Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 3/5

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Thích Nhất Hạnh

Thơ Từng Ôm Và Mặt Trời Từng Hạt

Tác giả
Thích Nhất Hạnh
Thông tin
Nguồn: Tủ sách Không Hoa

Mưa quê hương

Mưa ướt áo ướt đầu

Ướt chân em

Mẹ thì xa

Tối nay ai bắt gió xoa dầu

Gió réo gọi chiều nay hung dữ lạ!

Trước mặt tôi

Nước mưa xóa nhòa phố xá

Nhớ tới quê hương

Cơn mưa nặng hạt

Gió về nghiêng ngả vườn cau.

Nẻo vắng

Rùng mình

Sóng gợn mặt hồ

Sương sớm lạnh

Dấu chân em

Buổi sáng

Trinh tuyền lối cỏ

Không lá ngô đồng xa

Nhưng hồn mùa ấm áp

Hoang sơ đi rồi

Thuyền chở mái trăng về bến cũ.

Tôi thấy em nơi sân nghèo cô nhi viện

Hai mắt của em buồn

Chứa đầy tủi hận

Khi thấy tôi

Em quay mặt nhìn nơi khác

Bàn tay em vẽ những vòng tròn loanh quanh trên mặt đất

Tôi nào dám hỏi ba má em đâu

Tôi nào dám khơi động nguồn mạch thương đau

Tôi chỉ muốn chuyện trò chốc lát

Cười nói đôi câu

Ngồi với em một phút

Cho em vơi chút u sầu

Đất nước đau cùng số phận

Em hãy mở miệng cười

Để cho nhau hy vọng

Thế hệ các em

Chưa đầy năm tuổi trên đầu

Đã thấy tan tành hoa mộng

Cuộc đời xô về hung hãn cuồng bạo

Khổ lụy vì đâu

Thế hệ chúng tôi kém hèn gây nên nông nổi

Lát nữa rồi tôi đi

Để em ở lại sân nghèo cô nhi viện

Hai mắt của em buồn

Tôi đi

Em trở về góc sân quen thuộc

Và ngón tay em lại vẽ những vòng thương đau trên mặt đất.

Mặt trời tương lai

(thuật lời người lính da đen)

Ngồi trong hầm ướt

Suốt một buổi chiều

Tôi ôm súng chờ

Victor Charlie

Anh chàng Việt cộng da vàng

Tiếng vượn kêu sầu núi rừng châu Á

Việt Nam sao buồn lạ

Phảng phất đâu đây núi rừng châu Phi

Súng của tôi đã nổ

Và đôi mắt Victor Charlie

Đôi mắt của nó

Ôi da vàng da đen, con mắt nói gì?

Nước mắt nó: buồn đau châu Á

Tôi từng nghe người thi sĩ

Lên tiếng thương khóc buồn đau châu Phi

Có hề gì đâu da đen da trắng

Nhưng việc gì tôi thù anh, Charlie, Charlie?

Ngân sách chúng tôi đã đổ xuống Việt Nam

Và dân nghèo chúng tôi

Đau thương còn nặng gánh thị kỳ

Detroit, Selma, Chicago, Birmingham, Watts...

Lên đường tranh đấu rồi - anh chị chúng tôi đã đi

Tự lòng đất đau thương chúng tôi vùng dậy

(Ba mươi tỷ mỹ kim

Cho chiến tranh Việt Nam trong năm 1967

Ba triệu mỹ kim

Cho chiến tranh Việt Nam mỗi giờ đồng hồ)

Vợ con tôi giờ này ở Chicago

Cuộc sống lê thê nẻo đời nheo nhóc

Hai tỷ rưỡi mỹ kim cho chiến tranh mỗi tháng

Lớn hơn ngân sách

Chương trình chống nghèo khổ trong một năm

Tại đất nước tôi

(Vĩ đại Hoa Kỳ)

Nửa triệu gia đình công nhân di cư

Và ngân sách giáo dục

Ngân sách thiếu nhi

Nhà ở

Vệ sinh

Ngân khoản cần cho tất cả chúng tôi trong một năm

Chỉ cần ngưng tám giờ chiến tranh trên đất Việt!

Tại sao, tại sao, nào chúng tôi có biết

Tại sao sa vào vũng lầy chiến tranh Việt Nam?

Núi rừng châu Á

Ôi Victor Charlie

Hận thù gieo tự bao giờ

Con đường đâu phải con đường chúng tôi muốn đi

Chúng đã dấu tôi sự thực

Chúng đã dấu đồng bào tôi sự thực

Mặt trời tương lai núp sau rừng núi

Đất rung chuyển dưới chân châu Á

Đất rung chuyển dưới chân châu Phi!

Pháp giới thực ấn

Xin đừng nghe lời thi sĩ

Trong tách cà phê của anh sáng nay có một giọt lệ

Xin đừng nghe lời tôi

Trong tách cà phê sáng nay của tôi có một giọt máu

Bạn ơi xin đừng la mắng tôi

Tôi không thể nào nuốt trôi được chất loãng này

Không khí trong buồng phổi tôi sáng nay đã trở nên đông đặc.

Chàng nói hãy cho chàng khóc bằng mắt anh

Bởi vì chàng không còn mắt

Chàng nói hãy cho chàng đi bằng hai chân anh

Bởi vì chàng không còn chân

Và với bàn tay tôi đây

Tôi đang sờ vào ác mộng các anh

Chàng nói chàng đã được giải phóng rồi

Giải phóng là để cho người còn lại.

Bàn tay tôi úp xuống mặt bàn

Vũ trụ trầm ngâm

Biển lớn vẫn chưa hề nguôi cơn thổn thức

Và năm đỉnh núi cao

Giữ nguyên thế hồng hoang trời đất.

Tinh tú trên cao

Đêm đêm ngân hà một giải

Bí mật ngàn đời chưa hề hé mở

Bàn tay tôi nằm úp mặt bàn

Vững chãi giữ chặt Tề Thiên không cho vùng dậy.

Không! bàn tay tôi sẽ không bao giờ lật ngửa ra trên mặt bàn

Như một vỏ sò ngả nghiêng

Dạt trôi vào bãi biển

Như một thân hình ngã lăn cù khi trúng đạn

Để cho núi sông ngã đổ

Để cho tinh tú tắt ngấm nền trời

Để cho đại dương bặt tiếng thủ thỉ muôn đời.

Bàn tay tôi vẫn còn úp xuống mặt bàn

Và năm đỉnh núi cao

Vẫn còn hiên ngang thống trị

Bí mật ngàn đời chưa hé

Nhưng sao trăng đêm rằm còn đương thì thầm nói chuyện

Bàn tay tôi còn úp mặt bàn

Đợi phút linh về lật ngược thế thăng bằng trời đất

Bàn tay

Dáng núi bàn tay.

Tiếng gọi

Sáng hôm nay

Tới đây

Chén trà nóng

Bãi cỏ xanh

Bỗng dưng hiện bóng hình em ngày trước

Bàn tay gió

Dáng vẫy gọi

Một chồi non xanh mướt

Nụ hoa nào

Hạt sỏi nào

Ngọn lá nào

Cũng thuyết Pháp Hoa kinh.

Chỗ đứng

Quê hương tôi là đây

Chỉ có dòng sông, hàng cau, bụi tre, vườn chuối.

Mặt trái đất dù mang đầy cát bụi

Nhưng trăng sao vẫn đẹp những đêm Rằm.

Xin chớ ngừng tay

Nhà khoa học

Đã lên tiếng

Người thi sĩ

Đã lên tiếng

Người họa sĩ

Đã lên tiếng

Người trí thức

Đã lên tiếng

Gia đình con người lên tiếng

Có kẻ giết người tại Đông Nam Á Châu

Có kẻ giết người ở Đông Nam Á Châu

Thùng thiếc thanh la

Chúng tôi khua náo động

Nhưng kẻ sát nhân còn chưa nao núng

Các anh, các anh phụ giúp chúng tôi đi!

Có người đã tự thiêu ngay trên đất Hoa Kỳ

Người phụ nữ đã lên tiếng

Người sinh viên đã lên tiếng

Tiếng gọi lương tâm

Như kèn đồng vang dậy

Các anh các chị nắm tay cùng đi!

