Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Thích Nhất Hạnh
Thơ Từng Ôm Và Mặt Trời Từng Hạt
- Tác giả
- Thích Nhất Hạnh
- Thông tin
- Nguồn: Tủ sách Không Hoa
Mưa quê hương
Mưa ướt áo ướt đầu
Ướt chân em
Mẹ thì xa
Tối nay ai bắt gió xoa dầu
Gió réo gọi chiều nay hung dữ lạ!
Trước mặt tôi
Nước mưa xóa nhòa phố xá
Nhớ tới quê hương
Cơn mưa nặng hạt
Gió về nghiêng ngả vườn cau.
Nẻo vắng
Rùng mình
Sóng gợn mặt hồ
Sương sớm lạnh
Dấu chân em
Buổi sáng
Trinh tuyền lối cỏ
Không lá ngô đồng xa
Nhưng hồn mùa ấm áp
Hoang sơ đi rồi
Thuyền chở mái trăng về bến cũ.
Tôi thấy em nơi sân nghèo cô nhi viện
Hai mắt của em buồn
Chứa đầy tủi hận
Khi thấy tôi
Em quay mặt nhìn nơi khác
Bàn tay em vẽ những vòng tròn loanh quanh trên mặt đất
Tôi nào dám hỏi ba má em đâu
Tôi nào dám khơi động nguồn mạch thương đau
Tôi chỉ muốn chuyện trò chốc lát
Cười nói đôi câu
Ngồi với em một phút
Cho em vơi chút u sầu
Đất nước đau cùng số phận
Em hãy mở miệng cười
Để cho nhau hy vọng
Thế hệ các em
Chưa đầy năm tuổi trên đầu
Đã thấy tan tành hoa mộng
Cuộc đời xô về hung hãn cuồng bạo
Khổ lụy vì đâu
Thế hệ chúng tôi kém hèn gây nên nông nổi
Lát nữa rồi tôi đi
Để em ở lại sân nghèo cô nhi viện
Hai mắt của em buồn
Tôi đi
Em trở về góc sân quen thuộc
Và ngón tay em lại vẽ những vòng thương đau trên mặt đất.
Mặt trời tương lai
(thuật lời người lính da đen)
Ngồi trong hầm ướt
Suốt một buổi chiều
Tôi ôm súng chờ
Victor Charlie
Anh chàng Việt cộng da vàng
Tiếng vượn kêu sầu núi rừng châu Á
Việt Nam sao buồn lạ
Phảng phất đâu đây núi rừng châu Phi
Súng của tôi đã nổ
Và đôi mắt Victor Charlie
Đôi mắt của nó
Ôi da vàng da đen, con mắt nói gì?
Nước mắt nó: buồn đau châu Á
Tôi từng nghe người thi sĩ
Lên tiếng thương khóc buồn đau châu Phi
Có hề gì đâu da đen da trắng
Nhưng việc gì tôi thù anh, Charlie, Charlie?
Ngân sách chúng tôi đã đổ xuống Việt Nam
Và dân nghèo chúng tôi
Đau thương còn nặng gánh thị kỳ
Detroit, Selma, Chicago, Birmingham, Watts...
Lên đường tranh đấu rồi - anh chị chúng tôi đã đi
Tự lòng đất đau thương chúng tôi vùng dậy
(Ba mươi tỷ mỹ kim
Cho chiến tranh Việt Nam trong năm 1967
Ba triệu mỹ kim
Cho chiến tranh Việt Nam mỗi giờ đồng hồ)
Vợ con tôi giờ này ở Chicago
Cuộc sống lê thê nẻo đời nheo nhóc
Hai tỷ rưỡi mỹ kim cho chiến tranh mỗi tháng
Lớn hơn ngân sách
Chương trình chống nghèo khổ trong một năm
Tại đất nước tôi
(Vĩ đại Hoa Kỳ)
Nửa triệu gia đình công nhân di cư
Và ngân sách giáo dục
Ngân sách thiếu nhi
Nhà ở
Vệ sinh
Ngân khoản cần cho tất cả chúng tôi trong một năm
Chỉ cần ngưng tám giờ chiến tranh trên đất Việt!
Tại sao, tại sao, nào chúng tôi có biết
Tại sao sa vào vũng lầy chiến tranh Việt Nam?
Núi rừng châu Á
Ôi Victor Charlie
Hận thù gieo tự bao giờ
Con đường đâu phải con đường chúng tôi muốn đi
Chúng đã dấu tôi sự thực
Chúng đã dấu đồng bào tôi sự thực
Mặt trời tương lai núp sau rừng núi
Đất rung chuyển dưới chân châu Á
Đất rung chuyển dưới chân châu Phi!
Pháp giới thực ấn
Xin đừng nghe lời thi sĩ
Trong tách cà phê của anh sáng nay có một giọt lệ
Xin đừng nghe lời tôi
Trong tách cà phê sáng nay của tôi có một giọt máu
Bạn ơi xin đừng la mắng tôi
Tôi không thể nào nuốt trôi được chất loãng này
Không khí trong buồng phổi tôi sáng nay đã trở nên đông đặc.
Chàng nói hãy cho chàng khóc bằng mắt anh
Bởi vì chàng không còn mắt
Chàng nói hãy cho chàng đi bằng hai chân anh
Bởi vì chàng không còn chân
Và với bàn tay tôi đây
Tôi đang sờ vào ác mộng các anh
Chàng nói chàng đã được giải phóng rồi
Giải phóng là để cho người còn lại.
Bàn tay tôi úp xuống mặt bàn
Vũ trụ trầm ngâm
Biển lớn vẫn chưa hề nguôi cơn thổn thức
Và năm đỉnh núi cao
Giữ nguyên thế hồng hoang trời đất.
Tinh tú trên cao
Đêm đêm ngân hà một giải
Bí mật ngàn đời chưa hề hé mở
Bàn tay tôi nằm úp mặt bàn
Vững chãi giữ chặt Tề Thiên không cho vùng dậy.
Không! bàn tay tôi sẽ không bao giờ lật ngửa ra trên mặt bàn
Như một vỏ sò ngả nghiêng
Dạt trôi vào bãi biển
Như một thân hình ngã lăn cù khi trúng đạn
Để cho núi sông ngã đổ
Để cho tinh tú tắt ngấm nền trời
Để cho đại dương bặt tiếng thủ thỉ muôn đời.
Bàn tay tôi vẫn còn úp xuống mặt bàn
Và năm đỉnh núi cao
Vẫn còn hiên ngang thống trị
Bí mật ngàn đời chưa hé
Nhưng sao trăng đêm rằm còn đương thì thầm nói chuyện
Bàn tay tôi còn úp mặt bàn
Đợi phút linh về lật ngược thế thăng bằng trời đất
Bàn tay
Dáng núi bàn tay.
Tiếng gọi
Sáng hôm nay
Tới đây
Chén trà nóng
Bãi cỏ xanh
Bỗng dưng hiện bóng hình em ngày trước
Bàn tay gió
Dáng vẫy gọi
Một chồi non xanh mướt
Nụ hoa nào
Hạt sỏi nào
Ngọn lá nào
Cũng thuyết Pháp Hoa kinh.
Chỗ đứng
Quê hương tôi là đây
Chỉ có dòng sông, hàng cau, bụi tre, vườn chuối.
Mặt trái đất dù mang đầy cát bụi
Nhưng trăng sao vẫn đẹp những đêm Rằm.
Xin chớ ngừng tay
Nhà khoa học
Đã lên tiếng
Người thi sĩ
Đã lên tiếng
Người họa sĩ
Đã lên tiếng
Người trí thức
Đã lên tiếng
Gia đình con người lên tiếng
Có kẻ giết người tại Đông Nam Á Châu
Có kẻ giết người ở Đông Nam Á Châu
Thùng thiếc thanh la
Chúng tôi khua náo động
Nhưng kẻ sát nhân còn chưa nao núng
Các anh, các anh phụ giúp chúng tôi đi!
Có người đã tự thiêu ngay trên đất Hoa Kỳ
Người phụ nữ đã lên tiếng
Người sinh viên đã lên tiếng
Tiếng gọi lương tâm
Như kèn đồng vang dậy
Các anh các chị nắm tay cùng đi!
