Sa Di Thập Giới Oai Nghi Lục Yếu

Tập 6

Kính chào chư vị đại đức tỳ kheo, chư vị sa di, cư sĩ cùng chư vị đại tỷ ni sư, chư vị sa di ni và quý cư sĩ đang cùng xem trực tiếp ở trên mạng tôn kính, chúc mọi người buổi chiều tốt lành! Mời để tay xuống!

Hôm nay, chúng ta sẽ chính thức bắt đầu học tập nội dung của 10 giới sa di. Những buổi trước, cơ bản là giảng về đề kinh và nhân đề, cùng những phần trong lời nói đầu. 10 giới và 26 môn oai nghi của sa di đều được đại sư Ngẫu Ích trích lục ra từ trong Luật tạng, không có điều nào là do ngài tự ý sáng tác ra cả, cho nên hoàn toàn là thuật lại mà không hề sáng tác.

“Thập giới môn” tổng cộng có 10 điều, chúng ta xem điều giới thứ nhất trước.

“Một là không sát sanh, phàm là loài có sanh mạng thì không được cố ý giết. Nếu tự mình giết, bảo người giết, phương tiện giết, dùng chú giết, phá thai, phá trứng, cho họ uống thuốc độc khiến họ mất mạng thì đều là tội sát. Nếu giết cha mẹ, A la hán, thánh nhân thì phạm tội nghịch phải đọa địa ngục A tỳ. Nếu giết người thì phạm trọng tội, mất giới sa di, không thể sám hối. Nếu giết trời rồng quỷ thần thì phạm tội bậc trung còn có thể sám hối, diệt được tội phạm giới nhưng không diệt được tánh tội, cuối cùng vẫn phải trả báo. Nếu giết súc sanh như sâu bọ, kiến, muỗi, rận v.v. thì phạm tội bậc hạ, cũng cho phép sám hối, diệt được tội phạm giới, còn tánh tội thì vẫn phải trả báo. Nếu giết người mà không chết thì phạm tội phương tiện bậc trung có thể sám hối. Nếu giết trời thần, súc sanh, côn trùng v.v. mà không chết thì đều phạm tội phương tiện bậc hạ có thể sám hối. Giúp người khác giết thì đều phạm tội căn bản. Giết người là trọng tội, giết trời v.v. là tội bậc trung, giết súc sanh v.v. là tội bậc hạ. Thấy giết mà hoan hỷ thì phạm tội phương tiện. Nếu thấy người giết thì nên tận sức cứu giúp, nếu không thể cứu thì nên khởi tâm từ bi niệm Phật trì chú cầu mong họ cởi bỏ oán kết, vĩnh viễn đoạn trừ duyên ác.”

Đoạn lớn này chính là nói rõ về giới “không sát sanh”.

Nếu chúng ta giảng về những giới điều này thì trước hết cần giải thích một chút về kết cấu của cách giảng giải. Mọi người hiểu rõ kết cấu này rồi, giống như đặt công thức vậy, bạn sẽ có một khái niệm logic rất rõ ràng. Ngũ giới điều phía trước chính là giết trộm dâm dối rượu. Những điều này giống với ngũ giới của cư sĩ. Chúng ta cần giải thích tỉ mỉ, do đó chia thành bảy khoa để giải thích.

Khoa thứ nhất là tổng thuyết đề nghĩa, tức là giải thích tên của giới điều này, chính là không sát sanh. Thứ hai là tùy văn thích, nghĩa là căn cứ theo những văn tự vừa đọc để giải thích nghĩa lý bên trong của nó. Thứ ba là cụ duyên thành phạm, xem giới điều này có bao nhiêu duyên, tức là có đủ bao nhiêu điều kiện thì sẽ cấu thành việc phạm giới. Thứ tư là phạm sát xử đoạn, phạm giới sát này, bao gồm phạm điều giới này cũng như phạm các giới giết, trộm, dâm, dối, rượu ở phía sau, thì xử trí và phán xét thế nào, là phạm tội nặng hay tội nhẹ, là tội căn bản, hay là tội phương tiện v.v.. Thứ năm là tiêu cảnh tưởng, là cảnh giới phạm giới này, còn có tâm tưởng của chúng ta, trong này có một số trường hợp không giống nhau, phải nói rõ ràng những điều này, có thể dùng để phán đoán mức độ phạm giới nặng hay nhẹ. Thứ sáu là minh khai duyên. Mỗi một giới điều đều có khai duyên, tức là trường hợp không phạm.Thứ bảy là dị thục quả báo, cũng chính là nói đến nhân quả của phạm giới sát, những hậu quả của nó v.v..

Trước tiên chúng ta giảng khoa thứ nhất là tổng thuyết đề nghĩa. Tổng thuyết đề nghĩa, chúng ta cũng chia làm ba khoa nhỏ để nói rõ. Thứ nhất là giải thích sơ lược tên đề, thứ hai là ý nghĩa chế giới, thứ ba là hai nghiệp tánh già. Trước tiên giảng “giải thích sơ lược tên đề”. Tên đề này có ba chữ là “không sát sanh”. Phía trước có số “một”, một là không sát sanh. một tức là số mục sắp xếp thứ tự, nên không cần giải thích nữa. Sát sanh tức là nói cảnh giới mà sa di phạm giới, cũng chính là tội đã phạm. Phía trước thêm chữ “không”, có nghĩa là cấm, có thể đối trị được hành vi phạm giới này thì chính là không. Hành vi có thể đối trị này cùng với tội lỗi được đối trị, năng và sở gộp lại thì gọi là không sát sanh.

Thế nào gọi là sát sanh? Chính là đoạn dứt mạng căn của chúng sanh hữu tình. Thế nào gọi là mạng căn? Căn cứ như trên luật nói thì mạng căn là do ba bộ phận “thức, hơi thở, hơi ấm” mà tổ hợp thành. Thức chính là thức thứ tám, gọi là làm ông chủ đến trước đi sau. Thức thứ tám là chủ thể luân hồi của chúng ta. Rốt cuộc thứ gì đi luân hồi vậy? Chính là thức thứ tám này, cũng gọi là thần thức. Sau khi con người chết đi, thức thứ tám rời khỏi thân thể thì [cơ thể ấy] hoàn toàn chết rồi. Thông thường mà nói, sau đó nó sẽ bước vào thân trung ấm, sau đó đi tìm cha mẹ có duyên rồi nhập thai, đây là nói thức thứ tám. Hơi ấm là nói nhiệt độ cơ thể. Nếu người tắt thở rồi thì nhiệt độ cơ thể sẽ dần dần giảm xuống, hơi ấm không còn nữa. Sau khi hơi ấm không còn nữa, thức cũng không cách nào để ký thác vào thân thể này nữa. Hô hấp chính là hơi thở. Nếu ba thứ: thức, hơi ấm, hơi thở đều đoạn dứt hết thì mạng căn cũng đoạn dứt.

Khi chúng ta đầu thai, trước tiên thức sẽ đi nhập thai, cũng là do những hạt giống nghiệp thức vô minh của chúng ta, dựa vào nhân duyên cha mẹ giao hợp mà gá vào hai giọt tinh cha huyết mẹ, chúng ta gọi là trứng đã thụ tinh, nhập vào trong thai mẹ, lúc này trong luật gọi là yết la lam. Yết la lam dịch sang nghĩa tiếng Hoa nghĩa là hoạt chất ngưng tụ, tình trạng lúc này giống như váng sữa mỏng vậy, váng sữa rất mỏng, đây thuộc về danh sắc vị, chính là trong 12 nhân duyên nói: vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc; đây là vị trí danh sắc. Thức chính là vừa rồi nói, thức thứ tám. Đầu thai thì liền có danh sắc. Sắc chính là hai giọt tinh cha huyết mẹ, danh là chỉ cho tâm, cho nên lúc này đã có thân và tâm rồi. Đây gọi là thức ban đầu.

Thức ban đầu này bao hàm cả thức thứ tám và thức thứ bảy đều ở trong đó. Thức thứ tám là đi đầu thai, ý niệm thứ hai sát theo sau thì thức thứ bảy liền sanh khởi. Tác dụng của thức thứ bảy là luôn luôn chấp trước kiến phần ở trong thức thứ tám, xem nó là chính mình. Chúng ta biết tám thức này đều có bốn phần, kiến phần tức là chấp trước là chính mình. Tâm ở đây chính là cái tâm do hai thức thứ tám và thứ bảy kết hợp lại, vẫn chưa có ý thức thứ sáu, bởi vì khi ấy năm căn vẫn chưa hình thành, ý căn cũng chưa sanh ra, nên vẫn chưa có sáu thức, cho nên chỉ có thức thứ tám và thứ bảy gọi là thức ban đầu. Lúc này đã gọi là sanh mạng rồi. Bởi vì họ đã có thức, hơi ấm, xúc. Họ có thức thứ tám ở bên trong, cũng có hơi ấm rồi, đã ở trong thai mẹ. Họ cũng có hơi thở rồi, hô hấp thì ngay đến tế bào cũng đều có hô hấp, cho nên lúc này chính là mạng căn. Lúc này mà đoạn dứt mạng căn này thì chính là phạm tội giết người, cũng là phá giới căn bản, cho nên nói phá thai chính là giết người. Nếu cư sĩ đã thọ ngũ giới mà phá thai thì cũng là phạm trọng giới giết người, cũng mất giới thể. Bảo người khác giết cũng giống như vậy. Ví dụ, người cha bảo người mẹ phá thai, giống như phía sau nói “bảo người giết” thì đều phạm tội căn bản. Vậy bảo người khác giết người thì cũng giống như phạm tội căn bản giết người. Cho nên, nếu cả hai cha mẹ đều đồng ý phá thai thì hai người đều phạm tội căn bản, đây là phạm trọng tội. Đây là nói đến thức ban đầu, tình hình thức thứ tám ban đầu nhập thai.

Khi người chết chính là khi lâm chung, ý niệm cuối cùng, lúc này gọi là thức sau. Thức sau tức là khi thân thể bị người làm tổn hại, ví dụ như bị dao chém thì trước tiên là tắt thở. Sau khi ngừng thở, thứ hai là nhiệt độ cơ thể dần dần lạnh đi, cuối cùng thứ ba là toàn thân lạnh ngắt thì thức thứ tám này mới rời khỏi thân thể. Cho nên trình tự lúc này, trình tự rời khỏi sẽ ngược lại với trình tự lúc nhập thai. Khi nhập thai trước tiên là thức nhập thai, sau đó sẽ có hơi ấm, có nhiệt độ cơ thể, dần dần sẽ có hô hấp. Khi thức sắp rời khỏi thân thể, lúc chết là hơi thở ngưng trước, sau đó hơi ấm giảm xuống, lạnh ngắt rồi thì cuối cùng thức thứ tám rời khỏi. Nếu thức thứ tám vẫn chưa rời khỏi, thì dù hơi thở của họ đã ngưng, hơi ấm của họ đã lạnh hết rồi, thức thứ tám vẫn ở trong, nếu bạn vẫn khiến mạng căn này bị đoạn dứt thì vẫn phạm trọng tội căn bản. Trường hợp này chúng ta phải hiểu.

Cho nên, chúng ta biết phán đoán một người đã chết là dùng cái gì để phán đoán. Điều này khác với cách phán đoán của y học. Y học thì tắt thở là chết rồi, người vẫn chưa lạnh nhưng đã đưa vào nhà xác trước rồi. Lúc này họ vẫn có tri giác, sẽ cảm thấy vô cùng đau khổ, bởi vì mạng căn của họ vẫn chưa đoạn, cho nên chăm sóc khi lâm chung vô cùng quan trọng. Nếu có thể như pháp mà quan tâm họ, trợ niệm giúp họ, lúc này bởi vì thần thức của họ vẫn ở trong thân thể, có tri giác, họ cùng chúng ta niệm Phật thì vẫn có thể vãng sanh. Giả như họ bị di động thì thân thể rất đau đớn, một ý niệm sân giận khởi lên thì có thể sẽ theo nghiệp sân giận này mà đọa xuống đường địa ngục. Cho nên, đây là nói đến tội sát, chính là đoạn mạng căn. Nếu đoạn dứt mạng căn thì phạm vào tội căn bản. Mạng căn chưa đoạn, tức là trước khi thần thức này thức thứ tám vẫn chưa rời khỏi thân thể thì vẫn không tính là phạm tội căn bản, chỉ tính là tội phương tiện.

Tiếp theo nói với mọi người về khoa nhỏ thứ hai là ý nghĩa chế giới. Vì sao Phật phải chế giới điều này? Đương nhiên bởi vì là giới sa di nên chủ yếu là chế định đối với người xuất gia. Đương nhiên cư sĩ cũng có thể nghe khóa học “Sa di Thập Giới Oai Nghi Lục Yếu” này của chúng ta. Việc này trước đây tôi đã thỉnh giáo với hòa thượng Thanh Công rồi. Do có người hoài nghi, cư sĩ không xuất gia làm sao có thể nghe giới sa di chứ? Hòa thượng Thanh Công nói cũng có thể nghe, vì sao vậy? Thứ nhất sa di vẫn chưa nhập vào dòng tăng, cũng chính là nói họ chưa thọ giới tỳ kheo, sa di ni vẫn chưa thọ giới tỳ kheo ni đều chưa thể nhập vào dòng tăng, chưa thể xem là tư cách của tăng được. Bởi vì sa di thọ giới cũng giống như cư sĩ thọ ngũ giới vậy. Trước tiên là tam quy y, từ tam quy y mà đắc giới thể, không giống như tỳ kheo, tỳ kheo ni là ở trong tăng đoàn bạch tứ yết ma đắc giới thể. Pháp này không giống nhau.

Thứ hai, cư sĩ cũng thường thọ bát quan trai giới. bát quan trai giới hoàn toàn giống với 9 điều giới đầu của sa di, không hề có chút khác biệt nào, cho nên muốn học tập bát quan trai giới thì cũng nên học tập 10 giới của sa di. Điều giới thứ 10 thì sa di không giống với cư sĩ, tức là không cầm giữ sanh tượng vàng bạc vật báu. Thông thường chúng ta nói là không cầm giữ tiền bạc, cư sĩ thì không yêu cầu điều này. Bởi vì cư sĩ còn phải mưu sinh, người xuất gia lấy việc ôm bình bát đi khất thực làm chánh mạng, không cần đi kiếm sống nữa, cho nên không cần thiết phải cầm tiền, do đó Phật chế định giới điều này. Cư sĩ học giới điều này cũng có chỗ tốt, bởi vì học điều giới này rồi thì có thể biết cách hộ trì người xuất gia như thế nào. Bạn biết người xuất gia không cầm giữ tiền bạc, vậy bạn sẽ biết được làm thế nào để hộ trì chúng xuất gia. Nếu bạn không hiểu gì hết thì bạn không cách nào hộ trì tăng chúng được. Bao gồm cả 26 môn oai nghi cũng như vậy. Chúng ta hiểu được một số những hành trì này của người xuất gia thì cũng có thể như lý như pháp mà hộ trì tăng đoàn, điều này có lợi ích.

Song nói đến việc chế giới thì chúng ta sẽ dùng ý nghĩa chế giới cho người xuất gia tỳ kheo và sa di, đương nhiên bao gồm cả tỳ kheo ni, thức xoa ni, còn có sa di ni, phải có tứ vô lượng tâm từ bi hỷ xả, gọi là “từ bi làm gốc, phương tiện làm cửa”. Người xuất gia, phía trước chúng ta đã học năm đức của người xuất gia rồi, phải là chí cầu Đại thừa vì độ chúng sanh, không phải chỉ tự lợi, cho nên chúng ta phải lấy tâm từ bi làm căn bản, từ bi cứu giúp tất cả chúng sanh. Đây là sứ mệnh của chúng ta. Hiện nay thì ngược lại, trong tâm ôm ấp phiền não sân giận hoặc là phiền não tham dục rồi đoạn mất mạng căn của chúng sanh, đã trái ngược nghiêm trọng với tâm từ bi, cũng tổn hại nghiêm trọng [đối với] chúng sanh, hơn nữa làm tổn hại công cụ vận chuyển đạo. Nếu chúng sanh muốn tu đạo thì nhất định phải có thân thể này thì mới có thể tu hành được. Trong sáu đường thì cõi người là cõi tu hành tốt nhất. Hiện nay nếu bạn làm tổn hại thân thể của họ, tức là khiến họ không cách nào tu đạo được. Việc này không chỉ đoạn mất thân mạng của họ, mà cũng đoạn mất pháp thân huệ mạng của họ. Cho nên, trong hết thảy tội lỗi thì đây là tội nghiêm trọng nhất. Do đó, đức Phật chế giới cho sa di đầu tiên là chế giới không sát sanh. Điều này không giống với giới tỳ kheo. Điều đầu tiên trong giới tỳ kheo là không dâm dục. Bởi vì nhiệm vụ chủ yếu của tỳ kheo là cầu giải thoát, ra khỏi sáu cõi luân hồi, mà chướng ngại căn bản của việc giải thoát chính là do dâm dục. Tình ái dục nhiễm của hết thảy nam nữ sẽ khiến chúng ta đời đời kiếp kiếp ở trong luân hồi không cách nào ra khỏi. Như trong kinh Lăng Nghiêm nói: “Người thương yêu cái tâm của ta, ta thương yêu cái sắc của người, do nhân duyên này mà thường bị trói buộc”, do đó giới của tỳ kheo là đầu tiên đoạn tâm dâm dục này. Sa di vẫn chưa nhập vào dòng tăng, cho nên chế giới sẽ giống với cư sĩ, trước tiên là chế điều giới không sát sanh này, chủ yếu là tu dưỡng tâm từ bi của chúng ta.