Hướng về Nữu Ước và Californie

Spring Mobilization!

Như dòng thác lũ

Anh về bên tôi, chúng ta cùng đi

Có tiếng kèn gọi bốn phương

Rung động lòng đời

Úc châu

Âu châu

Phi châu

Một gọi ngàn thưa

Thanh la vang dậy

Kẻ sát nhân tuy đà nao núng

Vẫn còn bám sát - anh chị em ơi

Hãy nghe lời kêu gọi Nhất Chi Mai

Lửa đốt tan thân người thục nữ

Nghe tiếng kêu oan giòng Hồng Lạc

Khắp nơi các anh các chị

Xin chớ ngừng tay!

Quê hương tuổi nhỏ

Nghe

Hoa cau

Quyến rũ

Nắng chiều muộn

Thoi thóp kêu thành tiếng

Không gian đọng

Cánh chim trắng

Vọng

Bến bờ xưa.

Cô thôn chiều nổi gió

Áo lụa bay

Cầu ô thước

Sông nước

Cồn cỏ

Con nghé nhỏ

Đuổi chạy mặt trời

Tiếng tù và giục giã

Khói sương

Cơm chiều lửa đỏ

Mái rạ thấp

Tôi ra gọi em về

Nhưng chỉ thấy

Bốn bề

Hư vô giăng mắc.

Luân chuyển tự tại

Theo dòng nước mà bơi, gối lên sóng!

Hãy còn đây

Cả trời cao sông rộng

Nổi hay chìm?

Bọt nước và cánh chim.

Cỏ hoa còn thơm ngát

Bóng dáng tiền trần còn thôi xuất hiện

Gió thoảng đêm hiền

Ánh trăng khuya mát lạnh

Gương nga lặng lẽ

Bên ấy trời sáng chưa

Để bên này tôi ngủ

Đầu gối lên đêm

Cỏ hoa còn thơm ngát

Buổi mai buổi trưa buổi chiều

Giờ nào em lắng nghe tiếng gọi

Nhìn vào đâu cũng thấy nụ tinh khôi.

Loài người đang đi tới

Tôi biết các anh không chịu đi lính qua Việt Nam

Để dấn thân vào

Cuộc chém giết dã man

Các anh bằng lòng đi ở tù

Cử chỉ hiên ngang

Chúng tôi còn đi tới

Như vậy nghĩa là trong tù các anh cũng đi tới

Cũng như thầy Quảng Đức

Cũng như Morrison

Cũng như Nhất Chi Mai

Những người tự nguyện thiêu thân

Để loài người đi tới

Những người nằm dưới lòng đất hôm nay

Vẫn còn đi tới

Loài người đang đi tới

Bởi vì chính các bạn đưa loài người đi tới.

Chuyện của Hương

Những trái lựu đạn đã nổ rồi

Những trái lựu đạn không thể không nổ

Những mảnh thép đã ghim vào thân thể

Bàn chân dập nát

Em tôi nó lật sấp mình lại

Lết vào phòng

Như con chó bị thương

Ba má ơi

Và thầy ơi

Và anh chị ơi

Nó thầm gọi

Con mất máu nhiều quá

Em mất máu nhiều quá

Có còn cứu chữa kịp không

Họ đã rút lui chưa hả các anh

Hãy thuê xe ba bánh chở chúng tôi về Sài gòn

Đầu em đặt trên bàn chân

Đôi mắt nó nhắm nghiền

Giờ phút nghiêm trọng

Các bạn lặng nhìn

Người bác sĩ đo huyết áp

Không thể mổ được đâu, các em

Huyết áp chỉ còn 5

Và huyết áp xuống 4

Và rồi xuống 3,5

Và rồi xuống 3

Em sắp thở ra

Máu đi mua về chưa kịp

Có người bạn Phù Tang khẩn thiết

"Xin chuyền máu tôi cho Hương "

Máu của cô bạn

donneur universel

Người thầy thuốc mổ chân tìm mạch

Tiếp máu - ngoài trời đêm đen, đêm đen.

Ba trăm phân khối máu chuyền xong

Những chai máu vừa về kịp

Huyết áp lên

Huyết áp dần lên

Những gì xảy ra ở trường

Hương không hay không biết

Nó mỉm nụ cười đầu

Sau những ngày dài thiêm thiếp

Nó nói: em phải sống

Đúng rồi chúng ta phải sống

Chúng ta bảo vệ từng mầm hy vọng

Tôi nghe tin mừng

Cuộc giải phẫu đầu tiên cho nó đã thành công

Niềm tin sẽ thắng.

Bỗng tan đi

Sương đọng giọt

Những đuôi lá trĩu xuống

Trái cây sắp chín rồi

Trên buổi sáng trái đất

Đường hoa thủy tiên

Sáng lên

Bỗng nhiên khởi sự tan sương đầu ngõ

Thương tuổi nhỏ

Đường mê

Đêm thâu những giọt nến chảy dài

Một nụ hoa vừa nở giờ này trên sa mạc hiu quạnh

Đâu đây

Một hành tinh lạnh

Chưa bao giờ mang hình ảnh nương cau vườn sắn

Chưa bao giờ

Hiến mình cho sự sống

Bỗng tan đi

Niềm khao khát vĩnh cữu của con người.

Tiếng gầm sư tử lớn

Mây bay - mây trắng bay

Một đóa tường vi nở

Bay đó, vốn là mây

Nở đó là hoa vậy

Tường vi một đóa nở

Mây trắng từng cụm bay

Không mây thì không bay

Không hoa thì không nở

Mây là bay

Hoa là nở

Giả thiết và lập ngôn

Hình bóng và khái niệm

Đã mở ra trận đồ

Điểm là nơi gặp gỡ

Của hai đường tìm nhau

Đường là điểm di chuyển

Tôi dựng cao bằng thấp

Tôi xây thấp bằng cao

Tôi lập trái làm phải

Tôi chia nhiều bằng một

Bàn tay tôi năm ngón

Những ngón dài ngón ngắn

Là cành cây lá non

Tư duy tôi sinh trưởng

Như hoa nở thành búp

Cây sắc thân máu huyết

Thịt xương và đờm dãi

Tế bào và thần kinh

Hình tượng và độc ảnh

Thức ăn - và bài tiết

Này đây những khớp xương

(Mà ngày mai còn lại

Không phải là của tôi

Không phải là của anh

Nhưng ôi tội nghiệp thay -

Gây huyễn giác vô thường

Khiến em đã đôi khi

Khóc thầm cho thân phận)

Tư tưởng tôi gửi đi

Mười phương sóng giao cảm

Em tìm cách chép ghi

Ngôn từ tôi nói ra

Âm ba dồn dập chuyển

Em tìm cách chép ghi

Hình ảnh tôi chiếu dọi

Miệng tôi nói, mắt cười

Em tìm cách chép ghi

Ngỡ rằng giữ lại được

Chiều theo thời không gian

Em tìm lại dấu vết

Dấu vết y như thực

Tôi chiếu lại khúc phim

Những ngón tay em

Lấm tấm trên màn bạc

Xót thương

Xót thương chi

British Museum hôm ấy

Người đó nằm khum sấp xuống

Nghiêng nghiêng vừng ưu tư

Năm nghìn năm trước Chúa

Năm nghìn năm sau Chúa

Ô hay nào khác chi?

Cát nóng đã giữ lại

Như máy ghi âm kia

Cát nóng giữ được gì?

(Hay chỉ là một tờ

Thông điệp đau mầu nhiệm?)