Hướng về Nữu Ước và Californie
Spring Mobilization!
Như dòng thác lũ
Anh về bên tôi, chúng ta cùng đi
Có tiếng kèn gọi bốn phương
Rung động lòng đời
Úc châu
Âu châu
Phi châu
Một gọi ngàn thưa
Thanh la vang dậy
Kẻ sát nhân tuy đà nao núng
Vẫn còn bám sát - anh chị em ơi
Hãy nghe lời kêu gọi Nhất Chi Mai
Lửa đốt tan thân người thục nữ
Nghe tiếng kêu oan giòng Hồng Lạc
Khắp nơi các anh các chị
Xin chớ ngừng tay!
Quê hương tuổi nhỏ
Nghe
Hoa cau
Quyến rũ
Nắng chiều muộn
Thoi thóp kêu thành tiếng
Không gian đọng
Cánh chim trắng
Vọng
Bến bờ xưa.
Cô thôn chiều nổi gió
Áo lụa bay
Cầu ô thước
Sông nước
Cồn cỏ
Con nghé nhỏ
Đuổi chạy mặt trời
Tiếng tù và giục giã
Khói sương
Cơm chiều lửa đỏ
Mái rạ thấp
Tôi ra gọi em về
Nhưng chỉ thấy
Bốn bề
Hư vô giăng mắc.
Luân chuyển tự tại
Theo dòng nước mà bơi, gối lên sóng!
Hãy còn đây
Cả trời cao sông rộng
Nổi hay chìm?
Bọt nước và cánh chim.
Cỏ hoa còn thơm ngát
Bóng dáng tiền trần còn thôi xuất hiện
Gió thoảng đêm hiền
Ánh trăng khuya mát lạnh
Gương nga lặng lẽ
Bên ấy trời sáng chưa
Để bên này tôi ngủ
Đầu gối lên đêm
Cỏ hoa còn thơm ngát
Buổi mai buổi trưa buổi chiều
Giờ nào em lắng nghe tiếng gọi
Nhìn vào đâu cũng thấy nụ tinh khôi.
Loài người đang đi tới
Tôi biết các anh không chịu đi lính qua Việt Nam
Để dấn thân vào
Cuộc chém giết dã man
Các anh bằng lòng đi ở tù
Cử chỉ hiên ngang
Chúng tôi còn đi tới
Như vậy nghĩa là trong tù các anh cũng đi tới
Cũng như thầy Quảng Đức
Cũng như Morrison
Cũng như Nhất Chi Mai
Những người tự nguyện thiêu thân
Để loài người đi tới
Những người nằm dưới lòng đất hôm nay
Vẫn còn đi tới
Loài người đang đi tới
Bởi vì chính các bạn đưa loài người đi tới.
Chuyện của Hương
Những trái lựu đạn đã nổ rồi
Những trái lựu đạn không thể không nổ
Những mảnh thép đã ghim vào thân thể
Bàn chân dập nát
Em tôi nó lật sấp mình lại
Lết vào phòng
Như con chó bị thương
Ba má ơi
Và thầy ơi
Và anh chị ơi
Nó thầm gọi
Con mất máu nhiều quá
Em mất máu nhiều quá
Có còn cứu chữa kịp không
Họ đã rút lui chưa hả các anh
Hãy thuê xe ba bánh chở chúng tôi về Sài gòn
Đầu em đặt trên bàn chân
Đôi mắt nó nhắm nghiền
Giờ phút nghiêm trọng
Các bạn lặng nhìn
Người bác sĩ đo huyết áp
Không thể mổ được đâu, các em
Huyết áp chỉ còn 5
Và huyết áp xuống 4
Và rồi xuống 3,5
Và rồi xuống 3
Em sắp thở ra
Máu đi mua về chưa kịp
Có người bạn Phù Tang khẩn thiết
"Xin chuyền máu tôi cho Hương "
Máu của cô bạn
donneur universel
Người thầy thuốc mổ chân tìm mạch
Tiếp máu - ngoài trời đêm đen, đêm đen.
Ba trăm phân khối máu chuyền xong
Những chai máu vừa về kịp
Huyết áp lên
Huyết áp dần lên
Những gì xảy ra ở trường
Hương không hay không biết
Nó mỉm nụ cười đầu
Sau những ngày dài thiêm thiếp
Nó nói: em phải sống
Đúng rồi chúng ta phải sống
Chúng ta bảo vệ từng mầm hy vọng
Tôi nghe tin mừng
Cuộc giải phẫu đầu tiên cho nó đã thành công
Niềm tin sẽ thắng.
Bỗng tan đi
Sương đọng giọt
Những đuôi lá trĩu xuống
Trái cây sắp chín rồi
Trên buổi sáng trái đất
Đường hoa thủy tiên
Sáng lên
Bỗng nhiên khởi sự tan sương đầu ngõ
Thương tuổi nhỏ
Đường mê
Đêm thâu những giọt nến chảy dài
Một nụ hoa vừa nở giờ này trên sa mạc hiu quạnh
Đâu đây
Một hành tinh lạnh
Chưa bao giờ mang hình ảnh nương cau vườn sắn
Chưa bao giờ
Hiến mình cho sự sống
Bỗng tan đi
Niềm khao khát vĩnh cữu của con người.
Tiếng gầm sư tử lớn
Mây bay - mây trắng bay
Một đóa tường vi nở
Bay đó, vốn là mây
Nở đó là hoa vậy
Tường vi một đóa nở
Mây trắng từng cụm bay
Không mây thì không bay
Không hoa thì không nở
Mây là bay
Hoa là nở
Giả thiết và lập ngôn
Hình bóng và khái niệm
Đã mở ra trận đồ
Điểm là nơi gặp gỡ
Của hai đường tìm nhau
Đường là điểm di chuyển
Tôi dựng cao bằng thấp
Tôi xây thấp bằng cao
Tôi lập trái làm phải
Tôi chia nhiều bằng một
Bàn tay tôi năm ngón
Những ngón dài ngón ngắn
Là cành cây lá non
Tư duy tôi sinh trưởng
Như hoa nở thành búp
Cây sắc thân máu huyết
Thịt xương và đờm dãi
Tế bào và thần kinh
Hình tượng và độc ảnh
Thức ăn - và bài tiết
Này đây những khớp xương
(Mà ngày mai còn lại
Không phải là của tôi
Không phải là của anh
Nhưng ôi tội nghiệp thay -
Gây huyễn giác vô thường
Khiến em đã đôi khi
Khóc thầm cho thân phận)
Tư tưởng tôi gửi đi
Mười phương sóng giao cảm
Em tìm cách chép ghi
Ngôn từ tôi nói ra
Âm ba dồn dập chuyển
Em tìm cách chép ghi
Hình ảnh tôi chiếu dọi
Miệng tôi nói, mắt cười
Em tìm cách chép ghi
Ngỡ rằng giữ lại được
Chiều theo thời không gian
Em tìm lại dấu vết
Dấu vết y như thực
Tôi chiếu lại khúc phim
Những ngón tay em
Lấm tấm trên màn bạc
Xót thương
Xót thương chi
British Museum hôm ấy
Người đó nằm khum sấp xuống
Nghiêng nghiêng vừng ưu tư
Năm nghìn năm trước Chúa
Năm nghìn năm sau Chúa
Ô hay nào khác chi?
Cát nóng đã giữ lại
Như máy ghi âm kia
Cát nóng giữ được gì?
(Hay chỉ là một tờ
Thông điệp đau mầu nhiệm?)
