Hư Vân Niên Phổ Thơm Ngát Hương Lan

THẤT THỨ NHẤT HOÀN MÃN

Rằm tháng giêng, Quý TỊ (28/2/1953)

Xin chúc mừng quí vị công đức bảy ngày hôm nay đã viên mãn, những ai đã chứng ngộ, chiếu theo quy củ nên thăng đường để khảo thí. Hôm nay, mới thật là một ngày yết bản, cần phải vui mừng. Nhờ Thường trụ quá từ bi nên sáng mai lại tiếp tục đả thất nữa, giúp cho chúng ta có thể gắng công tiến bước. Chư vị lão tham đều đã biết đường, gặp thắng duyên đều không bỏ thời giờ trôi suông. Riêng các vị mới phát tâm tu tập cần phải biết: “Thân người khó được, sinh tử là việc lớn”. Chúng ta đã được thân người, phải hiểu là Phật pháp khó được nghe, bậc thiện tri thức không dễ gặp. Hôm nay chư vị đã đích thân đến bảo sơn, nên nương duyên lành này nỗ lực tu, chớ để trở về tay không. Pháp trong tông môn, tôi đã giảng qua, lúc Đức Thế Tôn đưa cành hoa trước đại chúng, từ đời này sang đời khác đều từ cội nguồn đó mà lưu truyền đến ngày nay. Tôn giả A nan tuy là em Phật, theo Phật xuất gia làm thị giả nhưng lúc Phật trụ thế vẫn chưa đại triệt đại ngộ. Đến khi Phật diệt độ rồi, các huynh đệ không bằng lòng cho Tôn giả vào dự hội kết tập Kinh. Ngài Ca diếp bảo: “Ông chưa được tâm ấn của Thế Tôn, xin mời ra lật ngược cây cột cờ ở trước sân kia!”… Ngài A nan liền đại ngộ. Tôn giả Ca diếp bèn đem tâm ấn của Như Lai giao cho ngài A nan làm vị Tổ thứ hai ở Ân Độ, trải qua nhiều đời đến tổ Mã Minh, Long Thọ sau này.

Đời Bắc Tề, ngài Thiên Thai nhân xem quyển Luận Trung Quán của Tổ Long Thọ, liền phát minh tâm địa lập ra Tông Thiên Thai. Bấy giờ Tông môn đặc biệt hưng thạnh, về sau, Tông Thiên thai bị suy vi. Đến Quốc sư Thiều, nhân xem được bản phiên dịch của Cao Ly mới hưng khởi lại.

Sư Đạt ma là vị Tổ thứ 28 ở Ấn Độ, sang miền Đông truyền pháp, làm vị Tổ đầu tiên Trung Hoa. Từ đó truyền đến Ngũ Tổ, thắp sáng đèn tâm. Dưới Lục Tổ có 43 người được khai ngộ. Từ ngài Thanh Nguyên Hành Tư, Nam Nhạc Hoài Nhượng truyền đến Mã Tổ, lại xuất hiện 83 người, chánh pháp được chấn hưng, quốc vương, đại thần thảy đều tôn kính. Cho nên Như Lai thuyết pháp tuy nhiều nhưng chỉ có Tông này là vượt trội nhất.

Như pháp môn niệm Phật cũng do Ngài Long Thọ, Mã Minh tán dương. Sau thời Tổ Huệ Viên, Thiền Sư Vĩnh Minh Diên Thọ cũng là vị Tổ thứ sáu của tông Tịnh Độ. Sau này Tịnh Độ Tông cũng nhờ các Thiền Sư hoằng dương.

Còn pháp tu Mật tông do Thiền sư Nhất Hạnh hoằng dương, sau truyền sang Nhật Bản, nước ta không có người thừa kế.

Tông Từ Ân (Pháp Tướng) do Pháp sư Huyền Trang sáng lập chẳng bao lâu thì dứt tuyệt. Chỉ có Thiền tông nguồn xa dòng lớn, thiên thần đến quy y, cọp rồng đều nép phục. Lữ Đồng Tân trong hội Bát tiên, có biệt hiệu là Thuần Dương, là người Kinh Châu. Vào cuối đời Đường, ông đi thi ba lần chẳng đậu, bèn quay về nhà. Lúc ghé vào quán rượu Trường An, tình cờ gặp Chung Ly Quyền dạy cho thuật trường sinh. Đồng Tân bèn theo pháp đó tu hành, về sau bay đi tự tại, vân du khắp thiên hạ.

Một hôm ông đến chùa Hải Hội ở Lô Sơn, viết lên vách lầu chuông bốn câu kệ:

Nhất nhật thanh nhàn tự tại thân

Lục thần hòa hợp bảo bình an

Đan điền hữu bảo hưu vấn đạo

Đối cảnh vô tâm mạc vấn Thiền.

Ngày một thanh nhàn thân tự tại

Sáu thần hòa hợp báo bình an

Đan điên có ngọc thôi hỏi đạo

Đối cảnh vô tâm chớ hỏi Thiền.

Chẳng bao lâu ông đi ngang núi Hoàng Long, thấy mây đẹp giăng như hình chiếc lọng, nghĩ có bậc dị nhân ở đây, bèn vào yết kiến. Gặp lúc chuông trống gióng vang, ngài Hoàng Long thăng tòa, Lữ bèn theo mọi người vào Pháp Đường nghe giảng.

Hoàng Long nói:

– Hôm nay có kẻ đến trộm pháp, lão Tăng không nói đâu.

Đồng Tân bèn bước ra thi lễ, nói:

– Thế nào là trong một hạt thóc chứa cả thế giới, trong cái chảo nửa thăng nấu cả núi sông?

Ngài Hoàng Long mắng:

– Đó là đồ quỷ giữ thây.

Đồng Tân nói:

– Làm sao trong chiếc túi này lại có thuốc trường sinh bất tử?

Hoàng Long bảo:

– Dù có sống tám muôn kiếp, chưa khỏi lạc vào ngoan không.

Đồng Tân quên béng cái công phu “Đối cảnh vô tâm chẳng hỏi Thiền”, nổi sân bừng bừng, phóng kiếm chém ngài Hoàng Long. Hoàng Long đưa tay chỉ một cái, kiếm rơi xuống đất. Đồng Tân không lượm kiếm lên được bèn lễ bái xin sám hối, thưa hỏi Phật pháp, ngài Hoàng Long nói:

– Không hỏi chuyện chiếc chảo nửa thăng nấu cả núi sông, chỉ hỏi: Trong một hạt thóc chứa cả thế giới là thế nào?

Đồng Tân ngay đây liền khế hội huyền chỉ, đọc bài kệ sám hối:

Khí khước biểu nang kích toái cầm

Tùng kim bất luyến hống trung kim

Tự tùng nhất kiến Hoàng Long hậu

Thủy giác đương niên thác dụng tâm.

Bỏ quách bị bao, đập nát đàn

Từ nay chẳng thiết luyện bạc vàng

Sau khi gặp được Hoàng Long dạy

Mới biết lâu nay dụng công lầm.

Đó là chuyện một vị Tiên qui y Tam bảo, xin gia nhập vào hàng Hộ pháp Già lam. Đạo giáo nhờ tay của Đồng Tân mà được hưng khởi, làm Bắc Ngũ Tổ. Tử Dương chân nhân nhờ xem Tổ Anh Tập mà sáng được tâm địa, làm Nam Ngũ Tổ. Cho nên Đạo Lão cũng là một Tông môn tiếp nối theo của Phật giáo vậy.

Đạo của Đức Khổng Tử đến Mạnh Tử thì bị thất truyền. Mãi đến triều Tống, ông Chu Liêm Khễ phát minh được tâm địa nơi cửa Thiền, ông Trình, ông Trang, ông Chu đều theo Phật pháp. Thế nên Tông môn đã có công giúp cho Nho, Đạo mọi thời cơ. Hiện nay nhiều người khinh thị Thiền tông, thậm chí còn hủy báng, thật là tạo nghiệp vô gián. Các ông và tôi hôm nay có duyên lành, gặp được nhân duyên thù thắng, cần phải sinh lòng đại hoan hỷ, phát thệ nguyện lớn, mọi người nên thực hành đến chỗ trời rồng phải quy y, khiến cho chánh pháp được hưng thịnh mãi, chớ xem như trò đùa trẻ con. Hãy tinh tấn dụng công.

NGÀY ĐẦU TIÊN, THẤT THỨ HAI

16 tháng Giêng Quí Tỵ (1/3/1953)

Hư Vân này đến đây quấy rối quý vị. Nhờ Hòa thượng cùng các vị Sư Ban thủ đặc biệt ưu đãi. vì quá khao khát nên hôm nay lại mời tôi làm chủ Pháp hội. Cái danh dự này thật tình tôi không dám đảm nhận.

Hiện có Lão pháp sư Ứng Từ, tuổi cao hạ lớn, lẽ ra phải mời Ngài đến lãnh đạo mới đúng lý. Đồng thời trong chúng thường trụ đây, các vị pháp sư cũng rất đông, đều là những bậc học đức kiêm ưu.

