Phật Giáo Vấn Đáp

THE DHARMA OR DOCTRINE

GIÁO PHÁP HAY DHARMA

106. Q. What is the meaning of the word Buddha? A. The enlightened, or he who has the perfect wisdom.

107. Q. You have said that there were other Buddhas before this one ?

A. Yes, our belief is that, under the operation of eternal causation, a Buddha takes birth at intervals, when mankind have become plunged into misery through ignorance, and need the wisdom which it is the function of a Buddha to teach. (See also Q.11)

108. Q. How is a Buddha developed ?

A. A person, hearing and seeing one of the Buddhas on earth, becomes seized with the determination so to live that at some future time, when he shall become fitted for it, he also will be a Buddha for the guiding of mankind out of the cycle of rebirth. 109. Q. How does he proceed ? A. Throughout that birth and every succeeding one, he strives to subdue his passions, to gain wisdom by experience, and to develop his higher faculties. He thus grows by degrees wiser, nobler in character, and stronger in virtue until, finally, after numberless re-births he reaches the state when he can become Perfected, Enlightened, All wise, the ideal Teacher of the human race.

106. Hỏi : Danh từ “Phật” (Buddha) có nghĩa là gì ?

Đáp : Bậc Giác Ngộ hay đấng có trí tuệ hoàn toàn.

107. Hỏi : Phải chăng bạn cho rằng có nhiều vị Phật đã ra đời trước Đức Phật (Thích Ca) này ?

Đáp: Vâng, chúng tôi tin rằng dưới sự vận hành của luật nhân quả vĩnh cửu, cứ khoảng cách một thời gian, một Đức Phật sẽ xuất hiện, khi nhân loại đắm chìm trong khổ đau vì vô minh và cần đến sự giác ngộ, thì hạnh nguyện của Đức Phật là phải ra đời để giáo hóa chúng sanh (xem lại câu hỏi số 11)

108. Hỏi : Bằng cách nào để (một chúng sanh) trở thành một đức Phật.

Đáp : Một người, khi nghe và gặp một trong các Đức Phật ra đời ở thế gian, liền phát nguyện sống theo Ngài như vậy, đến một kiếp trong tương lai, khi hành giả thấy nhân duyên thích hợp, họ cũng sẽ thành Phật để hướng dẫn nhân loại thoát vòng sanh tử luân hồi.

109. Hỏi : Hành giả đã hành động như thế nào ?

Đáp : Trải qua nhiều kiếp sống, hành giả nỗ lực diệt trừ lòng tham dục, tu tập để đạt đến trí tuệ, và phát triển những năng lực cao hơn. Nhờ vậy, hành giả dần dần trở nên thánh thiện, siêu việt hơn trong cá tính, và sâu dầy hơn trong đạo đức cho đến khi, trải qua vô lượng kiếp luân hồi, cuối cùng hành giả đạt đến quả vị Toàn Thiện, Giác Ngộ, Toàn Giác, đấng Tôn Sư lý tưởng của nhân loại. 110. Q. While this gradual development is going on throughout all these births, by what name do we call him ?

A. Bodhisat, or Bodhisattva. Thus the Prince Siddhartha Gautama was a Bodhisattva up to the moment when under the blessed Bodhi tree at Gaya, he became

Buddha.

111. Q. Have we any account of his various rebirths as a Bodhisattva ?

A. In the Jatakatthakatha, a book containing stories of the Bodhisattva’s reincarnations there are several hundred tales of that kind.

112. Q. What lesson do these stories teach ?

A. That a man can carry, throughout a long series of reincarnations, one great good purpose which enables him to conquer bad tendencies and develop virtuous ones.

113. Q. Can we fix the number of reincarnations through which a Bodhisattva must pass before he can become a

Buddha ?

A. Of course not: that depends upon his natural character, the state of development to which he has arrived when he forms the resolution to become a Buddha, and other things.

114. Q. Have we a way of classifying Bodhisattvas? If so, explain it ?

three classes.

A. Bodhisattvas – the future Buddhas – are divided into 110. Hỏi : Trong khi trải qua những kiếp tái sinh, sự phát triển dần dần này đang diễn tiến, chúng ta gọi tên hành giả là gì ?

Đáp : Bodhisat hay Bodhisattva (Bồ Tát). Như vậy, thái tử Tất Đạt Đa Cồ Đàm (Siddhartha Gautama) là một vị Bồ Tát cho đến khi Ngài thành Phật dưới cây Bồ Đề (Bodhi)

thiêng liêng ở Gaya.

111. Hỏi : Chúng ta có tài liệu nào nói về những kiếp tái sinh của Ngài làm Bồ Tát hay không ? Đáp : Trong tập Bổn Sanh Kinh (Jàtakat-thakathà), cuốn sách ghi chép những truyện tiền thân của Bồ Tát, có khoảng vài trăm mẩu chuyện về loại đó.

112. Hỏi : Những mẫu chuyện này dạy bài học gì?

Đáp : Một con người, trải qua vô lượng kiếp luân hồi, có thể mang hạnh nguyện rộng lớn và từ bi, giúp hành giả diệt trừ những ý tưởng xấu và phát triển các việc lành.

113. Hỏi : Chúng ta có thể ấn định số lượng những kiếp tái sinh mà một vị Bồ Tát cần phải trải qua trước khi Bồ Tát trở thành Phật được không ?

Đáp : Dĩ nhiên là không. Điều đó tùy thuộc đức hạnh của vị Bồ Tát, trình độ tu chứng mà Ngài đạt tới khi Bồ Tát phát nguyện trở thành Phật, và những điều khác.

114. Hỏi : Chúng ta có cách để phân loại các vị Bồ Tát được không ? Nếu được hãy giải thích. Đáp : Bồ Tát - vị Phật tương lai - được phân làm ba hạng. 115. Q. Proceed. How are these three kinds of Bodhisats named ?

A. Pannàdhika, or Udghatitajna – “he who attains least quickly”; Saddhadhika, or Vipachitajna – “he who attains less quickly”; and Viryàdhika, or Gneyya – “he who attains quickly”. The Pannadhika Bodhisats take the course of Intelligence; The Saddhadhika take the course of Faith; the Viryàdhika take the course of energetic Action. The first is guided by Intelligence and does not hasten; the second is full of Faith, and does not care to take the guidance of Wisdom; and the third never delays to do what is good. Regardless of the consequence to himself, he does it when he sees that it is best that it should be done.

116. Q. When our Bodhisattva became Buddha, what did he see was the cause of human misery ? Tell me in one word.

A. Ignorance (Avidyà).

117. Q. Can you tell me the remedy?

A. To dispel ignorance and become wise (Prajna).

118. Q. Why does ignorance cause suffering ?

A. Because it makes us prize what is not worth prizing, grieve when we should not grieve, consider real what is not real but only illusionary, and pass our lives in the pursuit of worthless objects, neglecting what is in reality most valuable. 115. Hỏi : Hãy kể tiếp ba hạng Bồ Tát này là gì ?

Đáp : Pannàdhika hay Udghatitajna – “Bậc chứng quả chậm nhất”, Sadhàdhika hay Vipachitajna – “Bậc chứng quả chậm” và Viryàdhika hay Gneyya - “Bậc chứng quả nhanh chóng”. Bậc Bồ Tát Pannàdhika tu hạnh trí tuệ, bậc Bồ Tát Saddhàdhika tu hạnh Tín, và Bồ Tát Viryàdhika tu hạnh Tinh tấn. Hạng Bồ Tát thứ nhất được hướng dẫn bởi Trí tuệ, và không vội vàng; hạng thứ hai hoàn toàn đặt ở Đức Tin, nên không chú tâm đến sự hướng dẫn của Trí Tuệ; và hạng thứ ba không bao giờ trì hoãn trong việc làm điều thiện. bất chấp mọi hậu quả xảy đến cho chính mình. Bồ Tát thực hành khi nhận thấy đó là việc lành nhất và cần phải làm.

116. Hỏi : Khi vị Bồ Tát của chúng ta đã thành Phật, Ngài thấy điều gì là nguyên nhân khổ đau của nhân loại? Hãy nói cho tôi biết trong một danh từ.

Đáp : Vô Minh (Avidyà).

117. Hỏi : Bạn có thể cho tôi biết phương thuốc chữa trị không ?

Đáp : Đoạn diệt Vô minh để có Trí tuệ (Pràjna).

118. Hỏi : Tại sao Vô Minh gây nên đau khổ?

Đáp : Bởi vì nó khiến chúng ta tham đắm những điều không đáng đắm say, đau buồn khi chúng ta không nên sầu khổ; nhận cho là chân thực cái điều không phải thực mà chỉ là giả dối; và hướng cuộc sống của chúng ta chạy đuổi theo những đối tượng vô giá trị, xao lãng đến điều thực ra là quý giá nhất. 119. Q. And what is that which is most valuable? A. To know the whole secret of man’s existence and destiny, so that we may estimate at no more than their actual value this life and its relations and so that we may live in a way to ensure the greatest happiness and the least suffering for our fellow men and ourselves.

120. Q. What is the light that can dispel this ignorance of ours and remove all sorrows ?

A. The knowledge of the “Four Noble Truths”, as the Buddha called them.

121. Q. Name these Four Noble Truths ?

A. 1. The miseries of evolutionary existence resulting in births and deaths, life after life.

119. Hỏi : Và điều quý giá nhất là gì ?

Đáp : Thấu triệt tất cả sự mầu nhiệm của sự sống và định mạng của con người, để chúng ta ý thức được rằng cuộc sống này và những tương quan với nó không hơn giá trị chân thực của chúng; và do đó, chúng ta có thể sống theo con đường đạo để bảo đảm hạnh phúc lớn lao nhất, và sự ít khổ đau nhất cho đồng loại và chính chúng ta. 120. Hỏi : Ánh sáng gì có thể phá tan Vô Minh và diệt trừ được mọi phiền não của chúng ta ?

