Phật Giáo Vấn Đáp

Nguyên Tác: HENRY STEEL OLCOTT

Người Dịch: H. T. THÍCH TRÍ CHƠN

THE BUDDHIST

CATECHISM

VẤN ĐÁP

LỜI GIỚI THIỆU

Phật Pháp được trường tồn và phát triển không ngừng, phần lớn đều do sự hy sinh hoằng pháp của các bậc chân tu thạc học từ thế hệ này tiếp nối thế hệ khác. Mạng mạch của đạo pháp hưng thạnh hay suy vi đều tùy thuộc vào sự nghiệp hoằng pháp. Chúng ta hãy nhìn sâu vào đời sống của Đức Phật, Ngài đã hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp hoằng pháp lợi sanh, đó là bằng chứng hùng hồn và chắc thật nhất.

Đặc biệt, trong bối cảnh của người Việt tỵ nạn ly hương, theo đó, hướng đi của đạo pháp cho một tương lai sáng sủa, thì việc hoằng pháp phải được đặt lên hàng đầu, trên một căn bản vững chắc và rộng rãi về lâu về dài. Nhưng sự hoằng pháp ở hải ngoại này không phải đơn thuần như khi còn ở quê nhà “một dân tộc Việt, một ngôn ngữ Việt” là đủ. Sức sống của đạo pháp ở hải ngoại không thể nào chỉ bằng vào những ngôi chùa tạm bợ, những người thờ ơ đối với trách nhiệm hoằng pháp. Để khỏi mất gốc, mất nguồn về niềm tin truyền thống dân tộc, điều quan trọng trong sự nghiệp hoằng pháp hiện nay là phải làm sao đáp ứng nhu cầu thông hiểu Phật pháp của tuổi trẻ Việt Nam không thành thạo tiếng Việt nói riêng; nói chung là cho cả những người muốn nghiên cứu giáo lý đức Phật bằng Anh ngữ. Từ nhận định đó, kinh sách Phật giáo song ngữ Việt-Anh là điều cấp thiết trước mắt cho việc duy trì và phát triển Phật giáo cùng văn hóa đạo đức dân tộc ở hải ngoại hiện tại và tương lai.

Phật Học Viện Quốc Tế ngay từ buổi đầu mới thành lập đã đặt vấn đề hoằng pháp và đào tạo Tăng tài lên hàng đầu.

Viện đã kiên nhẫn khắc phục mọi khó khăn, quyết tâm tái bản những kinh sách Phật giáo giá trị và đồng thời cũng đã trù liệu cụ thể kế hoạch thực hiện những kinh sách Phật giáo song ngữ Việt-Anh để đáp ứng nhu cầu thanh thiếu niên học Phật. Tuy chưa mãn nguyện, nhưng điều này quý vị cũng đã thấy rải rác trong các thư mục sách báo của Phật Học Viện.

Sự trở ngại khó khăn trong công cuộc hoằng pháp của Phật Học Viện, ngoài vấn đề tài chánh và nhân sự ra, kinh sách song ngữ là một trong những vấn đề khó thực hiện nhất. Điều này có lúc tưởng chừng như bế tắc. Thì hôm nay, Viện chúng tôi hân hạnh trao tác phẩm “Phật Giáo Vấn Đáp” (The Buddhist Catechism) của học giả H.S. Olcott là dịch phẩm song ngữ giá trị đầu tiên này đến quý vị.

Tác phẩm “The Buddist Catechism” là một tác phẩm giá trị đã được dịch ra nhiều thứ tiếng các nước trên thế giới, nhưng được dịch ra tiếng Việt thì đây chỉ mới là lần đầu tiên do Thượng Tọa Tiến Sĩ Thích Trí Chơn thực hiện.

Giá trị của tác phẩm không những chỉ về nhân cách của tác giả, mà bởi nội dung của nó rất là quảng bác và hàm súc;

có khả năng kết thúc được những thắc mắc căn bản về Phật giáo, và dẫn đạo cho những ai muốn tiến bước trên đường quang lộ tìm chân lý. Tôi tin tưởng rằng, sau khi đọc chính bản Anh ngữ hoặc dịch bản Việt ngữ, độc giả sẽ vơi nhẹ đi những băn khoăn thắc mắc đã chất chứa từ lâu trong óc não trên đường tìm đến đạo Phật.

Dịch giả, Thượng Tọa Thích Trí Chơn vốn ấu niên xuất gia, đã du học ở Ấn Độ mười hai năm, đỗ bằng tiến sĩ Triết học Phật giáo, với kiến thức thông bác Phật điển; với sự kiên tâm âm thầm nghiên cứu, dịch thuật công phu, với lời văn trong sáng gọn đủ, hy vọng độc giả sẽ cảm thấy tinh thần phấn khởi, tâm thức khai thông khi đọc dịch phẩm giá trị này.

Nơi đây, tôi xin chân thành tán thán công đức của dịch giả và thành tâm khấn nguyện cùng mọi người chân chánh phát Bồ đề tâm noi theo gương đức Phật, hướng khả năng mình cho sự nghiệp hoằng pháp lợi sanh, ngõ hầu mình và người được an lành lợi lạc trên bước đường tiến đến giác ngộ giải thoát.

Hoa Kỳ, Vu Lan Đinh Mão 1987

THÍCH ĐỨC NIỆM

LỜI NGƯỜI DỊCH

Nhằm đáp ứng nhu cầu của số đông độc giả Phật tử Việt Nam tại hải ngoại đang cần có tài liệu trau giồi Phật Pháp bằng tiếng Anh để dùng nói chuyện, hay có thể trình bày tóm lược về giáo lý đạo Phật với người ngoại quốc cũng như giúp các học sinh, sinh viên Phật tử đang theo học ở các trường trung, đại học tại Hoa Kỳ thông hiểu một số danh từ Phật học Anh ngữ chuyên môn để có thể soạn viết những bài luận văn, thuyết trình ngắn (papers) hoặc diễn đạt, trao đổi ý tưởng về Phật giáo với các bạn bè ngoại quốc và giáo sư Mỹ trong lớp, chúng tôi đã không ngại tài trí thô thiển cố gắng soạn dịch cuốn “Phật Giáo Vấn Đáp” (The Buddhist Catechism) sau đây để cống hiến chư Phật tử gần xa.

Tác phẩm do Phật tử người Hoa Kỳ, đại tá kiêm học giả H.S.Olcott (1832-1907) biên soạn, tham cứu từ 15,000 trang kinh điển Phật giáo, gồm có tất cả 383 câu hỏi và trả lời tóm lược về mọi yếu điểm của Phật giáo từ cuộc đời Đức Phật, giáo lý, sinh hoạt chư Tăng, đến lịch sử truyền bá cùng sự tương quan giữa Phật giáo và khoa học v.v… Mặc dù nơi bản chính Anh văn ghi 383 câu hỏi nhưng thật sự chỉ có 381 câu, vì thiếu hai (2) câu số 104 và 105. Và, để quý độc giả tiện đối chiếu với nguyên tác, nơi bản dịch, chúng tôi vẫn ghi đủ số 383 câu hỏi như nguyên bản tiếng Anh. Cuốn “The Buddhist Catechism” xuất bản lần đầu tiên năm 1881 tại Adyar (Ấn độ) và bản tiếng Anh được tái bản lần thứ 33 ( năm 1897); thứ 36 (1903); thứ 40 (1905); thứ 42 (1908); và lần thứ 44 (1915).

Từ đó (1915) đến nay, tác phẩm này đã được các nhà xuất bản, hội đoàn Phật giáo tại Hoa Kỳ và những quốc gia khác cho in lại nhiều lần nhằm mục đích truyền bá giáo lý của đức Phật đến người Tây Phương khắp nơi trên thế giới. Cuốn sách cũng đã được dịch ra ít nhất 20 ngôn ngữ của các nước Á và Âu Châu như Ấn Độ, Tích Lan, Pháp, Đức, Nga, Ý Đại Lợi và Tây Ban Nha v.v… Hơn nữa, tác phẩm trên không những khoảng 90 năm trước đây (1897) mà ngay cả hiện nay, nó vẫn còn được dùng làm tài liệu căn bản để dạy Phật Pháp bằng Anh văn cho đa số học sinh, sinh viên và chư Tăng tại hàng trăm trường trung, đại học Phật giáo cũng như các chùa, Phật học viện ở Tích Lan, Ấn Độ, Mã Lai, Tân Gia Ba, và nhiều quốc gia Á Châu khác.

Vì nhận thấy lợi ích thiết thực như thế, nên lần đầu tiên, chúng tôi cố gắng dịch tập sách này ra tiếng Việt, mong đóng góp phần nhỏ vào kho tàng văn hóa Phật giáo Việt Nam tại hải ngoại; cũng như để giúp cho các Phật tử, nhất là giới trẻ thanh, thiếu niên Việt Nam tại Hoa Kỳ, cùng các quốc gia Úc và Âu Châu có thêm tài liệu Phật Giáo bằng song ngữ Anh- Việt để tiện bề nghiên cứu. Chúng tôi dịch xong cuốn sách từ mùa hè năm 1986, nhưng vì thiếu nhân duyên nên đến nay, nó mới được in ra để gởi đến quý vị. Chúng tôi cũng xin thưa, ngạn ngữ Pháp có câu: ”Dịch là phản bội” (Traduire c’est trahir), nhất là dịch sách Phật giáo, chứa đựng triết lý thâm sâu lại đầy dẫy những thuật ngữ tiếng Pali và Sanskrit (Phạn) khó hiểu; cho nên, mặc dù đã hết sức tra cứu trong hoàn cảnh thiếu thốn tự điển về danh từ Phật học bằng tiếng Việt-Pali-Sanskrit như hiện nay tại hải ngoại, chúng tôi chắc chắn sẽ không tránh khỏi có những lỗi lầm, sơ sót.