Da thịt tôi nóng mềm
Máu chảy tươi, êm ả
Có những hạch tiết tuyến
Chưa khô cạn hôm nay
Có tinh dịch, nước bọt
Có nụ cười rất tươi
Có ước muốn, dự tưởng
Tôi đã từng ôm lấy
Cả cuộc đời trong tay
Một chiếc bong bóng đỏ
Trong tay em bé quê
Vì máu huyết chưa khô
Vì tinh dịch chưa cạn
Có đã là mầu nhiệm
Không cũng là mầu nhiệm
Có không đều như nhau
Không có gì sai khác
Chỉ ảo tưởng về tôi
Tạo cảm giác khổ đau
Thịt tôi mềm hôm nay
Thần kinh tôi xúc động
Nệm giường đời êm ấm
Tôi nghe lời rên siết
Ôi mầu sắc tuyệt trần
Bởi vì tôi có mắt
Ôi âm thanh vi diệu
Vì tôi đang có tai
Tuyệt trần và vi diệu
Là với mắt với tai
Tuyệt trần và vi diệu
Là với manas này
Có manas là vi diệu
Không manas cũng là vi diệu
Vi diệu là vi diệu
Manas, manas ơi
Không vi diệu là không vi diệu
Manas, manas ơi
Có là có manas
Không là không manas
Vi diệu là không hay là có
Manas là có hay là không
Manas, ô manas
Không manas ô không manas
Đều là manas hết
Có không đều là bịa đặt
Manas, cho tôi cười!
Tôi dẫm chân khóc rống
Khi mẹ mất
Hôm ấy nắng mai hồng
Gió thổi về nửa đêm
Một ít nhiều nước mắt
Thầm lặng chảy thành dòng
Những tuyến của nước mắt
Còn dư cho mùa đông
Mẹ cười
Mẹ không cười
Không mẹ hay có mẹ
Tôi dẫm chân - lún đất
Đất lún vào chân không
Hôm qua trời dịu nắng
Mẹ trồng vài luống hoa
Mẹ chết lúc nửa đêm
Luống hoa lên
Bông hoa cười
Này đừng cười
Tôi đánh thấy mồ
Ô hay cái ông này kỳ quá
Cười hay không cười
Lúc bây giờ cũng hết
Hết hay không hết
Bây giờ cũng hết
Ông nói như đồ điên
Mắt em là tứ đại
Mà rạng ngời yêu thương
Là hay là không là
Leo lên cây làm chi
Để rồi em sợ ngã
Đặt vấn đề làm chi
Cho vô minh xao động
Cho ngăn tràn sự sống
Mắt em là tứ đại
Mà oán hận ngập tràn
Có bàn tay tôi đây
Nước giải oan tẩy rửa
Súng kia là vô tội
Bàn tay kia vô tội
Bông hoa, viên đạn đồng
Nuôi nấng cho hoa nở
Những chiếc gai để châm
Con sâu ăn cuống non
Con sâu xanh mầu ngọc
Giọt nước mắt pha lê
Giọt nước bùn vẩn đục
Ôi tôi biết nói gì
Cười cũng là ngu phu
Khóc cũng là ngu phu
Vừa cười lại vừa khóc
Cũng vẫn là ngu phu
Không cười cũng không khóc
Cũng vẫn là ngu phu
Cười cười và khóc khóc
Nở thêm hoa cho đời
Trong khuôn mặt thế gian
Hoa vốn thiệt là hoa
Bông hoa của tư tưởng
Ôm chầm không thời gian
Thoát ra ngoài lưỡng biên
Vật chất và tốc độ
Vật chất và lưu chuyển
Ôi nụ cười giác ngộ
Ôi nụ cười quái đản
Ôi nụ cười mê hoặc
Ôi nụ cười từ bi!
Ước nguyện
(đoan cư ba thượng tuyệt trần ai)
Một sẽ luân hồi thành ba thành bốn
Thành năm
Chúng tôi sẽ trở lại hoài
Chúng tôi sẽ trở lại hoài.
Hạt mưa đêm nay thánh thót
Hãy ngồi trên những ngọn sóng này
Dạo chơi biển mang mang tiềm thức
Chập chùng chập chùng đồi núi
Vào ra sông biển
Cánh hải âu vờn nắng
Trắng muốt màu tuyết sáng
Môi bé thơ xin đừng ngưng hát ca.
Đại trượng phu
Cửa tùng đôi cánh khép
Một mũi tên sáng loáng lìa dây cung
Lao vút tới
Mặt trời nổ tung
Đầy sân hoa cam rụng
Phảng phất
Bóng vô cùng.
Xin trả về cho non sông cho nhân loại cho đồng bào
Bốn đứa em chết đêm qua
Một đứa tên Hy
Một đứa tên Tuấn
Một đứa tên Thơ
Một đứa tên Lành
Tôi xin cáo với đồng bào, với đất nước,
Với các chị các anh.
Bốn đứa con trai, đầu còn rất xanh
Hai năm trước
Chúng nghe lời tôi
Ra đi, vào lòng đất nước
Mong gieo rắc tin yêu
Xây dựng hòa bình
Xương các em là xương tôi
Thịt các em là thịt tôi
Xương tôi tan
Thịt tôi nát
Nửa đêm chúng bắt các em
Đầu trần chân đất
Đi tới bờ sông
Chúng bắt các em quỳ xuống
Chúng hỏi
Có phải Thanh Niên Phụng Sự Xã Hội không
Các em nói có
Chúng bắn các em ngã quỵ bên bờ sông
Chúng bắn tôi ngã quỵ bên bờ sông
Có mặt đồng bào
Có mặt các chị các anh
Máu của các em, tôi xin trả về cho non sông
Xương của các em, tôi xin trả về cho non sông
Máu xương đó trinh nguyên
Chưa bao giờ làm hoen ố giống Lạc Hồng
Còn những bàn tay các em, tôi xin trả về cho nhân loại
Trái tim các em, tôi xin trả về cho nhân loại
Những bàn tay kia chưa bao giờ gây tàn hại
Những trái tim kia từ thơ ấu chưa bao giờ nhận gửi máu hờn căm
Còn da các em đây, xin gửi trả về cho đồng bào
Các em chưa bao giờ chấp nhận
Việc nồi da mà xáo thịt
Xin hãy dùng những mảnh da của các em đây mà vá lại
Những đường rách, những vết cắt rướm máu
trên thân hình dân tộc thương đau.
Những giọt không
Mát lòng, nhờ
Những giọt không
Bỗng đâu thuyền đã
Sang sông
Tới bờ!
Cát mềm, bãi vắng
Nguyền xưa...
Sinh tử không hoa
Đêm nghe mưa gội
Linh hồn thức dậy
Trời thế gian ngập lụt
Biển sóng gầm ảo tượng
Trong phút giây chập chờn
Đường nét hôm nay
Ra vào thấp thoáng
Đưa anh về đâu?
Có
Không
Mầu nhiệm trong giây lát
Hạt mưa cười
Nghiêng đổ u sầu
Nhập lưu
Mỗi ông thầy tu có một chỗ nơi góc chiếc chiếu để ngồi thiền
Hãy ngồi yên trên chỗ đó
Trái đất mang tất cả chúng ta đi
Và chỗ ngồi cũng như một chỗ ngồi trên toa xe lửa hạng nhì
Đến ga rồi thì ông thầy tu cũng phải đi xuống
Và chỗ ngồi đó sẽ được phủi bụi đi để cho người khác tới ngồi
Mỗi ông thầy tu ngồi trên tọa cụ nơi góc chiếc chiếu của mình
được bao lâu?
Tuy thế hãy ngồi yên trên đó
Như sẽ không bao giờ phải nhường chỗ cho ai khác
Như sẽ không bao giờ có ga để xuống
Chiếc xe lửa
Chiếc xe đầy lửa trong lòng nó
Sẽ đưa ông thầy tu về đâu?
Mỗi ông thầy tu ngồi kết già trên tọa cụ nơi góc chiếu của mình
Bắt chước trái núi hùng vĩ
Trái núi sừng sững đứng đó
Nhưng trái núi cũng xoay tròn theo ông thầy tu
Chiếc xe lửa của chúng ta đang đi.
Sáng nay ông thầy tu ngồi vào chỗ ngồi của mình trên góc chiếu,
và mỉm cười
Tôi không có ngồi hoài đâu ông
Chiếc xe lửa khi tới ga sẽ không mang theo tôi
Một chiếc tọa cụ, hay là một bó cỏ tươi
Tôi ngồi xuống
Một lần này nữa thôi.
