Thơ Từng Ôm Và Mặt Trời Từng Hạt

Vòng tay nhận thức

Thử hữu cố bỉ hữu

Thử vô cố bỉ vô

Chuông ngân một đêm dài không ngủ

Hai bàn chân không, tì tay cửa sổ

Tôi đợi vườn cây hoa lá hiện hình.

Ánh sáng chưa về

Nhưng trong lòng đêm thâu

Tôi biết em còn đó

Trong lòng đêm thâu hay trong lòng bao la nhận thức

Tự bao giờ, em vẫn là duyên sở duyên.

Lát nữa bình minh về, và em sẽ thấy

Cả em, cả chân trời hồng

Và cả mầu trời xanh biếc

Mênh mang, vời vợi

Đều hiển hiện trong lòng mắt tôi

Xanh nghĩa là xanh cho ai

Hồng nghĩa là hồng cho ai

Nghiêng mình trên giòng nước trong, em hỏi

Hiện hữu ca lời duy nhất nhiệm mầu

Tôi bỗng mỉm cười hồn nhiên trước đêm sâu

hồn nhiên trinh bạch

Tôi biết vì tôi còn đây nên em còn đó

Và hiện hữu em trở về bừng tỏa nơi nụ cười

huyền diệu của đêm nay.

Sải tay, tôi bơi đi

Bình yên

Trong giòng suối trong, im lặng,

Tiếng nước thì thầm bên tai, êm ái,

Tôi ngửa mặt nhìn trời cao, đầu tôi gối sóng

Còn kia, đúng rồi, mây trắng trời xanh

Xao xác lá thu trong rừng cây

Và ngây ngất hương thơm của cỏ rơm đồng nội

Kìa ngôi sao khuya đưa lối

Cho tôi trở về.

Tôi biết là em còn đó, vì tôi còn đây

Vòng tay nhận thức, vô lượng do tuần, nối liền diệt sinh năng sở

Và tôi đã thấy

Trong lòng đêm thâu hay trong lòng bao la nhận thức

Của em, cũng như của vườn hoa lá

Tôi đã tự bao giờ, vẫn là duyên thân sở duyên

Diệu hữu ca lời chân không mầu nhiệm.

Đêm thâu còn đang nguyên vẹn

Âm thanh hình bóng em về tràn đầy nơi hiện thể

Bởi vì đêm nay

Tì tay trên cửa sổ

Và chân không trên nền đất mát

Tôi còn đây, đang hiện hữu cho em.

Ngôi sao nhỏ

Liên tiếp mười hôm trời nặng mây mù

Bên cửa sổ nhìn em, bốn phương mịt mờ không thấy

Em đi đâu? Linh hồn tôi bỡ ngỡ

Như con chim con lạc vào một hải đảo đầy đặc sương mù

Mưa gió tơi bời mấy đêm

Kinh thành hoang lạnh, ướt bóng người đi đêm hè phố

Chúi đầu trên sách, bắt chước chàng thư sinh thuở trước

Những mong rộng mở chân trời tiềm thức, hiện bóng hình em

Mưa gió vẫn tơi bời

Đêm nay đầu chúi trên án thư

Ta không ngờ gió cuốn ngàn mây, trời quang, mưa tạnh,

Thao thức vừa nghe tiếng gọi

Giật mình nhìn ra, ta thấy bóng em bên cửa sổ:

Em đã trở về!

Ôi thương thay ngôi sao nhỏ! Qua bao nhiêu mưa gió dập dồn

Em đã đi lạc về phương nao, tự bao giờ,

và đã khóc trên bao nhiêu cánh đồng xa lạ?

Em đã về

Mắt còn ngơ ngác nhìn ta qua cửa sổ

Đi đâu trong bao nhiêu ngày mưa gió

Thân bé bỏng còn run

Vì ngợp gió vô biên?

Nằm yên trong lòng cốc pha lê, mắt lệ cười buồn, em kể:

"Hôm nay thiên đình mở hội ngàn sao,

Trời quang, mưa tạnh,

Em đã về tận thiên cung đội sớ

Quỳ nơi điện ngọc

Xin cho đất cũ thanh bình

Cho hoạn nạn tai ương

Cho binh đao nước lửa

Cho bạo quyền hung ác

Ngừng tay trên mảnh đất nghèo khổ quê hương ".

Tiếng gọi của em vang thấu ngàn sao,

ngập ngừng từng giọt lưng chừng không gian muốn rụng,

Cho ta cảm ơn muôn trùng tinh đẩu

Những viên kim cương niềm tin bất diệt, những bông hoa

nở sáng trên cánh đồng tâm thức bao la.

Ngôi sao bé nhỏ đã về

Mắt tôi đầm lệ

Tôi gọi tên tôi

Mà tâm tư chợt thấy rưng rưng.

Duy thị nhất tâm

Thành trì em năm xưa

Ai đã hứa sẽ xây cho vững chãi?

Sáng hôm nay những người cũ bỗng thấy bập bềnh phiêu giạt

trên sóng gió đại dương

Khổ đau xây cho loài người một trú địa cuối cùng,

Và nơi đó em sẽ ẩn náu qua đêm dài độc địa.

Hãy nhắc lại cho tôi nghe những lời năm xưa tôi đã hứa

Để tôi có thể còn có mặt ngày mai và làm chứng cho em

Những mũi tên cắm vào thân thể tôi vẫn còn đây, nguyên vẹn,

chưa bao giờ giao trả

Sửa soạn khu vườn xanh của em cho sây trái

Tôi cũng sẽ là một con chim như những con chim khác

Suốt đời chỉ muốn tìm tới chốn suối ngọt cây lành.

Hãy là chuyển luân thánh vương

Ngọn bút nội tâm em sẽ ký sắc lệnh đày khổ đau

ra ngoài vòng hiện hữu

Và gọi về từ muôn phương tản mác nào hoa, nào bướm,

Cho chồi non tuổi xanh căng nhựa sống,

Vũ trụ cười khi hai mắt em cười.

Giao cảm

Lặng lẽ chiên đàn nhả khói thơm

Đỉnh trầm xông ngát ý thiền môn

Lung linh nến ngọc ngời sao điểm

Thanh tịnh. Trần gian sạch tủi hờn.

Chầm chậm xuân về lòng đất chuyển

Nhạc trời thanh thoát rộn muôn phương

Tâm linh một thoáng bừng giao cảm

Lặng hết bao nhiêu lớp sóng cồn

Trời đất hân hoan mừng nắng dậy

Một đàn em nhỏ rộn yêu thương

Quần điều áo lục theo chân mẹ

Hái lộc mùa xuân chật ngả đường.

Quán tưởng

Trăng tròn đêm nay, xin gọi hết muôn sao về cầu nguyện

Và định lực khiến trời rung đất chuyển

Tập trung về nơi điểm sáng của tự tâm

Có muôn loài làm chứng đây, đau thương đã ngập tràn rồi,

Mười phương nghe tiếng chuông khuya

Hãy chấp tay quán từ bi

Cho mật ngọt tình thương nơi trái tim ứa thành cam lộ

Giọt nước thanh lương, trên lòng đau thế gian, xóa tan sầu khổ

Từ đỉnh tâm linh cao chót vót

Cam lộ chảy về từng mạch

Thấm nhuận đồng xanh, ruộng mía, vườn dâu.

Con rắn hổ mang uống xong giọt sương khuya trên đầu ngọn cỏ,

Bỗng cảm thấy tiêu tan nọc độc trên lưỡi mình

Và những mũi tên tẩm thuốc của loài ma

nở thành bông hoa khi bay đến

Cam lộ vương như lai!

Cam lộ vương như lai!

Phép mầu hiển hiện:

Với hai cánh tay trẻ thơ mũm mĩm, em nghiêng đầu

thương yêu ôm con rắn vào lòng

Lá xanh vườn xưa, nắng lên trên tuyết trắng

Dòng Tào Khê vẫn hướng về phương Đông

Tịnh thủy trong bình là tịnh thủy trong lòng:

Cho súng đạn trần gian khuya nay rơi xuống tan thành cát bụi.

Một bông hoa nở rồi

Hai bông hoa nở rồi

Muôn bông hoa tím vàng lấm tấm trên thảm nhung đồng nội

Và thiên đường hé mở một lần với nụ cười trên đôi môi em thơ.

Nếu hỏi rằng "người muốn bao nhiêu "

Tôi sẽ xin rằng "tất cả "

Tôi tham lam hơn ngày xưa, tham lam tột độ,

Cả ngài, cả tôi

Cả người thiên hạ

Xuôi về, sáng hôm nay, trong duy nhất nhiệm mầu.

Ôi những mảnh rời nhau, khổ đau,

Tách ra ngoài đại thể!