Từ là ban vui, bi là cứu khổ. Tứ vô lượng tâm tức là vô lượng từ, vô lượng bi, vô lượng hỷ, vô lượng xả, từ bi hỷ xả. Từ tức là phải luôn luôn yêu thương hết thảy chúng sanh, ban niềm vui cho chúng sanh, phải cứu giúp bảo vệ sanh mạng của chúng sanh. Trong kinh điển có một công án nói rằng có một vị sa di, sư phụ của ông có thiên nhãn thông, nhập định quan sát ông, biết được thọ mạng của ông chỉ còn bảy ngày, bảy ngày nữa thì phải chết rồi, nên đã khuyên ông về thăm nhà, trở về nhà thì đúng lúc có thể mất tại nhà. Vậy là vị sa di liền lên đường trở về nhà. Kết quả đi trên đường đúng lúc trời mưa to, ông phát hiện bên đường có rất nhiều kiến đã bị nước nhấn chìm, cho nên ông khởi tâm từ bi lập tức đưa những chú kiến này đến nơi cao ráo, không bị nước nhấn chìm nữa, sau đó ông trở về nhà. Sau bảy ngày liền quay trở lại, không chết. Sư phụ của ông rất kinh ngạc, rõ ràng thấy bảy ngày sau là ông phải chết rồi, tại sao ông còn trở lại được, bèn hỏi ông đã xảy ra chuyện gì. Vị sa di này đã kể lại sự việc cứu rất nhiều kiến này. Sư phụ của ông lại nhập định quan sát phát hiện thọ mạng của sa di đã được kéo dài rất nhiều, được trường thọ.

Cho nên, có thể dùng tâm từ bi mà cứu độ chúng sanh thì có thể thay đổi vận mạng của mình, đổi yểu mạng thành trường thọ, bởi vì đây là bố thí vô úy. Quả báo của bố thí vô úy là giúp bản thân được khỏe mạnh trường thọ. Ngược lại nếu sát hại chúng sanh, điều này làm tổn giảm phước báo của chính mình, vốn dĩ bản thân có thể được trường thọ, kết quả lại biến thành đoản mạng. Chúng ta không những bản thân phải rộng tu bố thí vô úy, mà còn phải giúp hết thảy chúng sanh tu bố thí vô úy. Như Sán Vĩ nơi đây, từ xưa đến nay đều là cảng cá, sát nghiệp cũng rất nặng. Chúng ta xây dựng đạo tràng trì giới ở nơi đây, ngoài việc bản thân cố gắng trì giới tu hành ra, nếu có nhân duyên thì cũng nên vì xã hội đại chúng tuyên dương nhiều về lý luận và sự thật của những nhân quả báo ứng này, khuyên bảo mọi người cũng trì giới, đoạn trừ ác nghiệp, đừng tạo nghiệp sát nữa, như vậy mới có thể đạt được phước báo.

Vô lượng bi chính là nói thương xót hết thảy chúng sanh, nhìn thấy chúng sanh có khổ não, Bồ tát sa di nên phát khởi tâm thương xót này, nguyện giúp đỡ hết thảy chúng sanh lìa khổ được vui. Đại sư Từ Chu từng nói: “Cứu khổ thù thắng nhất không gì hơn giúp chúng sanh sám hối, diệt tội”. Bởi vì nếu tội không được diệt trừ thì nỗi khổ này chẳng những hiện tại thường bị lương tâm của mình giày vò, tâm bất an, hơn nữa tương lai còn phải chịu khổ báo vô tận. Cho nên, tăng đoàn trụ thế như pháp như luật thì có thể giúp đỡ người tại gia, xuất gia diệt tội như pháp. Công đức này rất thù thắng. Ban vui thù thắng nhất không gì hơn truyền giới cho chúng sanh. Bởi vì chỉ cần chúng sanh có thể thọ giới, đắc được giới thể thì có thể tự nhiên phòng lỗi ngừa ác, sẽ không tạo tác ác nghiệp nữa, như vậy sẽ đoạn dứt được cái khổ trong tương lai. Hiện tại đoạn được nhân khổ thì tương lai sẽ không có quả khổ mà có thể thành tựu được thiện báo trong tương lai. Cho nên, hoằng dương giới pháp chính là thể hiện tâm từ bi của chúng ta.

Tâm vô lượng hỷ chính là vui mừng khi thấy chúng sanh có thể lìa khổ được vui. Nhìn thấy chúng sanh có thể đoạn ác tu thiện, có thể sám hối tội nghiệp, có thể thọ giới trì giới, thậm chí niệm Phật cầu sanh Tịnh độ, chúng ta vui mừng từ tận đáy lòng, hoan hỷ thay cho họ. Tâm tùy hỷ này gọi là tâm vô lượng hỷ. Tùy hỷ với công đức của người thì cũng bằng với công đức của họ.

Tâm vô lượng xả chính là xả bỏ, buông bỏ tâm yêu ghét phân biệt đối với chúng sanh. Đối với hết thảy chúng sanh đều là bình đẳng, không đặc biệt yêu thích chúng sanh nào, hoặc căm ghét chúng sanh nào, không thương không ghét. Làm người xuất gia thì ít nhất phải tu hành bốn phẩm đức này, chính là “không yêu, không giận, không sợ hãi, không ngu si”. Không yêu tức là không yêu thương thiên lệch, dù là cha mẹ người thân của mình thì cũng yêu thương bình đẳng, mà không thiên lệch, bình đẳng giống như đối với hết thảy chúng sanh vậy. Nhìn hết thảy chúng sanh như cha mẹ của mình. Cũng không giận tức là không có tâm sân giận, không có ý niệm oán ghét người nào. Cũng không có tâm sợ hãi, người xuất gia lấy đạo làm bổn hoài, mục đích chính là ra khỏi tam giới, liễu thoát sanh tử, một bình bát tùy duyên hóa độ, thân một mình đi vạn dặm xa, thì có gì mà buông không được, có gì đáng để chúng ta lo lắng sợ hãi chứ? Chết cũng không sợ thì còn sợ cái gì nữa, chết thì chính là dịp vãng sanh Tây Phương, nhưng phàm phu chúng ta luôn có điều sợ hãi, người thông thường sợ hãi điều gì? Sợ phơi bày tội lỗi của mình, bản thân phạm tội, sợ người khác biết, đây chính là tâm sợ hãi. Tâm sợ hãi này rất phiền phức, khiến tội nghiệp của mình không ngừng tăng trưởng. Bởi vì không nói ra, không sám hối tội nghiệp thì mỗi ngày [tội nghiệp] đều sẽ tăng trưởng, nghiệp có tính năng tăng trưởng một cách tự động tự nhiên như vậy. Nếu bạn hành thiện thì thiện nghiệp cũng đang tăng trưởng, buổi tối bạn nằm ngủ nó cũng đang tăng trưởng, nhưng bạn tạo ác mà bạn không phơi bày ác nghiệp đó, không dừng nó lại, tức là không sám hối thì nó cũng sẽ tăng trưởng. Cho nên, phát lộ sám hối thì có thể ngừng dứt ác nghiệp của chúng ta, không nên lo lắng sợ hãi. Còn có không si, không được có tâm ngu si, đem những tâm này đều buông xả hết. Cho nên, người xuất gia lấy từ bi hỷ xả làm bổn hoài, lấy độ chúng sanh làm việc nhà của mình thì sao có thể làm tổn hại thân mạng của chúng sanh cho được? Đây chính là ý nghĩa vì sao đức Phật phải chế điều giới không sát sanh này.

Tiếp theo là khoa thứ ba, khoa nhỏ thứ ba là hai nghiệp tánh và già. Giới có công năng phòng ngừa tội nghiệp của chúng ta. Tội nghiệp có hai loại: một loại là tánh tội, một loại là già tội. Thế nào gọi là tánh tội? Cũng tức là nói vốn dĩ bổn tánh của nó là có tội nghiệp này rồi, dù Phật không chế giới, hoặc bản thân chúng ta không thọ giới này, nhưng phạm loại tội này thì vẫn có tội nghiệp, đây là thuộc về tánh tội. Bản thân tội sát sanh chính là một loại tánh tội. Như giết người, dù bạn không phải là đệ tử Phật, bạn không thọ giới này mà bạn giết người thì pháp luật vẫn sẽ trừng trị bạn. Đây là bản tánh đã có tội rồi, giết chúng sanh thì cũng sẽ có nhân quả. Nói cách khác, tức là cũng sẽ có nghiệp. Ngoài tánh tội ra còn có già tội. Già chính là Phật ngăn cấm, Phật chế giới cấm mà chúng ta phạm những điều giới này. Nếu chúng ta đã thọ giới của Phật mà còn cố ý vi phạm thì ngoài tánh tội nói ở phía trước ra, còn có già tội, tức là vi phạm giới luật của đức Phật, tội như vậy là bất hiếu với Phật, trái nghịch với lời của Phật. Cho nên giới sát có hai tầng tội, phạm giới sát rồi thì có tánh tội và già tội.

Có người hỏi: “Không thọ giới, nếu tôi phạm thì nhiều nhất là phạm một loại tánh tội; tốt rồi, bây giờ tôi thọ giới, chẳng những có tánh tội mà còn có già tội, hai tội nặng, vậy thì tôi thọ giới làm gì chứ? Chỉ có tổn hại, chẳng có lợi ích gì.” Ý nghĩa này đã bị giải thích sai lệch rồi. Phải biết thọ giới có công đức của thọ giới, công đức này rất thù thắng. Trong kinh Phạm Võng nói rằng: “Nếu người thọ giới của Phật thì sẽ chứng đắc được quả vị của chư Phật”. Nếu thọ trì giới pháp này của đức Phật, dù là giới Thanh văn, mà chúng ta dùng tâm đại Bồ đề để cầu thọ giới thì cũng đạt được giới thể của Bồ tát, chỉ là kỳ hạn mà giới pháp này của chúng ta quy định, hạn định là hết thọ mạng mà thôi, không giống như giới Bồ tát Phạm Võng là tận đời vị lai, đó là chỉ cho mức dài ngắn của giới thể này, nhưng thể của nó đều là giới thể của Bồ tát. Dù là giới thể đến hết thọ mạng, dù bạn trì giới thể bát quan trai giới một ngày một đêm, nhưng chỉ cần phát tâm đại Bồ đề để thọ thì cũng giống như giới thể của Bồ tát vậy, chẳng qua kỳ hạn mà bạn ước định là một ngày một đêm mà thôi, còn giới Bồ tát Phạm Võng ước định kỳ hạn là tận đời vị lai. Ngũ giới, giới sa di, giới tỳ kheo v.v., những giới này đều là đến khi mạng chung, nhưng trên thể đều là giới thể của Bồ tát, cho nên thọ giới thể của giới Bồ tát thì bằng với nhập vào nhân vị của Phật rồi. Hiện nay vào nhân vị của Phật, tương lai nhất định đạt được quả vị của Phật, cho nên công đức này vô cùng thù thắng, làm sao có thể không thọ giới cho được?

Lại nữa, giới sa di, giới tỳ kheo và bát quan trai giới của cư sĩ không giống như ngũ giới của cư sĩ. ngũ giới của cư sĩ, thông thường mà nói quả của [ngũ giới] là thuộc về nhân thiên, chủ yếu do điều thứ ba là giới không tà dâm, nó không ngăn cấm vợ chồng chánh dâm, do đó không triệt để đoạn trừ gốc rễ ái dục của tam giới. Đây là một loại phương tiện tiếp dẫn chúng sanh của Phật. Thật sự muốn ra khỏi tam giới thì phải đoạn trừ gốc rễ ái dục này. Cho nên, bát quan trai giới và giới của người xuất gia, giới sa di, giới tỳ kheo, giới tỳ kheo ni mới là nhân thật sự để giải thoát.

Nếu nói chúng tôi không thọ giới này, trên thực tế chính là nói chúng tôi không muốn giải thoát đâu. Nói cách khác là tôi cam tâm tình nguyện đời đời kiếp kiếp ở lại trong sáu nẻo luân hồi, không muốn rời khỏi. Đây chính là ngu si, cho nên thọ giới vẫn phải thọ, thọ rồi đừng phạm là được. Thọ rồi sẽ có công đức, không phạm giới sẽ tránh được tội nghiệp. Không thể nói tôi sợ phạm giới cho nên không thọ giới. Ý là nói tôi sợ phạm giới, tôi sẽ không rời khỏi [sáu đường] đâu, tôi nguyện ở lại trong sáu đường, là ý như vậy. Đã thọ giới thì sẽ có công đức của thọ giới, đương nhiên phạm giới thì tội cũng sẽ tăng thêm một bậc. Làm gì có chuyện dễ dàng như vậy, bạn chỉ muốn được công đức, kết quả thọ giới rồi phạm giới mà tội nghiệp cũng không tăng thêm, đương nhiên không có chuyện dễ dàng như vậy. Cho nên, nếu chúng ta biết phạm giới, tội sẽ nặng thì chúng ta đừng phạm giới. Thật sự phạm rồi thì phải làm sao? Vậy thì như pháp mà sám hối, sanh khởi tâm khẩn thiết để cầu sám hối, vậy thì có thể cứu được. Người không cứu được chính là không chịu sám hối, vậy thì người này hết cách rồi, Phật cũng hết cách.

Tóm lại, tánh tội có ba điểm ý nghĩa: Thứ nhất là trái đạo lý tạo việc ác, tức là trái ngược đạo lý của thế gian, cũng chính là trái ngược với nhân quả, trái ngược với đạo lý thiện nhân thiện quả, hành vi vô cùng xấu ác. Thứ hai là trái ngược giới điều của Phật chế, là vi phạm giáo giới mà đức Phật đã chế định. Thứ ba, có thể chướng ngại đạo nghiệp, là sẽ trở ngại sự nghiệp tu thánh đạo của chúng ta. Cho nên tánh tội có ba điểm ý nghĩa này. Già tội chỉ có hai điều ở phía sau là trái ngược giới điều của Phật chế và có thể chướng ngại đạo nghiệp, nhưng nó không được tính là trái đạo lý tạo việc ác. Như uống rượu, đây là thuộc về già giới, không thuộc về tánh giới. Nếu không thọ giới mà uống rượu thì không thể xem là việc ác được. Đương nhiên nó chẳng phải là việc tốt đẹp gì, nhưng pháp luật thế gian không trừng trị bạn, trừ phi bạn say rượu mà lái xe, thông thường mà nói thì họ sẽ không trừng phạt. Còn có năm điều phía sau là đeo tràng hoa thơm, bôi ướp hương lên thân, ca múa biểu diễn nghệ thuật. Nếu vi phạm những điều này thì luật pháp cũng sẽ không trừng phạt bạn, nhưng đây là giới của Phật chế, cho nên vi phạm thì chúng ta sẽ phạm già tội. Tôi đã nói xong về “giải thích chung về ý nghĩa tiêu đề” rồi.

Tiếp theo, khoa lớn thứ hai là giải thích nghĩa theo văn tự.