Đáp : Sự hiểu biết về “Tứ Diệu Đế” như Đức Phật đã dạy.

121. Hỏi : Tứ Diệu Đế là gì ?

Đáp : 1) Những khổ đau của sự sống tiếp diễn tạo nên vòng sanh tử luân hồi, từ đời này qua đời khác.

mức độ (dục vọng). 124. Q. How can we escape the sufferings, which result from unsatisfied desires and ignorant cravings?

A. By complete conquest over, and destruction of, this eager thirst for life and its pleasures, which causes sorrow.

125. Q. How may we gain such a conquest ?

A. By following the Noble Eight-fold Path, which the Buddha discovered and pointed out.

126. Q. What do you mean by that word: what is this Noble Eight fold Path ? (For the Pali name see Q. 78)

A. The eight parts of this path are called angas. They are: 1. Right Belief (as to the law of Causation, or Karma). 2. Right Thought; 3. Right Speech; 4. Right Action; 5. Right Means of Livelihood; 6. Right Exertion; 7 Right Remem-brance and Self-discipline; 8. Right Concentration of Thought. The man who keeps these angas in mind and follows them will be free from sorrow and ultimately reach salvation.

127. Q. Can you give a better word for salvation?

A. Yes, emancipation.

128. Q. Emancipation, then from what ?

A. Emancipation from the miseries of earthly existence and of rebirths, all of which are due to ignorance and impure lusts and cravings.

124. Hỏi : Làm thế nào chúng ta giải thoát được những khổ đau tạo nên do lòng ái dục không biết thỏa mãn, và lòng tham mù quáng ? Đáp : Bằng cách chế ngự và đoạn diệt hoàn toàn sự đắm say cuồng nhiệt cuộc sống và những lạc thú của nó, đã gây nên khổ đau.

125. Hỏi : Làm sao chúng ta có thể đạt tới sự chinh phục như thế ?

Đáp : Bằng cách thực hành theo Bát Chánh Đạo mà

Đức Phật đã chứng ngộ và chỉ bày (cho chúng ta). 126. Hỏi : Ý bạn muốn nói gì về danh từ đó? Bát Chánh Đạo có nghĩa thế nào? (từ ngữ Pali xin xem câu hỏi 78). Đáp : Tám phần của con đường này gọi là angas.

Chúng gồm có: 1. Chánh kiến (như là luật Nhân Quả hay Karma); 2. Chánh tư duy; 3. Chánh ngữ; 4. Chánh nghiệp; 5.

Chánh mạng; 6. Chánh tinh tấn; 7. Chánh niệm; 8. Chánh định. Người nào ghi nhớ và thực hành theo Bát Chánh Đạo này sẽ không còn khổ đau và cuối cùng đạt tới sự giải thoát.

127. Hỏi : Bạn có thể cho một từ ngữ chính xác hơn chữ “salvation” (sự cứu rỗi) hay không ?

Đáp : Vâng, “emancipation” (sự giải thoát).

128. Hỏi : Vậy giải thoát khỏi điều gì ?

Đáp : Giải thoát khỏi sự khổ đau của cuộc sống thế gian và vòng sanh tử luân hồi, mà tất cả đều do vô minh, lòng tham và dục vọng bất chính. 129. Q. And when this salvation or emancipation is attained, what do we reach ?

A. Nirvana.

130. Q. What is Nirvana ?

A. A condition of total cessation of changes, of perfect rest, of the absence of desire and illusion and sorrow, of the total obliteration of everything that goes to make up the physical man. Before reaching Nirvana man is constantly being reborn; when he reaches Nirvana he is born no more.

131. Q. Where can be found a learned discussion of the word Nirvana and a list of the other names by which the old Pali writers attempt to define it ?

A. In the famous Dictionary of the Pali Language, by the late Mr. R. C. Chiders, is a complete list (1).

132. Q. But some people imagine that Nirvana is some sort of heavenly place, a Paradise. Does Buddhism teach that?

A. No. When Kutadanta asked the Buddha “Where is Nirvana”, he replied that it was “Wherever the precepts are obeyed”.

------------------------ 129. Hỏi : Và khi sự cứu rỗi hay giải thoát này được thành tựu thì chúng ta sẽ đạt tới cảnh giới gì ?

Đáp : Niết Bàn (Nirvana).

130. Hỏi : Niết Bàn là gì ?

Đáp : Trạng thái của sự chấm dứt hoàn toàn mọi sự đổi thay (vô thường), trạng thái của sự an tịnh tuyệt đối, của sự không còn dục vọng lừa dối, và khổ đau; cũng như sự diệt trừ hoàn toàn mọi thứ tạo thành cơ thể con người. Trước khi chứng đắc Niết Bàn, con người triền miên bị tái sanh; nhưng khi đạt tới Niết Bàn, con người không còn luân hồi sanh tử nữa.

131. Hỏi : Ở đâu chúng ta có thể tìm thấy sự thảo luận uyên bác về danh từ Niết Bàn và một bản kê nhiều từ ngữ khác mà các nhà cựu học giả Pali đã cố gắng giải thích nó ?

Đáp : Trong cuốn Tự Điển ngôn ngữ Pali danh tiếng của học giả quá cố, ông R.C.Childers, có một bản giải thích đầy đủ (1).

132. Hỏi : Nhưng một vài ngưòi tưởng tượng Niết Bàn như một cảnh giới ở cõi Trời hay Thiên đường. Phật giáo có dạy như thế không?

Đáp : Không. Khi đệ tử Ku-ta-đan-ta (Kuta-danta) thỉnh vấn Đức Phật “Niết Bàn ở đâu”, Ngài trả lời rằng “ở nơi nào giới luật được hành trì”.

133. Q. What causes us to be reborn ?

A. The unsatisfied selfish desire (Skt., trshana; Pali, tanha) for things that belong to the state of personal existence in the material world. This unquenched thirst for physical existence (bhàva) is a force, and has a creative power in itself so strong that it draws the being back into mundane life.

134. Q. Are our rebirths in any way affected by the nature of our unsatisfied desires ?

A. Yes; and by our individual merits or demerits.

135. Q. Does our merit or demerit control the state, condition or form in which we shall be reborn?

A. It does. The broad rule is that if we have an excess of merit we shall be well and happily born the next time; if an excess of demerit, our next birth will be wretched and full of suffering. 136. Q. One chief pillar of Buddhistic doctrine is, then, the idea that every effect is the result of an actual cause, is it not?

A. It is; of a cause either immediate or remote.

137. Q. What do we call this causation ? A. Applied to individuals, it is Karma, that is action. It means that our own actions or deeds bring upon us whatever of joy or misery we experience. 133. Hỏi : Nguyên nhân gì đã khiến chúng ta bị luân hồi ? Đáp : Do lòng tham dục ích kỷ không bao giờ thỏa mãn (tiếng Phạn: Trshnà; Pali: Tanhà) những sự vật thuộc hoàn cảnh của đời sống cá nhân trong thế giới vật chất. Lòng ái dục không biết nhàm chán về cái thân này (bhàva: hữu) là động cơ, và tự nó có năng lực sáng tạo mạnh đến nỗi có thể lôi kéo con người sanh trở lại vào cuộc sống thế gian.

134. Hỏi : Phải chăng sự luân hồi của chúng ta là do kết quả của lòng ái dục không biết thỏa mãn của chúng ta? Đáp : Vâng; và do bởi việc làm thiện hoặc ác của cá nhân chúng ta.

135. Hỏi : Hành động thiện hoặc ác của chúng ta quyết định trạng thái, hoàn cảnh hay hình thức mà trong đó chúng ta sẽ đầu thai vào phải không ? Đáp : Đúng vậy. Luật (nhân quả) dạy rằng nếu chúng ta làm điều thiện, chúng ta sẽ hưởng quả lành và hạnh phúc ở kiếp sau; nếu làm việc ác, đời sau chúng ta sẽ chịu (quả báo)

khốn cùng và khổ đau.

136. Hỏi : Yếu điểm của Phật giáo là lý thuyết cho rằng mọi quả báo đều là kết quả của nguyên nhân hiện tại, phải vậy không ?

Đáp : Phải, do nguyên nhân gần hoặc xa. 137. Hỏi : Luật nhân quả này chúng ta gọi là gì ? Đáp : Áp dụng cho mọi cá nhân, gọi là nghiệp (Karma)

hay hành động. Nó có nghĩa là chính mọi hành động hay việc làm của chúng ta sẽ mang lại cho chúng ta bất cứ điều hạnh phúc hay đau khổ mà chúng ta phải chịu. 138. Q. Can a bad man escape from the out-workings of his Karma ?

A. The Dhammapada says: “There exist, no spot on the earth, or in the sky, or in the sea, neither is there any in the mountain-clefts, where an (evil) deed does not bring trouble (to the doer)”.

139. Q. Can a good man escape ?

A. As the result of deeds of peculiar merit, a man may attain certain advantages of place, body, environment and teaching in his next stage of progress, which ward off the effects of bad Karma and help his higher evolution. 138. Hỏi : Một người làm ác có thể thoát khỏi nghiệp báo của họ được không ?

Đáp : Kinh Pháp Cú (Dhammapada) dạy: “Không chỗ nào ở thế gian này, hoặc trên trời, dưới biển, hay trốn vào động núi, tránh được quả ác nghiệp”.