Đã từ lâu, ngàn vạn đời,

Chúng tôi tự tìm, sờ soạng, trong ngục tù giả trá an vui

Sáng hôm nay em tôi trở về quỳ dưới Phật đài

Mắt đầm đìa lệ,

Ôi những linh hồn đi tìm bến đỗ

(Hình bóng của tôi xưa

Phiêu lưu ngàn năm, một hôm sầu khổ, khao khát bến bờ)

Hãy để yên cho em quỳ lâu trên điện Phật

Cho lệ em thầm lặng chảy

Cho lệ em mặc sức tràn trề

Hãy để yên cho quỳ lâu thêm nữa

Đủ thì giờ cho lệ em khô ráo

Bởi vì người ơi, một sáng mai kia,

Tôi sẽ đến châm lửa vào túp lều nho nhỏ của em ở ven đồi

Túp lều duy nhất còn lại của đời em

Cho lửa cháy lên cao

Cho tan hoang tất cả

Cho chỗ nương tựa cuối cùng tan rã

Cũng như chiếc bè, trên đại dương, tan rã,

Để vỏ cứng hồn em, trong hỗn độn nhiệm mầu,

Sẽ vỡ toang. Tràn trề ánh sáng!

Tôi sẽ gặp em, bên ánh lửa hồng cháy rực của túp lều

Nước mắt sung sướng chan hòa

Tôi nhìn em

Và khi cầm tay em, tôi hỏi rằng: "em muốn bao nhiêu "

Tất nhiên em sẽ cười và sẽ xin rằng "tất cả ".

Trầm hương tưởng niệm

Bảy năm

Trầm hương xa

Hình ảnh mẹ

Một sáng mùa thu lạnh nắng

Mẹ rủ áo ra về

Đau thương đầy vai trút nhẹ

Con không khóc ;

Cuộc đời xa lạ,

Ra đi tủi hờn rưng rưng

Gió bay áo con

Vàng nắng, đồi cao, trời xanh,

Nấm đất.

Những người còn ở lại sau chót

Cũng ra về.

Con nói chuyện cuộc đời

Lòng tan nát nhưng bình an

Hiện hữu đã quá nặng nề trên vai mẹ

Bảy năm

Thỉnh thoảng mẹ về, linh động

Hôm nay hai giọt nước mắt xót thương

Tủi hờn con chia với mẹ

Hiện hữu vai con còn gánh

Nhớ về hình ảnh mùa thu xa

Trầm hương xa

Gió thổi vi vu

Đồi cao ngợp nắng

Hôm nay con về

Ở lại với con hôm nay mẹ ơi

Ngày mai không biết về đâu phiêu bạt

Nhưng Mẹ vẫn còn

Ôi thương yêu ngàn năm

Cho con gục đầu nhớ nhung

Gọi về quê mẹ.

Thế giới chúng ta

Nắng trên ngói reo vui

Và nắng trên bức tranh sáng nay đồng vọng

Tôi chế nắng bằng mầu

Nhờ mầu chuyền sức ấm

Tiếng hát của loài chim sứ giả

Sáng nay

Nói rằng thế giới chúng ta

Lại bắt đầu một chu kỳ tạo dựng.

Mùa nhân loại mang áo mới

Tôi đến đây trong u tịch rừng sâu

Ngồi lắng hết tâm linh vào cảnh vật

Trời thanh tịnh quá! nắng chiều đang tắt

Cả rừng cây lặng lẽ đứng trang nghiêm

Cảnh thiên nhiên trong giờ phút êm đềm

Đã xâm chiếm. Để tâm hồn xúc động,

Tôi suy nghĩ miên man về cuộc sống

Đầy đau thương sầu khổ của nhân gian:

Ai đã ra tay rẽ nghé, chia đàn?

Trời! cuộc sống tang thương và đẫm máu!

Tiếng sinh linh kêu mười phương chưa thấu

Tiếng say cuồng của bạo lực vô minh

Tôi ngồi yên nghe tất cả bất bình

Lắng đọng xuống hồn thiêng liêng, kết tụ

Gió kín đáo trong cây thầm ủ rũ

Rồi không gian bỗng chuyển ý trầm tư

Tôi ngồi yên như núi, lặng như chùa

Mãi an trú trong chiều sâu hơi thở

Đất mẹ còn đây thương yêu phòng hộ

Hẹn chữa lành muôn vạn nẻo sầu thương

Từ nguồn tâm, năng lượng đã lên đường

Gây chuyển biến sâu xa hồn vũ trụ:

Lao xao không gian muôn vàn tinh tú

Tôi bỗng nghe lòng đất nở hoa tươi

Trong thân cây nhựa mạnh thúc đâm chồi

Nước chảy xiết thêm giữa lòng thác suối

Mùa thiên nhiên đã về, mang áo mới!

Tôi nghe mênh mông nắng reo đồng nội

Đất vùng quê khoai sắn lên tươi xanh

Hoa nở, chim ca, trái nặng trên cành

Sung túc quá, một mùa xuân vũ trụ!

Tôi linh cảm thấy loài người muôn xứ

Đang đứng lên, chèo chống giữa phong ba

Ủ nguồn nhân nơi tin tưởng chói lòa

Lấp cạn hố phân chia và sầu khổ

Bông trí tuệ đang tưng bừng đua nở

Cây tình thương đang khoác áo xanh tươi

Hương tự do ướp lấy cánh hoa đời.

Tôi nghe không gian tiếng kêu rộn rã

Nghe vũ trụ tưng bừng trong cây lá

Cả loài người khoác áo mới tương thân

Và nơi đây, lấp loáng ánh sương trăng

Tiếng hoa lá hò reo bừng mạch sống.

Anh ấy chết sáng nay

Viết cho Anton Cerbu

Đi đâu? mùa xuân sắp đến rồi

Anh không đợi nụ hoa đầu hé cánh.

Xác anh, ai chôn vùi đất lạnh?

Đây là đâu? vùng cô tịch hoang liêu?

Có lẽ sáng nay tuyết rơi

Và điện thoại nơi nhà tôi vang động

Anh ra về, chúng tôi mang tiếc nuối,

Và hồn trẻ thơ nao nao

Hai mắt anh còn đó

Và sự nghiệp

Và cuộc đời

Cho tôi thấy nẻo anh về quang đãng

Ngày mai trong khung trời sáng

Tôi sẽ về đốt hương

Nơi thư phòng cũ

Và tập hợp lại đàn trẻ con năm xưa

Chúng tôi sẽ cùng hát ca,

Bài ca phương Đông chói rạng

Cùng cất cao tiếng cười

Tươi như nắng sớm

Cho khói trầm lên

Ấm áp linh hồn anh.

Hòa bình

Sáng nay vừa thức dậy

Nghe tin em gục ngã

Nơi chiến trường

Nhưng trong khu vườn tôi, vô tình

Khóm tường vi vẫn nở thêm một đóa

Tôi vẫn sống, vẫn ăn và vẫn thở

Nhưng đến bao giờ mới được nói thẳng điều tôi ước mơ?

Princeton

Vàng rụng Princeton

Mùa lá đổ

Xanh ngắt trời thu buổi sáng

Nao nao sương khói nhớ thương về

Chen lẫn rừng cây

Năm tháng xa vời,

Biển rộng sông dài,

Hình hài một mảnh

Đưa tay nghiêng mắt chào em thầm hẹn

"Nhớ mùa thu sau trở lại

Xin dâng hoa lá

Xin dâng trời xanh mây trắng cho người "

Princeton thì thầm.

Princeton, Princeton

Một sáng ta về nhớ cố nhân

Lá cản chân ta xào xạc

Đàn em bé nhỏ nô đùa bãi cỏ xanh non

Những bàn tay đưa cao, vẫy nhẹ,

Không tiếc thương, không vấn vương

Còn ta, còn ngươi,

Năm ngoái năm xưa trò chuyện

Xa ai, ai xa mà ta tiếc thương?

Trường ca Avril

Avril về

Trong rừng cây trang nghiêm

Tình thương đã từ nơi ngàn xanh nơi suối trong thể hiện

Bàn tay Mẹ nhiệm mầu

Sửa soạn cho chúng ta ra đời

Trong hào quang của mùa xuân tình thương ấm áp

Đưa tôi ra đời hôm mồng bốn

Khắp nơi chim lạ bay về hát ca

Ngơ ngác như một con nai con nhìn trời xanh, nhìn suối trong,

nhìn lộc non trên cành cây,

Tôi về khi vũ trụ đang chuyển mình trong mùa tuôn dậy.

Rừng cây đang thay áo mới

Con nai con khờ dại soi mình trên dòng nước

Lắng tai nghe tiếng thì thầm gió lạ

Mạch sống dâng

Lời hát ca trong từng nụ nhiệm mầu

Quê hương tôi là rừng sâu

Có những thân cây vươn mình thẳng tắp

Mỗi khi nắng xuân về xối chảy trên ngọn cây, hương rừng bay

Mây trắng che trên trời xanh biêng biếc

Rừng cây

Bãi cỏ xanh non

Và một dòng nước thấm lòng đất mát.

