Khai Thị Thiền Thất

Tìm trâu theo dấu tích

Hỏi:

Tìm trâu theo dấu tích,

Học đạo phải vô tâm.

Dấu còn thì trâu còn,

Vô tâm đạo dễ thành.

Kính xin Sư Phụ khai thị?

Đáp:

Thiền sư Phổ Minh dùng mười bức chăn trâu để tu không thể được. Tìm trâu phải tìm theo dấu trâu, đó là theo bệnh chấp thật. Học đạo thì vô tâm, tâm đã vô sở hữu lấy cái gì để tìm? Trống rỗng là khắp không gian thời gian, làm sao có nhà để về? Nếu có chỗ về thì không cùng khắp không gian.

Tìm trâu là tìm theo dấu tích của trâu, đó là chuyện thế gian. Ngộ đạo là vô tâm mới ngộ được, nếu có tâm thì không thể ngộ. Cho nên, ngộ đạo quý vô tâm. Tham thiền là không hiểu không biết, như 4 bài kệ của ngài Vĩnh Gia không kiến lập cái biết. Biết mình có cái biết còn không được.

Biết tịch lặng, biết trâu mất, biết tìm trâu, biết cởi trâu về nhà… những việc ấy là bậy, đều là có tâm chứ không phải vô tâm. Đó là tư tưởng của người đời theo bệnh chấp thật. Học đạo là khác chuyện ngoài đời là nghịch lại, ngoài đời chấp thật; học đạo phá chấp thật.

Đầu óc trống rỗng – Không biết người nói

Hỏi:

Lúc chưa tham thiền, con ngồi chơi nhưng đầu óc trống rỗng. Vậy có hại gì không?

Đáp:

Đó là cảnh giới tốt, có thể trước kia đã tu thiền gì rồi mới hiện ra cảnh giới đó. Tham thiền có hiện ra cảnh giới gì cũng mặc kệ, đều là vọng, đừng để ý tới, cứ hỏi và nhìn đi song song giữ không hiểu không biết.

Hỏi:

Con vừa tham thiền vừa nói chuyện với người ta, nhưng một lúc sau con không biết người ta nói gì. Vậy có sao không?

Đáp:

Công phu như thế là đúng rồi.

-Như vậy có hôn trầm phải không?

-Không phải, giữ được nghi tình thì người ta nói gì cũng không biết.

-Trong lúc buồn, thấy nghi tình mạnh hơn và trong lúc vui, không thấy vui nhiều. Vậy trạng thái ấy như thế nào?

-Nếu còn biết buồn biết vui thì không có nghi tình, vui không biết vui, buồn không biết buồn là giữ được nghi tình.

-Buồn quá có nghi tình không?

-Buồn quá làm sao có nghi tình! Biết buồn là không phải nghi tình. Biết là không phải nghi, nghi là không hiểu không biết. Đó là niệm thoại đầu, chứ không có nghi; niệm là biết, tức không phải tham thiền; nếu buồn quá thì niệm mạnh.

Mạnh dạn nhổ sạch gốc nghi

Hỏi:

Thiền sư Đại Huệ nói: “Sợ hải sanh tử mà gốc nghi nhổ chẳng hết thì trăm kiếp ngàn đời trong sanh diệt thọ báo” và “mạnh dạn nhổ sạch gốc nghi”. Xin Sư Phụ khai thị?

Đáp:

Vì bộ óc hiểu có hạn chế, không hiểu hết nên phải có nghi; đến chừng ngộ triệt để thì trí Bát Nhã hiện lên khắp không gian thời gian, sự hiểu biết không còn thiếu sót; tức là không còn một cái gì không biết, không còn chỗ nào không biết, không còn lúc nào không biết, nên gọi là đốn đoạn nghi căn (gốc nghi đã nhỗ sạch), không còn cái gì để nghi.

Không những gốc nghi chấm dứt, mà mạng căn cũng chấm dứt; nhưng người ta nghe tôi nói mạng căn chấm dứt thì sợ. Vì mạng căn chấm dứt là không bị khổ sanh tử luân hồi, lúc ấy được tự do tự tại, không có cái gì làm chướng ngại. Nhưng người ta muốn kiến lập sinh mạng sở hữu của mình, cho nên nghe nói mạng căn chấm dứt thì sợ. Đó là do còn cái ngã. Nghi căn và mạng căn chấm dứt, lúc đó được kiến tánh triệt để.

Tham thiền muốn nhanh kiến tánh

Hỏi:

Tham thiền muốn nhanh kiến tánh thì phải làm sao?

Đáp:

Tham thiền có nghi tình, mỗi ngày tăng thêm 1 phút là nhanh thì 4 năm đến thoại đầu sẽ kiến tánh, ngài Lai Quả kiến tánh nhanh như vậy, 24 tuổi xuất gia đến 28 tuổi kiến tánh. Ngài Hư Vân đến 56 tuổi kiến tánh.

-Vậy do công phu lẹ hay chậm phải không?

-Không phải lẹ là cao! Hoài Nhượng và Phản Nhiên là bạn đồng tham, nhưng Phản Nhiên kiến tánh trước. Lục Tổ hỏi Hoài Nhượng: “Vật gì đến như thế?” Hoài Nhượng không trả lời được, rồi phát nghi tình đến 8 năm sau mới ngộ. Trong Pháp Bảo Đàn không nói Hoài Nhượng 8 năm sau ngộ, nhưng trong lịch sử Thiền tông nói.

Khi Hoài Nhượng ngộ trình cho Lục Tổ: Nói giống một vật thì không đúng.

Lục Tổ hỏi: Vậy có tu chứng không?

Hoài Nhượng đáp: Tu chứng thì chẳng phải không, ô nhiểm thì chẳng thể được.

Tại sao? Vì đã phát hiện được vô sở hữu lấy cái gì để ô nhiểm? Cho nên, bài kệ của Lục Tổ có câu: “Xưa nay không một vật, chỗ nào dính bụi trần”. Đâu có vật gì dính bụi trần để ô nhiểm! Chứng tỏ

Hoài Nhượng đã ngộ rồi.

Tâm như hư không trống rỗng nhưng mình đang dùng, như tôi đang nói, các vị đang nghe, nhìn với nhau đều nhờ vô sở hữu.

Đường duy nhất từ phàm đến Phật

Hỏi:

Thế nào con đường duy nhất từ phàm phu đến quả Phật?

Đáp:

Không có đường cũng không có đạo, nên người tham thiền muốn hiểu đạo cũng không cho. Tại sao? Vì ngài Long thọ ví dụ tâm mình như hư không vô sở hữu (không có hư không).

Người kiến lập hư không hỏi: Tại sao không nói hư không quãng đại vô biên dung nạp tất cả vật, mà lại nói hư không vô sở hữu dung nạp tất cả vật? Nếu hư không vô sở hữu, tức là không có hư không thì lấy cái gì để dung nạp! Ngài Long Thọ nói: “Không có mới dung nạp”. Thật tế là vậy, mặt trời, mặt trăng, cây cối, nhà cửa,… đều nhờ cái vô sở hữu này.

Chỗ không có gì thì mới dung nạp, nếu đã có chỗ thì không dung nạp; như cái bàn trống rỗng thì dung nạp, chỗ để đồ thì không dung nạp; người ngồi chật hết thiền đường thì không thể dung nạp được nữa.

Học không hành không thành quả

Hỏi:

Người thế gian học hành rồi thành quả, đến đây học không hành thì không thành quả phải không?

Đáp:

Đây là pháp xuất pháp thế gian, chứ không phải pháp thế gian; thế gian là dùng tư tưởng chấp thật, mỗi ngày đều sống trong nhất niệm vô minh. Pháp xuất thế gian là hiển bày dụng cái tâm, nếu ngộ được thì không có xuất thế gian và thế gian. Vì vô sở hữu không thể kiến lập, cho nên Phật Thích Ca nói là vô thỉ, tức là không có bắt đầu, cũng là nghĩa vô sanh, không có sự sanh khởi.