Chúng tôi mong dịch làm sao vừa sát nghĩa câu văn của nguyên bản, vừa lột hết ý của tác giả được chừng nào hay chừng ấy, để quý độc giả khi đọc không thấy đó là bản dịch.

Có những trường hợp, vì muốn được rõ nghĩa, nên chúng tôi đã phải thêm vào sau câu văn dịch vài chữ đặt trong hai dấu ngoặc. Hầu hết các danh từ Phật giáo về triết lý, nhân hoặc địa danh tiếng Pali và Sanskrit (Phạn), chúng tôi đều dịch ra Việt ngữ, và có ghi kèm sau cả những tiếng Pali, Sanskrit đó để giúp quý độc giả tiện bề tra cứu.

Riêng bản Phụ Lục (Appendix) phần sau cuốn sách này, chúng tôi chỉ dịch “Mười bốn (14) điều Tin Tưởng Căn Bản của Phật Giáo” ở trên mà thôi; còn đoạn dưới liệt kê danh tánh của quý Chư Tăng, Phật tử đại diện những phái đoàn các nuớc đến tham dự đại hội Phật giáo tổ chức tại Adyar, Madras (Ấn độ) vào tháng 01 năm 1891, (trang 92, 93, và 94), chúng tôi đã không dịch vì nhận thấy không mấy cần thiết.

Tiện đây, chúng tôi xin chân thành cám ơn Thượng Tọa Thích Đức Niệm, Giám Đốc Phật Học Viện Quốc Tế đã hết lòng khích lệ, góp nhiều ý kiến bổ ích, và nhất là giúp đỡ chúng tôi phương tiện để ấn hành dịch phẩm này.

Sau cùng, chúng tôi kính mong quý chư tôn, thiền đúc;

pháp hữu ân nhân cùng các bậc cao minh thức giả sẽ vui lòng bổ chính cho những sai lầm, thiếu sót, nếu có; để nhờ đó, sau này cuốn sách sẽ được hoàn chỉnh, đầy đủ hơn trong kỳ tái bản.

HENRY STEEL OLCOTT

Hoa Kỳ, mùa Vu Lan 2531 (1987)

THÍCH TRÍ CHƠN

SƠ LƯỢC TIỂU SỬ CỦA TÁC GIẢ

HENRY STEEL OLCOTT

H.S. Olcott sinh ngày 02-08-1832 tại quận Orange, tiểu bang New Jersey ( Hoa Kỳ). Là một học giả Phật giáo uyên thâm và ký giả tài ba, ông từng phục vụ với chức Đại tá trong quân lực Hoa Kỳ. Năm 1875, ông gặp bà H.P. Blavatsky (1831-1891) một Phật tử người Nga tại nông trại anh em ông Eddy ở Chittenden (New York). Đây là cuộc hội ngộ lịch sử vì từ đó, dưới sự hướng dẫn của bà Blavatsky, đại tá Olcott đã hiểu biết Phật giáo. Cũng trong năm 1875, cả hai người hợp tác thành lập Hội Thông Thiên Học (Theosophical Society)

tại New York.

Nhằm mục đích chấn hưng chánh pháp đang suy đồi tại Tích Lan gây nên bởi chính sách ngược đãi Phật giáo của các chính quyền thực dân Thiên Chúa Giáo Bồ Đào Nha (1505- 1658), Hòa Lan (1658-1796) và Anh Quốc (1796-1947)

trong suốt gần 4 thế kỷ; ngày 17-05-1880 bà Blavatsky cùng đại tá Olcott đến Galle, một hải cảng miền Tây nam Tích Lan, với sự tiếp đón nồng nhiệt của hàng ngàn dân chúng địa phương. Tuần sau, sáng ngày 25-05-1880, cả hai đã phát nguyện đi theo con đường giác ngộ của Đức Phật, và xin thọ trì tam quy ngũ giới với Thượng Tọa Bulatgama tại chùa Wijayananda. Buổi lễ đã gây xúc động cho hàng ngàn chư Tăng và Phật tử hiện diện, vì đây là lần đầu tiên trong lịch sử, lễ quy y cho người Phật tử Âu Mỹ (da trắng) được tổ chức tại

Tích Lan.

Vào lúc ấy, Olcott trình bày ý kiến cho cấp lãnh đạo Phật giáo Tích Lan biết rằng muốn chấn hưng, phát huy chánh pháp tại xứ này để chống lại những hoạt động đàn áp, kỳ thị của chính quyền và các tổ chức Thiên Chúa giáo, việc trước tiên cần làm là nên mở các trường Phật giáo dùng Anh

Văn làm chuyển ngữ, để dạy dỗ cho các trẻ em Tích Lan. Với sự ủng hộ đắc lực của giáo hội Tăng già và nhiều cư sĩ Phật tử lãnh đạo, ngày 17-06-1880, ông đứng ra thành lập đầu tiên hội Phật giáo Thông Thiên Học (The Buddhist Theosophical Society) và sau này hội đã phát triển xây dựng được 7 chi nhánh khắp nơi trong nước. Mục đích chính của hội nhằm kết hợp các công nhân Phật tử không phân biệt giai cấp hay chức vị, thành một khối thống nhất để góp phần tích cực trong việc thiết lập các trường học Phật giáo và giúp đỡ hàng dân chúng

Phật tử nghèo địa phương.

Khi Olcott mới đến Tích Lan, khắp toàn quốc không có một trường học Phật giáo nào dạy tiếng Anh nhận được sự tài trợ của chính phủ. Trong khi đó, các đoàn truyền giáo Thiên Chúa gồm cả Giáo hội La Mã, với sự giúp đỡ của chính quyền, họ xây dựng được tất cả 800 trường học. Để ngăn chận không cho Phật giáo thiết lập cơ sở giáo dục, giới hữu trách bấy giờ đã ban hành nhiều luật lệ khắt khe như muốn mở trường phải có giấy phép của vị thống đốc (Governor)

chính quyền Anh cấp và “không trường nào hội đủ điều kiện nhận sự giúp đỡ của chính phủ, trừ phi trường đó mỗi ngày vào giờ đầu có giảng dạy Kinh Thánh” (No school was eligible for grants of aid from the government unless it devoted the first hour of the day to the teaching of the Bible).

Vào những năm 1880 và 1882, Olcott cùng với thanh niên David Hewanitarne (sau này là cố Đại Đức Angarika Dharmapala: 1864-1933) làm thông dịch, đã dùng xe bò hoặc đi bộ từ làng này qua làng kia khắp thôn quê để thuyết giảng kêu gọi mọi người quay về theo giáo lý của đức Phật; và cổ động quần chúng đóng góp gây quỹ kiến thiết các trường học Phật giáo. Do nỗ lực này của ông, hội Phật giáo Thông Thiên Học nói trên, năm 1897 đã thành lập được 25 trường nam, 11 trường nữ và 10 trường nam lẫn nữ. Đến năm 1903, Hội xây dựng được 174 trường với khoảng 30,000 học sinh, và năm 1940 khắp toàn quốc số các trường tăng lên tới 429 trong đó có 12 trường Trung Học. Hiện nay các trường này đều do chính phủ kiểm soát và tài trợ.

Không những chỉ có ở Tích Lan mà đại tá Olcott còn vận động hô hào thành lập các trường học Phật giáo tại nhiều quốc gia khác như Nhật Bản, Thái Lan, Miến Điện và Ấn Độ.

Ngoài ra, để giúp Giáo hội Phật giáo Tích Lan có nơi diễn đàn nói lên tiếng nói của mình trong cộng đồng Phật tử, nhất là đối với dư luận quần chúng khi bị chính quyền Thiên Chúa đàn áp, Olcott đã khuyến khích hội Phật giáo Thông Thiên Học vào tháng 12 năm 1880 cho ra tờ “Sarasavi Sandarasa” mà về sau nó biến thành tạp chí tiếng Anh “The Buddhists” (Phật tử) do Hội “Thanh niên Phật giáo” (Young Men’s Buddhist Association) xuất bản hàng tháng và hiện nay vẫn còn tiếp tục.

Giữa lúc mọi người Châu Âu sống hoàn toàn cách biệt với dân bản xứ, đạo hữu Olcott đứng trong hàng ngũ của đại đa số chư Tăng và quần chúng Phật tử Tích Lan bị đàn áp, ông sang Anh quốc đại diện cho họ, nhiều lần tranh đấu để giành lại quyền lợi cho Phật giáo tại xứ này. Kết quả là năm 1885, lần đầu tiên ngày lễ Phật Đản Rằm tháng 04 – Vesak ( khoảng tháng 05 dương lịch) được chính quyền thực dân Anh công nhận như ngày lễ công cộng (public day) mà trước kia điều này chỉ đặc ân dành cho các ngày lễ của Thiên Chúa

Giáo. Năm 1889, cùng với Thượng Tọa H. Sumangala (Tích Lan), đại tá Olcott phỏng theo 6 màu hào quang của đức Phật (xanh, vàng, đỏ, trắng, da cam và màu tổng hợp của 5 màu vừa kể) đã phát họa mẫu cờ Phật giáo mà ý nghĩa theo lời ông phát biểu “Nó có thể được tất cả các nước Phật giáo chấp nhận như một biểu tượng quốc tế cho tín ngưỡng của họ, giống như cây thánh giá đối với những tín đồ đạo Thiên Chúa” (The flag which could be adopted by all Buddhist nations as the Universal symbol of their faith, thus serving the same purpose as the cross does for all Christians). Lá cờ này đã được treo lần đầu tiên ở các chùa Tích Lan, vào dịp lễ Phật đản năm đó (1889) và 61 năm sau, nó được chính thức công nhận làm cờ Phật giáo thế giới tại đại hội Phật giáo Quốc Tế tổ chức họp ở Colombo (thủ đô Tích Lan) năm 1950. Hiện nay lá cờ được gần 80 quốc gia sử dụng trong các ngày lễ Phật giáo trên toàn thế giới.