Trời đất vừa sinh ra tôi

Chim chóc ca ngày thứ nhất

Đất trời dâng hương ngất ngây

Tôi lớn lên, dòng suối ca ngày thứ hai

Và con nai con tìm tới, ngây thơ, bên bờ xanh mướt cỏ

Nghiêng đầu nghe ngóng

Nhựa dâng đầu cành giục giã những nụ hoa

thẹn thùng chưa muốn hé

Cho vừa nở kịp ngày thứ ba

Nắng ấm reo vui trên cành biếc nõn nà

Ngày thứ tư vừa lại. Hoa anh đào khai hội

Có gì mới lạ trong tiếng ca mùa mới đang lên?

Ngày thứ năm. Bình minh về bất chợt

Rừng thức giấc trong mùi thơm ngây ngất

Của ban mai kết đọng hương ngàn hoa

Và cũng bất thần em về. Trong rừng sâu hiển hiện,

Em rón rén bước từng bước nhẹ, trên màu xanh thảm lụa

Con nai con vẫn giương mắt nhìn em ngơ ngác

Trong giây phút thiêng liêng huyền hoặc

Em biến thành một bông hoa nhỏ bám vào lòng đất mẹ thương yêu

Nắng lên, một giọt sương long lanh còn vương

trên cánh hoa sao bé nhỏ

Nhưng rừng cây không hay

Hiện-hữu-em ca bài ca bất diệt

Tiếng ca em quen thuộc như đã có từ ngàn xưa

trong rừng sâu lặng lẽ nghiêm trang

Con nai con vẫn giương mắt nhìn quanh

Không có gì thêm

Không có gì mới lạ

Không nghĩ rằng em trong rừng sâu vừa lạc

Bởi vì tiếng ca em hòa mầu nhiệm trong khúc ca

mùa Tuôn Dậy màu xanh

Bông hoa kia như đã cùng có mặt một lần với đất mẹ buổi ban đầu.

Một con chim nghiêng nghiêng mắt nhỏ nhìn em

và tung ra một tràng ngọc âm thanh trong suốt

Chim, hoa, cây, suối

Không ngừng ca

Cả rừng cây hợp tấu

Không ngừng lại để hỏi em có mặt tự bao giờ.

Bông hoa bé nhỏ rừng cây

Một phần của hiện hữu vô thỉ vô chung

Em không phải Tạo Sinh mà chỉ là Biểu Hiện.

Rừng cây đã thay xong áo mới

Ngày mồng mười có hai đứa trẻ con nhà ai nắm tay nhau tung tăng chạy trên bãi cỏ xanh non, tiếng cười trong veo như tiếng hót chim hoàng oanh buổi sáng

Chúng băng qua đồng cỏ và dừng lại bên cửa rừng

Nắng phơi phới reo

"Avril đã về trong rừng cây" đứa bé thì thầm bên tai đứa lớn

Như khám phá ra điều gì tối ư quan trọng

Chúng nắm chặt tay nhau và cùng lắng tai nghe...

Phải rồi, khúc hát bất diệt mùa xuân

Hai đứa nhìn nhau. "Avril đã về trong rừng cây",

phen nầy đứa lớn thì thầm bên tai đứa bé.

Nắng ấm tràn lan cây cỏ

Bỗng con nai con xuất hiện ở cửa rừng sưởi nắng

Bốn gót chân mang theo hương thơm những bông hoa

vàng tím trong rừng

Có đàn bướm lạ tung tăng đọt cây bờ suối

Bay đến gần nai.

Nắng ấm vẫn reo

Dòng nước vẫn đi vào lòng đồng cỏ xanh êm ái

Nhưng con nai con và hai đứa bé đã cùng lạc vào rừng sâu

Tìm theo tiếng hát nhiệm mầu.

Bỗng nhiên có tiếng nổ dồn dập kinh hoàng

Một đàn chim sắt ào ào bay đến

Tóe tung lửa đồng khạc trên đồng xanh, mặt suối

Rào rào xé mây tung gió

Tự nhiên rừng cây bặt tiếng hát ca.

Hoa khép không dâng hương

Suối trong không soi dáng mây trời

Chim chóc lặng im như khi đêm về nằm yên trong tổ kín.

Nhưng rồi cuối cùng đàn chim sắt bay đi

Rừng xanh trở về bình an,

Thanh tịnh.

Rừng cây mỉm cười

Tiếng hát ca mùa tuôn dậy vẫn như chưa từng bao giờ đứt đoạn

Cành lá chuyền nhau tin vui

Tiếng thì thầm êm ái

Con nai con đã cùng hai đứa bé tìm ra bông hoa tím nhỏ

(Bông hoa vẫn không ngưng lời hát ca)

Đứa nhỏ ôm lấy đầu nai

Đứa lớn vuốt ve mình nai

Tất cả hát theo bài hát ngàn đời của nhiệm mầu hiện hữu.

Ngoài kia nắng ấm vẫn reo

Avril trong rừng cây nguyên vẹn

Dòng suối đi sâu êm êm vào lòng đất

Và muôn vạn bông hoa vàng tím đã nở, tự bao giờ,

lấm tấm trên cánh đồng cỏ xanh non.

Sở y

Nương tựa vào đâu

Pháp trần hình thành

Trên sắc thanh hương vị xúc

Nét chữ xóa đi trong bản nháp tưởng tượng

Xóa đi hay không cần xóa đi

Nương tựa

Tìm đâu chốn về?

Ưng vô sở trụ.

Nắng

Mùa Xuân rồi mùa Hạ

Mùa Hạ rồi mùa Thu

Mùa Thu rồi mùa Đông

Đây ta ánh nắng hồng

Đây ta ánh nắng hồng

Trong trời mây ca hát

Lùa trong hương bát ngát

Của hoa sáng đơm sương

Trên tàu chuối xanh rờn

Đồng lúa xanh nhung lụa

Trên cánh chim bay múa

Ta về đây: bình minh

Đây ta ánh nắng hồng

Đem cho đời Quang Vinh

Lùa xa ngàn vạn dậm

Muôn lớp màn vô minh

Nắng cho khô lệ đời

Nắng sưởi hồn vũ trụ

Ráo lệ cho môi cười

Nắng soi đường lữ thứ

Nắng.

Ruộng hồ lên hơi,

Nung tâm hồn con người

Cho bền thêm sắt đá

Cho một lòng một dạ

Hợp ca với đất trời.

Da nông phu sạm lại

Vầng trán chảy mồ hôi

Từng giọt...

Trên đất mới

Rơi trong tâm tình người

Trong lòng sâu vũ trụ.

Trần gian xưa cẩm tú

Thử lửa bao phen rồi!

Hào quang cho nhân thế

Trên mảnh đất xinh tươi

Ta đứng với nhân loại

Cùng nhau xây cuộc đời

Hào quang ta cho khắp

Không hạn những đầy, vơi

Đây ta ánh nắng hồng

Tơ giăng thành bức lụa

Làm nên bức màn trời

Để cho ngày tàn tạ.

Dừng lại khi hoàng hôn

Về trên mảnh hương thôn

Ta hẹn người gặp gỡ

Tưng bừng khi tinh sương.

Sài Gòn ơi đập tan đi ảo ảnh

Cho tôi xin trên hè phố đêm nay

Một ít gió mưa về

Đập tan giùm ảo ảnh

Ma vương chiều nay vẫn diễn trò dối gạt

Tung rãi giọng tình ca sầu đau từ muôn kiếp trước

Có giọng nam thanh nữ tú nói cười trôi trong phố phường

đèn đêm chói sáng

Căn phòng em sau buổi cơm chiều nay,

ấm cúng trong bản trầm ca lãng mạn

Ôi tắt giùm tôi chiếc máy thu thanh! ô nhục Sài gòn ơi,

đừng nhởn nhơ vui giữa lòng đau đất nước

Trong đêm đen

Những cuộc hành quân lặng lẽ

Và trong im lặng đêm đen, qua bàn chông, những gót chân bết bê bùn máu, những chiếc cáng thương binh những thân người lìa tay, lủng ngực không kịp chở về bệnh viện

Bệnh viện xa, rất xa

Nơi có ánh đèn đô thành sáng chói

Bát canh bông bí ngọt thơm giữa mâm cơm chiều nay

không còn hương vị trên lưỡi tôi đắng chát

Bên kia sông, bên kia sông

Bóng tối ngập tràn mọi nẻo

Tôi van xin ở đây tiếng ca và ánh đèn hãy tắt

Trong giây phút

Cho tôi được hòa mình trong đại thể thương đau

Xóm nhà lá hôm qua trong cuộc hành quân

Rực trời bốc cháy

Và bụi tre vàng bên sông bốc cháy

Đứng bên bờ thương đau, nhìn giòng sông ngầu đục

em bé mồ côi nặng lời nguyền rủa chiến tranh

Những mũi tên thực tại đã từ lâu xé toang màn bản ngã

Ào ào xâm nhập. Ai cho anh ngồi đây? ngồi đây là có tội

Tiếng ca và ánh đèn làm mọc những chiếc vẩy cá nặng nề

trong tim phổi

Bàn chông

Hầm sụp

Đoàn xe lửa giật mình

Tan hoang khu làng bom dội

Tầm vông nhọn - tiếng trực thăng đè trên ngực lép

Mây xám mùa trăng loạn, đã từ hôm nao xẩy cảnh

trẻ con đầu nát, thiếu phụ thây tan?