Tôi như cánh bèo trôi trên mặt nước, là một kẻ vô dụng. Hôm nay vì tôi là người lớn tuổi, quý vị lại có lòng hiếu khách, nhưng đây thật là một chuyện lầm lẫn. Bởi trong thế pháp còn không luận tuổi tác lớn nhỏ nữa là…!

Như ngày xưa khi triều đình mở khoa thi tuyển, chẳng luận tuổi nhiều hay ít, đối với vị Chủ khảo mọi người đều phải tôn là Lão Sư (thầy giáo) và ai cũng phải tôn kính, chẳng kể tuổi tác. Trong pháp Phật lại càng hơn thế. Như Bồ Tát Văn Thù, vào thời quá khứ lâu xa về trước đã từng thành Phật, đã từng giáo hóa cho 18 vị vương tử. Đức Phật Thích Ca cũng từng làm đồ đệ của Bồ tát. Đến khi Đức Thích ca thành Phật, ngài Văn Thù lại thị hiện đến giúp đỡ… đủ để thấy bình đẳng rất mực, không có cao thấp. Cho nên hôm nay, xin quí vị chớ hiểu sai.

Hiện tại về phương diện tham học thì chúng ta cần phải tôn trọng phép tắc qui củ. Trên Thường trụ đã phát khởi đạo tâm, giảng Kinh đả thất, hoằng dương Phật pháp, thật là hi hữu, duyên lành khó có. Quí vị đều không ngại phong trần, chẳng ngại mệt nhọc. Có những vị rất ư bận rộn cũng tự nguyện đến tham gia, đủ để thấy ai cũng có cái tâm chán phiền thích tĩnh. Xưa nay các ông và tôi đều có cùng một tâm. Chỉ vì liên quan đến mê và ngộ nên có chúng sinh và Phật.

Chúng ta suốt ngày bận rộn không một phút giây rỗi rảnh. Nếu có suy nghĩ, chỉ toàn là nghĩ những điều vô ích. Đa số con người sống trên thế gian, cả đời bôn ba, ngày đêm mê muội, luôn mơ tưởng chuyện ăn no mặc ấm, đắm say ca vũ, đa phần mong con cháu mình được giàu sang phú quý, muôn đời vinh hoa. Ngay cả khi hơi thở ra không trở vào, dù họ có chết thành ma, lòng vẫn còn muốn bảo hộ vợ con, tài sản… được hưng vượng. Những người này quả thật là ngu si hết sức! Lại có nhiều người, biết được chút đỉnh thiện ác, nhân quả, muốn tạo công đức, nhưng chỉ biết làm chay cúng dường, hoặc sơn phết tượng Phật hay sửa chùa miếu… đây đều thuộc gieo nhân hữu lậu, mong cầu phước báo đời sau. Vì họ không hiểu được sự quí báu của công đức tu hành (vô lậu) nên mới bỏ qua không thực hành.

Kinh Diệu Pháp Liên Hoa nói: “Nếu có người chỉ ngồi tĩnh tọa trong khoảnh khắc, còn hơn kẻ xây tháp bảy báu hằng sa”. Bởi vì pháp ngồi tĩnh tọa có thể giúp chúng ta thoát ly trần lao, khiến thân tâm an lạc, tự tánh được viên minh, liễu sinh thoát tử. Trong khoảnh khắc tức là trong thời gian một sát na, nếu người dùng tâm thanh tịnh, phản chiếu hồi quang, ngồi trong khoảnh khắc, dù chẳng ngộ đạo nhưng đã gieo được hạt giống chánh nhân Phật tánh, thế nào cũng có ngày thành tựu, hoặc trong khoảnh khắc công phu đắc lực cũng có thể thành Phật. Cho nên trong Kinh Lăng Nghiêm, Tôn giả A Nan nói: “Không cần trải qua vô số kiếp mà được pháp thân”.

Chỉ vì tôi và các ông cùng bao người, bình thường toàn ở trong ngũ dục, trần lao, mừng vui theo được mất, toàn mưu toan hưởng lạc. Nhưng hôm nay, ở Thiền Đường này, trong thời gian chỉ tịnh. Dòm không thấy, lắng chẳng nghe, đối với cửa sáu căn cũng giống như con rùa co rút hết các chi vào vỏ, mặc tình cảnh giới quấy nhiễu, các ông cũng bất động, tức là tu pháp vô vi, cũng là pháp vô lậu. Cho nên dùng bảy báu như vàng bạc… để xây tháp dầu nhiều như cát sông Hằng, vẫn không bằng công đức một khoảnh khắc ngồi yên nhiếp tâm.

Con rùa đen rút hết các chi vào mai là một thí dụ. Bởi vì loài hái cẩu săn mồi, thấy rùa đang bò trên bãi biển, bèn bắt lấy định ăn. Rùa biết hải cẩu muốn ăn thịt mình, bèn rút hết bốn chân, đầu, đuôi vào mai. Hải cẩu thấy không làm gì được rùa, chỉ mất công cay đắng liền bỏ đi. Bấy giờ rùa được thoát nạn. Chúng ta sống trên thế gian này, những người không tiền thì suốt đời bận rộn chuyện áo cơm, kẻ giàu sang thì đắm say sắc dục không rứt ra được. Thế thì cũng giống như bị hải cẩu bắt ăn thịt. Nếu hiểu được sự nguy hại và biết thu nhiếp sáu căn, hồi quang phản chiếu, thì có thể trong cái chết được sống lại.

Hai ngày trước tôi có nói qua về chánh pháp nhãn tạng, là tâm pháp Như Lai, là căn bản của viêc liễu sinh thoát tử. Pháp môn giảng Kinh, tuy là giúp người phát khởi lòng tin, nhưng muốn liễu sinh tử thì cốt yếu vẫn là bản thân phải trải qua việc tu hành chứng ngộ, đây là điều rất khó. Trong tông môn không những các Tỳ kheo và hàng Cư sĩ có công hạnh không thể nghĩ bàn, mà trong giới Tỳ kheo ni cũng có những bậc nhân tài vĩ đại.

Hiện nay trong quí vị cũng có nhiều Ni chúng. Vì sao không hiển tay mắt biểu hiện chánh pháp thay cho tiền nhân? Nên biết Phật pháp bình đẳng, các vị phải nỗ lực, không nên sinh lòng lui sụt, làm uổng phí duyên lành.

Người xưa nói: “Bách niên tam van lục thiên nhật. Bất phóng thân tâm tĩnh phiến thời” (Trăm nám ba vạn sáu ngàn ngày. Chẳng chịu buông hết thân tâm cho yên tĩnh?). Các ông cùng tôi từ vô lượng kiếp đến nay trôi nổi trong sinh tử, chỉ vì không chịu buông nên cam chịu luân hồi, chẳng được giải thoát.

Vì vậy các ông cần phải buông bỏ thân tâm đến chỗ yên tĩnh, hy vọng là thùng sơn lũng đáy cùng chứng vô sanh pháp nhẫn.

NGÀY THỨ HAI, THẤT THỨ HAI

17 tháng Giêng, Quí Tỵ (2/3/1953)

Hôm nay là ngày thứ Hai của thất thứ Hai, trong thời gian ngắn ngủi này quí vị đến tham gia càng ngày càng đông, đủ thấy dân Thượng Hải thiện tâm thuần thục, phước đức sâu dày, và cũng đủ thấy mọi người đều chán phiền thích tĩnh, muốn bỏ khổ theo lạc.

Xưa nay, con người sinh ra trên đời khổ nhiều vui ít. Thời gian trôi nhanh, mấy chục năm dài loáng qua như chớp mắt. Dù có sống lâu đến 800 tuổi như cụ Bành Tổ thì nhìn theo pháp Phật vẫn còn rất ngắn. Hãy xem trong đời những người sống được 70 tuổi xưa nay thật hy hữu. Các ông và tôi đến nay đã chứng kiến bao cảnh ngắn ngủi như huyễn như hóa nên không còn lưu luyến. Những vị đã đến tham gia thiền thất này quả thật đã có căn lành đời trước, Pháp tu hành chỉ quí ở tâm lâu bền.

Tất cả chư Phật và Bồ tát trong quá khứ không ai mà không trải qua nhiều kiếp tu hành mới được thành công.

Trong Kinh Lăng Nghiêm, nơi Chương Viên Thông, Bồ Tát Quán Thế Âm nói: “Con nhớ lại trong vô số hằng sa kiếp về trước, có Đức Phật xuất hiện trên đời tên là Quán Thế Âm. Con ở nơi Đức Phật đó phát tâm Bồ đề. Ngài dạy con hành theo pháp Văn, Tư, Tu mà vào tam muội“.

Dẫn đoạn Kinh này để thấy Bồ Tát Quán Thế Âm không phải ngày một ngày hai mà thành. Đồng thời Ngài còn công khai đem pháp môn đã tu, giảng cho chúng ta nghe. Đây là pháp đệ nhất trong 25 pháp viên thông trên Hội Lăng Nghiêm. Cách dụng công của Ngài là nhờ Văn, Tư, Tu mà vào được tam muội Nhĩ căn viên thông (nước ta gọi là Chánh định). Ngài nói tiếp: “Mới đầu ở nơi tánh nghe, vào dòng thì quên mất”. (Sơ ư văn trung, nhập lưu vong sở).