Tại sao? Vì có sự sanh khởi thì phải có sự bắt đầu, nếu có bắt đầu thì không đúng với thật tế. Tại có bắt đầu thì phải có cuối cùng là pháp sanh diệt, còn đây Phật Thích Ca gọi là pháp bản trụ, vốn không có sanh diệt.

Cho nên, không bị gián đoạn thì cùng khắp thời gian, vì không có sanh diệt nên gọi là Niết Bàn (niết là không sanh, bàn là không diệt). Do khắp không gian thì không khứ lai, nên gọi là Như Lai (đúng như bản lai).

Bản Lai là vô nhất vật, mà sao có đường để đi! Vì vậy, ngài Lai Quả nói: “Nếu đi một ngàn dặm, lại trở về rất mất công”. Tham thiền là chỉ quay đầu là tới rồi, khỏi cần đi một bước hay nửa bước. Có đường để đi là có tư tưởng chấp thật, tức kiến lập cái sở hữu; đây vốn là vô sở hữu.

Đọc kinh đến đạo quả – Tham thiền

Hỏi:

Đọc kinh là để sáng suốt thấu triệt đi đến đạo quả có phải không?

Đáp:

Kinh Lăng Nghiêm nói: “Giác hải dụ cho tâm mình, hư không là bọt biển, thế giới ở trong hư không (ở trong bọt nước); còn chúng sanh ở trong thế giới, nếu bọt nước bể (hư không chẳng có) thì thế giới ở đâu? Chúng sanh ở đâu?

Hỏi:

Thế nào là tham Tổ Sư thiền?

Đáp:

Tham Tổ Sư thiền là tham thoại đầu hay khán thoại đầu. Thoại là lời nói, đầu là đầu tiên lời nói; tức là chưa nổi lên ý niệm muốn nói câu thoại mới gọi là thoại đầu. Nếu khởi niệm muốn nói, nhưng chưa nói ra miệng cũng là thoại vỉ (thoại đuôi), chứ không phải thoại đầu. Thoại đầu là chưa khởi niệm nào mới gọi là thoại đầu.

Bây giờ, tham thiền tuy nói tham thoại đầu hay khán thoại đầu, nhưng chưa đến thoại đầu, cách thoại đầu còn xa lắm. Vì mục đích đến thoại đầu, nên mới nói là tham thoại đầu hay khán thoại đầu. Tham là hỏi câu thoại, tất cả muôn ngàn câu thoại là mục đích để kích thích niệm không hiểu không biết.

Như hỏi: “Khi chưa có trời đất ta là cái gì?” thì nổi lên một niệm không biết, rồi khán là nhìn chỗ không biết, muốn xem chỗ không biết là gì; chỗ không biết là không có chỗ, vì có chỗ là biết rồi. Không có chỗ là không có mục tiêu để nhìn thì không thấy gì vẫn còn không biết, nên Thiền tông gọi là nghi tình. Hỏi và nhìn song song để giữ nghi tình đưa hành giả đến thoại đầu, rồi kiến tánh.

Không phải hỏi trước nhìn sau, không phải hỏi sau nhìn trước. Hỏi và nhìn một lượt, hỏi không phải dùng miệng hỏi mà tâm hỏi, nhìn không phải dùng mắt nhìn mà dùng tâm nhìn. Hỏi không gián đoạn, nhìn vẫn không gián đoạn. Chỉ cần hỏi và nhìn, không biết tới việc khác; nếu biết không phải là nghi tình.

(Kể chuyện bé Bi đo bộ não……..trang 13).

Lời tác bạch của Mỹ Duyên

Phật tử Mỹ Duyên tác bạch cúng dường:

Ân sâu sắc của mẹ hiền còn tại thế, người đã cao niên lớn tuổi; nên chúng con có dùng chút tịnh tài tịnh vật, thiết lễ trai duyên cúng dường chư Phật mười phương, chư Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng và hiện tiền chư Tăng Ni.

Ngưỡng mong chư tôn đức từ bi hoan hỷ nạp thọ lễ cúng dường này, nhờ công đức Sư Phụ và chư Tăng Ni chú nguyện cho mẹ hiền của chúng con là bà Trần thị Ngốt, pháp danh Đức Ngọc 80 tuổi được tăng phước tăng thọ và chúng con được ân triêm công đức.

Nam mô Công Lâm Bồ Tát.

Lời đáp từ của Hòa thượng Duy Lực:

Lễ trai Tăng hôm nay là do gia đình Mỹ Duyên tổ chức tại Thiền Đường Tam Bảo.

Nói cầu không phải cầu là muốn tỉnh giác sửa lại nghiệp, tăng cường lòng tin để tin tự tâm. Nhờ lễ trai Tăng hồi hướng là hồi khổ hướng vui, hồi vô minh hướng Bồ Đề để sửa lại lòng tin, tin Phật tin tâm; rồi từ đây bắt đầu tự tu tự giác, luôn cả gia quyến cùng nhau tu đến giác ngộ thành Phật.

Nam mô Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

Hồi hướng là gì?

Hỏi:

Hồi hướng là gì? Hồi hướng có ích lợi gì? Hồi hướng có trái nhân quả không?

Đáp:

Giáo môn có 52 cấp là Thập Tín, Thập Trụ, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng (phá hết ngã chấp), Thập Địa, Đẳng Giác, Diệu Giác. Bất cứ tông phái nào tu cuối cùng gặp nhau ở Đẳng Giác. Đại thừa thiền trải qua 50 cấp đến cấp 51 là Đẳng Giác. Tổ Sư thiền là từ địa vị phàm phu không có cấp bậc nào, thẳng chứng Đẳng Giác.

Thập Hồi Hướng là quả chứng của Tam Hiền, tức là chưa đến bậc Bồ Tát nên gọi là Hiền (Thập Trụ, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng là Tam Hiền). Hồi hướng là phá ngã chấp, bây giờ người ta đem hồi hướng tăng cường ngã chấp. Tại sao? Vì có công đức để cho người này, hồi hướng cho người kia. Đó là cái ngã.

Phật chế ra Thập Hồi Hướng là để phá ngã chấp, phá xong rồi lên Sơ Địa, tức là tập khí phiền não của phàm phu đã hết sạch, đến Sơ Địa là dứt tập khí xuất thế gian. Hồi hướng là không có của ai mà cho ai cả! Phật Thích Ca cũng không dám nói là“Tôi cho ai”, Phật nói “tôi thuyết pháp 49 năm, nhưng không nói một lời nào”.

Phật chỉ cho mọi người biết, rồi tự tu tự chứng cái của mình có sẵn, chứ không phải như ngoại đạo nói là ban cho, có ban cho là ngã chấp. Kinh Lăng Nghiêm giải thích Thập Hồi Hướng và có 57 cấp, trước

Thập Tín có Càn Huệ (3 cấp), qua Thập Hồi Hướng có Tứ Gia Hạnh.

Không khởi niệm đến thoại đầu không

Hỏi:

Chưa khởi niệm là vô niệm, vậy không khởi niệm có đến thoại đầu không?

Đáp:

Bây giờ, mình chưa đến thoại đầu thì cứ khởi niệm hoài, nhưng cái niệm này là không hiểu không biết. Tôi dùng cây viết để thí dụ ý thức của mình, hàng ngày mình đều dùng ý thức để đối phó cuộc sống. Ý thức có 2 mặt, dùng mặt biết là để tu Như Lai thiền, như vừa rồi tôi nói pháp thiền Đại thừa tu từ cấp tiến lên, cuối cùng tới thoại đầu; dùng mặt không biết để tu Tổ Sư thiền cũng tới thoại đầu.

Dùng mặt biết gọi là nhất niệm vô minh, dùng mặt không biết cũng gọi là nhất niệm vô minh, vì còn cái niệm. Dùng niệm biết thì dễ bị ngoại cảnh lôi kéo, biết cái đó tốt thì ham, biết cái đó xấu thì chê, nó cứ dễ đuổi theo cảnh. Dùng mặt không biết để tu, thì tốt cũng không biết nên không ham, xấu không biết nên không chê; gọi là Thiền Trực Tiếp đi thẳng đến thoại đầu.