Đất sụp dưới chân anh, anh ngồi đó được sao?

ôi tiếng kêu thương! tiếng kêu thương hai mươi năm của vết thương sâu trên thân hình Việt Nam nhức nhối

Chủ nghĩa và nhân danh

Những sợi giây nghiệp báo ai đem về ràng buộc lấy

thân hình dân tộc?

Sài Gòn ơi, ảo ảnh đập tan đi,

Khuya nay gió bên sông mát rợi sương khuya mời anh đứng dậy

Tiếng kêu gọi thiết tha

Những bàn tay các anh

Những bàn tay các em

Trở về dựng lại mảnh vườn xanh xưa đã từ lâu xác xơ tan nát

Bếp lửa tình thương chưa tắt

Bếp lửa tình thương không tắt

Đứng lên

Cho gió mưa gầm thét,

Cho nước sông cuồn cuộn hôm nay,

Trong trời giông bão,

Cuốn ra biển cả

Dấu tích hai mươi năm trường khổ nhục đau thương.

Tổ sâu bé nhỏ

Tôi đến thăm em sáng nay

Quanh mái nhà em, tuyết rơi êm đềm lặng lẽ

Vũ trụ làm bằng bông tơ nõn nà

Em còn ngủ yên, im lìm

Như một con sâu con không cựa mình trong tổ nhỏ

Vũ trụ làm bằng bông tơ nõn nà

Vũ trụ bé nhỏ sáng nay chỉ vừa bằng một tổ sâu ấm áp

Tuyết vẫn phơi phới bay

Con sâu con còn ngủ

Và tôi ngồi làm thơ

Gió ơi, im đi (ngươi bảo ta sẽ làm gì nếu không làm thơ?)

Im đi, đừng lay động tổ sâu êm đềm.

Cho tôi bé lại để có thể đi vào thăm

Giấc mơ kỳ diệu của em

Đây lăng kính mang theo,

Tôi đặt vào điểm sáng hồn em

Cho tỏa chiếu đủ bảy màu rực rỡ.

Ai thắp sáng thế giới em?

Cho tôi buông quanh

Những bức màn tình thương

Màu ngọc thạch

Dễ ghét biết bao, đồng tiền trên má nhỏ

Sáng nay, mười hai bà mụ dạy em cười.

Bài hát ngày xưa mẹ dạy,

Tôi hát lại em nghe

"Con nai con đã nằm yên ổn

Trong đôi tay chở che

Của chàng hiệp sĩ

Và ngộ nghĩnh thay,

Con chó sói bỗng nhiên thấy mình bơ vơ "

Em sẽ mút mãi đầu ngón tay cái, và lắng tai nghe,

Bài hát sẽ dài, bởi tôi sẽ hát hoài điệp khúc

Tôi nhấc ống điện thoại bỏ ra một bên

Một buổi sáng chủ nhật như sáng hôm nay

Không ai có quyền làm náo động

Một tổ sâu an lành bé nhỏ

Tôi sẽ làm xong bài thơ khi em thức giấc

(Khi con sâu khe khẽ cựa mình)

Sẽ có tiếng hát ca bao phủ sáng nay

Đệm nhịp cho tuyết bay

Chín giờ rưỡi sáng rồi

Nhưng tuyết vẫn còn lặng lẽ dịu dàng

Dệt hoài cho em

Một vũ trụ bông tơ trắng nõn

Nụ cười tôi còn giữ mãi

Để dành cho đến khi em thức giấc,

Hào quang ấm áp của mắt tôi,

Khi em choàng thức

Sẽ chảy tràn

Như nước suối ấm mùa Xuân.

Tình sách

Mưa gió chiều nay lạnh

Giã từ, ta đi xa

Tình sách ngàn muôn kiếp

Còn nguyên vẻ đậm đà

Tuyết phủ phương trời mới

Giấc ngủ mộng quê nhà

Võng đưa giòng chữ cũ

Gió thoảng hương chiều xa

Những người bạn bé nhỏ

Trung kiên và thực thà

Nhớ sao mùi giấy mới

Đèn khuya ngươi với ta.

Đề Thiền Duyệt Thất

Gối nhẹ mây đầu núi

Nghe gió thoảng hương trà

Thiền Duyệt tâm bất động

Rừng cây dâng hương hoa

Một sáng ta thức dậy

Sương lam phủ mái nhà

Hồn nhiên cười tiễn biệt

Chim chóc vang lời ca

Đời đi về muôn lối

Quan san mộng hải hà

Chút lửa hồng bếp cũ

Ấm áp bóng chiều sa

Đời vô thường vô ngã

Người khẩu Phật tâm xà

Niềm tin còn gửi gắm

Ta vui lòng đi xa

Thế sự như đại mộng

Quên tuế nguyệt ta đà

Tan biến giòng sinh tử:

Duy còn Ngươi với Ta.

Ánh Xuân Vàng

Mùa xuân vô ý

Đây một mùa Xuân thầm lặng tới

Để một mùa Đông thầm lặng đi

Chiều về sắc núi in quan tái

Tím ngắt trần gian hoa loạn ly

Nhè nhẹ vết thương thuần sắc máu

Buồn như hình ảnh của phân kỳ

Mùa Xuân vô ý đem hương thắm

Về chận đường tôi. Mất lối đi!

Đau quá, hồn tôi tràn giá lạnh

Bơ vơ run tợ tiếng cầm ti

Lắng nghe trong gió mùa Xuân đến

Tràn ngập nhân gian vạn tiếng bi.

Chầm chậm sương mai vừa hé dậy

Gió đàn tâm sự ướt đôi mi

Chao ôi, bến nước thờ ơ quá

Một chuyến về, sau một chuyến đi!

Đường quê mấy ngả qua sông núi

Lặng lẽ cùng tôi nói những gì?

Nghe chăng Xuân ý ngàn phương dậy

Đang phổ lòng tôi khúc hận ly?

Rừng Sa La

Gió hiu hắt. Nắng vàng rơi, nhẹ lắm

Chiều lung linh trên huyền ảo núi rừng

Hoàng hôn về. Ánh sáng vẫn ngập ngừng

Chưa muốn tắt trên đồi cao. Chói lọi...

Đấng Thiện Thệ nhìn mây trời trôi nổi

Và mỉm cười: "Ta hãy ẩn hóa thân

Thu đã tàn. Theo với ánh tà dương

Ngưng hóa độ ta vẫn còn hóa độ"

Rừng thơm ngát. Hoa Sa La rực rỡ

Rụng tơi bời dâng muôn sắc ngàn hương

Nước từ bi thấm nhuận vạn nẻo đường

Đến cây cỏ cũng đem lòng trìu mến.

Thôi ta đi. Cuộc tương phùng hứa hẹn

Mùa xuân sau. Nay tạm ẩn hóa thân

Pháp thể kia là vô thượng tinh thần

Thể chất ấy là nhân duyên giả hợp.

“Giới và luật chính là thầy bất diệt

Của muôn đời. Trong mạt pháp điêu linh

Ta sẽ về dưới vạn thể, muôn hình

Để cứu độ cho trần gian nguy khổ.

Chúng tỳ khưu! Các ngươi đừng luyến mộ

Thân vô thường như bọt nổi mưa sa

Giáo pháp kia, suối vi diệu, chan hòa

Là phép nhiệm để cứu đời tham trước.

Các ngươi nhớ hãy tự mình thắp đuốc

Để cùng đi trong đêm tối mịt mù

Ánh từ quang là cả một nguồn thơ

Hãy chiếu dọi vào cõi đời tăm tối.

Đạo sáng ấy ta đã tìm sôi nổi

Trong bao năm khổ hạnh chốn thâm sơn

Chúng tỳ khưu nên thận trọng bảo tồn

Để hiện tại và tương lai chiếu sáng.