Đại tá Olcott cũng góp phần vào công cuộc phát triển chấn hưng Phật giáo tại nhiều nước Âu và Á châu khác. Năm 1885, đại tá đầu tiên sang thăm, thuyết giảng nhiều nơi công cộng tại Miến Điện (Burma); và trước khi rời xứ này, ông đã thành lập ở Ngưỡng Quang (Rangoon) 3 chi nhánh của Hội Thông Thiên Học cho 3 đoàn thể Phật giáo, Ấn Độ giáo và người Châu Âu. Ông cũng đã 2 lần sang viếng thăm Nhật Bản. Lần đầu năm 1888, ông đi khắp nơi thuyết trình ít nhất 70 bài giảng tại các chùa, trung tâm, hội đoàn Phật giáo Nhật trong vòng 3 tháng với tổng số khoảng 187,000 người đến dự thính. Lần thứ 2, ông thực hiện được một công tác quan trọng là đã mang lại sự hòa hợp, đoàn kết giữa các tông phái Phật giáo của Đại Thừa (Bắc tông) Nhật Bản, Đại Hàn (Korea), Trung Hoa, Tây tạng v.v…với Tiểu Thừa (Nam tông) Ấn Độ, Tích Lan, Miến Điện, Thái Lan và Lào quốc (Laos)v.v... bằng cách dẫn chứng, nêu lên những giáo lý căn bản tương đồng giữa các tông phái Phật giáo nói trên.

Năm 1886, ông thành lập tại thị trấn Adyar, tiểu bang Tamil Nadu (miền Nam Ấn) một thư viện lớn, nơi hiện lưu giữ nhiều kinh sách giá trị về Phật giáo và các tôn giáo khác trong đó có khoảng 17,584 tác phẩm chép bằng tay trên lá bối. Ngày nay, đa số học giả Ấn Độ và Tây Phương thường đến đây để sưu tập những tài liệu rất hiếm về các tôn giáo lớn trên thế giới. Đại tá Olcott mất tại Adyar (Ấn độ) ngày 17-02- 1907, để lại các tác phẩm: 1. The Buddhist Catechism (Phật Giáo Vấn Đáp), xuất bản đầu tiên năm 1881;

2. Old Diary Leaves (Những trang nhật ký cũ) gồm 6 tập (1928-1935).

TÀI LIỆU THAM KHẢO

THÍCH TRÍ CHƠN

1. “Buddhism in Ceylon”, Its Past and Present by H. R.

Perera, Kandy, Sri Lanka, 1960.

2. ”The Buddhist Revival in the 19th Century” by Olcott Gunasekera in DIAMOND JUBILEE 2462-2522 (All Ceylon Buddhist Congress), Colombo, Sri Lanka.

3. “The Betrayal Of Buddhism”: An abridged Version of the Report of the Buddhist Committee of Inquiry

2499/1956, Colombo, Sri Lanka.

4. “Anagara Dharmapala – His Life and Personality” by

Andrew Scott in THE MAHA BODHI, Vol.75, Nos.

10-11 (1967), Calcutta, India.

5. “Colonel H. Steel Olcott – An American loved by Asians” by Dr. Buddhadassa P. Kirthisinghe in THE MAHA BODHI, Vaisakha Number, Vol. 83, Nos. 4-5

(1975), Calcutta, India.

6. “The Medieval History of Buddhism in Sri Lanka” by N.A. Jayawickrama in BUDDHA MARGA, Vesak Annual, Colombo, Sri Lanka, 1980. CERTIFICATE TO THE FIRST EDITION GIẤY CHỨNG NHẬN LẦN XUẤT BẢN ĐẦU TIÊN

VIDYODAYA COLLEGE, Colombo, 7th July, 1881.

I Hereby certify that I have carefully examined the Sinhalese version of the Catechism prepared by Colonel H. S. Olcott, and that the same is in agreement with the Canon of the Southern Buddhist Church. I recommend the work to teachers in Buddhist schools, and to all others who may wish to impart information to beginners about the essential features of our religion. Đại Học Vidyodaya,

Colombo, ngày 07-07-1881 Tôi chứng nhận rằng, tôi đã duyệt xét kỹ lưỡng bản dịch tiếng Tích Lan (Sinhalese) cuốn sách Phật Giáo Vấn Đáp do Đại tá H.S Olcott biên soạn, và nó phù hợp với kinh điển của giáo lý Phật giáo Nam Tông. Tôi xin giới thiệu tác phẩm đến những giáo sư tại các trường Phật giáo, và với tất cả độc giả nào muốn phổ biến giáo lý đến hạng người mới bắt đầu, những đặc điểm căn bản về tôn giáo của chúng ta.

H. SUMANGALA, High Priest of Sripada and Galle, and Principal of the Vidyodaya Pirivena.

VIDYODAYA COLLEGE, April 7, 1897 I have gone over the thirty third (English) edition of the

Catechism, with the help of interpreters, and confirm my recommendation for its use in Buddhist schools.

H.SUMANGALA

Viện Trưởng Đại Học Vidyodaya, Pirivena.

Đại Học Vidyodaya, Ngày 07-04-1897 Tôi đã duyệt xét ấn bản tiếng Anh lần thứ 33 của cuốn sách Phật Giáo Vấn Đáp, với sự giúp đỡ của các nhà phiên dịch, và xác nhận sự giới thiệu cho việc dùng nó tại các trường Phật giáo.

H. SUMANGALA

H. SUMANGALA

PART I THE LIFE OF THE BUDDHA

PHẦN I ĐỜI SỐNG CỦA ĐỨC PHẬT

1. Question : Of what religion (1) are you ?

Answer : The Buddhist.

2. Q. What is Buddhism ?

A. It is a body of teachings given out by the great personage known as the Buddha.

3. Q. Is “Buddhism” the best name for this teaching ? A. No, that is only a western term: the best name for it is Buddha Dharma.

1. Hỏi : Bạn theo tôn giáo (1) nào ?

Đáp : Phật giáo.

2. Hỏi : Phật giáo là gì ? Đáp : Đó là giáo lý thuyết giảng bởi nhân vật vĩ đại, gọi là Đức Phật.

3. Hỏi : Phải chăng “Phật giáo” là danh xưng đúng nhất để chỉ cho giáo lý này ?

Đáp : Không. Đó là từ ngữ của Tây Phưong, danh từ thích hợp nhất là Phật pháp (Buddha Dharma).

Agama is their vernacular word to express their relation to Buddhism and the BUDDHA. It is pure Sanskrit, and means “approach, or coming”; and as “Buddha” is enlightenment, the compound word by which they indicate Buddhism – Buddhàgama – would be properly rendered as “an approach or coming to enlightenment”, or possibly as a following of the Doctrine of SAKYAMUNI.

The missionaries, finding Agama ready to their hand, adopted it as the equivalent for “religion”; and Christianity is written by them Christianàgama, whereas it should be Christianibandhana, for bandhana is the etymological equivalent for “religion”. The name Vibhajja vadt – one who analyses – is another name given to a Buddhist, and Adbayuràdt is a third. With this explanation, I continue to employ under protest the familiar word when speaking of Buddhistic philosophy, for the convenience of the ordinary reader. Àgama là tiếng bản xứ của người Tích Lan dùng để diễn tả sự tương quan giữa Phật Giáo và Đức Phật. Nó là một danh từ tiếng Phạn (Sanskirt) thuần túy, có nghĩa là “lại gần hay sự đến” còn “Buddha” (Phật) là Giác ngộ, nên danh từ ghép này nhằm chỉ cho Phật Giáo – Buddhàgama được dùng thật sự để diễn tả cái ý tưỏng “Sự lại gần hay đạt tới sự Giác ngộ” hoặc có nghĩa là đi theo Giáo lý của Đức Phật

Thích Ca Mâu Ni (Sakyamuni).

Các nhà truyền giáo tìm thấy có sẵn chữ Àgama đã chấp nhận dùng nó như đồng nghĩa với “tôn giáo”; và đạo Cơ Đốc đã được người Tích Lan viết là Christianàgama, trong khi nó đúng ra viết là Christianibandhana, vì bandhana, theo từ nguyên đồng nghĩa với “tôn giáo”. Từ ngữ Vibhajja Vada, hay ngưòi nghiên cứu – là một danh từ khác dùng để chỉ cho Phật tử, và Adhayuradi là một danh từ thứ ba. Với sự giải thích này, tôi tiếp tục miễn cưõng dùng danh từ quen thuộc khi nói về triết lý Phật giáo cho sự tiện dụng của hàng độc giả bình dân.

4. Q. Would you call a person a Buddhist who had merely been born of Buddhist parents ?

A. Certainly not. A Buddhist is one who not only professes belief in the Buddha as the noblest of Teachers, in the Doctrine preached by Him, and in the Brotherhood of Arhats, but practises His precepts in daily life.

5. Q. What is a male lay Buddhist called ?

A. An Upàsaka.

6. Q. What a female ?

A. An Upàsika.

7. Q. When was this doctrine first preached ?

A.There is some disagreement as to the actual date, but according to the Sinhalese Scriptures it was in the year 2513 of the (present) Kali-Yuga.

8. Q. Give the important dates in the last birth of the

Founder ?

A. He was born under the constellation Visà on a Tuesday in May, in the year 2478 (K.Y); he retired to the jungle in the year 2506; became Buddha in 2513; and passing out of the round of rebirths, entered Paranirvàna in the year 2558, aged eighty years. Each of these events happened on a day of full moon, so all are conjointly celebrated in the great festival of the full moon of the month Wesak (Vaisakha)

corresponding to the month of May. 4. Hỏi : Một ngưòi bạn gọi là Phật tử, phải chăng chỉ vì cha mẹ sinh họ ra là Phật tử? Đáp : Không phải vậy. Phật tử là ngưòi không những chỉ tin tưỏng vào Đức Phật như bậc Thầy cao cả nhất, tin vào giáo lý do Ngài thuyết giảng và giáo đoàn của các Thánh Tăng (Arhats), mà còn phải hành trì giới luật của Đức Phật trong đời sống hằng ngày nữa.