140. Q. What are they called ? A. Gati Sampatti, Upadhi Sampatti, Kala Sampatti and

Payoga Sampatti.

141. Q. Is that consistent or inconsistent with common sense and the teachings of modern science? A. Perfectly consistent: there can be no doubt of it.

142. Q. May all men become Buddhas ?

A. It is not in the nature of every man to become a Buddha; for a Buddha is developed only at long intervals of time, and seemingly, when the state of humanity absolutely requires such a teacher to show it the forgotten Path to Nirvana. But every being may equally reach Nirvana, by 139. Hỏi : Một người làm việc thiện có thể thoát được quả báo không ?

Đáp : Do kết quả của những hành động lành, một người có thể được hưởng những phước đức (y, chánh báo) về đất nước, thân thể, hoàn cảnh xung quanh và sự giáo dục trong đời sau của hành giả nhằm tránh khỏi những kết quả của Nghiệp (Karma) xấu và giúp cho sự phát triển (tu hành)

cao hơn của họ.

140. Hỏi : Những điều đó được gọi là gì ? Đáp : Sự tái sanh thuận lợi (Gati Sampatti), hình tướng đẹp đẽ (Upàdhi Sampatti), thời cơ tiện lợi (Kali Sampatti) và phương pháp thành công (Payoga Sampatti).

141. Hỏi : Điều đó có thích hay không thích hợp với ý nghĩa thông thường và những diễn giải của khoa học hiện đại ?

Đáp : Hoàn toàn thích hợp: Không có gì phải nghi ngờ về điều ấy.

142. Hỏi : Phải chăng mọi người đều có thể trở thành Phật ?

Đáp : Theo lệ thường, không phải mọi người đều trở thành Phật; vì cứ khoảng cách một thời gian lâu dài mới có một vị Phật ra đời, và hình như khi hoàn cảnh của nhân loại khẩn thiết mong cầu có một bậc thầy như thế thị hiện để chỉ bày cho chúng sanh con đường Đạo dẫn đến Niết Bàn. Nhưng mọi người đều có khả năng chứng đắc Niết Bàn bằng cách conquering Ignorance and gaining Wisdom.

143. Q. Does Buddhism teach that man is reborn only upon our earth ?

A. As a general rule that would be the case, until he had evolved beyond its level; but the inhabited worlds are numberless. The world upon which a person is to have his next birth, as well as the nature of the rebirth itself, is decided by the preponderance of the individual’s merit or demerit. In other words, it will be controlled by his attractions, as science would describe it; or by his Karma, as we, Buddhists, would say. In other words, it will be controlled by his attractions, as science would describe it; or by his Karma, as we, Buddhists, would say.

144. Q. Are there worlds more perfectly developed, and others less so than our Earth ? A. Buddhism teaches that there are whole Sakwalas, or systems of worlds, of various kinds, higher and lower, and also that the inhabitants of each world correspond in development with itself.

145. Q. Has not the Buddha summed up his whole doctrine in one gatha, or verse ?

A. Yes. 146. Q. Repeat it ?

A. Sabba pàpassa akaranam.

Kusalassa upasampada.

Sachitta pariyodapanam Etam Buddhanusasanam.

“To cease from all evil actions, To generate all that is good diệt trừ Vô Minh và đạt tới trí tuệ.

143. Hỏi : Phật giáo dạy rằng con người có thể tái sanh vào thế giới của chúng ta, phải vậy không ? Đáp : Theo luật chung, đúng là như vậy, cho đến khi hành giả gây nhân được sanh vào cảnh giới cao hơn; song những thế giới con người có thể sanh vào là vô số. Thế giới mà một người sẽ luân hồi ở kiếp sau, cũng như bản chất của sự đầu thai được quyết định bởi sự ưu thế của hành động thiện ác của cá nhân đó. Nói cách khác, nó sẽ được điều khiển bởi dẫn lực của hành giả như khoa học đã diễn tả; hoặc do bởi Nghiệp lực (Karma) của người đó theo lối nói của người Phật tử chúng ta.

144. Hỏi : Phải chăng có những thế giới hạnh phúc và những thế gìới khác khổ đau hơn thế giới của chúng ta ?

Đáp : Phật giáo dạy rằng có nhiều thế giới hệ (Sakwalas) gồm đủ loại, cao hoặc thấp hơn, và chúng sanh ở mỗi thế giới đều thích ứng với sự phát triển (tu tập) trong thế giới đó.

145. Hỏi : Đức Phật có tóm lược toàn bộ giáo lý của Ngài trong một bài kệ (gatha) nào không ?

Đáp : Có.

146. Hỏi : Hãy đọc bài kệ (tiếng Pali) đó.

Đáp : Sabba pàpassa Akaranam, Kusalassa upasampada Sachitta pariyodapanam- Etam Buddhànusasanam.

“Chớ làm những điều ác, Gắng làm các việc lành, To cleanse one’s mind:

This is the constant advice of the Buddhas”.

147. Q. Have the first three of these lines any very striking characteristics ?

A. Yes, the first line embodies the whole spirit of the Vinaya Pitaka, the second that of the Sutta, the third that of the Abhidhamma. They comprise only eight Pali words, yet as the dew-drop reflects the stars, they sparkle with the spirit of all the Buddha Dharma.

148. Q. Do these precepts show that Buddhism is an active or a passive religion ?

A. To “cease from sin” may be called passive, but to “get virtue” and “to cleanse one’s own heart”, or mind are altogether active qualities. Buddha taught that we should not merely not be evil, but that we should be positively good.

149. Q. Who or what are the “Three Guides” (1) that a Buddhist is supposed to follow ?

A. They are disclosed in the formula called the Tisarana: “I follow Buddha as my Guide; I follow the Law as my Guide; I follow the Order as my Guide”. These three are, in fact, the Buddha Dharma.

---------------------------- Giữ tâm ý trong sạch:

Ấy, lời chư Phật dạy”.

147. Hỏi : Trong ba câu đầu của bài kệ trên có những đặc điểm gì không ?

Đáp : Có: Câu thứ nhứt bao hàm toàn bộ tinh thần của Luật Tạng (Vinaya Pitaka); câu hai, Kinh (Sutta) và câu ba, Luận Tạng (Abhidhamma). Bài kệ chỉ gồm 8 từ ngữ Pali, tuy nhiên như giọt sương phản chiếu (ánh sáng) của những vì sao, chúng rạng ngời với tinh thần của toàn bộ giáo pháp của Đức Phật.

148. Hỏi : Những giáo lý trên chứng tỏ Phật giáo là một tôn giáo tích cực hay tiêu cực ?

Đáp : “Tránh điều ác” có thể xem như tiêu cực, nhưng “nên làm việc lành”, và “giữ tâm ý trong sạch” là những đức tánh tích cực. Đức Phật dạy rằng chúng ta không những chỉ tránh điều ác mà còn nên làm việc lành. 149. Hỏi : Những ai và điều gì –“Ba Phép Quy Y”- The Three Guides (1) mà người Phật tử được khuyên nên theo. Đáp : Chúng được trình bày trong “Ba phép Quy y” (Tisarana): “Tôi quy y Phật; Tôi quy y Pháp; Tôi quy y

Tăng”. Ba câu này, thực sự là Phật Pháp (Buddha Dharma).

own emancipation. The root Sr in Sanskirt (sara in Pali) means to move, to go; so that Saragam would denote a moving, or he or that which goes before or with another – a Guide or helper. I construe the passage thus: Gachchami, I go, Buddham, to Buddha Saranam, as my Guide. The translation of the Tisaruna as the “Three Refuges,” has given rise to much misapprehension, and has been made by anti- Buddhists a fertile pretent for taunting Buddhists with the absurdity of taking refuge is non-entities and believing in unrealities. The term refuge is more applicable to Nirvana, of which Saranam is a synonym. The High Priest Sumangala also calls my attention to the fact that the Pali root Sara has the secondary meaning of killing, or that which destroys. Buddham saranam gachchhàmi might thus be rendered “I go to Buddha, the Law, and the Order, as the destroyers of my fears – the first by his preaching, the second by its axiomatic truth, the third by their various examples and precepts.”

150. Q. What does he mean when repeating this formula ?

A. He means that he regards the Buddha as his all wise Teacher, Friend and Exemplar; the law or Doctrine, as containing the essential and immutable principles of Justice and Truth and the path that leads to the realisation of perfect peace of mind on earth; and the Order as the teachers and exemplars of that excellent Law taught by Buddha.

151. Q. But are not some of the members of this “Order”

men intellectually and morally inferior ?

A. Yes, but we are taught by the Buddha that only those who diligently attend to the Precepts, discipline their minds, and strive to attain or have attained one of the eight mình. Ngữ căn Sr. trong tiếng Sanskrit (Sara : tiếng Pali) có nghĩa là di chuyển, đi tới, như thế Saranam diễn tả sự chuyển động, hoặc hành giả hay người ấy đi đến trước hay cùng với kẻ khác – Hướng dẫn viên hoặc người giúp đỡ. Tôi phân tích câu này như sau: Gachchàmi: Tôi đi đến; Buddham: với Đức Phật: Saranam: như bậc hưóng dẫn cho tôi.