"Kìa thái dương trên đồi cao sắp lặn

Thôi ta đi". Gió nấc như khóc than

Và không gian mất hết cả huy hoàng

Cảm xúc quá, ta gạt thầm giọt lệ.

Đến nay, mấy nghìn năm, bao thế hệ,

Đông lại về với gió núi mưa ngàn

Ai đã về trong trần gian máu lệ

Và hóa thân cứu muôn loại lầm than?

Mùa xuân cũ

Xuân năm ấy, một mùa Xuân đẹp

Gió mang về khôn xiết hân hoan

Mây lành muôn hướng rộn ràng

Mưa rơi là cả ngọc vàng trân châu

Xuân năm ấy địa cầu rúng động

Nhạc trời ngân, sức sống tưng bừng

Bình minh vừa lại sáng trưng

Tiếng Tần già hót vọng từng trời cao

Xuân năm ấy hoa đào đẹp quá

Nở khắp nơi, xa lạ mặc lòng

Thuyền tiên nhẹ lướt dòng sông

Cánh hoa đào thắm rải cùng nước non

Trời đẹp lắm, hương xông ngào ngạt

Khắp trời Xuân tiếng hát trong thanh

Pháp âm huyền diệu thanh bình

Niềm vui Kỳ thọ, Thứu đình muôn xưa

Mùa Xuân ấy Đạo vừa chớm nở

Hoa Ưu đàm mấy thuở hóa sinh?

Đạo mầu chói rạng, anh linh

Sầu đau giải tỏa, bất bình tiêu tan

Tiếng chuông sớm hòa vang trong gió

Lan xa dần khắp ngõ hương thôn

Hồng chung vọng bến linh hồn

Thiết tha gọi những ai còn mê say

Trong nắng sớm ngàn cây rủ rỉ

Niềm hân hoan, thanh khí nhẹ nhàng

Pháp tòa cao, tiếng ngọc vàng

Êm như tiếng suối nhẹ tràn cỏ lau

Xuân năm ấy muôn mầu tươi sáng

Bước chân Người tỏa rạng uy nghi

Ca tỳ la, bóng từ bi

Bao trùm sông núi, đường đi ngạt ngào

Thường thấp thoáng trong hào quang ấy

Những bóng vàng qua lại thướt tha

Lâng lâng nguồn giải thoát ca

Bồ đề cây lá xum hòa tốt tươi

Xuân năm ấy nhìn trời xa thẳm

Đức Từ Bi gieo lắm nhân lành

Mùa Xuân đạo lý thanh bình

Mùa Xuân lợi lạc hữu tình, chúng sanh

Nhưng một độ, xây thành Tượng pháp

Mùa Xuân qua, từng tháp dựng lên

Hóa thân đã ẩn xa miền

Ngày ngày có kẻ đón thuyền chạy xuôi...

Rồi khuất hẳn: đây đời mạt pháp

Chúng sinh linh dày đạp lên nhau

Đau thương khắp cả năm châu

Tang thương dần chảy nhuộm mầu máu pha

Mùa Đông đến, chan hòa lệ nóng

Tiếng sinh linh đồng vọng ngàn xa

Lắm khi mưa lạnh trăng tà

Bao hồn tử sĩ khóc òa chân mây...

Hôm nay buồn quá không khuây

Nhớ mùa Xuân thắm đượm đầy nét thơ.

Đường quê

Đường quê đi mãi về vô tận

Thầm kín trong tôi gợi quốc hồn:

Hương lúa mùa thu, theo gió quyện

Mang về sầu muộn khóc cô thôn.

Gió mưa gội rửa lòng hoa gạo

Trinh bạch hồn nhiên, giọt lệ buồn.

Rơi rơi theo gió, buồn cô quạnh

Hoa rụng. Âm thầm, hoa cô đơn...

Đâu xa tiếng gọi trời xa vắng

Một chuyến đò qua ngập lá vàng

Dân quê đâu khúc thanh bình cũ

Uất ức ngàn câu gợi khốc tàn ;

Nhà lá phất phơ xiêu cột đổ

Một mùa trăng loạn, mấy cô đơn?

Rưng rưng nếp gió mang trời lạnh

Khói lửa nghìn thu khóc bạo tàn

Phất phơ lau sậy đồng hoang vắng

Kiếp số thơ ngây, phận tủi hờn

Ai thấy đời tươi trên lá thắm

Vườn cau xanh ngắt mộng quê hương?

Hỡi ơi! bao kẻ còn luân lạc

Chưa trở về nghe tiếng gọi đàn:

Say trong ảo mộng phù hoa mãi

Nức nở phiếm đời rơi tiếng than!

Đường quê đi mãi trong vô tận

Thầm kín trong tôi gợi quốc hồn

Mùa lúa năm nay đầy hứa hẹn

Nước xanh nhuần thấm hạt muôn phương

Rau khoai xanh tốt trên nương cũ

Cờ bắp phất phơ tận cuối làng

Cô gái đồng quê về lối xóm

Tươi cười gánh cả một hoàng hôn

Tình yêu non nước về trên lá

Nhân loại mừng vui rộn nẻo đường

Hoa lòng trời đất vô cùng nhỉ

Mỗi một mùa Xuân lại nhả hương!

Thơ Học Trò

Dậy đi chú tiểu

Tiếng gì giục giã đêm sương

Trăng khuya tỉnh giấc trong vườn lạnh tanh

Mịt mờ sương bạc vây quanh

Tiếng chim gióng một trên cành cây cao

Trời khuya vắng bóng ngàn sao

Sông ngân hà lạc phương nào biết không?

Lặng nghe, tiếng dế não nùng

Mọi loài say cả giấc nồng thê lương...

Dậy đi chú tiểu, dộng chuông,

Cho hồn vơi bớt nỗi buồn mênh mông

Cho mau lên! rạng trời đông

Cho ngân dìu dặt ở lòng muôn sao

Dậy đi thôi, hỡi trời cao

Trăng mây lẳng lặng phương nào lắng nghe

Tiếng chuông thức tỉnh nguồn mê

Gọi hồn tử sĩ nặng thề trong sương

Trời hôm nay nhạt sắc hương

Còn chờ ở chú mở đường bình minh

Dậy đi thôi, tiếng chuông linh

Chú khua lên, với giọng kinh ngạt ngào

Khua lên cho lá lao xao

Và trăng khuya nhạt bớt màu u vương

Dậy thôi, chú tiểu, dộng chuông

Cho hồn vơi bớt nỗi buồn mênh mông.

Con đường thoát khổ

Này bạn hỡi, hãy cùng tôi đi viếng

Những cảnh đời u uất dưới trần gian

Những đau thương rền rĩ cháy tâm can

Trên mặt đất thương tâm còn diễn tả

Ôi cảnh tượng buồn rầu thê thảm quá:

Đây muôn binh nơi chiến địa giao hùng

Thây chất đầy bên vũng máu tựa sông

Bao sinh mệnh lấp vùi trong gió cát

Lòng hung bạo, ôi, gây bao tai ác

Trên cõi đời. Nhục nhã tới vô biên!

Mà con người đâu có dịp sống yên

Ai biết được ngày mai còn sống nữa?

Hay cái chết sẽ hiện ra trước cửa?

Quỷ vô thường, ôi biết tránh vào đâu?

Đây những cảnh đớn đau trong tật bệnh

Bao nhiêu người lo lắng chạy ngược xuôi

Lo cho người trên giường bệnh chẳng lui

Cơn tật bệnh dày vò trong xác thịt

Và rên siết trên chiếc giường thảm thiết

Ôi đời buồn! thú vị có gì đâu

Mà luôn luôn ta chỉ thấy khổ đau?

Đây tức tối vì thân già bệnh hoạn

Chân bước đi, còm cõi gậy đi theo

Run rẩy đầu, lưng còm cọm cong queo

Sống tật bệnh và sống trong hiếu tĩnh

Vì sức vóc tuổi xuân còn đâu tính?

Đây cảnh nghèo dày xéo nát tâm hồn

Cảnh gia đình khốn khổ sống lầm than

Sống chật vật, sống nghèo nàn, đói rách

Sống xâu xé, sống tham lam, cướp bóc

Dạ tham tàn, điên đảo, sống ngu si

Chẳng biết tu biết sửa lại thân chi

Để lăn lộn mãi trong đường ngũ trọc!

Đau thương quá! cảnh trần gian thảm khốc

Muôn sinh linh chìm đắm cảnh thê lương

Bao sinh linh còn khắc khoải trong trường

Đau khổ đó. Làm sao ta tìm được

Bờ giải thoát để vượt xa triền phược

Hằng níu ta, ràng buộc lấy tâm ta?

Anh em ơi, bờ giải thoát không xa

Hãy tỉnh dậy, lìa giấc mơ quái ác

Hãy bước tới, nên biết rằng cảnh vật

Ở quanh ta là hư ảo. Thế mà

Đã từ lâu, ta tự buộc lấy ta

Nên bị kẹt trong buồn đau tủi hận.