Da thịt tôi nóng mềm

Máu chảy tươi, êm ả

Có những hạch tiết tuyến

Chưa khô cạn hôm nay

Có tinh dịch, nước bọt

Có nụ cười rất tươi

Có ước muốn, dự tưởng

Tôi đã từng ôm lấy

Cả cuộc đời trong tay

Một chiếc bong bóng đỏ

Trong tay em bé quê

Vì máu huyết chưa khô

Vì tinh dịch chưa cạn

Có đã là mầu nhiệm

Không cũng là mầu nhiệm

Có không đều như nhau

Không có gì sai khác

Chỉ ảo tưởng về tôi

Tạo cảm giác khổ đau

Thịt tôi mềm hôm nay

Thần kinh tôi xúc động

Nệm giường đời êm ấm

Tôi nghe lời rên siết

Ôi mầu sắc tuyệt trần

Bởi vì tôi có mắt

Ôi âm thanh vi diệu

Vì tôi đang có tai

Tuyệt trần và vi diệu

Là với mắt với tai

Tuyệt trần và vi diệu

Là với manas này

Có manas là vi diệu

Không manas cũng là vi diệu

Vi diệu là vi diệu

Manas, manas ơi

Không vi diệu là không vi diệu

Manas, manas ơi

Có là có manas

Không là không manas

Vi diệu là không hay là có

Manas là có hay là không

Manas, ô manas

Không manas ô không manas

Đều là manas hết

Có không đều là bịa đặt

Manas, cho tôi cười!

Tôi dẫm chân khóc rống

Khi mẹ mất

Hôm ấy nắng mai hồng

Gió thổi về nửa đêm

Một ít nhiều nước mắt

Thầm lặng chảy thành dòng

Những tuyến của nước mắt

Còn dư cho mùa đông

Mẹ cười

Mẹ không cười

Không mẹ hay có mẹ

Tôi dẫm chân - lún đất

Đất lún vào chân không

Hôm qua trời dịu nắng

Mẹ trồng vài luống hoa

Mẹ chết lúc nửa đêm

Luống hoa lên

Bông hoa cười

Này đừng cười

Tôi đánh thấy mồ

Ô hay cái ông này kỳ quá

Cười hay không cười

Lúc bây giờ cũng hết

Hết hay không hết

Bây giờ cũng hết

Ông nói như đồ điên

Mắt em là tứ đại

Mà rạng ngời yêu thương

Là hay là không là

Leo lên cây làm chi

Để rồi em sợ ngã

Đặt vấn đề làm chi

Cho vô minh xao động

Cho ngăn tràn sự sống

Mắt em là tứ đại

Mà oán hận ngập tràn

Có bàn tay tôi đây

Nước giải oan tẩy rửa

Súng kia là vô tội

Bàn tay kia vô tội

Bông hoa, viên đạn đồng

Nuôi nấng cho hoa nở

Những chiếc gai để châm

Con sâu ăn cuống non

Con sâu xanh mầu ngọc

Giọt nước mắt pha lê

Giọt nước bùn vẩn đục

Ôi tôi biết nói gì

Cười cũng là ngu phu

Khóc cũng là ngu phu

Vừa cười lại vừa khóc

Cũng vẫn là ngu phu

Không cười cũng không khóc

Cũng vẫn là ngu phu

Cười cười và khóc khóc

Nở thêm hoa cho đời

Trong khuôn mặt thế gian

Hoa vốn thiệt là hoa

Bông hoa của tư tưởng

Ôm chầm không thời gian

Thoát ra ngoài lưỡng biên

Vật chất và tốc độ

Vật chất và lưu chuyển

Ôi nụ cười giác ngộ

Ôi nụ cười quái đản

Ôi nụ cười mê hoặc

Ôi nụ cười từ bi!

Ước nguyện

(đoan cư ba thượng tuyệt trần ai)

Một sẽ luân hồi thành ba thành bốn

Thành năm

Chúng tôi sẽ trở lại hoài

Chúng tôi sẽ trở lại hoài.

Hạt mưa đêm nay thánh thót

Hãy ngồi trên những ngọn sóng này

Dạo chơi biển mang mang tiềm thức

Chập chùng chập chùng đồi núi

Vào ra sông biển

Cánh hải âu vờn nắng

Trắng muốt màu tuyết sáng

Môi bé thơ xin đừng ngưng hát ca.

Đại trượng phu

Cửa tùng đôi cánh khép

Một mũi tên sáng loáng lìa dây cung

Lao vút tới

Mặt trời nổ tung

Đầy sân hoa cam rụng

Phảng phất

Bóng vô cùng.

Xin trả về cho non sông cho nhân loại cho đồng bào

Bốn đứa em chết đêm qua

Một đứa tên Hy

Một đứa tên Tuấn

Một đứa tên Thơ

Một đứa tên Lành

Tôi xin cáo với đồng bào, với đất nước,

Với các chị các anh.

Bốn đứa con trai, đầu còn rất xanh

Hai năm trước

Chúng nghe lời tôi

Ra đi, vào lòng đất nước

Mong gieo rắc tin yêu

Xây dựng hòa bình

Xương các em là xương tôi

Thịt các em là thịt tôi

Xương tôi tan

Thịt tôi nát

Nửa đêm chúng bắt các em

Đầu trần chân đất

Đi tới bờ sông

Chúng bắt các em quỳ xuống

Chúng hỏi

Có phải Thanh Niên Phụng Sự Xã Hội không

Các em nói có

Chúng bắn các em ngã quỵ bên bờ sông

Chúng bắn tôi ngã quỵ bên bờ sông

Có mặt đồng bào

Có mặt các chị các anh

Máu của các em, tôi xin trả về cho non sông

Xương của các em, tôi xin trả về cho non sông

Máu xương đó trinh nguyên

Chưa bao giờ làm hoen ố giống Lạc Hồng

Còn những bàn tay các em, tôi xin trả về cho nhân loại

Trái tim các em, tôi xin trả về cho nhân loại

Những bàn tay kia chưa bao giờ gây tàn hại

Những trái tim kia từ thơ ấu chưa bao giờ nhận gửi máu hờn căm

Còn da các em đây, xin gửi trả về cho đồng bào

Các em chưa bao giờ chấp nhận

Việc nồi da mà xáo thịt

Xin hãy dùng những mảnh da của các em đây mà vá lại

Những đường rách, những vết cắt rướm máu

trên thân hình dân tộc thương đau.

Những giọt không

Mát lòng, nhờ

Những giọt không

Bỗng đâu thuyền đã

Sang sông

Tới bờ!

Cát mềm, bãi vắng

Nguyền xưa...

Sinh tử không hoa

Đêm nghe mưa gội

Linh hồn thức dậy

Trời thế gian ngập lụt

Biển sóng gầm ảo tượng

Trong phút giây chập chờn

Đường nét hôm nay

Ra vào thấp thoáng

Đưa anh về đâu?

Có

Không

Mầu nhiệm trong giây lát

Hạt mưa cười

Nghiêng đổ u sầu

Nhập lưu

Mỗi ông thầy tu có một chỗ nơi góc chiếc chiếu để ngồi thiền

Hãy ngồi yên trên chỗ đó

Trái đất mang tất cả chúng ta đi

Và chỗ ngồi cũng như một chỗ ngồi trên toa xe lửa hạng nhì

Đến ga rồi thì ông thầy tu cũng phải đi xuống

Và chỗ ngồi đó sẽ được phủi bụi đi để cho người khác tới ngồi

Mỗi ông thầy tu ngồi trên tọa cụ nơi góc chiếc chiếu của mình

được bao lâu?

Tuy thế hãy ngồi yên trên đó

Như sẽ không bao giờ phải nhường chỗ cho ai khác

Như sẽ không bao giờ có ga để xuống

Chiếc xe lửa

Chiếc xe đầy lửa trong lòng nó

Sẽ đưa ông thầy tu về đâu?

Mỗi ông thầy tu ngồi kết già trên tọa cụ nơi góc chiếu của mình

Bắt chước trái núi hùng vĩ

Trái núi sừng sững đứng đó

Nhưng trái núi cũng xoay tròn theo ông thầy tu

Chiếc xe lửa của chúng ta đang đi.

Sáng nay ông thầy tu ngồi vào chỗ ngồi của mình trên góc chiếu,

và mỉm cười

Tôi không có ngồi hoài đâu ông

Chiếc xe lửa khi tới ga sẽ không mang theo tôi

Một chiếc tọa cụ, hay là một bó cỏ tươi

Tôi ngồi xuống

Một lần này nữa thôi.