Mời xem lời văn: “Phàm là loài có sanh mạng thì không được cố ý giết”, cũng tức là hễ là chúng sanh có sanh mạng. Phía trước nói chúng sanh có mạng căn là thức, hơi ấm, hơi thở thì chúng ta không được cố ý giết hại. Những chúng sanh này có phạm vi bao quát rất rộng, trên là đến chư Phật thánh nhân, thầy tăng cha mẹ, dưới đến côn trùng bay bò, côn trùng cực nhỏ đều không được giết hại. Nếu giết chư Phật thánh nhân thì đương nhiên thuộc vào tội nghịch rồi. Nhưng bạn không giết nổi Phật, vì Phật là trời trong trời, thánh trong hàng thánh, phước đức trí tuệ của các ngài là viên mãn, thế gian chẳng ai có phước báo này để có thể hại được Phật. Năm xưa khi Phật còn tại thế, Đề bà đạt đa đã nhiều lần muốn hại Phật nhưng không hại được, nhiều nhất là làm thân Phật chảy máu mà thôi, chảy một chút máu như vậy nhưng đó cũng là tội nghịch. Bồ tát thánh nhân bao gồm cả A la hán thì lại có thể giết hại được, loại nghiệp sát này là thuộc về tội nghịch. Phía sau có nói tội nghịch thì đều đọa địa ngục A tỳ. Giết thầy tăng cha mẹ đều như vậy, đều thuộc về tội nghịch. Vậy thì giết người chính là trọng tội, giết những loài súc sanh như côn trùng bò bay thì thuộc về tội bậc hạ.

Chữ “cố” này là không được cố ý giết hại. Cần phải đặc biệt giảng qua về chữ “cố” này. “Cố” tức là dụng tâm để làm, nếu không phải cố ý giết mà là lỡ tay giết thì không phạm giới giết. Ở đây xin kể cho mọi người một công án, chính là Lương Võ Đế. Mọi người đều biết ông là một vị đại hộ pháp thời Nam triều. Lương Võ Đế xây dựng 480 ngôi chùa, giúp trên 100. người xuất gia đi xuất gia. Ông rất cung kính đối với pháp sư, kết quả một lần có một vị pháp sư, ông rất cung kính mời ngài vào cung. Khi pháp sư đến thì Lương Võ Đế đang đánh cờ với người khác. Khi đang đánh rất cao hứng thì thị vệ vào bẩm báo, nói rằng pháp sư đã đến, nhưng ông không nghe thấy, ông bèn nói “giết đi”. Ông đang đánh cờ, muốn giết những quân cờ của đối phương, kết quả thị vệ phía dưới nghe nói phải giết nên hiểu lầm cho rằng Lương Võ Đế triệu kiến vị pháp sư này đến là muốn chém đầu ngài, nên đã chấp hành thánh chỉ, lôi pháp sư này ra ngoài chém đầu. Kết quả Lương Võ Đế đánh cờ xong thì triệu kiến vị pháp sư đó, kết quả thị vệ báo cáo rằng: “Vừa rồi bệ hạ đã lệnh cho thần giết pháp sư rồi mà”. Lương Võ Đế nói “ai bảo các ngươi giết?”“Chẳng phải ngài bảo thần giết sao?” Lương Võ Đế hối hận thì đã muộn rồi, ông liền hỏi “khi sắp chết pháp sư có nói lời gì không?” Người thị vệ đó liền nói: pháp sư nói rằng: đời quá khứ khi bần đạo làm sa di dùng xẻng xúc đất, đã lỡ tay làm bị thương một con giun. Con giun ấy chính là Lương Võ Đế hiện nay, đây là báo ứng nên phải như vậy rồi.

Chứng tỏ vị pháp sư này cũng là một cao tăng đắc đạo, nhưng giống như cổ đức đã nói: “Dẫu đến trăm ngàn kiếp, nghiệp đã tạo không mất. Lúc nhân duyên hội ngộ, quả báo vẫn tự thọ.”Những nghiệp trước kia đã tạo, cho dù sau trăm ngàn kiếp thì nghiệp này cũng không tiêu mất, nhân duyên hội tụ rồi thì nghiệp vẫn phải thọ báo. Giống như vị pháp sư này, trước kia lỡ tay giết chết con giun ấy, hiện nay con giun ấy biến thành Lương Võ Đế, thì ông cũng lỡ giết vị pháp sư này. Lương Võ Đế có bị tính là phạm giới không? Ông cũng là một đệ tử Phật, chắc chắn cũng đã thọ giới của Phật, vậy có tính là phạm giới sát không? Ông giết là người, vậy có phạm giới trọng không? Không phạm, chẳng những không phạm giới trọng, mà ngay đến giới sát nhẹ cũng không phạm. Vì sao vậy? Bởi vì ông không có tâm giết. Không có tâm giết mà lỡ giết thì họ đều không phạm điều giới sát này. Nhưng theo Bồ tát giới mà nói thì vẫn phải sám hối một giới nhỏ, tức là tự trách sám hối lỗi lầm. Đây là thuộc về trách tâm sám. Đây là nói đến trường hợp không cố ý giết. Nếu như cố ý giết thì phạm giới sát rồi.

Từ công án này cũng có thể thấy được, bình thường chúng ta xử sự đối đãi với người đều phải cẩn thận thận trọng, nếu không trong vô ý có thể sẽ làm thương tổn chúng sanh, vậy thì nghiệp này vẫn có quả báo. Dù không phạm giới nhưng vẫn có nghiệp. Chúng ta phải “tùy duyên tiêu nghiệp cũ, không tạo thêm họa mới”. Người cầu sanh thế giới Cực Lạc như chúng ta, đời này là thân sau cùng trong lục đạo, vậy thì đừng kết duyên ác với bất cứ chúng sanh nào nữa. Dù chúng sanh tổn hại chúng ta thì chúng ta cũng đừng sân giận, đối lập, báo thù, tùy duyên tiêu nghiệp cũ, tiêu trừ những ác nghiệp trong đời trước của chúng ta, đừng tạo thêm họa mới nữa. Họa mới tức là khởi tâm tham sân si, như người tổn hại ta thì ta liền khởi tâm sân giận, khởi đối lập, những ý niệm này là tạo họa mới, chính là tội nghiệp mới.

Câu văn tiếp theo nói “nếu tự mình giết, bảo người giết, phương tiện giết” v.v.. Chúng ta nói “nếu tự mình giết” trước. Tự mình giết là tự mình ra tay giết, không phải người này tự làm hại chính mình, mà là họ tự ra tay giết, có thể dùng tay đánh đối phương hoặc dùng vũ khí như dao, súng để tổn hại đối phương, hoặc đẩy đối phương xuống hầm hố, hoặc dùng thuốc độc đầu độc chết đối phương v.v.. Tóm lại, dùng các loại phương tiện để đoạn dứt sanh mạng của đối phương.

“Bảo người giết” chính là xúi giục người khác đi giết hại đối phương, không phải đích thân mình tự ra tay mà là bảo người khác đi làm. Bất luận đối phương dùng phương thức như thế nào, bạn bảo người khác đi giết hại đối phương, khiến đối phương chết, thì lúc này bản thân bạn cũng đã phạm nghiệp sát rồi, cũng phạm phải điều giới sát này. Chữ “bảo” này ngoài dùng miệng bảo ra, ở trước mặt xúi giục người khác, cũng có thể phái người đi bảo [người khác giết], cũng có thể dùng thư từ viết thư, tóm lại là trực tiếp hoặc gián tiếp sai bảo, thậm chí trên luật nói bạn có thể sai bảo truyền từ người này qua người khác, tôi bảo A, A bảo B, B bảo C, rồi C đi giết chết người đó, chúng ta ABC cộng thêm tôi nữa, toàn bộ đều phạm giới sát. Đây là nói về trường hợp sai bảo người giết.

Phía sau còn có “phương tiện giết”, nghĩa là dùng các loại phương tiện để giết chúng sanh. Ví dụ, bắt đối phương trói lại sau đó giết chết, hoặc chỉ là bảo họ đi vào một con đường nguy hiểm, khiến họ mất mạng ở trên con đường nguy hiểm đó v.v.. Đó đều thuộc về phương tiện giết.

Trường hợp “dùng chú giết”. Ở Ấn Độ có một loại chú Tỳ đà la, gọi là chú khiến thi thể đứng dậy. Căn cứ theo kinh Ngũ Giới Tướng nói, ví dụ vào ngày 29, bạn có thể tìm được một người chết còn thân thể toàn vẹn, sau đó dùng chú này triệu tập họ, khiến họ đứng dậy, tiếp theo dùng nước tắm rửa sạch sẽ thân thể của họ rồi mặc quần áo cho họ, sau đó bảo họ tay cầm dao rồi sai họ đi giết hại người nào đó. Lúc này họ đi làm, nếu thật sự giết chết đối phương thì bạn liền phạm vào điều tội nghiệp giết người này, phạm trọng giới căn bản. Đây gọi là dùng chú giết. Còn có một loại không nhất định là dùng chú khiến người chết đứng dậy, mà họ có thể làm một người sắt, hoặc triệu tập hồn quỷ nhập vào người sắt này, sau đó dùng nước tắm rửa cho người sắt này, mặc quần áo cho người sắt, bảo người sắt cầm dao, sau đó tâm niệm miệng nói muốn họ đi giết chết người nào đó. Nếu họ giết chết đối phương thì bản thân bạn liền phạm giới sát. Hiện nay khoa học kỹ thuật phát triển hơn nên họ có thể dùng các loại phương tiện khoa học kỹ thuật hiện đại hóa, trước đây chỉ có người sắt, bây giờ dùng người máy, hoặc dùng máy móc đặc biệt gì đó. Tóm lại là dùng các loại phương tiện để giết chết đối phương thì đều phạm vào điều giới sát này.

Tiếp theo nói đến “phá trứng”. Điều này thông thường không phải là con người. Bởi vì con người là thai sanh. Đây là nói đến sanh mạng sanh ra từ trứng, như những loài chim, những động vật bò sát v.v., phần lớn là sanh ra từ trứng. Nếu phá những trứng này khiến sanh mạng ở bên trong bị đoạn mất mạng căn, thì cũng phạm tội sát. Đương nhiên giết súc sanh là thuộc về tội bậc hạ.

Tiếp theo là “cho người uống thuốc độc”, nghĩa là biết đối phương có bệnh mà cho họ uống loại thuốc không phù hợp với bệnh của họ, cho nên đối với họ mà nói thì đây chính là thuốc độc. Sau khi họ uống xong khiến đối phương mất mạng. Vậy thì phải xem chúng ta dùng tâm gì. Nếu không có tâm muốn giết họ thì chỉ phạm tội nhẹ, không phạm tội nặng. Nếu có tâm muốn giết họ, mà đối phương cũng bị giết chết thì phạm tội căn bản. Trường hợp này hiện nay chúng ta thường nhìn thấy, nghe thấy, đó gọi là cái chết an lạc. Nhìn thấy một người nằm trên giường bệnh vô cùng đau khổ nên dùng tâm tốt, họ đã chán ghét mạng sống này rồi, chết cũng không chết được, sống cũng sống chẳng xong, làm sao đây? Thôi, chích cho họ một mũi, hoặc cho họ uống một loại thuốc gì đó giúp họ chết một cách an tường. Điều này có tính là giết người không? Trên luật nói vẫn tính là giết người. Cho nên đệ tử Phật chúng ta không được dùng cách chết an lạc này. Vì sao chúng ta không dùng cách chết an lạc? Vì bạn phải biết rằng sự thống khổ lúc lâm chung là do nghiệp lực sai khiến. Nếu không tiêu trừ nghiệp lực này, họ hiện nay không an lạc, cho dù chết rồi thì họ vẫn không an lạc, có thể vào đường ác thì càng không an lạc hơn. Không phải nói bạn chích cho họ một mũi thì nghiệp này liền tiêu mất, làm gì có chuyện dễ dàng như thế. Nghiệp không tiêu thì họ sẽ không an lạc. Thật sự muốn giúp họ chết an lạc thì làm thế nào? Chính là tụng kinh niệm Phật cho họ, cầu sám hối thay họ, cầu sám hối thay cho oán thân trái chủ của họ, ngoài ra giúp họ làm nhiều công đức bố thí, hộ trì tam bảo, giúp họ tu phước tiêu nghiệp thì họ liền được an lạc. Nếu chích một mũi thì họ không an lạc được, mà là bản thân bạn cảm thấy an lạc, có thể họ càng không an lạc hơn, đây là dối mình gạt người.

“Cho người uống thuốc độc” giảng xong rồi, tiếp theo là “khiến họ mất mạng thì đều là tội sát”, chỉ cần khiến mạng căn của họ bị đoạn mất thì thảy đều phạm tội giết hại chúng sanh, cũng chính là xem đối tượng bị giết là gì, có tội bậc thượng, bậc trung, bậc hạ.

Tiếp theo, trên thực tế là cách phán xử việc phạm tội sát. Cách phán xử phạm tội sát, chờ một lát chúng tôi cũng sẽ giảng đến. Ở đây chúng ta đọc qua lời văn trước: “Nếu giết cha mẹ, A la hán, thánh nhân thì phạm tội nghịch phải đọa địa ngục A tỳ”. Địa ngục A tỳ là địa ngục vô gián. Trong “Thành Thực Luận” giải thích rằng có năm trường hợp vô gián: Thứ nhất là “thú quả vô gián”, tức là người phạm tội nghiệp cực nặng trực tiếp đọa thẳng xuống địa ngục này thọ quả báo, ở giữa không có gián đoạn. Cho nên, hạng người này sau khi chết sẽ không trải qua thân trung ấm. Ở đây hơi thở vừa dứt thì họ lập tức vào vạc dầu ở địa ngục vô gián bên kia. Thứ hai là “thọ khổ vô gián”, hạng người này chịu đủ mọi nỗi thống khổ ở trong địa ngục, không có gián đoạn. Thứ ba là “thời vô gián”, thời gian thọ khổ ở trong địa ngục này rất dài, thời gian, thời kiếp không có gián đoạn. Thứ tư là “mạng vô gián”, những chúng sanh này ở trong địa ngục thọ mạng đều là một trung kiếp, ở giữa không có tình trạng bị gián đoạn, thọ mạng của họ thì ở trong kinh Địa Tạng nói là trong một ngày vạn lần chết vạn lần sống lại, chịu hình phạt đau khổ cùng cực thì liền chết đi, sau khi chết rồi gió lạnh vừa thổi thì họ lại sống dậy, sống dậy tiếp tục chịu hình phạt rồi lập tức lại chết đi, cho nên một ngày trong vòng 24 giờ đồng hồ phải 10. lần sanh tử. Khổ sanh tử là khổ nhất, từ khi mới vào cho đến khi ra khỏi địa ngục trải qua số kiếp không một giờ một khắc ngừng nghỉ.Thứ năm là “hình vô gián”, tức là nói đến chúng sanh trong địa ngục sanh rồi lại chết, chết rồi lại sanh, thân hình này không có gián đoạn. Chúng sanh địa ngục cũng là hóa sanh, họ không cần cha mẹ, không phải nói vạc dầu này là cha tôi để lại cho tôi, tôi kế thừa của cha tôi, không phải như vậy, mà trực tiếp hóa sanh ở trong đó, cho nên địa ngục này gọi là ngũ vô gián. Trong địa ngục thì địa ngục nghiêm trọng nhất thống khổ nhất là người phạm tội nghịch phải đi thọ quả báo.

Trong kinh Địa Tạng cũng nói đến địa ngục vô gián, cũng nói rất tường tận. Chúng ta thật sự muốn trì giới được tốt thì kỳ thực cần phải đọc kinh Địa Tạng nhiều. Kinh Địa Tạng chính là nói đến nhân quả này, đặc biệt là quả báo trong địa ngục, đó toàn bộ là sự thật, không phải Phật Bồ tát hù dọa chúng ta. Phật Bồ tát không nói những lời hù dọa người khác, mà nói lời chân thật, lời ngay thẳng, không sai khác, không giả dối, chúng ta nhất định phải tin tưởng, cho nên phạm những tội nghiệp này đều sẽ có quả báo, hiểu được nhân quả thì mới không phạm giới, vì sao con người lại phạm giới? Chính là không biết nhân quả, không sợ nhân quả, cho rằng không có nhân quả, hù dọa tôi mà thôi, thật sự đến khi quả báo hiện tiền thì hối hận không kịp.

