Tu Hoa Nghiêm Áo Chỉ Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán

Thiên văn chương này của Ngài cũng là đầy đủ huyền văn của ba tạng, nương diệu chỉ của năm thừa. Vậy bạn nói quốc sư Hiền Thủ có phải là người minh tâm kiến tánh hay không? Đương nhiên là vậy! Nếu Ngài chưa kiến tánh, thì Ngài không thể viết ra được thiên văn chương này. Kinh Hoa Nghiêm quá lớn, chúng ta học tập rất khó khăn. Ngài đem tinh hoa của kinh Hoa Nghiêm rút gọn lại thành một thiên văn chương, tiện lợi cho hậu học, ở ngay trong thời gian ngắn vào được cảnh giới Hoa Nghiêm. Việc này đối với chúng ta mà nói là từ bi vô tận, công đức vô lượng.

Phía sau còn nói, đây là nói Ngài, Ngài cũng xem là kết tập “huyền áo” mà chư Phật đã nói.

Kinh văn: “Phồn từ tắc tiêu”.

Người Trung Quốc sợ nhất là phiền phức, những chữ dư ra cố gắng tỉnh lược nó đi. Tuy là văn tự không nhiều, ý nghĩa phải viên mãn. Nếu như trong nghĩa có kém khuyết, Ngài đem nó bổ sung vào. Đó là thái độ mà Ngài viết ra thiên văn chương này, nói rõ ràng cho chúng ta: [Kinh văn: ] “Tuy tắc sáng tập vô ngại”. Bạn xem thấy chỗ này Ngài dùng chữ “Tập”. Tập là tập đại thành, là tập hợp giáo huấn của chư Phật Bồ tát cổ thánh tiên hiền. “Vô ngại”, chẳng phải là Khổng Phu Tử đã nói “tín nhi hiếu cổ” hay sao? Dùng tâm trạng như vậy để kết tập Hoa Nghiêm Áo Chỉ.

Kinh văn: “Huống nãi tiên qui hữu cứ”.

Làm việc này không phải chính Ngài mở đầu, sau khi Phật Đà diệt độ, rất nhiều Bồ tát đều làm qua những công việc này. Những gì Bồ tát làm thì gọi là Luận. Luận có hai loại lớn. Một loại gọi là Tông kinh luận, một loại gọi là Thích kinh luận. Thích kinh luận là y theo thứ tự của kinh điển mà giải thích kinh điển. Tông kinh luận là nêu ra bộ phận trọng yếu trong kinh điển, phát huy hết mức, thuyết minh một cách tường tận để tiện lợi cho người sơ học. Thảy đều có căn cứ. Đây là làm để cho người sau chúng ta xem, nhất định không có ý nghĩ của chính mình trong đó. Có ý nghĩ của chính mình trong đó, chính mình là vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, vậy thì sai rồi. Không có ý của chính mình, việc này thật cũng không dễ. Bạn có thể kết tập, nếu bạn không đến được cảnh giới của chư Phật Như Lai, bạn không có được năng lực này.

Thời cận đại kết tập kinh điển của người xưa, ở Đài Loan, ở trong nước, tôi tin tưởng có rất nhiều người đều biết lão cư sĩ Hạ Liên Cư, hội tập ra cho chúng ta một bộ kinh Vô Lượng Thọ. Lão cư sĩ Hạ hội tập bản kinh này, chúng ta dùng tám chữ này: “sáng tập vô ngại, tiên qui hữu cứ”, chúng ta đối với quyển hội tập của Ngài liền đoạn nghi sanh tín. Việc hội tập này không dễ dàng, nếu như không phải là người tái lai thì không làm được. Bởi vì phía trước Ngài đã có ba bản hội tập.

Vào triều nhà Tống, cư sĩ Vương Long Thư hội tập lần thứ nhất, ý nghĩa có kém khuyết, bởi vì hiện tại chúng ta xem thấy ở trong Đại Tạng Kinh có năm loại nguyên bản dịch, cư sĩ Vương Long Thư chỉ xem thấy được có bốn bản, ngoài ra một bản ông không xem thấy. Trong bốn loại bản này thêm bớt đều không như nhau, cho nên nó không thể được xem là một quyển viên mãn.

Đến khoảng năm Hàm Phong triều nhà Thanh, cư sĩ Ngụy Mặc Thâm hội tập lần thứ hai. Ông thảy đều xem thấy được năm loại nguyên bản dịch, hội tập đương nhiên tốt hơn so với quyển của cư sĩ Vương Long Thư, thế nhưng vẫn còn có kém khuyết. Kém khuyết, người sau phê bình đối với ông là lấy bỏ không thỏa đáng, còn có thay đổi văn tự của nguyên bản, đó là việc rất huý kỵ.

Cho nên đến lần thứ ba khoảng năm dân quốc, đại khái khoảng năm dân quốc thứ 20, cư sĩ Hạ Liên Cư hội tập lần thứ ba. Quyển này đã đem những kém khuyết của người trước thảy đều tu sửa lại, cho nên đây là một quyển hội tập hy hữu khó được. Cư sĩ Mai Quang Hy viết một lời tựa dài, đem từng nguyên bản hội tập đều giới thiệu ra. Mai đại sĩ là thầy của lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam ở Đài Trung (cho nên có duyên phận đặc biệt đối với chúng ta) và là truyền nhân của Ngài Hạ Liên Cư. Chúng ta có duyên gặp được ở Hoa Kỳ là cư sĩ Hoàng Niệm Tổ, tôi từ nơi ông nghe được rất nhiều câu chuyện về việc hội tập, biết được Hạ Lão không phải là người bình thường, đó cũng là Phật Bồ tát ứng hoá đến thế gian này, đem Kinh Vô Lượng Thọ chỉnh lý làm mới lại. Vì sao vậy? Pháp môn này muốn lưu truyền đến mạt pháp sau cùng của Thích Ca Mâu Ni Phật, mạt pháp mười ngàn năm, tương lai tất cả kinh đều không còn nữa, kinh Vô Lượng Thọ vẫn tồn tại, là quyển nào vậy? Khẳng định là quyển hội tập này, vậy đương nhiên là không như nhau. Cho nên tám chữ này rất quan trọng “sáng tập vô ngại, tiên qui hữu cứ”.

Kinh văn: “Cùng tư tánh hải hội bỉ hành lâm”.

“Cùng” là cùng tận. “Tánh hải” chính là tự tánh bổn tánh của chính chúng ta, hoặc giả cũng gọi là pháp tánh, nó là viên mãn, nó không có kém khuyết. “Hành Lâm” là tu hành. Người tu hành nhiều, từ sơ phát tâm đến quả địa Như Lai thì chúng ta lấy kinh Hoa Nghiêm, đây là lấy đại thừa mà nói, từ sơ tín đến Đẳng Giác là 51 giai đoạn, vô lượng người đang học tập. Dùng “lâm” để làm thí dụ, chính là đại chúng tu học trong 51 giai đoạn đều y theo nguyên lý nguyên tắc này, đều y theo phương pháp này. Vậy chúng ta biết được đây thật là trân quý.

Kinh văn: “Biệt cử lục môn thông vi nhất quán”.

Ngài đem trong tánh hải hành lâm, lý luận, nguyên lý, nguyên tắc, phương pháp tu học, dùng sáu điều, dùng “lục môn”. Chúng ta xem thiên văn chương này là sáu điều. “Thông vi nhất quán”, câu nói này rất quan trọng. Sáu có phải thật là có sáu hay không? Không phải! Sáu môn chính là một môn, một môn chính là sáu môn, vì sao vậy? Mỗi môn đều thông, viên thông, tâm thông pháp liền thông, vô lượng vô biên hành môn, mỗi môn đều thông, cho nên một môn thông rồi thì tất cả đều thông. Đó chính là vì sao dạy bạn học phải chuyên nhất. Chuyên nhất một môn này thì bạn mới thông. Một thông thì tất cả đều thông. Bạn đồng thời học được rất nhiều môn thì bạn rất không dễ gì thông, bạn phí rất nhiều khí lực, phí thời gian cũng dài, mất rất nhiều thời gian nhưng bạn không đạt được mục đích. Cho nên mỗi môn đều thù thắng, mỗi môn đều đáng được tán thán, nhưng chính mình tu học là một môn thâm nhập, huân tu dài lâu, thì chúng ta mới có thể có thành tựu. Cái đạo lý này phải hiểu. Không cần thiết phải học rất nhiều thứ. Cho nên chân thật là từ xưa đến nay có không ít người, cổ đức thường nói, họ muốn học thông gia, mọi thứ đều muốn thông, mọi thứ đều học, nhưng học cả một đời một môn cũng học không thông, vậy thì sai rồi. Trái lại khiêm tốn, nói những thứ đó chính mình năng lực không đủ, học nhiều rồi tôi tiêu hoá không hết, tôi chỉ học một môn, không hề nghĩ đến sau khi họ học một môn thì họ thật được thông. Cái này thông thì tất cả đều thông, việc này họ không hề nghĩ đến. Không luận là cầu học, hoặc giả là tu hành, đây là bí quyết thành công.

Kinh văn: “Tham nhi bất tạp nhất tế hiểu nhiên”.

“Nhất tế” là không có phân biệt. “Tham nhi bất tạp” là chỉ quốc sư Hiền Thủ, đưa ra sáu môn cho chúng ta trong thiên văn chương này, sáu môn này là “tham nhi bất tạp”. Tuy là tham nhi bất tạp, nhưng “nhất tế hiểu nhiên”, đó là nói rõ sáu chính là một, một chính là sáu, một thông tất cả đều thông.

Kinh văn: “Kí phản mê phương tình đồng hiểu nhật”.

Hy vọng dạy bảo chúng ta hồi đầu. “Phản mê phương”, hiện tại chúng ta đang mê mất phương hướng, hồi đầu chính là bờ, hy vọng chúng ta có thể quay đầu, từ mê hoặc điên đảo quay đầu lại. “Tình đồng hiểu nhật”, hiểu nhật là sáng sớm mặt trời mọc lên. Chỗ này thí dụ buổi tối chúng ta mê mất phương hướng, bây giờ quang minh chiếu khắp, chúng ta quay đầu là bờ.

Kinh văn: “Bội đạo quân tử phủ nhi tường yên”.

Đây là tán thán “quân tử” học Phật. Quân tử là nhà Nho học Phật có thành tựu, bên trên quân tử là hiền nhân, bên trên hiền nhân là thánh nhân. Nhà Nho gọi quân tử thì cũng giống như nhà Phật gọi là A la hán, trên A la hán là Bồ tát, bên trên Bồ tát là Phật Đà, đây là tên gọi ba học vị. Ba học vị này của nhà Nho là thánh nhân, hiền nhân, quân tử, là tên gọi của ba học vị. Đây chân thật là đạt được chân truyền của nhà Nho, tư tưởng ngôn hạnh không phải thánh nhân, nhưng họ rất giống thánh nhân, nhà Phật chúng ta gọi là tương tợ vị trung. Tuy nhiên họ không phải là Phật, thế nhưng tư tưởng lời nói việc làm của họ rất giống Phật, chính là người trì giới tu hành. Ngài ở ngay chỗ này tuy là dùng quân tử, ý nghĩa cao hơn so với quân tử, bởi vì phía trước Ngài có “bội đạo”, cũng chính là mời những hiền nhân quân tử này xem Đại sư viết thiên văn chương này. “Phủ” là khiêm nhường của Đại sư, cái ý là mời mọi người đến đính chính. Lời nói của Ngài đến ngay chỗ này thì kết thúc, đây là lời tựa của thiên văn chương này. Phái sau việc này muốn nói với chúng ta:

Kinh văn: “Kim lược minh thử quán, tổng phân lục môn, tiên liệt danh, hậu quảng biện”.

Đem đại cương nêu ra trước, sau đó vì chúng ta giải thích từng điều từng điều, trong Phật pháp gọi là vì chúng ta khai thị. Khai thị vậy chúng ta chính mình hy vọng có thể ngộ nhập. Sáu môn này là:

Kinh văn: “Nhất hiển nhất thể, nhị khởi nhị dụng, tam thị tam biến, tứ hành tứ đức, ngũ nhập ngũ chỉ, lục khởi lục quán”.

Vậy thì viên mãn rồi. Đây là phương pháp tu hành của kinh Hoa Nghiêm, cũng không ngoài sáu điều này. Sáu điều này tổng cộng, một điều đều là ba chữ, mười tám chữ này đã đem phương pháp tu hành của kinh Hoa Nghiêm đều bày ra trước mặt, tiếp nữa thì không còn. Không những thế giới Ta Bà chúng ta, mà mười pháp giới tất cả Bồ tát tu học Hoa Nghiêm khế nhập cảnh giới, chứng được vô thượng bồ đề, đều là sáu điều này. Vậy thì bạn liền biết được, sáu điều này quan trọng dường nào!

Trước tiên, hiển thị bản thể.

Trong triết học nói bản thể của vũ trụ vạn hữu, đó chính là tự tánh, minh tâm kiến tánh. Kiến cái gì? Chính là kiến đáo tự tánh. Tự tánh là gì? Gọi là “tự tánh thanh tịnh viên minh thể”, phía sau có giải thích tường tận. Chúng ta nói sơ qua chỗ này, tự tánh không phải vật chất, nó không có vật chất, nó cũng không có tinh thần, hai loại hiện tượng này đều không có, nó là thanh tịnh, cũng chính là nói trước giờ chưa từng bị ô nhiễm. Cho nên Đại sư Lục Tổ Huệ Năng kiến tánh, câu thứ nhất Ngài liền nói “nào ngờ tự tánh vốn tự thanh tịnh”, bạn xem cùng với chỗ này nói hoàn toàn giống nhau. Đại sư Huệ Năng nói ra năm câu, quốc sư Hiền Thủ chỗ này nói một câu, câu này chính là năm câu mà Đại sư Huệ Năng đã nói. Bạn thấy phía sau nó có chữ “viên”. Đại sư Huệ Năng lại nói câu thứ hai: “vốn không sanh diệt”, câu thứ ba “vốn tự đầy đủ”, câu thứ tư “vốn không dao động”, câu sau cùng nói “năng sanh vạn pháp”. Đại sư Huệ Năng đã nói 20 chữ, trong 20 chữ này đích thực là có ý nghĩa của viên, có ý nghĩa của minh. Minh ở đâu vậy? Thanh tịnh thì minh, minh là trí tuệ.