5. Hỏi : Nam Phật tử tại gia gọi là gì ?

Đáp : Ưu Bà Tắc (Upàsaka). 6. Hỏi : Còn nữ Phật tử ?

Đáp : Ưu Bà Di (Upàsikà).

7. Hỏi : Giáo pháp này được thuyết giảng lần đầu tiên vào lúc nào ? Đáp : Có sự bất đồng ý kiến về niên đại chính xác, nhưng theo kinh điển Tích Lan vào năm 2513 của năm Kali

Yuga hiện nay. 8. Hỏi : Hãy cho biết các niên đại trọng yếu trong sự giáng sinh của vị Giáo chủ ?

Đáp : Đức Phật giáng trần dưới chòm sao Visa, vào ngày thứ ba, tháng 5 năm 2478 (Kali Yuga); Ngài vào rừng tu năm 2506; thành Phật năm 2513; và thoát vòng luân hồi nhập Niết Bàn (Paranirvana) năm 2558 vào lúc 80 tuổi. Mỗi biến cố này xảy ra vào ngày trăng tròn, cho nên tất cả đều kết hợp cử hành đại lễ vào ngày trăng tròn của tháng Wesak (Vaisakha) vào khoảng tháng 05 dương lịch. 9. Q. Was the Buddha God ?

A. No, Buddha Dharma teaches no “divine” incarnation. 9. Hỏi : Đức Phật có phải là Thượng Đế không? Đáp : Không. Phật giáo dạy rằng không có sự hóa thân của “thần linh” ?

10. Hỏi : Phải chăng Đức Phật là một con người?

Đáp : Vâng! Nhưng là một người giác ngộ, cao siêu và thánh thiện nhất, đã tự mình tu tập trong vô lượng kiếp vượt hơn các chúng sanh khác, ngoại trừ chư Phật trong quá khứ.

10. Q. Was he a man ?

A. Yes, but the wisest, noblest and most holy being, who had developed himself in the course of countless births far beyond all other beings, the previous BUDDHAS alone excepted.

11. Q. Were there other Buddhas before him ?

A. Yes, as will be explained later on.

12. Q. Was Buddha his name ?

A. No, It is the name of a condition or state of mind, of the mind after it has reached the culmination of development.

13. Q. What is its meaning ?

A. Enlightened, or he who has the all-perfect wisdom.

The Pali phrase is Sabbannu, the One of Boundless

Knowledge. In Sanskrit it is Sarvajna. 14. Q. What was the Buddha’s real name then ?

A. SIDDHARTHA was his royal name, and GAUTAMA, or GOTAMA, his family name. He was Prince of Kapilavastu and belonged to the illustrious family of the Okkaka, of the Solar race.

11. Hỏi : Trước Đức Phật (Thích Ca) có nhiều vị Phật khác không ?

Đáp : Có, điều đó sẽ được giải thích sau. 12. Hỏi : Tiếng Phật có phải là tên của Ngài không ? Đáp : Không. Đó là danh từ để chỉ cho một trình độ hoặc trạng thái của tâm thức, cái tâm sau khi nó đạt tới sự phát triển cùng tột.

13. Hỏi : Trạng thái đó gọi là gì ?

Đáp : Giác ngộ (thành Phật) hay người có trí tuệ hoàn toàn. Tiếng Pali gọi là Sabbannu, đấng có trí tuệ vô cùng tận.

Phạn ngữ gọi là Sarvajna. 14. Hỏi : Tên thật của Đức Phật là gì?

Đáp : SIDDHARTHA (Tất Đạt Đa) là tên hoàng tộc của Ngài, và họ của Ngài là GAUTAMA hoặc GOTAMA (Cồ Đàm). Đức Phật là hoàng tử của kinh thành Ca Tỳ La Vệ (Kapilavastu) thuộc gia đình danh tiếng Okkaka của thị tộc Thái Dương (Solar). 15. Q. Who were his father and mother ?

A. King Suddhodana and Queen Maya, called Mahà Mayà.

16. Q. What people did this King reign over ? A. The Sàkyas; and Aryan tribe of Kshattriyas.

17. Q. Where was Kapilavastu ?

A. In India, one hundred miles North East of the City of Benares, and about forty miles from the Himalaya mountains. It is situated in the Nepal Terai. The city is now in ruins.

18. Q. On what river ? A. The Rohini, now called the Rohana. 15. Hỏi : Thân phụ và thân mẫu của Ngài là ai?

Đáp : Vua Tịnh Phạn (Suddhodana) và hoàng hậu Ma Gia (Maya) gọi là Đại Ma Gia (Maha Maya).

16. Hỏi : Nhà vua trị vì chủng tộc nào ?

Đáp : Bộ tộc Thích Ca (Sakya) và giống dân A-ry-a (Aryan) thuộc giai cấp Sát Đế Lợi (Kshattriyas).

17. Hỏi : Kinh thành Ca Tỳ La Vệ (Kapilavastu) ở đâu ?

Đáp : Tại Ấn Độ, cách xa thành phố Ba La Nại (Benares) 100 dặm về hướng đông bắc, và núi Hy Mã Lạp Sơn (Himalaya) khoảng 40 dặm. Nó nằm trong vùng Nepal Terai. Kinh thành này ngày nay không còn nữa.

18. Hỏi : Cạnh con sông nào ?

Đáp : Sông Rô-hi-ni (Rohini), nay gọi là Rô-ha-na

(Rohana).

19. Hỏi : Xin cho tôi biết Thái Tử Tất Đạt Đa giáng sinh năm nào ?

Đáp : Năm 623 trước Tây Lịch.

19. Q. Tell me again when Prince Siddhartha was born ?

A. Six hundred and twenty-three years before the

Christian era.

20. Q. Is the exact spot known ?

A. It is now identified beyond question. An archaeologist in the service of the Government of India has discovered in the jungle of the Nepal Terai a stone pillar erected by the mighty Buddhist sovereign, Asoka, to mark the very spot. The place was known in those times as the Lumbini Garden. 20. Hỏi : Địa điểm chính xác ở đâu ?

Đáp : Nơi này ngày nay đã được rõ ràng tìm thấy.

Nhân viên khảo cổ của chính phủ Ấn Độ đã khám phá trong khu rừng ở vùng Nepal Terai, một trụ đá do nhà vua Phật tử vĩ đại A Dục (Asoka) cho dựng nên ngay chính tại địa điểm đó. Ngày xưa, chỗ nầy đựợc biết là vừơn Lâm Tỳ Ni (Lumbini). 21. Q. Had the Prince luxuries and splendours like other Princes ?

A. He had his father, the King, built him three magnificient palaces - for the three Indian seasons – the cold, the hot, and the rainy – of nine, five, and three stories respectively, and handsomely decorated.

22. Q. How were they situated ? A. Around each palace were gardens of the most beautiful and fragrant flowers, with fountains of spouting water, the trees full of singing birds, and peacocks strutting over the ground.

23. Q. Was he living alone ?

A. No, in his sixteenth years he was married to the Princess Yasodhara, daughter of the King Suprabuddha.

Many beautiful maidens, skilled in dancing and music, were also in continual attendance to amuse him.

24. Q. How did he get his wife ?

A. In the ancient Kshattriya or warrior fashion, by overcoming all competitors in games and exercises of skill and prowess, and then selecting, Yasodhara out of all the young princesses, whose fathers had brought them to the tournament or mela.

21. Hỏi : Thái tử có cuộc sống đầy thú vui và huy hoàng như các hoàng tử khác hay không?

Đáp : Thái tử có đầy đủ; phụ hoàng, vua (Tịnh Phạn) đã xây cất cho thái tử ba lâu đài gồm có chín, năm, và ba tầng trang hoàng đẹp đẽ, thích hợp với ba mùa ở Ấn Độ, lạnh, nóng và mưa.

22. Hỏi : Cảnh trí các lâu đài nầy như thế nào ?

Đáp : Xung quanh mỗi lâu đài có vườn đầy bông hoa thơm ngát, đẹp đẽ, với suối nước phun, cây đầy chim hót, và những con công đi chậm rãi trên mặt đất. 25. Q. How, amid all this luxury, could a Prince become all-wise ?

A. He had such natural wisdom that when but a child he seemed to understand all arts and sciences almost without 23. Hỏi : Thái tử sống có một mình ?

Đáp : Không. Năm 16 tuổi, thái tử kết hôn với công chúa Da Du Đà La (Yasodhara), con gái vua Thiện Giác (Suprabuddha). Nhiều cung nữ đẹp đẽ, giỏi múa hát, cũng thường xuyên ở bên cạnh để giúp vui cho thái tử.

24. Hỏi : Thái tử đã cưới vợ bằng cách nào?

Đáp : Theo truyền thống của dòng Sát Đế Lợi (Kshattriya) hay tướng quân ngày xưa, bằng cách chiến thắng các đối thủ trong những trò chơi, cùng tập luyện sự tinh xảo và anh dũng; cuối cùng nàng Da Du Đà La được chọn lựa trong số những công chúa trẻ đẹp, đã cùng đi với các thân phụ của họ đến tham dự cuộc đấu (mela).

25. Hỏi : Sống giữa những lạc thú này làm sao thái tử có thể trở nên người toàn trí ?

Đáp : Bẩm sinh thái tử vốn có nhiều trí tuệ, ngay khi còn nhỏ thái tử tỏ ra đã hiểu biết tất cả các môn nghệ thuật và study. He had the best teachers, but they could teach him nothing that he did not seem to comprehend immediately.

26. Q. Did he become Buddha in his splendid palaces ?

A. No. He left all and went alone into the jungle.

27. Q. Why did he do this ?

A. To discover the cause of our sufferings and the way to escape from them.

28. Q. Was it not selfishness that made him do this ?

A. No, It was boundless love for all beings that made him devote himself to their good.

29. Q. But how did he acquire this boundless love?

A. Throughout numberless births and aeons of years he had been cultivating this love, with the unfaltering determination to become a Buddha.