“Nếu giết người thì phạm trọng tội, mất giới sa di, không thể sám hối”. Đây là dùng pháp Tiểu thừa để nói, giết hại một người thông thường, không phải là thánh nhân. Thánh nhân là chỉ người đã đoạn phiền não, ít nhất là đoạn được kiến hoặc, là thánh nhân Sơ quả trở lên. Ở đây nói La hán, A la hán chứng Tứ quả, giết những thánh nhân này chính là phạm tội nghịch, vì sao vậy? Bởi vì giết những người này không chỉ là giết một mình họ, hơn nữa người này có thể giáo hóa chúng sanh, họ có thể làm nơi nương tựa cho chúng sanh, có thể giúp chúng sanh giải thoát, mà bạn giết hại họ thì bằng với việc đoạn mất pháp thân huệ mạng của chúng sanh, cho nên tội nghiệp này đặc biệt nặng, giết người bình thường thì phạm trọng tội, mất giới thể của giới sa di, đây gọi là không thể sám hối. Trong pháp Tiểu thừa gọi là không thể sám hối, bởi vì dùng pháp sám hối trên luật thì chính là tác pháp sám, việc này thì không cách gì sám được. Tác pháp sám chỉ có thể sám trừ những tội bậc trung trở xuống, còn có tội phương tiện đều có thể tác pháp sám.

Như mỗi buổi tối tỳ kheo, sa di chúng tôi đều đối thú sám hối (đối mặt thú tội sám hối), đem những giới mà mình đã phạm, dù là vi phạm những giới nhỏ trong chương thứ năm thì sẽ có tình huống đối thú sám hối. Đây gọi là tác pháp sám. Những cư sĩ chúng ta ở nơi đây cũng rất ưa thích đối với giới pháp, ít nhất mỗi nửa tháng trước khi tụng giới, tức là buổi sáng ngày tụng giới thì tăng đoàn chúng ta sẽ tập trung ở đại điện làm một hoạt động pháp sự, để cư sĩ, nghĩa công của chúng ta đến sám hối trừ tội.

Thông thường mà nói, phạm giới nhẹ thì đối thú sám hối với một vị pháp sư, dù là sám hối với sa di, tiểu chúng cũng có thể được, năm chúng xuất gia đều có thể trừ tội cho người, truyền ngũ giới cho người. Ví dụ phạm giới tương đối nặng, ví dụ trong tội giết thì tội phương tiện giết người là tội phương tiện bậc trung, như vậy thì không thể chỉ sám hối với một người mà phải sám hối với hai, ba vị pháp sư. Ví dụ phạm trọng tội giết người, ví dụ như phá thai, lúc này cũng không thể chỉ sám hối với hai, ba người được, mà ít nhất phải sám hối với bốn người, bốn vị tỳ kheo tăng, bốn người mới thành tăng thể, như vậy mà tác pháp, đối trước bốn người mà phát lộ sám hối, nhưng cách làm như vậy vẫn không thể trừ tội, cần phải về nhà hoặc ở đạo tràng tiếp tục lạy thủ tướng sám. Thủ tướng sám tức là thông qua việc lạy sám hối theo nghi thức của Đại thừa. Ví dụ có rất nhiều như Pháp Hoa Sám, Đại Bi Sám, còn có Tịnh Độ Sám v.v., dùng tâm chí thành bái sám có thể thấy được tướng lành, tướng lành chính là thấy ánh sáng, thấy hoa, Phật đến xoa đảnh v.v. các loại tướng lạ thì có thể diệt trừ tội của chúng ta. Điều này trong “Phạm Võng Bồ tát Giới” đều có nói đến.

Đại sư Ngẫu Ích đặc biệt tôn sùng Chiêm Sát Sám, chính là lấy thanh tịnh luân tướng làm tướng lành. Nếu thấy được thanh tịnh luân tướng thì tội này cũng đã diệt trừ rồi, hơn nữa đại sư Ngẫu Ích nói không những có thể diệt trừ trọng tội, thậm chí tội nghịch cũng đều có thể diệt trừ, cho nên Chiêm Sát Sám thù thắng hơn so với những sám pháp khác, cũng là do [oai lực của] hết thảy Bồ tát đều không thể sánh bằng oai lực của Bồ tát Địa Tạng, như trong kinh Địa Tạng Thập Luân đã nói. Phẩm Phổ Môn trong kinh Pháp Hoa nói xưng danh hiệu Quán Thế Âm Bồ tát một tiếng thì vượt hơn xưng danh hiệu của 62 ức hằng hà sa Bồ tát. Oai lực của Quán Thế Âm Bồ tát vô cùng thù thắng, cho nên lạy Đại Bi Sám chính là mời Quán Thế Âm Bồ tát làm chủ sám hối của chúng ta. Kinh Địa Tạng Thập Luân lại nói, chúng ta có thể chí thành lễ bái xưng danh hiệu Địa Tạng Bồ tát trong khoảng một bữa ăn, là thời gian rất ngắn thì đều có thể vượt hơn trải qua thời gian kiếp số lâu xa xưng niệm, cúng dường, lễ bái ngài Quán Âm, Di lặc, Phổ Hiền. Nguyên văn này, có thời gian thì tôi có thể đọc ra cho mọi người nghe, cho nên có thể thấy được xưng danh Địa Tạng Bồ tát, lễ lạy hình tượng Địa Tạng Bồ tát, công đức này vượt xa lễ lạy những đại Bồ tát như Quán Âm, Phổ Hiền, Văn thù, Di lặc.

Đây không phải nói những Bồ tát này các ngài có cao thấp, mà là vì Bồ tát có duyên không đồng với chúng sanh chúng ta. Duyên của Địa Tạng Bồ tát với chúng ta vượt xa duyên của những đại Bồ tát như Quán Âm, Phổ Hiền, Di lặc, Văn thù. Đương nhiên duyên phận của những vị Bồ tát ấy với chúng ta cũng rất sâu. Như trong kinh Địa Tạng cũng có nói Quán Âm Bồ tát có nhân duyên lớn với chúng sanh chúng ta, nhưng nhân duyên của Địa Tạng Bồ tát lại sâu hơn. Phật không độ người không có duyên, có duyên thì nhất định độ, cho nên từ kiếp lâu xa đến nay chúng ta đã kết duyên sâu dày với Địa Tạng Bồ tát rồi. Do đó mời ngài làm chủ sám hối thì rất dễ diệt tội. Trong thân phận Bồ tát thì Bồ tát Địa Tạng là vị có duyên nhất. Điều này có kinh Địa Tạng Thập Luân làm căn cứ. Trong số chư Phật, vị có duyên nhất đương nhiên chính là A di đà Phật, do đó chỉ cần lâm chung 10 niệm đều có thể vãng sanh Tây Phương. Đây là có duyên sâu dày với A di đà Phật.

Duyên phận sâu dày cũng chính là nói bạn tin tưởng ngài, đây là có duyên. Bạn không tin tưởng ngài thì chính là không có duyên. Bạn tin tưởng ngài, có duyên với ngài, vậy thì sẽ được lợi ích của ngài. Giống như bạn nghe một vị pháp sư giảng kinh mà bạn tin tưởng vị pháp sư ấy, bạn cho rằng lời pháp sư giảng đều đúng cả, vậy thì bạn có thể đạt được lợi ích từ lời pháp sư nói. Bạn hoài nghi pháp sư, người này có được không, rốt cuộc giảng có đúng không? Cho dù pháp sư giảng không sai chút nào, nhưng tâm hoài nghi này của bạn chứng tỏ bạn với pháp sư có duyên mỏng, cho nên bạn được lợi ích từ họ rất ít. Đạo lý này rất đơn giản. Chúng ta có duyên rất sâu với Địa Tạng Bồ tát, tuyệt đối không dám hoài nghi Địa Tạng Bồ tát, lời ngài nói nhất định là đúng, càng không dám hoài nghi A di đà Phật, cho nên lợi ích đạt được sẽ rất sâu dày.

Cho nên, chúng ta thủ tướng sám thì phải tìm sám pháp có duyên nhất, được tướng lành rồi thì có thể diệt được trọng tội này.Điều này thì trong pháp Đại thừa mới được, trong Tiểu thừa không có, cho nên Tiểu thừa nói không thể sám hối. Không thể sám hối tức là chỉ cần vừa mất giới thể, dù là phạm trọng tội trong ngũ giới, phạm trọng tội của bốn tánh giới giết trộm dâm dối thì đều không thể sám hối, nghĩa là tương lai bạn thọ bất cứ giới nào, thọ lại ngũ giới hoặc thọ bát quan trai giới, hoặc là xuất gia thọ giới sa di, giới tỳ kheo, hoặc thọ giới Bồ tát Đại thừa tất cả đều không đắc giới. Đây gọi là không thể sám hối, cũng tức là không cứu được, đã phạm biên tội, vứt thi thể ở ngoài bờ biển lớn của Phật pháp, không thể vào trong biển lớn của Phật pháp.

Nhưng thông qua thủ tướng sám của Đại thừa, sau khi đạt được tướng lành thì có thể diệt được tội này, bạn có thể thọ lại giới, có thể đạt được giới thể, cho nên dù là giới sa di, đã thọ ngũ giới, bát quan trai giới, giới sa di, nếu phạm trọng tội rồi mà sau khi đạt được tướng lành thì có thể thọ lại giới, thậm chí thọ lại giới tỳ kheo đều không có chướng ngại, không trở thành chướng nạn nữa. Khi giới sư hỏi có phạm biên tội không? Bạn có thể trả lời là không, bởi vì đã sám sạch sẽ rồi, không còn nữa, lúc này trả lời là không. Chưa thấy tướng lành thì chính là “có”, vậy thì không thể thọ giới. Còn có một trường hợp đặc biệt chính là khi tỳ kheo, tỳ kheo ni, hai hàng người này đã thọ giới cụ túc, nếu phạm biên tội của bốn trọng giới, khi tỳ kheo phạm bốn trọng giới, tỳ kheo ni phạm tám trọng giới. Nếu phạm trọng tội thì mất giới thể, sau khi mất giới thể thì phải làm sao? Bạn lại đi lạy thủ tướng sám, thấy được tướng lành rồi liệu còn có thể thọ lại giới tỳ kheo hoặc tỳ kheo ni lần nữa không, có hồi phục được đầy đủ thân phận của tỳ kheo, tỳ kheo ni được không? Điều này thì không được. Trong “Phạm Võng Kinh Hợp Chú”, đại sư Ngẫu Ích có nói bởi vì tăng thể tôn quý. Sa di, sa di ni, thức xoa ma na thì còn có thể, tức là thấy được tướng hảo rồi thì tiến lên thọ đại giới tỳ kheo, tỳ kheo ni, đắc giới thể. Nhưng nếu tỳ kheo, tỳ kheo ni phạm trọng giới thì dù thấy được tướng lành rồi, nhiều nhất chỉ có thể làm học hối tỳ kheo, hoặc học hối tỳ kheo ni, cả đời bị mất 35 việc, không thể dự vào dòng tăng chính thức, có sự phân biệt như vậy.

Vâng, hôm nay đã hết giờ rồi, chúng tôi giảng đến đây thôi, có chỗ nào giảng không được thỏa đáng xin mọi người phê bình sửa sai giúp, cảm ơn mọi người!

Tập 7

Kính chào chư vị đại đức tỳ kheo, chư vị sa di, cư sĩ và các bậc thiện tri thức đang xem trực tiếp tại hiện trường tôn kính, chúc mọi người buổi chiều tốt lành!

Mời mở kinh sách, chúng ta tiếp tục xem điều giới thứ nhất “không sát sanh”. Đoạn văn nói về điều giới này là đại sư Ngẫu Ích trích lục ra từ trong Luật tạng. Buổi trước chúng ta nói đến:

“Nếu giết người thì phạm trọng tội, mất giới sa di, không thể sám hối.”

Đây là nói đến trường hợp phạm giới trọng căn bản. “Phạm trọng tội”, trong ngũ giới, bát quan trai giới cũng gọi là tội bậc thượng, tức là trọng tội. Trong giới Bồ tát thì gọi là “tội ba la di”. Ba la di là chỉ tội chặt đầu, giống như người bị chặt đầu vậy, không thể sống lại được. Trong giới sa di dùng trọng tội để nói. Gọi là “không thể sám hối” nghĩa là tác pháp sám hối trong giới pháp Thanh văn Tiểu thừa thì không thể thanh tịnh được. Trong pháp môn Đại thừa có thể lạy Thủ Tướng Sám, thậm chí Vô Sanh Sám thì có thể sám hối được.

Tiêu chuẩn của Thủ Tướng Sám là lạy sám. Căn cứ theo nghi thức bái sám của Đại thừa mà thấy được tướng lành, như tướng lành thông thường là chỉ [cho việc] thấy ánh sáng, thấy hoa hoặc thấy Phật đến xoa đảnh, thậm chí thấy trong mộng thì đều tính là tướng lành. Nhưng có khi bản thân không hiểu rõ lắm đối với nghĩa lý chính xác của những tướng lành này nên chưa chắc đã phán đoán được chuẩn xác. Đại sư Ngẫu Ích và đại sư Hoằng Nhất đều tôn sùng Chiêm Sát Sám, dùng thanh tịnh luân tướng để hiển thị tướng lành này, điều này rất khách quan. Bạn gieo mộc luân, thân khẩu ý, đây là luân thứ hai, tổng cộng có ba luân, có thể gieo liên tục ba lần, một lần ba luân, tổng cộng chín luân tướng. Nếu đều là thiện, bất luận là đại thiện hay tiểu thiện, đây gọi là thanh tịnh luân tướng. Thông thường nếu chuyên chú, chí thành lễ sám, trên kinh nói, nhanh nhất là 7 ngày, sáng ngày thứ 8 gieo mộc luân thì được thanh tịnh luân tướng. Cũng có người một tháng thì được, cũng có người hai tháng thì được, cũng có người một năm thì được, trên kinh nói chậm nhất là ba năm nhất định được, nhưng bạn không được thoái thất sơ tâm, nhất định phải chí thành khẩn thiết, giữ gìn nguyện tâm này thì ba năm, tức là 1. ngày, nhất định đạt được. Cho nên, người có chí nguyện mong muốn cầu thanh tịnh luân tướng để sám hối giới trọng thì đây là một phương pháp hay.

Hơn nữa, việc này có thể nhờ họa mà được phước, tại sao gọi là nhờ họa mà được phước? Nghĩa là nếu bạn vốn dĩ phạm tội nặng, đáng lẽ bị diệt tẫn. Sa di hoặc tỳ kheo, sa di ni, thức xoa ni, tỳ kheo ni, theo đạo lý là phải bị diệt tẫn, trừ phi bạn khóc lóc muốn ở lại trong tăng đoàn, không muốn rời khỏi thì tỳ kheo, tỳ kheo ni có thể làm một vị học hối yết ma, đưa họ xuống thành học hối tỳ kheo ni hoặc học hối tỳ kheo, không được làm 35 việc. Nếu họ lạy được thanh tịnh luân tướng thì có thể ở trước Phật tự thệ thọ giới tỳ kheo, tỳ kheo ni. Điều này ngược lại sẽ đạt được giới thể chân thật.

Bởi vì thông thường mà nói, đây là đại sư Hoằng Nhất nói, chứ chúng tôi không dám tự nghị luận lung tung, từ sau thời Nam Tống sáu đến bảy trăm năm lại đây, người dựa vào việc đăng giới đàn, bạch tứ yết ma thọ giới mà được giới thể thì không còn nữa, có thể nói là không có tỳ kheo, tỳ kheo ni chân thật. Không có giới thể chân thật này, trên thực tế đương nhiên cũng không thể nói đến việc họ phạm trọng giới không thể sám hối. Bởi vì gọi là phạm giới thì nhất định phải có giới thể mới luận là phạm giới, mới luận là trì giới. Ví dụ họ không có giới thể thì không thể nói đến việc trì, cũng không thể nói đến việc phạm được. Dù trước đây họ có thể đã thọ ngũ giới, bát giới, thậm chí giới sa di có thể sẽ được giới thể, còn có giới Bồ tát cũng có thể đạt được giới thể, nhưng giới thể của giới tỳ kheo và tỳ kheo ni thì chắc chắn không đạt được. Đây là lời của đại sư Hoằng Nhất nói. Chúng tôi tin tưởng đại sư Hoằng Nhất là Luật sư một thời sẽ không tùy tiện nói những lời không có căn cứ, nên chắc chắn là đáng tin cậy. Đại sư Ngẫu Ích cũng từng nói những lời như vậy.