Phương pháp này là đem nhĩ căn nghe trở lại tự tính (phản văn văn tự tánh), chẳng để sáu căn chạy theo sáu trần, cần thâu nhiếp sáu căn vào trong pháp tánh. Cho nên Ngài nói: “Chỗ vào đã tịch tĩnh thì hai tướng động tịnh tất nhiên chẳng sinh” (Sở nhập ký tịch, động tĩnh nhị tướng liễu nhiên bất sinh).

Lai nói: “Như thế tăng dần lên, cái nghe và cái bị nghe đều hết, nhưng cũng chẳng trụ nơi chỗ hết nghe này”. Câu này có ý nhắc chúng ta đem cái công phu “phản văn” chẳng để ngưng trệ mà phải thứ lớp tăng dần lên, cần gia tăng thêm công hạnh mới được: “Giác và sở giác đều không. Giác được cái không đã viên mãn rồi thì năng không và sở không đều diệt, Sinh diệt diệt rồi thì tịch diệt hiện tiền” Đến cảnh giới này là tự đem công phu phản văn văn tự tánh, tất cả những thứ sinh diệt diệt hết rồi, thì chân tâm hiện tiền. Tức là nói: “Cuồng tâm chợt dừng, dừng tức Bồ dề”. Bồ tát Quán Thế Âm đã đến cảnh giới này, Ngài nói: “Bỗng nhiên siêu việt khỏi cảnh giới của thế gian và xuất thế gian. Mười phương tròn sáng, được hai điều thù thắng:

1. Trên hợp với bản tâm diệu giác của chư Phật, đồng một lực tu với Đức Như Lai.

2. Dưới hợp mười phương sáu đường chúng sanh, cùng các chúng sinh đồng một tâm bi ngưỡng.

Chúng ta hôm nay, học Phật tu hành, trước hết phải tự mình dụng công phu cho tốt, đem hết những tính chúng sinh như tham, sân, si… độ tận hết. Chứng được chân tâm diệu giác thanh tịnh xưa nay, rồi sau mới “Thượng hành hạ hóa“ như 32 ứng thân của Bồ tát Quán Âm, mới có sức mạnh và năng lượng tùy loài hóa độ. Cho nên Bồ tát Quán Âm hoặc hiện thân đồng nam, đồng nữ ở thế gian, người đời không biết công hạnh của Bồ tát Quán Thế Âm là đã thành Phật, không còn các tướng nam, nữ, ngã, nhân… Ngài chỉ tùy theo căn cơ chúng sinh mà ứng hiện.

Những ai nghe danh Bồ tát Quán Thế Âm mà khởi lòng thương kính, là do trong đời quá khứ họ đã từng trì niệm Thánh hiệu của Ngài. Hạt giống lành này đã có sẵn trong ruộng Bát thức nên gặp duyên là hiển hiện. Bởi vậy Kinh nói: “Vừa vào nhĩ căn thì vĩnh viễn thành hạt giống đạo”. (Nhất nhập nhĩ căn, vĩnh vi đạo chủng).

Các ông và tôi hôm nay đến đây huân tu, cần phải y nơi pháp Tối thượng thừa mà chư Phật Bồ Tát đã tu đã chứng. Phương pháp hiện tại này là phải sáng tỏ được bản tâm diệu giác, tức “kiến tánh thành Phật”. Nếu như không sáng tỏ được tâm địa thì Phật không thể thành, nên cần phải sáng tâm địa. Muốn sáng tâm, việc đầu tiên là phải hành thiện đạo. Chúng ta từ sáng đến tối, các điều ác chớ làm, các điều thiện hằng làm thì phước đức tự tăng trưởng, thêm một câu thoại đầu thường đề khởi, một niệm chẳng sinh, lập tức thành Phật. Chư vị nên nắm lấy thời gian, chớ tạp dụng tâm, hãy khéo léo tu đi!

NGÀY THỨ BA, THẤT THỨ HAI

18 tháng Giêng, Quí Tỵ( 3/3/1953)

Hôm nay, ngày thứ ba của thất thứ hai lại sắp trôi qua mất, những vị công phu đã thuần thục, trong lúc động tĩnh đều nắm vững được thì không còn lòng dạ đâu để phân biệt thất thứ nhất hay thất thứ hai, là ba ngày hoặc hai ngày?… Chỉ những người mới phát tâm thì cần phải nỗ lực tinh tấn, không nên lơ là để thời giờ trôi qua đáng tiếc.

Tôi nay lại kể thêm một ví dụ cho những người mới phát tâm, mong các ông khéo lắng nghe. Trong Thiền Đường các nơi đều có thờ một vị Bồ tát, là vị thánh Tăng, đệ tử lớn của Đức Phật Thích Ca, tức tôn giả A nhã kiều trần như. Khi Thế Tôn đi xuất gia, phụ vương Ngài có sai ba người bên họ cha cùng hai người bên họ mẹ vào Tuyết Sơn chăm sóc Ngài. Tôn giả là một trong hai người thuộc họ mẹ. Sau khi Thế Tôn thành đạo, ban sơ Ngài đến vườn Lộc Uyển, vì nhóm các ông Kiều trần như thuyết pháp Tứ đế. Tôn giả là người ngộ đạo đầu tiên, đồng thời cũng là vị đệ tử xuất gia đầu tiên trong hàng đệ tử lớn của Đức Thế Tôn nên mới gọi là thánh Tăng, cũng gọi là Tăng thủ (bậc thượng thủ trong hàng Tăng chúng). Phương pháp tu hành của Ngài, trong Kinh Lăng Nghiêm có nói rất rõ:

“Ta lúc mới thành đạo, ở trong vườn Nai hỏi các Tỳ kheo A nhã kiều trần như… cùng bốn chúng rằng: “Tất cả chúng sanh do bị khách trần phiền não làm mê hoặc. Các ông đương thời nhân đâu mà được khai ngộ, thành Thánh”. Chỗ này Đức Phật hỏi các vị đệ tử lớn trong hội chúng, đã dùng phương pháp gì mà được khai ngộ, thành công? Lúc bấy giờ tôn giả A nhã kiều trần như ở trong hội chúng đứng dậy đáp lời Thế Tôn rằng:

“Con nay đã lớn tuổi, ở trong đại chúng được xem là đã giải thoát, nhờ con ngộ được hai chữ Khách, Trần mà thành chánh quả”.

Sau khi trình xong, Tôn giả giải thích thêm: “Bạch Thế Tôn, ví như có vị khách bộ hành đi vào một quán trọ để nghỉ ngơi và ăn uống; khi đã nghỉ ngơi ăn uống xong, thì xách túi lên đường không ở lại đó. Còn nếu thật là người chủ thì không có đến đi chi cả. Vì vậy con nghĩ “Chẳng trụ lại thì là Khách, còn thường trụ là Chủ? Cũng giống như lúc trời vừa tạnh mưa, vầng dương xuất hiện, ánh sáng chiếu xuyên qua kẽ tường, con phát hiện ra trong hư không có các hạt bụi li ti, những hạt bụi này xao động nhưng hư không thì vẫn tịch nhiên. Nên con nghĩ: “Tịch tĩnh là hư không, loạn động là trần, vì chúng lao xao động nên gọi là trần”.

Trong đoạn văn trên, Tôn giả đã mang hai chữ Chủ, Khách ra nói rõ ràng biết bao. Trong thí dụ này, Tôn giả đã dạy cho chúng ta biết phương pháp hạ thủ dụng công: “Chơn tâm của chúng ta chính là ông chủ, ông chủ này vốn bất động. Phần dao động tức là khách, là vọng tưởng, vọng tưởng cũng như bụi. Do bụi rất nhỏ nên trong lúc nó bay lăng xăng cần phải có ánh mặt trời chiếu qua ta mới thấy được chúng”. Ý nói vọng tưởng trong tâm chúng ta trong lúc bình thường, ta khởi tâm động niệm khó mà nhìn thấy nhận biết được. Phải đợi lúc ta tĩnh tọa, tu hành, tâm an trí sáng, ta mới có thể nhìn rõ những tạp niệm lăng xăng đang khởi diệt không ngừng trong tâm ta.

Những lúc vọng niệm sôi sục như thế, nếu công phu của quý vị không đắc lực, chẳng làm chủ được, thì không ngộ đạo, nên phải trôi lăn trong biển sanh tử: Đời này họ Trương, đời sau họ Lý… giống như người khách đi vào quán trọ trụ lại không được bao lâu. Còn chân tâm thường trụ bất động của chúng ta thì không như thế. Chẳng đến chẳng đi, chẳng sinh chẳng diệt. Vì thường trụ bất động nên mới gọi là chủ nhân. Ông chủ này ví như hư không. Còn hoa bụi thì bay nhảy lăng xăng song hư không vẫn tịch nhiên bất động. Giống như người chủ quán trọ, lúc nào cũng thường trực, không đi đâu khác.