Chỗ thoại đầu cũng gọi là vô thỉ vô minh là hang ổ của nhất niệm vô minh, tại chỗ vô thỉ vô minh sanh khởi một niệm, gọi là nhất niệm vô minh. Một niệm không sanh khởi gọi là vô thỉ vô minh, cũng gọi là thoại đầu, cũng gọi là đầu sào trăm thước. Đầu sào là nguồn gốc của ý thức, cây sào là thí dụ cho ý thức.

Đến chỗ này tuy đã hết đường đi, nhưng còn đứng chỗ nguồn gốc của ý thức, còn dính líu ý thức, chưa lìa ý thức; rồi từ đầu sào trăm thước tiến thêm một bước mới lìa ý thức, sát na lìa ý thức gọi là kiến tánh thành Phật. Ngài Lai Quả thí dụ: “Lìa ý thức là lọt vào hư không té xuống phải tan nát, rồi sống lại”. Thiền tông có câu: “Tuyệt hậu tái tô” (sau khi chết thì sống lại).

Chết rồi sống lại có 2 thứ: - Tiểu tử tiểu hoạt. - Đại tử đại hoạt.

Tại sao gọi là tiểu tử tiểu hoạt? Là để dụ cho tiểu ngộ, như Niết Bàn của Tiểu thừa. Vì Tiểu thừa ôm Niết Bàn cho ta chứng, còn kiến lập cái sở hữu của pháp; họ bỏ được ngũ uẩn ngã lại ôm Niết Bàn ngã. Cho nên Tiểu thừa còn chấp, chưa được tan rã cái sở hữu. Chính cái sở hữu làm chướng ngại cái dụng.

Đại tử đại hoạt là luôn cái xác cũng tan rã, đến chỗ đó gọi là vô tu vô chứng. Tại sao? Vì thành Phật không phải do tu mới thành, do Phật tánh của mọi người đã thành sẵn; không phải chứng mới đắc, bởi đã đắc sẵn. Tham thiền là phát hiện cái của mình đã sẵn có, chứ không phải ở ngoài đem vô.

Nếu có thành phải hoại thì sanh diệt luân hồi. Cho nên, nói không có thành, không có sự bắt đầu; cũng là nghĩa vô sanh, tức không có sự sanh khởi. Nếu có sanh khởi thì phải có bắt đầu, người chứng quả là ngộ pháp vô sanh, gọi là chứng vô sanh pháp nhẫn. Không có sanh khởi là không có cái gì, nên ngài Long Thọ nói là tâm của mình.

Thật tế, vô sở hữu mới dung nạp tất cả mặt trời, mặt trăng, đất đai, nhà cửa, cây cối,… cho đến cuộc sống, ăn uống, nói năng, tiếp khách,… đều ở trong vô sở hữu này. Tất cả mình đang dùng tâm của mình là vô sở hữu, mình đang ứng dụng mà chẳng tự biết. Rồi tìm hiểu cái này cái kia, cho là chơn không, diệu hữu, Bồ Đề, Niết Bàn,… đó là kiến lập cái sở hữu.

Nếu chấp thật những thứ này, cũng là dây trói buộc bằng vàng; tuy phiền não là trói buộc bằng dây thường. Nhưng trói buộc bằng vàng chắc hơn dây thường. Cho nên, người chứng quả còn chấp thật pháp và sở chứng sở ngộ của mình, gọi là mê trí tứ tướng (ngã, nhân, chúng sanh, thọ giả). Phàm phu có tứ tướng mê thức.

Nếu biết được nguồn gốc là không có gì để chấp, vì vô sở hữu thì trống rỗng nên dung nạp và ứng dụng, thật tế là vậy. Nếu không có vô sở hữu thì làm gì cũng không được. Như không có chỗ trống thì các vị không thể ngồi đây, không có vô sở hữu làm sao nghe tôi nói chuyện? Nhưng bây giờ cái dụng của mình còn rất kém, vì kiến lập sở hữu làm chướng ngại.

Tham thiền có nghi tình là quét sạch tất cả, trống chừng nào thì cái dụng lớn chừng nấy; tức là nghĩa không, không tích cực thì dụng tích cực là Phật (không có chướng ngại). Bây giờ tự mình kiến lập sở hữu thành chướng ngại.

Tịnh Độ đến Bảo Sở – Hư không vô sở hữu

Hỏi:

Giữ đúng tông chỉ Tịnh Độ là “tín, nguyện, hạnh” thì đến Bảo Sở không?

Đáp:

Chưa đến Bảo Sở, chỉ được vãng sanh Tây Phương Cực Lạc; rồi nhờ Phật A Di Đà dạy tham thiền phát nghi, từ nghi đến ngộ là kiến tánh thành Phật. Bây giờ mình bắt đầu từ đây phát nghi, khỏi cần đợi đến vãng sanh; những người không tin, khi vãng sanh Cực Lạc; Phật A Di Đà dạy tham thiền, lúc đó mới chịu tin. Không nghi thì không ngộ, vì nghi là nhân, ngộ là quả.

Hỏi:

Hư không vô sở hữu có đồng nghĩa với Phật tánh không?

Đáp:

Hư không vô sở hữu tức là Phật tánh, cũng là tâm của mình; còn gọi là vô trụ, hay là tánh không. Nhưng nói đồng thì không được, vì bất nhị. Đồng phải hai cái là cái này đồng với cái kia. Khác cũng là nhị (hai), như cái này khác với cái kia, có nhị nên mới có khác và đồng.

Vô sở hữu không thể đồng, tại không có hai cái thì lấy cái gì để đồng với cái gì? Còn khác cũng không được, thì lấy cái gì để khác với cái gì? Cho nên, không thể kiến lập mới gọi là vô thỉ, vô sanh, vô trụ, tánh không.

Ăn chay, ăn mặn tu vẫn được kiến tánh

Hỏi:

Hòa thượng dạy người ăn chay, ăn mặn tu Tổ Sư thiền vẫn được kiến tánh. Chúng con xuất gia gặp nhiều cảnh khó khăn, nên hoàn tục để tham thiền. Xin Hòa thượng khai thị?

Đáp:

Ăn một cục thịt phải trả một cục thịt, giết một mạng phải trả một mạng thì mới đúng nhân quả. Nếu kiến tánh thành Phật thì khỏi trả làm sao được? Thì xóa bỏ nhân quả sao! Thiếu nợ thì phải trả.

Tu sĩ có tu mới gọi là tu sĩ, tôi thường nói:

Hạt gạo của Thí chủ,

Lớn bằng núi Tu Di.

Nếu không tu giải thoát,

Mang lông đội sừng trả.

Bây giờ, người ta cúng dường ăn, mặc, ở,… hưởng những thứ cúng dường đó, nhưng phải có chơn tu. Nếu không chơn tu phải thiếu nợ Thí chủ thì sau này đầu thai trâu ngựa trả nợ. Dẫu cho làm ác đọa xuống địa ngục, khi mãn hết địa ngục cũng phải đầu thai trâu ngựa để trả nợ.

Cư sĩ tự làm tự ăn không thiếu nợ Thí chủ. Những người còn ăn thịt hay giết hại, là không sợ ăn mình thì mình cứ ăn người ta, để kiếp sau cho người ta ăn. Nếu sợ người ta ăn mình thì đừng ăn người ta.

Câu thoại đến thoại đầu

Hỏi:

Hành giả có sơ tham và lão tham, con đường đến kiến tánh còn xa quá. Chỗ câu thoại đến thoại đầu có nhiều người mắc kẹt chỗ này. Xin Sư Phụ khai thị?

Đáp:

Tham là hỏi câu thoại để kích thích niệm không hiểu không biết, khán là nhìn chỗ không biết, muốn xem chỗ không biết là gì, chỗ không biết thì không có chỗ, nếu có chỗ đã là biết rồi. Không có chỗ thì không có mục tiêu để nhìn, nhìn mãi vẫn còn không biết, Thiền tông gọi là nghi tình.