Dựng tượng tuổi thơ

Đứng nhìn bên khung cửa sổ sáng nay của cuộc đời

Tôi thấy em ngã xuống, rồi em đứng dậy mỉm miệng cười

Cầu nguyện cho em đừng để thân em lấm bụi thẹn thùng,

đừng để tâm em mang sẹo cô đơn vụng về yếu đuối

Mỗi lần ngã là một lần đứng dậy

Để trưởng thành

Để cuộc đời nhường một bước đi lên

Những mũi tên bắn vào thân thể em

Hãy để cho chúng rơi như lá thu đẹp lìa cành

Ngoạn mục trò chơi tuổi thơ con trẻ

Em có thấy khi chiều gió qua

Nước hồ trong thoáng gợn

Nhưng rồi nước hồ sau đó vẫn bình yên

Lặng chiếu bóng núi bóng trăng?

Em đã trưởng thành rồi

Cho tôi xin thêm của cuộc đời một ít tháng năm

Vừa đủ dựng

Tượng tuổi thơ can đảm.

Vững cánh

Loạn cánh

Một buổi chiều gió lộng

Tan tác mây thu

Những bóng chim giã từ

Dư ảnh mùa xuân nắng ấm

Người đã từ lâu quỳ nơi giáo đường bình lặng

Bỗng dưng nghe qua hồn mùa

Chiều nay vang vang tiếng gọi

Lên đường vượt cánh đồng dài tuyết giá

Vững cánh chở niềm tin.

Pháp thể hằng hữu

Bờ sông vắng

Bờ sông nắng

Nắng trên hè phố

Nắng trên bức tranh

Nắng trên lòng sách

Sách cười trang chữ

Lặng lẽ giòng sông trôi

Lòng tôi với lòng sách

Lòng tôi với giòng sông

Nắng còn lưu hoa

Trên lòng sách

Thời gian

Tràn lan

Mênh mông.

Vô khứ lai từ

Thiếu tiểu ly gia lão đại hồi

Hương âm vô cải phát mao thôi

Nhi đồng tương kiến bất tương thức

Tiếu vấn lão tùng hà xứ lai

Lão tùng hà xứ lai

Tôi cũng đến từ nơi em đã đến

Nhưng em không nghĩ rằng chúng ta có quen nhau

Tôi vuốt bộ râu tuyết sáng nay

Lá non trên đọt cây

Một buổi mai

Mơn mởn sắc mầu

Thấy mình không hề quen hạt mầm năm trước

Thấy mình không quen gốc cũ

Làng cũ giọng không đổi

Hai mươi năm

Nay thành làng của em

Trước đôi mắt ngơ ngác kia

Tôi chỉ là ông khách lạ

Một cụ già chống gậy về làng

Buổi sáng mùa thu

Tới hay lui

Đi hay về

Trong chúng ta, ai không là người qua lại?

Lão tùng hà xứ lai

Em không thấy

(Mà sao em thấy được

Bài hát ca dao xưa

Nếu giờ tôi có hát

Em cũng không nhìn nhận được tôi mà)

Em cười khi tôi nói

Đây là làng của tôi

Tôi cũng cười vang

Khi em nói tôi là người mới đến

Bụi tre

Bến nước

Đình làng

Còn đó - có đổi thay mà không đổi thay

(Duy giọng nói người làng không thay đổi)

Một gốc măng mới

Một mái ngói đỏ

Một con đường nhỏ

Một đứa trẻ thơ

Tôi về làm chi

Nào tôi có biết

Một thoáng hương xưa

Người lữ khách

Không chốn khởi hành

Và không nơi tới

Kẻ vãng lai tam giới

Là ai?

Kiếp luân hồi xưa

Khoai sắn

Đồng cỏ

Tót rã rơm khô

Bạn về quê bạn

Tôi thấy khắp nơi

Em thơ

Mái ngói đỏ

Con đường nhỏ

Quá khứ tương lai nhìn mặt

Bên nớ bên ni là một

Nẻo về tiếp nối đường đi.

Đừng khóc

Buổi trưa hè

Tiếng phi cơ bay nặng

Sát mái nhà

Đe dọa bé thơ.

Cùng ngồi với em

Lòng ngực tôi muốn tung ra tan vỡ

Em nín lặng, ôm đầu

Tôi ra đi chiều nay

Tìm nàng tiên năm trước

Cứu quê hương ta

Can đảm lên

Còn tương lai đó

Trước buổi khuya, tôi sẽ trở về.

Các anh đứng dậy

Con của tôi nằm

Trong nôi

Thiên thần bé nhỏ

Đất nước nằm trong cơn bão tố

Con tôi nằm

Trong cơn bão tố.

Tôi muốn làm sao

Đem thân yếu nhỏ

Che chở con tôi

Nhưng đất nước chuyển rung

Và chiếc nôi con tôi

Anh ơi

Chị ơi

Đã biết bao đêm

Thao thức lòng đời

Hôm qua và hôm nay

Trên dưới ngút rừng khói lửa

Bom đạn rung trời tiếng nổ

Các anh đứng lên

Vì thế hệ chúng nó

Cho tôi góp phần công quả

Các anh đứng dậy các anh ơi.

Lưu chuyển

Gió lặng trưa nay

Bốn cây trắc bá một hàng

Bức tường gội nước thời gian loang lổ mỏi mòn

Chìm lắng bơ vơ hồn gạch đá

Trời xanh trời xanh ơi bình lặng

Tôi tới hôm nay thăm dò tuổi gạch

Những tảng đá chồng lên nhau

Kiên nhẫn tháng này năm nọ

Đợi chờ, thương biết mấy

Thịt da tôi trên nẻo đường sa mạc ghé qua mau

Để lại chút ấm lòng bàn tay, phập phồng trái tim nhịp thở

Bóng xưa xa hút rồi

Các ngươi còn ở đây chờ đợi.

Này, có phải ngày xưa ta đã qua đây

Trong một chu kỳ nào

Để hôm nay dừng bước chân ngẩn ngơ,

bâng khuâng tìm dấu chân kiếp trước?

Ở khoảng không giữa lòng bàn tay tôi

Khi năm uẩn được trả về

Ngày mai còn có những nguyên tử nào quần tụ?

Ai chết bên bức tường vôi gạch giữa trưa hè,

trong lúc trời lặng yên mỉm nụ cười xanh biếc?

Gạch đá ơi, ai đi qua

Và ai còn ở lại?

Tôi muốn chở ngươi đi cùng trong tốc độ

Nhưng tôi bỗng đã nghe rồi!

Có kẻ từng đi tìm khứ lai

Hãy chỉ cho tôi nơi nao là chỗ chân trời

Để tôi có thể thấy cùng với các ngươi, tự kiếp xa xôi nào,

lưu chuyển cùng trong tốc độ? Cho tôi gọi về cây khế cây chanh năm cũ

Cùng với hôm nay hàng cây trắc bá

Dừng chân nơi đây

Cuộc hành trình kỳ lạ

Tuy mầu trời xanh bình lặng muôn đời còn đó

Nhưng mầu trời xanh bình lặng hôm nay ra đời.

Một lá ngô đồng rơi

Colchiques dans les prés

Một lá ngô đồng rơi

Có hay chăng người ơi

Một lá ngô đồng rơi

Thu đẹp đã về rồi

Lờ lững trên trời cao

Chiếu lên nước hồ xanh

Lờ lững trên trời cao

Mây bạc còn dựng thành

Rừng vi lô quạnh hiu

Sáo lên ru hồn ai

Rừng vi lô quạnh hiu

Nắng vàng ngập ruộng dài

Niềm thương trong lòng tôi

Thắm tươi không nhạt phai

Niềm thương trong lòng tôi

Thu đẹp vẫn còn hoài.

(Điệp khúc)

Ngàn chiếc lá còn rơi

Đỏ au hay vàng tươi

Ngàn chiếc lá rơi rơi

Bay vèo ngập cả trời.

Bồ Câu Trắng Hiện

Vết thương nhân loại

Gió về hơi bấc căm căm lạnh

Chiều xuống nhanh chân phủ núi đồi

Ri rỉ thấm dần manh áo mỏng

Chất gì loang loảng. Máu! trời ơi!