Trong câu thứ ba Ngài nói “vốn tự đầy đủ”, câu nói này chính là Phật nói ra ở trong phẩm Xuất Hiện của kinh Hoa Nghiêm, tất cả chúng sanh đều có đức tướng trí tuệ Như Lai, vốn tự đầy đủ, không phải cầu mà có, viên minh đều ở ngay trong đó. Bạn xem, trí tuệ chính là minh, đức năng tướng hảo chính là viên, cho nên một câu nói của quốc sư Hiền Thủ, năm câu nói của Đại sư Huệ Năng chính là đem dáng vẻ của tự tánh nói ra. Không thể nghĩ bàn! Dùng phương tiện khéo léo vì chúng ta nói ra. Nói ra rồi chúng ta có thể thấy được hay không? Chúng ta không thấy được, vì sao vậy? Bởi vì chúng ta phân biệt tự tánh thanh tịnh viên minh thể, chúng ta có tâm phân biệt, chúng ta có tâm chấp trước, chúng ta còn khởi tâm động niệm, xem thấy mấy cái chữ này thì khởi tâm động niệm. Hay nói cách khác, chúng ta chỉ hàm hồ qua loa biết cái tên gọi này như vậy, nội dung của nó chúng ta đích thực là hoàn toàn mê hoặc, không thanh tịnh. Nó ở đâu vậy?

Bạn thử nghĩ xem, câu sau cùng của Đại sư Huệ Năng nói “năng sanh vạn pháp”, vạn pháp là gì vậy? Là vũ trụ, là thân người. Chỗ này gọi thân người là chính mình, cho nên trong thiền tông tham thoại đầu có một câu, tổ sư đại đức dạy người tham “phụ mẫu vị sanh tiền bổn lai diện mục”. Tham cứu chứ không phải là nghiên cứu. Nghiên cứu là gì vậy? Trước khi cha mẹ chưa sanh, ta rốt cuộc là như thế nào. Nghiên cứu là dùng tâm ý thức, tham cứu là không dùng tâm ý thức. Không dùng tâm ý thức gọi là tham, người sẽ khai ngộ. Dùng tâm ý thức gọi là nghiên cứu, vậy thì không được, đó là pháp thế gian, nghiên cứu thế nào cũng không nghiên cứu thấu triệt.

Cho nên hiện tại nhà khoa học, nhà triết học, thậm chí đến tất cả nhà thần học, họ dùng là cái tâm gì? Cái họ dùng là tâm ý thức. Tâm là A lại da, Ý là Mạt na, Thức là thức thứ sáu, những thứ này đều là mê, mê mà không giác, tự tánh mê mà không giác liền sản sinh ra A lại da sai lầm này. Nếu như chúng ta có thể buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, A lại da chính là Tự Tánh Thanh Tịnh Viên Minh Thể. Việc này phải làm cho rõ ràng. Đó là bản thể thực tướng các pháp, là bản thể của vũ trụ nhân sanh, không nơi nào không có, không lúc nào không tồn tại. Đại sư Huệ Năng nói rất hay: “vốn không sanh diệt”, nó không có sanh diệt. Hiện tại chúng ta xem thấy tất cả pháp có sanh có diệt, chúng ta xem thấy động vật đều là có sanh lão bệnh tử, xem thực vật có sanh trụ dị diệt, xem sơn hà đại địa, xem tinh cầu có thành trụ hoại không, bao gồm hiện tượng tự nhiên đều là pháp sanh diệt. Phàm hễ là pháp sanh diệt thảy đều là giả. Thế nhưng những thứ này nó không chướng ngại tự tánh, tự tánh là thật, không chướng ngại, tự tánh mãi mãi thanh tịnh, một chút ô nhiễm cũng không có. Nó không phải hư không, hư không còn bị ô nhiễm, hư không là nó hiện ra hiện tượng tự nhiên. Việc này phải hiểu rõ ràng. Cho nên hư không có ô nhiễm, tự tánh không có ô nhiễm. Thế là chúng ta liền biết được, trong Phật pháp gọi là thời gian, không gian; ở trong bách pháp, hai pháp này thâu vào ở trong Bất Tương Ưng Hành Pháp.

Bách pháp là quy nạp tất cả pháp, quy nạp thành một trăm pháp. Một trăm pháp này, có 94 điều là pháp hữu vi, chính là có sanh có diệt, sáu điều là pháp vô vi, chính là không xem thấy được tướng sanh diệt. Trong pháp vô vi có tương tợ vô vi, có chân thật vô vi. Chân thật vô vi, chỉ có một chính là tự tánh. Cho nên thời phân là thời gian, phương phân là không gian, đều là Bất Tương Ưng Hành Pháp.

Bất Tương Ưng Hành Pháp, dùng lời hiện tại chúng ta mà nói, chính là khái niệm trừu tượng, nó không phải sự thật, bạn không thể nói nó không có, bạn cũng không thể nói nó có, nó đích thực là có việc như vậy. Nếu bạn tỉ mỉ mà truy cứu thì nó đích thực là không tồn tại, căn bản là không tồn tại, là một nhận biết sai lầm. Tự Tánh Thanh Tịnh Viên Minh Thể, học Phật không gì khác hơn, tám vạn bốn ngàn pháp môn, vô lượng pháp môn, từ trong pháp môn đó, hy vọng bạn chứng được Tự Tánh Thanh Tịnh Viên Minh Thể. Chứng được chỗ này thì liền thành Phật, đây là quay về tự tánh. Làm thế nào mới có thể chứng được?

Chư Phật Như Lai, pháp thân Bồ tát đều là người quay về được Tự Tánh Thanh Tịnh Viên Minh Thể, những người này khác miệng đồng lời nói với chúng ta, chỉ cần chúng ta buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì Tự Tánh Thanh Tịnh Viên Minh Thể liền hiện tiền, bạn liền chứng được, bạn liền hợp thành một với nó. Vọng tưởng là khởi tâm động niệm cực kỳ vi tế, Bồ tát Di Lặc đã nói là “một ngàn hai trăm tám mươi triệu phần của giây”, sóng động cực kỳ vi tế, trong Phật pháp gọi là căn bản vô minh, gọi nó là vọng tưởng. Dùng cái danh từ vọng tưởng này hay.

Vọng không phải là thật, cho nên chúng ta nghe được Phật nói câu này trên kinh, khi mới đầu học Phật có nghi vấn, Tự Tánh Thanh Tịnh Viên Minh Thể vì sao có thể khởi vọng tưởng? Khởi vọng tưởng lúc nào? Từ chỗ nào khởi vọng tưởng? Chúng ta sẽ nêu ra rất nhiều vấn đề, những vấn đề này có ý nghĩa hay không? Chính mình đều cho rằng đây là việc phải nên nêu ra, làm gì biết được trong Phật pháp nói, bạn từ một vọng tưởng dẫn ra nhiều vọng tưởng đến như vậy là sai rồi. Làm thế nào để đối phó với vọng tưởng? Đừng để ý đến nó thì hết việc. Bạn càng để ý thì nó càng nhiều, càng bận tâm càng phiền não. Chúng ta cũng đã làm rất nhiều năm rồi mới hiểu rõ được đạo lý này, thì ra Phật nói vọng không để ý nó thì xong chuyện. “Phàm sở hữu tướng đều là hư vọng”. Bạn đang sống trong một đại thiên thế giới hư vọng này, chỉ cần bạn không để ý nó, sáu căn tiếp xúc chỉ cần không khởi tâm không động niệm thì không có việc gì cả. Những vọng tưởng này không chướng ngại tự tánh, tự tánh cũng không chướng ngại vọng tưởng, chân vọng là một không phải hai, không chướng ngại nhau. Cái điểm này rất quan trọng. Xem thấy Phật nói vọng tưởng, bạn lại đi nghiên cứu cái vọng tưởng này vì sao mà có. Nếu vọng có chỗ đến thì không gọi nó là vọng. Nếu vọng sanh ra lúc nào vậy thì cũng không gọi nó là vọng. Cho nên vọng niệm này phát sanh ngay lúc đó, không có quá khứ, không có vị lai, không có cõi này, không có phương khác, không có quan hệ với thời không, cho nên vừa mở đầu liền điểm đến câu này.

Cũng giống như trong Tam Tự Kinh, bạn thấy vừa mở đầu Tam Tự Kinh liền đem bản thể nói ra: “nhân chi sơ, tánh bổn thiện”. Tự tánh vốn thiện. Cái thiện đó không phải là thiện của thiện ác, dùng thiện của thiện ác để giải thích thì bạn sai rồi. Cái thiện đó cái ý là gì vậy? Chính là Thanh Tịnh Viên Minh Thể. Cho nên thời xưa Trung Quốc chúng ta, những cổ thánh tiên hiền này, bạn nói xem họ có phải là Phật Bồ tát tái sanh hay không? Năm xưa tôi ở Đài Trung học kinh giáo với lão sư Lý, tôi đã đem câu nói này thỉnh giáo với lão sư. Tôi nói, chúng ta xem những lời mà cổ thánh tiên hiền Trung Quốc đã nói không hề khác với Phật Bồ tát, vậy có phải Phật Bồ tát ứng hoá ở Trung Quốc hay không? Như trong Phẩm Phổ môn đã nói, đáng dùng thân gì để độ thì liền hiện ra thân đó. Lão sư nói với tôi, trên lý thì nói được thông, trên sự thì không có chứng cứ, bởi vì cổ thánh tiên hiền không có bộc lộ bí mật, ta Bồ tát gì đó tái lai, không hề nói lời nói này, cho nên trên sự không có chứng cứ, trên lý tuyệt đối nói được thông. Cho nên tôi rất tự tin, những cổ thánh tiên hiền Trung Quốc đều là người minh tâm kiến tánh. Chúng ta xem, dùng góc độ phàm phu để nhìn, bạn quan sát lý niệm của họ, tư duy của họ, những phương pháp mà họ đưa ra cùng với Phật Bồ tát giáo hóa chúng sanh sáu cõi không hề khác nhau.

Thứ hai trong lục môn là “Khởi nhị dụng”.

Đây chính là năng sanh vạn pháp. Vũ trụ từ do đâu mà ra? Ta từ do đâu mà ra? Hai dụng này chính là Chánh báo cùng Y báo, trong Phật pháp nói hai loại báo.

Khởi hai dụng này, thứ nhất là “hải ấn sâm la thường trụ dụng”. Câu này là nói hiển Y báo, chính là vũ trụ. Vũ trụ vì sao xuất hiện vậy? Khởi lên vô minh. Không khởi vô minh, cái vũ trụ này không thể nói nó không có, vũ trụ này chúng ta sâm la vạn tượng, không thể nói nó không có, thế nhưng nó không hiện, chính là Đại sư Huệ Năng nói câu thứ ba “vốn tự đầy đủ”, tuy là vốn tự đầy đủ nó không hiện. Đầy đủ cái gì? Đầy đủ sâm la vạn tượng mà nó không hiện. Đến sóng động vi tế hiện tiền thì nó liền hiện. Sóng động này rất vi tế, khi động thì liền hiện cảnh giới. Vừa động, chính là trong pháp tướng duy thức đã nói “một niệm bất giác mà có vô minh”. Động là bất giác, giác thì tâm không động, việc này phải biết. Giác cùng mê khác biệt, thì bạn có thể rất dễ dàng phân biệt ra. Giác là gì? Giác là không động, không động mới giác, động thì mê rồi, cho nên vừa động thì liền mê. Hiện tượng là cái gì? Chính là thế giới vật chất, gọi là sâm la vạn tượng.

“Hải ấn” là tỷ dụ. Hải là đại hải, Phật thường dùng đại hải thí dụ cho tự tánh. Khi tự tánh thanh tịnh, nước trong đại hải không khởi sóng động, không ô nhiễm như một tấm kính vậy, cảnh giới bên ngoài thảy đều chiếu vào trong đó, đây gọi là “hải ấn”.

“Sâm la thường trụ dụng”. “Thường trụ” bạn xem thấy nó dường như là vĩnh hằng, hơn nữa trong đó thiên biến vạn hoá. Vì sao nó có biến hoá đến như vậy? Trong đại thừa giáo thường nói “duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”, không nói duy tánh sở biến, vì sao vậy? Tánh không động. Tâm động, tâm là bóng của tánh. Tánh không có động. Tâm động thì liền hiện ra hiện tượng. Cái tâm này vừa động thì gọi là A lại da thức, chúng ta cũng thường nói tự tánh biến thành A lại da thức. Tự tánh không làm chủ, tác dụng của tự tánh không hiện, hiện ra cái hiện tượng này là A lại da thức. A lại da là động, cho nên khi vừa động thì liền biến hiện ra, có thể thấy tướng, trong Duy thức gọi là Kiến phần, cũng gọi là chuyển tướng. Sau khi kiến phần xuất hiện, lập tức tướng cảnh giới sở kiến liền xuất hiện, cho nên có thể thấy tướng là hiện tượng của tinh thần. Cái động đầu tiên nhất gọi là nghiệp tướng. Nghiệp chính là động, ý nghĩa của động là năng kiến tướng. Sau khi có rồi, hiện tượng vật chất sở kiến liền xuất hiện, chính là cả thảy vũ trụ này xuất hiện. Bạn có thể thấy thời gian này bao lâu? Chính là Bồ tát Di Lặc đã nói, cả thảy vũ trụ cùng khởi nguồn cái sinh mạng này của chúng ta là trong khoảng sát na. Không thể nói một sát na, một sát na thời gian quá dài, vẫn là Bồ tát Di Lặc nói một niệm, chúng ta bình thường đã nói là một ngàn hai trăm tám mươi triệu phần trăm của giây, thì chỗ này xuất hiện, cho nên gọi nó là đốn hiện. Hiện rồi thì thế nào vậy? Hiện rồi thì không còn nữa. Trong Kinh Lăng Nghiêm, Phật đem chân tướng nói với chúng ta “ngay đó sanh ra, tùy chỗ diệt tận”, sanh diệt gần như đồng thời, chỉ ngay trong thời gian ngắn đến như vậy, chúng ta không cách gì tưởng tượng.