Cho nên, giả dụ một vị tỳ kheo, tỳ kheo ni phạm trọng giới, trên thực tế họ là danh tự tỳ kheo, danh tự tỳ kheo ni. Sau khi họ y theo Chiêm Sát Sám được thanh tịnh luân tướng, ngược lại có thể ở trước tượng tam bảo tự thệ thọ giới, đạt được giới Bồ tát tỳ kheo, hoặc giới Bồ tát tỳ kheo ni, có thể được tất cả tam đàn tịnh giới, giới sa di, tỳ kheo, Bồ tát, toàn bộ đều có thể đắc được giới, như vậy thì họ có thể thật sự nhập vào dòng tăng. Do đó, tôi nói nhờ họa mà được phước, vốn dĩ là có họa phạm trọng tội, nhưng họ vừa quay đầu như vậy thì trái lại thành tỳ kheo, tỳ kheo ni chân thật. Đương nhiên nếu họ lại phạm giới trọng nữa thì xin lỗi, trên luật nói, đây là nói đối với tỳ kheo, tỳ kheo ni: nếu phạm giới trọng thì nhiều nhất là tác pháp bạch tứ yết ma cho họ lần nữa, làm học hối tỳ kheo hoặc học hối tỳ kheo ni, họ vĩnh viễn không thể khôi phục lại tăng thể đầy đủ nữa.

Cho nên, họ chỉ có thể được lần này thôi, giống như đánh bóng bàn vậy, từ tỳ kheo danh tự đến tỳ kheo chân thật, nhưng một khi tỳ kheo chân thật tái phạm lỗi thì họ sẽ thật sự mất đi giới thể, tức là không thể sám hối. Dù là Thủ Tướng Sám của Đại thừa chỉ có thể giúp họ diệt được tội nghiệp đạo, chứ không thể khôi phục lại tăng thể tỳ kheo đầy đủ nữa. Không giống như những giới khác, phạm ngũ giới, bát giới, giới sa di, giới Bồ tát, mỗi lần phạm trọng giới thì mỗi lần có thể lạy Thủ Tướng Sám để khôi phục lại, thọ giới lại, vẫn được giới thể đầy đủ. Nhưng tỳ kheo, tỳ kheo ni liên quan đến tăng luân. Đây là giới thể vô cùng tôn quý, chỉ có thể được một lần, một khi phá thì sẽ phá vĩnh viễn. Trường hợp không thể sám hối ở đây tôi đã nói qua rồi.

Thứ tư, điều tiếp theo này chính là:

“Nếu giết trời rồng quỷ thần thì phạm tội bậc trung còn có thể sám hối, diệt được tội phạm giới nhưng không diệt được tánh tội, cuối cùng vẫn phải trả báo.”

Nếu đối tượng bị giết là chúng sanh trên trời, như người trời hoặc là rồng, quỷ thần, việc này sẽ nhẹ hơn phạm tội giết người một chút, tức là phạm tội bậc trung. Phạm tội bậc trung thì không đến mức mất giới thể, nhưng cũng tương đối nặng. Tuy cho phép sám hối, có thể “diệt được tội phạm giới”, sám hối này tức là chỉ tác pháp sám, phạm tội bậc trung, thông thường tốt nhất là đối trước hai, ba vị tỳ kheo hoặc tỳ kheo ni để sám hối. Thực sự không tìm được hai, ba vị, chỉ có thể tìm được một vị thì miễn cưỡng cũng có thể được, dùng tâm khẩn thiết để tác pháp sám hối. Dựa theo nghi thức sám hối, đối trước hai, ba vị tỳ kheo này mà khẩn thiết phát lộ sám hối. Nghi thức này đều có, như “Ngũ Giới Tụng Giới Nghi Quỹ”, chúng tôi biên soạn phía sau có phụ thêm lời văn của pháp đối thú sám hối. Trong “Tăng già Tác Trì Yếu Tập” cũng có thể tìm được văn sám hối như vậy, có thể linh hoạt sửa đổi một chút thì có thể dùng được.

“Tội phạm giới” cũng gọi là già tội, tức là chúng ta vi phạm những giới điều mà Phật đã chế định. Đây là điều mà Phật ngăn cấm nhưng chúng ta vẫn cố ý phạm, đây là phạm già tội. Song “không diệt được tánh tội”. Đây là nói nhân quả ở thế gian sẽ không vì bạn đã tác pháp sám hối, diệt được tội phạm giới rồi thì có thể không cần trả nhân quả, không có đạo lý này, cho nên tánh tội sẽ không diệt mất, “cuối cùng vẫn phải trả báo”. Hôm nay, nếu chúng ta giết họ thì tương lai họ vẫn phải giết chúng ta. Hôm nay giẫm chết một con trùng nhỏ, tương lai có thể nhiều đời nhiều kiếp sau, con trùng này biến thành người cũng sẽ giẫm chết chúng ta, đây đều là nhân quả báo ứng. Thậm chí là vô ý giết, vô ý giết là không có tâm giết, tức là chỗ này nói không cố ý giết, cố ý tức là có tâm giết. Vô ý giết thì vẫn có nhân quả. Tuy không có tội, không có tội phạm giới, nhưng nó vẫn có nhân quả, tương lai cũng sẽ bị người vô ý giết lại. Như hai đời trước của đại sư An Thế Cao chính là đến Trung Quốc, vô tình bị người giết hại hai lần, đều là hoàn trả nhân quả trong đời trước. Do đó, đối với hết thảy chúng sanh thì chúng ta đều cần thận trọng, cung kính. Tiếp theo:

“Nếu giết súc sanh như sâu bọ, kiến, muỗi, rận v.v. thì phạm tội bậc hạ, cũng cho phép sám hối, diệt được tội phạm giới, còn tánh tội thì vẫn phải trả báo.”

Giả sử đối tượng bị giết hại là súc sanh, không phải là con người, cũng không phải là trời rồng quỷ thần, mà là súc sanh, tất cả động vật, bao gồm loài nhỏ như côn trùng, kiến, muỗi, bọ chét, rận thì đều phạm tội bậc hạ, thậm chí biết trong nước có trùng mà uống là ngang với sát sanh, cũng vẫn phạm tội bậc hạ. Đây đều chỉ trường hợp cố ý giết. Vô tình giết thì không tính là phạm, nhưng cũng nên tự trách sám hối lỗi lầm.

Phạm tội bậc hạ đương nhiên cũng cho phép tác pháp sám hối, trường hợp này thì chỉ cần đối trước một vị pháp sư; sa di thì có thể đối trước sa di hoặc đối trước một vị tỳ kheo cũng được, tác pháp đối mặt thú tội, bạch văn để sám hối. Những việc này hầu như mỗi buổi tối tăng đoàn chúng ta đều có đối thú sám hối như vậy. Mỗi ngày chúng ta đều kiên trì giữ vững cách tác pháp sám hối như vậy là điều vô cùng tốt. Bởi vì thường xuyên sám hối thì tội ngày hôm đó sẽ được diệt trừ ngay hôm đó. Ngay đến những giới nhỏ nhặt chúng ta đều phải cẩn thận không vi phạm, có phạm thì liền sám hối, như vậy lâu ngày chầy tháng thì có thể giữ được giới khinh và trọng, trong sạch như băng tuyết, không nhiễm chút bụi nào. Tuy tác pháp sám hối diệt được tội phạm giới, nhưng tánh tội, nhân quả vẫn phải đền trả.

Ở đây xin kể cho mọi người nghe một công án. Trước đây, khi Phật còn tại thế có hai vị tỳ kheo từ một nơi rất xa đến bái kiến đức Phật. Tỳ kheo cần phải đem theo sáu thứ là ba y, bát, còn có dụng cụ, còn một thứ nữa là túi lọc nước. Tác dụng của túi lọc nước chính là khi đi đường muốn uống nước ở khe núi hay khe suối, có thể nước trong khe suối có trùng thì dùng túi lọc để lọc đi, sẽ không đến nỗi uống nước có trùng này. Kết quả họ nhìn thấy bên đường có một cái giếng, đương nhiên họ rất khát nước, vì vậy muốn uống nước này. Kết quả lấy nước lên xem thì phát hiện trong nước có trùng, rất nhiều trùng, trùng rất nhỏ. Trên luật nói phàm là trùng mà mắt thịt của bạn có thể nhìn thấy được thì nước như vậy không được uống, không nhìn thấy thì có thể uống. Không nhìn thấy thì đương nhiên hết cách rồi. Như nước thông thường thì chắc chắn bên trong còn có vi khuẩn, bạn uống vào thì không tính là phạm. Nhưng mắt thịt có thể nhìn thấy thì việc này không thể được.

Có một tỳ kheo nói: “Bây giờ chúng ta rất khát, nếu không uống nước này thì chúng ta sẽ chết khát, chúng ta làm sao có thể đi gặp đức Phật được đây?” Cho nên vị đó bèn uống nước. Vị tỳ kheo còn lại thì rất xem trọng việc trì giới: “Đức Phật chế định không được uống nước có trùng, chúng ta đã không mang túi lọc nước thì thà chết cũng không được uống nước này.” Cuối cùng vị tỳ kheo này không uống nước và bị chết khát ở trên đường, còn lại vị tỳ kheo kia, ông vẫn tiếp tục lên đường, cuối cùng đã đến được chỗ đức Phật, bái kiến đức Phật. Kết quả, Thế Tôn vừa thấy vị tỳ kheo này liền trách mắng ông rằng: “Ông là một người ngu si, ông không bằng người bạn của ông. Bạn của ông vì hộ giới mà mất mạng, nhưng ông ấy đã sanh lên trời làm thiên nhân rồi, sau đó ông ấy lập tức đến chỗ ta, ông ấy đến sớm hơn ông. Đây mới là đệ tử tốt chân thật của ta. Còn ông dù hiện nay đến bên cạnh ta, nhưng ông cách xa ta cả ngàn dặm.”

Cho nên, ví dụ ở đây đã nhắc nhở chúng ta làm người xuất gia thì phải đặt giới lên chỗ chí cao vô thượng, giống như đức Phật vậy, phải “lấy giới làm thầy”. Giới chính là đại sư của quý vị, đại sư chính là đức Phật. Giả sử vị tỳ kheo này đã hủy hoại giới pháp, rồi đi bái kiến đức Phật, tuy gặp đức Phật nhưng trên thực tế đã cách Phật rất xa, do không y giáo phụng hành. Còn vị tỳ kheo kia thà chết cũng không phạm giới, ông mới là người thật sự gặp được Phật. Bởi vì giới thể chính là pháp thân của Phật. Chúng ta có thể hộ trì tốt giới thể của chúng ta thì chính là hộ trì pháp thân của Như Lai. Pháp thân này là “mười phương tam thế Phật cùng chung một pháp thân”, Phật cũng là pháp thân này, chúng ta cũng là pháp thân này.Thành Phật là dựa vào pháp thân này, thứ được thành tựu chính là pháp thân này. Cho nên, hiện nay cố gắng trì giới thì tương lai có thể đạt được giới pháp thân, ngũ phần pháp thân là giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến. Chúng ta cố gắng trì giới thì chính là giới pháp thân.

Tiếp theo mời tiếp tục xem kinh văn:

“Nếu giết người mà không chết thì phạm tội phương tiện bậc trung có thể sám hối.”

Giả sử cố ý muốn giết hại một người, nếu đã giết chết đối phương, tức là mạng căn của họ đã đoạn dứt rồi. Thức, hơi ấm, hơi thở của họ đều dứt hết, hơi thở đã ngưng, nhiệt độ cơ thể cũng không còn nữa, cuối cùng thần thức cũng rời khỏi thân thể rồi, đó là mạng căn đã đoạn. Khi ấy người này phạm trọng tội. Giả sử họ chưa chết, trước khi chưa chết thì đều thuộc về tội phương tiện, vẫn chưa phạm vào tội căn bản, tội phương tiện thuộc vào tội bậc trung, bằng với tội giết trời, rồng, quỷ thần. Tội như vậy vẫn có thể sám hối. Tỳ kheo, tỳ kheo ni cũng như vậy. Chỗ này có một chương “thiên tụ” chuyên nói riêng về tội bậc trung này, không giống trong giới sa di nói bậc thượng, bậc trung, bậc hạ chung chung như vậy. Nó chia thành năm thiên bảy tụ, đây thuộc về tụ thứ ba. Bởi vì có sa di và cư sĩ nghe nên không tiện để giảng về chương “thiên tụ” này.

Tụ này cũng chia thành ba bậc thượng, trung, hạ. Nếu “giết người không chết” thì phạm tội bậc thượng trong tụ thứ ba. Đây gọi là tội phương tiện, tức là mạng căn vẫn chưa đoạn. Nếu mạng căn vừa đoạn thì không còn là tội phương tiện nữa, mà sẽ trở thành tội căn bản. Tội phương tiện cũng gọi là nhân tội, chỉ là ở trên nhân vẫn chưa thành quả. Loại này thì vẫn có thể sám hối. Chỗ này cũng phải giảng qua một chút, ví dụ bản thân tôi tự giết mình, hiện nay gọi là tự sát, nhảy lầu tự sát, đây cũng là giết người. Ví dụ bạn là một người xuất gia, một vị sa di, nhất thời bản thân bạn có thể nghĩ không thông mà nhảy lầu, trên thực tế bạn cũng là phạm giới, vì sao vậy? Bởi vì bản thân cũng là người. Bạn có ý, bạn là cố ý giết, giết cơ thể này của chính mình, cũng là phạm giới giống như vậy, nhưng họ sẽ không phạm tội căn bản.

Vì sao vậy? Giới sa di và giới tỳ kheo, tỳ kheo ni, thậm chí là ngũ giới hay bát giới của cư sĩ đều là như vậy, đều là cho đến hết thọ mạng. Giới bát quan trai thì chỉ một ngày một đêm nên không bàn đến, không giống như giới Bồ tát là tận đời vị lai. Đến hết thọ mạng chính là nói ví dụ thọ mạng hết rồi, sau khi chết thì giới thể này sẽ tự nhiên mất đi. Cho nên, nếu bạn tự giết chính mình, giả sử bạn thật sự chết đi. Ngay khi chết đi thì giới thể của bạn liền không còn nữa, không còn giới thể nữa thì không thể nói đến vấn đề phạm giới được, không có giới để phạm. Cho nên, tự mình giết mình chắc chắn sẽ không phạm giới căn bản. Bởi vì vừa chết đi thì họ không có giới nữa. Không có giới đương nhiên sẽ không phá giới căn bản, nhưng sẽ phạm tội phương tiện bậc trung. Bởi vì bản thân họ muốn giết chính mình, cho nên người tự sát sẽ phạm tội phương tiện bậc trung. Dùng giới tỳ kheo để nói thì đây là tội bậc thượng ở trong tụ thứ ba.

Cho nên ví dụ bạn được cứu sống, được cứu sống thì bạn vẫn phải quay lại sám hối tội này, sám hối tội phương tiện bậc trung. Đây là nói đến giới thể được thọ cho đến hết thọ mạng trong giới pháp của Thanh văn thì mới như vậy, sẽ không phạm giới căn bản, tự sát sẽ không phạm giới căn bản. Nhưng đối với giới Bồ tát mà nói thì vẫn sẽ phạm tội căn bản, vì sao vậy? Bởi vì giới thể của giới Bồ tát là một khi được thì vĩnh viễn được, tận cùng đời vị lai, không phải sau khi bạn chết rồi thì giới thể sẽ không còn nữa. Cho nên, giả sử bạn thật sự tự sát chết rồi, vậy thì chính là phá giới căn bản, khiến mạng căn của mình đoạn rồi, nhưng giới thể của bạn vẫn còn, cho nên ngay đến mạng căn của bạn cũng đoạn mất, ngay đến giới thể cũng bị đoạn mất thì đó chính là hai tội nặng. Cho nên tỳ kheo, tỳ kheo ni, thông thường chúng ta đều là thọ hết tam đàn đại giới. Ví dụ nói tự sát tức là thật sự sẽ phạm tội căn bản, nhân tiện nói qua việc này một chút. Tiếp theo:

“Nếu giết trời thần, súc sanh, côn trùng v.v. mà không chết thì đều phạm tội phương tiện bậc hạ có thể sám hối.”

Nếu giết hại trời thần, thiên nhân, quỷ thần, còn có súc sanh, trùng kiến v.v., đây đều thuộc về phạm tội phương tiện bậc hạ có thể sám hối. Ở đây trên thực tế còn có hai mức độ khác biệt, chỉ là số bậc của nó không được chia ra, nhưng căn cứ theo tánh của tội mà nói thì vẫn có chia ra. Bởi vì phía trước nói giết trời, rồng, quỷ thần, nếu như đoạn mất mạng căn thì phạm tội căn bản, tức là phạm tội căn bản giết trời, rồng, quỷ thần. Tội căn bản này là thuộc trong tội bậc trung. Đối với tội phương tiện bậc trung mà nói, nếu giết không thành công, đương nhiên sẽ giảm xuống một bậc, tức là thuộc về tội phương tiện bậc hạ.