30. Q. What did he this time relinquish ?

A. His beautiful palaces, his riches, luxuries and pleasures, his soft beds, fine dresses, rich food, and his kingdom; he even left his beloved wife and only son, Rahula. khoa học, mà hầu hết không cần phải học. Thái tử có những giáo sư tài giỏi nhất, hễ bất cứ điều gì họ dạy, thái tử đều tỏ ra nhanh chóng hiểu biết.

26. Hỏi : Phải chăng thái tử đã thành Phật ở trong các lâu đài tráng lệ đó ? Đáp : Không. Thái tử đã từ bỏ tất cả và một mình vào tu trong rừng.

27. Hỏi : Tại sao thái tử đã làm như vậy ? Đáp : Để Ngài tìm ra nguồn gốc của mọi khổ đau và con đường giải thoát khỏi những khổ đau ấy.

28. Hỏi : Thái tử đã hành động như thế, phải chăng vì lòng ích kỷ ?

Đáp : Không; vì lòng từ bi bao la đối với tất cả chúng sanh khiến Ngài đã hiến thân cho phúc lợi của họ.

29. Hỏi : Nhưng làm sao Ngài đã có được lòng từ bi rộng lớn này ?

Đáp : Với sự quyết tâm muốn thành Phật, trải qua nhiều đời nhiều kiếp, thái tử đã tu tập hạnh từ bi đó.

30. Hỏi : Vào lúc ấy thái tử đã từ bỏ những gì ?

Đáp : Những lâu đài tráng lệ, sự phú quý xa hoa, thú vui, chỗ nằm êm ấm, y phục đẹp đẽ, thức ăn ngon và sơn hà xả tắc; Ngài từ bỏ ngay cả người vợ hiền và đứa con độc nhất, La Hầu La (Rahula). 35. Q. What were these different forms ?

A. Those of a very old man broken down by age, of a sick man, of a decaying corpse, and of a dignified hermit.

36. Q. Did he alone see these ? A. No, his attendant, Channa, also saw them.

37. Q. Why should these sights, so familiar to everybody, have caused him to go to the jungle ?

A. We often see such sights; he had not seen them, so they made a deep impression on his mind.

38. Q. Why had he not also seen them ?

A. The Brahmana astrologers had foretold at his birth that he would one day resign his kingdom and become a BUDDHA. The King, his father, not wishing to lose an heir to his kingdom, had carefully prevented his seeing any sights that might suggest to him human misery and death. No one was allowed even to speak of such things to the Prince. He was almost like a prisoner in his lovely palaces and flower gardens. They were surrounded by high walls, and inside everything was made as beautiful as possible, so that he might not wish to go and see the sorrow and distress that are in the world.

39. Q. Was he so kind-hearted that the King feared he might really wish to leave everything for the world’s sake ? 35. Hỏi : Bốn cảnh tượng đó gồm những gì?

Đáp : Một người rất già suy nhược vì tuổi tác, một người bệnh, một xác người chết và một vị Sa Môn tu hành.

36. Hỏi : Chỉ một mình thái tử trông thấy những cảnh này?

Đáp : Không, Xa Nặc (Channa), ngưòi hầu cận của

Ngài cũng trông thấy các cảnh đó.

37. Hỏi : Tại sao những cảnh này, rất quen thuộc với mọi người, đã khiến thái tử đi vào rừng tu hành? Đáp : Chúng ta thường thấy các cảnh đó: Thái tử chưa từng gặp, nên chúng đã gây xúc động sâu xa đến tâm hồn

Ngài. 38. Hỏi : Tại sao Thái tử đã không nhìn thấy chúng ? Đáp : Khi Thái tử mới sinh các nhà chiêm tinh Bà La Môn đã đoán trước rằng, một ngày nào đó thái tử sẽ từ bỏ sơn hà xả tắc, và (đi tu) thành Phật. Vua cha (Tịnh Phạn) không muốn vương quốc của mình không có ai thừa kế, đã cẩn thận ngăn ngừa không để cho thái tử thấy bất cứ cảnh tượng nào có thể gợi ra trước mắt các cảnh khổ đau, chết chóc của kiếp người. Ngay cả không một ai được phép nói nhắc đến những điều đó với thái tử. Ngài hoàn toàn giống như một tù nhân bị giam giữa những lâu đài và các vườn hoa xinh đẹp. Chúng được bao bọc bởi các bức tường cao, và bên trong mọi vật được thiết bày vô cùng mỹ lệ, ngõ hầu thái tử không còn muốn đi ra ngoài để nhìn thấy những cảnh phiền lụy khổ đau trong cuộc đời.

39. Hỏi : Phải chăng thái tử có từ tâm đến nỗi vua cha sợ rằng Ngài có thể muốn từ bỏ tất cả vì hạnh phúc của thế gian? A. Yes, he seems to have felt for all beings so strong a pity and love as that.

40. Q. And how did he expect to learn the cause of sorrow in the jungle ?

A. By removing far away from all that could prevent his thinking deeply of the causes of sorrow and the nature of man.

41. Q. How did he escape from the palace ?

A. One night, when all were asleep, he arose, took a last look at his sleeping wife and infant son; called Channa, mounted his favourite white horse Kanthaka, and rode to the palace gate. The Devas had thrown a deep sleep upon the King’s guard who watched the gate, so that they could not hear the noise of the horse’s hoofs.

42. Q. But the gate was locked, was it not ?

A. Yes; but the Devas caused it to open without the slightest noise, and he rode away into the darkness.

43. Q. Whither did he go ?

A. To the river Anoma, a long way from, Kapilavastu.

44. Q. What did he then do ?

A. He sprang from his horse, cut of his beautiful hair with his sword, put on the yellow dress of an ascetic, and giving his ornaments and horse to Channa, ordered him to take them back to his father the King. Đáp : Vâng; Hình như thái tử cảm thấy quá từ bi thương xót tất cả chúng sanh.

40. Hỏi : Ở trong rừng, làm sao thái tử hy vọng tìm hiểu được nguyên nhân của khổ đau ?

Đáp : Bằng cách tránh xa tất cả những điều có thể ngăn cản Ngài suy nghiệm sâu xa về mọi nguồn gốc của khổ đau và bản thể của con người.

41. Hỏi : Bằng cách nào thái tử đã vượt thoát hoàng cung ? Đáp : Vào một đêm, khi mọi người say ngủ, thái tử thức giấc, nhìn lần cuối người vợ hiền và đứa con thơ đang ngủ; Ngài cùng Xa Nặc, cởi ngựa trắng Kiền Trắc thân yêu, và đi ra cửa cung điện. Chư Thiên (Deva) đã làm cho những tên lính gác cổng thành của vua cha ngủ say, để họ không thể nghe tiếng động của vó ngựa.

42. Hỏi : Nhưng các cổng thành đều đóng chặt hết phải không ? Đáp : Vâng; nhưng các Thiên Thần đã mở cửa không một tiếng động nhẹ, và thái tử đã phóng ngựa lao vào đêm tối.

43. Hỏi : Thái tử đi đâu ?

Đáp : Đến bờ sông A-nô-ma (Anoma), rất xa thành Ca Tỳ La Vệ.

44. Hỏi : Rồi thái tử đã làm gì ?

Đáp : Ngài xuống ngựa, dùng lưỡi kiếm cắt mớ tóc đẹp, khoác lên mình chiếc y vàng của nhà tu khổ hạnh, trao đồ trang sức và ngựa Kiền Trắc cho Xa Nặc, bảo ông ta mang về cho phụ hoàng. 45. Q. What then ?

A. He went afoot towards Ràjagraha, the capital city of King Bimbisàra, of Magadha.

46. Q. Who visited him there ? A. The King with his whole Court (1).

46a Q. Thence whither did he go?

A. To Uruvela, near the present Mahàbodhi Temple at Buddha Gayà.

47. Q. Why did he go there ?

A. In the forests were hermits -- very wise men, whose pupil he afterwards became, in the hope of finding the knowledge of which he was in search.

48. Q. Of what religion were they ?

A. The Hindu religion: they were Brahmanas(2).

------------------------- 45. Hỏi : Rồi thái tử đi đâu ?

Đáp : Ngài đi bộ đến thành Vương Xá (Rajagraha), kinh đô của vua Tần Bà Sa La (Bimbisara), xứ Ma Kiệt Đà

(Magadha). 46. Hỏi : Tại đây, ai đã đến thăm thái tử ?

Đáp : Vua cha và cả triều đình. (1). 46a. Hỏi : Sau đó, thái tử đi đâu ? Đáp : Đến Ưu Lâu Tần Loa (Uruvela), gần chùa Đại Giác (Maha Bodhi) hiện nay, ở Bồ Đề Đạo Tràng (Buddha

Gaya).

47. Hỏi : Tại sao Thái tử đến đó ?

Đáp : Vì trong rừng này có nhiều nhà tu khổ hạnh, rất đạo đức mà thái tử về sau đã trở thành đệ tử của họ, với hy vọng tìm ra chân lý mà Ngài đang tầm cầu.

48. Hỏi : Các đạo sĩ này theo tôn giáo nào?

Đáp : Theo Ấn Độ giáo (Hindu): họ là các vị Bà La Môn – Brahmanas.(2)

49. Q. What did they teach ?

A. That by severe penances and torture of the body a man may acquire perfect wisdom.

50. Q. Did the Prince find this to be so ? A. No, he learned their systems and practised all their penances, but he could not thus discover the cause of human sorrow and the way to absolute emancipation.

51. Q. What did he then do ?

A. He went away into the forest near Uruvela, and spent six years in deep meditation, undergoing the severest discipline in mortifying his body.