Bạn thấy nói Tam Tế tướng này, nó còn có ba quá trình. Trước tiên là nghiệp tướng, lại biến thành chuyển tướng, lại biến thành tướng cảnh giới. Vậy là một ngàn hai trăm tám mươi triệu phần trăm của giây còn phải nhân ba, nó có ba giai đoạn, cho nên niệm niệm không liên quan, niệm trước không phải là niệm sau, niệm sau không phải là niệm trước. Chúng ta nói đến chỗ này rất khó lý giải, cho nên tôi thường dùng đèn chiếu của phim ảnh để làm thí dụ thì các vị dễ dàng hiểu. Chúng ta xem phim thấy hình ảnh ở trên màn bạc dường như đều là thật. Kỳ thật, nếu bạn xem qua phim gốc trong máy chiếu, thì từng tấm từng tấm của phim gốc không có tấm nào là hoàn toàn giống nhau, tấm trước không phải là tấm sau, tấm sau không phải là tấm trước, cái đạo lý này chúng ta hiểu. Tốc độ của nó một giây đồng hồ là 24 tấm, tức là 24 tấm trong một giây. Hiện tại nếu chúng ta làm cho tốc độ nó nhanh hơn, nhanh đến một ngàn hai trăm tám mươi triệu phần trăm của giây, thêm tốc độ nhanh đến như vậy, đó chính là hiện tượng vũ trụ sâm la vạn tượng hiện tại chúng ta. Bạn có thể biết được nó là giả hay sao? Phàm phu chúng ta tâm khí bao chao, làm gì biết được cái thứ này là giả? Đều cho rằng là thật. Phật nói với chúng ta không phải là thật, chúng ta biết được hiện tướng phim ảnh trên màn bạc là tướng tiếp nối nhau, cũng là tương tợ tướng tiếp nối tướng, nó không phải là thật, chỉ là tướng tiếp nối nhau. Vậy ngày nay chúng ta thấy, cái đại vũ trụ này cùng một đạo lý như vậy, cũng là tương tợ tướng tiếp nối tướng. Ai có thể xem thấy? Phim gốc của điện ảnh chúng ta rất dễ dàng xem thấy, chúng ta ở trên màn bạc quay đầu nhìn lại máy chiếu thì liền biết.

Trong Kinh Điển Đại thừa, Phật nói với chúng ta, Bồ tát Bát Địa các Ngài có thể thấy được. Bát Địa gọi là Bất Động Địa, trước Thất Địa vẫn không thể thấy. Bát Địa thì tâm rất thanh tịnh, trong tâm cực kỳ thanh tịnh, sóng động nhỏ nhất họ cũng có thể cảm nhận được, cho nên cái chân tướng sự thật này Bát Địa trở lên có thể nhìn thấy. Bát Địa, Cửu Địa, Thập Địa, Đẳng Giác, Diệu Giác, người trong năm vị thứ này đều thấy được. Việc này không phải giả. Cho nên trong nhà Phật có khoa học. Khoa học là nói chứng cứ, bạn có thể đạt đến sức định Bất Động Địa của Bồ tát Bát Địa thì bạn liền thấy được, Phật nói cho bạn nghe, bạn hoàn toàn chứng minh. Bồ tát Cửu Địa cũng chứng thật rồi, Bồ tát Thập Địa cũng chứng minh cho bạn, làm gì là giả chứ! Trước Thất Địa sức định không đủ, những vi động vi tế như vậy họ không cảm giác được. Vũ trụ hiện tiền gọi là “Hải ấn sâm la thường trụ dụng”, trên thực tế nó tuyệt nhiên không phải thường trụ, nó là sát na sanh diệt, mỗi niệm sanh diệt tiếp nối. Phàm phu chúng ta không biết, cho rằng nó thường trụ. Sanh diệt của thân thể chúng ta, chúng ta dễ dàng phát hiện, sanh diệt của vũ trụ chúng ta không phát hiện ra.

Khởi dụng thứ hai là “pháp giới viên minh tự tại dụng”. Tác dụng thứ hai là hiện chánh báo. Chánh báo là gì? Chánh báo là chính mình, ta từ đâu mà đến? Ta vì sao mà đến? Không hề nghĩ đến, đó là “pháp giới viên minh tự tại dụng”. Thế nhưng hiện tại chúng ta tuyệt nhiên không tự tại, trên thực tế chúng ta là tự tại, nhưng chính mình không biết tự tại, mê rồi, nên đem tự tại biến thành không tự tại. Người giác ngộ, tuy là không khởi tâm động niệm, người ở cõi Thật Báo Trang Nghiêm Độ thì tự tại của họ tự tại như thế nào vậy? Như Bồ tát Quan Thế Âm trong Phổ Môn Phẩm làm ra cho chúng ta thấy, Bồ tát như như bất động, Bồ tát Đẳng Giác thì khắp pháp giới hư không giới, nơi nào chúng sanh hữu tình có cảm, cái cảm này chính là cầu Phật Bồ tát, thì Phật Bồ tát lập tức liền ứng. Cảm ứng tương thông không thể nghĩ bàn. Đáng dùng thân gì để độ thì liền hiện ra thân đó để độ, đáng dùng phương pháp gì để giúp đỡ họ thì liền dùng phương pháp đó, cho nên pháp không có định pháp, thân không có thân tướng nhất định, không có tướng trạng nhất định, “tuỳ chúng sanh tâm, ứng sở tri lượng”.

Bồ tát hiện thân hiện ra cái thân gì? Là ý niệm của chúng sanh. Bồ tát không có ý niệm, Phật đương nhiên càng không có ý niệm, chúng sanh nghĩ Bồ tát có thân tướng gì thì Bồ tát liền hiện ra thân tướng đó, cảm ứng tương thông không thể nghĩ bàn. Mười pháp giới không nơi nào không hiện thân, không lúc nào không hiện thân, đó là viên minh tự tại. Tự tại là gì vậy? Ngài tuy là hiện thân giúp đỡ chúng sanh giải quyết khó khăn, giúp đỡ họ lìa khổ được vui, giúp đỡ họ phá mê khai ngộ, Bồ tát có khởi tâm động niệm hay không? có phân biệt, chấp trước hay không? Không có! Nếu như Bồ tát khởi tâm động niệm thì họ không tự tại; nếu như Bồ tát còn có phân biệt, chấp trước thì họ đoạ lạc rồi, họ không khác gì với phàm phu. Đây là diệu dụng, tùy duyên diệu dụng. Không như chúng ta, chúng ta giúp đỡ người thật là chúng ta sẽ khởi tâm động niệm, sẽ phân biệt chấp trước. Cho nên chúng ta liền biết, Thích Ca Mâu Ni Phật không phải một đời này thành Phật. Trên kinh Phạm Võng Ngài nói với chúng ta, lần này (tức ba ngàn năm trước), Ngài sanh ra ở Ấn Độ, việc thị hiện này là lần thứ tám ngàn, ở trên cái địa cầu này Ngài đến biểu diễn là lần thứ tám ngàn. Ngài thị hiện thành Phật ở thế giới mười phương thì không biết đến bao nhiêu lần. Đây chính là pháp giới viên minh tự tại dụng. Nói tám ngàn lần là tùy thuận phân biệt chấp trước phàm phu chúng ta mà nói; nếu là tùy theo chính Ngài thì căn bản là không có khởi tâm động niệm. Thật diệu! Cho nên đoạn thứ hai liền đem thật tướng các pháp nói rõ ràng với chúng ta.

Trong hai loại tác dụng này đều có ba loại hiện tượng không thể nghĩ bàn, đây chính là phía sau nói Tam biến, Đại sư ở ngay chỗ này nêu ra nhất trần.

Thứ ba trong lục môn là “thị tam biến”.

Thứ nhất, “nhất trần phổ châu pháp giới biến”.

“Trần” là nhỏ nhất trong vật chất, không gì có thể nhỏ hơn với nó, như hiện tại hạt cơ bản mà trong lượng tử lực học đã nói, nó không thể phân ra được, đến nó thì ngưng lại, nhỏ nhất trong vật chất, gọi Y báo. Trong Chánh báo nhỏ nhất, Phật thường dùng đầu đoạn lông, lông tơ của chúng ta, đầu nhọn của lông tơ. Đầu nhọn lông tơ đó, lông tơ trên thân thể chúng ta là thuộc về Chánh báo, Chánh báo nhỏ nhất là nêu ra đoạn lông này. Y báo nhỏ nhất chỉ nêu ra một trần, cho nên cái trần này, chúng ta đọc được ở trong Phật kinh, Phật kinh mở đầu là dùng bụi trên lông trâu làm thí dụ. Lông của trâu rất thô, đoạn nhọn trên lông trâu có một hạt bụi, có một vi trần, dính ở trên đó mà không hề bị rơi xuống, vậy thì rất nhỏ. Thế nhưng nó còn có thể phân ra, đem nó phân thành một phần bảy, gọi là bụi trên lông dê. Lông dê mịn hơn lông trâu, một phần bảy của bụi lông trâu để ở trên lông dê không bị rơi xuống. Bụi lông dê lại phân làm một phần bảy, gọi là bụi lông thỏ. Lông thỏ thì càng mịn, một phần bảy của bụi lông thỏ gọi là bụi nước. Hiện tại người nghiên cứu vật lý họ hiểu, độ kín của nước rất dầy, hạt bụi này có thể ở trong khoảng không của nước, nó đi lại không chướng ngại. Một phần bảy của bụi nước gọi là bụi kim. Mật độ kín của kim loại rất dầy, tuy là mật độ rất dầy nhưng nó vẫn có khoảng không. Việc này khoa học hiện tại đều biết. Hạt vi trần này đại khái giống như nguyên tử điện tử vậy, nó đi lại ở trong khoảng không đó không bị chướng ngại, gọi bụi kim, kim loại. Bụi kim lại phân ra một phần bảy gọi là vi trần, Phật pháp nói vi trần là nói cái này.

Vi trần này ai có thể thấy được? Thiên nhãn của A la hán. Không cần dùng kính hiển vi, không dùng máy móc, A la hán chứng được cửu thứ đệ định thì mắt của họ có thể thấy được vi trần. Thế nhưng vi trần này còn có thể phân, lại phân thành bảy phần gọi là Sắc Tụ Cực Vi. Sắc Tụ Cực Vi còn có thể phân thành bảy phần, một phần bảy đó gọi là Cực Vi Chi Vi, vậy thì không thể phân nữa. Cực Vi Chi Vi cũng gọi là Lân Hư Trần, làm hàng xóm với hư không, đây là trong kinh Phật nói đến nhỏ nhất. Đây có phải hạt cơ bản mà khoa học hiện tại đã nói hay không thì chúng ta cũng không thể biết được. Tóm lại là không thể phân, phân đến không thể phân thì đó chính là Cực Vi Chi Vi mà Phật pháp gọi. Nhất trần ở chỗ này nói chính là Cực Vi Chi Vi. Hạt vi trần nhỏ đến như vậy “phổ châu pháp giới biến”, việc này không thể nghĩ bàn.

Hạt vi trần này là biến pháp giới hư không giới, nói lên điều gì? Chúng ta nói tin tức trong hư không pháp giới đều ở trong một hạt vi trần. Hạt vi trần này không có phóng to, cái thế giới này tuyệt nhiên không có thu nhỏ, thế nhưng thế giới nhỏ trong đó cùng thế giới lớn bên ngoài không hề khác biệt. Cái hiện tượng này rất giống với cận đại chúng ta, như con chíp dùng trong vi tính vậy. Bạn thấy con chíp này chỉ lớn bằng ngón tay út, có thể còn nhỏ hơn ngón tay út một chút, nhưng trong đó cất chứa rất nhiều dữ liệu. Tôi xem thấy một bộ đại tạng kinh là chánh tạng. Người ta tặng cho tôi hai đĩa, trong đó có thể chứa được một bộ Đại Tạng Kinh, không thể nghĩ bàn! Kỳ thật trong Phật pháp nói, bạn thấy Cực Vi Chi Vi, hạt vi trần này hàm chứa trong đó là tin tức của cả vũ trụ, vậy thì khoa học chúng ta còn kém rất xa so với nó, không cách gì so với nó. Trong một hạt vi trần của người hàm chứa cả một vũ trụ, quá khứ, hiện tại, vị lai đều ở trong đó; con chíp này của bạn còn to như vậy, hàm chứa dữ liệu không nhiều, rất hạn chế, cho nên khoa học gia còn phải cố gắng nỗ lực thêm, còn kém rất xa so với kinh Phật đã nói. Đây là một đặc tánh thứ nhất, một hạt vi trần nhỏ như vậy mà châu biến pháp giới.

Thứ hai, “nhất trần xuất sanh vô tận biến”.