Cách dịch chữ Tisarana là “Ba nơi ẩn náu” (Three Refuges) gây ra nhiều sự hiểu lầm và tạo nên lý do tốt cho ngưòi chống đối Phật giáo, nhạo báng các Phật tử rằng họ đã phi lý đi tìm nơi ẩn trốn trong sự bất tồn tại (non-entities) và tin tưỏng vào những điều không thực tế. Thuật ngữ refuges (nơi ẩn náu) dùng thích hợp hơn cho ý tưỏng Nirvàna (Niết Bàn) mà Saranam là một tiếng đồng nghĩa. Thượng Tọa Sumangala cũng đã bảo tôi chú ý đến sự kiện rằng nguồn gốc Pali của chữ Sara có một nghĩa thứ hai là sự tiêu diệt (killing) hay điều làm phá hủy. Vậy thì, câu Buddham saranam gachchàmi có thể diễn đạt như sau: “Tôi quy y Phật, Pháp và Tăng như những ngưòi diệt trừ các điều sợ hãi của tôi -trước hết bằng lời dạy của Đức Phật, thứ hai bằng chân lý rõ ràng của giáo pháp, và thứ ba bằng gương mẫu và giới đức của chư Tăng”.

150. Hỏi : Người Phật tử đọc phép Tam Quy này có ý nghĩa gì ? Đáp : Hành giả muốn nói rằng họ tôn kính, xem đức Phật như một bậc thầy, một Thiện Hữu và một vị Gưong Mẫu toàn giác; Pháp hay Giáo Lý chứa đựng những nguyên tắc căn bản, bất biến của sự Công Bằng và Chân Lý, cũng như con đường dẫn đến sự thể hiện cái tâm an lạc hoàn toàn trên thế gian; và Tăng Già như những bậc Thầy và người gương mẫu cho Giáo Pháp cao siêu mà Đức Phật đã dạy. 151. Hỏi : Phải chăng trong đoàn thể “Tăng Già” có các vị ít tu học và thiếu đạo đức ? Đáp : Vâng, nhưng Đức Phật dạy rằng chỉ những đệ tử tinh tấn thọ trì giới luật, chế ngự được tâm của họ, cố gắng đạt tới hay đã thành tựu một trong tám quả thánh và toàn stages of holiness and perfection, constitute his “Order”. It is expressly stated that the Order referred to in the “Tisarana” refers to the “Attha Ariya Puggala” – the Noble Ones who have attained one of the eight stages of perfection. The mere wearing of yellow robes, or even ordination, does not of itself make a man pure or wise or entitle him to reverence.

152. Q. Then it is not such unworthy bhikkhus as they, whom the true Buddhist would take as his guides ?

A. Certainly not.

153. Q. What are the five observances, or universal precepts, called the Pancha Sila, which are imposed on the laity in general ?

A. They are included in the following formula, which Buddhists repeat publicly at the viharas (temples):

I observe the precept to refrain from destroying the life of beings.

I observe the precept to refrain from stealing.

I observe the precept to abstain from unlawful sexual intercourse (1).

I observe the precept to refrain from falsehood.

I observe the precept to abstain from using intoxicants.

---------------------------------------one a Buddhist. thiện, mới lập thành “Tăng Già” của Ngài. Tưởng nên ghi nhận Tăng Già được nhắc đến trong “phép Tam Quy”

(Tisarana) là chỉ cho bậc cao cả đã chứng đắc một trong 8 quả vị toàn giác. Chỉ khoác chiếc y vàng, ngay cả sự thọ giới, cũng không làm một vị tăng trở nên thanh tịnh hay đạo đức, hoặc họ đáng được tôn kính. 152. Hỏi : Vậy thì, người Phật tử chân chính có nên nhận các tỳ kheo (Bhikkhu) không có giới đức làm thầy hướng dẫn cho mình không ?

Đáp : Chắc chắn là không. 153. Hỏi : Năm điều tuân theo hoặc răn cấm, gọi là ngũ giới (Pancha Sila) mà người Phật tử tại gia nói chung bắt buộc phải thọ trì là những gì ?

Đáp : Chúng gồm những giới điều sau đây mà Phật tử thường đọc thuộc lòng tại các chùa (Vihàras):

Tôi nguyện giữ giới không sát sanh. Tôi nguyện giữ giới không trộm cắp.

Tôi nguyện giữ giới không tà hạnh (1).

Tôi nguyện giữ giới không nói dối.

Tôi nguyện giữ giới không uống rượu.

(Three Refuges) đã khiến một người trở thành một Phật tử. 154. Q. What strikes the intelligent person on reading these Silas ?

A. That one who observes them strictly must escape from every cause productive of human misery. If we study history we shall find that it has all sprung from one or another of these causes.

155. Q. In which Silas is the far seeing wisdom of the Buddha most plainly shown ?

A. In the first, third and fifth; for the taking of life, sensuality and the use of intoxicants, cause at least ninety five per cent of the sufferings among men.

156. Q. What benefits does a man derive from the observance of these Precepts ?

A. He is said to acquire more or less merit according to the manner and time of observing the precepts and the number observed; that is, if he observes only one precepts, violating the other four, he acquires the merit of the observance of that precept only; and the longer he keeps that precept the greater will be the merit. He who keeps all the precepts inviolate will cause himself to have a higher and happier existence hereafter.

157. Q. What are the other observances which it is considered meritorious for the laity as such to undertake voluntarily to keep ? A. The Atthanga Sila, or the Eightfold Precept, which embraces the five above enumerated (omitting the work “unlawful” in the third), with three additional; viz: 154. Hỏi : Người sáng suốt khi đọc những giới luật này có ý tưởng gì ? Đáp : Họ thấy rằng người nào cẩn trọng giữ gìn chúng sẽ thoát mọi nguyên nhân khổ đau của kiếp người. Nếu nghiên cứu lịch sử, chúng ta thấy rằng mọi sự đau khổ tất cả đều phát xuất từ hành động phạm giới này hay giới kia của những giới cấm trên.

155. Hỏi : Những giới nào mà trí tuệ thấy xa (hậu quả) của Đức Phật, được chỉ dạy rõ ràng nhất?

Đáp: Giới thứ nhất, thứ ba và năm: Vì hành động sát sanh, tà hạnh và uống rượu; đã gây nên ít nhất 95 phần trăm nỗi khổ đau cho con người.

156. Hỏi : Người thọ trì các giới này được những lợi ích gì ?

Đáp : Họ thu nhận phước đức được nhiều hoặc ít tùy theo phương cách và thời gian của sự giữ giới, và số giới điều họ giữ được; nghĩa là, nếu chỉ giữ một giới, còn phạm 4 giới khác họ chỉ nhận được phước đức của sự thọ trì giới đó; và giới ấy giữ được càng lâu thì phước đức thu nhận sẽ càng lớn.

Nếu ai thọ trì được tất cả 5 giới thì đời sau họ sẽ hưởng một đời sống cao sang và hạnh phúc hơn.

157. Hỏi : Những giới khác được xem như cần thiết cho người cư sĩ phát tâm thọ trì là gì ?

Đáp : Bát giới (Atthanga Sila) gồm 5 giới đã kể trên (dâm dục thay cho tà hạnh ở giới thứ ba) và cộng thêm 3 giới sau: I observe the precept to abstain from eating at an unseasonable time.

I observe the precept to abstain from dancing, singing, music and unbecoming shows, and from the use of garland, scents, perfumes, cosmetics, ointments, and ornaments. I observe the precepts to abstain from using high and broad beds.

The seats and couches here referred to are those used by the worldly-minded for the sake of pleasure and sensual enjoyment. The celibate should avoid these.

158. Q. How would a Buddhist describe true merit ?

A. There is no great merit in any merely outward act; all depends upon the inward motive that provokes the deed.

159. Q. Give an example ?

A. A rich man may expend lakhs of rupees in building dàgobas or vihàras, in erecting statues of Buddha, in festivals and processions in feeding priests, in giving alms to the poor, or in planting tree, digging tanks, or constructing rest houses by the roadside for travellers and yet have compa-ratively little merit if it be done for display, or to hear himself praised by men, or for any other selfish motives. But he who does the least of these things with a kind motive, such as love for his fellow-men, gains great merit. A good deed done with a bad motive benefits others, but not the doer. One who approves of a good deed when done by another shares in the merit, if his sympathy is real, not pretended. The same rule applies to evil deeds.

Tôi nguyện giữ giới không ăn phi thời (quá ngọ).

Tôi nguyện giữ giới không múa hát, dự nghe âm nhạc, xem các thú vui, cũng như không đeo tràng hoa, thoa phấn, xức dầu thơm, dùng thẩm mỹ phẩm, xoa kem, và đồ trang sức.

Tôi nguyện giữ giới không nằm, ngồi giường cao và rộng.

Ghế và giường (đi văng) nói ở đây là chỉ cho các thứ mà người thế tục dùng để tìm thú vui và thụ hưởng khoái lạc.

Người sống độc thân (xuất gia ) nên tránh những điều này.

158. Hỏi : Người Phật tử có quan niệm như thế nào về phước đức chân chính?

Đáp : Không có phước đức nhiều, nếu chỉ hành động bề ngoài; mọi phước đức đều do việc làm thiện phát xuất từ nội tâm.

159. Hỏi : Hãy cho một ví dụ.

Đáp : Một người giàu có thể dùng nhiều lakh (1 lakh bằng 100.000 Rupees, tiền Ấn Độ) để xây tháp hoặc chùa (vihàras), tô đúc tượng Phật, tổ chức các ngày lễ và đám rước, cúng dường trai Tăng, bố thí cho người nghèo, hoặc trồng cây, đào giếng, làm những quán trọ dọc đường cho khách bộ hành; nhưng tương đối ít có phước đức nếu họ hành động cốt phô trương để được mọi người tán dương hoặc vì bất cứ mục tiêu ích kỷ nào khác. Nhưng nếu họ làm rất ít các việc lành mà với hảo tâm như là lòng thương đồng bào của họ, người đó thu được nhiều phước đức. Một hành động dù làm với ý nghĩ không tốt, nhưng có lợi ích cho người khác, không phải cho chính mình, đều được xem là thiện. Một người tỏ ra có hành động lành khi làm dù mong được phần công đức, nhưng với tình thương chân thực của họ, chớ không giả dối. Cùng nguyên tắc ấy cũng áp dụng đối với các hành động xấu. 160. Q. But which is said to be the greatest of all meritorious actions ?