52. Q. Was he alone ?

A. No, five Bràhman companions attended him.

53. Q. What were their names ?

A. Kondanna, Bhaddiya, Vappa, Mahanama, and Assaji.

54. Q. What plan of discipline did he adopt to open his mind to know the whole truth ? A. He sat and meditated, concentrating his mind upon, the higher problems of life, and shutting out from his sight and hearing all that was likely to interrupt his inward reflections.

49. Hỏi : Họ dạy những gì ?

Đáp : Tự hành hạ, dày vò mãnh liệt thân xác để con người có thể đạt đến sự giác ngộ hoàn toàn. 50. Hỏi : Phải chăng thái tử đã tìm thấy đúng như thế ?

Đáp : Không; thái tử đã tìm học phương pháp và thực hành theo những cách tu ép xác của họ, nhưng Ngài vẫn không tìm ra được nguồn gốc khổ đau của kiếp người và con đường dẫn đến sự giải thoát hoàn toàn.

51. Hỏi : Rồi thái tử đã làm gì ?

Đáp : Ngài đi vào rừng gần Ưu Lâu Tần Loa (Uruvela), tu thiền định trong 6 năm, thực hành pháp môn ép xác khổ hạnh nhứt.

52. Hỏi : Chỉ có một mình thái tử ?

Đáp : Không; có năm người bạn Bà La Môn cùng tu với Ngài.

53. Hỏi : Các vị đó tên gì ?

Đáp: Kiều Trần Như (Kondanna), Bạc Đề (Bhaddiya), Thập Lực Ca Diếp (Vappa), Ma Ha Nam (Mahànàma), và Ác

Bệ (Assaji).

54. Hỏi : Thái tử đã áp dụng phương pháp tu hành nào nhằm khai mở tâm mình để thấu triệt toàn bộ chân lý ?

Đáp : Ngài đã tọa thiền, định tâm suy tưởng đến những vấn đề cao siêu của cuộc sống, và khép kín nhãn căn và nhỉ căn, những điều có thể làm gián đoạn sự quán sát nội tâm mình. 55. Q. Did he fast ?

A. Yes, through the whole period. He took less and less food and water until, it is said, he ate scarcely more than one grain of rice or of sesamum seed each day.

56. Q. Did this give him the wisdom he longed for?

A. No, He grew thinner and thinner in body and fainter in strength until one day, as he was slowly walking about and meditating, his vital force suddenly left him and he fell to the ground unconscious.

57. Q. What did his companions think of that ?

A. They fancied he was dead; but after a time he revived. 58. Q. What then ?

A. The thought came to him that knowledge could never be reached by mere fasting or bodily suffering, but must be gained by the opening of the mind. He had just barely escaped death from self-starvation, yet had not obtained the Perfect Wisdom. So he decided to eat, that he might live at least long enough to become wise.

59. Q. Who gave him food ? A. He received food from Sujata, a nobleman’s daughter, who saw him sitting at the foot of a nyagrodha (banyan) tree. He arose, took his alms bowl, bathed in the river Neranjarà, ate the food, and went into the jungle. 55. Hỏi : Thái tử đã nhịn ăn ?

Đáp : Vâng, suốt trong thời kỳ tu tập. Thái tử ngày càng dùng ít đồ ăn và thức uống, cho đến khi Ngài mỗi ngày chỉ còn dùng một hột gạo hay hột mè.

56. Hỏi : Phương pháp tu hành này có mang lại cho thái tử sự giác ngộ mà Ngài mong cầu không ?

Đáp : Không. Thân hình thái tử ngày càng trở nên gầy yếu và sức khỏe kém sút dần cho đến một ngày kia, trong lúc thái tử đang chậm rãi đi hành thiền, thình lình Ngài bị kiệt sức, và té xỉu xuống đất bất tỉnh.

57. Hỏi : Các bạn đồng tu với thái tử nghĩ thế nào ? Đáp : Họ tưởng rằng thái tử đã chết, nhưng một lát sau,

Ngài tỉnh lại.

58. Hỏi : Rồi thái tử làm sao ?

Đáp : Ngài nghĩ rằng sự giác ngộ không bao giờ có thể đạt tới bằng cách hành hạ xác thân hay nhịn đói, mà chỉ thành tựu được bằng sự giác ngộ nội tâm. Thái tử vừa thoát chết do sự tuyệt thực mà vẫn không đạt được trí tuệ hoàn toàn. Cho nên Ngài quyết định ăn uống trở lại hầu có thể sống lâu ít nhất đến ngày thái tử thành bậc chánh giác.

59. Hỏi : Ai cúng dường thức ăn cho thái tử?

Đáp : Ngài nhận thức ăn ở nàng Tu Xà Đề (Sujata), con gái của nhà quý tộc, cô ta nhìn thấy thái tử đang ngồi nơi gốc cây đa. Ngài đứng dậy nhận bát sữa cúng dường, xuống tắm ở sông Ni Liên Thuyền (Neranjara), dùng thức ăn xong và đi vào rừng. 60. Q. What did he do there ?

A. Having formed his determination after these reflections, he went at evening to the Bodhi, or Asvattha tree, where the present Mahabodhi Temple stands.

61. Q. What did he do there ?

A. He determined not to leave the spot until he attained perfect wisdom.

62. Q. At which side of the tree did he seat himself?

A. The side facing the east (1).

63. Q. What did he obtain that night ?

A. The knowledge of his previous births, of the causes of rebirths, and of the way to extinguish desires. Just before the break of the next day his mind was entirely opened, like the full – blown lotus flower; the light of supreme knowledge, or the Four Truths, poured in upon him. He had become BUDDHA - the Enlightened, the all – knowing - the Sarvajna.

escape from them.

60. Hỏi : Thái tử đã làm gì ở đó ?

Đáp : Thái tử suy nghĩ để quyết định vào lúc chiều tối, thái tử đi đến cây Bồ đề (Bodhi), nơi hiện nay có chùa Đại

Giác (Mahabodhi).

61. Hỏi : Rồi thái tử đã hành động thế nào?

Đáp : Thái tử quyết tâm sẽ không rời khỏi địa điểm này, cho đến khi Ngài chứng thành đạo quả.

62. Hỏi : Chỗ nào nơi cây Bồ đề thái tử đã ngồi thiền định ?

Đáp : Phía xoay về hướng đông.(1) 63. Hỏi : Trong đêm đó thái tử đã chứng ngộ những gì ?

Đáp : Ngài thấy rõ mọi kiếp trước của mình, nguồn gốc của luân hồi sinh tử, và con đường diệt trừ hết những dục vọng. Vào lúc bình minh hôm sau, tâm của Ngài đã hoàn toàn chứng Đạo, như chiếc hoa sen nở trọn đều khắp, và từ nơi Ngài tỏa ra ánh sáng của đạo vô thượng, hay Bốn Thánh Đế.

Thái tử đã thành Phật - bậc Giác Ngộ, đấng Toàn Giác (the Sarvajna).

----------------------trên tất cả mọi ảnh hưỏng bên ngoài. 64. Q. Had he at last discovered the cause of human misery?

A. At last he had. As the light of the morning sun chases away the darkness of night, and reveals to sight the trees, fields, rocks, seas, rivers, animals, men and all things, so the full light of knowledge rose in his mind, and he saw at one glance the causes of human suffering and the way to escape from them.

65. Q. Had he great struggles before gaining this perfect wisdom ?

A. Yes, mighty and terrible struggles. He had to conquer in his body all those natural defects and human appetites and desires that prevent our seeing the truth. He had to overcome all the bad influences of the sinful world around him. Like a soldier fighting desperately in battle against many enemies, he struggled; like a hero who conquers, he gained his object, and the secret of human misery was discovered.

66. Q. What use did he make of the knowledge thus gained ?

A. At first he was reluctant to teach it to the people at large. 67. Q. Why ?

A. Because of its profound importance and sublimity.

He feared that but few people would understand it. 64. Hỏi : Phải chăng sau cùng, thái tử đã khám phá ra nguồn gốc khổ đau của nhân loại?

Đáp : Cuối cùng, Ngài đã tìm thấy. Như ánh sáng mặt trời ban mai xóa tan bóng tối của đêm đen, và phát hiện cây cối, ruộng đồng, núi đá, biển cả, sông ngòi, thú vật, người cùng vạn vật; từ nội tâm đức Phật tỏa ra toàn ánh sáng của

Giác Ngộ, và Ngài đã thấy rõ nguyên nhân sự khổ của kiếp người, cùng con đường giải thoát những khổ đau ấy.

65. Hỏi : Phải chăng Đức Phật đã chiến đấu dữ dội trước khi Ngài đạt tới sự toàn giác này ? Đáp : Vâng, những cuộc tranh đấu thật mãnh liệt và khủng khiếp. Đức Phật đã chinh phục nơi thân tâm Ngài những ác tính tự nhiên, cùng các ham muốn và dục vọng của con người đã gây chướng ngại cho sự tìm thấy chân lý của chúng ta. Ngài đã phải chế ngự những ảnh hưởng xấu của thế giới tội lỗi xung quanh Ngài. Như một chiến sĩ chiến đấu anh dũng nơi chiến trường chống lại nhiều kẻ thù, Đức Phật đã chiến thắng như một anh hùng chinh phục, đạt được mục đích của Ngài; và sự huyền bí của nỗi khổ đau nhân loại đã được tìm thấy.

66. Hỏi : Đức Phật áp dụng đạo giác ngộ Ngài đã chứng được như thế nào ?

Đáp : Nói chung, đầu tiên Đức Phật do dự thuyết giảng giáo lý đó cho mọi người. 67. Hỏi : Tại sao ? Đáp : Bởi vì nó quá nhiệm mầu cao siêu. Đức Phật sợ rằng rất ít người có thể thấu hiểu được. 68. Q. What made him alter this view (1) ?