Nói về danh tướng, thì Trần tức là trần sa (cát bụi) là một thứ phiền não mà phải đến địa vị Bồ tát mới đoạn được. Vọng tức là vọng hoặc (mê lầm). Hoặc có Kiến hoặc gồm 88 kiết sử và Tư hoặc có 81 loại. Kiến hoặc do Ngủ độn sử mà có. Người tu hành trước hết phải đoạn sạch Kiến hoặc, mới có thể chứng quả Tu đà hoàn. Để trừ sạch Kiến Hoặc phải dụng công hết sức khó khăn (cũng giống như ngăn dòng thác dài 40 dặm), đủ thấy sự dụng công của chúng ta cần phải có sức mạnh rất lớn. Phải đoạn sạch hết Tư hoặc mới chứng quả A La Hán được, vì vậy mà sự dụng công cần theo thứ lớp.

Chúng ta hiện nay chỉ mượn một câu thoại đầu, linh linh bất muội, liễu liễu thường tri, Kiến hoặc hay Tư hoặc gì cũng chặt một dao cho đứt làm hai khúc, giống như bầu trời xanh không gợn một phiến mây, khi vầng dương xuất hiện thì ánh sáng tự tánh hiện bày. Vị Tôn giả này đã ngộ được cái đạo lý ấy, đã nhận biết được ông chủ vốn có sẵn. Tôi và các ông ngày hôm nay ở bước đầu dụng công, cần phải hiểu cho thấu đáo về Khách, Trần. Khách, Trần là những gì dao động còn chủ thì bất động. Nếu chẳng hiểu rõ thì không biết chỗ hạ thủ công phu, vẫn bỏ thời giờ trôi suông như trước. Mong các ông lưu tâm dụng công!

NGÀY THỨ TƯ, THẤT THỨ HAI

19 tháng Giêng, Quí Tỵ (4/3/1953)

“Pháp vô thượng sâu xa vi diệu, trăm nghìn muôn kiếp khó gặp đưgc”. Lần trở về chùa Ngọc Phật tham dự tuần đả thất này, thật là một nhân duyên thù thắng. Chư vị thiện nam tín nữ ở mọi nơi đều hăng hái đến tham gia, gieo trồng chánh nhân thành Phật. Có thể nói là hy hữu khó được. Trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni có nói: “Nếu người tâm tán loạn, bước vào trong tháp miếu, vừa niệm Nam mô Phật, đều trọn thành Phật dạo”. (Nhược nhân tán loạn tâm, nhập ư tháp miếu trung, nhất xưng Nam mô Phật, giai cộng thành Phật đạo).

Người ta sống ở trên đời, mấy chục năm trôi qua nhanh như chớp mắt mà chẳng biết chẳng hay. Trong thời gian đó những kẻ có tiền thì đắm say tửu sắc tài vật, người không tiền thì bị chuyện ăn, mặc chi phối, bôn ba khổ nhọc, ít có ai được tự tại thanh nhàn. Thật là khổ không nói được! Chỉ có những người tình cờ đi đến cửa Phật, thấy cảnh chùa trang nghiêm tịch tĩnh, lòng sinh hoan hỷ, hoặc thấy hình tượng của Phật và Bồ Tát mà buộc miệng thốt ra danh hiệu Phật, hoặc lòng sinh thanh tịnh mà sinh cảm động, tán thán khen ngợi sự cát tường của Như Lai, cho là hi hữu. Tất cả những người này đều đã trồng căn lành rất sâu trong đời quá khứ nên nhờ vậy mà sẽ được thành Phật. Bởi vì chúng ta trong lúc bình thường mắt thấy phong hoa tuyết nguyệt, tai nghe tiếng đàn ca hát xướng, miệng mê đắm các thức cao lương mỹ vị… tư tưởng đều bị nhiễm. Chính cái tư tưởng bị nhiễm này là tâm tán loạn, tâm sinh tử, tâm hư vọng. Ngày hôm nay ta có thể ở nơi chùa tháp, niệm một danh hiệu Phật, đây chính là tâm giác ngộ, tâm thanh tịnh, là hạt giống Bồ đề thành Phật.

Phật, tiếng Phạn gọi là Phật Đà, tiếng Trung Hoa dịch là Giác Giả (người giác ngộ). Giác nên chẳng mê. Tự tánh thanh tịnh, tức là tâm giác ngộ. Chúng ta hôm nay không vì danh lợi mà đến, cũng là do tác dụng của lực giác ngộ. Có nhiều người nghe nói “Đả thiền thất“, liền sinh lòng sợ, bởi không hiểu ý nghĩa của pháp “Đả thiền thất”, chỉ vì tò mò mà đến xem khá đông. Đã đến đây rồi thì như người đến núi báu, đừng trở về tay không, mà phải phát đạo tâm vô thượng, cố gắng ngồi cho được một cây hương để gieo cái chánh nhân thành Phật thì trong tương lai các vị sẽ được thành Phật.

Thuở xưa, Đức Thích ca Mâu Ni có một người đệ tử tên là Tu Bạt Đà La. Nhà ông nghèo khổ lại cô độc không họ hàng thân quyến để nương tựa, trong lòng rất sầu muộn, tính theo Phật xuất gia. Một hôm, ông đến chỗ Phật, nhằm lúc Ngài đi vắng. Các vị đệ tử lớn liền quan sát nhân duyên đời trước, thấy trong tám muôn kiếp ông chưa từng gieo trồng căn lành, bèn bảo ông hãy trở về nhà, và từ chối không thu nhận ông vào Tăng đoàn. Tu Bạt buồn lắm, ông đi ra ngoài thành, càng tủi phận mình nghiệp chướng quá sâu, ông nghĩ thầm: “Chẳng thà mình tự tử chết quách…tốt hơn”.

Đang lúc ông loay hoay tìm cách chết thì bỗng gặp Đức Thế tôn đi đến, hỏi han. Tu Bạt trình bày tự sự. Đức Phật bèn nhận ông làm đồ đệ, dẫn về tịnh xá. Trong vòng bảy ngày, ông chứng quả A la hán. Các vị Đại đệ tử đều ngạc nhiên, không rõ duyên cớ, thắc mắc hỏi Phật. Thế Tôn dạy:

Các ông chỉ quán sát được việc xảy ra trong tám muôn kiếp, chứ không thấy được ngoài tám muôn kiếp, Tu Bạt đã từng gieo trồng căn lành. Thuở xa xưa ấy, ông là một kẻ nghèo cùng khốn khổ, làm nghề đốn củi mưu sinh. Một hôm vào núi gặp cọp không biết trốn vào đâu, ông hoảng hốt leo lên cây. Cọp trông thấy ông, chạy đến cắn vòng quanh gốc cây. Thấy cây sắp đổ, ông sợ quá vì không có ai đến cứu, chợt nhớ đến Đức Phật có lòng từ bi, hay cứu giúp các chúng sinh đau khổ, ông bèn kêu lên: “Nam Mô Phật! Xin hãy cứu con!” Cọp nghe niệm Phật bèn bỏ đi, tha mạng cho ông. Do hạt giống Phật gieo từ lúc đó, tới nay đã chín mùi nên ông chứng quả.

Chư vị Đại đệ tử nghe Phật giải thích, lòng rất vui mừng, đều khen là hi hữu.

Các vị và tôi ngày nay gặp được nhân duyên thù thắng, có thể ngồi tĩnh tọa hết một cây hương thì nghiệp lành so ra đã vượt hơn Tu Bạt gấp bội. Vì vậy, nghìn muôn lần xin các vị chớ xem đây là trò đùa trẻ con, nếu các vị vì thích náo nhiệt mà tìm đến thì đã lầm rồi vậy!

NGÀY THỨ NĂM, THẤT THỨ HAI

20 tháng Giêng, Quí Tỵ (5/3/1953)

Những người đã có đầy đủ lòng tin sâu dày ở trong Thiền Đường này, đương nhiên là đang nỗ lực dụng công, các bậc Thượng tọa, chư sư lão tham, công phu đương nhiên là thuần thục.

Trong số những người thuần thục đó cần phải biết dụng công hồi hổ (quay trở lại), cần phải thấu đến tận nguồn suốt đáy, cần phải sự lý viên dung, cần phải động tịnh vô ngại, chẳng nên cứ ngồi sửng như chết, chẳng nên trầm không chấp tịnh (thủ tịch) đắm trước cảnh an tĩnh. Nếu như đã say đắm cảnh tịnh, không chịu quay trở lại, thì giống như con cá trong nằm trong vũng nước chết (nước đọng) không có hy vọng nhảy đến Long Môn, chỉ là con cá bị nhốt trong băng giá, hoàn toàn vô dụng.

Người mới phát tâm, dụng công cần phải thống thiết. Đối với việc sinh tử, phải sanh lòng hổ thẹn buông hết vạn duyên. Vừa mới dụng công có chút lực lượng mà buông không hết, thì chuyện sinh tử ắt chẳng liễu.

Bởi vì tôi và các ông từ vô thủy đến nay, bị thất tình lục dục mê hoặc. Hiện giờ từ sáng đến chiều thảy đều ở trong thinh sắc qua ngày, không biết gì đến chân tâm thường trụ, cho nên mới bị trầm luân trong biển khổ. Bây giờ các ông và tôi đã giác ngộ, hiểu rằng mọi việc trên thế gian đều khổ não, có thể tận tình buông hết thì lập tức thành Phật.