Muôn ngàn câu thoại khác biệt, mục đích chỉ khởi lên niệm không hiểu không biết. Khán và nhìn song song, không phải nhìn trước hỏi sau, hỏi trước nhìn sau. Hỏi không gián đoạn, nhìn không gián đoạn; hai cái cùng một lượt, không có trước sau; đang hỏi cũng đang nhìn thì giữ được nghi tình, sẽ đưa hành giả đến thoại đầu.

Tuy kiếp này sơ tham, như từ thoại vỉ đến thoại đầu 100 bước; nếu kiếp trước đã đi 99 bước, kiếp này sơ tham chỉ cần 1 bước là đến nơi. Lão tham kiếp này, nhưng kiếp trước chỉ đi 1 bước thì kiếp này phải đi thêm 99 bước. Cho nên, lão tham cũng chậm hơn sơ tham, chứ không phải nhất định lão tham đến trước.

Đến trước đến sau là tùy công phu của mỗi người, công phu không gián đoạn là ngày đêm 24/24. Tham thiền có nghi tình, mỗi ngày tăng 1 phút thì 1 tháng được tiến 30 phút, một năm là 12 tháng được 6 giờ, bốn năm đến thoại đầu. Nếu nghi tình mỗi ngày tăng ½ phút thì 8 năm đến thoại đầu. Nghi tình mỗi ngày tăng ¼ phút thì 16 năm đến thoại đầu.

Tùy theo công phu của mình tiến tới mau chậm. Tổ sư nói tham thiền ít phí sức chừng nào tốt chừng nấy. Cho nên, khỏi cần tập trung tinh thần, khỏi cần cố gắng, chỉ cần kéo dài nghi tình không bị cắt đứt. Vì phí sức nên tu lâu không được.

Rơi vào niệm thoại đầu

Hỏi:

Hành giả thường rơi vào niệm thoại đầu, xin Sư Phụ khai thị?

Đáp:

Ngài Lai Quả nói niệm thoại đầu là tham thoại đầu của người khác. Cho nên, phải có không hiễu không biết (ùnghi tình), vừa hỏi vừa nhìn để kéo dài nghi tình. Nếu chỉ có hỏi mà không có nhìn thì thường xen lộn cái biết, thành ra không được kéo dài, nên phải nhìn.

Thiền Đường Trung Quốc có đề “chiếu cố thoại đầu”, chiếu là chiếu soi, cố là nhìn; tức là nhìn chỗ không biết, muốn xem chỗ không biết là gì. Nhưng chỗ không biết thì không có chỗ, không có mục tiêu để nhìn, nên nhìn không thấy gì vẫn còn không biết. Nhiều người tưởng là nhìn thấy cái gì, nếu nhìn thấy cái gì là biết, không phải tham thiền. Nhìn không thấy gì mới là đúng, còn nhìn thấy gì thì không đúng.

Nuôi loài vật – Xoa tay – Tu 24/24

Hỏi:

Con ăn chay mà nuôi các loài vật để bán, vậy có nhân quả không?

Đáp:

Bán loài vật để cho người ta giết, lấy việc ấy để kiếm tiền thì phải có nhân quả, cũng như mình gián tiếp giết hại.

Hỏi:

Sau giờ tọa hương có vị xoa tay, việc ấy như thế nào?

Đáp:

Xoa tay hay không xoa tay đều được, vì đi hương có vận động rồi; nếu không đi hương thì phải xoa cùng mình để cho máu được lưu thông.

Ngưng tu để ngủ

Hỏi:

Tu được ngày đêm 24/24 là quên ăn bỏ ngủ phải không?

Đáp:

Tham thiền có nghi tình ngày đêm 24/24 là đến thoại đầu thì câu thoại tự mất, chỉ còn nghi tình; lúc ấy sắp kiến tánh, có thể vài phút sau kiến tánh hay một hai tháng sau kiến tánh. Sát na kiến tánh là lìa ý thức, bây giờ còn một niệm nghi là còn dính líu ý thức. Đến sát na lìa ý thức thì nghi tình cũng tan rã, lúc đó biết và không biết sạch hết; thì biết của chánh biến tri hiện lên khắp không gian thời gian, nên sự hiểu biết không còn thiếu sót.

Vì vậy gốc nghi mới chấm dứt, gọi là đốn đoạn nghi căn; cũng là mạng căn chấm dứt, không còn chịu sanh tử luân hồi. Phàm phu có phần đoạn sanh tử, đến bậc thánh lìa khỏi phần đoạn sanh tử, còn biến dịch sanh tử. Khi ngộ cuối cùng thì 2 thứ sanh tử đều sạch, không còn sanh tử nào cả, gọi là mạng căn chấm dứt.

Hỏi:

Ban đêm tu không ngủ được, mình có thể ngưng tu để ngủ. Vậy như thế nào?

Đáp:

Khỏi cần ngưng tu, nếu không ngủ thì càng tốt; thời giờ không ngủ cứ hỏi và nhìn.

-Nếu ngủ không được có bệnh không?

-Không có, nếu mình giữ được nghi tình thì sáng thức dậy vẫn đủ tinh thần làm việc bình thường.

-Đang tu có bệnh nên bỏ công phu không?

-Không được bỏ công phu, tu là sửa lại cái nghiệp; tức sửa lại cái sức của tâm, khoa học gọi là sức đề kháng. Như không tu thì sức tâm có 1 độ, nếu tham thiền thì sức tâm tăng 2 độ, 3 độ,… cứ tăng đến không còn độ nào là kiến tánh thành Phật siêu việt số lượng.

Lo tu kiến tánh, đừng học nữa

Hỏi:

Vừa qua con có học khóa giảng sư ở Sài Gòn, có một vị hỏi con: Sư tu pháp môn nào?

Con trả lời: Tu Tổ Sư thiền.

Vị ấy nói: Sư về đi, lo tu đến ngày kiến tánh, chứ đừng học nữa.

Vị ấy nói như vậy có đúng không?

Đáp:

Đúng chứ! Tổ Sư thiền khỏi cần học, vì phát hiện cái của mình sẵn có. Như Thanh Văn thừa biết đến bậc hữu học còn kém, đến bậc vô học mới cao. Tham thiền là siêu việc hữu học và vô học, không có hữu vô tương đối. Kinh Viên Giác nói: “Tất cả chúng sanh đều đã thành Phật”, Phật Thích Ca còn sợ người ta không tin, nên nói có 4 thí dụ; bây giờ tôi nói một thí dụ trong kinh Viên Giác:

Vàng trong quặng đã thành sẵn, không thấy vàng, chỉ thấy đất cát tạp chất. Nên cần luyện bỏ đất cát tạp chất thì vàng hiện ra. Nếu trong quặng không có vàng thành sẵn, thì luyện cách mấy làm sao ra vàng được? Tại vàng có sẵn, không phải do luyện mới thành! Phật tánh mình cũng vậy, đã thành sẵn có thần thông trí huệ đầy đủ bằng như Phật Thích Ca.

Tôi thường hỏi các vị: Tin có Phật tánh không?

-Tin.

-Phật tánh có giảm bớt không?

-Không.

-Phật tánh có thể gián đoạn không?

-Không.

Vậy là đủ rồi, Phật tánh không thể giảm bớt thì bây giờ thần thông trí huệ năng lực bằng Phật Thích Ca. Nếu có kém hơn một chút thì giảm bớt, nên bị sanh diệt. Sanh diệt là luân hồi, nếu Phật tánh còn luân hồi thì thành Phật cũng vô ích. Phật tánh mình không gián đoạn thì mình đang làm Phật. Bây giờ mình không phải Phật thì bị gián đoạn.

Tin tự tâm là vậy, còn học cái gì! Học là học cái ở ngoài. Giáo môn học cái ở ngoài vô, vì họ không tin tự tâm. Cho nên, tôi đến các trường Phật học khuyên các Tăng Ni phải vừa học vừa tu, học với tu đi song song. Tham Tổ Sư thiền chỉ có tu, khỏi cần học. Nếu có học thành chướng ngại, đến vô học còn chưa được, huống là hữu học!