Dựng tượng tuổi thơ
Đứng nhìn bên khung cửa sổ sáng nay của cuộc đời
Tôi thấy em ngã xuống, rồi em đứng dậy mỉm miệng cười
Cầu nguyện cho em đừng để thân em lấm bụi thẹn thùng,
đừng để tâm em mang sẹo cô đơn vụng về yếu đuối
Mỗi lần ngã là một lần đứng dậy
Để trưởng thành
Để cuộc đời nhường một bước đi lên
Những mũi tên bắn vào thân thể em
Hãy để cho chúng rơi như lá thu đẹp lìa cành
Ngoạn mục trò chơi tuổi thơ con trẻ
Em có thấy khi chiều gió qua
Nước hồ trong thoáng gợn
Nhưng rồi nước hồ sau đó vẫn bình yên
Lặng chiếu bóng núi bóng trăng?
Em đã trưởng thành rồi
Cho tôi xin thêm của cuộc đời một ít tháng năm
Vừa đủ dựng
Tượng tuổi thơ can đảm.
Vững cánh
Loạn cánh
Một buổi chiều gió lộng
Tan tác mây thu
Những bóng chim giã từ
Dư ảnh mùa xuân nắng ấm
Người đã từ lâu quỳ nơi giáo đường bình lặng
Bỗng dưng nghe qua hồn mùa
Chiều nay vang vang tiếng gọi
Lên đường vượt cánh đồng dài tuyết giá
Vững cánh chở niềm tin.
Pháp thể hằng hữu
Bờ sông vắng
Bờ sông nắng
Nắng trên hè phố
Nắng trên bức tranh
Nắng trên lòng sách
Sách cười trang chữ
Lặng lẽ giòng sông trôi
Lòng tôi với lòng sách
Lòng tôi với giòng sông
Nắng còn lưu hoa
Trên lòng sách
Thời gian
Tràn lan
Mênh mông.
Vô khứ lai từ
Thiếu tiểu ly gia lão đại hồi
Hương âm vô cải phát mao thôi
Nhi đồng tương kiến bất tương thức
Tiếu vấn lão tùng hà xứ lai
Lão tùng hà xứ lai
Tôi cũng đến từ nơi em đã đến
Nhưng em không nghĩ rằng chúng ta có quen nhau
Tôi vuốt bộ râu tuyết sáng nay
Lá non trên đọt cây
Một buổi mai
Mơn mởn sắc mầu
Thấy mình không hề quen hạt mầm năm trước
Thấy mình không quen gốc cũ
Làng cũ giọng không đổi
Hai mươi năm
Nay thành làng của em
Trước đôi mắt ngơ ngác kia
Tôi chỉ là ông khách lạ
Một cụ già chống gậy về làng
Buổi sáng mùa thu
Tới hay lui
Đi hay về
Trong chúng ta, ai không là người qua lại?
Lão tùng hà xứ lai
Em không thấy
(Mà sao em thấy được
Bài hát ca dao xưa
Nếu giờ tôi có hát
Em cũng không nhìn nhận được tôi mà)
Em cười khi tôi nói
Đây là làng của tôi
Tôi cũng cười vang
Khi em nói tôi là người mới đến
Bụi tre
Bến nước
Đình làng
Còn đó - có đổi thay mà không đổi thay
(Duy giọng nói người làng không thay đổi)
Một gốc măng mới
Một mái ngói đỏ
Một con đường nhỏ
Một đứa trẻ thơ
Tôi về làm chi
Nào tôi có biết
Một thoáng hương xưa
Người lữ khách
Không chốn khởi hành
Và không nơi tới
Kẻ vãng lai tam giới
Là ai?
Kiếp luân hồi xưa
Khoai sắn
Đồng cỏ
Tót rã rơm khô
Bạn về quê bạn
Tôi thấy khắp nơi
Em thơ
Mái ngói đỏ
Con đường nhỏ
Quá khứ tương lai nhìn mặt
Bên nớ bên ni là một
Nẻo về tiếp nối đường đi.
Đừng khóc
Buổi trưa hè
Tiếng phi cơ bay nặng
Sát mái nhà
Đe dọa bé thơ.
Cùng ngồi với em
Lòng ngực tôi muốn tung ra tan vỡ
Em nín lặng, ôm đầu
Tôi ra đi chiều nay
Tìm nàng tiên năm trước
Cứu quê hương ta
Can đảm lên
Còn tương lai đó
Trước buổi khuya, tôi sẽ trở về.
Các anh đứng dậy
Con của tôi nằm
Trong nôi
Thiên thần bé nhỏ
Đất nước nằm trong cơn bão tố
Con tôi nằm
Trong cơn bão tố.
Tôi muốn làm sao
Đem thân yếu nhỏ
Che chở con tôi
Nhưng đất nước chuyển rung
Và chiếc nôi con tôi
Anh ơi
Chị ơi
Đã biết bao đêm
Thao thức lòng đời
Hôm qua và hôm nay
Trên dưới ngút rừng khói lửa
Bom đạn rung trời tiếng nổ
Các anh đứng lên
Vì thế hệ chúng nó
Cho tôi góp phần công quả
Các anh đứng dậy các anh ơi.
Lưu chuyển
Gió lặng trưa nay
Bốn cây trắc bá một hàng
Bức tường gội nước thời gian loang lổ mỏi mòn
Chìm lắng bơ vơ hồn gạch đá
Trời xanh trời xanh ơi bình lặng
Tôi tới hôm nay thăm dò tuổi gạch
Những tảng đá chồng lên nhau
Kiên nhẫn tháng này năm nọ
Đợi chờ, thương biết mấy
Thịt da tôi trên nẻo đường sa mạc ghé qua mau
Để lại chút ấm lòng bàn tay, phập phồng trái tim nhịp thở
Bóng xưa xa hút rồi
Các ngươi còn ở đây chờ đợi.
Này, có phải ngày xưa ta đã qua đây
Trong một chu kỳ nào
Để hôm nay dừng bước chân ngẩn ngơ,
bâng khuâng tìm dấu chân kiếp trước?
Ở khoảng không giữa lòng bàn tay tôi
Khi năm uẩn được trả về
Ngày mai còn có những nguyên tử nào quần tụ?
Ai chết bên bức tường vôi gạch giữa trưa hè,
trong lúc trời lặng yên mỉm nụ cười xanh biếc?
Gạch đá ơi, ai đi qua
Và ai còn ở lại?
Tôi muốn chở ngươi đi cùng trong tốc độ
Nhưng tôi bỗng đã nghe rồi!
Có kẻ từng đi tìm khứ lai
Hãy chỉ cho tôi nơi nao là chỗ chân trời
Để tôi có thể thấy cùng với các ngươi, tự kiếp xa xôi nào,
lưu chuyển cùng trong tốc độ? Cho tôi gọi về cây khế cây chanh năm cũ
Cùng với hôm nay hàng cây trắc bá
Dừng chân nơi đây
Cuộc hành trình kỳ lạ
Tuy mầu trời xanh bình lặng muôn đời còn đó
Nhưng mầu trời xanh bình lặng hôm nay ra đời.
Một lá ngô đồng rơi
Colchiques dans les prés
Một lá ngô đồng rơi
Có hay chăng người ơi
Một lá ngô đồng rơi
Thu đẹp đã về rồi
Lờ lững trên trời cao
Chiếu lên nước hồ xanh
Lờ lững trên trời cao
Mây bạc còn dựng thành
Rừng vi lô quạnh hiu
Sáo lên ru hồn ai
Rừng vi lô quạnh hiu
Nắng vàng ngập ruộng dài
Niềm thương trong lòng tôi
Thắm tươi không nhạt phai
Niềm thương trong lòng tôi
Thu đẹp vẫn còn hoài.
(Điệp khúc)
Ngàn chiếc lá còn rơi
Đỏ au hay vàng tươi
Ngàn chiếc lá rơi rơi
Bay vèo ngập cả trời.
Bồ Câu Trắng Hiện
Vết thương nhân loại
Gió về hơi bấc căm căm lạnh
Chiều xuống nhanh chân phủ núi đồi
Ri rỉ thấm dần manh áo mỏng
Chất gì loang loảng. Máu! trời ơi!
Vết thương nhân loại đà khơi mở
Trên chiếc tàn thân lấm bụi đời
Gió rét, chao ơi là buốt lạnh,
Lòng đau như cắt, lệ đầy vơi.