NGÀY THỨ SÁU, THẤT THỨ HAI

21 tháng Giêng, Quí Tỵ (6/3/1953)

Những vị đến tham dự kỳ đả thất này, theo tôi thấy thì đa số là những thiện nam tín nữ mới phát tâm, cho nên quy củ pháp tắc đều chưa thông, cử chân nhấc bước đều khuấy động đến sự an tĩnh của người. May gặp Thường trụ từ bi, tìm đủ cách trợ giúp chúng ta thành tựu đạo nghiệp. Chư sư Thủ lĩnh đã phát tâm vô thượng đứng ra hướng dẫn, hỗ trợ chúng ta đúng như pháp mà tu hành, cơ hội này quả thật là muôn kiếp khó gặp. Quý vị cần phải dũng mãnh tinh tấn, tu cả trong lẫn ngoài.

Tu bên trong là nhẹ nhàng cử câu thoại đầu “Niệm Phật là ai?”，hoặc niệm một câu “A Di Đà Phật“, chẳng khởi tham sân si… cùng các tạp niệm khác, khiến cho chân tâm pháp tánh được hiển lộ

Tu bên ngoài: là ngăn giết hại, lại phóng sinh. Chuyển Thập ác thành Thập thiện. Từ sáng đến tối không nên uống rượu ăn thịt tạo nên tội nghiệp chất chồng. Phải biết hạt giống Phật là do duyên sinh. Nếu gây ác nghiệp nhiều quá thì chắc chắn phải rơi vào địa ngục. Nhờ bồi đắp Thiện nghiệp thì tự nhiên đời sẽ đưa đẩy cho ông hưởng phúc.

Cổ nhân dạy chúng ta: “Các điều ác chớ làm, các điều thiện vâng làm” tức là đạo lý này vậy. Các vị hãy xem kỹ nguyên do vì sao vua Tỳ Lưu Ly tàn sát hết dòng họ Thích Ca thì rõ. Gần đây nhân dân thế giới gặp nạn là do nghiệp sát quá nặng nên mới chiêu phải quả báo như thế. Vì vậy mà tôi thường khuyên mọi người không nên giết hại mà hãy phóng sinh, ăn chay, niệm Phật… chính là vì muốn cho các vị thoát khỏi sự báo ứng của nhân quả luân hồi. Chư vị cần phải tin sâu, lo gieo trồng căn lành, chân thật tu hành để thành tựu Phật quả.

NGÀY THỨ BẢY, THẤT THỨ HAI

22 tháng Giêng Quí Tỵ (7/3/1953)

Phù sinh nhược mộng

Huyễn chất phỉ kiên

Bất bằng ngã Phật chi từ

Hoạt toại siêu thăng chi lộ.

Kiếp phù sinh như mộng

Huyễn chất chẳng được bền

Nếu không nương vào lòng từ của Phật

Làm sao có thể siêu thăng?

Chúng ta chìm trong kiếp sống điên đảo đảo điên như mộng huyễn này, ngày qua ngày không biết được sự tự tại của Đức Phật, không nghĩ đến việc thoát sinh tử, cứ theo thiện ác mà thăng trầm, tùy nghiệp lực mà thọ báo.

Người đời đa số làm thiện ít, tạo ác nhiều, nên ít kẻ giàu sang mà lắm người bần cùng. Chìm trong sáu nẻo luân hồi thọ muôn vạn khổ sở. Có kẻ sáng sinh chiều chết hoặc chỉ sống được vài năm. Có người sống hết tuổi già mới chết… Nhưng tất cả đều không làm chủ được mình. Vì vậy mới có chủ trương nương vào bi nguyện của Phật để có thể tu hành. Bởi chư Phật và Bồ tát có uy lực, có hạnh nguyện từ bi hỷ xả, thừa khả năng cứu giúp chúng ta ra khỏi biển khổ, đến được bờ quang minh.

Từ bi nghĩa là thấy tất cả chúng sinh quá thống khổ, nên dùng lòng lân mẫn thương xót cứu độ, khiến họ lìa khổ được vui.

Hỷ xả, nghĩa là thấy tất cả chúng sinh khởi tâm niệm tốt gieo trồng phúc điền thảy đều tùy hỷ tán thán. Đối với các chúng sinh đang cần sự giúp đỡ, đều tùy theo nhu cầu mà bố thí cho họ. Lúc Thế Tôn còn đang tu, Ngài đã hành Bồ tát hạnh, bố thí hết đầu, não, xương, tủy… Cho nên Ngài từng nói: “Trong cõi Tam thiên Đại thiên, chưa có một mảnh đất nhỏ nào mà ta không từng bỏ thân chôn xương“.

Hôm nay, chư vị cần phải nỗ lực bám vào câu thoại đầu mà khán, chẳng nên để thời giờ trôi suông.

LỜI KHAI THỊ GIẢI THẤT

23 tháng Giêng, Quí Tỵ (8/3/1953)

Xin mừng quí vị đã hành xong hai kỳ thiền thất. Đã đến lúc giải thất, tôi xin chúc mừng quí vị. Nếu mượn lời người xưa mà nói thì không có kết thất hay giải thất gì cả, chỉ có một câu thoại đầu quý vị cần tham cho đến lúc khai ngộ mà thôi. Hiện giờ dù quý vị đã ngộ hay chưa, chúng tôi cứ chiếu theo quy củ mà hành sự. Trong thời gian đả thất, quí vị không phân biệt ngày đêm, cốt để khai ngộ, cũng vì muốn đào tạo nhân tài trong cửa Phật, nếu chỉ sống đắp đổi cho qua ngày thì thật là uổng phí thời gian vậy.

Hôm nay trên Thường trụ, có Đại Hòa thượng cùng Chư sư Thủ lĩnh, noi theo quy tắc của cổ nhân đồng đến khảo sát công phu của các vị. Mong các vị đừng nói bậy, chỉ cần thành thật đem công phu của mình trình ra, mỗi người đáp một câu, nếu tương ưng thì Thường trụ sẽ chứng minh cho quý vị. Người xưa nói: “Tu hành ba đại kiếp, ngộ trong khoảng sát na”. Công phu được đắc lực thì chỉ trong khoảng gảy móng tay là ngộ rồi.

Xưa, Thiền sư Giác ở Lang Nha có một bà đệ tử đến thân cận tham thiền. Sư dạy bà tham câu “Tùy tha khứ” (Mặc kệ nó). Bà thực hành không hề lui sụt. Một hôm nhà bà phát cháy, bà nói “Mặc kệ nó” (Muôn duyên đều buông bỏ, bà cứ theo lời dạy mà tu), lại một bữa khác, trong nhà đang chiên bánh, ông chồng nhóm lửa. Bà múc bột bỏ vào chảo dầu, nghe vang lên một tiếng “xèo”, bà bỗng ngộ đạo, liền nhắc chảo dầu trút xuống đất, vỗ tay cười vang. Ông chồng cho là bà nổi cơn khùng, liền mắng: “Bà làm như vậy chẳng phải điên là gì?”. Bà nói: “Mặc kệ nó“. Rồi đi đến chùa Thiền sư Giác cầu ấn chứng. Sư Giác chứng nhận bà đã thành Thánh quả.

Hôm nay vị nào đã ngộ rồi, xin đứng dậy bước ra nói thử một câu xem? (Đợi một lúc không có ai đáp, Hòa thượng Hư Vân liền bước ra khỏi Thiền Đường), Pháp sư Ứng Từ… tiếp tục cuộc khảo vấn. Sau giờ chỉ tịnh, Hòa thượng Hư vân mới bước vào Thiền Đường ban lời khích lệ, xong Ngài khai thị tiếp rằng:

“Cõi hồng trần quá rộn ràng náo nhiệt, phải có công phu và chịu khó lắm mới đến đây ngồi tĩnh tọa tham thoại đầu. Người Thượng Hải các ông nhờ căn lành thâm sâu Phật pháp hưng thịnh, hội đủ phúc duyên đặc biệt lắm nên mới có được cái đại sự nhân duyên tốt như thế này.

Phật giáo Trung Quốc từ xưa đến nay tuy có các Tông, Giáo, Luật, Tịnh, Mật… nhưng nếu kiểm thảo một cách nghiêm túc thì chỉ có Thiền Tông là vượt trên tất cả (mấy hôm đầu, tôi đã nói qua cả rồi). Chỉ vì gần đây, Phật pháp suy vi, nhân tài chưa xuất hiện. Tôi trước kia đã từng đi khắp nơi trú ngụ, xem tình hình hiện nay càng không bằng ngày trước. Nói đến đây, bản thân tôi rất hổ thẹn vì không biết chi hết mà lại dựa vào lòng từ bi của Thường trụ, quý vị quan khách đã đẩy tôi ra đứng trước. Địa vị này lẽ ra phải mời Pháp Sư Ứng Từ mới đúng, vì Ngài là bậc Thiện tri thức, Tông, Giáo đều thông, là vị Trưởng lão đáng cho người nương tựa, chẳng cần mời tôi đến cho có bạn.