Hỏi là chưa thỏa mãn

Hỏi:

Hỏi là chỉ phương tiện, Sư Phụ chỉ sở hành đi đến kiến tánh thành Phật; các hành giả còn hỏi là chưa thỏa đáng bổn tham của mình phải không?

Đáp:

Phải rồi! Còn hỏi là tin tự tâm chưa đầy đủ. Tôi giải đáp thắc mắc, không phải có giáo lý cao siêu, chỉ là để tăng cường lòng tin của người hỏi thôi, chứ không có cái gì khác. Phải tin tự tâm 100 % thì mới đầy đủ, nếu tin tự tâm đầy đủ thì không có chuyện gì để hỏi. Chưa tin tự tâm nên phải hỏi, vì nhiều cái còn nghi.

Vậy, tin pháp môn tham thiền 100% cũng chưa được, chỉ có phân nửa. Tại sao? Vì mới tin pháp môn nhưng chưa tin tự tâm, phải tin tự tâm 100% nữa thì mới đầy đủ.

Nói sai Phật pháp – Vô tướng tu – Cực Lạc

Hỏi:

Bạn đạo thường nói chuyện Phật pháp với nhau, nếu nói sai Phật pháp thì nhân quả ra sao?

Đáp:

Nếu nói về Phật pháp mà nói sai cho người ta tin phải có tội, còn không có người nào tin thì không có tội.

Hỏi:

Có pháp tu nào gọi vô tướng tu, nghĩa là tu không có tướng tu không?

Đáp:

Tổ Sư thiền là vô tướng, Lục Tổ nói trong Pháp Bảo Đàn: “Quy y vô tướng, sám hối vô tướng”.

Hỏi:

Cõi Cực Lạc có thật hay do Phật hóa thành?

Đáp:

Không có cõi nào có thật, bây giờ mình ở cõi Ta Bà cũng không phải thật.

Ngài Long Thọ dùng hư không vô sở hữu để dụ cho tâm của mọi người. Hư không vô sở hữu thì trống rỗng dung nạp và ứng dụng. Tâm mình cũng là vô sở hữu. Hư không vô sở hữu thì không có hư không, tức trống rỗng là tánh không. Cho nên, khắp không gian thời gian; khắp không gian không có khứ lai nên gọi là Như Lai, khắp thời gian không gián đoạn là không sanh diệt nên gọi là Niết Bàn.

Bản thể vốn không có, không có của bộ óc; muốn tìm thì không thấy, không tìm thì khắp nơi là tâm của mình. Nếu không có vô sở hữu thì các vị không thể ngồi đây được, trống rỗng (vô sở hữu) thì có chỗ ngồi; vô sở hữu nên tôi nói các vị nghe và nhìn với nhau; mình đang dùng vô sở hữu nhưng chẳng tự biết.

Tánh con người là muốn có sở hữu, cho nên kiến lập sở hữu thành chướng ngại. Ngài Long Thọ đề ra câu hỏi “sao nói hư không vô sở hữu dung nạp tất cả vật, mà không nói hư không quảng đại vô biên dung nạp tất cả vật?” Theo lý lẽ thường phải có hư không rộng lớn mới dung nạp tất cả vật. Hư không vô sở hữu là không có hư không lấy cái gì dung nạp tất cả vật? Thật tế là vậy “vô sở hữu mới dung nạp”.

Vô sở hữu là trống rỗng, Phật pháp gọi là tánh không, cái không mới dung nạp. Thật tế, núi sông, đất đai,… đều phải nhờ cái vô sở hữu này dung nạp. Vì cái thông minh của con người hạn chế cái vô sở hữu thành cái sở hữu. Như tách bít hết không có trống rỗng là tách chết chẳng dùng được, dùng được là nhờ cái vô sở hữu của tách.

Nhưng con người có sở hữu tạo thành có cái không của tách, cái không của bình, cái không của bàn; rồi hạn chế cái không của tách, hạn chế cái không của bình, hạn chế cái không của bàn,… muôn ngàn cái không khác biệt giảng ra rất hay rất có lý. Cái không vô sở hữu sẵn sàng chẳng có nghĩa lý. Vì cái không ở ngoài tách và cái không ở trong tách chẳng khác, cái không ở trong nhà và cái không ở ngoài nhà chẳng khác.

Chưa dựng nhà lên mà cái không đã sẵn sàng rồi, nếu không có cái không sẵn sàng thì không thể dựng cái nhà; không có cái không sẵn sàng làm sao có cái không của tách, bình? Tất cả cái không đều nhờ cái không bản trụ. Cái không bản trụ là vô thỉ vô sanh, không có sự kiến lập. Nếu có thỉ phải có chung là sanh diệt. Vì vậy người chứng quả ngộ pháp vô sanh, chứng vô sanh pháp nhẫn; tức là không có kiến lập gì hết.

Tại sao? Vì trống rỗng. Từ chỗ không có mà kiến lập có là vô lý. Bây giờ trí óc con người muốn kiến lập có, rồi cái có tiêu diệt mới nói không có. Thật tế không thể kiến lập, luôn cả cái tri cũng không thể kiến lập. Như 4 bài kệ của ngài Vĩnh Gia nói về chữ tri:

Nếu dùng tri tri tịch,

Chẳng phải vô duyên tri.

Như tay cầm như ý,

Phi tay chẳng như ý.

Nếu tay không cầm như ý thì hoạt bát vạn năng, lấy cái gì cũng được; tay cầm như ý thì hoạt bát vạn năng bị đánh mất, muốn lấy cái gì không được. Tham thiền dùng chổi automatic là nghi tình quét ra, khôi phục bản tánh hoạt bát vạn năng. Cái này là sở tri, có sở tri thì có năng tri; tuy sở tri là tịch lặng. Người ta tu đến tịch lặng cho là cao lấy làm mừng, nhưng chướng ngại vì mất hết cái dụng.

Mặc dầu, lấy tịch lặng làm sở tri, cũng như tay cầm như ý, không phải tay không cầm cái gì thì tay hoạt bát vạn năng làm cái gì cũng được. Nếu có sở tri thì bản tri bị đánh mất, cho nên không bằng tay không cầm như ý.

Tiến lên một bước không kiến lập sở tri:

Nếu dùng tri tri tri,

(Biết mình có cái biết),

Chẳng phải vô duyên tri.

(Không có nhân duyên đối đãi).

Bài kệ thứ nhất có năng sở đối đãi, bài kệ thứ nhì thì tri và bất tri đối đãi. Nếu kiến lập tri thì có bất tri đối đãi, cho nên chẳng phải là vô duyên tri. Vô duyên tri là tri của Phật tánh, còn gọi là trí Bát Nhã luôn luôn ứng dụng khắp không gian thời gian. Đã kiến lập cái tri thì có bất tri đối đãi nên mới bị cản trở.

Như tay tự tác quyền (nắm tay),

Chẳng phải tay không quyền.

Tại sao? Tuy tay không nắm vật, nhưng tự làm nắm tay (tự cho mình có cái biết) thì lấy vật gì cũng không được. Cho nên nắm tay cần phải buông (cái biết phải quét), mới hoạt bát vạn năng.

Vậy người ta dễ hiểu lầm “không biết ở ngoài và không tự biết thành ra vô tri sao!”, tức là không biết gì giống như gỗ đá. Tiếp đến bài kệ thứ 3:

Chẳng dùng tri tri tịch,

Cũng chẳng tự tri tri,

Chẳng phải là vô tri.

Vì tự tánh rõ ràng,

Không đồng như gỗ đá.

Gỗ đá là vô tri, còn tự tánh như tôi dùng tay để thí dụ là hoạt bát vạn năng, làm sao vô tri được!

Bài kệ thứ 4, như:

Tay không cầm như ý,

Không tự làm nắm tay,

Đâu phải không có tay!

Vì tay vẫn an nhiên,

Không giống như sừng thỏ.

Sừng thỏ là chỉ có tên gọi, chẳng có vật thật; như tay đâu mất, chỉ không cầm vật ngoài và không tự làm nắm tay. Vì vậy người ta kiến lập tri nên bài xích: “Không biết ở ngoài và không tự biết là gỗ đá vô tri”, sự thật không phải vậy!