A. The Dhammapada declares that the merit of disseminating the Dharma, the Law of Righteousness, is greater than that of any other good work.

161. Q. What books contain all the most excellent wisdom of the Buddha’s teachings ?

A. The three collections of books called Tripitakas or “Three Baskets”.

162. Q. What are the names of the three Pitakas, or groups of books ?

Abhidhamma Pitaka.

A. The Vinaya Pitaka, the Sutta Pitaka and the

163. Q. What do they respectively contain ?

A. The first contains all that pertains to morality and the rules of discipline for the government of the Sangha, or Order; the second contains instructive discourses on ethics applicable to all; the third explains the psychological teachings of the Buddha including the twenty-four transcendental laws explanatory of the workings of Nature.

164. Q. Do Buddhists believe these books to be inspired or revealed by a Divine Being ?

A. No, but they revere them as containing all the parts of that most Excellent Law, by the knowing of which man may break through the trammels of Samsara. 160. Hỏi : Song việc làm nào được xem là nhiều phước đức nhất trong tất cả mọi hành động ? Đáp : Kinh Pháp cú (Dhammapada) dạy rằng, công đức truyền bá chánh pháp (Dharma) là tối thắng hơn bất cứ thiện nghiệp nào khác.

161. Hỏi : Những kinh điển nào chứa đựng trí tuệ thù thắng nhất của giáo lý Đức Phật ?

Đáp : Ba bộ kinh gọi là Tri-pi-ta-ca (Tripitakas) hay

“Tam Tạng Kinh” (Three Baskets).

162. Hỏi : Ba Tạng Kinh Điển (Pitakas) có tên gọi là gì ?

Đáp : Luật Tạng (Vinaya Pitaka), Kinh Tạng (Sutta

Pitaka), và Luận Tạng (Abhidhamma Pitaka).

163. Hỏi : Chúng gồm có những gì ? Đáp : Luật Tạng bao gồm những lời dạy đạo đức và giới luật của đoàn thể Tăng Già (Sangha); Kinh Tạng chứa đựng những bài kinh thuyết giảng đạo đức học cho mọi người; và Luận Tạng giải thích về giáo pháp Tâm Lý Học của Đức Phật bao gồm 24 pháp vi diệu trình bày về mọi sự hoạt động của Vạn Vật.

164. Hỏi : Người Phật tử có tin rằng những kinh tạng này do đấng Thượng Đế truyền đạt và khám phá ra không ?

Đáp : Không; nhưng họ tôn kính kinh tạng bao hàm những phần giáo pháp cao siêu nhất mà người nào thấu triệt các kinh điển này sẽ thoát khỏi vòng sanh tử luân hồi (Samsara). 165. Q. In the whole text of the three Pitakas how many words are there ?

A. Dr. Rhys-Davids estimates them at 1,752,800.

166. Q. When were the Pitakas first reduced to writing ?

A. In 88-76 B.C., under the Sinhalese King, Wattagamini, or three hundred and thirty years after the death of the Buddha.

167. Q. Have we reason to believe that all the discourses of the Buddha are known to us?

A. Probably not, and it would be strange if they were.

Within the forty-five years of his public life he must have preached many hundreds of discourses. Of these, in times of war and persecution, many must have been lost, many scattered to distant countries, and many mutilated. History says that enemies of the Buddha Dhamma burnt piles of our books as high as a coconut tree.

168. Q. Do Buddhists consider the Buddha as one who by his own virtue can save us from the consequence of our individual sins ?

A. Not at all. Man must emancipate himself. Until he does that he will continue being born over and over and over again – the victim of ignorance, the slave of unquenched passions.

165. Hỏi : Trong toàn bộ Tam Tạng Kinh có tất cả bao nhiêu chữ ?

khoảng 1.752.800 chữ.

Đáp : Tiến sĩ Rhys Davids ước tính chúng có vào 166. Hỏi : Ba Tạng Kinh được ghi chép lần đầu tiên vào năm nào ?

Đáp : Khoảng năm 88-76 trước Tây Lịch dưới triều vua Tích Lan Vattagamani hoặc 330 năm sau khi Đức Phật nhập Niết Bàn (Paranirvana).

167. Hỏi : Chúng ta có lý để tin rằng tất cả những bài thuyết pháp của Đức Phật đều đã được truyền lại cho chúng ta (đến ngày nay) hay không ?

Đáp : Chắc chắn là không, và sẽ là điều kỳ lạ nếu chúng còn giữ được đầy đủ như vậy. Trải qua 45 năm sống với quần chúng, Đức Phật đã thuyết giảng hàng trăm bài kinh.

Trong số những bài pháp này, vào giai đoạn chiến tranh và ngược đãi, nhiều bản kinh đã bị mất, lưu lạc đến những quốc gia xa xôi, và nhiều bản đã bị cắt xén. Sử liệu ghi chép rằng những kẻ thù của Phật Giáo (Buddha Dharma) đã thiêu hủy vô số kinh điển chất cao đến ngọn dừa. 168. Hỏi : Phải chăng người Phật tử xem Đức Phật mà với đạo đức của Ngài có thể cứu rỗi cho chúng ta thoát khỏi kết quả của những tội lỗi cá nhân ?

Đáp : Hoàn toàn không. Con người phải tự giải thoát cho chính mình. Trừ khi họ làm vậy, còn không họ sẽ tiếp tục luân hồi tử sinh - nạn nhân của sự vô minh và kẻ nô lệ cho những ái dục không bao giờ thỏa mãn được. 169. Q. What, then was the Buddha to us, and all other beings ?

A. An all-seeing, all-wise Counsellor; one who discovered the safe path and pointed it out; one who showed the cause of, and the only cure for, human suffering. In pointing to the road, in showing us how to escape dangers, he became our Guide. He is to us like one leading blind man across a narrow bridge over a swift and deep stream and so saving his life.

170. Q. If we were to try to represent the whole spirit of the Buddha’s doctrine by one word, which word should we choose ?

A. Justice.

171. Q. Why ?

A. Because it teaches that every man gets, under the operations of unerring KARMA, exactly that reward or punishment which he has deserved, no more and no less. No good deed or bad deed, however trifling, and however secretly committed, escapes the evenly balanced scales of

Karma.

172. Q. What is Karma ? (1)

action is my relative, my action is my refuge. 169. Hỏi : Đức Phật đối với chúng ta và các chúng sanh khác, là nhân vật như thế nào ?

Đáp : Là vị Toàn Giác, bậc Cố Vấn toàn trí, đấng đã chứng ngộ và chỉ bày con đường giải thoát; cũng như đã dạy rõ nguyên nhân và phương pháp chữa trị duy nhất nỗi khổ đau của con người. Vạch ra con đường, chỉ dạy chúng ta làm cách nào để thoát khỏi những hiểm nguy, Đức Phật đã trở thành bậc thầy hướng dẫn cho chúng ta. Đối với chúng ta, Ngài như người hướng dẫn một kẻ mù vượt qua chiếc cầu hẹp trên dòng sông nước sâu, chảy xiết, và cứu giúp cho cuộc đời của y. 170. Hỏi : Nếu chúng ta cố gắng trình bày toàn bộ tinh thần của giáo lý Đức Phật bằng một danh từ, vậy chúng ta nên chọn từ ngữ nào ?

Đáp : Công bình. 171. Hỏi : Tại sao ? Đáp : Vì Phật giáo dạy rằng mọi người phải nhận chịu dưới sự điều động chính xác của Nghiệp lực (Karma), phần thưởng hay hình phạt mà họ xứng đáng được hưởng, không thêm không bớt. Không có một hành động thiện hoặc ác, dù cho tầm thường và phạm tội kín đáo đi chăng nữa, mà có thể thoát khỏi cán cân quả báo tương xứng công bình của Nghiệp lực.

172. Hỏi : Nghiệp lực là gì (Karma) ? (1)

---------------------------------- A. A causation operating on the moral, as well as on the physical and other planes. Buddhists say there is no miracle in human affairs: what a man sows that he must and will reap.

173. Q. What other good words have been used to express the essence of Buddhism ?

A. Self-culture and universal love.

174. Q. What doctrine ennobles Buddhism, and gives it its exalted place among the world’s religions ?

A. That of Mitta or Maitreya – compassionate kindness.

The importance of this doctrine is moreover emphasised in the giving of the name “Maitri” (the Compassionate One), to the coming Buddha.

175. Q. Were all these points of Doctrine that you have explained meditated upon by the Buddha near the Bo tree ?

A. Yes, these and many more that may be read in the Buddhist Scriptures. The entire system of Buddhism came to his mind during the Great Enlightenment.

176. Q. How long did the Buddha remain near the Bo tree ?

A. Forty-nine days.

177. Q. What do we call the firsts discourse preached by the Buddha – that which he addressed to his five former companions ? Đáp : Luật nhân quả chi phối các khía cạnh tinh thần, vật chất và những lãnh vực khác. Phật giáo dạy rằng không có gì huyền nhiệm trong sinh hoạt của kiếp người: Con người phải chịu và gặt hái kết quả mà họ đã gieo.