Trong một hạt vi trần này, nó có thể sanh ra vô tận vô lượng vô biên cảnh giới, chỗ này chúng ta không cách gì tưởng tượng, làm sao giải thích? Cho nên tôi xem thấy câu này, liền nghĩ đến khi chúng ta còn nhỏ chơi ống vạn hoa, có người tặng tôi một cái, để ở ngay đây, đây là ống vạn hoa. Chúng ta đem ống vạn hoa này thí dụ cho một vi trần, đây là một vi trần, chỉ cần bạn chuyển động, thì bên trong đây thiên biến vạn hoá, không có số lượng, cũng không hề giống nhau. Trong một đồ chơi nhỏ thế này có thể có đạo lý gần giống như ở chỗ này nói, thật là “xuất sanh vô tận”. Đây chính là chúng ta nói “mười pháp giới Y chánh trang nghiêm”. Chúng ta gọi mười pháp giới Y chánh trang nghiêm là một đại thiên thế giới. Trên Hoa Tạng Thế Giới phẩm, Thế Giới Thành Tựu phẩm trong Kinh Hoa Nghiêm nói với chúng ta, thế giới trong khoảng vũ trụ này không có bờ mé, vô lượng vô biên, chân thật là lớn mà không ngoài, nhỏ mà không ở trong, nó trong ngoài đều là như nhau, trong ngoài không hai. Đây là diệu, đó mới gọi là Áo Mật. Cái này không phải con người làm, không phải phát minh nào, pháp giới vốn dĩ chính là như vậy, tự tánh của nó chính là như vậy. Xuất sanh vô tận.

Xuất sanh bằng cách nào vậy? Phía sau sẽ nói với chúng ta, từ tâm tưởng sanh, bạn nghĩ thế nào thì nó biến ra thế đó, tất cả pháp từ tâm tưởng sanh, cảnh tùy tâm chuyển; cảnh là thế giới bên ngoài, cả thảy vũ trụ là tuỳ theo tâm niệm của mình mà chuyển, thế là chúng ta liền hiểu rõ. Cho nên chúng ta giảng Tịnh Độ, tôi liền nói đến việc này.

A di đà Phật thế giới Tây Phương Cực Lạc cùng với địa cầu hiện tại này của chúng ta có khác nhau hay không? Chúng ta từ “Xuất sanh vô tận” liền biết không hề khác nhau. Không hề khác nhau, vì sao Thích Ca Mâu Ni Phật giới thiệu cho chúng ta khác biệt lớn đến như vậy? Cái thế giới đó là thế giới thanh tịnh, là thế giới không có chút phiền não, chân thật là Cực Lạc, không có bất cứ thứ khổ nào, đều là từ trong Tự Tánh Viên Minh Thể hiện ra, tâm hiện thức biến. Chúng ta từ trong Kinh Điển biết được tin tức này. Thích Ca Mâu Ni Phật nói với chúng ta, thế giới của A di đà Phật đều là bậc thượng thiện đến ở một nơi thì chúng ta liền hiểu rõ, cư dân ở nơi đó của họ lòng người thiện, thượng thượng phẩm mười thiện, cho nên hoàn cảnh Y báo của họ, sơn hà đại địa biến ra vô cùng xinh đẹp, đạo lý chính là như vậy. Còn cư dân của thế giới hiện tại này chúng ta hoàn toàn trái ngược với thế giới Cực Lạc, trái ngược 180 độ, chúng ta là thượng thượng phẩm mười ác, cho nên hoàn cảnh bên ngoài biến ra đều không tốt. Thiên tai nhân hoạ, tai hại tự nhiên nhiều đến như vậy từ do đâu mà đến? Ý niệm của chúng ta cảm biến ra. Đạo lý từ do đây mà ra.

Hiện tại chúng ta muốn cứu vãn thế giới này thì cứu bằng cách nào? Chỉ cần chúng ta đoạn ác tu thiện, quay về tự tánh, cái địa cầu này của chúng ta sẽ không khác gì với thế giới Tây Phương Cực Lạc. Trên lý luận Phật pháp nói được thông, sự việc thật cũng có thể làm được. Hiện tại chúng ta tuy là không thể hoàn toàn chuyển đổi, chỉ cần bạn chuyển được một phần ít, phần rất ít thì hiệu quả lập tức xuất hiện. Chúng ta chính mình đi thử nghiệm, chúng ta không thể bảo mọi người đoạn ác tu thiện, mà trước tiên chính mình phải đoạn ác tu thiện, chính ta chân thật đoạn tất cả ác tu tất cả thiện, hoàn cảnh cư trú của chúng ta liền thay đổi, hoàn cảnh cư trú của chúng ta liền đặc biệt thanh tịnh. Bạn nói không khí ô nhiễm, nhưng chỗ này của ta liền khác nhau với chỗ người khác, cây cối hoa cỏ chỗ này của ta liền đặc biệt xanh tươi hơn so với các nơi khác, hoa thơm chim hót, người thanh tịnh sống lâu.

Chúng tôi trồng rau ở Úc Châu, bởi vì vườn rất lớn, cho nên làm một vườn rau lớn. Rau của chúng tôi không có phân bón, không có thuốc trừ sâu, dùng cái gì để trồng trọt vậy? Dùng tâm yêu thương, dùng câu Phật hiệu, dùng âm nhạc nhà Phật phát ra để cho những loại rau này nghe, rau lớn lên đặc biệt tốt. Chúng tôi cũng có rất nhiều cây ăn trái, trái kết được thật nhiều, tốt hơn rất nhiều so với thôn gần chúng tôi. Không thuốc trừ sâu, không có phân bón, chúng ta dùng tâm để chuyển biến cảnh giới bên ngoài, hoàn cảnh nhỏ thật đã chuyển đổi được. Động vật nhỏ trong hoàn cảnh nhỏ này, chúng tôi hoà thuận cùng tồn tại, đối đãi bình đẳng, cùng tồn tại phát triển. Cái thực nghiệm này đều thành công. Trong vườn rau chúng tôi trồng rau sẽ chừa lại một khoảng đất chuyên để cúng dường những trùng nhỏ đó. Những trùng nhỏ này nghe lời liền đến chỗ đó ăn. Luống rau cách chỗ đó cự ly không xa quá một hai mét nó cũng không đến. Rất nghe lời, rất có thể tuân thủ ước định, cho nên chúng tôi cùng sống với những động vật này còn tốt hơn so với người, nó tuân thu qui củ. Cây ăn quả của chúng tôi cũng chỉ định ra mấy cây, cây nơi đó kết trái chim có thể đến đó ăn, không có chỉ định thì chim không thể ăn, cho nên cây trái chúng tôi không cần bất cứ bảo hộ nào, chim cũng không đến ăn. Chúng ta có thể làm như vậy, đều là từ những đạo lý mà trong Phật kinh đã nói, cảnh tùy tâm chuyển. Những động vật này là ở trong hoàn cảnh sinh hoạt của chúng ta, gọi là hoàn cảnh nhân sự; động vật, hoa cỏ cây cối là hoàn cảnh thực vật; sơn hà đại địa cũng là thuộc về hoàn cảnh khoáng vật; hiện tượng ngay trong hư không là hoàn cảnh tự nhiên, thảy đều tuỳ theo ý niệm mà chuyển.

Nếu như cư dân ở ngay nơi Đài Loan này chúng ta, hai ngàn vạn cư dân, đều có thể đoạn ác tu thiện, phá mê khai ngộ, thì tất cả tai hại tự nhiên tại Đài Loan sẽ không có, nghiệp lực chuyển biến, địa chấn đến Đài Loan liền sẽ không còn, liền tiêu mất; gió bảo đến Đài Loan cũng không còn, cũng liền biến thành gió nhẹ. Người ở khu vực này nếu như đều có thể tu thượng thượng phẩm mười thiện, khu vực Đài Loan này khẳng định không khác gì với thế giới Tây Phương Cực Lạc.

Một trần “xuất sanh vô tận biến” là có đạo lý, không phải là không có đạo lý. Đây là tánh, tự tánh vốn dĩ như vậy. Trên kinh Phật nói “pháp nhĩ như thị”.

Thứ ba, “nhất trần hàm dung không hữu biên”.

“Không” là hư không, “hữu” là sum la vạn tượng, là vạn hữu, trong một trần này thảy đều bao quát, trong một hạt bụi có thế giới. Việc này khoa học chưa phát hiện. Khoa học phát hiện ra hạt cơ bản, không biết được trong hạt cơ bản này có vũ trụ. “Một trần” như vậy, mỗi trần đều như vậy. Cái pháp giới này trên kinh Hoa Nghiêm nói, Bồ tát Phổ Hiền thường hay bước vào thế giới trong hạt vi trần đi lễ bái mười phương chư Phật, đến giúp Phật độ hoá chúng sanh, không gì vui bằng! Khi chúng ta hiểu rõ chân tướng sự thật này rồi, bạn nhất định biết được tâm lượng của chúng ta cùng với Tam Biến này là đồng một cảnh giới. Vì sao ngày nay tâm lượng của chúng ta biến thành nhỏ hẹp đến như vậy, hai người cũng không thể dung nhau? “Hàm dung không hữu”, hàm không chính là tâm bao thái hư mà trên Đại thừa giáo thường nói, tâm bao thái hư là hàm không, dung hữu là lượng khắp pháp giới, đó là tự tánh của chúng ta, đó là chính chúng ta vốn có, chính là tâm lượng vốn có sẵn. Cái tâm lượng này đến lúc nào bạn mới hồi phục được? Bạn buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì liền hồi phục. Đó là tâm lượng của Phật, là tâm lượng của pháp thân Bồ tát, là tâm lượng chính chúng ta vốn có. Hiện tại biến thành nhỏ đến như vậy, không thể bao dung thứ gì, đây gọi là tự tìm cái khổ. Cho nên bạn hiểu được ba điều trước trong sáu điều của Ngài, hoàn toàn là nói cho chúng ta nghe thực tướng các pháp, chính là chân tướng của vũ trụ nhân sanh, nó chính là như vậy.

Từ trên chân tướng này, bạn có thể thể hội là nhất thể, cả vũ trụ là một thể, tất cả chúng sanh cùng ta là một thể; chúng sanh hữu tình cùng một thể với ta, chúng sanh vô tình vẫn là một thể với ta. Từ trong một thể hiển lộ ra gọi là thân ái, nhân nghĩa mà nhà Nho đã nói. Đó là tánh đức, là tự nhiên vốn sẵn đầy đủ, không phải học được từ bên ngoài, học không được, chỉ cần bạn đem vọng tưởng, phân biệt, chấp trước buông bỏ. Nếu không thể hoàn toàn buông bỏ, buông bỏ phần ít thì tánh đức lộ ra phần ít, buông bỏ một phần thì lộ ra một phần, buông bỏ hai phần thì lộ ra hai phần, đây gọi là công phu tu hành. Mỗi ngày tụng kinh có nhiều hơn, lạy Phật có nhiều hơn, cúi bao nhiêu lạy, nếu như tâm lượng của bạn không chịu mở rộng thì vô dụng, thì cũng bằng không. Cái đạo lý này không thể không hiểu.

Chân thật tu hành không gì khác hơn, như Đại sư Chương Gia năm đầu dạy tôi, học Phật là nhìn thấu buông bỏ mà thôi. Thật muốn nhìn thấu thì phải nương vào kinh Phật. Nếu như chúng ta không đọc kinh Phật, thì làm gì biết được những chân tướng sự thật này. Sau khi đọc rồi phải biết, đó là cảnh giới của Phật Bồ tát, không phải cảnh giới của ta, vì sao vậy? Ta chưa chịu buông bỏ. Cho nên lão sư nói với tôi, nhìn được thấu là trước, buông được xuống là sau. Bạn nghe được ở trên kinh Phật nói những chân tướng sự thật này, thông suốt rồi liền phải nên buông bỏ, vì sao vậy? Buông bỏ bạn mới có thể chứng được. Nếu như không buông bỏ thì đó là cảnh giới của Phật, cảnh giới của Bồ tát, đó không phải là cảnh giới của ta. Ta tuy là biết, nhưng ta không có được thọ dụng. Vừa buông bỏ thì ta liền có được thọ dụng, trí tuệ liền sanh. Chưa buông bỏ thì đó là tri thức, sau khi buông bỏ đó là trí tuệ.

Năm xưa Thích Ca Mâu Ni Phật còn ở đời đã làm ra mô phạm cho chúng ta, mười chín tuổi ra đi cầu học, ba mươi tuổi thành đạo. Trước khi chưa thành đạo là tri thức. Làm sao thành đạo? Buông bỏ liền thành đạo. Sau khi thành đạo là trí tuệ, cái trí tuệ này là Hậu Đắc Trí mà trên kinh Phật thường nói. Cái gì gọi là Hậu Đắc Trí? Không gì không biết. Thế nhưng phía trước Hậu đắc trí có Căn bản trí. Căn bản trí là gì? Căn bản trí là tâm thanh tịnh. Bát Nhã Vô Tri là Căn bản trí; không gì không biết là nó khởi tác dụng, nó khởi tác dụng thì không gì không biết, cho nên trước tiên phải tu tâm thanh tịnh. Tâm thanh tịnh là thật thanh tịnh, không nhiễm một trần, bạn phải buông bỏ tất cả ô nhiễm. Khởi tâm động niệm là ô nhiễm, phân biệt là ô nhiễm nặng, chấp trước là ô nhiễm nghiêm trọng. Có chấp trước thì thế gian này liền biến thành sáu cõi, sáu cõi ba đường là do chấp trước biến hiện. Chúng ta đối với tất cả người, sự vật không còn chấp trước, có thể làm đến được tuỳ duyên, vậy là tốt, sáu cõi luân hồi không còn thấy nữa. Không còn nữa thì bạn đi đến nơi nào? Bạn đi đến pháp giới bốn thánh, nâng lên cao.

Bốn thánh là Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát và Phật, cũng chính là trong Tịnh Độ đã nói, sáu cõi là phàm thánh đồng cư độ, pháp giới bốn thánh là Phương tiện hữu dư độ, bạn được nâng cấp, bạn được nâng lên cao. Trong pháp giới bốn thánh còn có phân biệt, còn có vọng tưởng. Nếu phân biệt, vọng tưởng đoạn rồi thì mười pháp giới không còn, pháp giới bốn thánh cũng không còn, cái gì xuất hiện vậy? Thật Báo Trang Nghiêm Độ xuất hiện, bạn lại nâng lên. Thật Báo Trang Nghiêm Độ thông thường chúng ta gọi là Pháp Giới Nhất Chân. Thế nhưng trong đó còn có hiện tượng, chính là hiện tượng tinh thần cùng vật chất đều có. Vì sao có hiện tượng vậy? Khởi tâm động niệm không có nhưng tập khí của khởi tâm động niệm chưa đoạn, cho nên nó có hiện tượng.