A. He saw that it was his duty to teach what he had learnt as clearly and simply as possible, and trust to the truth impressing itself upon the popular mind in proportion to each one’s individual Karma. It was the only way of salvation, and every being had an equal right to have it pointed out to him. So he determined to begin with his five late companions, who had abandoned him when he broke his fast.

69. Q. Where did he find them ?

A. In the deer park at Isipatana, near Benares.

70. Q. Can the spot be now identified ? A. Yes, a partly ruined stupa, or dagoba, is still standing on that very spot.

71. Q. Did those five companions readily listen to him ?

A. At first, no; but so great was the spiritual beauty of his appearance, so sweet and convincing his teaching, that they soon turned and gave him the closest attention.

-------------------------not to withhold the glorious truth. 68. Hỏi : Điều gì khiến đức Phật đã thay đổi ý tưởng này ? (1)

Đáp : Đức Phật nghĩ rằng Ngài có trách nhiệm thuyết giảng càng rõ ràng và dễ hiểu càng tốt, điều Ngài đã chứng ngộ, và tin tưởng chân lý có thể thâm nhập tâm trí đại chúng tùy theo nghiệp lực của mỗi cá nhân. Đó là con đường giải thoát duy nhất, và Đức Phật thấy rằng mọi người đều có khả năng đạt tới. Vì vậy, Ngài quyết định bắt đầu giáo hóa cho năm người bạn cũ mà trước kia họ đã từ giã Đức Phật khi thấy Ngài chấm dứt lối tu khổ hạnh.

69. Hỏi : Đức Phật gặp những người này ở đâu?

Đáp : Tại vườn Lộc Uyển ở Chư Thiên Đọa Xứ

(Isipatana), gần thành phố Ba La Nại (Benares).

70. Hỏi : Ngày nay địa điểm này có thể tìm thấy không ?

Đáp : Vâng, một phần di tích của ngôi tháp (stupa) hiện còn tồn tại ngay ở chỗ đó.

71. Hỏi : Năm người bạn cũ có sẵn sàng thọ giáo với Đức Phật không ? Đáp : Đầu tiên, họ không chịu nghe, nhưng khi thấy Đức Phật xuất hiện với tướng hảo trang nghiêm, và lời dạy của Ngài hiền hòa và có sức thu hút đến nỗi sau đó họ quay lại và hết sức chú ý đến Ngài.

72. Q. What effect did this discourse have upon them ? A. The aged Kondanna, one who “under-stood” (Anna), was the first to lose his prejudices, accept the Buddha’s teaching, become his disciple, and enter the Path leading to Arhatship. The other four soon followed his example.

73. Q. Who were his next converts ?

A. A rich young layman, named Yasa, and his father, a wealthy merchant. By the end of three months the disciples numbered sixty persons.

74. Q. Who were the first women lay disciples ?

A. The mother and wife of Yasa.

75. Q. What did the Buddha do at that time ? (1) A. He called the disciples together, gave them full instructions, and sent them out in all directions to preach his doctrine.

76. Q. What was the essence of it ? A. That the way of emancipation lies in leading the holy life and following the rules laid down, which will be explained later on.

unfaltering courage. 72. Hỏi : Bài pháp này gây ảnh hưởng thế nào đến họ ?

Đáp : Vị niên trưởng, đức Kiều Trần Như (Kondanna), người “hiểu biết” (Anna) là vị đầu tiên không còn thành kiến, chịu thọ lãnh giáo pháp của Đức Phật trở thành đệ tử của Ngài, và chứng đắc quả A La Hán (Arhatship). Bốn vị kia, ít lâu sau cũng theo gương Ngài Kiều Trần Như.

73. Hỏi : Kế tiếp, Đức Phật đã hóa độ cho ai ? Đáp : Một thanh niên trẻ giàu có, tên Da Xá (Yasa), con của một thương gia phú quý. Trong vòng 3 tháng, có 60 người trở thành đệ tử ( xuất gia) của Đức Phật. 74. Hỏi : Ai là nữ đệ tử tại gia đầu tiên của Đức Phật ?

Đáp : Mẹ và vợ của Da Xá (Yasa). 75. Hỏi : Đức Phật đã làm gì vào lúc đó? (1) Đáp : Đức Phật gọi các đệ tử của Ngài lại, chỉ giáo đầy đủ, và phái họ đi khắp nơi để truyền bá giáo pháp của Ngài.

76. Hỏi : Căn bản của giáo lý ấy là gì ?

Đáp : Đó là con đường giải thoát dẫn đến đời sống thánh thiện và hành trì theo những giới luật (Phật chế) mà chúng sẽ được giải thích sau.

ngược đải với lòng can đảm quả quyết. 77. Q. Tell me what name he goes to this course of life ?

A. The Noble Eightfold Path.

78. Q. How is it called in the Pali language ?

A. Ariyo atthangiko maggo.

79. Q. Whither did the Buddha then go ?

A. To Uruvela.

80. Q. What happened there ? A. He converted a man named Kashyapa, renowned for his learning and teacher of the Jatilas, a great sect of fire worshippers, all of whom became also his followers.

81. Q. Who was his next great convert ? A. King Bimbisara, of Magadha.

82. Q. Which two of the Buddha’s most learned and beloved disciples were converted at about this time ?

A. Sàriputra and Moggallàna, formerly chief disciples of Sanjaya, the ascetic. 83. Q. For what did they become renowned ?

A. Sàriputra for his profound learning (Prajna), Moggallana for his exceptional spiritual powers (Iddhi). 77. Hỏi : Xin cho tôi biết thực hành theo cuộc sống đó, Đức

Phật gọi là gì ?

Đáp : Bát Chánh Đạo.

78. Hỏi : Từ ngữ Pali gọi như thế nào ?

Đáp : Ariyo Atthangiko Maggo.

79. Hỏi : Sau đó, Đức Phật đi đâu ?

Đáp : Ngài đến Ưu Lâu Tần Loa (Uruvela). 80. Hỏi : Đức Phật làm gì ở đây ?

Đáp : Ngài hóa độ cho ông Ca Diếp (Kashyapa), nhà thông bác trứ danh và là thầy của những tu sĩ (Jatilas), một giáo phái lớn của các tín đồ thờ lửa, tất cả những người này đều trở thành môn đệ của Đức Phật.

81. Hỏi : Kế tiếp, vị đại đệ tử của Đức Phật là ai? Đáp : Vua Tần Bà Sa La (Bimbisara) của vương quốc

Ma Kiệt Đà (Magadha).

82. Hỏi : Vào thời đó, hai vị nào là đệ tử trí tuệ và thân tín bậc nhất của Đức Phật ?

Đáp : Ngài Xá Lợi Phất (Sàriputta) và Mục Kiền Liên (Moggallàna), trước kia họ là môn đồ chính của nhà tu khổ hạnh Sanjaya. 83. Hỏi : Họ nổi tiếng về những điều gì ? Đáp: Ngài Xá Lợi Phất với trí tuệ (Prajna) bậc nhất, và đức Mục Kiền Liên, có thần thông (Iddhi) đệ nhất.

84. Q. Are these wonder - working powers miraculous ?

A. No, but natural to all men and capable of being developed by a certain course of training.

85. Q. Did the Buddha hear again from his family after leaving them ?

A. Oh yes, seven years later, while he was living at Rajagraha, his father King Suddhodana, sent a message to request him to come and let him see him again before he died.

86. Q. Did he go ?

A. Yes, His father went with all his relations and ministers to meet him and received him with great joy.

87. Q. Did he consent to resume his old rank ?

A. No. In all sweetness he explained to his father that the Prince Siddhartha had passed out of existence, as such, and was now changed into the condition of a Buddha, to whom all beings were his Dharma, would win the hearts of all men to be his followers.

88. Q. Did he see Yasodhara and his son Rahula?

A. Yes. His wife, who had mourned for him with deepest love, wept bitterly. She also sent Rahula to ask him to give him his inheritance, as the son of a prince. 84. Hỏi: Những thần thông này có gì huyền bí không ?

Đáp : Không, đó là điều tự nhiên đối với mọi người, và người nào chuyên tu tập, đều có thể đạt tới.

85. Hỏi : Sau ngày xuất gia, Đức Phật có nhận được tin tức gì của gia đình hoàng tộc không ? Đáp : Có, khoảng 7 năm sau, trong lúc Đức Phật trú tại thành Vương Xá, vua cha Tịnh Phạn (Suddhodana), đã gửi sứ thần đến triệu thỉnh Ngài trở về thăm phụ hoàng, trước khi nhà vua băng hà. 86. Hỏi : Đức Phật có trở về không ?

Đáp : Có. Vua cha cùng với thân tộc và các triều thần rất vui mừng ra gặp và nghênh đón Ngài.

87. Hỏi : Đức Phật có bằng lòng nhận lại chức vị cũ của Ngài không ?

Đáp : Không, Đức Phật đã hiền từ giải thích cho phụ hoàng biết rằng thái tử Tất Đạt Đa đã giải thoát khỏi cuộc sống (thế tục) và như thế, hiện nay đã trở thành địa vị của một Đức Phật; mà mọi người đều có thể gần gũi, thân thích với Ngài. Thay vì cai trị một bộ tộc hay quốc gia, như một nhà vua thế gian, đức Phật dùng giáo pháp (Dharma) đã cảm hóa tâm hồn tất cả mọi người trở thành đệ tử của Ngài.

88. Hỏi : Đức Phật có gặp nàng Da Du Đà La (Yasodhara) và con của Ngài là La Hầu La không ?

Đáp : Có. Vợ của Ngài đã hết sức nhớ thương, khóc lóc thảm thiết. Nàng cũng bảo La Hầu La thỉnh cầu Ngài ban cho mình quyền thừa kế Ngài, như con của một vị quốc vương.

89. Q. What happened ?

A. To one and all he preached the Dharma as the cure for all sorrows. His father, son, wife, Ananda (his half-brother). Devadatta (his cousin and brother-in law), were all converted and became his disciples. Two other famous ones were Anuruddha, afterwards a great metaphysician, and Upali, a barber, afterwards the greatest authority on Vinaya. Both of these gained great renown.