Sơ thiền đến tứ thiền phải vào cấp nào

Hỏi:

Từ địa vị phàm đến tứ thánh tam hiền, như theo người tu từ sơ thiền đến tứ thiền thì phải vào từng cấp nào?

Đáp:

Tứ thiền là thiền của Sắc Giới và Vô Sắc Giới là thiền tứ không đều phàm phu thiền, cũng gọi là ngoại đạo thiền. Vì họ không phá ngã chấp, nên phải còn trong luân hồi. Như Uất Đầu Lam Phất tu đến cảnh Vô Sắc Giới là cảnh giới cao nhất, gọi là Phi tưởng phi phi tưởng xứ; chỗ đó thọ mạng 8 muôn đại kiếp, rồi đọa làm chồn bay không giải thoát.

Tham Tổ Sư thiền ngộ triệt để, không có cái gì dính mắc, tự do tự tại, giải thoát tất cả khổ vĩnh viễn. Nên Tâm Kinh nói “chân thật bất hư”.

Tam giới gồm có: Dục Giới, Sắc Giới, Vô Sắc Giới.

Dục Giới có nam nữ dâm dục, có 6 lớp cõi trời; Sắc Giới có 16 lớp, có sắc thân nhưng không có dâm dục; Vô Sắc Giới không có sắc thân, chỉ có chấp A lại da thức là ta; nhưng còn chấp ngã nên không thể giải thoát.

Hiện tại mình sống trong Dục Giới, chưa tới Sắc Giới, Vô Sắc Giới; nhưng không cần qua các cõi đó. Nếu tham thiền từ địa vị phàm phu thẳng chứng Đẳng Giác, khỏi cần qua những cấp bậc như: Thập Tín, Thập Trụ, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng, Thập Địa, tổng cộng là 50 cấp, rồi đến Đẳng Giác. Tất cả pháp môn tu cuối cùng gặp nhau nơi Đẳng Giác. Từ Đẳng Giác tiến lên Diệu Giác là quả Phật.

Chị giúp tiền cho em tiện tham thiền

Hỏi:

Chị giúp tiền cho em có phương tiện tham thiền, nhưng không dám nhận, vì sợ mắc nợ. Vậy việc ấy như thế nào?

Đáp:

Nếu mình chân tu, một ngày tiêu 10 lượng vàng cũng không thiếu nợ; còn không tu, uống 1 giọt nước cũng khó tiêu. Chuyên tu đúng nghĩa chữ “Phật” là tự giác, giác tha.

Vì người ta cúng dường là để cho mình chuyên tu, nhận sự cúng dường mà không chuyên tu thì phải trả nợ. Hư tiêu tín thí cũng là tội địa ngục, phải từ địa ngục ra; rồi phải đầu thai làm trâu ngựa đền nợ, muốn trả nợ liền cũng không được.

Đứt mạng căn làm sao hành đạo

Hỏi:

Cắt đứt mạng căn, điều này con không hiểu; như các vị đã chứng đạo còn đi hoằng hóa trong sanh tử, có ngài nói: “Sanh như đắp chăn bông, tử như cởi áo hạt”. Vậy các ngài cắt đứt mạng căn làm sao hành đạo?

Đáp:

Cắt đứt mạng căn là thật tế. Các vị phát hạnh Bồ Tát vào trong sanh tử luân hồi để độ chúng sanh là do nguyện của mình, không phải do bị nghiệp lực trói buộc; tức là sanh tử tự do, muốn vô sanh tử hay ra ngoài sanh tử đều được. Như phạm nhân ở tù thì không thể ra vô tù, nhưng người không tội muốn ra vô tù dễ dàng.

Cắt đứt mạng căn là không còn bị sanh tử luân hồi, hai thứ sanh tử đều không dính dáng. Cắt đứt mạng căn không phải không còn cái gì! Phật tánh không thể diệt, trí Bát Nhã luôn luôn dùng. Chư Phật chư Bồ Tát không phải bị đầu thai, nhưng có thiên bá ức hóa thân. Người nào có duyên, chỉ cần nổi niệm thì hiện trước mắt. Như Quan Thế Âm là tùy thân nào thì hiện thân đó độ, nhưng không phải đi đến.

Phật Thích Ca đến rờ đầu chúng sanh thọ ký, nhưng sự thật không đến. Vì khắp không gian thì không có khứ lai, có muốn tìm cũng không được, không tìm thì chỗ nào cũng có; khắp thời gian là Niết Bàn.

Tư tưởng của cô còn chấp có, cho nên sanh mạng là sở hữu. Sanh mạng là tâm, tâm là vô sở hữu. Như ngài Long Thọ thí dụ vô sở hữu là tâm, nên gọi là tánh không (trống rỗng). Người nào nổi tâm thì có cảm ứng, vì không phải như có với không của bộ óc. Kinh Hoa Nghiêm nói: “Tùy duyên phó cảm chẳng thiếu sót, nhưng thường ở nơi tòa Bồ Đề”. Không biến đổi lay động, nhưng chân trời gốc biển có chúng sanh nổi lên một niệm thì cảm ứng.

Như đài phát thanh có làn sóng điện khắp hư không, nếu có radio nhỏ ở xa rà đúng tầng số thì nghe được. Đừng dùng tư tưởng chấp thật, như người ta nói có cho là thật có, nói không cho là thật không. Nếu chấp có Phật hay không có đều không đúng. Vì có và không là tương đối. Vô duyên tri là không có năng tri và sở tri, không có tri với bất tri để tương đối.

Thân như điện ảnh hữu hoàn vô

Hỏi:

Thiền sư Vạn Hạnh nói:

Thân như điện ảnh hữu hoàn vô,

Vạn vật xuân vinh thu hựu khô.

Nhậm vận thịnh suy vô bố úy,

Thịnh suy như lộ thảo đầu phô.

Tinh thần bài thơ này thì Thiền sư Vạn Hạnh kiến tánh chưa?

Đáp:

Bài này là tùy chấp của chúng sanh mà nói, tất cả kinh Phật cũng theo bệnh chấp chúng sanh mà nói. Cho nên, Phật nói: “49 năm thuyết pháp, tôi chưa nói một chữ” và “Ai nói Phật có thuyết pháp, người ấy phỉ báng Phật”. Vì bản thể của tâm không thể dùng lời nói văn tự để diễn tả được.

Nói được là bề trái, chứ không phải bề mặt; bề mặt là bản thể không thể nói được, dùng lục căn không thể tiếp xúc. Bề trái là pháp tương đối, có và không là tương đối; như Bát Nhã Tâm Kinh nói: “Bất tăng, bất giảm, bất cấu, bất tịnh” đều là tương đối.

Có ý mong muốn để đáp ứng câu hỏi

Hỏi:

Dùng câu thoại đầu để hỏi, nhưng có ý mong muốn để đáp ứng câu hỏi ấy. Vậy có được không?

Đáp:

Không được! “Vô sở đắc, vô sở cầu, vô sở sợ”, phải thực hành 9 chữ này để phá ngã chấp. Có muốn ngộ, muốn thành Phật đều không được.

Hỏi là kích thích niệm không biết, nhìn chỗ không biết, muốn xem chỗ không biết là gì, chỗ không biết thì không có chỗ, nên không có mục tiêu để nhìn, nhìn mãi không thấy gì vẫn còn không biết, Thiền tông gọi là nghi tình. Hỏi và nhìn song song để giữ nghi tình, đưa hành giả đến thoại đầu, rồi kiến tánh.

Xem bệnh của con và cho thuốc

Hỏi:

Xin Hòa thượng dùng trí huệ xem bệnh của con và cho thuốc?

Đáp:

Bây giờ khai bệnh?

-Nếu con khai bệnh thì thuộc về ngôn từ! Hòa thượng nhìn con, có biết không?

-Không biết, phải đi bác sĩ mới biết.

-Bệnh của con từ muôn thuở là bệnh vô minh, mà con nghe Hòa thượng dạy rằng từ một niệm vô minh phải lìa nó.