Vết thương nhân loại đà khơi mở

Trên chiếc tàn thân lấm bụi đời

Gió rét, chao ơi là buốt lạnh,

Lòng đau như cắt, lệ đầy vơi.

Ai gây chi lắm niềm cay đắng

Vũ trụ cầu van đến nghẹn lời!

Sâu độc đã vào, hoa lá úa

Rồi đây vàng võ một chiều thôi

Ôi vết thương sâu lòng nhân loại

Thuốc thang tìm kiếm đã bao hồi?

Đau quá, cạn khô dần huyết mạch

Đừng sâu thêm nữa hỡi người ơi.

Xin cúi đầu đưa về

Đây hai bàn tay tôi

Xin trả về cho em

Thành khẩn nguyện cầu xin đừng nghiến nát

Tôi đã trở về, như một kẻ đầu hàng ngoan ngoãn

Dù muôn khổ đau, lòng không oán thán,

Bởi vì dưới ngôi sao em tôi đã sinh ra,

Bởi vì em tôi mới sinh ra

Để vạn kiếp làm người trai khờ dại

Đây hai bàn tay tôi

Là trái tim

Là khối óc

Là cuộc đời

Là tất cả những gì còn sót lại

Những bàn tay không mang quyền phép lạ

Nhưng đã hơn một lần nhỏ máu trên cung bậc thương yêu.

Đây hai bàn tay tôi

Xin trả về cho em

Kẻ thương yêu, mẹ dạy, không bao giờ tính toán

Cỏ mộ úa vàng, cũng như hoa hồng đương lứa

Thương yêu muôn đời vẫn hạt sương trong

Đây hai bàn tay tôi

Xin cúi đầu đưa về

Em nhìn xem: những vết thương ngày xưa vẫn chưa lành dấu máu

Mười ngón đơn sơ hồn em xin đậu

Như những giọt sương ngời đầu ngọn cỏ rung rinh

Đây hai bàn tay tôi

Một kiếp luân hồi không xóa nhòa thương tích

Nụ cười còn đây, tôi không bao giờ oán trách

Còn đây tâm hồn thơ dại ngày xưa

Đây hai bàn tay xưa

Băng bó vẫn chưa lành

Tôi mang về trả lại

Thành khẩn nguyện cầu xin đừng nghiến nát

Nguyện cầu mười phương trăng sao chứng minh.

Hãy nguyện cầu cho bóng tối thêm sâu hỡi ngàn sao lấp lánh

Thuyền đã ra đi, đại dương một sáng mai hồng

Tôi ở lại một mình

Đếm những dấu chân in trên nền cát trắng

Bao nhiêu người đã lo sợ ra đây

Cùng nguyện cầu cho trời yên bể lặng

Gió ơi, hãy mang lời cầu nguyện đi xa

Và xui giục cho trùng dương nổi sóng.

Hỡi đau thương, hãy lại đây cùng ta nhìn:

Người lái thuyền sáng hôm nay

Đang ngắm trời mây

Và thản nhiên cười trước sóng

Đã không nguyện cho trời yên bể lặng

Nhưng nguyện cầu cho chân cứng đá mềm

Hỡi đau thương, hãy lại gần đây thêm nữa

Với ta, hãy thôi đi chuỗi cười kiêu hãnh

Có ngươi, ta là tất cả,

Không có ngươi, ta chỉ là ta.

Hãy nguyện cầu cho bóng tối thêm sâu

Hỡi ngàn sao lấp lánh!

Ta muốn khi mặt trời vừa lên

Nắng mai sẽ xối chảy trên sườn đồi

Những dòng thủy tinh loáng bạc.

Ngày với đêm thù nghịch

Ngày với đêm tương sinh -

Từ ngàn vạn năm xưa, ánh sáng và bóng tối giao hình

Này em bé thơ ngây

Phải chăng em là một thiên thần vừa đọa?

Đừng nhìn ta với nét nhăn trên trán

Em đang còn xa lạ

Hãy cười lên, hương ngát bình minh

Hãy cười lên, trăng núi an lành

Cười đi như thuở nào ta còn thơ dại

Xin em đừng nghe lời ta nói

Để rồi lòng em thắc mắc ngẩn ngơ

Ngày mai nếu có nghe

Hãy nghe lời ta như nghe suối reo

Hãy nghe lời ta như nghe chim hót

Như xem liễu lục bông hồng

Như ngắm hoa vàng trúc biếc

Như nhìn bạch vân minh nguyệt

Tiếng hát ca nhiệm mầu sáng nay

Đã thoát ra từ khổ đau của ngàn muôn kiếp sống

Ngàn đóa sen tinh khiết nhả hương

Đã nẩy sinh nơi bùn lầy nước đọng

Ta vẫn đứng chờ em.

Xóm mới

Sáng hôm nay hộp diêm của tôi hết rồi

Bếp lạnh như trời cuối thu ướt lạnh

Tác phẩm dở dang còn đó

Tôi sang nhà láng giềng xin lửa

(Hồi bé chúng tôi thường hai đứa chạy xin)

Em hỏi tôi sẽ làm sao nếu nhà láng giềng không còn lửa

- Chúng tôi sẽ họp hai người hát ca

Nhớ lời em dặn "là những bông hoa"

Chúng tôi sẽ cầm đuốc đi bên nhau hướng về Xóm Mới

Em cũng cứ hát ca đi, trong khi chờ đợi,

Thế nào trong xóm ta cũng có nhà còn lửa

Thôi tôi xin mọi người đưa tay nói thực: có phải tất cả chúng ta đang tin ở điều đó như đang tin hôm nay

ở hiện hữu nhiệm mầu?

Tôi biết có những nhà nghèo, nhưng trấu hồng ngún cháy

ngày đêm trong bếp hồng âm ỉ

Tôi sẽ nhớ lời em không quấy động bếp lành

Một nắm rơm đặt vào

Đợi khói tỏa màu xanh

Em nhìn xem: chỉ một hơi thở nhẹ của hồn tôi thôi

cũng đủ gọi về lửa đỏ.

Anh về, người lữ khách hôm nay thấy lòng ấm áp

Một buổi chiều nhìn khói lam ấp ủ mái tranh thơ

Về Xóm Mới chúng tôi đi! tất cả vẫn mong chờ

Em tôi vẫn còn trông nom chút lửa hồng bếp cũ

Mái chèo xuôi nước sông

Thuyền về không do dự

Sao đêm an lành thuyền anh đi mãi

Nhìn bóng chiều sa không ngại

Vì biết tình thương hôm nay còn đủ sưởi ấm ngày mai

Bếp tôi ấm rồi, mời anh về với chúng tôi thôi

Công phu của ai ngàn năm bắc một nhịp cầu nối liền xa cách

Tác phẩm còn tươi nét mực

Lấy giọng trong lành, em tôi sẽ đọc lên cho chúng mình nghe

bên tiếng nổ tí tách của những cành lửa reo vui.

Lửa đốt em tôi

Lửa đốt cháy lòng tôi, đau thế gian,

Ngã gục người học tăng bé nhỏ

Em đốt Tuổi Xanh thành Lửa Đỏ

Cháy ngất trời cao ngọn đuốc

Rực về sông núi âm u

Ôi thịt xương em

Cho tôi quỳ ngàn năm bên đống tro yêu quý

Luyện phép linh thiêng

Biến em thành hoa hồng trở lại

Những đóa sen búp đầu mùa chưa kịp hái

Chưa từng nở thấy ánh thiều quang

Tôi nghe rồi em, mưa gió phũ phàng,

Tôi nghe rồi em,

Từng tế bào rưng rưng trong cơ thể

Tôi nghe rồi, tiếng gọi em vang -

Không ai vô tâm đâu - địa ngục hay thiên đàng

Đều ngó về em, tim thế gian ngừng đập ;

Trời đất nhìn nhau: trời cao hay thấp?

Tên em viết bằng chữ trăng sao.

Lửa đốt em tôi

Ôi là da là thịt

Em có đau không? nước mắt tôi không đủ

Để tưới lên, mát dịu hồn bé nhỏ linh thiêng

Tôi còn đây, thương tích dẫu nặng nề,

Mang nguyện lớn chuyển trao về thế hệ.

Tôi còn đây, chúng tôi hứa chẳng bao giờ phản bội.