Tôi bây giờ già yếu, việc gì làm cũng chẳng được, chỉ mong quý vị khéo tiến tu, không nên thối đọa. Tổ sư Quy Sơn có dạy: “Điều đáng buồn là chúng ta cùng sanh cuối thời Tượng pháp, cách Phật đã xa, Phật pháp thưa thớt, người nhiều lười biếng nên đành đem cái thấy thiển cận mà nói ra để khyến khích người sau”. Ngài Quy Sơn hiệu là Linh Hựu, người Phước Kiến, thân cận với Tổ sư Bách Trượng mà phát minh được tâm địa. Tư Mã Đầu đà ở Hồ Nam quan sát thấy non Quy có địa thế rất tốt, hội đủ điều kiện cho một ngàn năm trăm Tăng chúng ở tu. Bấy giờ ngài Quy Sơn đang làm chức Điển tòa trong pháp hội Bách Trượng. Tư Mã Đầu đà đến gặp Ngài, phát hiện ra đây chính là ông chủ của non Quy, bèn thỉnh Ngài đến đó khai sơn. Ngài Quy Sơn là người thuộc triều nhà Đường. Phật pháp đến thời Đường nhằm cuối thời Tượng pháp, cho nên Ngài mới buồn tủi than sinh chẳng gặp thời, phật pháp khó hiểu, tín tâm của chúng sanh dần dần thối thất, chẳng chịu gắng công tu học cho nên Phật quả không có ngày thành. Chúng ta hôm nay cách ngài Quy Sơn đã hơn một ngàn năm, chẳng những thời Tượng pháp đã qua, mà thời Mạt pháp đã trôi hơn chín trăm năm rồi. Căn lành của người đời nay càng thêm ít ỏi, cho nên người tin Phật pháp rất nhiều, mà người ngộ đạo rất ít. Tôi lấy bản thân mình mà so sánh thì phương tiện để học hỏi Phật pháp thời nay có nhiều hơn.

Khoảng năm Hàm Phong, Đồng Trị thứ 9 (1851 1874) chùa miếu các nơi đa số đều bị hư nát. Trong vùng Tam Giang, chùa Thiên Đồng chỉ còn có một mái nhà. Đến khoảng năm Thái Bình nhờ một vị Lão túc ở núi Chung Nam đến trùng hưng. Lúc ấy chỉ có một bầu, một nón, đâu có gì để nói nhiều. Về sau, Phật pháp dần dần hưng thịnh, các nơi mới có người đứng ra gánh vác thẳng đến ngày nay. Lại có người quảy túi đa, đối với Phật pháp chân chánh hành trì, không thuyết giảng một lời. Thuở xưa, các Thiền sư đi du phương tham học, chỉ đi đường bộ. Ngày nay, đã có xe lửa, xe hơi, tàu thủy, phi cơ. Xem ra thì tưởng chừng như có phước, chẳng ngờ là càng thêm khổ, trăm đường phóng dật, chỉ trói buộc thêm.

Tuy nhiên, Phật học viện ở khắp nơi cũng tùy thời mà hướng dẫn, các Pháp sư được đào tạo mỗi ngày một nhiều, nhưng mà vấn đề căn bản thì chẳng ai để ý đến. Từ sáng đến tối chuyên cầu tri giải, chẳng cầu tu chứng. Đồng thời cũng chẳng biết chỉ một pháp tu chứng là giải quyết được vấn đề căn bản.

Ngài Vĩnh Gia trong Chứng Đạo Ca có nói: “Chỉ được gốc, cần chi ngọn, như ngọc lưu ly ngậm ánh trăng. Ôi! Lúc mạt pháp gặp thời ác, chúng sanh phước mỏng khó điều phục. Cách Phật càng xa, tà kiến sâu. Ma mạnh pháp yếu nhiều oán hại. Nghe nói pháp đốn giáo Như Lai. Hận chưa nghiền nát như ngói bể, Làm tại tâm, ẩn tại thân. Đừng có kêu oan chớ trách người. Nếu muốn tránh nghiệp đọa vô gián. Chớ chê chánh pháp luân Như Lai. Ta trước bao năm theo học vấn. Từng viết sớ sao tìm kinh luận. Phân biệt danh tướng mãi không thôi, Vào biển đếm cát chỉ chuốc nhọc. Lại bị Như Lai thường quở trách. Đếm trân bảo người có ích gì?…

Ngài Huyền Giác đã đại triệt đại ngộ với Lục Tổ. Lục Tổ gọi Ngài là “Nhất Túc Giác”. Thế nên cổ nhân nói: “Tầm Kinh thảo luận cũng giống như người vào biển đếm cát”. Pháp của Thiền tông giống thanh bảo kiếm Kim Cang Vương, gặp vật liền chém, chạm đến mũi nhọn liền chết, là pháp môn vô thượng, lập tức thành Phật.

Cũng như Thiền sư Thần Tán, đi hành cước lúc còn nhỏ tuổi, nhờ thân cận với Tổ sư Bách Trượng (724 814) mà được khai ngộ. Về sau, Ngài quay về nối nghiệp thầy bổn sư. Bổn sư hỏi:

Ông rời ta đi các nơi có thu được sự nghiệp gì không?

Ngài đáp:

Vẫn không được gì.

Bổn sư bèn sai Ngài hầu hạ như trước. Một hôm, Bổn sư đang tắm, sai Ngài kỳ lưng. Thần Tán vỗ vào lưng Thầy nói:

Phật đường đẹp quá mà… Phật chẳng thiêng.

Bổn sư không hiểu ý, quay đầu lại nhìn.

Ngài nói tiếp:

Phật tuy chẳng thiêng mà hay phóng quang!

Hôm khác, Bổn sư ngồi bên cửa sổ xem Kinh, có một con ong chui đầu vào tờ giấy dán ở cửa sổ để tìm lối thoát ra ngoài. Thần Tán thấy vậy nói:

Thế giới rộng thênh thang chẳng chịu ra, cứ vùi đầu vào giấy cũ, biết bao năm mới thủng?

Rồi đọc bài kệ:

Không môn bất khẳng xuất

Đầu song dã thái si

Bách niên tán cố chỉ

Hà nhật xuất đầu thời.

Cửa không chẳng chịu chui ra

Lủi vào song cửa… thật là quá ngu!

Trăm năm dùi giấy mịt mù

Cứ làm kiểu ấy bao giờ thoát qua?

Bổn sư nghe nói, cho là mắng mình, bèn đặt Kinh xuống hỏi:

Ông rời ta đi hành cước một thời gian, gặp ai, học những gì mà khi về ăn nói lạ lùng như vậy?

Thần Tán thưa:

Con từ khi lìa Thầy đến hội của Ngài Bách Trượng nhờ Ngài chỉ dạy được chỗ thôi dứt. Vì nhớ Thầy tuổi đã già nên quay về để báo thâm ân.

Bổn sư bèn bảo đại chúng đến giờ cơm thỉnh Thần Tán thuyết pháp. Thần Tán liền lên tòa, đề cao phong môn của tổ Bách Trượng, nói:

Linh Quang độc diệu

Quýnh thoát căn trần

Thể lộ chân thường

Bất câu văn tự

Tâm tánh vô nhiễm

Vốn tự viên thành

Đãn ly vọng duyên

Tức như như Phật.

Linh Quang riêng chiếu

Vượt khỏi căn trần

Hiển hiện chơn thường

Chẳng nệ văn tự

Tâm tánh không nhiễm

Vốn tự viên thành

Chỉ lìa vọng duyên

Tức như như Phật.

Bổn sư liền cảm ngộ, nói:

Chưa bao giờ lão tăng được nghe việc rốt ráo như thế này.

Rồi đem việc chùa giao lại cho Thần Tán, lại đảnh lề Thần Tán và tôn làm Thầy.

Quí vị hãy xem việc ấy thật là dễ dàng, đâu cần gột rửa gì? Quí vị và tôi ngày hôm nay đả thất được hơn mười ngày, vì sao lại không ngộ đạo? Chỉ vì chúng ta không chịu dụng công đến chỗ chết tiệt cái tâm lăng xăng, hoặc chỉ xem như trò đùa trẻ con, hoặc cho rằng dụng công tham thiền thì phải ngồi yên trong Thiền Đường mới được. Kỳ thật điều đó chẳng đúng. Người chân thật dụng công thì chẳng còn phân chia động, tịnh… đầu đường xó chợ, bất cứ chỗ nào cũng dụng công được.

Thuở xưa, có Hòa thượng Đồ Tử đi du phương. Một hôm trên đường vào chợ đi ngang qua cửa hàng thịt, thấy khách hàng đến mua tấp nập, ai cũng đòi chủ tiệm cắt thịt nạc cho mình. Người bán thịt nổi giận buông dao xuống hỏi: –“Có miếng nào không phải là thịt nạc đâu nà?” Hòa thượng Đồ Tử nghe nói, bỗng nhiên khai ngộ.

Đủ thấy sự dụng công của người xưa, chẳng phải chỉ hạn cuộc ở trong Thiền Đường. Hôm nay, các ông chẳng ai kể lại nhân duyên ngộ đạo của mình, thật là uổng phí thời giờ. Xin kính thỉnh Pháp sư Ứng Từ cùng các Đại hòa thượng khảo sát lại xem!