-Tôi không có nói như vậy, Bát Nhã Tâm Kinh nói: “Vô vô minh” là không có vô minh phải không? Tại sao bây giờ nói một niệm vô minh? Đó là Phật nói mà!

-Bây giờ con thắc mắc chỗ này?

-Tôi không nói một niệm vô minh, vì tôi nói đúng theo kinh. Chứ đừng có bày đặt!

-Phải lìa niệm vô minh.

-Đã không có vô minh, sao còn nói lìa!

-Lìa niệm vô minh để trở về vô thỉ vô minh.

-Đó là nhất niệm vô minh là tại mình suy nghĩ, chứ vốn là không có.

-Tại sao nhất niệm vô minh phải bỏ đi để trở về vô thỉ vô minh?

-Không có trở đi trở lại. Tại cái thân mình xoay thì mới thấy căn nhà xoay, do tâm mình có bày đặt bậy bạ mới có sanh tử có vô minh.

-Tại tâm mình!

-Phải rồi! Do tâm bà tự mình bày đặt; không có bệnh tự nói là tôi có bệnh.

-Bạch Hòa thượng con hiểu.

-Vậy là hiểu được rồi.

Không khởi được nghi tình

Hỏi:

Sao 5 câu thoại đầu mà con đọc qua, không khởi được nghi tình?

Đáp:

Bà hãy trả lời tôi hỏi: Khi chưa có trời đất bà là cái gì? Biết không?

-Biết.

-Là cái gì hãy nói đi!

-Là con, là không có gì hết.

-Không có gì hết sao bà có đây?

-Vì cái vô minh.

-Phật đã nói không có vô minh, mà sao bày đặt vô minh? Đó là do bà tự bày đặt, vậy không thể tham thiền được. Lời của Phật mà bà cũng không chịu nghe, tôi nhắc đi nhắc lại trong Bát Nhã Tâm Kinh nói “không có vô minh” và còn thí dụ cái nhà xoay. Tự mình không biết mà cho là biết. Không có gì hết thì bà lấy gì để biết không có gì hết? Phải có thân tâm mới biết được chứ!

Hỏi:

Con tham câu “niệm Phật là ai?” có khi có nghi tình và không có nghi tình, con hỏi câu thoại thì con trả lời tâm là Phật, cũng có lúc trả lời tâm không phải Phật, xin Sư Phụ khai thị?

Có nghi tình và không có nghi tình

Đáp:

Vậy tham niệm Phật là ai không có nghi tình rồi. Cô không biết niệm Phật là ai phải không?

-Phải.

-Nam mô A Di Phật, cô có nghe không?

-Nghe.

-Ai niệm?

-Tâm niệm.

-Vậy biết tâm niệm, sao nói không biết ai? Biết rồi thì không có nghi tình! Không biết mới có nghi tình. Lúc cô ăn cơm có biết mình ăn cơm không?

-Biết.

-Mặc áo biết mình mặc áo không?

-Biết.

-Nói năng tiếp khách, biết mình nói năng tiếp khách không?

-Biết.

-Chỉ niệm Phật không biết, vậy tự dối mình! Nếu không biết thì tất cả đều không biết như ngài Lai Quả, mới tham “niệm Phật là ai?” được. Mấy cái kia biết và tôi niệm mà cô cũng biết, tự mình dối mình không biết. Vậy sao có nghi tình được?

-Con không biết tâm là ai?

-Niệm Phật không biết là ai, tại sao ăn cơm lại biết là tôi? Mặc áo sao biết là tôi? Mấy cái kia biết thì niệm Phật cũng biết vậy. Bây giờ cô quỳ đây cô biết không?

-Biết.

-Ai quỳ đó?

-Con quỳ.

-Vậy là biết rồi! Làm sao nói là không biết? Tất cả các thứ kia đều biết, mà chỉ niệm Phật không biết là tự dối mình. Nếu không biết thì tất cả đều không biết, còn biết thì không có nghi tình. Không hiểu không biết mới là nghi tình.

Chú tâm trên đỉnh đầu thì ít bị nhức

Hỏi:

Ngồi thiền hay bị nhức đầu, nếu chú tâm trên đỉnh đầu thì ít bị nhức. Vậy như thế nào?

Đáp:

Nhức đầu là do tập trung tinh thần cố gắng nên có nhức đầu. Khỏi cần tập trung tinh thần, cố gắng; ít phí sức chừng nào tốt chừng nấy, chỉ cần liên tiếp một chút nghi tình. Chọn câu nào tự mình không hiểu, nếu hiểu là tâm cũng không được. Cô nên chọn câu “chẳng phải tâm, chẳng phải Phật, chẳng phải vật là cái gì?”

-Theo câu thoại, cô có biết không?

-Không.

-Không biết là được, vì trước kia cô chấp là tâm, bây giờ chẳng phải tâm thì không thể chấp tâm nữa.

Tâm là cái gì và ở đâu

Hỏi:

Mọi vật đều do tâm tạo, tâm tạo có rồi trở về không phải bị luân hồi sanh tử chăng? Tâm là bản thể phát ra mọi vấn đề, tâm là cái gì và ở đâu?

Đáp:

Tâm phải ngộ rồi mới biết, bây giờ không biết được; vì tâm không bản thể, số lượng, nhưng cái dụng khắp không gian thời gian. Nói có hay không cũng không phải, chứ đâu phải trở về không hay từ không sanh ra có! Ông nói vậy không đúng.

Nói tâm tạo là mình cảm giác sai lầm cho là có tạo, vì tâm mình hoạt động, ban đêm biến ra nhắm mắt chiêm bao, ban ngày biến hiện mở mắt chiêm bao. Biến hiện là tạo chiêm bao, chứ không phải tạo cái thật! Ông cho thật là sai lầm.

Ban đêm mình nằm trên giường nhắm mắt ngủ thì nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân; 5 thức này ngưng hoạt động, chỉ một mình thức thứ 6 không bao giờ ngưng hoạt động, chết vẫn còn hoạt động.

Theo Duy Thức gọi là độc đầu ý thức (thức thứ 6) hoạt động biến hiện nhắm mắt chiêm bao, có thân chiêm bao tiếp xúc thế giới chiêm bao; tiếp xúc tách có thật chất tách, tiếp xúc bình có thật chất bình, tiếp xúc bàn có thật chất bàn, tiếp xúc nóng biết nóng, tiếp xúc lạnh biết lạnh. Thân chiêm bao biết buồn biết vui, bị người ta đánh cũng biết đau.

Giả sử trong chiêm bao có một vị Thiện Tri Thức thuyết pháp rất hay, giải thích cho người chiêm bao: “Bình này không thật, luôn cả thân ông cũng không thật”, người chiêm bao không tin. Tại sao? Tiếp xúc cái nào cũng thật, thân tôi không thật sao người ta đánh tôi biết đau, biết buồn biết vui!

Khi thức dậy khỏi cần Thiện Tri Thức giải thích, tự mình chứng tỏ các việc trong chiêm bao không thật, luôn cả thân chiêm bao không còn, biết Thiện Tri Thức nói đúng. Thức dậy thì Duy thức gọi là tự chứng phần (tự mình chứng tỏ).

Nhắm mắt chiêm bao ngủ đã tự thức, bây giờ là mở mắt chiêm bao, Duy Thức gọi là đồng thời ý thức biến hiện. Tại sao? Vì cùng 2 thức biến hiện, là nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân không ngưng hoạt động. Như nhãn thức thấy cái này cái kia, phải có ý thức đồng thời nổi lên phân biệt.

Nhĩ thức nghe được âm thanh, nhưng không biết tiếng gì, tiếng chim, tiếng chó,… phải có ý thức đồng thời nổi lên phân biệt được tiếng chim hay tiếng chó,… Nếu chỉ có ý thức mà không có nhĩ thức thì không nghe được tiếng lấy cái gì để phân biệt? Cho nên, phải có hai thức đồng thời mới phân biệt rõ ràng.