(mười hai tuổi)

Tiếng còi xe lửa

Tiếng còi thét trong đêm dài mờ mịt

Như xé tan thanh khí của bầu trời

Tiếng còi vang hận trường ly biệt

Non nước ngàn xa bóng nhạn trôi

Ai đem chia sẻ cõi lòng tôi

Một nửa theo dòng nhẹ trôi trôi

Một nửa tan đi dòng hương nhạt

Trong bầu không khí nặng u hoài?

Tiếng còi gấp rút như tha thiết

Vang giục người đi: "Muộn, muộn rồi!

Đây bến mê mờ và lầm lạc

Ta chở về nơi chốn sáng tươi"

Đây bến mê mờ và lầm lạc

Ngàn năm còn vướng nợ dòng đời

Còn vướng nợ trần đeo thêm nặng,

Hướng về giải thoát, bạn đường ơi!

Thuyền về bến cũ

Chiều nay trên bến sông

Một con thuyền nan ghé

Gió mênh mông ru không gian lặng lẽ

Nước mênh mông hòa tiếng vỗ trong thanh...

Bến cũ

Thuyền xưa

Hương ý cũ

Buồm xuôi thuận gió một trời thơ

Tháng năm qua, bến lặng lẽ mong chờ

Vui sóng gió thuyền đi trong quên lãng

Nhìn phương xa: cả cuộc đời tươi sáng

Ước mơ đâu? Ta chỉ thấy phong sương

Thuyền ta đi trong giông tố, lạc đường

Đón trăng gió, đón ảo hình ảo tượng

Sóng gió nổi cho thuyền thêm vất vưởng

Địa bàn đâu? Ta nhắm hướng trăng sao

Nhưng sao băng và biển dậy ba đào

Mây phủ kín, màn vô minh kế tiếp

Mà thôi! mặc giông tố, mặc mưa gào, gió rít

Thuyền băng đi, không kể hướng Đông Tây

Trong biển đời tiếng gầm thét cuồng say

Cả một trời buồn thương và sầu khổ

Vừa thế gian vừa niết bàn hiển lộ

Trong âm thanh trong màu sắc trong hoa hương

Biển đời là trăm vị thắm như đường

Và cũng chứa nhiều chua cay đắng chát

Là tất cả những hoa hương ngào ngạt

Lẫn trong hơi gió thoảng khí tanh hôi

Nhìn xem kia: trăng tạnh, gió ngưng rồi

Cảnh sắc ấy huy hoàng và kiều diễm

Nhưng trong bóng mây xa còn ẩn hiện

Cả màu tang và sắc tím phôi pha

Thấy không? nghe không? khúc ca ngợi gần xa

Của tâm linh qua nhịp hồn nghệ sĩ

Hãy lắng nghe tiếng kêu thương rền rĩ

Dậy trời cao những sóng gió bất công

Trở về đi! chiếc thuyền cũ lạc dòng

Đời là khổ, biển đời đầy đau khổ

Tìm chỉ nam, quay về đây, sinh lộ

Trở về đi, nương bóng mát sông xưa

Trở về đi, ta nằm nghỉ bến Mơ

Ôn lại quãng thời gian đùa mây nước

Chiều nay, trên bến sông,

Một con thuyền nan ghé

Gió mênh mang ru không gian lặng lẽ

Nước mênh mang hòa tiếng vỗ trong thanh

Chiếc thuyền xưa về bến cũ thanh bình

Ngủ dưới gốc đa già muôn vạn tuổi

Nằm im đấy, ngoài kia là sôi nổi

Cảnh trầm luân, thôi nghĩ đến mà chi?

Nhưng mà không, ta thấy ta phải đi

Gặp sóng gió ba đào đầy lạc thú

Ồ sống lại êm đềm nơi bến cũ

Buồn, ta buồn trông biển rộng sóng mênh mang

Ngay đêm nay ta lại muốn lên đàng

Chiếc thuyền cũ, buồm xưa, không ngợp sóng

Vui chi về cùng bến sông trong lặng

Thôi ta đi đối phó ngọn cuồng phong

Thuyền ta đi muôn dặm nước bềnh bồng

Mặc, ta muốn trôi hoài trong sóng gió

Để rèn luyện tâm hồn trong đau khổ

Để nếm mùi mặn lạt nước muôn sông

Để rồi đây nhen nhúm ngọn lửa hồng

Sưởi ấm cả mọi lòng trong vạn hải

Gió bốn phương, chiếc buồm run, tê tái

Buồm vẫn căng, vẫn sải gió say sưa

Còn gì hơn gương đẹp đẽ ngày xưa

Bao đại sĩ lăn mình trong cứu khổ

Đây ánh hải đăng, huy hoàng, sáng tỏ

Ta không lầm: ánh sáng của uy linh

Ta hò lên, vang khúc hát thanh bình

"Ơi ai ơi, về đi, đừng chậm bước

Buồm căng lên, hướng về phương mây nước

Về đi thôi, về với bến đò xưa!"

Thuyền ta đi, đi mãi trong say sưa

Dồn dập lướt trên vạn trùng sóng cả

Thuyền không nghiêng, ta nhờ bao phép lạ

Một hướng về, tin tưởng, sẽ thành công

Thuyền ta đi, ngang dọc khắp muôn dòng

Mặc cho ai trở về nơi bến cũ

Ngủ im lìm dưới trăng mơ đoàn tụ

Bờ Giác đây, thuyền hẹn bến sông xưa

Từ ra đi không khắc khoải mong chờ

Ta sẽ ghé một chiều trên bến vắng

Đâu bến cũ? Là bến lòng vô tận

Ngút không gian, dồn dập sóng thời gian

Và đau thương là nhân của huy hoàng

Để ánh sáng của bình minh rạng chiếu

Đâu cũng sẽ có trăng vàng huyền diệu

Đẹp lung linh nước lồng ánh trăng tươi

Gió trần gian quạt tắt lửa luân hồi

Mưa thế tục gội từ tâm thấm nhuận

Bếp chiều lạnh, một ông già cẩn thận

Liếp phên thưa che gió tạt trên mui

Mái chèo kia theo hướng nước mây trôi

Từ hiện tượng, thuyền quay về bản thể.

Và chiều nay, trên bến sông,

Có con thuyền nan ghé

Gió mênh mang ru không gian lặng lẽ

Mơ trăng sao và trời nước mông mênh

Hãy hò lên, vang khúc hát thanh bình:

"Ơi ai ơi, về đi, đừng chậm bước

Buồm căng lên, hướng về phương mây nước

Về đi thôi! về với bến đò xưa!"

Tiếng Địch Chiều Thu

(Một cảnh vườn đẹp đẽ xanh rờn có suối reo chim hót. Một vườn Thượng uyển nào đây, đủ cả muôn hoa muôn sắc. Thanh thanh gió nhẹ, một buổi chiều)

Lời suối reo:

Buồn bã quá, ta reo theo tiếng gió

Niềm thương đau mang lại tự ngàn xưa

Lâu quá rồi người xưa không trở lại

Để soi hình sáng rỡ giữa lòng ta!

Này im đi, hỡi tiếng địch chiều thu

Đừng réo rắt nối thêm lời sầu thảm

Trôi đi thôi hỡi ngàn mây ảm đạm

Vấn vương chi những ngọn núi xa mờ!

Hòa theo ta đi, tiếng dế chiều hôm,

Ta là suối không bao giờ dừng nghỉ

Sao cho quên những ngày xanh minh mị

Những chiều xưa vang tiếng nhạc ru hồn

Còn đâu đây những ngày tươi đẹp nọ,

Mà sinh ca vang đón ánh bình minh?

Đâu những nàng cung nữ nhẹ nghiêng mình

Soi yểu điệu trên dòng ta sáng tỏ?

Ôi còn đâu bóng người xưa luyến mộ

Nẻo đường xanh còn in dấu chân ai

Vào những chiều thấp thoáng bóng song hài?

Thái tử ơi, ngài thấy không: cây cỏ,

Và suối, chim đều mong ngày hội ngộ

Buồn chia ly khiến muôn vật sầu tư

Reo ta reo nguồn ly hận ngàn thu...

Tiếng địch (réo rắt, nhưng đôi khi mơ hồ):

Reo ta reo nguồn ly hận ngàn thu...

Người xưa ơi có nghe trong sương lạnh

Có nghe không tiếng địch thoáng buồn thương

Thấy không ai ngàn mây sầu ủ rũ

Ngừng không bay, lắng tiếng gọi lên đường?

Thổi lời thơ tận muôn phương xa lạ

Nhẹ nhàng đưa âm điệu lướt không gian

Gió chiều thu ướp lòng người tơi tả,

Và vi vu theo điệp khúc trường giang...