PHÁP NGỮ GIẢI THẤT

Ngài Hư Vân ra khỏi Thiền Đường, Pháp sư Ứng Từ khảo vấn từng người một. Sau khi khai thị xong, mỗi người đến chỗ đã định sẵn ngồi xuống. Ngài Hư Vân lại bước vào Thiền Đường, ban lời nhắc nhở. Sau khi đã nói lời khai thị và mở đầu buổi uống trà xong, mọi người đứng dậy. Ngài Hư Vân mặc áo màu xanh, ngồi xếp bằng như Đức Phật, lấy cây gậy trúc vẽ một vòng nói:

Tài kết thất, hựu giải thất

Giải kết mang mang liễu hà nhật

Nhất niệm vong duyên chư cảnh tức

Ma ha bát nhã ba la mật.

Tâm cảnh tịch, thể dụng quy

Bổn tự viên minh vô trú dạ

Na phân Nam Bắc dữ Đông Tây

Vạn tượng tùy duyên Quán Tự Tại.

Điểu đề hoa tiếu nguyệt lâm khê

Tức kim giải thất, nhất cú tác ma sinh đạo

Chung bảng hống thời bát bồn khiêu

Đế quán Bát Nhã ba la mật…

Giải!

Vừa kết thất đã giải thất

Giải – kết rộn ràng ngày nào hết

Một niệm quên duyên, muôn cảnh dứt

Ma ha bát nhã ba la mật

Tâm cảnh lặng, thể dụng về

Vốn tròn sáng, không đêm ngày

Đâu phân Nam Bắc hay Đông Tây

Muôn sự tùy duyên: Quán Tự Tại!

Chim hót hoa cười trăng rọi khe.

Bữa nay giải thất, một câu nói làm sao?

Chuông trống khưa thời, bát chậu nhảy

Hãy quán Bát Nhã ba la mật

- Giải thất!

Sau khi giải thất tại chùa Ngọc Phật, các cơ quan cùng đoàn thể Phật giáo ở chợ Hàng Châu phái cư sĩ Đỗ Vĩ đến Thượng Hải thỉnh Sư sang Hàng Châu.

Ngày 19 tháng 2 Â.L (2/4/1953), Sư đi Hàng Châu, đến chùa Tịnh Từ chủ trì Pháp hội, qui y cho mấy ngàn người. Mọi người mời Sư trụ trì chùa Linh Ẩn, nhưng Sư cáo bệnh từ chối. Sau đó, Hòa thượng Diệu Chân núi Linh Nham, Pháp sư Vô Ngại… mời Sư sang Tô Châu lập Pháp hội, Sư bèn sang Tô Châu.

Xong Pháp hội, Sư đi dạo cảnh Hổ Khưu, lễ tháp tổ Thiệu Long. Thấy tháp viện đã bị cường hào chiếm đoạt, tháp đá và bia không còn, chỉ còn đống gạch vụn. Vào năm Quang Tự (1875 1908), Sư đã từng đến đây lễ viếng tháp Tổ, tất cả hình ảnh ngày xưa hãy còn trong ký ức. Sư bèn moi trong ngói đá, tìm ra cái nền cũ, thương lượng với các thân sĩ ở địa phương cùng các Phật tử hộ pháp ở Thượng Hải lo việc trùng tu lại, Sư mời Hòa thượng Diệu Chân cùng Hòa thượng Sở Quang ở Hổ Khưu lo việc trùng tu. Được một tháng thì hoàn thành.

Thành lập Hiệp Hội Phật Giáo Trung Quốc

Khi Hòa thượng Hư Vân ở Tô Châu, có đến thăm chùa Thọ Thánh ở Bán Đường, lễ Tháp viện của ngài Thiện Kế đời Nguyên, xem bộ Kinh Hoa Nghiêm được chép bằng máu, đọc lời chế tán của ông Tống Liêm và cả những dấu tích xưa khắc trong bia đá. Nhận lời mời của các cư sĩ ở Nam Thông… Sư đến Ngân Sơn làm chủ Pháp hội, người từ các nơi đến qui y khoảng mấy ngàn. Công việc xong, cuối tháng 3 âm lịch Sư trở về Thượng Hải.

Tháng tư, Sư nhận được điện tín ở Bắc Kinh giục Sư đến đó. Tại đây, Sư vẫn trụ chùa Quảng Tế. Chư vị đại biểu Tăng già từ các nơi cũng kéo về, chính thức thành lập Hiệp Hội Phật Giáo Trung Quốc. Sau khi Đại hội bàn thảo và biểu quyết các điều quan trọng xong, Sư đến tỉnh Sơn Tây Đại Đồng, tham lễ tượng Đại Phật bằng đá ở Vân Cương. Rồi Sư xin nghỉ, rời Bắc Kinh. Các nhà lãnh đạo đương thời khuyên Sư đến Lô Sơn dưỡng bệnh. (Trong Đại Hội có đề nghị nên bỏ phần giới luật nhưng Sư từ chối).

Bài Giảng:

TƯỚNG SUY TĂNG ĐỒ THỜI MẠT PHÁP

Thứ ba 23/1/1955 Â.L Ất Mùi

Đời có câu: Tú tài là tội đồ của Khổng tử, Hoà thượng là tội đồ của Phật… Mới nghe qua có thể cho đây là lời nói quá. Nhưng bây giờ nhìn hiện tượng mạt pháp, mới hiểu làm lục quốc mất, chính là lục quốc, không phải tại Tần. Hại Tần cũng do Tần, chứ không phải do thiên hạ. Còn làm Phật pháp diệt là đệ tử Phật chứ không phải do đạo nào khác. Nay nhân đáp lời người hỏi, tiện thể giải bày những khúc mắc luôn.

Hỏi: – “Hiện nay muốn thay đổi năm tháng Phật lịch, chẳng dùng ngày mùng 8 tháng 4 là Lễ Tắm Phật được chăng?”

Đáp: Pháp vận Phật Thích Ca được chia làm ba thời kỳ: chánh, tượng, mạt. Chánh pháp, tượng pháp mỗi thời đều kéo dài một ngàn năm. Riêng mạt pháp là một vạn năm. Thời kỳ chánh, tượng đã qua rồi, còn mạt pháp đến nay đã qua 982 năm rồi. Nhưng mạt cũng có thể không? Làm sao có thể không? Nếu được nhiều người ủng hộ thì Phật pháp trường tồn vạn cổ, về sự tướng tuy có phân: chánh, tượng, mạt, nhưng nếu người sống chân chánh ngay trong thời mạt, thì mạt cũng thành chánh. Còn nếu tự sinh lui sụt, dù sống trong thời chánh pháp cũng có thể biến chánh thành mạt. Trong kinh tả thời mạt pháp có đủ tướng suy: hiện nay đều đã xuất hiện. Hiện tượng Tăng, Ni lập gia đình (tăng thú ni giá), ca sa đổi thành bạch y, bạch y lên Thượng tòa. Tỳ kheo xuống Hạ tòa – đây là những tướng suy mạt pháp đã hiện. Pháp Phật Thích Ca tính đến lúc con người thọ 30 tuổi thì pháp Đại thừa diệt. Lúc người ta thọ 20 tuổi thì pháp Tiểu thừa diệt. Lúc người thọ 10 tuổi thì chỉ còn sáu chữ “Nam Mô A Di Đà Phật”.

Vào thời điểm mạt pháp, những pháp Phật thuyết đều sẽ bị diệt hết. Đầu tiên là Kinh Lăng Nghiêm, thứ đến là Kinh Bát Nhã Tam Muội. Chẳng hạn như theo kiến giải cư sĩ Âu Duơng Cánh Vô, ông cho Kinh Lăng Nghiêm là “Bách nguỵ thuyết”, (trăm điều hư ngụy) và phản đối Kinh Lăng Nghiêm. Còn vị pháp sư nọ ở Hương Cảng nói: Kinh Hoa Nghiêm, Viển Giác, Pháp Hoa và Khởi Tín Luận… thảy đều là giả, Đây chính là hiện tượng mạt pháp.

Thuở quá khứ sau khi Phật Ca Diếp nhập diệt, chư thiên đem Tam tạng Thánh giáo củaa Ngài kết tập cất giấu rồi tạo tháp cúng dường. Thời Đường, chư thiên mách cho Luật sư Tuyên biết ở Nam Cao Tứ Đài, Chung Nam, chính là chỗ chứa kho tàng Thánh tích. (Kinh Tạng Tượng Phật Ca Diếp thời mạt pháp được cất ở đó, hiện nay có 13 vị Bồ tát Viên Giác đang gìn giữ tại hang này. Đến nay mỗi khi đến tháng chạp, trên không vang rền tiếng trống trời).

Năm trước Hiệp Hội Trung Quốc Phật Giáo mở Đại hội, mọi người bàn: “Phật pháp diệt là do đệ tử Phật làm diệt”.