Nếu giết những loài súc sanh, trùng kiến, dù là đoạn mất mạng căn, phạm tội căn bản, nhưng bản thân nó vẫn là tội bậc hạ. Đương nhiên nếu không giết chết, giết mà không chết, đây là đối với tội bậc hạ của nó lại có một tội phương tiện nữa, nhưng phía sau bậc hạ thì không còn nữa, cho nên toàn bộ đều quy nạp thành tội phương tiện bậc hạ. Trong giới tỳ kheo, tỳ kheo ni có chia ra, nếu giết súc sanh là thuộc về tội trong thiên thứ ba. Nếu là tội phương tiện mà nói, không phạm tội căn bản thì thuộc về tội trong thiên thứ năm. Điều này thì có chia ra, chỉ là giới sa di thì không chia ra tỉ mỉ như vậy, ngũ giới, bát giới của chúng ta cũng không phân chia tỉ mỉ như vậy. Giới của tỳ kheo, tỳ kheo ni có năm thiên bảy tụ nên phân chia tỉ mỉ một chút. Tiếp theo:

“Giúp người khác giết thì đều phạm tội căn bản.”

“Trợ” chính là trợ giúp, trợ giúp người khác giết hại chúng sanh nên tội mắc phải cũng giống như vậy, chính là tội căn bản. Tội căn bản là gì? Ở đây có một hàng chữ nhỏ. Nếu giết người thì phạm trọng tội, chính là tội căn bản, chính là tội nặng, tội bậc thượng. Nếu giết trời, rồng, quỷ thần thì thuộc về tội bậc trung, nếu giết súc sanh thì chính là tội bậc hạ. Nói cách khác, bạn không tự tay giết, mà bạn bảo người khác đi giết, điều này cũng giống như chính bạn tự tay giết vậy, tội phạm phải là như nhau, tội ngang nhau, xem bạn phạm là tội bậc thượng, bậc trung hay bậc hạ, dù sao thì tội là như nhau. Ví dụ, giả sử bản thân bạn muốn ăn thịt, nhưng bản thân bạn cảm thấy mình đã giữ ngũ giới rồi, hoặc là giữ giới sa di rồi nên bạn không muốn sát sanh, nên nói: anh giúp tôi giết con gà này đi. Bảo người giết thì cũng thế, giống như chính mình giết vậy, phạm tội căn bản bậc hạ. Giả sử giết mà không chết thì chính là tội phương tiện bậc hạ. Tiếp theo:

“Thấy giết mà hoan hỷ thì phạm tội phương tiện.”

Bây giờ chúng ta đã biết thế nào là tội căn bản, thế nào là tội phương tiện rồi. Phương tiện tức là chưa phạm vào tội căn bản, nên gọi là phương tiện. Nhìn thấy người ta giết, lúc này người đó đã phạm tội căn bản, đã giết rồi, mặc dù bạn không bảo họ giết, nhưng sau khi bạn nhìn thấy thì rất hoan hỷ, tùy hỷ tán thán, lúc này bạn cũng phạm tội phương tiện. Tội phương tiện này cũng luận theo đối tượng mà đối phương giết. Giả sử đối phương giết người mà bạn vui theo thì bạn phạm tội phương tiện bậc trung. Ví dụ đối phương giết trời, rồng, quỷ thần bạn cũng vui theo thì bạn phạm tội phương tiện bậc hạ, có thể sám hối. Ví dụ đối phương giết súc sanh thì họ phạm tội bậc hạ, bạn cũng phạm tội phương tiện bậc hạ, họ phạm tội căn bản bậc hạ.

Chỗ này cũng xin kể cho mọi người nghe một công án. Đây là khi đức Phật còn tại thế, có một vị đại phú trưởng giả, ông chỉ có một người con trai. Người con trai này lấy vợ mới được 7 ngày thì rơi từ trên cây xuống mà chết. Trưởng giả đương nhiên rất đau lòng đi hỏi đức Phật, đức Phật nói ra nhân quả của họ. Trước đây có một đứa trẻ đem cung đi bắn chim sẻ, bên cạnh có ba người nói rằng: “Nếu cậu bắn trúng chim sẻ thì cậu chính là dũng sĩ của thế gian đấy!” Giống như lời tán thán, vậy là đứa trẻ này đã bắn trúng, dùng cung bắn trúng chim sẻ, chim sẻ rơi từ trên cây xuống. Ba người này đều rất vui thích, sau đó thì bỏ đi. Đương nhiên người bắn chim sẻ này đã phạm tội căn bản, tội căn bản giết súc sanh, ba người kia tán thán là phạm tội phương tiện. Sau đó đức Phật nói: “Đứa con trai này của ông chính là người bắn chim sẻ năm đó, hiện nay anh ta rơi từ trên cây xuống cũng giống như chim sẻ rơi từ trên cây xuống mà chết vậy. Ông chính là cha mẹ hiện nay của anh ta, còn có vợ của anh ta, chính là những người năm đó đã ở bên cạnh khen ngợi người giết chim sẻ, hiện nay các ông đều hội ngộ cùng nhau.” Cho nên, năm đó vì ông vui theo nghiệp sát này, bản thân anh ta do phạm tội căn bản nên anh ta bị chết, các ông vì lúc đó vui theo nên hiện nay phải khóc lóc, rất đau buồn, đây chính là nhân quả báo ứng. Tiếp theo:

“Nếu thấy người giết thì nên tận sức cứu giúp, nếu không thể cứu thì nên khởi tâm từ bi niệm Phật trì chú cầu mong họ cởi bỏ oán kết, vĩnh viễn đoạn trừ duyên ác.”

Phía trước nói đến tội phương tiện “thấy giết mà hoan hỷ”, thậm chí khởi tâm động niệm thì đều phạm. Tội này có nặng, có nhẹ. Nhân quả bên trong đều có nặng, có nhẹ. Cho nên, ngược lại khi thấy người giết hại chúng sanh, chúng ta không những không thể vui theo, mà ngược lại phải sanh tâm thương xót, nên có tâm cứu giúp chúng sanh. Nếu có năng lực cứu thì phải cứu họ. Như trong giới Bồ tát nói: “Nếu khi thấy người đời giết hại súc sanh thì nên dùng phương tiện để cứu giúp, giải trừ khổ nạn”, còn phải khuyên bảo chúng sanh, khuyên bảo người đời cố gắng đừng tạo nghiệp sát, tương lai đều sẽ có báo ứng. Sát sanh thì chắc chắn sẽ có quả báo đoản mạng, bệnh tật. Nếu không sát sanh mà có thể trường trai, phóng sanh, như vậy thì có thể được khỏe mạnh trường thọ. Những điều này đều là khuyên bảo khiến họ không sát sanh. Đây đều là một loại phương tiện cứu giúp.

Khuyên bảo họ, ngăn cấm họ, hoặc là chuộc sanh mạng, mua vật phóng sanh, đây thuộc về việc cứu chuộc. Nếu bạn đều không làm được những việc này, tức là năng lực của bạn không cách nào cứu giúp được chúng sanh thì cũng nên sanh khởi tâm từ bi. Đã từ bi, thương xót chúng sanh bị giết thì cũng phải từ bi, thương xót người giết hại chúng sanh. Bởi vì hai người này đều sẽ oan oan tương báo, cả hai người đều đáng thương, do đó nên sanh khởi tâm từ bi vì họ mà niệm Phật hoặc trì chú vãng sanh. Đương nhiên bạn niệm chú khác cũng được. Bản thân việc niệm Phật cũng là niệm chú, chí thành niệm Phật hiệu thì có thể tiêu trừ tội nặng trong tám vạn ức kiếp sanh tử. Lúc này, nói không chừng Phật lực gia trì thì có thể giải trừ oán kết. Tâm của bạn cũng là cầu chúc cho hai người đó giải trừ oán kết. Nếu thật sự đã giết rồi thì bạn cũng niệm Phật cho họ, niệm Phật cho những chúng sanh đã chết này, cầu chúc cho họ vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, đôi bên có thể vĩnh viễn đoạn trừ duyên ác, đừng oan oan tương báo nữa.

Chỗ này cũng xin kể cho mọi người nghe một công án. Trong kinh Độ Cẩu có nói về một câu chuyện, kể rằng có một vị sa môn, có một lần ông nhìn thấy đồ tể dắt một con chó đi giết, vị sa môn này liền mua chú chó này lại để phóng sanh, nhưng người đồ tể ấy không chịu, vậy là vị sa môn đã sanh tâm thương xót, lấy cơm ở trong bát của mình cho chú chó ấy ăn, sau đó thuyết pháp cho chó nghe. Sau khi chó ăn cơm xong lại nghe được Phật pháp nên trong tâm vô cùng vui mừng, hơn nữa phát tâm quy y. Vị sa môn này cũng quy y tam bảo cho nó. Kết quả chú chó này chết, sau khi chết thì chuyển sanh thành người. Sau đó sa môn gặp lại người này. Người này phát tâm xuất gia với vị sa môn ấy. Kết quả sau đó ông liền chứng được thánh đạo. Sau khi đứa bé này xuất gia, tuy đã chứng được thánh đạo, nhưng vì báo đáp ân đức của sư phụ. Ông chứng được quả A la hán, nhưng ông quan sát thấy đời quá khứ mình là một chú chó, cho nên ông liền phát tâm cả đời phụng sự cho sư phụ của mình.

Còn có một câu chuyện cũng kể về tôn giả Xá lợi phất có một vị sa di tên là Quân Đề, một sa di nhỏ tuổi. Sa di này đời trước cũng là một chú chó. Tôn giả Xá lợi phất đã cứu độ nó, thuyết pháp cho nó, sau đó chú chó này chuyển sanh làm con của một trưởng giả đại phú, sau đó thì xuất gia với ngài Xá lợi phất, cũng là cả đời phụng sự tôn giả. Cho nên, khi chúng ta nhìn thấy những chúng sanh rất đáng thương này thì chúng ta đều phải quy y cho chúng. Căn cứ theo giới Bồ tát mà nói: nếu nhìn thấy trâu, ngựa, súc sanh đều phải tâm niệm miệng nói ngươi là súc sanh, nên truyền tam quy, truyền mười giới cho chúng. Mười giới này là chỉ giới Bồ tát, đương nhiên cũng có thể truyền ngũ giới cho chúng. Thể của ngũ giới thông với giới Bồ tát, chỉ cần phát tâm Bồ đề thì sẽ đắc được giới Bồ tát. Nếu như vậy, tương lai súc sanh này chuyển thế tiếp thì có thể sẽ làm đệ tử của bạn, sẽ đến học tập với bạn. Bạn thường làm như vậy thì tương lai pháp duyên sẽ thù thắng.

Tiếp theo chúng tôi sẽ giảng “cụ duyên thành phạm”, điều giới này đầy đủ bao nhiêu duyên, tức là bao nhiêu điều kiện thì sẽ cấu thành trường hợp phạm tội. Ở đây nói đầy đủ năm loại duyên: thứ nhất là người, thứ hai là nhân tưởng, thứ ba là tâm giết, thứ tư là dùng phương tiện, thứ năm là người ấy mất mạng.

Điều thứ nhất, điều kiện này là người. Giả sử đối tượng mà chúng ta giết hại là chúng sanh ở cõi người, nếu giết chết họ thì đó thuộc vào phạm trọng tội. Giả sử giết hại chúng sanh ở cõi khác, vừa rồi đã nói là trời, rồng, quỷ thần thì thuộc về tội bậc trung, giết súc sanh là tội bậc hạ. Ở đây nói đầy đủ duyên này thì sẽ cấu thành trường hợp phạm trọng tội, đương nhiên điều này có thể suy rộng ra, ví dụ là trời, nghĩ là trời, bạn đi giết thì đương nhiên phạm tội căn bản bậc trung. Điều này đều có thể dùng những đối tượng khác nhau để thay thế cho nhau, bạn có thể phán họ là phạm trọng tội, hay là phạm tội bậc trung, hay là phạm tội bậc hạ. Chỗ này là lấy trường hợp phạm trọng tội để nói.

Thứ hai là “nghĩ là người”. Đối phương là người, bạn cũng thật sự cho rằng họ là người. Giả sử bạn không nghĩ họ là người rồi giết, vậy thì không phạm tội căn bản. Ví dụ bạn cho rằng họ là một con khỉ, bạn cho rằng họ là khỉ rồi giết, nhưng sau khi giết rồi mới phát hiện hóa ra họ là người, vậy thì phạm tội bậc trung có thể sám hối. Đây là chuyển cách nghĩ không giống nhau, thậm chí có [trường hợp] cho rằng họ là vật chất, Họ là người nhưng nghĩ họ là vật chất. Trong này cũng có rất nhiều trường hợp, điều này thì không liệt kê từng cái ra nói được. Giả sử chỉ cho rằng họ là vật chất thì thuộc vào trường hợp giết nhầm, như vậy thì không phạm. Giả sử lúc đầu bạn cho rằng họ là người, sau đó chuyển cách nghĩ thành vật chất, sau đó giết chết đối phương, lúc này bạn vẫn phạm tội. Điều này cụ thể thì đợi chúng tôi giảng xong giới sa di, khi chúng tôi giảng giới tỳ kheo sẽ giảng tỉ mỉ điều này.

Tiếp theo là “tâm giết”, tức là có sanh khởi tâm giết hại đối phương. Nếu không có tâm giết này, không có tâm giết thì không phạm giới, thuộc về trường hợp giết nhầm, hoặc phạm lỗi sẽ tương đối nhẹ. Ví dụ, vì phạt nặng một tội nhân, chứ không muốn đưa họ vào chỗ chết, nhưng có thể bạn dùng hình phạt quá nặng, kết quả cuối cùng khiến họ bị chết. Bản thân bởi vì không có tâm muốn giết hại họ nhưng cuối cùng họ đã chết, tội như vậy thì tương đối nhẹ một chút, không phạm vào tội căn bản. Hoặc là trị bệnh cho người, cho người uống thuốc, bạn không khám kỹ xem họ mắc bệnh gì, chúng ta gọi là lang băm giết người, bạn không muốn giết họ nhưng bạn cho thuốc không đúng bệnh, khiến họ sau khi uống xong thì chết. Việc này cũng phạm tương đối nhẹ.

Tiếp theo, thứ tư là “dùng phương tiện”, tức là có tâm cố ý giết người, sau đó dùng các loại phương tiện. Kỳ thực vừa khởi tâm giết thì đã là dùng phương tiện rồi, đã phạm pháp rồi.Căn cứ theo pháp Thanh văn để nói, “Thành Thực Luận”, “Thành Thực Luận” tương thông với “Tứ Phần Luật” nói rằng “trùng duyên tư giác”, niệm thứ nhất khởi tâm giết, nếu lập tức buông bỏ tâm giết thì còn may, không tính là phạm, nhưng niệm thứ hai vẫn khởi thì đã thuộc vào phạm giới rồi, đó chính là phạm tội phương tiện. Cho đến khi bắt đầu cầm vũ khí giết người và đến khi vẫn chưa giết chết đối phương thì đều thuộc về phạm tội bậc trung. Đây là tội phương tiện, có bậc hạ, có bậc trung, xem mức độ của chúng ta.Từ lúc niệm niệm khởi tâm muốn giết đối phương thì chính là tội bậc hạ. Đi lấy dao, sau đó đến trước mặt đối phương đâm họ một dao, trước khi họ vẫn chưa chết, hơi thở vẫn chưa dứt thì đều phạm tội phương tiện bậc trung. Hơi thở vừa dứt thì phạm tội căn bản. Trong Thập Tụng Luật có nói: “Nếu vì chán ghét, lười biếng mà không khám bệnh đàng hoàng, khiến đối phương chết thì đây đều thuộc về trường hợp phạm tội nhẹ, có thể phán là tội bậc trung.”

Duyên thứ năm là “người ấy mất mạng”, tức là mạng căn của đối phương đã bị đoạn dứt, thức, hơi ấm và hơi thở đều không còn, lúc này là thuộc vào phạm tội căn bản, tức là phạm giới trọng. Đối với người là phạm trọng tội; đối với trời, rồng, thần chính là phạm tội bậc trung; đối với súc sanh thì phạm tội bậc hạ.

Tiếp theo nói “phạm sát xử đoạn”, là phạm vào nghiệp sát thì cách phán định sẽ thế nào. Trên thực tế trong lời văn đại sư Ngẫu Ích đã nói với chúng ta, bởi vì lần giảng này của chúng tôi khá giống hình thức giảng giới luật chính thức, có chút giống như cách giảng giới tỳ kheo, cho nên phân khoa tương đối tỉ mỉ. Phán định tội này như thế nào? Nếu như giết cha mẹ, La hán, thánh nhân thì phạm tội nghịch, phải đọa địa ngục A tỳ, phạm tội nghịch, đây là tội ngũ nghịch. Giả sử giết người là phạm trọng tội, mất giới sa di không thể sám hối. Điều này đã giảng qua rồi.