Ca lên chim! như những chiều xuân cũ

Cho tan đi những buồn lạnh vấn vương

Ta ước mong một ngày mai đoàn tụ

Cho chân mây cùng mặt nước lên hường!

Nở đi hoa! như những bình minh thắm!

Khoe tươi đi, cành hồng ướt sương thu

Chồi huệ trắng, nở đi, đừng ủ rũ,

Muốn để dành hương ấy đến ngày mô?

Ngày xa xôi...hoa ơi! xa xôi lắm

Hoa chờ mong, giờ đây chưa muốn nở

Nhưng hoa ơi! ngươi sẽ héo vàng khô

Và một hôm lạnh lẽo khói sương mờ!

Thái tử ơi, giờ đây trong sương lạnh

Ngài nghe không tiếng địch thoáng buồn thương?

Thấy không ai, ngàn mây sầu ủ rũ

Ngừng không bay, lắng tiếng gọi lên đường?

(Tiếng địch véo von, nhỏ dần rồi im bặt. Da Du ra, mắt nhìn về phương xa. La Hầu La đi sau, cầm chéo áo mẹ)

Tiếng chim ca:

Nàng đã ra viếng chúng ta, ngàn cây hỡi!

Lại đây nàng, ngồi trên phiến đá hoa!

Ríu rít chim, ca ngợi nắng chan hòa

Ta hát lên cho nàng vơi sầu khổ!

Cảm động quá, đôi mắt nàng đẫm lệ,

Thật não nùng! nhìn chi phía xa xa?

Năm tháng sầu sao cứ mãi không qua

Buồn trĩu nặng cho đến hồn cây cỏ!

Chiếc áo nhung xưa! nay nàng đã bỏ!

Mộng ngày xanh! còn đâu nữa nàng ơi!

Lệ ngọc tuôn từ đôi mắt sáng ngời,

Bi cảm lắm, xin nàng vui đôi chút!

Tiếng suối (tha thiết):

Ra thăm luôn, nàng ơi! vườn năm cũ,

Xem hoa đi, như những buổi chiều xưa

Này nàng trông, muôn cây đang ủ rũ

Chờ ở ai, chỉ một chút hương thừa!

Lại đây ngồi nhìn mây,

Và hát lên như những ngày xưa nữa.

Reo ta reo cho nhẹ bớt ưu phiền

Reo cho quên niềm thổn thức liên miên

Reo cho quên những tiếng lòng mong nhớ.

Nàng ơi,

Ai năm xưa cũng mỗi chiều tương tự,

Cùng nàng đi, đã dạo khắp vườn hoa?

Ai năm xưa với tâm hồn rộng mở

Cho muôn loài một cảm mến bao la?

Trôi ta trôi! Reo ta reo! dòng suối bạc

Cuốn phăng đi đá sỏi của lòng ta!

Tiếng chim:

Ca ta ca! Vui lên đi! tung muôn ngàn sóng nhạc

Ca ta ca! Vui lên đi! Để ta ca!

Da Du (rất thong thả):

Nước non ơi! chiều đến, tiếng ngân nga

Thời tươi đẹp vang từ trong ký ức

Ta mong quên những ngày thu ray rứt

Nỗi niềm ta, hoa có rõ không hoa?

(ngồi xuống trên phiến đá)

Ngồi xuống đây con hỡi La Hầu La!

Mẹ muốn nhớ lại thời xưa hương ngát

Con có biết bây giờ đây luân lạc

Về phương nao, bóng Hạnh Phúc xa vời?

Biết không con, ở tận một phương trời

Nào xa thẳm, cha con đà biệt tích

Ước mong Người, một ước mong tuyệt đích:

"Cứu quần sanh tìm đạo lý xinh tươi "

Mà ngày hẹn huy hoàng bao giờ mới đến, con ơi?

Con có nhớ những ngày buồn trong cung lạnh

Một hôm kia hỏi mẹ: "Cha con đâu? "

Đau lòng chưa, con hỡi! suốt canh thâu

Mẹ đã khóc, một mình riêng thổn thức.

Con ơi, những lúc mà lòng mẹ vui vui

Là những lúc nhìn con nô đùa cùng bao nhiêu vương tử

Nhưng rồi vẫn đăm chiêu niềm tư lự

Chẳng bao giờ phiền muộn được vơi nguôi.

Biết không con, một chiều xuân năm cũ

Một đêm trăng, cha con bỏ vương cung

Ra đi...chàng ra đi không hẹn ngày trở lại

Để niềm THƯƠNG lan rộng đến muôn lòng!

Rồi một sáng tinh sương, Xa Nặc về, nét mặt u sầu vô vọng,

Tin biệt ly như tiếng sét ngang đầu

Cả hoàng cung chìm lắng trong khổ đau

Một vương quốc đang gục đầu thương nhớ.

Còn ai nữa để cảm thông lao khổ?

Thái tử ơi, Ngài có hiểu cho không?

Bao người sầu, chung một nỗi nhớ nhung

Ngài đi đâu, để đây niềm hiu quạnh?

(Tiếng địch lại nổi lên, văng vẳng trong gió lạc)

Người xưa ơi, có nghe trong sương lạnh

Có nghe không tiếng địch thoáng buồn thương?

Thấy không ai, ngàn mây sầu ủ rũ

Ngừng không bay, lắng tiếng gọi lên đường?

Thổi lời thơ tận muôn phương xa lạ

Nhẹ nhàng đưa...âm điệu lướt không gian,

Gió chiều thu ướp lòng người tơi tả,

Và vi vu theo điệp khúc trường giang...

Lời gió reo:

Thôi đi thôi, đừng kể lể bi quan,

Nhọc quá rồi! đừng ôm lòng sầu não!

Để ta đi, tìm ra nguồn chân đạo,

Đem về đây cho tất cả cuộc đời! Da Du (vẫn chậm rãi):

Phụ vương sầu, di mẫu khóc không thôi,

Hy vọng hết, muôn dân buồn áo não...

Rồi từ đấy vắng tin người hiểm mạo,

Bỏ xa hoa và tôn quý cao sang,

Để ra đi, tìm lấy ánh hào quang,

Nguồn đạo lý soi đường cho nhân thế.

Quên sao được chàng ơi, khi tiếng lòng kể lể,

Một đêm trăng, ngài bảo: Chớ sầu thương...

Nếu một mai, vì chí nguyện, ta lên đường,

Em sẽ đặt tình yêu vào muôn loại!

Tình thương hẹp gây lo âu, sợ hãi,

Chóng tàn phai theo gió lạnh thời gian

Em hãy nuôi một tình thương rộng lớn chẳng phai tàn

Để san sẻ cho muôn loài muôn vật.

Rồi sẽ thấy lòng tràn đầy một nguồn vui chân thật.

Thái tử ơi, còn văng vẳng bên tai,

Lời ngọc vàng đã rung động hồn ai

Thiếp cảm thấy cả nguồn sinh lực ấy...

Ngài biết không? nhạc lòng không rung dậy

Ngọc vàng xưa, thiếp đã bỏ từ lâu,

Sống làm sao trong muôn sắc muôn mầu

Khi nghĩ đến nơi hang sâu núi thẳm?

Ôi hình ảnh khuất xa ngàn vạn dặm

Đây cuộc đời: ly biệt là thương đau...

Tìm đâu đây nguồn an ủi nhiệm mầu

Để xóa bỏ những bóng hình sợ hãi...

Hiểu không con? La Hầu La thơ dại?

Như ngày xưa mẹ bảo: "Cha đi xa...

Đi xa lắm con ơi

non nước vẫn bao la"

(Nàng lấy khăn lau mắt và vuốt tóc con khi La Hầu La thấy mẹ khóc cũng khóc theo)

La Hầu La:

Vào cung đi mẹ...Thôi! con buồn quá,

Đi chơi, sao mẹ khóc mãi thế kia?

Mẹ bảo ra thăm vườn hoa cũ

Để đem con đi dạo khắp cơ mà?

Cha con đi, cha con sẽ về đây, mẹ ạ

Con ít buồn, sao mẹ lại buồn nhiều?

Đứng lên đi, vui lên đi, mẹ nhé!

Hái hoa cho con, xâu kết lại vòng hoa

Khóc nhiều thế, con buồn, mẹ ạ.

Da Du (cười buồn):

Ừ, vui đi, mẹ không khóc nữa đâu,

Sương xuống rồi, ánh nắng tắt đã lâu,

Chim về tổ, con ơi! ta về tổ!

Nín đi con, kìa vừng trăng mới lộ,

Ở non cao, mờ tỏa ánh dịu vàng.

Tiếng gió:

Và xa kia chắc Thái tử mơ màng

Nhìn trăng sáng với cánh rừng u tịch

Lâu lắm rồi, người xưa đà biệt tích,

Thành công chăng, hay thất bại? Ngài ơi?

