nếu có kiến lập chơn lý là hai chơn lý, như Thiền tông nói là “trên đầu mọc thêm đầu” làm cho đầu bổn lai cực khổ, phải mời bác sĩ cắt bỏ. Tánh con người ham có sở hữu, nên phải kiến lập.

Nhưng bản tâm vô sở hữu dung nạp và ứng dụng, còn cái sở hữu thì chướng ngại dung nạp và ứng dụng. Cho nên, cần phải tu để bớt kiến lập sở hữu, bớt đến chừng nào sạch hết bằng như Phật thì dụng khắp không gian thời gian.

Bây giờ, mình cũng có cái dụng đó từ hồi nào (bản trụ), do tánh mình ham sở hữu thành chướng ngại; sở hữu nhiều chừng nào thì chướng ngại nhiều chừng nấy. Cho nên, dùng nghi tình quét sạch những cái đó. Tuy nói quét sạch nhưng khỏi cần quét, chỉ giữ được nghi tình thì tự động quét.

Muốn giữ nghi tình phải hỏi và nhìn, hỏi câu thoại là kích thích một niệm không biết, rồi nhìn chỗ một niệm không biết để giữ nghi tình. Thực hành rất đơn giản, nhưng hiệu quả rất lớn, sẽ đưa hành giả đến chỗ kiến tánh thành Phật. Vì thực hành quá dễ nên nhiều người không tin, mà lại tin cái khó.

Phật pháp là thật tế thật dụng, ứng dụng hàng ngày, như mình cũng đang dùng cái trống rỗng nên các vị có chỗ ngồi. Trống rỗng là không gian này, nếu không có thì tôi không thể nói cho các vị nghe. Nếu không có trống rỗng thì không thể nhìn với nhau, mình có đi đến chỗ nào hay lúc nào cũng đang dùng tâm này. Cho nên, nói tất cả do tâm tạo.

Mình ứng dụng hàng ngày mà chẳng tự biết, lại đi đoán mò những cái không thật tế, Phật nói rất đáng thương xót!