90. Q. Who was the first Bhikkhuni ?

A. Prajapati, the aunt and foster-mother of Prince Siddhartha. With her, Yasodhara and many other ladies were admitted into the Order as Bhikkhunis or female devotees.

91. Q. What effect did the taking up of the religious life by his son, Siddhartha, his nephew, Devadatta, his son’s wife, Yasodhara, and his grandson, Rahula, have upon the old

King Suddhodana ? A. It grieved him much and he complained to the Buddha, who then made it a rule of the Order that no person should thenceforth be ordained without the consent of his parents if alive.

92. Q. Tell me about the fate of Devadatta ?

A. He was a man of great intelligence and rapidly advanced in the knowledge of the Dharma, but being also extremely ambitious, he came to envy and hate the Buddha, 89. Hỏi : Rồi sự việc xảy ra như thế nào ?

Đáp : Đức Phật đã thuyết giảng giáo pháp cho từng người và tất cả, nhằm chửa lành mọi thứ phiền não. Vua cha, con, vợ, ngài A Nan (em con chú), Đề Bà Đạt Đa (em con chú, và anh rể của Ngài), tất cả đều quy y, trở thành môn đồ của Đức Phật. Hai vị đệ tử bác học khác là ngài A Na Luật (Anuruddha), sau này trở thành bậc đại thiên nhãn; và ngài Ưu Bà Ly (Upali), thợ cạo tóc, sau thành vị trì luật (Vinaya)

đệ nhất. Cả hai ngài đều rất nổi danh. 90. Hỏi : Vị Tỳ Kheo Ni (Bhikkhuni) đầu tiên là ai ?

Đáp : Bà Ba Xà Ba Đề (Prajàpati) là dì và di mẫu của thái tử Tất Đạt Đa. Nhờ bà, nàng Da Du Đà La và nhiều phu nhân khác được Đức Phật thu nhận làm nữ đệ tử xuất gia tức là Tỳ Kheo Ni. 91. Hỏi : Việc xuất gia của thái tử Tất Đạt Đa, con vua Tịnh Phạn; Đề Bà Đạt Đa, cháu của vua; Da Du Đà La, dâu của vua; và La Hầu La, cháu nội của vua; đã gây nên hậu quả như thế nào đối với nhà vua ?

Đáp: Việc đó làm cho vua Tịnh Phạn rất buồn, và nhà vua đã phiền trách Đức Phật, khiến Ngài phải chế ra điều luật là giáo hội không nên nhận người xuất gia, mà không có sự bằng lòng của cha mẹ họ đang còn sống. 92. Hỏi : Xin cho tôi biết về số phận của Đề Bà Đạt Đa (Devadatta) như thế nào ?

Đáp : Đề Bà Đạt Đa là người rất thông minh, và nhanh chóng liễu Đạo, nhưng cũng có nhiều tham vọng, nên ông ta đã sanh tâm đố kỵ và oán thù Đức Phật; cuối cùng Đề Bà đả and at last plotted to kill him. He also influenced Ajàtashatru, son of King Bimbisàra, to murder his noble father, and to become his- Devadatta’s – disciple.

93. Q. Did he do any injury to the Buddha ? A. Not the least, but the evil he plotted against him recoiled upon himself, and he met with an awful death.

94. Q. For how many years was the Buddha engaged in teaching ?

A. Forty-five years, during which time he preached a great many discourses. His custom and that of his disciples was to travel and preach during the eight dry months, but during the season of Was – the rains – he and they would stop in the pansulas and viharas which had been built for them by various kings and other wealthy converts.

95. Q. Which were the most famous of these buildings ?

A. Jetàvanàràma, Veluvanàràma, Pubbà-ràma, Nigrodhàràma and Isipatanàràma.

96. Q. What kind of people were converted by him and his disciple ?

A. People of all ranks, nations and castes, rajas and coolies, rich and poor, mighty and humble, the illiterate and the most learned. His doctrine was suited to all. âm mưu sát hại Ngài. Cũng do sự xúi giục của ông ta, vua A Xà Thế (Ajàtashatru), con vua Tần Bà Sa La, đã giết hại người cha cao quý của mình, và trở thành đệ tử của Đề Bà

Đạt Đa. 93. Hỏi : Đề Bà có gây tổn hại gì cho Đức Phật không ?

Đáp : Không được, nhưng ác tâm của Đề Bà Đạt Đa âm mưu chống Đức Phật trở lại hại chính ông ta; và Đề Bà đã phải (chịu quả báo) chết một cách thảm khốc.

94. Hỏi : Đức Phật đã đi giáo hóa trong bao nhiêu năm ?

Đáp : Bốn mươi lăm năm, trong thời gian này, Ngài đã thuyết rất nhiều bài pháp. Thói thường Đức Phật và đệ tử của Ngài đi du hóa và thuyết giảng trong 8 tháng nắng, nhưng vào mùa an cư (Was)- mùa mưa - đức Phật và các đệ tử dừng nghỉ, nhập hạ ở các tịnh xá (pansulas) hay chùa (vihàras), được xây cất dâng cúng (cho Ngài và Chư Tăng) bởi những vị vua chúa và thí chủ giàu có. 95. Hỏi : Những tịnh xá nào danh tiếng nhất ? Đáp : Kỳ Viên Tịnh Xá (Jetàvanàràma), Trúc Lâm Tịnh Xá (Veluvanàràma), Bổ La Phạ Tịnh Xá (Pubbàràma), Ni Câu Đà Tịnh Xá (Nigrodhàràma), và Lộc Dã Uyển Tịnh Xá

(Isipatanàràma).

96. Hỏi : Hạng người nào đã quy y Đức Phật và đệ tử của Ngài ?

Đáp : Dân chúng đủ mọi tầng lớp, quốc gia, giai cấp, vua chúa (ràjas), và công nhân giàu nghèo, quyền thế cũng như bình dân, ngu dốt và thông minh nhất. Giáo pháp của Đức Phật phù hợp với tất cả mọi người. 97. Q. Give some account of the decease of the Buddha ?

A. In the forty-fifth season after his attaining Buddhahood, on the full-moon day of May, knowing that his end was near, he came at evening to Kusinagara, a place about one hundred and twenty miles from Benares. In the sala grove of the Mallas, the Upavartana of Kusinagara, between two sala trees, he had his bedding spread with the head towards the north according to the ancient custom. He lay upon it, and with his mind perfectly clear, gave his final instructions to his disciples and bade them farewell.

98. Q. Did he also make new converts in those last tours ?

A. Yes, a very important one, a great Brahmana pandit named Subhadra. He had also preached to the Malla princes and their followers.

99. Q. At day break what happened ?

A. He passed into the interior condition of Samadhi and thence into Nirvàna.

100. Q. What were his last words to his disciples?

A. “Bhikkhus”, he said: “I now impress it upon you, the parts and powers of man must be dissolved. Work out your salvation with diligence”.

101. Q. What convincing proof have we that the Buddha, formerly Prince Siddhartha, was a historical personage ?

A. His existence is apparently as clearly proved as that of any other character of ancient history. 97. Hỏi : Đức Phật đã nhập diệt vào lúc nào ?

Đáp : Vào năm thứ 45, sau khi Ngài chứng đạo Giác ngộ vào ngày trăng tròn tháng 5. Nhận biết rằng ngày viên tịch gần kề, vào buổi tối, Đức Phật đến thành Câu Thi Na (Kusinàgàra), một nơi cách thành phố Ba La Nại (Benares)

khoảng 120 dặm. Trong rừng cây Sa La của vương quốc Mạt La (Mallas), tại rừng U-ba-vạc-ta-na (Upavartana) ở Câu Thi

Na; giữa hai cây Sa La (sala), Đức Phật cho kê chỗ nằm của Ngài, theo phong tục cổ truyền, quay đầu về hướng bắc. Ngài nằm trên đó, với tâm hoàn toàn thanh tịnh, thuyết pháp cho các đệ tử nghe lời di giáo cuối cùng, rồi vĩnh biệt đồ chúng.

98. Hỏi : Những lần du hóa sau cùng đó, Đức Phật có quy y cho đệ tử mới nào nữa không ? Đáp: Có, một nhân vật trọng yếu, vị đại Bà La Môn bác học tên Tu Bạt Đà La (Subhadra). Đức Phật cũng thuyết pháp cho các vương tôn xứ Mạt La và những người hầu cận của họ.

99. Hỏi : Vào lúc tảng sáng việc gì đã xảy ra ?

Đáp : Đức Phật nhập đại định (Samàdhi), và rồi Ngài nhập Niết Bàn (Nirvàna). 100. Hỏi : Đức Phật khuyên các đệ tử của Ngài những gì trong lời di huấn cuối cùng ?

Đáp : Ngài dạy: “Này các Tỳ Kheo, Như Lai giờ đây khuyên các con nên ghi nhớ rằng thân thể và năng lực của con người đều phải hủy diệt. Hãy tinh tấn tu tập để giải thoát”.

101. Hỏi : Những chứng cứ xác thực gì cho chúng ta thấy rằng Đức Phật, thái tử Tất Đạt Đa xưa kia, là một nhân vật lịch sử ? Đáp : Sự hiện hữu của Ngài đã chứng tỏ quá rõ ràng như cuộc đời của bất cứ nhân vật nào khác trong cổ sử.

102. Q. Name some of the proofs ?

A. (1) The testimony of those who personally knew him.

102. Hỏi : Hãy kể ra một vài chứng cớ đó.

Đáp : 1) Bằng chứng của những nhân vật đã trực tiếp biết Đức Phật.

been in charge of the royal house of Patna from the beginning.

to Buddhistic history. ngay từ lúc ban đầu, chúng được bảo trì tại bảo tàng viện hoàng gia ở Pát-Na (Patna).

Nan. PART II PHẦN I I