Em nghe không? - chẳng bao giờ phản bội,

Vì tim em đã hóa trái tim tôi.

Bướm bay vườn cải hoa vàng

Mười năm vườn xưa xanh tốt

Hai mươi năm nắng dọi lều tranh

Mẹ tôi gọi tôi về

Bên bếp nước rửa chân

Hơ tay trên bếp lửa hồng

Đợi cơm chiều khi màn đêm buông xuống.

Tôi không bao giờ khôn lớn

Kể gì mười năm, hai mươi năm, ba mươi năm

Mới hôm qua đây, tôi thấy bướm bay từng đàn rộn rã

trong khu vườn cải hoa vàng

Mẹ và em còn đó

Gió chiều như hơi thở

Mơ gì một mảnh tương lai xa xôi?

Gió mang tiếng ca. Ngày ra đi em dặn:

"Nếu ngày về thấy khung trời đổ nát,

thì tìm tôi trong tận đáy hồn anh"

Tôi đã về. Có tiếng hát ca, bàn tay trên liếp cửa

Hỏi rằng: "Có tôi hôm nay đây, tôi giúp được gì?"

Gió thì thầm: em nên hát ca

Bởi vì hiện hữu nhiệm mầu

Hãy là đóa hoa, hãy là nụ cười,

Hạnh phúc có bao giờ được dựng xây bằng vôi với gạch?

Hãy thôi là nguồn khổ đau cho nhau

Tôi tìm em.

(Như đêm giông tố loạn cuồng

Rừng sâu đen tối

Những cành cây sờ soạng

Đợi ánh chớp lòe ngắn ngủi

Thấy cần được hiện hữu bên nhau, tìm nhau)

Em hãy là đóa hoa đứng yên bên hàng dậu

Hãy là nụ cười, là một phần của hiện hữu nhiệm mầu.

Tôi đứng đây. Chúng ta không cần khởi hành

Quê hương chúng tôi đẹp như quê hương của tuổi thơ

Xin đừng ai xâm phạm - tôi vẫn còn hát ca.

Đầu còn gối trên thánh kinh, sáng nay tôi nghe xôn xao trong nắng mai vũ trụ đang được những con ong vàng

siêng năng bắt đầu khởi công tạo dựng

Công trình xây dựng ngàn đời

Nhưng công trình, em xem, đã được ngàn đời hoàn tất

Bánh xe mầu nhiệm chuyển hoài đưa chúng ta đi tới

Nắm lấy tay tôi, em sẽ thấy chúng ta đã cùng có mặt tự ngàn xưa

trong hiện hữu nhiệm mầu.

Tóc mẹ tôi còn xanh, và dài chấm gót

Áo em tôi phơi còn phất phơ bay trước dậu

Nắng sớm mùa thu

Tôi ở đây. Chính thực là vườn xưa

Những cây ổi trái chín thơm

Những lá bàng khô thắm

Đẹp

Rụng

Còn chạy chơi la cà trên sân gạch

Tiếng hát vẳng bên sông

Những gánh rơm thơm vàng óng ả

Trăng lên, quây quần trước ngõ

Vườn cải hoa vàng, chính mắt tôi vừa thấy sáng qua.

Tôi không ngủ mơ đâu,

Ngày hôm nay đẹp lắm, thật mà

Em không về chơi trò bắt tìm nơi quá khứ

Chúng mình còn đây, hôm nay, và ngày mai nữa,

Đến đây

Khi khát ta cùng uống ở một giếng nước thơm trong.

Ai nói cho em nghe rằng Thượng Đế đã bằng lòng

cho con người khổ đau đứng dậy hợp tác cùng người?

Chúng ta đã từng nắm tay nhau từ muôn vạn kiếp,

Khổ đau vì không tự biết là lá là hoa

Em hát ca đi. Bông cúc cười theo em bên hàng dậu,

Đừng bắt chúng tôi nhúng hai tay vào vôi cát,

Những ngôi sao trời không bao giờ xây ngục thất cho chính mình.

Để cho chúng tôi hát ca. Để cho chúng tôi là những đóa hoa.

Chúng tôi đang ở trong cuộc đời -

mắt chúng tôi chứng minh cho điều ấy.

Bàn tay cũng là hoa. Đừng biến bàn tay em tôi thành dây chằng

Thành khớp răng cưa

Thành móc sắt.

Hiện hữu không kêu gọi tình thương.

Hiện hữu không cần ai phải thương ai

Nhưng em phải là em, là đóa hoa, là bình minh hát ca,

không đắn đo suy tính

Xin ghi vào đây một tân ước nữa của tất cả chúng ta

Và xin vẫn nghe lời tôi như nghe suối reo, như nhìn trăng sáng

Em về, đưa Mẹ về cho tôi thăm

Cho tôi hát em nghe, để tóc em sẽ dài xanh như tóc Mẹ.

Về với em bé thơ ngây

Sương vương cành lá, bình minh đến

Tôi thấy em tôi mỉm miệng cười

Nắng sớm trong như hồn bích ngọc

Ngày xanh tuổi mộng nở xinh tươi

Ngây thơ mắt biếc hồn vô tội

Tràn ngập nhân gian vạn tiếng cười

Sầu đau nhân loại, như mây khói,

Phút chốc tan dần trong nắng mai.

Đau thương sầu hận ngàn muôn kiếp

Danh lợi phù vân, gợn nắng chiều,

Tôi thấy thiên đường đang mở cửa

Nâng hồn em nhỏ trái tim yêu

Về đi, lữ khách! đường xa lắm

Cát bụi sầu thương vướng đã nhiều

Thanh thản ngủ trong lòng đạo cả

Cho hồn thơ ấu được nâng niu.

Chân dung

Gió sớm mai hồng lật những trang ngà

Tập thơ thời gian vô cùng dệt bằng tơ lụa không gian,

đóng bìa xanh rừng thẳm

Những trang thơ mênh mang lòng đại dương bát ngát

Tôi tìm bài thơ chân dung Em, nét chữ lung linh sắc hoa mầu lá

Trời cao đã cho đại dương sâu ngôi sao đẹp nhất của mình

Muôn đời mắt em ngời sáng

Trùng điệp sóng dồn về cát trắng

Trinh nguyên vừng trán phương Đông.

Gió mai thoảng về hơi thở

Cành lá thì thầm để rơi những giọt sương trời lác đác

Tây phương da trời là suối, những sợi tơ trời vén gọn,

để cho trăng nở tuyệt vời

Mưa, ôi những sáng tuôn mưa - trời đất chuyển mình,

dồn dập thét gào, những đọt cau xa oằn oại,

những con chim trong màn mưa bạc,

Tôi quỳ xuống rưng rưng.

Tiếng gọi của em từ bản thể

vọng về, tôi gục đầu lắng hết tâm tư, mắt đầm lệ nhớ

Trưa, ôi những buổi trưa lắng vào tuyệt đối - trời cao xanh ngắt,

bâng khuâng nghe tiếng gọi tôi về

Tiềm thức dâng tràn u hoài của thăng trầm mấy kiếp

Lá đón nắng hồng mai đến: chiếc áo tháng tư nhẹ sắc,

thoáng hương kỳ ảo mùa Xuân

Em khắp nơi

Và đôi bàn tay em, đôi bàn tay, hoa nở tuyệt vời trên sự sống

Phép mầu hiển hiện khi những ngón tay ngà hé mở:

Chim bồ câu xòe cánh trắng

Cao vút trời xanh hòa bình tỏa rạng - tiếng ngợi ca

vẳng lại tự những tinh cầu xa...

Đêm bình yên. Trời cao. Biển dâng từng đợt sóng

Và đợt sóng cao, to

Hào hùng hơn cả

Đang vươn mình tìm tới tận chân trời.

Nét chữ trăng sao trên tờ thơ mầu nhiệm

Em về: hoa hồng hé cánh

Tia nắng đầu reo vui trên mầu hoa đại còn đẫm ướt sương khuya

Nụ cười tới trên cánh hồng sen úp mi, hé nở:

Bờ xanh xanh, hương xa gọi về muôn huyễn tượng

Long lanh mặt trời chói rạng trong ngàn sương đọng giọt.