Nếu tập khí đoạn rồi thì Thật Báo Độ không còn, xuất hiện cái gì? Xuất hiện Thường Tịch Quang, đó chính là Tự Tánh Thanh Tịnh Viên Minh Thể hiển lộ ra. Cho nên Thường Tịch Quang Tịnh Độ lúc nào thấy được? Bạn thấy được, thể hội được phải từ cảnh giới Bát Địa trở lên. Chân thật khế nhập đó là Phật quả cứu cánh, Bồ tát Đẳng Giác còn kém một chút. Bồ tát Đẳng Giác vẫn còn một phần vô minh tập khí. Sau khi đoạn cái phần vô minh tập khí này rồi thì không còn thấy Thật Báo Độ, mà Thường Tịch Quang Tịnh Độ xuất hiện, vậy mới là vĩnh hằng bất biến. Những sự lý, tánh tướng, nhân quả này trên Kinh Hoa Nghiêm Phật nói rất rõ ràng thấu triệt. Chúng ta tuy chưa khế nhập, nếu thường hay nghe, nghe được quen thuộc cũng vui không gì bằng.

Ở trong ngũ thừa Phật pháp chúng ta ở giai đoạn nào vậy? Chúng ta ở nhân thiên. Ở nhân thiên thừa, trong cái giới hạn này, chúng ta cũng có thể được phần ít vui thú học tập, đương nhiên quan trọng nhất là bạn hiểu rõ cái đạo lý này, bạn phải thật công phu. Công phu làm thế nào? Buông bỏ. Bạn có thể buông bỏ một phần, bạn liền chứng được một phần. Một phần này là gì? Trí tuệ, đức năng, tướng hảo. Bạn buông bỏ hai phần, bạn liền chứng được hai phần, bạn liền được thọ dụng. Nếu bạn chấp trước không chịu buông bỏ, vậy bạn chỉ dừng lại ở giai đoạn tri thức, trí tuệ chưa hiện tiền, không có được thọ dụng. Được thọ dụng rõ ràng nhất, ít nhất là tướng mạo thay đổi, vì sao vậy? Tướng tùy tâm chuyển. Tướng mạo thay đổi, thể chất thay đổi, vốn dĩ thể chất không khoẻ, nhiều bệnh đều thay đổi. Tướng tùy tâm chuyển. Trước tiên phải từ nơi cơ bản nhất, chính là thân thể chúng ta, chuyển biến từ thân thể, sau đó hoàn cảnh đời sống chúng ta thay đổi. Trước từ hoàn cảnh nhỏ cư trụ, dần dần mở rộng ra, nó liền ảnh hưởng, tu chứng công phu ở nơi đây liền thấy được hiệu quả. Đây không phải là giả, là có thể chứng thực. Những thứ này người ngoại quốc gọi là từ trường. Ở nơi đây chân thật có nhiều người tu hành có đạo đức, thì từ trường của họ sẽ khác nhiều. Bạn bước vào từ trường của họ, bạn sẽ tâm bình khí hoà, bạn sẽ sanh hoan hỉ, cảm thấy đó là một loại hưởng thụ.

Lần đầu tiên, năm tôi 26 tuổi, thân cận với Đại sư Chương Gia, sau khi bước vào trong cửa lớn của Ngài, liền cảm thấy khác thường. Cho dù lão sư một câu nói cũng không nói, tôi ở nơi đó cũng cảm thụ được cái từ trường đó, loại hoan hỉ an lành đó. Vì vậy tâm lượng không thể không mở rộng ra, mở rộng tâm lượng tương ưng với tánh đức, liền có thể dung hợp. Sau khi vừa dung hợp, tự nhiên bốn loại tánh đức liền hiển lộ.

Thứ tư trong lục môn là “hành tứ đức”.

Kinh văn: “Tứ hành tứ đức. Nhất giả tùy duyên diệu dụng vô phương đức. Nhị giả oai nghi trụ trì hữu tắc đức. Tam giả nhu hòa chất trực nhiếp sanh đức. Tứ giả phổ đại chúng sanh thọ khổ đức”

Bốn hành tứ đức, một là “tuỳ duyên diệu dụng vô phương đức”, hai là “oai nghi trụ trì hữu tắc đức”, ba là “nhu hoà chất trực nhiếp sanh đức”, bốn là “phổ đại chúng sanh thọ khổ đức”. Đây là nói rõ tu pháp môn Hoa Nghiêm, trong sáu môn đây là môn thứ tư, ba môn phía trước là nhìn thấu, ba môn phía sau là buông bỏ, cho nên tổng nguyên tắc cũng không ngoài nhìn được thấu, buông được xuống. Vì sao bạn có thể buông bỏ? Chính là bởi vì bạn nhìn được thấu bạn mới chịu thật buông bỏ. Cho nên nhìn thấu ở trước, buông bỏ ở sau.

Thứ nhất trong hành tứ đức là “tùy duyên diệu dụng vô phương đức”

Người sơ học Phật, thực tế mà nói thì chúng ta hiện tại chân thật là thuộc về sơ học, sơ học bắt đầu học từ đâu vậy? Sơ học là buông bỏ trước, sau đến nhìn thấu. Bạn không buông bỏ được thì bạn không thể nhìn thấu. Buông bỏ một phần thì bạn khám phá một phần, buông bỏ mười phần thì bạn khám phá mười phần, sau đó bạn mới có thể chân thật hiểu được rõ ràng. Cái buông bỏ đó gọi là triệt để buông bỏ, cho nên Hoa Nghiêm không phải là pháp phổ thông, trong Phật giáo Trung Quốc gọi nó là Pháp Nhất Thừa, cũng gọi nó là Nhất Phật Thừa. Trên kinh Phật có Đại thừa, Tiểu thừa (tiểu thừa có ba thừa là Bồ tát, Thanh Văn, Duyên Giác), đó là pháp nhất thừa, như trên kinh Pháp Hoa đã nói “chỉ có pháp nhất thừa, không hai cũng không ba, trừ Phật phương tiện nói”. Việc này nói rõ chư Phật Bồ tát ứng hoá ở thế gian dạy chúng ta cái gì? Dạy chúng ta một đời chứng được quả Phật cứu cánh viên mãn, đây mới là thật. Giúp cho bạn ở ngay một đời chứng được quả A la hán, chứng được quả Bích Chi Phật, chứng được quả vị Bồ tát, đây không phải là bổn ý của chư Phật, đó là gì vậy? Đó là do căn tánh của chúng ta quá thấp kém, phiền não tập khí quá nặng, không cách gì ở ngay trong một đời chứng được quả Phật, mà phải dần dần nâng lên cao, từng bước từng bước đi lên cao.

Hoa Nghiêm đã là Nhất Thừa thì chúng ta liền biết, nó không phải là tiệm giáo, cũng không phải đốn giáo, nó là viên giáo. Đại sư Thiên Thai nói “Tạng Thông Biệt Viên”, nó là Viên giáo. Đại sư Hiền Thủ giảng Tiểu Thỉ Chung Đốn Viên, cho nên Hoa Nghiêm là Viên giáo. Câu đầu tiên trong thiên văn chương này, Đại sư liền nói với chúng ta “Mãn giáo nan tư”, nói mãn giáo, nói viên tông, Thế Tôn 49 năm nói ra địa vị của tất cả pháp thì Hoa Nghiêm là Phật giáo cứu cánh viên mãn, cho nên nhìn thấu của Ngài thì chẳng phải là một việc đơn giản. Hôm qua chúng ta học tập Hiển Nhất Thể, Khởi Nhị Dụng, Thị Tam Biến, đó là nhìn thấu. Nhìn thấu cái gì? Nhìn thấu vũ trụ, nhìn thấu nhân sanh. Trong Đốn giáo, Thiền tông, đó chính là đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh. Kiến tánh thì liền thành Phật. Thành Phật vẫn còn phải buông bỏ hay sao? Phải! Vẫn còn phải buông bỏ. Muốn buông bỏ vọng tưởng tập khí từ vô thỉ kiếp đến nay thì không có bất cứ phương pháp nào khác là hoàn toàn tùy thuận tự nhiên. Đến được cảnh giới này, khẳng định sẽ cùng với tất cả chúng sanh khắp pháp giới hư không giới khởi lên tác dụng cảm ứng tương thông. Như trong Phẩm Phổ Môn, Bồ tát Quán Thế Âm đã nói: “Thiên xứ mong cầu thiên xứ ứng”. Cái chữ “Thiên” đó không phải là chữ số, mà là khắp pháp giới hư không giới, chúng sanh nơi nào có duyên với Ngài, hiện tại đang ở trong khổ nạn, hoặc giả là có tâm cầu Phật Bồ tát giúp đỡ, hoặc giả là vô ý (vô ý cũng có cầu gọi là minh cầu, đó là ngay trong đời quá khứ có duyên phận thù thắng với Phật Bồ tát, hiện tại đang đọa lạc ngay trong khổ nạn, tuy là không có cầu nhưng có duyên với Phật Bồ tát), Ngài tự nhiên liền sẽ khởi cảm ứng.

Chúng sanh có cảm, Phật liền có ứng. Phật ứng bằng cách nào vậy? Trong “hành tứ đức”, điều thứ nhất đã nói là “tùy duyên diệu dụng vô phương đức”. Duyên là chúng sanh, chính là cảm của chúng sanh. Chúng sanh có cảm, Phật liền có ứng. Tùy chính là ứng, đồng thời ở các nơi khác nhau, khắp pháp giới hư không giới. Các vị hãy nhớ, đồng thời ở các nơi khác nhau, Phật Bồ tát mỗi mỗi đều khởi lên tác dụng ứng hóa, một người cũng không sót lọt. Đó là tùy duyên.

“Diệu dụng” là gì vậy? Dụng là khởi tác dụng, hoặc là hiện thân, hoặc là nói pháp. Như Thích Ca Mâu Ni Phật ba ngàn năm trước ứng hóa ở Ấn Độ, đó là tùy duyên. Những người tu hành ở Ấn Độ thời đó, thậm chí còn có một số chuyên gia học giả, hiện tại chúng ta nói là giới học thuật Ấn Độ, nghiên cứu khoa học, nghiên cứu triết học, họ ở trong đời quá khứ cũng có duyên với Phật, cho nên khi Phật xuất hiện ở thế gian thì họ đều trở thành đệ tử Phật. Trong số đệ tử, có để tử xuất gia, có đệ tử tại gia, đều là có duyên với Phật. Phật thị hiện diệt độ đến nay đã trải qua hơn hai ngàn năm trăm năm. Hơn hai ngàn năm trăm năm đó là do người nước ngoài nói, trong điển tích Trung Quốc chúng ta có ghi chép, mọi người chúng ta thông thường vẫn là thường hay nhắc đến, Phật sanh ra đời năm đó là Châu Chiêu Vương năm 24, diệt độ là năm 53 Châu Mục Vương. Chiếu theo cách tính này, Phật sanh ra năm đó đến hiện tại đã hơn ba ngàn năm. Cách nói Trung Quốc cùng với cách nói hiện tại sai biệt nhau cũng gần sáu trăm năm, rốt cuộc cái gì là thật? Việc này không cần phải lo, không nên ở nơi việc này khởi vọng tưởng, lo lắng, vì sao vậy? Sau khi bạn vào cảnh giới Phật, thời gian cùng không gian đều không còn, thời gian không gian là giả, không phải là thật, cho nên không cần thiết phải thảo luận đến vấn đề này. Quan trọng nhất là Phật làm thế nào giúp chúng ta Vọng Tận Hoàn Nguyên, việc này quan trọng.

Vọng là cái gì? Vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, đó là vọng. Hiện tại chúng ta là phàm phu sáu cõi, chúng ta nghĩ xem chính mình vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thảy đều đầy đủ, không thiếu một thứ nào. Đầy đủ tất cả thì không thể ra khỏi sáu cõi luân hồi. Sáu cõi luân hồi từ đâu mà ra? Chấp trước tạo thành. Chỉ cần bạn có thể không còn chấp trước đối với tất cả pháp thế xuất thế gian pháp thì không còn luân hồi. Đúng như trong “Chứng Đạo Ca” của Thiền sư Vĩnh Gia đã nói, “trong mộng rõ ràng có sáu cõi, sau khi giác rồi không cả đại thiên”. Sáu thú chính là sáu cõi luân hồi. Sáu cõi luân hồi là một giấc mộng. Khi mê, khi hôn mê mới có thể sanh ra cảnh mộng; khi tỉnh ra thì cảnh mộng liền không còn. Thanh tịnh là thí dụ cho giác ngộ, mê hoặc là thí dụ cho phân biệt chấp trước, chúng ta đoạ lạc ngay trong sâu thẳm này, đời đời kiếp kiếp không thể ra khỏi, cho dù niệm Phật cũng không thể vãng sanh. Đó là chúng ta nói thật lòng, không thể dối gạt mọi người, vì sao vậy? Bạn niệm A Di Đà Phật cả đời, sau cùng không thể vãng sanh, bạn sẽ trách cứ là ông pháp sư này gạt ta, nói niệm Phật có thể vãng sanh, tôi niệm cả một đời, tại vì sao không thể vãng sanh?

Niệm Phật là một loại phương pháp vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, trong đó có điều kiện. Niệm đến công phu thế nào mới có thể vãng sanh? Trong kinh điển nói với chúng ta, mức độ thấp nhất, bạn phải niệm đến công phu thành khối thì thật có thể vãng sanh. Cái gì gọi là công phu thành khối? Xin nói với các vị, công phu thành khối chính là “nhất tâm bất loạn” mà trên Kinh A Di Đà đã nói. Nhất tâm bất loạn phân thượng trung hạ ba phẩm.