Cho nên, tội nghịch luận theo phạm giới mà nói thì đây cũng là tội bậc thượng, tội nặng. Nhưng về mặt nhân quả thì đây là thuộc về tội nghịch, cho nên tội nghiệp đạo rất nặng, là đọa địa ngục A tỳ. Phạm tội giết người, nếu sau khi họ phạm rồi mà khẩn thiết cầu sám hối, thỉnh cầu tăng đoàn cho họ..., ví dụ là tỳ kheo thì thỉnh cầu tăng đoàn cho họ làm học hối yết ma, điều này có thể diệt tội phạm giới của họ. Nhưng tội nghiệp đạo thì không thể diệt, tội nghiệp đạo giết người của họ không nhất định là mất thân người, tương lai có thể sẽ trả nợ mạng. Nhưng nếu họ không sám hối tội phạm giới thì tương lai phải đọa địa ngục, năm tháng đọa địa ngục rất dài. Trên luật nói phạm tội nhỏ trong chương thứ năm đều là 9 triệu năm, càng huống hồ là phạm tội nặng. Ví dụ như sa di hoặc cư sĩ phạm trọng tội, thông qua thủ tướng sám hối thì cũng diệt được tội phạm giới, tội nghiệp đạo cũng có thể phục diệt được, tức là nó sẽ không chướng ngại việc tu hành của chúng ta, nhưng nhân quả thì vẫn không thể diệt trừ được, muốn diệt nhân quả thì chỉ có thể đến vô sanh, nhập vào Vô dư Niết bàn, hoặc là vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, nếu không thì bạn vẫn phải trả nợ.

Tiếp theo, nếu giết người mà không chết, lúc đó tuy không chết nhưng sau đó họ vẫn chết, hơn nữa cái chết của họ là do bạn giết họ mà tạo thành, như vậy thì bạn vẫn phạm trọng tội không thể sám hối. Trước khi họ chưa chết thì thuộc vào tội phương tiện bậc trung có thể sám hối. Ví dụ, nếu chúng ta cầm dao đâm bị thương một người, khiến họ bị thương nặng. Chúng ta có tâm giết muốn giết chết đối phương. Đây là “năm duyên cấu thành tội”. Họ là người, chúng ta nghĩ họ là người, có tâm giết, dùng phương tiện là cầm dao, sau đó giết họ, nhưng họ chưa chết, người ấy vẫn chưa mất mạng, thì đều thuộc về tội phương tiện; đưa đến bệnh viện cấp cứu, có thể một năm sau, cuối cùng họ vẫn chết. Một năm sau thì chúng ta sẽ trở thành phạm tội căn bản, là tiến trình như vậy.

Ở đây nói tội phương tiện cũng chia làm ba loại. Một là “phương tiện xa”, hai là “phương tiện thứ”, ba là “phương tiện gần”. Ở đây phân chia tương đối tỉ mỉ. “Phương tiện xa” là vừa mới khởi tâm muốn giết hại đối phương, đây thuộc về phương tiện, đã vào tội phương tiện, thuộc về phương tiện xa. “Phương tiện thứ” là đã hành động rồi, khởi tâm và sau đó bắt đầu hành động, đi cầm vũ khí để giết, chuẩn bị đi giết, đây là thuộc về phương tiện thứ, tiến thêm một bước nữa. Căn cứ theo cách phán tội mà nói, kỳ thực là ngày càng nặng hơn. Giống như nếu dùng tụ thứ ba của tỳ kheo, tỳ kheo ni thì trên thực tế phương tiện xa chính là bậc hạ. Giới trong tụ thứ ba thì phương tiện thứ chính là bậc trung, phương tiện gần chính là bậc thượng. Phương tiện gần tức là đã đi đến trước mặt họ rồi đâm một dao, nhưng họ vẫn chưa chết, trước khi chưa chết thì đều thuộc về phương tiện gần, đều có thể sám hối. Nếu họ chết rồi thì chính là phạm tội căn bản. Cho nên phương tiện có ba tầng, cuối cùng đến căn bản. Cho nên, ở đây Phật chế giới pháp này cho chúng ta, cho phép chúng ta bất cứ lúc nào cũng có thể lập tức sám hối để được thanh tịnh. Ở đây giả thiết có một trường hợp như thế này, ví dụ tập khí phiền não của bản thân chúng ta thật sự hiện tiền, sắp chuẩn bị phạm trọng giới rồi, bất luận là giết, trộm, dâm, dối đều thuộc về giới trọng, vừa khởi tâm thì chính là phương tiện xa, muốn phạm giới trọng, bắt đầu hành động thì chính là phương tiện thứ, cho đến trước khi chưa phạm vào căn bản thì đây là thuộc về phương tiện gần. Lúc này ví dụ đang ở trong giai đoạn phương tiện gần, biết rằng hậu quả này nhất định sẽ dẫn đến phạm tội căn bản, làm sao đây? Thật sự bất đắc dĩ thì lúc này hãy xả giới, trường hợp xả giới là nói với bất cứ người nào nghe hiểu lời bạn nói, nói một câu là tôi xả giới tỳ kheo, xả giới sa di. Giới sa di, tỳ kheo không thể xả từng phần được, mà một khi xả là xả hết, không giống như ngũ giới, bát giới, Bồ tát giới của cư sĩ có thể thọ từng phần, có thể xả từng phần, nhưng sa di, tỳ kheo thì đều không được, một khi xả là xả hết. Nhưng bạn có thể xả, đương nhiên ngũ giới của bạn điều nào cũng đều phải xả. Bởi vì bạn phạm giới căn bản thì đều như nhau. Trường hợp phạm tội căn bản của ngũ giới và giới sa di, giới tỳ kheo là giống nhau.

Lúc này, ví dụ trước khi sắp phạm giới căn bản mà bạn đã xả giới rồi; sau khi xả giới mới phạm giới căn bản thì không tính là phạm giới, mà chỉ có tánh tội của thế gian thôi. Ví dụ bạn giết người, đâm họ một dao, trước khi họ vẫn chưa chết, chưa tắt thở, bạn lập tức nói với họ: “tôi xả giới rồi”, sau đó họ mới chết, lúc này bạn sẽ không phạm tội căn bản, bạn chỉ phạm tội phương tiện gần. Phương tiện gần vẫn có thể sám hối, tương lai sẽ không trở thành chướng giới của bạn. Tương lai khi nào bạn thật sự phát tâm thọ lại giới tỳ kheo thì nó sẽ không trở thành trọng nạn của bạn, sẽ không cản trở việc bạn đắc giới. Sau khi bạn đắc giới vẫn phải sám hối lại tội phương tiện gần đó. Nếu là phương tiện gần thì chính là giới bậc thượng trong tụ thứ ba, phải sám hối ở chỗ tăng, sám hối với bốn người, vậy thì phải tập hợp tăng lại cầu sám hối. Đương nhiên đây là một trường hợp khá đặc biệt, tốt hơn việc bạn mang theo giới mà phạm tội nặng, bao gồm bốn giới trọng căn bản đều là như vậy.

Tiếp theo, nếu giết trời, rồng, quỷ thần thì phạm tội đẳng lưu bậc trung, có thể sám hối. Đẳng lưu tức là cùng một loại, cùng một loại tội, tức là cùng một loại với tội căn bản giết người, gọi là đẳng lưu, nhưng bậc của tội thì không cao như vậy, cho nên gọi là tội bậc trung, đã là bậc trung thì có thể cho phép sám hối.

Khởi tâm muốn giết người nhưng vẫn chưa giết, lúc này đã phạm tội phương tiện xa bậc trung rồi. Nếu như giết súc sanh, trùng, rận là thuộc về tội đẳng lưu căn bản bậc hạ, bằng với căn bản, nhưng do họ giết súc sanh, cho nên không nặng như giết người, có thể cho phép sám hối. Ví dụ giết trời thần, súc sanh, trùng v.v. không chết thì cũng thuộc về tội phương tiện, cũng có thể phán là tội bậc hạ. Thấy giết mà vui theo thì đều là tội bậc hạ có thể sám hối, cũng thuộc về tội phương tiện. Đoạn phán định này giảng xong rồi.

Tiếp theo giảng “tiêu cảnh tưởng”, tức là nói rõ cảnh giới mà nội tâm chúng ta chuyển cách nghĩ đối với chúng sanh bị giết hại. Luận về giết người mà nói, nếu như giết là người, nếu nghĩ họ là người, giả sử khi đang giết mà nội tâm bạn nghĩ họ là người rồi giết, đương nhiên đây chính là phạm tội căn bản, không thể sám hối. Nếu “nghi có phải là người không”, nếu bạn hoài nghi đối phương có phải là người không, rồi bạn giết họ. Ở đây trong giảng ký của hòa thượng Thanh Công, ngài nói rằng phạm tội bậc thượng không thể sám hối, song nếu chúng ta học giới tỳ kheo thì tội này vẫn có thể sám hối, là thuộc về giới bậc thượng trong tụ thứ ba, vẫn chưa đến mức phạm tội căn bản. Việc này khi phán định có lẽ sẽ khác nhau. Nếu căn cứ theo cách phán của giới tỳ kheo, nếu “nghi có phải là người không”, là người phải không? Rồi giết họ thì đây đều không phạm giới căn bản.

Nếu giết người mà nghĩ là phi nhân thì cũng như vậy. Khi bạn đang giết mà bạn nghĩ họ là phi nhân, tức là nghĩ là trời, rồng, quỷ thần, súc sanh thì đều là phi nhân. Điều này cũng không phạm tội căn bản, không phải bậc thượng. Ở đây hòa thượng Thanh Công phán là tội bậc trung có thể sám hối. Trường hợp này là do lúc đầu bạn cho rằng họ là người; sau đó khi đang giết thì bạn chuyển cách nghĩ họ là phi nhân, sau đó giết họ. Lúc này chính là tội bậc trung có thể sám hối. Nếu lúc đầu bạn không nhận định họ là người, bạn chỉ cho rằng họ là súc sanh thì trường hợp này lại khác, nên phán là tội bậc hạ có thể sám hối.

Tiếp theo: “Giết phi nhân nhưng nghĩ là người, nghi có phải là phi nhân không, nghĩ là phi nhân.” Giả sử giết trời rồng quỷ thần, khi bạn đang giết mà bạn chuyển cách nghĩ là người, hoặc hoài nghi là phi nhân. Tôi cho rằng đối phương là người, nhưng trên thực tế họ là trời, rồng, quỷ thần, khi bạn giết thì thuộc về tội bậc trung có thể sám hối. Đây là phi nhân, khi vừa bắt đầu tâm tôi nghĩ là người, nhưng chuyển cách nghĩ “đây có phải là phi nhân không” rồi giết họ, lúc này chính là tội bậc trung có thể sám hối. Súc sanh cũng như vậy, nếu giết hại súc sanh, ví dụ chúng là súc sanh và nghĩ là súc sanh thì đương nhiên chính là tội bậc hạ. Ví dụ chúng là súc sanh, nhưng chúng ta nghĩ nó có phải là súc sanh không? Nghi có phải là súc sanh không rồi giết chúng, thì đương nhiên cũng là tội bậc hạ, nhưng tội này nặng hơn một chút. Trong cái nghi này còn có nghi ngờ qua lại, chúng là súc sanh nhưng chúng ta nghĩ đây là súc sanh hay là người vậy? Sau đó giết chúng thì điều này lại bị tội nặng thêm một chút, nhưng đều có thể phán là tội bậc hạ, nhưng cấp bậc trong ấy vẫn khác nhau, có chút khác biệt. Cho nên, phạm giới quan trọng nhất là luận tâm phạm giới, từ tâm mà kết nghiệp, nếu không có tâm phạm thì sẽ không kết nghiệp này, cho nên những giới luật này đều giúp đỡ chúng ta, đối trị những phiền não trong tâm chúng ta, cho nên học càng kỹ thì bạn càng có thể đối trị được.

Tiếp theo sẽ nói với mọi người về phần “khai duyên”. Nếu không có tâm giết, mà ngộ sát dẫn đến cái chết thì đây là khai duyên, không tính là phạm giới. Ví dụ người thợ đang làm việc trên mái nhà, không cẩn thận làm rơi chiếc búa sắt xuống, đúng lúc có một người đi ngang qua [bị búa] đập vào đầu, người này bị chết. Trường hợp này bởi vì người thợ căn bản không có tâm muốn giết hại đối phương, nên chỉ là giết nhầm, không phạm tội giết, họ không phạm giới, đương nhiên vẫn có nhân quả thế gian.

Ngoài ra còn có “điên cuồng loạn tâm” cũng là khai duyên. Cuồng là si cuồng, mất trí, điên cuồng; loạn tức là tán loạn, hoại tâm tức là tâm bị bệnh. Hạng người này, ví dụ nhìn thấy phân thì họ liền dùng tay cầm lấy giống như cầm chiên đàn hương vậy. Nhìn thấy lửa bèn cầm lên giống như cầm vàng vậy, người như vậy chính là cuồng, hoàn toàn bị điên, mất đi bổn tâm, người đến mức này thì mới có thể nói khai duyên. Không thể nói tôi giết người rồi, tôi tự khai duyên cho tôi, lúc đó tôi bị điên nên mới giết họ, nhưng mức độ điên của bạn chưa đủ. Bạn nhìn thấy lửa bạn vẫn không dám cầm, nhìn thấy phân bạn vẫn cho rằng nó dơ, vậy thì bạn vẫn chưa điên thật, cho nên vẫn phạm tội căn bản.

Cách phán ở trên luật nói bản thân nếu tâm bị bệnh, tâm cuồng loạn, vừa rồi nói cuồng loạn đến cực điểm, vừa mới nói đến cách phán định chính là nhìn thấy lửa rồi cầm, nhìn thấy phân rồi cầm. Nếu là loạn, tức là điên cuồng, bản thân căn bản không biết mình là một sa di, tỳ kheo cũng không biết mình là một tỳ kheo. Lúc này họ phạm tội nặng thì họ có thể được khai duyên không phạm. Những điều này đều là chỉ bệnh thần kinh rất nghiêm trọng, người bệnh như vậy mới có thể khai duyên. Phần khai duyên này tôi giảng xong rồi.

Ở đây cũng phải đặc biệt giảng một điều, luận về giới Bồ tát mà nói, ở trong giới Bồ tát còn có một khai duyên đặc biệt, tức là vì hết thảy chúng sanh mà phải khai duyên phạm giới trọng. Ví dụ có một câu chuyện như vậy, có một lần Bồ tát cùng 500 thương nhân ra sông khai thác báu vật, kết quả người chèo thuyền khởi lên ác niệm muốn giết chết 500 thương nhân này, sau đó cướp đoạt báu vật của họ. Bồ tát có tha tâm thông biết được người này muốn giết người, làm sao đây? Hạ thủ trước là hơn, nên đã giết chết người chèo thuyền này để cứu 500 người ấy, đương nhiên trên thực tế cũng là cứu người chèo thuyền này, khiến ông ta không đến nỗi đọa ác đạo. Bồ tát vì muốn bảo vệ chúng sanh nên phạm giới sát này. Trong giới Bồ tát thì có thể khai duyên không phạm, nhưng giới Thanh văn thì không có điều khai duyên này. Giới Thanh văn là luận theo năm duyên mà cấu thành phạm tội, “là người”, bạn biết đó là người chèo thuyền, cũng nghĩ họ là người, bạn không cho rằng họ là súc sanh, mà bạn nghĩ họ chính là một con người, sau đó khởi tâm giết. Bất luận bạn vì ý đồ gì, vì cứu 500 người này cũng được, vì ý đồ gì cũng được, bạn khởi lên tâm giết, muốn giết hại đối phương, còn dùng phương tiện, sau đó giết chết họ, đủ năm duyên cấu thành phạm tội thì đều thuộc về phạm trọng tội.