Mắt mờ hoen lệ

Trước nhiệm mầu biểu hiện

Tôi mỉm cười nhìn mây nước:

Bài thơ em hé vườn sáng chân như.

Đừng biến mảnh vườn xanh xưa thành mồi ngon lửa dữ

Khói lửa dậy mười phương

Hoảng hốt cuồng phong

Thương đau ngập tràn về sông núi

Khóc các anh

Thương các em

Tôi còn đây, hồn và xác bồn chồn như đứng trên đống lửa

Mẹ thương đau, chiều rám hồng

Lòng như sa mạc, mắt khô không tìm ra lệ khóc

Chiều nay em về đâu?

Bên hông tôi súng nổ

Lửa tên làm mẹ ruột gan bời bời héo hắt

Mái tóc điểm sương bao nhiêu lần ẩn nhục,

Bao đêm chong đèn cầu cho mưa tạnh gió êm?

Tôi biết chiều nay chính Em sẽ bắn Tôi

Để lại vết thương cho Mẹ ôm ấp ngàn đời nhức nhối

Ôi tàn ác những ngọn cuồng phong từ phương nao thổi tới

Làm cho nhà tan cửa nát,

Ra đi, ruộng vườn khô cháy

Ngoảnh nhìn lui, ruột thắt gan khô

Ngực tôi đây, em bắn đi. Mạch máu của Mẹ truyền cho đây,

em cắt đi, để mà xây dựng nên lâu đài em mơ ước.

Anh nhân danh ai

Em nhân danh ai

Ôi hãy trở về nghe lời ru của Mẹ

Thương yêu ngọt bát canh Tần.

Những đêm bên ướt Mẹ nằm

Bên ráo Con lăn,

Từng miếng cơm nhai

Từng bầu sữa cạn

Bao nhiêu ngày

Bao nhiêu tháng

Bao nhiêu năm

Lo lắng cho con nên hình nên vóc

Sáng nay một viên đạn đồng làm Anh ngã gục

Một viên đạn đồng ghim vào giữa tim, thân Em lăn lóc

Mẹ sống làm sao được nữa, con ơi?

Chị sống làm sao được nữa, em ơi?

Thương đau chừng nào vơi, bên cạnh đĩa dầu hao xóm cũ?

Anh nhân danh ai

Em nhân danh ai

Ôi hãy trở về quỳ sám hối dưới đôi chân Mẹ

Đừng biến mảnh vườn xanh xưa thành mồi ngon lửa dữ

Gió cuồng tàn bạo tha phương.

Ngực tôi đây, anh bắn đi, mạch máu của Mẹ truyền cho đây,

anh cắt đi, để mà xây dựng nên lâu đài anh mơ ước.

Mẹ là tình thương

Mẹ không là chủ nghĩa

Tình thương, mái tranh nghèo có cả anh em ta

Và chủ nghĩa, bức trường thành máu lửa.

Mẹ không có phe, đừng tự nhận anh về phía Mẹ

Mẹ không có phe, đừng tự nhận em về phía Mẹ

Mẹ không có phe

Ôi tôi thấy dáng điệu cầu xin xót thương rơi máu,

Mẹ đang chấp tay cầu khẩn anh em ta

Trưa nay tôi gục đầu trên miếng tre xanh lịch sử

Tình thương nơi ta, anh ơi, hình như sắp chết

Tình thương nơi ta, em ơi, hình như đã chết

Và như vậy, người Mẹ hiền thân yêu sẽ chết

Công trình máu lửa ta xây, sẽ là của ai đây?

Sáu chiếc chèo tay

Thuyền đi từ bến sông lầm lạc

Gió cuốn mang xa một cánh buồm

Sáu chiếc chèo tay khua nước bạc

Đi từ mây nước gọi hoàng hôn

Mưa rơi từng hạt trên mui vắng

Như tiếng than van của mọi trời

Sóng nở thành hoa trên mặt nước

Sắc hoàng hôn, tím, ngã chơi vơi

Sáu chiếc chèo tay mang nhịp sống

Đưa thuyền tách khỏi bến mê mờ

Qua ngàn lớp sóng trần xô đẩy

Hướng thẳng về nơi bản thể xưa

Đây rồi: tràn lan trên đất yêu

Ngàn bông hoa lạ nở trong chiều

Hương thơm lúa chín say mùi rạ

Sắc thắm mây hồng quyện tiếng tiêu

Thuyền đến bên sông: ngừng nhịp nước

Quay nhìn bến cũ lúc ra đi

Thì đâu? nơi cõi xa xăm ấy

Là cả mênh mông chẳng thấy gì!

Đã xa hun hút bờ mê vọng

Sóng gió trần gian cũng lặng rồi

Phương xa ngây ngất trời hương khói

Bến bờ giải thoát hiện ngàn nơi.

Chiến tranh

Xin hãy nghe tôi đây

Làng tôi hôm qua chỉ vì có sáu người Việt Cộng về

Mà đã bị dội bom - hoàn toàn tan nát!

Cả làng tôi chết sạch

Nền hoang ngơ ngác

Lũy tre xác xơ

Miếu thờ ngã gục

Tôi về đây trong mây nước rưng rưng.

Có trăng sao mười phương

Có nhân loại, có anh em đây

Cho tôi cất cao lời tố cáo cuộc chiến tranh bẩn thỉu này

Cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn, dã man, thảm khốc,

Ai xô chúng tôi vào vũng lầy chết chóc?

Xin làm chứng cho tôi

Hãy nghe tôi đây

Tôi nói rằng tôi không công nhận cuộc chiến tranh này

Chưa bao giờ và không bao giờ công nhận cuộc chiến tranh này

Tôi muốn nhắc lại một ngàn lần, trước khi tôi bị giết

Hãy nghe tôi, như nghe chim đỗ quyên,

Vì anh em

Nhỏ giọt máu trên cành hoa mà kêu lên tiếng kêu bi thương thống thiết

Tất cả các anh hãy quay báng súng về đập vào khối đen hận thù tham vọng

Hãy đưa bàn tay của các anh ra mà chở che cho sự sống

Kẻ thù của chúng ta là cuồng tín, là bạo tàn

Là tham lam, là vu khống

Kẻ thù chúng ta không phải con người

- dù con người gọi là Việt cộng -

Giết con người đi rồi, chúng ta ở với ai?

Hãy đuổi chúng đi, những đàn âm binh từ muôn phương tràn tới

Gieo rắc vô minh, hận thù

Sầu thương vời vợi

Anh em giết nhau tủi nhục quá chừng

Cuộc chém giết vô nghĩa quá rồi, oan khuất nhiều rồi

Anh có nghe không?

Ruột đau chín khúc

1.

Tôi đến đây để cùng khóc với các anh các chị.

Xứ sở ta đau thương và cảnh tình ta bi đát.

Bàn tay tôi đây xin các anh nắm lấy, xin các em nắm lấy,

Tôi muốn được nói cùng các anh và các chị: dù sao thì chúng ta cũng phải can đảm để mà lo lắng cho trẻ thơ, cho ngày mai.

2.

Đã một tháng rưỡi trời sau khi nước rút, em tôi nhận được

của cứu trợ hai lần, một lần chưa đầy lon gạo.

Ba ngày mới có một bữa cơm. Chiều nay tới thăm em, tôi được em cho biết rằng tối nay em phải ăn đọt cau và bắp thối.

Thương thay cho em tôi

(Và cho biết bao chiếc đầu xanh vô tội

Một đàn trẻ con da vàng mặt bủng)

Đi kiết từ hơn một tuần nay, không thuốc không men.

Nước cuốn mất mẹ em rồi, nước cuốn mất cả cha em,

nước cuốn mất cả em em nữa

Trên chiếc đầu thơ ngây, khăn tang không có

Nhưng nắng chiều vàng vọt trên cánh đồng tan hoang

xác xơ khốn khổ

Đã là chiếc khăn tang phủ trọn tâm hồn tôi.

3.