Ai gây chi lắm niềm cay đắng
Vũ trụ cầu van đến nghẹn lời!
Sâu độc đã vào, hoa lá úa
Rồi đây vàng võ một chiều thôi
Ôi vết thương sâu lòng nhân loại
Thuốc thang tìm kiếm đã bao hồi?
Đau quá, cạn khô dần huyết mạch
Đừng sâu thêm nữa hỡi người ơi.
Xin cúi đầu đưa về
Đây hai bàn tay tôi
Xin trả về cho em
Thành khẩn nguyện cầu xin đừng nghiến nát
Tôi đã trở về, như một kẻ đầu hàng ngoan ngoãn
Dù muôn khổ đau, lòng không oán thán,
Bởi vì dưới ngôi sao em tôi đã sinh ra,
Bởi vì em tôi mới sinh ra
Để vạn kiếp làm người trai khờ dại
Đây hai bàn tay tôi
Là trái tim
Là khối óc
Là cuộc đời
Là tất cả những gì còn sót lại
Những bàn tay không mang quyền phép lạ
Nhưng đã hơn một lần nhỏ máu trên cung bậc thương yêu.
Đây hai bàn tay tôi
Xin trả về cho em
Kẻ thương yêu, mẹ dạy, không bao giờ tính toán
Cỏ mộ úa vàng, cũng như hoa hồng đương lứa
Thương yêu muôn đời vẫn hạt sương trong
Đây hai bàn tay tôi
Xin cúi đầu đưa về
Em nhìn xem: những vết thương ngày xưa vẫn chưa lành dấu máu
Mười ngón đơn sơ hồn em xin đậu
Như những giọt sương ngời đầu ngọn cỏ rung rinh
Đây hai bàn tay tôi
Một kiếp luân hồi không xóa nhòa thương tích
Nụ cười còn đây, tôi không bao giờ oán trách
Còn đây tâm hồn thơ dại ngày xưa
Đây hai bàn tay xưa
Băng bó vẫn chưa lành
Tôi mang về trả lại
Thành khẩn nguyện cầu xin đừng nghiến nát
Nguyện cầu mười phương trăng sao chứng minh.
Hãy nguyện cầu cho bóng tối thêm sâu hỡi ngàn sao lấp lánh
Thuyền đã ra đi, đại dương một sáng mai hồng
Tôi ở lại một mình
Đếm những dấu chân in trên nền cát trắng
Bao nhiêu người đã lo sợ ra đây
Cùng nguyện cầu cho trời yên bể lặng
Gió ơi, hãy mang lời cầu nguyện đi xa
Và xui giục cho trùng dương nổi sóng.
Hỡi đau thương, hãy lại đây cùng ta nhìn:
Người lái thuyền sáng hôm nay
Đang ngắm trời mây
Và thản nhiên cười trước sóng
Đã không nguyện cho trời yên bể lặng
Nhưng nguyện cầu cho chân cứng đá mềm
Hỡi đau thương, hãy lại gần đây thêm nữa
Với ta, hãy thôi đi chuỗi cười kiêu hãnh
Có ngươi, ta là tất cả,
Không có ngươi, ta chỉ là ta.
Hãy nguyện cầu cho bóng tối thêm sâu
Hỡi ngàn sao lấp lánh!
Ta muốn khi mặt trời vừa lên
Nắng mai sẽ xối chảy trên sườn đồi
Những dòng thủy tinh loáng bạc.
Ngày với đêm thù nghịch
Ngày với đêm tương sinh -
Từ ngàn vạn năm xưa, ánh sáng và bóng tối giao hình
Này em bé thơ ngây
Phải chăng em là một thiên thần vừa đọa?
Đừng nhìn ta với nét nhăn trên trán
Em đang còn xa lạ
Hãy cười lên, hương ngát bình minh
Hãy cười lên, trăng núi an lành
Cười đi như thuở nào ta còn thơ dại
Xin em đừng nghe lời ta nói
Để rồi lòng em thắc mắc ngẩn ngơ
Ngày mai nếu có nghe
Hãy nghe lời ta như nghe suối reo
Hãy nghe lời ta như nghe chim hót
Như xem liễu lục bông hồng
Như ngắm hoa vàng trúc biếc
Như nhìn bạch vân minh nguyệt
Tiếng hát ca nhiệm mầu sáng nay
Đã thoát ra từ khổ đau của ngàn muôn kiếp sống
Ngàn đóa sen tinh khiết nhả hương
Đã nẩy sinh nơi bùn lầy nước đọng
Ta vẫn đứng chờ em.
Xóm mới
Sáng hôm nay hộp diêm của tôi hết rồi
Bếp lạnh như trời cuối thu ướt lạnh
Tác phẩm dở dang còn đó
Tôi sang nhà láng giềng xin lửa
(Hồi bé chúng tôi thường hai đứa chạy xin)
Em hỏi tôi sẽ làm sao nếu nhà láng giềng không còn lửa
- Chúng tôi sẽ họp hai người hát ca
Nhớ lời em dặn "là những bông hoa"
Chúng tôi sẽ cầm đuốc đi bên nhau hướng về Xóm Mới
Em cũng cứ hát ca đi, trong khi chờ đợi,
Thế nào trong xóm ta cũng có nhà còn lửa
Thôi tôi xin mọi người đưa tay nói thực: có phải tất cả chúng ta đang tin ở điều đó như đang tin hôm nay
ở hiện hữu nhiệm mầu?
Tôi biết có những nhà nghèo, nhưng trấu hồng ngún cháy
ngày đêm trong bếp hồng âm ỉ
Tôi sẽ nhớ lời em không quấy động bếp lành
Một nắm rơm đặt vào
Đợi khói tỏa màu xanh
Em nhìn xem: chỉ một hơi thở nhẹ của hồn tôi thôi
cũng đủ gọi về lửa đỏ.
Anh về, người lữ khách hôm nay thấy lòng ấm áp
Một buổi chiều nhìn khói lam ấp ủ mái tranh thơ
Về Xóm Mới chúng tôi đi! tất cả vẫn mong chờ
Em tôi vẫn còn trông nom chút lửa hồng bếp cũ
Mái chèo xuôi nước sông
Thuyền về không do dự
Sao đêm an lành thuyền anh đi mãi
Nhìn bóng chiều sa không ngại
Vì biết tình thương hôm nay còn đủ sưởi ấm ngày mai
Bếp tôi ấm rồi, mời anh về với chúng tôi thôi
Công phu của ai ngàn năm bắc một nhịp cầu nối liền xa cách
Tác phẩm còn tươi nét mực
Lấy giọng trong lành, em tôi sẽ đọc lên cho chúng mình nghe
bên tiếng nổ tí tách của những cành lửa reo vui.
Lửa đốt em tôi
Lửa đốt cháy lòng tôi, đau thế gian,
Ngã gục người học tăng bé nhỏ
Em đốt Tuổi Xanh thành Lửa Đỏ
Cháy ngất trời cao ngọn đuốc
Rực về sông núi âm u
Ôi thịt xương em
Cho tôi quỳ ngàn năm bên đống tro yêu quý
Luyện phép linh thiêng
Biến em thành hoa hồng trở lại
Những đóa sen búp đầu mùa chưa kịp hái
Chưa từng nở thấy ánh thiều quang
Tôi nghe rồi em, mưa gió phũ phàng,
Tôi nghe rồi em,
Từng tế bào rưng rưng trong cơ thể
Tôi nghe rồi, tiếng gọi em vang -
Không ai vô tâm đâu - địa ngục hay thiên đàng
Đều ngó về em, tim thế gian ngừng đập ;
Trời đất nhìn nhau: trời cao hay thấp?
Tên em viết bằng chữ trăng sao.
Lửa đốt em tôi
Ôi là da là thịt
Em có đau không? nước mắt tôi không đủ
Để tưới lên, mát dịu hồn bé nhỏ linh thiêng
Tôi còn đây, thương tích dẫu nặng nề,
Mang nguyện lớn chuyển trao về thế hệ.
Tôi còn đây, chúng tôi hứa chẳng bao giờ phản bội.