Thượng phẩm gọi là lý nhất tâm bất loạn, đó làcảnh giới Hoa Nghiêm., Công phu như vậy sanh đến thế giới Tây Phương Cực Lạc là sanh Thật Báo Trang Nghiêm Độ. Công phu này cao. Ngài xác thực đối với ba môn trước trong Lục Môn, Ngài chân thật nhìn thấu, chân thật hiểu rõ, cho nên Ngài có thể buông bỏ thân tâm thế giới. Buông bỏ thế nào vậy? Đối với thân tâm (tâm chính là ý niệm) và vũ trụ không khởi tâm không động niệm, đó là nhất tâm bất loạn thượng thượng phẩm vãng sanh.

Trung phẩm là có khởi tâm động niệm. Việc buông bỏ này rất khó. Thế nhưng phân biệt chấp trước buông bỏ, sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc vào cõi Phương Tiện Hữu Dư.

Mức độ thấp nhất là chưa buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, thế nhưng rất tan nhạt, rất nhẹ, không nghiêm trọng, câu Phật hiệu này đích thực có thể khống chế được nó. Khống chế chính là không khởi hiện hành. Hiện hành chính là tác dụng. Có thể niệm Phật đến vọng tưởng phân biệt chấp trước không khởi tác dụng, thí dụ không khởi tâm tham đối với năm dục sáu trần. Tham tuy là chưa đoạn, thế nhưng câu Phật hiệu hữu dụng, có thể niệm một câu A Di Đà Phật làm cho tâm tham không khởi lên, gặp phải nghịch cảnh không khởi sân hận, không khởi ngu si, không khởi ngạo mạn. Phiền não này đều có, vẫn chưa đoạn gốc, nhưng nó không khởi tác dụng, người như vậy sanh cõi Phàm Thánh Đồng Cư. Việc này chính chúng ta phải kiểm điểm mọi lúc mọi nơi, gặp được thuận cảnh rất hoan hỉ, gặp phải cảnh không thuận liền cảm thấy chán ghét, không ưa, ghét bỏ, đó là phiền não khởi hiện hành, vậy thì không thể vãng sanh. Lúc nào niệm đến như Đại sư Ấn Quang khai thị cho chúng ta, tôi thấy các vị nơi nào cũng có dán lên, nhị lục thời chính là một ngày từ sớm đến tối, 24 giờ trong tâm chỉ có A Di Đà Phật; ngoài A Di Đà Phật ra, các ý niệm khác đều không có. Đây gọi công phu thành khối, đó gọi là hạ phẩm Nhất tâm bất loạn, cũng chính là trình độ thấp nhất của Nhất tâm bất loạn, sanh đến cõi Phàm Thánh Đồng Cư thế giới Cực Lạc. Đạo lý này chúng ta không thể không hiểu.

Phật Bồ tát, tổ sư đại đức quyết định không lừa gạt người. Chúng ta ngày ngày đọc kinh không thể hiểu sai đi ý nghĩa của kinh. Hiểu sai rồi chịu thiệt. Không phải Kinh Điển, mà là chính chúng ta, nhất là ở vào giai đoạn hiện tại này, cái thế giới này không tốt, tai nạn rất nhiều, lòng người bất thiện, hoàn cảnh như vậy đối với một người chân thật phát tâm cầu sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, tôi cảm thấy hoàn cảnh này rất tốt, thật tốt! Vì sao vậy? Bức bách bạn phải mau cầu sanh thế giới Cực Lạc, bức bách bạn không thể không buông bỏ, vì sao vậy? Nếu bạn không buông bỏ, một tai nạn đến thì bạn đi đến ba đường. Chân thật buông bỏ, khi tai nạn đến thì bạn đến thế giới Tây Phương Cực Lạc, thân cận với đức A Di Đà Phật. Đó là việc tốt mà khắp pháp giới hư không giới, bao gồm tất cả chúng sanh sáu cõi không thể cầu được. Cho nên mọi người là người tốt, mọi việc đều là việc tốt, lời nói này là thật, đều không phải là giả, chỉ cần bạn thấy rõ ràng, bạn có thể khéo nắm giữ vận dụng những duyên sự ngay trước mắt, bạn liền sẽ có thành tựu, vậy thì đây cũng là diệu dụng.

Chư Phật Bồ tát ứng hoá ở thế gian, cái diệu dụng đó là thật diệu dụng, là diệu dụng viên mãn, huống gì nói các Ngài là cứu cánh viên mãn. Các Ngài khởi tác dụng, cùng với trên hình tướng phàm phu chúng ta mà nói không hề khác nhau, trên thực tế hoàn toàn không giống như nhau. Cái thân thể này của chúng ta khởi tác dụng thì có vọng tưởng, có phân biệt, có chấp trước; còn các Ngài khởi tác dụng thì không vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Hay nói cách khác, căn bản là các Ngài không có khởi tâm động niệm. Đây là diệu, đó là chư Phật Bồ tát ứng hoá ở thế gian.

Thích Ca Mâu Ni Phật năm xưa ở đời là “tùy duyên diệu dụng vô phương đức”. Thích Ca Mâu Ni Phật thị hiện, bạn xem thấy Ngài thị hiện tám tướng thành đạo không khác gì với người thông thường chúng ta. Ngài cũng là do cha mẹ sanh ra, cha mẹ nuôi Ngài lớn lên, mười chín tuổi rời bỏ gia đình ra đi cầu học, ba mươi tuổi khai ngộ chính là thành đạo. Sau khi khai ngộ, cả đời làm công việc dạy học, thân giáo, ngôn giáo, lại còn thâm ý giáo, thân ngữ ý ba nghiệp giáo hóa. Ngài có khởi tâm động niệm hay không? Không có! Đó là diệu. Chúng ta thì khởi tâm động niệm. Ngài có phân biệt hay không? Không có! Ngài có chấp trước hay không? Cũng không có. Đó là diệu, diệu dụng là chỉ chỗ này.

“Diệu dụng vô phương”, Phương là gì vậy? Phương là phương sở, là phương pháp. Phật thị hiện ra không có phương sở, nơi nào có duyên thì thị hiện đến nơi đó. Phật giáo hóa chúng sanh không có phương pháp, mà là sống động, linh động hoạt bát, giống như bác sĩ trị bệnh cho chúng sanh vậy. Bác sĩ có sẵn phương thuốc hay không? Không có! Phương pháp từ đâu mà có? Phương pháp từ nơi người bệnh mà có. Bạn bị thứ bệnh gì thì cần phải dùng phương thuốc đó để trị, cho nên phương thuốc là tùy theo người bệnh. Họ bị bệnh mới ra phương thuốc, tuyệt đối không phải bác sĩ ra sẵn phương thuốc tốt để trị bệnh cho bạn, không có đạo lý này. Bệnh của tất cả chúng sanh không giống nhau, mỗi mỗi đều khác nhau, cho nên Phật không có định pháp để nói cho người nghe, Phật cũng không có hình tướng nhất định thị hiện với người. Trong Phẩm Phổ Môn nêu ra một thí dụ, ba mươi hai ứng thân của Bồ tát Quán Thế Âm. Trên thực tế, chư Phật Bồ tát ở trong pháp giới hư không giới ứng hiện là vô lượng vô biên, không chỉ ba mươi hai tướng. Ba mươi hai không phải là số mục, đại biểu cái gì? Đại biểu cái ý nghĩa viên mãn. Trong kinh Hoa Nghiêm phần nhiều dùng “mười” để đại biểu viên mãn. Các vị niệm Kinh A Di Đà, trong Kinh A Di Đà dùng “bảy” đại biểu viên mãn. Cho nên những số mục này nhất định không thể xem nó là số mục thứ tự, vậy thì bạn hiểu sai. Trên kinh Hoa Nghiêm, Phật nói với chúng ta một câu: “một là tất cả, tất cả là một”. Một và tất cả không ngại, một và tất cả không hai, cái ý này mới là ý nghĩa của viên mãn. Đây đều là giảng Pháp thân Bồ tát, họ mới có diệu dụng vô phương. Chúng ta sau khi đọc rồi thì phải nên học tập.

Chúng ta không có diệu dụng vô phương viên mãn, chúng ta phải tùy phần cố gắng học tập. Đó là ở ngay trong cuộc sống thường ngày, ngay trong công việc, đối nhân xử thế tiếp vật, trước tiên chân thật học tập buông bỏ đối lập. Trong nhiều lần dự hội nghị hoà bình của Liên Hiệp Quốc, tôi báo cáo với mọi người, chúng ta phải từ ngay đây mà học tập. Không đối lập với người, họ đối lập với ta không hề gì, vì sao vậy? Vì họ không học Phật. Họ học Phật mà cũng đối lập với ta cũng không hề gì, vì họ không phải thật học, họ là giả học Phật, không phải thật học Phật. Thật học Phật nhất định phải bắt tay vào từ ngay chỗ này. Tu học Phật pháp quan trọng nhất, then chốt nhất không gì khác chính là buông bỏ. Nhìn được thấu nhưng không buông bỏ thì không ích gì. Đó là gì vậy? Đó là Phật học, không phải là học Phật. Buông được xuống, nhìn được thấu mới chân thật gọi là học Phật. Then chốt ở buông bỏ.

Bạn thấy trên kinh Phật nói với chúng ta, tiểu thừa nhập môn, tiểu thừa chứng quả sơ quả Tu Đà Hoàn, điều kiện là gì? Họ đem kiến hoặc 88 phẩm của Tam giới buông bỏ. Kiến hoặc là gì vậy? Một phần ở trong chấp trước. Họ buông bỏ mới có thể chứng được quả Tu Đà Hoàn.

Đại thừa, trên kinh Hoa Nghiêm đã nói, Bồ tát sơ tín vị. Hoa Nghiêm là Đại thừa. Khác biệt của tu học, Bồ tát có năm mươi mốt ngôi thứ. Trong năm mươi vị thứ này cũng giống như là tiểu học, sơ trung, cao trung, đại học, nghiên cứu sinh, mỗi một giai đoạn đều có mười đẳng cấp: Thập tín, Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng, Thập địa. Sơ tín vị là tiểu học năm thứ nhất, nếu như bạn có thể vào được tiểu học năm thứ nhất, bạn chân thật là đệ tử Phật, công phu đoạn chứng của họ giống với tiểu thừa Tu Đà Hoàn, cũng chính là nói tám mươi tám phẩm kiến hoặc tam giới phải buông bỏ. Bạn không buông bỏ thì bạn không đến được năm thứ nhất của tiểu học.

Tám mươi tám phẩm kiến hoặc này là gì? Phật Bồ tát từ bi, vì để tiện lợi dạy bảo sơ học, Ngài đem nó quy nạp lại thành năm loại lớn.

Loại thứ nhất là “Thân kiến”. Bạn xem, chúng ta đều cho cái thân này chính là ta, xem nó rất trọng. Phật nói với chúng ta, thân này là giả, thân không phải là ta, cũng chính là nói sơ quả tiểu thừa và Bồ tát sơ tín vị đại thừa đã đem cái “ta” buông bỏ. Cái công phu này không đơn giản, “ta” vừa buông bỏ chính là trên kinh Kim Cang đã nói “vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng”. Các vị đọc kinh Kim Cang, trên kinh Kim Cang nói rất rõ ràng, Tu Đà Hoàn đã buông bỏ bốn tướng. Nếu như chưa buông bỏ bốn tướng, Thích Ca Mâu Ni Phật tuyệt đối sẽ không nói họ đã chứng được quả Tu Đà Hoàn. Nói họ đã chứng được quả Tu Đà Hoàn chính là họ đã buông bỏ, họ đã vô ngã, đã phá thân kiến.

Loại thứ hai là phá được “biên kiến”. Biên kiến là gì vậy? Đối lập. Biên là hai bên, ta cùng người thì là đối lập, chúng sanh cùng Phật đối lập, hiện tại khoa học gia gọi là gì? Tương đối. Tương đối là biên kiến, không có tương đối. Cho nên nhất định phải biết, không nên quản việc người mà phải quản việc mình, chính ta không đối lập với người, không đối lập với việc, không đối lập với tất cả vạn vật. Chúng ta có đối lập với Phật hay không? Không đối lập! Cũng không đối lập với Bồ tát, cũng không đối lập với thiên nhân, cũng không đối lập với quỷ thần, cũng không đối lập với yêu ma quỷ quái, vì sao vậy? Một thể, đều là duy tâm sở hiện, duy thức sở biến. Đó là nhìn thấu. Cho nên thật nhìn thấu rồi mới không có đối lập. Không có đối lập thì thân tâm hài hoà.

Loại thứ ba và thứ tư gọi là “kiến thủ kiến và giới thủ kiến”. Hai loại này hợp lại chúng ta gọi là thành kiến. Thành kiến là gì? Là chấp trước mãnh liệt ý nghĩ của chính mình, tôi là đúng, các người là sai. Hai thứ này là quan hệ nhân quả, giới thủ kiến là chấp trước trên nhân, kiến thủ kiến là chấp trước trên quả, đều là sai lầm. Vì sao vậy? Bạn chấp trước là vì cho rằng nó thật có, bạn không biết “phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng”. Cho nên biết được tất cả pháp là giả, không phải thật, thì bạn sẽ buông bỏ. Như vậy, cái tiêu chuẩn này vẫn là tương đối cao, không dễ dàng.