Tiếng địch:

Thổi lời thơ tận muôn phương xa lạ

Nhẹ nhàng đưa âm điệu lướt không gian

Gió chiều thu ướp lòng người tơi tả

Và vi vu theo điệp khúc trường gian...

(Lời thơ vừa dứt thì di mẫu Kiều Đàm vừa ra đến sau lưng Da Du. Bà nhẹ nhàng đặt tay lên vai nàng. Quay lại thấy bà, nàng cúi đầu)

Bà Kiều Đàm:

Đêm xuống rồi, sương sa nhiều, lạnh lắm

Đi vào con! than thở những chi chi

Hễ thấy con, là thấy cả sầu bi

Ta thấy vắng, đi tìm con từ nãy.

Da Du:

Kính lạy Mẹ, nhọc lòng người biết mấy

Ra tìm con tận mãi cuối vườn trăng...

La Hầu La (mách):

Dạ thưa bà mẹ cháu khóc vừa xong!

Da Du (vuốt tóc con mắng yêu):

Này đừng láo, La Hầu La con nhé!

La Hầu La (nhìn mẹ bằng cặp mắt ngây thơ):

Thế không khóc mới rồi sao, hử mẹ?

(nhìn bà phân trần)

Mới lau xong nước mắt thì bà ra,

Bà ơi, sao mẹ cháu khóc luôn, mà...

(rưng rưng nước mắt)

Bà Kiều Đàm (cầm tay cháu kéo lại):

Thật ư cháu? Lại gần đây bà bảo!

Cháu của bà chắc không hề nói láo,

Nhưng mà này, cả cháu cũng khóc theo

Có phải không?

La Hầu La (gật):

Thưa bà phải! khóc nhiều...

Bà Kiều Đàm (xoa đầu cháu):

Thì thôi chứ! Bây giờ xem trăng sáng

Cháu vui đi, kìa vầng trăng xán lạn!

(nhìn nàng với cặp mắt đầy thương hại và yêu mến)

Này con ơi, ai không khỏi sầu thương,

Nhưng...thời gian đâu đến lúc cùng đường,

Con khổ thế, để lòng ta thêm khổ!...

Da Du (sụt sùi):

Xá tội con, muôn ngàn ơn đức độ!

Đã vô tình làm mẹ phải buồn lòng

Nhưng mẹ ơi, sao tháng ngày trôi mãi

Chỉ đem về nguồn cảm khái mênh mông!

(im lặng)

Kính lạy mẹ, bây giờ người lạc lõng

Phương trời nào, ở nơi chốn xa xôi...

Bà Kiều Đàm (cũng khóc):

Tất Đạt Đa, con đã đến đâu rồi...

Tìm chánh đạo hay tìm nơi cực khổ?

Con ra đi mà bao người luyến mộ,

Bao tâm hồn theo rõi bước chân con

Mắt phụ vương lệ xóa đã hao mòn,

Ngài đã khóc nhiều đêm vì nhớ tiếc,

Mà phải chăng đã là ngày vĩnh biệt,

Có nên mong ngày hội ngộ, con ơi?

Da Du (khóc òa):

Có nên mong ngày hội ngộ, ngài ơi?

Tiếng địch:

Người xưa ơi, có nghe trong sương lạnh,

Có nghe không tiếng địch thoáng buồn thương

Thấy không ai, ngàn mây sầu ủ rũ,

Ngừng không bay, lắng tiếng gọi lên đường?

Thổi lời thơ tận muôn phương xa lạ,

Nhẹ nhàng đưa âm điệu lướt không gian

Gió chiều thu ướp lòng người tơi tả,

Và vi vu theo điệp khúc trường giang...

Da Du (tiếp):

Có những đêm trăng sáng tỏ mơ màng

Con nhìn thấy bóng Ngài bên khóm lá

Và mừng quá, kêu lên trong hơi thở

Nhưng hỡi ơi, chỉ là bóng sương trăng...

Có nhiều khi trong ánh nến sáng trưng

Con cảm thấy một cái gì tan vỡ,

Như bóng tối chứa đầy niềm lo sợ...

Tiếng dế (vẳng lên):

Rên lên đi, ta khóc giúp cho người,

Ánh trăng kia là nước mắt không vơi,

Tiếng địch ấy là nỗi lòng thổn thức.

Ta đang khóc cả trần gian u uất,

Muôn ngàn thu còn mãi vết tang thương

Lệ chưa vơi, đau khổ vẫn đương còn

Đẫm ướt mãi bức tranh đời hoen ố.

Gió reo:

Ta làn gió lướt ánh hằng sáng tỏ

Chở đau thương nhân loại đến ngàn nơi

Để đi tìm một chốn tạm nghỉ ngơi

Nhưng thất vọng, chưa bao giờ tìm thấy!

Ta đã ấp bao cõi lòng run rẩy

Đã từng mang bao u uất vấn vương

Ôi nhân sinh! Ôi thế cuộc vô thường!

Nhân loại mãi đắm chìm trong biển lệ!

Ta ao ước vì ngàn muôn thế hệ

Tìm cho ra ánh đạo sáng nhiệm mầu

Mong một ngày nhân loại hết thương đau

Xây cuộc sống trên thanh bình hạnh phúc

Ta không muốn khổ đau làm ngã gục

Trên cuộc đời cả nhân loại mến thương.

Bà Kiều Đàm:

Người ra đi, theo tiếng gọi lên đường,

Với chí nguyện cao siêu và rộng lớn,

Phải cố gắng cắt những dây tình cảm

Những buộc ràng, để có thể bay cao

Người ra đi mà vẫn nát tâm bào,

Con phải thấy là hy sinh cao cả...

Da Du (lau nước mắt):

Con biết thế từ lâu rồi mẹ ạ,

Cố quên đi để tâm trí thảnh thơi,

Nhưng hỡi ơi, gan ruột vẫn tơi bời,

Không ngăn nổi tiếng lòng đang thổn thức.

Tiếng gió:

Vui lên đi! Hãy đem nguồn sinh lực

Tưới lên cho vạn vật hết u sầu.

Ta nghiêng mình trước mọi nỗi khổ đau

Và thông cảm mối sầu thương vạn kỷ.

Da Du:

Con xin hứa dứt muôn dòng sầu luỵ

Để một lòng tin tưởng ở ngày mai

(ôm con vào lòng)

Thái tử đi vì nặng cứu muôn loài,

Ý chí ấy là vô biên lực lượng.

Trần thế kia còn bao nhiêu vất vưởng

Đang đợi ngài một ánh sáng thoát ly

Nguyện từ nay xin bỏ hết sầu bi,

Phương xa lạ, ngài an tâm tìm đạo!

Tiếng gió:

Phải mạnh mẽ vượt qua cơn vũ bão

Của tiếng lòng, hỡi bao kẻ sầu bi!

Ôi cao siêu mầu nhiệm chí nam nhi

Thân gió bụi nguyền xông pha sương tuyết

Thân gió bụi nguyền quên bao thương tiếc,

Cả tình yêu, cả tôn quí ngai vàng!

(Một thị nữ đã quỳ xuống bên gối)

Thị nữ:

Trời khuya rồi, gió lạnh thổi sương ngàn,

Xin lệnh mẫu và nương nương vào nghỉ.

Da Du (nhìn dì):

Thưa Mẹ, khuya rồi, xin Người vào nghỉ.

Bà Kiều Đàm (nhìn con):

Ừ, khuya rồi, con đem La Hầu La vào nghỉ

Kẻo sương trăng lạnh lẽo lắm, không nên.

(Ba người đi trước, thị nữ theo sau. Tiếng gió vi vu)

Tiếng gió:

Trăng khuya ơi, trần giới vẫn liên miên,

Ngàn cây sáng, ánh trăng đùa nhấp nháy

Nhè nhẹ thoảng trong hồn người, sống dậy

Một niềm vui êm đẹp đượm ước nguyền.

(Bốn câu vừa dứt thì bốn người đã khuất sau bóng cây... Tiếng địch văng vẳng trên không trung)

Tiếng địch:

Thổi lời thơ tận muôn phương xa lạ,

Nhịp nhàng đưa âm điệu lướt không gian,

Ánh trăng thu reo mừng trong kẽ lá

Và vi vu theo điệp khúc trường giang...

Mau lên đi, chậm rãi, ánh trăng tan!

Dồn dập sóng, tiếng cõi lòng thúc dục

Mau lên đi, với trọn niềm thao thức

Người, người ơi! Vũ trụ đang mê man...

(Tiếng địch nhỏ dần, xa dần, rồi cuối cùng im bặt, trong khi ánh trăng dịu dàng đan qua kẻ lá những sợi tơ trăng lấp la lấp lánh)