Em nghe không? - chẳng bao giờ phản bội,
Vì tim em đã hóa trái tim tôi.
Bướm bay vườn cải hoa vàng
Mười năm vườn xưa xanh tốt
Hai mươi năm nắng dọi lều tranh
Mẹ tôi gọi tôi về
Bên bếp nước rửa chân
Hơ tay trên bếp lửa hồng
Đợi cơm chiều khi màn đêm buông xuống.
Tôi không bao giờ khôn lớn
Kể gì mười năm, hai mươi năm, ba mươi năm
Mới hôm qua đây, tôi thấy bướm bay từng đàn rộn rã
trong khu vườn cải hoa vàng
Mẹ và em còn đó
Gió chiều như hơi thở
Mơ gì một mảnh tương lai xa xôi?
Gió mang tiếng ca. Ngày ra đi em dặn:
"Nếu ngày về thấy khung trời đổ nát,
thì tìm tôi trong tận đáy hồn anh"
Tôi đã về. Có tiếng hát ca, bàn tay trên liếp cửa
Hỏi rằng: "Có tôi hôm nay đây, tôi giúp được gì?"
Gió thì thầm: em nên hát ca
Bởi vì hiện hữu nhiệm mầu
Hãy là đóa hoa, hãy là nụ cười,
Hạnh phúc có bao giờ được dựng xây bằng vôi với gạch?
Hãy thôi là nguồn khổ đau cho nhau
Tôi tìm em.
(Như đêm giông tố loạn cuồng
Rừng sâu đen tối
Những cành cây sờ soạng
Đợi ánh chớp lòe ngắn ngủi
Thấy cần được hiện hữu bên nhau, tìm nhau)
Em hãy là đóa hoa đứng yên bên hàng dậu
Hãy là nụ cười, là một phần của hiện hữu nhiệm mầu.
Tôi đứng đây. Chúng ta không cần khởi hành
Quê hương chúng tôi đẹp như quê hương của tuổi thơ
Xin đừng ai xâm phạm - tôi vẫn còn hát ca.
Đầu còn gối trên thánh kinh, sáng nay tôi nghe xôn xao trong nắng mai vũ trụ đang được những con ong vàng
siêng năng bắt đầu khởi công tạo dựng
Công trình xây dựng ngàn đời
Nhưng công trình, em xem, đã được ngàn đời hoàn tất
Bánh xe mầu nhiệm chuyển hoài đưa chúng ta đi tới
Nắm lấy tay tôi, em sẽ thấy chúng ta đã cùng có mặt tự ngàn xưa
trong hiện hữu nhiệm mầu.
Tóc mẹ tôi còn xanh, và dài chấm gót
Áo em tôi phơi còn phất phơ bay trước dậu
Nắng sớm mùa thu
Tôi ở đây. Chính thực là vườn xưa
Những cây ổi trái chín thơm
Những lá bàng khô thắm
Đẹp
Rụng
Còn chạy chơi la cà trên sân gạch
Tiếng hát vẳng bên sông
Những gánh rơm thơm vàng óng ả
Trăng lên, quây quần trước ngõ
Vườn cải hoa vàng, chính mắt tôi vừa thấy sáng qua.
Tôi không ngủ mơ đâu,
Ngày hôm nay đẹp lắm, thật mà
Em không về chơi trò bắt tìm nơi quá khứ
Chúng mình còn đây, hôm nay, và ngày mai nữa,
Đến đây
Khi khát ta cùng uống ở một giếng nước thơm trong.
Ai nói cho em nghe rằng Thượng Đế đã bằng lòng
cho con người khổ đau đứng dậy hợp tác cùng người?
Chúng ta đã từng nắm tay nhau từ muôn vạn kiếp,
Khổ đau vì không tự biết là lá là hoa
Em hát ca đi. Bông cúc cười theo em bên hàng dậu,
Đừng bắt chúng tôi nhúng hai tay vào vôi cát,
Những ngôi sao trời không bao giờ xây ngục thất cho chính mình.
Để cho chúng tôi hát ca. Để cho chúng tôi là những đóa hoa.
Chúng tôi đang ở trong cuộc đời -
mắt chúng tôi chứng minh cho điều ấy.
Bàn tay cũng là hoa. Đừng biến bàn tay em tôi thành dây chằng
Thành khớp răng cưa
Thành móc sắt.
Hiện hữu không kêu gọi tình thương.
Hiện hữu không cần ai phải thương ai
Nhưng em phải là em, là đóa hoa, là bình minh hát ca,
không đắn đo suy tính
Xin ghi vào đây một tân ước nữa của tất cả chúng ta
Và xin vẫn nghe lời tôi như nghe suối reo, như nhìn trăng sáng
Em về, đưa Mẹ về cho tôi thăm
Cho tôi hát em nghe, để tóc em sẽ dài xanh như tóc Mẹ.
Về với em bé thơ ngây
Sương vương cành lá, bình minh đến
Tôi thấy em tôi mỉm miệng cười
Nắng sớm trong như hồn bích ngọc
Ngày xanh tuổi mộng nở xinh tươi
Ngây thơ mắt biếc hồn vô tội
Tràn ngập nhân gian vạn tiếng cười
Sầu đau nhân loại, như mây khói,
Phút chốc tan dần trong nắng mai.
Đau thương sầu hận ngàn muôn kiếp
Danh lợi phù vân, gợn nắng chiều,
Tôi thấy thiên đường đang mở cửa
Nâng hồn em nhỏ trái tim yêu
Về đi, lữ khách! đường xa lắm
Cát bụi sầu thương vướng đã nhiều
Thanh thản ngủ trong lòng đạo cả
Cho hồn thơ ấu được nâng niu.
Chân dung
Gió sớm mai hồng lật những trang ngà
Tập thơ thời gian vô cùng dệt bằng tơ lụa không gian,
đóng bìa xanh rừng thẳm
Những trang thơ mênh mang lòng đại dương bát ngát
Tôi tìm bài thơ chân dung Em, nét chữ lung linh sắc hoa mầu lá
Trời cao đã cho đại dương sâu ngôi sao đẹp nhất của mình
Muôn đời mắt em ngời sáng
Trùng điệp sóng dồn về cát trắng
Trinh nguyên vừng trán phương Đông.
Gió mai thoảng về hơi thở
Cành lá thì thầm để rơi những giọt sương trời lác đác
Tây phương da trời là suối, những sợi tơ trời vén gọn,
để cho trăng nở tuyệt vời
Mưa, ôi những sáng tuôn mưa - trời đất chuyển mình,
dồn dập thét gào, những đọt cau xa oằn oại,
những con chim trong màn mưa bạc,
Tôi quỳ xuống rưng rưng.
Tiếng gọi của em từ bản thể
vọng về, tôi gục đầu lắng hết tâm tư, mắt đầm lệ nhớ
Trưa, ôi những buổi trưa lắng vào tuyệt đối - trời cao xanh ngắt,
bâng khuâng nghe tiếng gọi tôi về
Tiềm thức dâng tràn u hoài của thăng trầm mấy kiếp
Lá đón nắng hồng mai đến: chiếc áo tháng tư nhẹ sắc,
thoáng hương kỳ ảo mùa Xuân
Em khắp nơi
Và đôi bàn tay em, đôi bàn tay, hoa nở tuyệt vời trên sự sống
Phép mầu hiển hiện khi những ngón tay ngà hé mở:
Chim bồ câu xòe cánh trắng
Cao vút trời xanh hòa bình tỏa rạng - tiếng ngợi ca
vẳng lại tự những tinh cầu xa...
Đêm bình yên. Trời cao. Biển dâng từng đợt sóng
Và đợt sóng cao, to
Hào hùng hơn cả
Đang vươn mình tìm tới tận chân trời.
Nét chữ trăng sao trên tờ thơ mầu nhiệm
Em về: hoa hồng hé cánh
Tia nắng đầu reo vui trên mầu hoa đại còn đẫm ướt sương khuya
Nụ cười tới trên cánh hồng sen úp mi, hé nở:
Bờ xanh xanh, hương xa gọi về muôn huyễn tượng
Long lanh mặt trời chói rạng trong ngàn sương đọng giọt.