Hôm qua, Lưu Phú Đài đến đây nghe giảng, đó là một người học khoa học. Sau khi nghe giảng xong ông nói với tôi, hiện tại khoa học gia cũng đã phát hiện, hiện tượng vũ trụ này không phải là thật, là một loại tướng tương tợ tiếp nối. Khoa học phát triển càng ngày càng tiếp cận Phật pháp, ở trên góc độ nào đó tiếp cận rất gần, nhưng trên thực tế thì khoa học không cách gì đạt đến cứu cánh viên mãn của Phật pháp. Vì sao vậy? Khởi tâm động niệm của họ chưa buông bỏ phân biệt, chấp trước, cho nên họ phát hiện ra hiện tượng này, họ không có được thọ dụng. Tu học của Phật pháp không cần dùng đến bất cứ máy móc khoa học nào, họ dùng cái gì? Dùng tâm linh, dùng thiền định, dùng tâm thanh tịnh mà chứng đắc cho nên họ được thọ dụng.

Loại sau cùng gọi là “tà kiến”. Ngoài bốn loại kiến giải sai lầm phía trước đã nói, tất cả những kiến giải sai lầm khác thì quy nạp đến tà kiến.

Năm loại kiến giải sai lầm này thảy đều buông bỏ, đó là Bồ tát sơ tín vị đại Thừa, tiểu thừa Tu Đà Hoàn, đều đang buông bỏ! Nếu như chúng ta thật đem năm loại kiến hoặc này buông bỏ, chúng ta niệm Phật cầu sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, có thể vãng sanh hay không? Xin nói với các vị là khẳng định vãng sanh. Sanh đến phẩm nào? Sanh đến cõi phương tiện hữu dư, không ở cõi phàm thánh đồng cư. Trong cõi Phàm thánh đồng cư đới nghiệp, trong năm loại này đều đới nghiệp, chưa buông bỏ, cho nên bạn ở thế gian này là người phàm, đến thế giới Cực Lạc cũng là người phàm, gọi Phàm Thánh Đồng Cư Độ. Thế nhưng mang đi rất nhiều thứ, thì họ làm sao có thể đi được? Việc này phải biết, trên kinh nói rất hay, tổ sư đại đức nói càng rõ ràng hơn, chỉ mang nghiệp cũ, không mang nghiệp mới. Trước khi bạn không học Phật, bạn tạo ra những nghiệp này thì được, bạn có thể mang đi. Hiện tiền tạo thì không thể. Cũng chính là nói với bạn, nghiệp hôm qua ta đã tạo có thể mang đi, hôm nay tạo thì không thể mang đi. Ngày mai thì sao? Ngày mai lại biến thành hôm nay, nghiệp ngày hôm nay ta tạo có thể mang, nghiệp ngày mai tạo thì không thể mang, chính là bạn có thể mang nghiệp của một ngày trước, việc về trước, nghiệp ngày hôm nay thì không thể mang đi. Cứ tính như vậy thì có thể tính đến khi bạn lâm chung, đến ngày bạn lâm chung bạn tạo ra nghiệp thì không thể mang đi, thì bạn đi không được; nghiệp đã tạo trước một ngày vãng sanh còn có thể mang đi. Việc này rất quan trọng. Ngày hôm qua tạo là nghiệp cũ, hôm nay tạo là nghiệp mới; nghiệp mới sẽ sanh ra chướng ngại, nghiệp cũ thì có thể mang đi. Cho nên pháp môn này, đại sư Thiện Đạo nói rất hay.

Đại sư Thiện Đạo là A Di Đà Phật tái sanh, thị hiện đến Trung Quốc chúng ta, dùng thân phận tổ sư thị hiện. Trong mười ba vị tổ Tịnh Độ chúng ta, có hai vị là A Di Đà Phật tái sanh, còn có một số thân phận chưa bộc lộ nên không biết. Thân phận của đại sư Thiện Đạo thì bộc lộ, là A Di Đà Phật đến. Ngoài ra còn có Ngài Vĩnh Minh Diên Thọ, tổ sư đời thứ sáu của Tịnh Độ tông, cũng là A Di Đà Phật tái sanh. Thiện Đạo là tổ thứ hai Tịnh Độ tông chúng ta. Chân thật là Phật Bồ tát thường hay tái sanh, nhưng không bộc lộ thân phận nên bạn không biết Ngài.

Đại sư Thiện Đạo nói với chúng ta: “Pháp môn này vạn người tu vạn người chứng”, một người cũng không lọt. Lời nói này là thật, một tí cũng không giả. Thế nhưng bạn tu phải đúng như lý đúng như pháp, không đúng như lý không đúng như pháp thì bạn không thể đi. Lý là ở trên kinh giáo, bạn phải thông đạt tường tận. Pháp là ở trên sự, trên công phu tu hành, bạn nhất định phải đạt đến tiêu chuẩn thấp nhất. Đây là giảng cho bạn nghe đoạn chứng, cách đoạn thế nào vậy? Đoạn ác tu thiện là sơ cấp nhất, cơ bản nhất, đoạn tất cả ác tu tất cả thiện.

Tiêu chuẩn của thiện ác là gì? Là giới luật. Trong nhà Phật, giới luật thấp nhất, tiêu chuẩn cơ bản, tiêu chuẩn thấp nhất là Thập Thiện Nghiệp Đạo. Chỗ này các vị phải biết, là tiêu chuẩn thấp nhất trong nhà Phật. Mười điều này bạn có làm đến được hay không? Không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không vọng ngữ, không hai lưỡi, không ác khẩu, không thêu dệt, không tham, không sân, không si, đây là giới luật trong nhà Phật, chính là tiêu chuẩn thấp nhất của thiện ác. Hướng lên trên cao cũng chính là mở rộng mười điều này mà thôi. Bạn thấy như A la hán tiểu thừa ba ngàn oai nghi; Bồ tát đại thừa đã tu tám vạn tế hạnh. Ba ngàn oai nghi, tám vạn tế hạnh đều là lấy Thập Thiện Nghiệp Đạo làm nền tảng để mở rộng, như vậy bạn mới biết được Thập Thiện Nghiệp Đạo là quan trọng đến dường nào! Đây là pháp căn bản để tu học Phật pháp. Nếu làm không được chỗ này, bạn ở nơi Phật pháp nhất định không có thành tựu, bạn vẫn là phàm phu, tu thế nào đều là dậm chân tại chỗ, bạn không thể bước thêm được bước nào trên đạo Bồ Đề.

Cho nên ngày nay chúng ta ở Học Hội Tịnh Tông Hoa Tạng, đạo tràng của pháp sư Ngộ Đạo, khi nói chuyện với mọi người, tôi khích lệ mọi người phải thật làm. Ngày nay Phật pháp suy vi đến cùng cực, trách nhiệm của ai vậy? Trách nhiệm của ta, không thể trách người khác, bạn trách cứ người khác là sai lầm. Lão tổ tông đã dạy chúng ta “hữu hành bất đắc, phản cầu chư kỷ”, chính ta phải nỗ lực phản tỉnh là ta có làm đến được hay không. Xuất gia, đệ tử Phật, mười thiện nghiệp có làm được hay không? Sa Di Luật Nghi có làm được hay không? Xuất gia đã nâng lên, nâng cao tiêu chuẩn, nâng cao đến Sa Di Luật Nghi. Tại gia là Thập Thiện Nghiệp Đạo, mười thiện năm giới là giới tại gia. Tại gia làm không được năm giới mười thiện là giả, không phải thật. Người xuất gia không làm được Sa Di Luật Nghi cũng là giả, không phải thật. Chúng ta đang làm giả thì làm sao Phật pháp không suy? Cho nên trách nhiệm này không ở người khác, ở chính chúng ta. Học được nhiều năm đến như vậy, hiện tại dần dần hiểu ra được rồi, chúng ta phải thật làm, không nên làm giả dối nữa. Nếu làm giả nữa thì tiền đồ là một mảng tối đen, khẳng định là địa ngục. Cho nên đại đức xưa có câu nói rất hay: “Trước cửa địa ngục tăng đạo nhiều”. Học Phật học đến sau cùng đều vào địa ngục. Tôi không làm việc gì xấu hết mà? Bạn phá hoại hình tượng của Phật pháp, cái tội này chính là đọa địa ngục A Tỳ, bạn nói xem có nghiêm trọng không?

Vì sao ngày nay chúng ta mười nghiệp thiện không làm được? Vì sao người xưa có thể làm được còn chúng ta thì làm không được? Đạo lý này người xưa họ có thiện căn, họ có nền tảng tu học, chúng ta không có. Cái nền tảng này chính là Thế Tôn trên kinh đã nói: “Phật tử không học tiểu thừa trước, sau học Đại thừa thì không phải là Phật tử”. Chúng ta không hề bắt đầu từ tiểu thừa. Đại thừa vừa mở đầu chính là mười nghiệp thiện, chúng ta không làm được.

Phật giáo truyền đến Trung Quốc, tiểu thừa rất hưng vượng. Phiên dịch kinh điển tiểu thừa, Tứ A Hàm trong Đại Tạng kinh của chúng ta, đối chiếu cùng tạng kinh nam truyền của văn Ba Li hiện tại. Tôi chưa đi đối chiếu, nhưng đại sư Chương Gia nói với tôi. Ngài nói, bản Hán văn Kinh A Hàm của chúng ta so sánh với kinh văn Ba Li, thì kinh văn Ba Li đại khái nhiều hơn năm mươi mấy bộ so với chúng ta, chúng ta chỉ ít hơn năm mươi mấy bộ, vậy thì rất hoàn chỉnh. Kinh tiểu thừa cũng sắp gần hai ba ngàn bộ, nó chỉ hơn chúng ta có năm mươi mấy bộ, bạn nói xem, kinh điển tiểu thừa phiên dịch hoàn bị thế nào.

Vào thời Tùy Đường, tiểu thừa có hai tông phái là Câu Xá Tông và Thành Thật Tông. Học Phật đều là từ tiểu thừa mà học. Thế nhưng từ sau năm Trung Diệp nhà Đường, Phật giáo Trung Quốc liền đem tiểu Thừa bỏ đi, có phải là trái với giáo huấn của Phật không? Không có! Người Trung Quốc rất thông minh, dùng Nho, dùng Đạo để thay thế tiểu thừa. Đạo cùng Nho Trung Quốc, nội dung không khác với tiểu thừa, cho nên dùng Nho Đạo thay thế. Trong một ngàn ba trăm năm, cao tăng đại đức nhiều đời chứng minh đó là có hiệu quả, không dùng sai. Thế nhưng đến thế kỷ này ngày nay chúng ta, nhiều nhất khoảng một trăm năm gần đây, chúng ta cũng đem Nho bỏ đi luôn, bỏ đi tiểu thừa, Nho cũng bỏ mất, Đạo cũng bỏ luôn, cho nên Thập Thiện Nghiệp Đạo có học thế nào cũng học không giống. Vấn đề phát sanh ở ngay chỗ này.

Hiện tại chúng ta tìm ra nguyên nhân, phải nên mau hồi đầu. Chúng ta còn tuân thủ cổ thánh tiên hiền, chúng ta tìm lại cái gốc của Nho, tìm lại cái gốc của Đạo. Xây tốt nền móng thì học Phật không khó. Gốc của Nho, đó là căn bản của căn bản, chính là Đệ Tử Quy. Gốc của Đạo là Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, giảng giáo dục nhân quả. Gốc của Nho là Đệ Tử Quy, là giáo dục luân lý đạo đức. Thập Thiện Nghiệp Đạo là xây dựng trên nền tảng này, giống như xây phòng ốc vậy, gốc của Nho là tầng thứ nhất, gốc của Đạo là tầng thứ hai, gốc của Phật là tầng thứ ba, bên trên mới có thể xây lên cao được, thế nên chúng ta rất xem trọng đối với hai cái gốc Nho cùng Đạo này. Nếu không có hai gốc Nho cùng Đạo này, thì Thập Thiện Nghiệp Đạo bạn không làm được. Có được hai nền tảng này rồi chính là Thiện nam tử, Thiện nữ nhân mà trong Phật pháp thường gọi. Đó là tiêu chuẩn của thiện ác.

Nếu như chúng ta dùng ba phẩm thượng trung hạ để xem, thì Thập Thiện Nghiệp Đạo là thượng phẩm thiện, thượng thiện; Thái Thượng Cảm Ứng Thiên là trung thiện; Đệ Tử Quy là hạ thiện. Phải bám gốc từ hạ Thiện thì bạn mới có thể có bên trên. Nếu như chúng ta xem thường ba nền tảng này không học tập, thì chúng ta học Phật không có gốc, Thiện nam tử, Thiện nữ nhân mà trên kinh đã nói không có phần của chúng ta, chúng ta làm sao mà vãng sanh, làm gì có loại đạo lý này! Người chân thật niệm Phật vãng sanh, bạn tỉ mỉ mà quan sát, con người này tâm địa thiện lương, lời nói việc làm lương thiện, họ tương ưng. Đây là chúng ta nói một người nào đó có thiện căn sâu dày mới có thể có được thành tựu này. Việc này chúng ta không thể không biết. Cho nên muốn học Phật Bồ tát phải tuỳ duyên diệu dụng. Diệu dụng của chúng ta ngày nay chính là tuân thủ qui củ. Điều phía sau chính là nói đến chỗ này.

Điều thứ hai trong hành tứ đức là “Oai nghi trụ trì hữu tắc đức”.

“Oai nghi” là đi đứng nằm ngồi, có được qui củ, có được dáng dấp. “Trụ” chính là bất ly, oai nghi chính là giới luật, phải chân thật giữ lấy. “Trì” là bảo trì, không thể bỏ mất nó. “Tắc” là nguyên tắc, chính là qui củ. Chư Phật Bồ tát, các Ngài ở thế gian biểu diễn cho chúng ta xem. Khi Thích Ca Mâu Ni Phật còn ở đời, Thế Tôn Ngài ở ngay trong cuộc sống thường ngày, giảng kinh dạy học, đối nhân tiếp vật, bạn đem nó ghi chép lại, từng điều từng điều ghi chép lại chính là giới luật, chính là oai nghi. Ngài cũng chưa học qua, vì sao làm được tốt đến như vậy? Hiện tại chúng ta xem Ngài là người minh bạch, Thế Tôn Ngài đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, hình tượng của Ngài là từ trong tự tánh tự nhiên lưu xuất ra, chính là dáng vẻ như vậy, cho nên gọi là tánh đức. Bốn loại tánh đức này là tự tánh tánh đức tự nhiên lưu lộ ra. Phàm phu chúng ta mê mất đi tự tánh, tánh đức biến thành ác nghiệp, trí tuệ biến thành phiền não, tướng hảo biến thành sáu cõi ba đường của hiện tại, nguyên nhân này là gì vậy? Mê mất đi tự tánh, cho nên làm cho tánh đức bị vặn cong đi. Làm sao mê mất vậy? Phật giảng được rất rõ ràng, chính là bạn khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước, hư rồi! Buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì tánh đức liền hiện tiền, bạn hoàn toàn tương ưng với trên kinh đã nói, cho nên chúng ta không thể không tuân thủ.