Cho nên trong “Trùng Trị Tỳ ni Sự Nghĩa Tập Yếu”, đại sư Ngẫu Ích đã nói đến vấn đề này, Bồ tát ở trong trường hợp này sẽ làm như thế nào? Nếu họ hiểu giới luật là điều tốt nhất, họ có thể làm thế này: xả bỏ giới thể Thanh văn, sau đó giết người kia thì họ sẽ không phạm, giới Bồ tát thì không tính là phạm; xả giới Thanh văn, tôn trọng giới Thanh văn, không thể nói hiện nay tôi đã thọ giới Bồ tát rồi thì có thể không cần giới Thanh văn nữa. Bồ tát đối với giới Thanh văn vẫn tôn trọng như vậy, vậy bạn hãy xả [giới trước]. Giả sử bạn quên xả thì làm sao? Bạn không học giới luật, bạn không biết xả giới, bạn giết người rồi thì vẫn phạm giới trọng, vẫn mất giới thể, vậy làm sao? Vậy thì bạn hãy như pháp mà sám hối.

Giả sử bạn là một tỳ kheo, tỳ kheo Bồ tát giới. Bạn mặc dù không phạm giới Bồ tát, nhưng bạn đã phạm giới tỳ kheo rồi, căn bản đã mất giới thể, cả đời bạn sẽ làm học hối tỳ kheo, học hối sa di ở trong tăng đoàn, trừ khi bạn đạt được luân tướng thanh tịnh thì có thể làm lại yết ma học hối tỳ kheo, chỉ là từ học hối sa di nâng lên đến học hối tỳ kheo, nhưng cả đời vẫn không được làm 35 việc, căn bản cũng chẳng khác học hối sa di là bao nhiêu.

Có người nói vậy thì quá không công bằng, tôi vì cứu người tại sao vẫn bị trừng phạt như vậy? Đại sư Ngẫu Ích nói: bạn đã vì cứu người thì ngại gì mà không hạ thấp thân phận của mình để bảo vệ giới này chứ? Bạn đã là Bồ tát thì nên vô ngã, tại sao bạn vẫn từ chối cách trừng phạt của Thanh văn chứ? Như vậy thì vô cùng có đạo lý. Cho nên, chúng ta trì giữ giới Bồ tát đồng thời cũng tôn trọng giới Thanh văn, không thể lấy Đại thừa để làm loạn Tiểu thừa được, như vậy mới là Bồ tát chân thật, không làm loạn Phật pháp.

Tiếp theo nói “dị thục quả báo”. Đây là nói đến phạm giới thì sẽ có quả báo như thế nào. Ở trong kinh Hoa Nghiêm có nói, nếu tội sát sanh thì có thể khiến chúng sanh đọa lạc vào ba đường ác là địa ngục, súc sanh, ngạ quỷ. Thọ xong khổ trong ba đường ác rồi thì sẽ chuyển sanh vào cõi người, vẫn sẽ thọ nhận hai loại quả báo: một là đoản mạng, hai là nhiều bệnh. Đây là quả báo của sát sanh. Trong kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo có nói, điều này lão hòa thượng vô cùng xem trọng, đó là một trong ba cái gốc của chúng ta. Trước đây chúng tôi cũng đã từng giảng, lão hòa thượng cũng đã giảng tỉ mỉ rồi. Trong thập thiện nghiệp đạo nói không sát sanh thì có thể đạt được 10 loại pháp lìa não, tức là phương pháp lìa khỏi khổ não.

Thứ nhất là “bố thí vô úy rộng khắp cho các chúng sanh”, đối với chúng sanh đều có thể ban phát vô úy một cách rộng khắp, cũng tức là không khiến chúng sanh sợ hãi, mà giúp chúng sanh được an lạc. Ngược lại, người thường sát sanh thì nhất định thường gieo rắc sợ hãi cho chúng sanh. Một người suốt ngày thích ăn thịt, thích sát sanh, đi đến nơi đâu khi chó nhìn thấy đều sợ hãi mà sủa vang lên. Bạn xem, chú chó trong tự viện của chúng ta không biết là chó hoang từ đâu đến, nhưng chúng đều không sợ người. Chúng ta đi tới bên cạnh mà chúng vẫn nằm dài trên đất. Như vậy nói rõ điều gì? Chúng không hề sợ hãi chúng ta chút nào. Bởi vì trong tự viện mỗi người chúng ta đều trì giới, đều không sát sanh, đều ăn chay, cho nên từ trường của chúng ta là một loại từ trường lương thiện. Giả sử nếu có một người thích sát sanh, thích ăn thịt đến, lúc này chó nhìn thấy thì chúng sẽ không dám nằm mãi ở đó, thật sự có loại từ trường ấy, cho nên không sát sanh là có thể bố thí vô úy một cách rộng khắp.

Thứ hai là “thường khởi tâm đại từ bi đối với chúng sanh”, đối với chúng sanh tự nhiên có thể lưu lộ ra tâm từ bi rộng lớn.

Thứ ba, “vĩnh viễn đoạn trừ hết thảy tập khí sân giận”. Con người vì sao thường nổi giận? Kỳ thực phần lớn cũng có liên quan với nghiệp sát. Một người cả đời tạo nghiệp sát nhiều thì tập khí sân giận sẽ nặng. Một mặt cũng là trên thân có rất nhiều oán thân trái chủ khiến họ rất dễ sanh phiền não;mặt khác là nghiệp lực tự nhiên của họ chiêu cảm.

Thứ tư là thân thường không có bệnh tật. Nếu trì giới không sát sanh thì thân thể sẽ khỏe mạnh, không có bệnh tật. Thứ năm là thọ mạng dài lâu. Thọ mạng của bạn rất dài, trường thọ, cho nên điều thứ tư, thứ năm chính là khỏe mạnh trường thọ. Bạn muốn khỏe mạnh trường thọ thì đừng sát sanh, chẳng những không sát sanh mà còn phải bố thí vô úy nhiều hơn, ví dụ như phóng sanh, khuyên người phóng sanh, khuyên người ăn chay, đây là phóng sanh lớn nhất. Bạn xem, chúng tôi vừa nói trong giới luật dạy: bạn bảo người khác sát sanh là phạm tội căn bản, là giống như tự mình sát sanh. Ngược lại bảo người phóng sanh thì đương nhiên cũng được công đức lợi ích như nhau, cho nên bạn khuyên người ăn chay là bằng với khuyên người phóng sanh. Đạo tràng bên này của chúng ta, tôi khuyên mấy vị cư sĩ phát tâm, mở một quán cơm chay ở trước cửa chúng ta, Sán Vĩ vẫn chưa có quán cơm chay. Sau khi mở quán cơm chay thì chúng ta [dùng cách] lời ít để bán được nhiều, khiến người dân thành phố ấy đều có thể thích ăn chay, chúng ta cũng tuyên truyền hướng dẫn cho họ những lợi ích của ăn chay. Những điều này đều là trong kinh này dạy chúng ta.

Thứ sáu là thường được phi nhân bảo hộ. Bạn có thể trì giới không sát sanh thì sẽ được những phi nhân như trời rồng quỷ thần, đều được một số thiện thần ngày đêm bảo vệ bạn. Trì một điều giới thì ít nhất có 5 vị thần hộ giới đến bảo vệ bạn.

Thứ bảy là thường không có ác mộng, ngủ được ngon giấc. Thường thường không mơ thấy ác mộng. Ban đêm nếu thường mơ thấy ác mộng thì chắc chắn là nghiệp sát tương đối nặng, đặc biệt là nhìn thấy một số chúng sanh đến quấy rối. Có người ban đêm gặp những cơn ác mộng giống nhau, hạng người này chắc chắn là có oán thân trái chủ, vậy thì phải đi hóa giải. Người trì giới thì tâm an ổn, cho nên buổi tối ngủ đều rất ngon giấc, không gặp những cơn ác mộng đó.

Thứ tám là “giải trừ oán kết, các oán hận sẽ tự giải trừ”. Có thể giải trừ rất nhiều oán hận của chúng sanh đối với chúng ta. Chúng ta không sát sanh thì tự nhiên sẽ tỏa ra một loại từ trường tường hòa, khiến người ở bên cạnh chúng ta sẽ không khởi những tâm oán hận phiền não, cho nên có thể hóa giải oán thù.

Thứ chín là không sợ bị đọa ác đạo. Họ sẽ không bị đọa vào ba đường ác.

Thứ mười là mạng chung sẽ sanh lên trời.

Ở đây xin kể cho mọi người nghe một câu chuyện. Câu chuyện này là câu chuyện có thật trong lịch sử, là “Từ Bi Tam muội Thủy Sám” do quốc sư Ngộ Đạt sáng tác. Là một công án về việc bản thân ngài sám hối nghiệp sát.

Quốc sư Ngộ Đạt là người triều nhà Đường. Hoàng đế đương thời phong ngài là quốc sư, có thể thấy đức hạnh, học vấn của ngài được thế gian ngưỡng mộ. Từ nhỏ, khi tuổi còn rất nhỏ, quốc sư Ngộ Đạt khi còn là một sa di đã được mời vào hoàng cung giảng kinh, Hoàng đế dẫn theo quần thần nghe ngài giảng kinh, là một vị pháp sư có căn tánh rất lanh lợi. Sau đó Hoàng đế đã tặng cho ngài một chiếc ghế báu trầm hương. Sau khi ngài có được ghế báu thì sanh khởi tâm ngạo mạn, cảm thấy mình rất có đức hạnh, Hoàng đế tôn trọng ta như vậy, tâm danh văn lợi dưỡng đều hiện lên. Kết quả, vừa khởi lên thì thần hộ pháp liền bỏ đi, oán thân trái chủ bèn tìm đến. Trên đầu gối của ngài mọc lên một cái mụn mặt người. Cái mụn này rất thú vị, nó có mắt, có mũi, có miệng, còn có thể ăn đồ ăn, còn biết nói chuyện, [mụn đó] rất đau, khiến quốc sư Ngộ Đạt đau đến chết đi sống lại, gần như mất mạng. May là trước kia có một tôn giả là Ca nặc ca từng nói với ngài rằng: “Giả sử nói: khi ông có cấp nạn, ông hãy đến chỗ nào đó tìm ta, ta có thể giúp ông hóa giải.” Lúc này quốc sư Ngộ Đạt bèn nghĩ đến tôn giả Ca nặc ca, vậy là đi tìm, đã tìm được ngài. Tôn giả Ca nặc ca dùng nước tam muội để rửa mụn mặt người này cho ngài. Cuối cùng mụn mặt người mới nói, nói với ngài một đoạn nhân duyên.

Mụn mặt người này là ai? Vào triều nhà Hán, thầy của Hán Cảnh Đế là Triều Thố, cũng là một vị trọng thần đương thời. Chúng ta xem lịch sử đều biết, năm đó Triều Thố kiến nghị với Hán Cảnh Đế tước Phiên. Khi ấy ở phương Bắc thế lực của Phiên Vương ngày càng lớn, nguy hiểm cho chính quyền triều Hán. Khi ấy, Triều Thố cũng vì nghĩ cho quốc gia nên đã đưa ra kiến nghị cho Hán Cảnh Đế thu hồi lại quyền lực của Phiên Vương, đây gọi là tước Phiên, rất nổi tiếng trong lịch sử. Kết quả, Hoàng đế tiếp nhận kiến nghị của ông, khiến Phiên Vương bất mãn, cho nên Phiên Vương bèn cùng nhau khởi binh tạo phản. Khi ấy nhà Hán như chỉ mảnh treo chuông, Hán Cảnh Đế lúc đó cũng không có cách nào. Lúc này, trong triều có một phe cánh là thế lực của Hoàng hậu, khi ấy rất bất mãn với Triều Thố, có một đại thần gọi là Viên Áng, là thế lực bên phe Hoàng hậu. Đại thần này đã kiến nghị với Hoàng đế rằng: Phiên Vương tạo phản chính là do Triều Thố đưa ra kiến nghị tước Phiên, chỉ cần Hoàng thượng giết Triều Thố, biểu thị ý không tước Phiên đối với Phiên Vương nữa, thì tin rằng Phiên Vương cũng sẽ không tạo phản nữa. Bởi vì Hoàng đế cũng không còn cách nào khác, chỉ còn cách đưa Triều Thố ra chém ngang lưng. Lúc này đương nhiên Triều Thố vô cùng căm giận.

Người thời xưa họ không căm giận Hoàng thượng mà căm hận thần tử đưa ra kiến nghị. Cho nên, oan hồn luôn đi theo đại thần Viên Áng này. Viên Áng rất có thiện căn, sau khi ông chết thì đời thứ hai liền xuất gia làm tăng, hơn nữa liên tục 10 đời đều là cao tăng, nghiêm túc tu hành. Hồn của Triều Thố cứ đi theo, đi theo ông 10 đời, kết quả đều không có cách gì tìm được cơ hội báo thù. Bởi vì cao tăng thì có thần hộ pháp bảo vệ, oán thân trái chủ không lại gần được. Kết quả, đến đời thứ 10 Viên Áng đã là quốc sư Ngộ Đạt, sau khi Hoàng đế ban cho ngài chiếc ghế quý trầm hương thì tâm danh văn lợi dưỡng liền khởi lên, tâm ngạo mạn khởi lên, kết quả thần hộ pháp bỏ đi. Lúc này, Triều Thố nhìn thấy cơ hội liền lập tức chui vào đầu gối của ngài, trở thành mụn mặt người này để giày vò ngài, nhất định muốn giày vò ngài đến chết, may mà tôn giả Ca nặc ca đã giúp ngài điều giải nên Triều Thố mới từ bỏ tâm báo thù ấy rồi bỏ đi, nhưng trước khi bỏ đi đã nói ra đoạn nhân duyên này, cho nên quốc sư Ngộ Đạt cũng chí thành sám hối nghiệp sát này. “Tam muội Thủy Sám” do vậy mà có. Đây là duyên khởi trong sám pháp của ngài.

Từ đây có thể thấy tạo tác nghiệp sát thật sự là: “Dẫu đến trăm ngàn kiếp, nghiệp đã tạo không mất. Lúc nhân duyên hội ngộ, quả báo vẫn tự thọ.” Kinh văn trong kinh Lăng nghiêm cũng có nói như vậy: “Lại nữa, chúng sanh sáu cõi trong các thế giới mà không có tâm giết hại thì sẽ không bị cuốn theo dòng sanh tử tiếp nối. Ông tu pháp tam muội vốn là muốn thoát khỏi trần lao, nếu không diệt trừ tâm giết hại thì trần lao chẳng thể thoát, dù có nhiều trí tuệ, thiền định hiện tiền, mà không đoạn trừ tâm sát hại thì ắt rơi vào thần đạo. Người bậc thượng làm đại lực quỷ, người bậc trung làm phi hành dạ xoa, các tướng quỷ..., bậc hạ làm địa hành la sát.” Đây là Phật nói với ngài A nan về bốn loại thanh tịnh minh hối, nói đến điều không sát sanh. Nói rằng hết thảy chúng sanh trong lục đạo ở các thế giới. Giả sử tâm của họ không có ý niệm sát sanh thì họ sẽ không bị cuốn theo dòng sanh tử liên tục luân hồi trong sáu cõi. Phật nói với A nan, ông muốn tu tam muội vốn dĩ là vì thoát khỏi trần lao của tam giới, nhưng nếu ông không trừ bỏ tâm sát hại thì không thể rời khỏi trần lao của tam giới, dù ông tu hành thiền định trí tuệ, thiền định hiện tiền rồi, giống như tam muội hiện tiền rồi, nhưng không đoạn tận tâm giết thì tương lai quả báo nhất định rơi vào thần đạo, tức là cõi quỷ thần, tức là biến thành quỷ phước đức. Do bạn có tu hành thiền định, trí tuệ, cho nên bạn có phước đức. Người bậc thượng làm đại lực quỷ, là một loại quỷ thần rất có phước đức, rất nhiều người kính lễ họ, nhưng họ muốn ăn đồ cúng có máu huyết, cho nên nhân gian có rất nhiều người dùng thịt để cúng dường những quỷ thần này, quỷ đại phước đức. Bậc trung là phi hành dạ xoa, họ biết bay, đây là những tướng quỷ, không phải quỷ vương mà thuộc về loại tướng lĩnh quỷ. Bậc hạ là địa hành la sát, họ không thể bay lên trời, mà họ đi trên đất, như chúng ta nói thần thổ địa vậy. Bên ngoài đạo tràng của chúng ta có một ngôi miếu thổ địa. Đó là thuộc về trước đây đã tu thiền định trí tuệ, nhưng họ là những quỷ thần bậc hạ. Cho nên, có thể thấy chúng ta nhất định phải trừ sạch tâm sát, tâm sát đoạn sạch rồi thì bạn sẽ không phạm giới sát, phạm giới sát đều là do có tâm sát.

Tốt rồi, hôm nay đã hết giờ, chúng tôi giảng đến đây. Cảm ơn mọi người!