Mắt mờ hoen lệ
Trước nhiệm mầu biểu hiện
Tôi mỉm cười nhìn mây nước:
Bài thơ em hé vườn sáng chân như.
Đừng biến mảnh vườn xanh xưa thành mồi ngon lửa dữ
Khói lửa dậy mười phương
Hoảng hốt cuồng phong
Thương đau ngập tràn về sông núi
Khóc các anh
Thương các em
Tôi còn đây, hồn và xác bồn chồn như đứng trên đống lửa
Mẹ thương đau, chiều rám hồng
Lòng như sa mạc, mắt khô không tìm ra lệ khóc
Chiều nay em về đâu?
Bên hông tôi súng nổ
Lửa tên làm mẹ ruột gan bời bời héo hắt
Mái tóc điểm sương bao nhiêu lần ẩn nhục,
Bao đêm chong đèn cầu cho mưa tạnh gió êm?
Tôi biết chiều nay chính Em sẽ bắn Tôi
Để lại vết thương cho Mẹ ôm ấp ngàn đời nhức nhối
Ôi tàn ác những ngọn cuồng phong từ phương nao thổi tới
Làm cho nhà tan cửa nát,
Ra đi, ruộng vườn khô cháy
Ngoảnh nhìn lui, ruột thắt gan khô
Ngực tôi đây, em bắn đi. Mạch máu của Mẹ truyền cho đây,
em cắt đi, để mà xây dựng nên lâu đài em mơ ước.
Anh nhân danh ai
Em nhân danh ai
Ôi hãy trở về nghe lời ru của Mẹ
Thương yêu ngọt bát canh Tần.
Những đêm bên ướt Mẹ nằm
Bên ráo Con lăn,
Từng miếng cơm nhai
Từng bầu sữa cạn
Bao nhiêu ngày
Bao nhiêu tháng
Bao nhiêu năm
Lo lắng cho con nên hình nên vóc
Sáng nay một viên đạn đồng làm Anh ngã gục
Một viên đạn đồng ghim vào giữa tim, thân Em lăn lóc
Mẹ sống làm sao được nữa, con ơi?
Chị sống làm sao được nữa, em ơi?
Thương đau chừng nào vơi, bên cạnh đĩa dầu hao xóm cũ?
Anh nhân danh ai
Em nhân danh ai
Ôi hãy trở về quỳ sám hối dưới đôi chân Mẹ
Đừng biến mảnh vườn xanh xưa thành mồi ngon lửa dữ
Gió cuồng tàn bạo tha phương.
Ngực tôi đây, anh bắn đi, mạch máu của Mẹ truyền cho đây,
anh cắt đi, để mà xây dựng nên lâu đài anh mơ ước.
Mẹ là tình thương
Mẹ không là chủ nghĩa
Tình thương, mái tranh nghèo có cả anh em ta
Và chủ nghĩa, bức trường thành máu lửa.
Mẹ không có phe, đừng tự nhận anh về phía Mẹ
Mẹ không có phe, đừng tự nhận em về phía Mẹ
Mẹ không có phe
Ôi tôi thấy dáng điệu cầu xin xót thương rơi máu,
Mẹ đang chấp tay cầu khẩn anh em ta
Trưa nay tôi gục đầu trên miếng tre xanh lịch sử
Tình thương nơi ta, anh ơi, hình như sắp chết
Tình thương nơi ta, em ơi, hình như đã chết
Và như vậy, người Mẹ hiền thân yêu sẽ chết
Công trình máu lửa ta xây, sẽ là của ai đây?
Sáu chiếc chèo tay
Thuyền đi từ bến sông lầm lạc
Gió cuốn mang xa một cánh buồm
Sáu chiếc chèo tay khua nước bạc
Đi từ mây nước gọi hoàng hôn
Mưa rơi từng hạt trên mui vắng
Như tiếng than van của mọi trời
Sóng nở thành hoa trên mặt nước
Sắc hoàng hôn, tím, ngã chơi vơi
Sáu chiếc chèo tay mang nhịp sống
Đưa thuyền tách khỏi bến mê mờ
Qua ngàn lớp sóng trần xô đẩy
Hướng thẳng về nơi bản thể xưa
Đây rồi: tràn lan trên đất yêu
Ngàn bông hoa lạ nở trong chiều
Hương thơm lúa chín say mùi rạ
Sắc thắm mây hồng quyện tiếng tiêu
Thuyền đến bên sông: ngừng nhịp nước
Quay nhìn bến cũ lúc ra đi
Thì đâu? nơi cõi xa xăm ấy
Là cả mênh mông chẳng thấy gì!
Đã xa hun hút bờ mê vọng
Sóng gió trần gian cũng lặng rồi
Phương xa ngây ngất trời hương khói
Bến bờ giải thoát hiện ngàn nơi.
Chiến tranh
Xin hãy nghe tôi đây
Làng tôi hôm qua chỉ vì có sáu người Việt Cộng về
Mà đã bị dội bom - hoàn toàn tan nát!
Cả làng tôi chết sạch
Nền hoang ngơ ngác
Lũy tre xác xơ
Miếu thờ ngã gục
Tôi về đây trong mây nước rưng rưng.
Có trăng sao mười phương
Có nhân loại, có anh em đây
Cho tôi cất cao lời tố cáo cuộc chiến tranh bẩn thỉu này
Cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn, dã man, thảm khốc,
Ai xô chúng tôi vào vũng lầy chết chóc?
Xin làm chứng cho tôi
Hãy nghe tôi đây
Tôi nói rằng tôi không công nhận cuộc chiến tranh này
Chưa bao giờ và không bao giờ công nhận cuộc chiến tranh này
Tôi muốn nhắc lại một ngàn lần, trước khi tôi bị giết
Hãy nghe tôi, như nghe chim đỗ quyên,
Vì anh em
Nhỏ giọt máu trên cành hoa mà kêu lên tiếng kêu bi thương thống thiết
Tất cả các anh hãy quay báng súng về đập vào khối đen hận thù tham vọng
Hãy đưa bàn tay của các anh ra mà chở che cho sự sống
Kẻ thù của chúng ta là cuồng tín, là bạo tàn
Là tham lam, là vu khống
Kẻ thù chúng ta không phải con người
- dù con người gọi là Việt cộng -
Giết con người đi rồi, chúng ta ở với ai?
Hãy đuổi chúng đi, những đàn âm binh từ muôn phương tràn tới
Gieo rắc vô minh, hận thù
Sầu thương vời vợi
Anh em giết nhau tủi nhục quá chừng
Cuộc chém giết vô nghĩa quá rồi, oan khuất nhiều rồi
Anh có nghe không?
Ruột đau chín khúc
1.
Tôi đến đây để cùng khóc với các anh các chị.
Xứ sở ta đau thương và cảnh tình ta bi đát.
Bàn tay tôi đây xin các anh nắm lấy, xin các em nắm lấy,
Tôi muốn được nói cùng các anh và các chị: dù sao thì chúng ta cũng phải can đảm để mà lo lắng cho trẻ thơ, cho ngày mai.
2.
Đã một tháng rưỡi trời sau khi nước rút, em tôi nhận được
của cứu trợ hai lần, một lần chưa đầy lon gạo.
Ba ngày mới có một bữa cơm. Chiều nay tới thăm em, tôi được em cho biết rằng tối nay em phải ăn đọt cau và bắp thối.
Thương thay cho em tôi
(Và cho biết bao chiếc đầu xanh vô tội
Một đàn trẻ con da vàng mặt bủng)
Đi kiết từ hơn một tuần nay, không thuốc không men.
Nước cuốn mất mẹ em rồi, nước cuốn mất cả cha em,
nước cuốn mất cả em em nữa
Trên chiếc đầu thơ ngây, khăn tang không có
Nhưng nắng chiều vàng vọt trên cánh đồng tan hoang
xác xơ khốn khổ
Đã là chiếc khăn tang phủ trọn tâm hồn tôi.
3.