173. Hỏi : Những từ ngữ nào dùng thích hợp nhất để diễn tả tinh hoa của Phật giáo ?

Đáp : Sự tự mình tu tập và lòng thương bao la.

174. Hỏi : Học thuyết nào đã giúp Phật giáo trở thành cao siêu và chiếm địa vị ưu thế đối với các tôn giáo trên thế giới ?

Đáp : Giáo lý Từ Bi (Metta hay Maitreya). Sự trọng yếu của giáo lý nầy, hơn nữa, được đề cao qua việc dùng danh hiệu “Từ Thị” (Maitri) để chỉ cho Đức Phật Tương Lai (Di

Lặc).

175. Hỏi : Tất cả những giáo lý mà bạn giải thích này, phải chăng Đức Phật đã suy tưởng đến lúc Ngài (tọa thiền) ở cội Bồ Đề ?

Đáp : Vâng, những điều này và nhiều nữa có thể đọc thấy trong các kinh điển Phật giáo. Toàn bộ hệ thống Phật giáo đã hiện ra trong tâm thức của Đức Phật vào lúc Ngài chứng Đạo Giác Ngộ.

176. Hỏi : Đức Phật đã ngồi thiền định gần cội Bồ Đề trong thời gian bao lâu ?

Đáp : Bốn mươi chín ngày.

177. Hỏi : Chúng ta gọi tên bài pháp đầu tiên Đức Phật thuyết giảng cho năm người bạn cũ của Ngài trước kia là gì?

A. The Dhammacakkappavattana sutta – the Sutra of the Definition of the Rules of Doctrine (1).

178. Q. What subjects were treated by him in this discourse ?

A. The “Four Noble Truths”, and the “Noble Eightfold Path”. He condemned the extreme physical mortification of the ascetics, on the one hand, and the enjoyment of sensual pleasures on the other; pointing out and recommending the Noble Eightfold Path as the Middle Path.

179. Q. Did the Buddha hold with idol-worship?

A. He did not; he opposed it. The worship of gods, demons, trees, etc., was condemned by the Buddha. External worship is a fetter that one has to break if he is to advance higher.

-----------------------------rendering.

Đáp : Kinh Chuyển Pháp Luân (Dham-macakkappavattana Sutta) – bài kinh giảng giải về những

Nguyên tắc của Chân Lý (Doctrine) (1).

178. Hỏi : Trong bài pháp này Đức Phật đã thuyết dạy những giáo lý gì ?

Đáp : “Tứ Diệu Đế” và “Bát Chánh Đạo”. Đức Phật một mặt lên án lối tu ép xác của các đạo sĩ khổ hạnh; và mặt khác sự thụ hưởng những thú vui khoái lạc; Ngài chỉ dạy và khuyên nên theo Bát Chánh Đạo tức là Trung Đạo.

179. Hỏi : Đức Phật có chủ trương thờ thần linh không ?

Đáp : Ngài không chủ trương mà còn chống đối điều đó. Đức Phật đã lên án việc thờ cúng thần linh, ma quỹ, cây cối v.v… Hành động thờ cúng ngoại giới là một sự ràng buộc mà con người cần phải hủy bỏ nếu họ muốn tiến bộ cao hơn.

------------------------đồng ý với cách dịch của ông Wijesinha. 180. Q. But do not Buddhists make reverence before the statue of the Buddha, his relics, and the monuments enshrining him ?

A. Yes, but not with the sentiment of the idolater.

181. Q. What is the difference ? A. Our Pagan brother not only takes his images as visible representations of his unseen God or gods, but the refined idolater, in worshipping, considers that the idol contains in its substance a portion of the all-pervading divinity.

182. Q. What does the Buddhist think ?

A. The Buddhist reverences the Buddha’s statue and the other things you have mentioned, only as momentoes of the greatest, wisest, most benevolent and compassionate man in this world-period (Kalpa). All races and people preserve, treasure up, and value the relics and momentoes of men and women who have been considered in any way great.

The Buddha, to us, seems more to be revered and beloved than any one else, by every human being who knows sorrow.

183. Q. Has the Buddha himself give us something definite upon this subject ?

A. Certainly. In the Maha Pari-Nirvana Sutta he says that emancipation is attainable only by leading the Holy life, according to the Noble Eight-fold Path, not by eternal worship (àmisa pùja), nor by adoration of himself, or of another, or of any image.

180. Hỏi : Vậy Phật tử có kính lạy trước tượng Phật, xá lợi của Ngài và những chùa tháp thờ Đức Phật hay không ? Đáp: Có, nhưng không phải với ý niệm của người sùng bái thần tượng.

181. Hỏi : Sự khác nhau ở chỗ nào ?

Đáp : Tín đồ Phật giáo của chúng tôi nhận thấy người sùng bái thần tượng không những chỉ xem các hình tượng của họ như biểu hiện rõ ràng của đấng Thượng Đế hay các thần linh vô hình mà khi lễ bái, họ còn tin rằng trong bản chất của thần tượng đó hàm chứa phần nào có thần tính khắp nơi.

182. Hỏi : Người Phật tử nghĩ như thế nào ?

Đáp : Người Phật tử kính thờ tượng Phật và các pháp bảo khác như những hình ảnh tưởng niệm của một đấng cao siêu, trí tuệ và từ bi nhất trong thế giới của kiếp (Kalpa) này.

Các dân tộc cũng như mọi người bảo trì, tàng trữ, và quý trọng các xá lợi, kỷ niệm vật của những nhân vật nam nữ được xem như là vĩ đại. Đức Phật, đối với chúng ta, tỏ ra đáng tôn sùng và kính mến hơn bất cứ vĩ nhân nào khác bởi tất cả những ai đã từng nhận thức được sự khổ đau.

183. Hỏi : Đức Phật có giải thích cho chúng ta về vấn đề sùng bái thần tượng này hay không?

Đáp : Có. Trong Kinh Đại Bát Niết Bàn (Mahaparinirvana Sutta), Đức Phật dạy rằng sự giải thoát chỉ có thể đạt tới nhờ thực hành đời sống Thánh thiện theo Bát Chánh Đạo, chứ không phải do sự sùng bái ngoại giới (amisa-puja), hay thờ kính Ngài và người khác, hoặc bất cứ hình tượng nào. 184. Q. What was the Buddha’s estimate of ceremonialism ?

A. From the beginning, he condemned the observance of ceremonies and other external practices, which only tend to increase our spiritual blindness and our clinging to mere lifeless forms.

185. Q. What as to controversies ?

A. In numerous discourses he denounced this habit as most pernicious. He prescribed penances for Bhikkhus who waste time and weaken their higher intuitions in wrangling over theories and metaphysical subtleties.

186. Q. Are charms, incantations, the observance of lucky hours and devil dancing a part of Buddhism ?

A. They are positively repugnant to its fundamental principles. They are the surviving relics of fetishism and pantheism and other foreign religions. In the Brahmajala Sutta the Buddha has categorically described these and other superstitions as Pagan, mean and spurious (1).

----------------------------- Buddha permitted their use. 184. Hỏi : Đức Phật đánh giá thế nào về hình thức ham chuộng nghi lễ ? Đáp : Ngay từ lúc đầu, Đức Phật đã chỉ trích sự ham chuộng nghi lễ và các hành động hướng ngoại khác mà chúng chỉ làm tăng trưởng đức tin mù quáng và sự bám chặt vào những hình thức mê tín của chúng ta.

185. Hỏi : Còn đối với sự hay tranh biện?

Đáp : Trong nhiều bài pháp, Đức Phật đã lên án thói quen tai hại nhất này. Ngài khuyên nên sám hối đối với các Tỳ kheo (Bhikkhus) nào đã lãng phí thì giờ cùng làm suy yếu khả năng giác ngộ của mình bằng sự hay tranh cãi về các lý thuyết và những vấn đề siêu hình.

186. Hỏi : Sự tin vào bùa chú, những giờ tốt và ma quỹ, đồng bóng có phải là một khía cạnh của Phật giáo không ? Đáp : Các điều đó hoàn toàn phản lại với giáo lý căn bản của Phật giáo. Chúng là di tích còn sót lại của bái vật, đa thần giáo và các tôn giáo ngoại lai khác. Trong kinh Phạm Võng (Brahmajalasutta) Đức Phật đã tuyệt đối diễn tả các điều trên và mê tín dị đoan khác như đa thần giáo tầm thường và lừa dối (spurious) (1). 187. Q. What striking contrasts are there between Buddhism and what may be properly called “religious”?

A. Among others, these: It teaches the highest goodness without a creating God; a continuity of line without adhering to the superstitious and selfish doctrine of an eternal, metaphysical soul-substance that goes out of the body; a happiness without an objective heaven; a method of salvation without a vicarious Saviour; redemption by oneself as the Redeemer, and without rites, prayers, penances, priest or intercessory saints; and a summum bonum, i.e., Nirvana, attainable in this life and in this world by leading a pure, unselfish life of wisdom and of compassion to all beings.

188. Q. Specify the two main divisions of “meditation”, i.e., of the process by which one extinguishes passion and attains knowledge ?

A. Samatha and Vidarsana: (1) the attenuation of passion by leading the holy life and by continued effort to subdues the senses; (2) the attainment of supernormal wisdom by reflection: each of which embraces twenty aspects, but I need not here specify them.