Thật ra chính phủ chẳng để ý anh diệt hay không diệt. Lúc mở hội, chính phủ phái người đến dự. Trong hội nhiều giáo đồ thảo luận xôn xao, bởi vì những giáo đồ này đã đề xướng rằng: Các giáo lý trong Kinh Phạm Võng, Tứ Phần Luật, Bá Trượng Thanh Quy… làm hại chết nhiều thanh niên nam nữ nên cần phải thủ tiêu. Còn nói Đại lãnh y là y phục Hán tục, không phải Tăng phục nên ngày nay Tăng nhân cần phải sửa đổi, không được mặc, nếu còn mặc chính là bảo thủ chế độ phong kiến. Họ còn tuyên bố tự do tín ngưỡng, tin đạo tự do, nên chuyện tăng lập gia đình… hay ăn thịt uống rượu… đều phải để tự do, không ai được quản. Tôi nghe nói, không thể làm thinh, bắt buộc phải phản đối. Họ cũng bất đồng với ngày Lễ Tắm Phật. Không chịu công nhận mùng 8 tháng 4 là Lễ Tắm Phật. Tôi cứ y theo pháp bổn nội truyền: Từ thuở Pháp sư Ma Đằng viết sớ trình vua Minh: “Phật thuộc tuổi Giáp Dần, sinh ngày mùng 8 tháng 4 năm Chu Chiêu Vương 24.

Trong Ngụy thư, Sa môn Đàm Mô Tối cũng viết: “Phật sinh ngày mồng tám tháng tư năm Chu Chiêu Vương 24 và Nhập Niết Bàn ngày 15 tháng 2 năm Mục Vương 52. Năm, tháng, đã được ghi rõ ràng như thế, bao triều đại đều tôn thờ không đổi. Năm Giáp Dần thời Chu Chiêu Vương tính đến nay đã 2982 năm, hiện tại bọn họ muốn đổi thành là 2502 năm. Xưa nay Khổng Tử, Lão Tử sinh sau Phật, giờ họ lại đem Khổng, Lão sắp cho sinh trước Phật. Tôi lúc đó trong Đại hội, cùng tranh luận với họ về Giới luật, Niên hiệu, Hán phục., , và không chấp nhận huỷ bỏ thay đổi gì…

Khi hai Tôn giả Ma Đằng và Trúc Pháp Lan đem Phật pháp từ Ấn Độ truyền sang Trung Quốc. lúc đó cách Phật nhập diệt còn chưa xa. Đương thời tại chùa Bạch Mã. Ban đêm nhìn về phía Đông thấy có ánh hào quang lạ lùng, Ma Đằng chỉ ra chỗ A Dục Vương chôn dấu xá lợi Phật. Minh đế lập tháp để cho Phật giáo, Lão giáo tranh tài ưu liệt, Ma Đằng bay lên không hiện đủ thần thông biến hoá. Pháp Lan xuất Đại pháp âm, tuyên dương pháp Phật. Trí huệ thần thông cao tột của hai Tôn giả này chẳng lẽ không thể nói rõ năm, tháng sinh của Phật hay sao? Sau này chư vị Cao tăng như Ma Thập, Pháp Hiển, Huyền Trang, Đạo Tuyên, tuy có nhiều thuyết, song cũng không khẳng định là phải thay đổi chỉnh sửa gì. Cho đến năm Dân Quốc thứ 2, cư sĩ Chương Thái Đàm cùng các cư sĩ… triệu tập khai mở Đại Hội Vô Giá tại chùa Pháp Nguyên Bắc Kinh, thảo luận ngày Lễ Vía Phật và nghị quyết mồng 8 tháng 4 là Lễ Tắm Phật. Hiện nay phần đông thế giới đều áp dụng theo lịch này và chính phủ cũng không hề bảo Phật giáo phải thay đổi. Tôi chủ trương phải dùng Phật lịch của mình. Đúng hay không đúng, phải y theo nếp xưa mà công bố.

Sửa đổi rất không tốt, thế mà bọn họ lại ương ngạnh muốn thay đổi những ngày Lễ vía của Phật. Tất cả đều không thể được! Họ không đồng ý dùng mồng 8 tháng 4 làm Lễ Tắm Phật mà đòi đổi thành 15 tháng 4. Luật Phạm Võng thuộc thời Hoa Nghiêm, Tứ Phần Luật thuộc thời A Hàm họ đều đòi huỷ. Bá Trượng Thanh Quy từ thời Đường tới nay được thiên hạ tôn kính phụng hành, họ lại muốn sửa đổi. Đại lãnh y được đắp từ thời Hán đến nay họ cũng muốn đổi nốt. Hãy xem, như thế thì có phải là mạt pháp hay không chứ? Do vậy tôi mới cùng họ tranh luận.

Tôi nói: – Muốn thay đổi chăng là các vị phải tự thay đổi kia. Phật là người Ấn Độ, nước Ấn một năm phân làm ba quý, một quý có 4 tháng. Còn nước Trung Hoa một năm phân làm bốn quý, một quý có ba tháng. Nước ta có phân niên hiệu, hàng can hàng chi Giáp, Tý… còn Ấn Độ thì không. Cho nên chuyện “Cải triều hoán đại“, không những làm sai lệch loạn bậy, mà càng khiến việc thêm rối rắm mù mờ. Ngài Huyền Trang ở tại Ấn độ 18 năm cũng chưa từng khẳng định phải chỉnh lại niên đại. Tiền nhân đã thực hành những ngày lễ này cả một, hai ngàn năm rồi. Một khi đổi sửa, rất là không hay. Chúng ta sao cứ tự làm khổ mình, muốn đổi lung tung như vậy?

Tôi cùng Lý Nhậm Triều bàn bạc, tuyên bố những thay đổi trong Phật môn này chính là do hạng Hoại giáo đồ yêu sách, gây rối – Chính phủ nếu chẳng làm chủ thì những giáo đồ này sẽ mặc tình làm loạn làm càn, như thế sẽ khiến Phật giáo đồ Quốc tế phát sinh hoài nghi.

Chính phủ mời tôi lên kinh, dự Đại Hội Chiêu Đãi Phật Giáo Quốc Tế. Tôi đâu thể để cho nhóm Hoại giáo đồ làm loạn, sửa quy luật Phật chế được?

Các ông Lý Nhậm Triều v.v.. khuyên tôi hãy nhẫn nhục. Chính phủ thấy việc ầm ỹ đến không thể không can dự vào, liền hỏi nguyên cớ sửa đổi. thế là có người lên tiếng:

Tăng Ni muốn mặc y hoại sắc.

Chính phủ hỏi: - Hoại sắc là sao?

Pháp sư Năng đáp: Cà sa là hoại sắc, ngoài ra thì không phải.

Mọi người nghe xong đồng thanh nói: – Vậy thì chỉ lưu Cà sa và thủ tiêu mọi thứ khác!

Tôi buộc phải lên tiếng: “Pháp sư Năng nói không sai! Phạn ngữ gọi Ca sa, Tàu gọi Hoại sắc. Ca sa có ba loại: Ngủ Thất Y Đại Y. Còn có thêm một áo trong và quần. Ấn Độ dùng ba y, còn quần? Theo phong thổ nước ta thì chính là Khố y.

Những Y này là vật tuỳ thân, ngủ cũng dùng, chết cũng không rời.

Tại Ấn Độ khí hậu nóng, còn Trung quốc khí hậu lạnh, cho nên bên trong mặc tục phục không cho có màu mè và đem tục y nhuộm thành hoại sắc, hễ làm Phật sự thì đắp Ca sa ở ngoài. Ca sa thì không mặc thường, xem như rất tôn kính. Từ triều đại Tống, Kim, Nguyên… biến Hán y thành Tăng y đến nay chưa hề sửa. Hán y đổi thành Tăng y được gọi là Đại lãnh y, chính là Y hoại sắc (cà sa) nếu muốn phân định giới hạn giữa đạo và đời thì không nên sửa đổi, còn nếu sửa đổi Đại lãnh y tức là khiến tăng, tục thành bất phân, giới tuyến hai bên nhìn không ra.

Chính phủ nghe tôi nói vậy, tán thành đồng ý. Còn bảo “Phật luật Tổ quy” chẳng nên sửa đổi, hơn nữa còn phải giữ gìn và bảo tồn. Và thông báo tạm kết thúc họp.

Chư vị xem đây có phải là Tăng nhân tự hủy Phật pháp chăng? Hư Vân tôi già yếu, khó thể hộ đạo lâu. Rất hi vọng Tăng già có đầy đủ Chánh tri kiến để cùng nhau góp sức cứu vãn Phật giáo giữa cơn sóng cuồng. Được vậy Phật pháp mới không hoại diệt.

Về Lô Sơn

Tháng 5, Sư cùng thị giả Giác Dân đi về phương Nam, qua Vũ Hán. Sư lưu lại đây một thời gian ngắn, Thầy Nguyên Thành là Trụ trì chùa Bảo Thông, mời Sư ở lại, thỉnh Sư chủ trì hai kỳ Thiền thất. Xong việc, Sư đến Lô Sơn (cư sĩ Trần Chân Như đã hẹn đón Sư tại Khuông Lô). Tại Lô Sơn, Sư ở chùa Đại Lâm.