Hãy tới đây mà chứng kiến cảnh những người thương của tôi trong trận bão lụt Giáp Thìn. Đến để ẵm trong tay em bé xanh xao đã rủi ro còn sống. Để thấy người cha trẻ sau khi tìm biết rằng vợ và bốn con đã chết, trong ba ngày ba đêm đã ngồi yên nhìn vào khoảng không, và thỉnh thoảng cười lên sằng sặc.
Ở xa xăm anh có nghe thấy tiếng cười ấy không?
Hãy đến đây để thấy cụ già râu bạc, sau những ngày cô đơn
tuyệt đối trên mảnh đất hoang, đã quỳ xuống đỡ lấy nắm cơm cứu trợ trên tay một em thiếu nhi ngơ ngác.
Cụ đã quỳ trước tình thương, trong khi em bé khóc
"Cụ ơi, con chỉ bằng cháu của cụ mà thôi "
Nhưng dù sao thông điệp tình thương đã tới nơi rồi
Tôi có quyền đặt lòng tin nơi ngày mai nhân loại.
4.
Chồng chị đã mất rồi, con chị đã mất rồi,
Vườn dâu tan nát
Bếp lửa làm sao nhóm lại, mảnh đất nghèo ơi?
Trời cho, rồi trời lấy lại,
Tôi sợ chị tôi chiều nay không còn kiên nhẫn,
Mà mở miệng ra, nguyền rủa hiện sinh mình.
Tôi khóc khi nghe chị nói rằng:
“Tuy một phút khó khăn
Mà khỏe thay những gia đình chết trọn”.
Nhưng hôm nay còn tôi, còn anh, còn bạn
Ta chung lưng gánh đầy hiện hữu trên hai vai
Hãy nương vào nhau, và gắng đừng bật lên tiếng khóc;
con đường còn dài,
Vì thế hệ tương lai, hãy cúi đầu đi tới.
5.
Người nông dân ngửng đầu lên khi nghe lời tôi hỏi
Và chua xót trả lời, không e dè, ngần ngại:
“Tôi ghét cả hai bên
Tôi không theo quốc gia
Tôi không theo giải phóng
Tôi chỉ theo người cho tôi sự sống”
Cuộc tồn sinh! ôi tủi nhục không chừng!
6.
Trên thượng lưu sông Thu Bồn
Đứng giữa dòng
Tôi cắt đầu ngón tay cho giọt máu đào rơi,
hòa tan vào dòng nước
Máu tôi đã được hòa với dòng sông
Thôi hãy nằm im
Tất cả những ai đã vong thân oan ức!
Còn những người sống, và còn dòng sông đây -
Nghe tiếng trẻ thơ từ muôn trùng đồng vọng
Tôi đã trở về giữa những thành núi cao
Để đêm nay nhìn đỉnh núi nghiêng đầu nghe dòng sông kể chuyện
Chúng tôi còn đây, trong cuộc đời hằng chuyển,
sẽ xin đứng bên nhau mà dựng lại quê hương
7.
Có những Trì Địa tay còn lấm mực nhà trường
Xẻng cuốc trên tay
Đào đất bắc cầu
Cúi xuống vừa khóc vừa chôn những thây người sình thối
Có những bóng hình Quan Thế Âm, với vừng trán thơ ngây vô tội
Áo nâu
Chân đất
Nón lá che đầu
Lặng lẽ đặt từng bước chân non trên vùng đá sạn thương đau
Chui vào những túp lều con mới dựng
Bất chấp hiểm nguy quốc gia, việt cộng
Tìm tới
Những người thoi thóp
Đang ngửa cổ chờ trông
8.
Tôi đã thấy rồi bàn tay các em
Tuy bé nhỏ, nhưng hiền như tơ trời Đâu La Miên thuở trước
Vừa đưa ra để ẵm lấy trẻ thơ
Thì đứa bé bỗng nhiên lặng thinh, nín khóc
Và mắt người mẹ khốn khổ sáng lên như hai viên bích ngọc
Khi nhìn hộp sữa đã được từ nghìn trùng sông nước
đem đến cho con
9.
Tôi ngồi đây, trước cánh cửa thiên đường
Đương khép chặt
Tôi cúi đầu mong đợi
Nơi vườn cũ chắc hương cau còn nhẹ tỏa
Nhưng các em sao lặng lẽ chiều nay
Hãy cất tiếng lên, trên mảnh đất đau thương này
Cất tiếng lên, cho chim xanh ngàn nơi bay về quy tụ
Cho nước non này mãi còn cẩm tú
Nói lên đi em
Hiện hữu sẽ bừng sinh sau ngôn thuyết nhiệm mầu.
Hoa mặt trời
Em đến đây, bằng đôi mắt hồn nhiên
Nhìn màu xanh của pháp thân hiển hiện
Dù thế giới tan tành
Nụ cười bông hoa cũng không bao giờ còn tan biến
Chúng ta đã được gì hôm qua
Và sẽ mất gì sáng nay?
Em đến đây
Theo ngón tay tôi
Nhìn thẳng vào thế gian điểm tô bằng ảo tượng
Hoa mặt trời mọc rồi
Muôn hoa khác đều quay về quy ngưỡng.
Một mũi tên rơi hai cờ huyễn tượng
"Cũng như dòng suối về gặp đại dương
Ngày mai ra đi anh nhớ hát lên khúc ca mùa mới
Tiếng hát kia vẳng lại sẽ đủ sức tiễn tôi trên một đoạn đường "
Tôi sẽ không ra đi
Hoặc sẽ ra đi nhưng không bao giờ tôi đến
Nơi khởi hành có trăng mây gió nước, và nơi tôi đến đón chờ
cũng sẽ có hoa vàng trúc tím
Là lá là hoa, em đã có tôi từ vô thỉ
Và mầu xanh trời cao trong mắt em sẽ còn mãi mãi
Nhưng vì không thấy, thương tôi, em đã bao lần nhắc chuyện ra đi
Sáng nay sau giấc ngủ của trăng sao,
vũ trụ làm rơi những giọt nước mắt trong như pha lê,
Êm dịu sương khuya, hãy khóc cho hồn ngươi thêm đẹp
Nước mắt sẽ biến hồn hoang vu thành nơi vườn quê tươi sáng,
Thanh lương thấm lòng trái đất, nâng niu lộc mướt chồi non,
Ngày xưa những khi ngồi nhìn em khóc, tôi cũng đã ưng khóc
để được dỗ dành.
Ôi thiên nhiên
Bà mẹ tóc xanh, xanh mướt đất trời, nụ cười đem về
đầy bướm chim hoa lá,
Là lá là hoa, em đã có tôi từ vô thỉ
Và trong nhận thức mong manh em, tôi thực chưa bao giờ
từng hiện hữu tử sinh.
Em có nhớ ngày đầu tiên khi Mẹ đưa tôi về, nhờ năm nhóm
nhiệm mầu, em mới trông thấy bóng hình tôi hiển lộ?
Ngày mai bóng hình mất đi
Em hãy mỉm cười
Và bình thản tìm tôi trở lại
Tìm tôi qua thanh sắc đã sinh và đã mất
Để thấy rằng tôi vẫn còn chân thực
Chưa bao giờ đi
Chưa bao giờ đến
Qua thời gian, qua nhận thức, qua chủ khách tồn sinh.
Tìm tôi và tiện dịp em tìm em
Nét khám phá nguyên sơ
Chỉ cho em thấy rằng em là bất diệt
Em sẽ thấy
Không có gì đi, mất
Và với một mũi tên thôi, em bắn rơi một lần hai lá cờ huyễn tượng
Chân như sẽ xuất hiện mầu nhiệm nơi tử sinh.
Tôi đang mỉm cười an nhiên trong phút giây hiện tại
Nụ cười nở mãi trong bài ca mùa Xuân bất tận
Trong nụ cười kia em cũng sẽ thấy em còn mãi
Bởi vì em quả thực chưa từng bao giờ hiện hữu
trong ảo tưởng tồn sinh.
Nụ cười hôm nay, ta sẽ nhìn thấy ngày mai
Tận cuối đường ảo tượng
Không có gì đã qua và đã mất
Không có gì sẽ qua và sẽ mất
Và suối chim khuyên em hôm nay
"Hãy vẫn cứ là bông hoa hát ca ".
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