189. Q. What are the four paths or stages of advancement that one may attain to ? A. (1) Sotàpatti – the beginning or entering into which follows after one’s clear perception of the “Four Noble

Truths”; (2) Sakardàgàmi – the path of one who has so subjugated lust, hatred and delusion that he need only return once to this world; (3) Anàgami – the path of those who have so far conquered self that they need not return to this world; 187. Hỏi : Giữa Phật giáo và “tôn giáo” khác có những mâu thuẫn gì đáng chú ý ? Đáp : Đối với các tôn giáo khác, đây là những điều tương phản: Phật giáo dạy điều thiện cao quý nhất mà không cần đến đấng Thượng Đế sáng tạo; một phương thức sống dựa vào giáo điều ích kỷ, mê tín ở thực thể linh hồn vĩnh cửu, siêu hình vượt ra ngoài thân xác; một hạnh phúc không có thiên đàng khách quan; một pháp môn giải thoát mà không cần đức Chúa Trời cứu rỗi; hay sự chuộc tội bởi chính mình như Chúa Giê-Su (the Redeemer); cũng không cần có những lễ bái cầu nguyện; sám hối, tu sĩ, cùng sự can thiệp của thánh nhân; và một cứu cánh Niết Bàn (Nirvana) có thể đạt tới ngay trong đời hiện tại và ở thế giới này bằng cách hướng đến một đời sống thanh tịnh, vị tha của trí tuệ, và từ bi đối với mọi chúng sanh.

188. Hỏi : Hãy định rõ về hai loại chính của “thiền định”

phương pháp nhờ đó con người diệt trừ dục vọng và đạt tới giác ngộ.

Đáp : Chỉ (Samatha), và quán (Vidarsana): 1) Sự đoạn diệt ái dục bằng cách hướng đến đời sống thánh thiện và tinh tấn không ngừng để chế ngự các giác quan; 2) Sự đạt được trí tuệ phi thường nhờ quán tưởng: mọi pháp môn bao gồm 20 phương diện mà tôi không cần kể rõ chúng hết ra đây.

189. Hỏi : Tứ đạo quả hay trình độ tu chứng mà một hành giả có thể đạt tới là những gì ? Đáp : 1) Sơ quả Tu Đà Hoàn (Sotàpatti) - sự bắt đầu hay nhập vào quả vị của người đã giác ngộ về “Tứ Diệu Đế”; 2)

Nhị quả Tư Đà Hàm (Sakardàgàmi)- quả vị của người đã diệt hết tham sân si và chỉ còn một lần (Nhứt Lai) sanh lại cõi này (thì đắc quả Thánh); 3) Tam quả A Na Hàm (Anàgami) – quả vị dành cho những hành giả đã chế ngự được bản ngã mình, (4) Arhat – the path of the holy and worthy Arhat, who is not only free from the necessity of reincarnation, but has capacitated himself to enjoy perfect wisdom, boundless pity for the ignorant and suffering , and measureless love for all beings.

190. Q. Does popular Buddhism contain nothing but what is true, and in accord with science ?

A. Like every other religion that has existed many centuries, it certainly now contains untruth mingled with truth; even gold is found mixed with dross. The poetical imagination, the zeal, or the lingering superstition of Buddhist devotees have, in various ages, and in various lands, caused the noble principles of the Buddha’s moral doctrines to be coupled more or less with what might be removed to advantage. 191. Q. When such perversions are discovered, what should be the true Buddhist’s earnest desire ?

A. The true Buddhist should be ever ready and anxious to see the false purged away from the true, and to assist, if he can. Three great Councils of the Sangha were held for the express purpose of purging the body of Teachings from all corrupt inter-polations.

192. Q. When ?

A. The first, at Sattapanni cave, just after the death of the Buddha; the second at Valukarama, in Vaisali; the third at Asokarama Vihara, at Pataliputra, 235 years after Buddha’s decease.

và họ không còn sanh trở lại (Bất Lai) thế giới này; và 4) Tứ quả A La Hán (Arhat) - quả vị Thánh của bậc A La Hán, là vị không những chỉ thoát khỏi sự luân hồi mà còn đạt tới trí tuệ hoàn toàn, với tình thương bao la những kẻ còn mê lầm và khổ đau, cũng như có lòng từ bi đối với tất cả chúng sanh. 190. Hỏi : Phải chăng Phật giáo bao hàm không có điều gì khác hơn là chân lý và nó phù hợp với khoa học ? Đáp : Như mọi tôn giáo khác đã tồn tại qua nhiều thế kỷ, Phật giáo ngày nay chắc chắn bao gồm những điều pha trộn sự thật và không thật; cũng như vàng tìm thấy lẫn lộn với chất bẩn dơ. Óc tưởng tượng đầy thi vị, lòng nhiệt thành, sự mê tín còn sót lại của các tín đồ Phật giáo qua nhiều thời đại và tại những quốc gia khác nhau, khiến cho các lời dạy cao siêu về giáo thuyết đạo đức của Đức Phật đã bị pha lẫn ít nhiều những điều ngày nay có thể không còn lợi ích nữa.

191. Hỏi : Khi biết những suy đồi đó, khát vọng thành tâm nhất của người Phật tử chân chính như thế nào ?

Đáp : Người Phật tử thuần thành sẵn sàng và nóng lòng muốn thấy sự sai lầm đó cần được thanh lọc khỏi giáo lý chân chính và nếu có thể, họ sẽ giúp (để làm việc ấy). Ba kỳ đại Hội Nghị của Tăng Già (Sangha) đã được tổ chức nhằm mục đích để thanh lọc khẩn cấp những điều thêm vào sai lầm khỏi Giáo Lý chân chính (của Đức Phật). 192. Hỏi : Khi nào ?

Đáp : Lần đầu tiên tại hang Thất Diệp (Sattapanni) ngay sau khi Đức Phật nhập Niết Bàn; lần thứ hai tại Va-lu-ca-ra-ma (Valukarama) ở Tỳ Xá Li (Vaisali); và lần thứ ba tại Chùa A-xô-ca-ra-ma (Asokarama Vihara) ở Hoa Thị Thành (Pataliputra), 235 năm sau khi Đức Phật diệt độ. 193. Q. In what discourse does the Buddha himself warn us to expect this perversion of the true Doctrine ?

A. In the Sanyutta Nikaya.

194. Q. Are there any dogmas in Buddhism, which we are required to accept on faith ?

A. No; we are earnestly enjoined to accept nothing whatever on faith; whether it be written in books, handed down from our ancestors, or taught by the sages.

195. Q. Did he himself really teach that noble rule ?

A. Yes. The Buddha has said that we must not believe in a thing said merely because it is said; nor in traditions because they have been handed down from antiquity; nor rumours, as such; nor writings by sages, merely because sages wrote them; nor fancies that we may suspect to have been inspired in us by a Deva (that is, in presumed spiritual inspiration); nor from inferences drawn from some haphazard assumption we may have made; nor because of what seems analogical necessity; nor on the mere authority of our own teachers or masters.

196. Q. When, then, must we believe ? A. We are to believe when the writing doctrine or saying is corroborated by our own reason and consciousness.

“For this”, says he in concluding “I taught you not to believe merely because you have heard, but when you believed of your own consciousness, then to act accordingly and 193. Hỏi : Trong bài kinh nào Đức Phật đã cảnh cáo chúng ta về sự suy đồi sẽ xảy ra cho giáo pháp chân chính của

Ngài?

Đáp : Kinh Tạp A Hàm (Samyutta Nikãya).

194. Hỏi : Trong Phật giáo có bất cứ giáo điều nào bắt buộc chúng ta tin theo không ? Đáp : Kkông; chúng ta không bị ép buộc phải tin vào bất cứ giáo lý nào dù nó được ghi chép trong kinh điển, do tổ tiên chúng ta truyền lại hoặc được giảng dạy bởi các bậc thánh hiền.

195. Hỏi : Đức Phật có thuyết giảng giáo lý cao siêu đó không ?

Đáp : Có. Đức Phật dạy rằng chúng ta chớ vội tin một điều gì dù đó là điều được thiên hạ nói đến; chớ vội tin vào những tập quán vì chúng được truyền lại từ ngàn xưa; chớ vội tin lời đồn đãi, đừng tin vào kinh sách do các Thánh Hiền viết ra; không nên chấp nhận điều gì vì nghĩ rằng đó là điều do Thần Linh (Deva) đã truyền cho chúng ta (tỷ như xem sự linh cảm tinh thần đó là đúng); đừng nên tin một luận đề nào mà chúng ta suy ra từ sự phỏng định tình cờ; cũng đừng vội tin vào điều gì lấy sự giống nhau làm tiêu chuẩn (Analogical); và chớ vội tin vào oai quyền nơi các giáo sư hay giáo sĩ của chúng ta.

196. Hỏi : Vậy lúc nào chúng ta mới nên tin?

Đáp : Chúng ta chỉ tin tưởng khi giáo lý hay những lời dạy đó được kiểm chứng bằng lý trí và sự hiểu biết của mình. Vì thế, Đức Phật khuyên tiếp rằng ”Như Lai dạy các con không nên tin chỉ vì các con đã nghe, nhưng khi các con đã tin tưởng qua sự nhận thức của mình, thì nên tinh tấn thực abundantly”. (See the Kalama Sutta of the Anguttara Nikaya, and the Maha Pari Nirvana Sutta).

197. Q. What does the Buddha call himself?

A. He says that he and the other Buddhas are only “preachers” of truth who point out the way: we ourselves must make the effort.

198. Q. Where is this said ?

A. In the Dhammapada, Chapter xx.

199. Q. Does Buddhism countenance hypocrisy?

A. The Dhammapada says: “Like a beautiful flower full of colour without scent, the fine words of him who does not act accordingly are fruitless”.