Hãy tới đây mà chứng kiến cảnh những người thương của tôi trong trận bão lụt Giáp Thìn. Đến để ẵm trong tay em bé xanh xao đã rủi ro còn sống. Để thấy người cha trẻ sau khi tìm biết rằng vợ và bốn con đã chết, trong ba ngày ba đêm đã ngồi yên nhìn vào khoảng không, và thỉnh thoảng cười lên sằng sặc.

Ở xa xăm anh có nghe thấy tiếng cười ấy không?

Hãy đến đây để thấy cụ già râu bạc, sau những ngày cô đơn

tuyệt đối trên mảnh đất hoang, đã quỳ xuống đỡ lấy nắm cơm cứu trợ trên tay một em thiếu nhi ngơ ngác.

Cụ đã quỳ trước tình thương, trong khi em bé khóc

"Cụ ơi, con chỉ bằng cháu của cụ mà thôi "

Nhưng dù sao thông điệp tình thương đã tới nơi rồi

Tôi có quyền đặt lòng tin nơi ngày mai nhân loại.

4.

Chồng chị đã mất rồi, con chị đã mất rồi,

Vườn dâu tan nát

Bếp lửa làm sao nhóm lại, mảnh đất nghèo ơi?

Trời cho, rồi trời lấy lại,

Tôi sợ chị tôi chiều nay không còn kiên nhẫn,

Mà mở miệng ra, nguyền rủa hiện sinh mình.

Tôi khóc khi nghe chị nói rằng:

“Tuy một phút khó khăn

Mà khỏe thay những gia đình chết trọn”.

Nhưng hôm nay còn tôi, còn anh, còn bạn

Ta chung lưng gánh đầy hiện hữu trên hai vai

Hãy nương vào nhau, và gắng đừng bật lên tiếng khóc;

con đường còn dài,

Vì thế hệ tương lai, hãy cúi đầu đi tới.

5.

Người nông dân ngửng đầu lên khi nghe lời tôi hỏi

Và chua xót trả lời, không e dè, ngần ngại:

“Tôi ghét cả hai bên

Tôi không theo quốc gia

Tôi không theo giải phóng

Tôi chỉ theo người cho tôi sự sống”

Cuộc tồn sinh! ôi tủi nhục không chừng!

6.

Trên thượng lưu sông Thu Bồn

Đứng giữa dòng

Tôi cắt đầu ngón tay cho giọt máu đào rơi,

hòa tan vào dòng nước

Máu tôi đã được hòa với dòng sông

Thôi hãy nằm im

Tất cả những ai đã vong thân oan ức!

Còn những người sống, và còn dòng sông đây -

Nghe tiếng trẻ thơ từ muôn trùng đồng vọng

Tôi đã trở về giữa những thành núi cao

Để đêm nay nhìn đỉnh núi nghiêng đầu nghe dòng sông kể chuyện

Chúng tôi còn đây, trong cuộc đời hằng chuyển,

sẽ xin đứng bên nhau mà dựng lại quê hương

7.

Có những Trì Địa tay còn lấm mực nhà trường

Xẻng cuốc trên tay

Đào đất bắc cầu

Cúi xuống vừa khóc vừa chôn những thây người sình thối

Có những bóng hình Quan Thế Âm, với vừng trán thơ ngây vô tội

Áo nâu

Chân đất

Nón lá che đầu

Lặng lẽ đặt từng bước chân non trên vùng đá sạn thương đau

Chui vào những túp lều con mới dựng

Bất chấp hiểm nguy quốc gia, việt cộng

Tìm tới

Những người thoi thóp

Đang ngửa cổ chờ trông

8.

Tôi đã thấy rồi bàn tay các em

Tuy bé nhỏ, nhưng hiền như tơ trời Đâu La Miên thuở trước

Vừa đưa ra để ẵm lấy trẻ thơ

Thì đứa bé bỗng nhiên lặng thinh, nín khóc

Và mắt người mẹ khốn khổ sáng lên như hai viên bích ngọc

Khi nhìn hộp sữa đã được từ nghìn trùng sông nước

đem đến cho con

9.

Tôi ngồi đây, trước cánh cửa thiên đường

Đương khép chặt

Tôi cúi đầu mong đợi

Nơi vườn cũ chắc hương cau còn nhẹ tỏa

Nhưng các em sao lặng lẽ chiều nay

Hãy cất tiếng lên, trên mảnh đất đau thương này

Cất tiếng lên, cho chim xanh ngàn nơi bay về quy tụ

Cho nước non này mãi còn cẩm tú

Nói lên đi em

Hiện hữu sẽ bừng sinh sau ngôn thuyết nhiệm mầu.

Hoa mặt trời

Em đến đây, bằng đôi mắt hồn nhiên

Nhìn màu xanh của pháp thân hiển hiện

Dù thế giới tan tành

Nụ cười bông hoa cũng không bao giờ còn tan biến

Chúng ta đã được gì hôm qua

Và sẽ mất gì sáng nay?

Em đến đây

Theo ngón tay tôi

Nhìn thẳng vào thế gian điểm tô bằng ảo tượng

Hoa mặt trời mọc rồi

Muôn hoa khác đều quay về quy ngưỡng.

Một mũi tên rơi hai cờ huyễn tượng

"Cũng như dòng suối về gặp đại dương

Ngày mai ra đi anh nhớ hát lên khúc ca mùa mới

Tiếng hát kia vẳng lại sẽ đủ sức tiễn tôi trên một đoạn đường "

Tôi sẽ không ra đi

Hoặc sẽ ra đi nhưng không bao giờ tôi đến

Nơi khởi hành có trăng mây gió nước, và nơi tôi đến đón chờ

cũng sẽ có hoa vàng trúc tím

Là lá là hoa, em đã có tôi từ vô thỉ

Và mầu xanh trời cao trong mắt em sẽ còn mãi mãi

Nhưng vì không thấy, thương tôi, em đã bao lần nhắc chuyện ra đi

Sáng nay sau giấc ngủ của trăng sao,

vũ trụ làm rơi những giọt nước mắt trong như pha lê,

Êm dịu sương khuya, hãy khóc cho hồn ngươi thêm đẹp

Nước mắt sẽ biến hồn hoang vu thành nơi vườn quê tươi sáng,

Thanh lương thấm lòng trái đất, nâng niu lộc mướt chồi non,

Ngày xưa những khi ngồi nhìn em khóc, tôi cũng đã ưng khóc

để được dỗ dành.

Ôi thiên nhiên

Bà mẹ tóc xanh, xanh mướt đất trời, nụ cười đem về

đầy bướm chim hoa lá,

Là lá là hoa, em đã có tôi từ vô thỉ

Và trong nhận thức mong manh em, tôi thực chưa bao giờ

từng hiện hữu tử sinh.

Em có nhớ ngày đầu tiên khi Mẹ đưa tôi về, nhờ năm nhóm

nhiệm mầu, em mới trông thấy bóng hình tôi hiển lộ?

Ngày mai bóng hình mất đi

Em hãy mỉm cười

Và bình thản tìm tôi trở lại

Tìm tôi qua thanh sắc đã sinh và đã mất

Để thấy rằng tôi vẫn còn chân thực

Chưa bao giờ đi

Chưa bao giờ đến

Qua thời gian, qua nhận thức, qua chủ khách tồn sinh.

Tìm tôi và tiện dịp em tìm em

Nét khám phá nguyên sơ

Chỉ cho em thấy rằng em là bất diệt

Em sẽ thấy

Không có gì đi, mất

Và với một mũi tên thôi, em bắn rơi một lần hai lá cờ huyễn tượng

Chân như sẽ xuất hiện mầu nhiệm nơi tử sinh.

Tôi đang mỉm cười an nhiên trong phút giây hiện tại

Nụ cười nở mãi trong bài ca mùa Xuân bất tận

Trong nụ cười kia em cũng sẽ thấy em còn mãi

Bởi vì em quả thực chưa từng bao giờ hiện hữu

trong ảo tưởng tồn sinh.

Nụ cười hôm nay, ta sẽ nhìn thấy ngày mai

Tận cuối đường ảo tượng

Không có gì đã qua và đã mất

Không có gì sẽ qua và sẽ mất

Và suối chim khuyên em hôm nay

"Hãy vẫn cứ là bông hoa hát ca ".

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.