Mở mắt chiêm bao không bao giờ tự thức tỉnh, phải tham thiền đến kiến tánh được thức tỉnh. Hiện nay mình đang chiêm bao, dù Phật nói có lý nhưng mình không tin.

Như Bát Nhã Tâm Kinh nói: “Vô vô minh diệc vô vô minh tận, vô lão tử diệc vô lão tử tận”, sau này ai cũng già chết, sao Phật nói không có già chết? Ai tin được! Cho nên, phải tự chứng thì rõ. Người ta cho nhắm mắt chiêm bao thật chiêm bao, mở mắt chiêm bao không phải chiêm bao.

Một thức hay 2 thức đều là tâm tạo, vì vậy Phật nói: “Tất cả do tâm tạo”, tâm tạo không phải thật. Nếu tâm không tạo thì vốn không có. Đó là cảnh giới chiêm bao, chứ không có thật! Nhưng tại mình đang chiêm bao cho là thật.

Ăn chay ăn hột gà không trống

Hỏi:

Ăn chay ăn trứng gà không trống được không?

Đáp:

Người ta ăn chay uống mật ong, sữa bò cho là được, còn ăn trứng gà không trống là không được! Nhưng mật ong là lương thực của ong, nếu mình dùng tiền để giựt lương thực của ong cũng có nhân quả; sữa bò là để cho bò con bú, nếu lấy lương thực của bò con phải có nhân quả.

Trứng gà không trống không có sanh mạng, gà đẻ trứng không ai ăn để lâu sẽ hư thúi. Ăn trứng gà không trống không giựt đồ ăn của ai thì không có nhân quả. Gà có trứng phải đẻ ra, có cứt phải ỉa ra, vậy ăn trứng gà không trống cũng như ăn cứt gà.

Tăng Bảo là gì

Hỏi:

Thế nào là Tăng Bảo?

Đáp:

Tăng là tu sĩ, Ni cũng là tu sĩ; chữ “Tăng” tiếng Ấn Độ gọi là Tăng Già, tức là hòa hợp chúng. Theo nghĩa hòa hợp chúng, trong giới luật quy định phải từ 4 người trở lên hợp lại mới thành Tăng, 3 vị chưa phải là Tăng. Cho nên nói Tăng già là Tăng Đoàn. Tỳ Kheo và Tỳ Kheo Ni từ 4 vị trở lên gọi là Tăng Đoàn, cư sĩ có thọ ngũ giới từ 4 vị trở lên cũng gọi là Tăng Đoàn, vì có hòa hợp chúng. Cư sĩ do tu sĩ lãnh đạo.

Quy y là quy y Tam Bảo (Phật Bảo, Pháp Bảo, Tăng Bảo), nếu người ta đảnh lễ Phật Bảo và Pháp Bảo, mà không đảnh lễ Tăng Bảo. Vậy chỉ đảnh lễ Nhị Bảo, chứ không phải đảnh lễ Tam Bảo! Vì người ấy không hiểu rồi phỉ báng Phật pháp, phá hoại giới luật không hay. Quy y Tam Bảo mà trong đó có Tăng Bảo.

Quy y Tam Bảo đâu phải quy y riêng một thầy nào! Tăng là một đoàn thể hòa hợp, không phải cá nhân; tu sĩ thay mặt cho Tăng. Ni có Hòa thượng Ni, Thượng tọa Ni, Đại Đức Ni. Như thọ giới bên Ni Bộ phải có Hòa thượng Ni, có tam sư thất chứng Ni. Thọ giới xong rồi qua tam sư thất chứng Tăng để chứng minh. Truyền giới là Ni truyền cho Ni.

Người nữ xuất gia thì bổn sư xuống tóc là Ni, nếu Tăng xuống tóc cho người nữ thì Tăng ấy có tội; nhưng bây giờ người nữ thích bên Tăng xuống tóc. Giới luật nhà Phật quy định rất tỉ mỉ, có mấy trăm thứ yết ma; theo thứ tự, cái nào cần 5 người hay 10 người,… mỗi thứ đều có quy định. Nghĩa yết ma là làm việc, hội nghị; bây giờ chỉ có yết ma truyền giới với yết ma bố tát, có rất nhiều yết ma.

Bất cứ làm việc gì trong Tăng Đoàn đều có yết ma, gọi là bạch tứ yết ma. Tại sao? Nói lý do một lần, rồi hỏi 3 lần; tất cả đồng ý thì thông qua. Chuyện nhỏ bạch một lần hỏi một lần, gọi là bạch nhị yết ma. Không cần người ta đồng ý, gọi là đơn bạch yết ma. Không biết cứ lấy ý mình nói bậy phỉ báng Phật pháp, tự mình tạo địa ngục cũng không biết.

Tâm và tánh khác nhau không

Hỏi:

“Minh tâm kiến tánh”, tánh phải Phật tánh hay bản lai diện mục? Tâm và tánh khác nhau không? Nếu không khác, sao nói chẳng phải tâm, chẳng phải Phật, chẳng phải vật là cái gì? Trò nghĩ: Không phải tâm, không phải Phật, không phải vật; tức chẳng phải vật gì, không tướng, màu, mùi,… vậy là bản lai diện mục.

Đáp:

Cô đã hiểu lầm, không biết nghĩa tham thoại đầu và khán thoại đầu. Ngài Long Thọ dùng hư không vô sở hữu ví dụ tâm, tâm ai cũng nói được; nhưng tâm là gì không ai biết, phải ngộ rồi biết. Vô sở hữu dung nạp tất cả vật.

Tại sao vô sở hữu dung nạp tất cả vật? Vì vô sở hữu là không có hư không thì dung nạp tất cả vật. Ngài Long Thọ nói Vô sở hữu là trống rỗng nên dung nạp tất cả vật. Như mặt trăng, mặt trời, cây cối,… đều ở trong cái vô sở hữu này dung nạp và ứng dụng. Hư không vô sở hữu thì lấy gì nói là quảng đại? Tại chấp có hư không mới nói hư không quảng đại. Tuy, hư không chẳng nói quảng đại, nhưng lại dung nạp và ứng dụng.

Cô nhìn thấy tôi, nói chuyện, cuộc sống hàng ngày đều nhờ vô sở hữu. Mình đang dùng tâm mình, muốn tìm thì không ra; vì không hình thể số lượng, nhưng dụng rõ ràng. Vô sở hữu không bị hạn chế, do thông minh con người hạn chế cái không của tách; nếu tách bít hết là tách chết, dùng không được, vì có trống rỗng nên dùng được, bình và bàn đều vậy.

Có nhiều nghĩa không khác biệt giảng ra có lý. Cái không vô sở hữu chẳng có nghĩa lý, nhưng ứng dụng tất cả. Chưa dựng nhà lên thì cái không đã có sẵn. Không có cái không của tách mà cái không cũng sẵn sàng. Nếu chẳng có cái không sẵn sàng làm sao có cái không của tách, bình, nhà? Chẳng có cái không của nhà làm sao mình ngồi đây? Cô quỳ đây được?

Mình đang ứng dụng hàng ngày mà chẳng tự biết! Cứ truy cứu những danh từ đoán mò bậy bạ cái này cái kia, đó là sản phẩm của bộ óc, không phải thật tế. Phật nói là thật tế gọi là Thật Tướng, Phật dùng tướng để thí dụ tâm trạng chúng sanh có tứ tướng (ngã, nhân, chúng sanh, thọ giả). Tánh với tướng không phải hai thứ, vì chưa kiến tánh nên nói như thế để cho người ta hiểu.

Đang ở trong chiêm bao, chấp chiêm bao là thật, nên phân biệt tâm, tánh, tướng; đến khi ngộ thì bất nhị chẳng có tương đối, nên 4 bài kệ nói về vô duyên tri. Vô duyên tri (Thật Tướng) là dụng và thể của tâm. Kinh Kim Cang nói: “Thật Tướng vô tướng”, Tại sao? Vì trống rỗng, nếu có tướng thật thì không phải thật tướng, vì sẽ hư. Như thân này sẽ hư mất, Thật tướng không mất, vĩnh viễn tồn tại.