200. Q. Does Buddhism teach us to return evil for evil ?

A. In the Dhammapada the Buddha said: “If a man foolishly does me wrong, I will return to him the protection of my ungrudging love; the more evil comes from him, the more good shall go from me”. This is the path followed by the Arhat (1) . To return evil for evil is positively forbidden in Buddhism.

hành theo” (Xem kinh Kalama trong Tăng Nhất A Hàm và kinh Bát Đại Niết Bàn).

197. Hỏi : Đức Phật bảo nên xem Ngài như thế nào ?

Đáp: Đức Phật dạy rằng Ngài và các Đức Phật khác chỉ là những “vị thuyết giảng” chân lý, chỉ bày ra con đường:

còn tự chúng ta phải nỗ lực tu tập.

198. Hỏi : Đức Phật dạy điều này ở đâu ?

Đáp : Trong kinh Pháp Cú (Dhammapada), chương 20.

199. Hỏi : Phật giáo có khuyến khích hành động đạo đức giả hay không ?

Đáp : Kinh Pháp Cú dạy: “Như chiếc hoa tươi đẹp chỉ phô trương màu sắc mà chẳng có hương thơm; những người chỉ biết nói điều lành mà không làm điều lành chẳng đem lại lợi ích gì”.

200. Hỏi : Đức Phật có dạy chúng ta nên lấy oán báo oán không ?

Đáp : Trong kinh Pháp Cú, Đức Phật dạy: “Kẻ ác làm hại ta, ta sẽ đáp trả y bằng lòng từ bi không oán hận; người đó càng thù hận ta, ta càng có tâm từ với họ”. Đây là con đường mà bậc A La Hán (Arhat)(1) đã theo. Dùng oán để trả oán là điều Phật giáo hoàn toàn ngăn cấm.

------------------------------------ Samathayanika and Sukka Vipassaka. The former have destroyed their

201. Q. Does it encourage cruelty ?

A. No, indeed. In the Five Precepts and in many of his discourses, the Buddha teaches us to be merciful to all beings, to try and make them happy, to love them all, to abstain from taking life, or consenting to it, or encouraging its being done.

------------------------------------ passions, and fully developed their intellectual capacity or mystical insight; the latter have equally conquered passion, but not acquired the superior mental powers.

The former can work phenomena, the latter cannot. The Arhat of the former class, when fully developed, is no longer a prey to the delusions of the senses, nor the slave of passion or mortal frailty. He penetrates to the root of whatsoever subject his mind is applied to without following the slow processes of reasoning. His self-conquest is complete; and in place of the emotion and desire which vex and enthrall the ordinary man, he is lifted up into a condition which is best expressed in the term

“Nirvanic”. There is in Ceylon a popular misconception that the attainment of Arhatship is now impossible; that the Buddha had himself prophesied that the power would die out in one millennium after his death. This rumour – and the similar one that is everywhere heard in India, viz., that this being the dark cycle of the Kali Yuga, the practice of Yoga Vidya, or sublime spiritual science, is impossible – I ascribe to the ingenuity of those who should be as pure and (to use a non-Buddhistic but very convenient term) psychically wise as were their predecessors, but are not, and who therefore seek an excuse! The Buddha taught quite the contrary idea. In the Digha Nikaya he said: “Hear, Subbhadra! The world will never be without Arhats if the ascetics (Bhikkhus) in my congregation well and truly keep my precepts.” (Imeccha Subhaddabhikkhu samma vihareyyum asunno loko Arahantehiassa). 201. Hỏi : Phật giáo có khuyến khích những hành động tàn ác không ?

Đáp : Đúng là không. Trong năm giới cấm và nhiều bài kinh khác, Đức Phật dạy chúng ta nên có lòng thương đối với mọi người, cố gắng mang lại hạnh phúc cho họ, nên có tâm từ bi với tất cả, đừng bao giờ sát hại, sanh tâm tùy hỷ, hay khuyến khích sự sát hại.

triển được năng lực tinh thần hay trí tuệ huyền bí; hạng sau tuy đã chế ngự được lòng tham dục, nhưng chưa có thể chứng đắc thần thông.

Các vị thứ nhất có thể thực hiện phép lạ (thần thông), nhưng vị thứ hai không làm được. Đức A La Hán của hạng trước, khi trí tuệ phát triển đầy đủ (toàn giác), không còn là nạn nhân cho sự lừa dối của các giác quan, hay nô lệ cho lòng ái dục, và phạm trọng tội nữa. Vị nầy thấu triệt nguồn gốc của bất cứ vấn đề nào tâm họ nghĩ tới mà không theo tiến triển chậm chạp của sự suy luận. Ngài hoàn toàn chế ngự được tâm mình, và thay vì tình cảm cũng như dục vọng làm khuấy động và mê hoặc ở một người thường. Ngài vượt thoát tiến lên tình trạng mà diễn đạt theo thuật ngữ thích hợp nhất gọi là “Niết Bàn” (Nirvanic).

Tại Tích Lan có quan niệm phổ biến sai lầm cho rằng ngày nay không ai có thể tu chứng A La Hán (Arhatship), và chính Đức Phật đã tiên đoán là khả năng chứng quả đó sẽ tiêu diệt khoảng 1.000 năm, sau khi Ngài nhập diệt. Tin đồn trên và sự việc tưong tự cũng được nghe người ta nói tới khắp nơi tại Ấn Độ, là vào thời kỳ mạt pháp này, sự tu theo pháp môn Du Già (Yoga Vidya), hay môn học tinh thần cao siêu cũng không thể thực hiện được. Tôi cho là vì tài trí của những người đáng lý phải giữ thanh tịnh và nội tâm sáng suốt (nói theo từ ngữ thông dụng không Phật giáo) như các bậc tiền bối của họ; nhưng vì không đạt được quả vị siêu phàm đó, nên họ đã tìm cách tự bào chữa. Đức Phật dạy ý kiến hoàn toàn trái lại. Trong Trường Bộ Kinh (Digha Nikaya)

Ngài bảo: “Hãy lắng nghe, này Tu Bạt Đà La (Subbhadra), thế gian sẽ không bao giờ hết các vị A La Hán nếu trong giáo hội (đoàn thể Tăng Già) của Như Lai còn những nhà tu khổ hạnh (Tỳ kheo) chân thành lãnh thọ và nghiêm trì giới luật”. 202. Q. In which discourse is this stated ?

A. The Dhammika Sutta says: “Let him (the householder) not destroy, or cause to be destroyed, any life at all or sanction the act of those who do so. Let him refrain from even hurting any creature” (1)

203. Q. Does it approve of drunkenness ?

A. In his Dhammika Sutta we are warned against drinking liquors, causing others to drink, or sanctioning the acts of those who drink. (2)

204. Q. To what are we told that drunkenness leads ?

A. To demerit, crime, insanity and ignorance – which is the chief cause of rebirth.

205. Q. What does Buddhism teach about marriage ? A. Absolute chastity being a condition of full spiritual development, is most highly commended; but a marriage to one wife and fidelity to her is recognised as a kind of chastity.

Polygamy was censured by the Buddha as involving ignorance and promoting lust.

------------------------------- 202. Hỏi : Điều ấy được ghi chép trong bài kinh nào ?

Đáp : Kinh Đam-mi-ca (Dhammika) dạy: “Hãy khuyên vị gia chủ chớ có sát hại, hoặc gây nên sự sát hại bất cứ mạng sống nào, hay khuyến khích người khác làm như thế. Hãy bảo y giữ gìn không giết hại bất cứ chúng sanh nào” (1).

203. Hỏi: Phật giáo có tán đồng việc uống rượu không ?

Đáp : Trong kinh Dhammika, Đức Phật dạy chúng ta không nên uống, gây ra sự uống rượu cho kẻ khác, hoặc khuyến khích hành động của người uống rượu (2).

204. Hỏi : Đức Phật cho chúng ta biết sự uống rượu sẽ dẫn đến kết quả gì ?

Đáp : Những điều xấu ác tội lỗi, điên loạn và vô minh

– là nguyên nhân chính của luân hồi sanh tử.

205. Hỏi : Phật giáo dạy thế nào về hôn nhân ?

Đáp : Tuyệt đối không dâm dục là điều kiện cho sự phát triển tâm linh (tu tập) toàn diện, được Đức Phật tán dương nhiều nhất; nhưng lập gia đình với một vợ và chung thủy với cô ta, là thực hành đức tánh không tà hạnh. Đức Phật chỉ trích chế độ đa thê như hành động vô minh và tăng trưởng lòng tham dục.

(trí óc) đần độn, cuối cùng đưa tới nghiện rượu. 206. Q. In what discourse ?

A. The Anguttara Nikàya, Chapter iv, 55.

207. Q. What does it teach as to the duty of parents to children ?

A. They should restrain them from vice; train them in virtue; have them taught arts and sciences; provide them with suitable wives and husbands, and give them their inheritance.

208. Q. What is the duty of children ? A. To support their parents when old or needy;

perform family duties incumbent on them; guard their property; make themselves worthy to be their heirs, and when they are gone, honour their memory.

209. Q. What of pupils to the teacher ? A. To show him respect; minister to him; obey him;

supply his wants; attend to his instruction.

210. Q. What of husband to wife ? A. To cherish her; treat her with respect and kindness;

be faithful to her; cause her to be honoured by other; provide her with suitable ornaments and clothes.

211. Q. What of the wife to her husband ? A. To show affection to him; order her household aright; be hospitable to guests, be chaste; be thrifty; show skill and diligence in all things. 206. Hỏi : Trong bài kinh nào ?

Đáp: Tăng Nhất A Hàm (Anguttara Nikãya), Chương