Đức hạnh của cổ thánh tiên hiền là từ trong tánh đức lưu xuất ra, dùng nó để làm tiêu chuẩn tu hành cho chúng ta, vậy thì đúng rồi, một chút sai lầm cũng không có. Cho nên giới luật không phải Thích Ca Mâu Ni Phật chế định, việc này phải biết. Nếu Thích Ca Mâu Ni Phật chế định giới luật, thì chẳng phải Ngài phân biệt chấp trước rồi sao? chẳng phải là Ngài khởi tâm động niệm rồi sao? Đó không phải là diệu dụng, không khác gì với phàm phu chúng ta. Cái điểm này phải biết. Hoàn toàn là tự tánh lưu xuất, là đại đức của tánh. Ngày nay chúng ta đọc đến những kinh điển này, chúng ta có thể thể hội được thì rất có hạn. Chúng ta học kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo chỉ có học qua mười điều này, làm gì biết tùy theo vị thứ của Bồ tát mà nâng lên, mười thiện càng ngày càng vi tế; đến được pháp thân Bồ tát, khi tánh đức hoàn toàn hiển lộ ra, thì có tám vạn bốn ngàn tế hạnh. Việc này người phàm chúng ta xem thấy không thể nghĩ bàn, nhưng đó là thật. Tám vạn bốn ngàn một điều cũng không sót, đó là cái gì? Đó là mười thiện viên mãn.

Chúng ta thường hay xem thấy tượng Phật, đặc biệt là tượng Phật vẽ, trên đầu của Phật có một vầng hào quang, trên vầng hào quang có ba chữ, phần nhiều là viết bằng văn Phạn, cũng có viết bằng Hán văn, hoặc giả là viết bằng chữ Tây Tạng, tôi đều xem thấy qua, ba chữ này gọi là “An A Hồng”, đó là tánh đức, là gì vậy? Chính là mười nghiệp thiện. “An” là thân nghiệp: không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm. “A” là khẩu nghiệp: không vọng ngữ, không hai lời, không thêu dệt, không ác khẩu. “Hồng” là ý nghiệp: không tham, không sân, không si. Việc này nói rõ cái gì? Thành Phật rồi thì mười thiện viên mãn. Mười thiện viên mãn, các vị thử nghĩ xem, có phải tám vạn bốn ngàn tế hạnh hay không? Không chỉ vậy, tám vạn bốn ngàn tế hạnh quá ít, tám vạn bốn ngàn tế hạnh phải nên thế nào? Phải nên là Bồ tát sơ trụ thị hiện, càng hướng lên trên mà đi thì không có số lượng, tế hạnh vô lượng vô biên không có cùng tận, đó là lưu lộ tánh đức viên mãn. Nhất là loại hiện tượng này của chúng ta là có lý do, có căn cứ. Căn cứ phía trước nói tam biến “xuất sanh vô tận, hàm dung không hữu, châu biến pháp giới”, vậy mới đúng, mới chính xác, làm gì có số lượng có thể nói. Tánh đức không có số lượng. Cho nên chúng ta xem thấy câu này, là chư Phật Bồ tát thị hiện ở mười pháp giới.

Hiện tại chúng ta đã mê mất tự tánh. Muốn tìm lại tự tánh, vậy thì bạn cần phải học tập với Phật Bồ tát. Ngài thị hiện ra chính là Ngài đã dạy chúng ta, chúng ta phải làm thật.

Ba loại chướng nặng khiến Bồ tát không thể nâng cao cảnh giới của mình.

Trên kinh Hoa Nghiêm, Phật nói cho chúng ta nghe là có ba chướng nặng khiến Bồ tát không thể hướng lên cảnh giới trên. Ba loại chướng nặng này vừa nói ra, mỗi một người chúng ta đều có, vậy bạn phải có cảnh giác cao độ, vì sao vậy? Ngày nay chúng ta học Phật, nghe hiểu rồi, cũng cảm thấy rất có đạo lý, thế nhưng không làm được, cảnh giới vừa hiện tiền thì phiền não tập khí lập tức liền lưu xuất ra, liền quên hết sạch Phật pháp.

Cái thứ nhất trong ba chướng nặng là “ngạo mạn”. Bạn nói bạn có ngạo mạn hay không? Nếu như bạn không có ngạo ngạn, chí ít bạn chứng A la hán. A la hán không có ngạo mạn, nhưng còn có tập khí của ngạo mạn, đến Bích Chi Phật tập khí của ngạo mạn liền không còn. Ngạo mạn có từ lúc nào? Từ ngày mê mất đi tự tánh thì ngạo mạn liền khởi lên. Trên kinh Phật nói với chúng ta, mê mất tự tánh thì tự tánh biến thành A lại da thức, gần như là đồng thời, nghiệp tướng của A lại da thức lập tức liền biến thành chuyển tướng. Chuyển tướng chính là Kiến phần. Kiến phần chính là Mạt na thức. Mạt na là bốn loại phiền não lớn tướng thường tùy. Trong bốn loại phiền não có ngạo mạn. Đây chính là nói rõ, ngạo mạn là câu sanh phiền não, không phải bạn học được, mà vào lúc mê mất tự tánh nó liền sanh ra.

“Ngã kiến, ngã ái, ngã si, ngã mạn”, bốn loại phiền não lớn. Vì sao có bốn loại phiền não lớn này? Vì bạn có phân biệt chấp trước, cho nên cảnh giới lập tức liền hiện tiền.

Tướng cảnh giới là gì? Vũ trụ hiện tiền, ta hiện tiền. Thời gian này rất ngắn, bạn không cách gì tưởng tượng. Bồ tát Di Lặc nói với chúng ta thời gian này bao lâu? Chúng ta tính giây thì biết, là một ngàn hai trăm tám mươi triệu phần trăm của giây. Thời gian ngắn đến như vậy, cho nên trên kinh Phật thường nói “sanh diệt đồng thời, không sanh không diệt”, vì sao vậy? Là có sanh diệt, nhưng bạn không cách gì phát hiện được, nó có hiện tượng sanh diệt, bạn không thể phát hiện ra, việc này chúng ta đều thừa nhận.

Có ngạo mạn, vì sao vậy? Không thể tiếp nhận thánh giáo, đó chính là ngạo mạn. Ngày ngày đang đọc kinh, ngày ngày đang học Phật, chính ngạo mạn cản trở không thể bước vào. Chính là bạn đã học được kinh giáo, nhưng lý bạn chưa ngộ nhập, sự bạn chưa thực tiễn, đây là chướng nặng.

Chướng nặng thứ hai là “đố kỵ”, không thể bao dung người. Người khác tốt hơn mình một chút, trong lòng liền khó chịu, nhất định phải vượt qua người khác.

Chướng nặng thứ ba là “tham dục”.

Đó là ba loại chướng nặng. Bạn có ba thứ này thì trên đạo bồ đề liền rất khó khăn, nếu muốn nâng cao thì không dễ dàng. Buông bỏ nghiệp chướng phải bắt đầu từ đây. Cái nào nghiêm trọng thì buông bỏ trước, so với những thứ khác thì dễ bỏ hơn. Giống như trị bệnh vậy, nghiêm trọng đến tính mạng thì phải trị trước, sau đó bệnh nhỏ thì dần dần tu dưỡng. Chúng ta phải tiêu trừ nghiệp chướng, trước tiên phải đem ba loại chướng nặng này tiêu trừ, trên đạo Bồ Đề mới có thể tiến triển thuận lợi. Ba loại chướng ngại này chỉ cần có một loại, không luận bạn dụng công thế nào, phấn đấu tu học thế nào, bạn muốn tiến một bước liền rất là khó khăn. Những cương mục này, đến phía sau đều có giảng tỉ mỉ, mỗi một điều chúng ta đều sẽ giảng tỉ mỉ. Trong một điều này cũng chính là trong những năm gần đây chúng ta thường hay đề xướng “học vi nhân sư, hành vi thế phạm”, cùng một ý nghĩa. Cái ý này chính là từng giờ từng phút, mọi chỗ mọi nơi, khởi tâm động niệm của chúng ta bao gồm tất cả hành vi, đều phải làm ra tấm gương tốt nhất cho mọi người trong xã hội, không nên làm ra cái xấu. Làm ra cái xấu thì quả báo ở ba đường, làm ra gương tốt thì quả báo ở trời người. Nhân thiên là người thiện, không phải người ác. Từ trên nền tảng nhân thiên này mới có thể tu thành Phật Bồ tát.

Thứ ba trong hành tứ đức là “nhu hoà chất trực nhiếp sanh đức”.

Đây là nói nhiếp thọ chúng sanh, rất quan trọng. Giữa người và người qua lại, người qua lại với hoàn cảnh tự nhiên, người qua lại với thiên địa quỷ thần, chúng ta sống ở trong pháp giới (nhà Phật gọi pháp giới, người thông thường chúng ta gọi vũ trụ), thì không thể thoát khỏi những quan hệ này. Quan hệ nhân sự, quan hệ với tất cả vạn vật, quan hệ với đại tự nhiên, thực tế mà nói, phía trước chúng ta học qua rồi, là một thể. Vậy phải dùng tâm trạng thế nào để đối xử với mọi người?

Bạn xem, thứ nhất là “Nhu Hoà”. Lão tổ tông Trung Quốc chúng ta dạy chúng ta “hoà vi quý”, cùng với bất cứ người nào đều phải hoà thuận cùng ở với nhau.

“Chất trực” chính là bình đẳng đối đãi. Trên cùng với chư Phật Bồ tát, dưới cùng chúng sanh ba đường, ở trong hoàn cảnh vật chất, cây cối hoa cỏ, sơn hà đại địa, lại mở rộng ra đến thái không, với tất cả sinh vật ở những tầng không gian khác, đều là hoà thuận cùng sống với nhau, bình đẳng đối đãi. Con người này là người thế nào? Con người này là Bồ tát minh tâm kiến tánh. Có khác biệt thì là không đối đãi bình đẳng, có phân biệt cũng không có bình đẳng. Không bình đẳng thì trong đó không có hòa thuận, cho nên người Trung Quốc chúng ta gọi là “hoà bình”. Cái này có đạo lý. Hoà là từ trên quả mà nói. Người Trung Quốc chúng ta cùng Phật pháp đều là trước nói quả sau nói nhân. Nhân là gì vậy? Nhân là bình. Nếu bạn thật làm đến được hoà thuận, bạn nhất định phải bình đẳng, không bình đẳng thì không có hoà thuận. Đó là nhiếp thọ chúng sanh.

Mười pháp giới vô lượng vô biên vô số cõi nước chư Phật, trong những cõi nước này đa số đều có mười pháp giới, vậy thì nhiếp thọ chúng sanh, đây là nói với pháp thân Bồ tát. Phật dạy bảo phàm phu sơ học chúng ta, nhiếp thọ chúng sanh có bốn loại phương pháp gọi là Tứ Nhiếp pháp, đây gọi là tánh. Tứ Nhiếp pháp không gọi là tánh, thế nhưng từ trong tánh đức lưu xuất ra. Tứ Nhiếp pháp là bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự. Dùng Tứ Nhiếp pháp để nói, rất có thọ dụng đối với chúng ta. Đây thực tế mà nói là quá cao. Tứ Nhiếp pháp là bên ngoài, ở bên trong bạn liền biết được Bồ tát thị hiện ở thế gian, Tứ Nhiếp pháp làm được viên mãn đến vậy là vì sao vậy? Trong các Ngài nhu hòa chất trực. Phàm phu chúng ta tuy là học làm theo, luôn không viên mãn như Bồ tát vậy, đạo lý liền biết được.

Tứ nhiếp pháp.

Thứ nhất, bố thí.

“Bố thí” trong Tứ Nhiếp Pháp, tóm lại mà nói chính là quan tâm, dùng tâm chân thành mà quan tâm chăm sóc đối với tất cả chúng sanh. Ý nghĩa bố thí trong Tứ nhiếp pháp cùng ý nghĩa của bố thí trong Lục Độ không như nhau. Bố thí của Lục Độ là đem phiền não tập khí buông bỏ, ở ngay chỗ này thì không phải. Bố thí ở ngay chỗ này chính là chúng ta thường hay nói mời khách, tặng quà. Nhiều lễ người không trách. Giữa người với người qua lại, trước tiên phải hiểu được tặng quà, mời khách, đặc biệt là chủng tộc khác nhau, văn hóa khác nhau, tôn giáo khác nhau, xây dựng quan hệ tốt đẹp giữa người và người. Nhỏ nhất là dùng ở gia đình, vợ chồng, nếu là bạn hiểu được dùng Tứ Nhiếp Pháp, vợ chồng hoà thuận, trăm năm bạc đầu, nhất định sẽ không có biến cố. Vợ chồng đôi bên chăm sóc lẫn nhau, thường hay tặng cho nhau những món quà nhỏ.

Năm 1999, năm 2000, tôi ở Singapore, đoàn kết chín tôn giáo khác nhau của Singapore, làm được rất thành công. Dùng phương pháp gì vậy? Chính là Tứ Nhiếp Pháp này.

Thứ hai, ái ngữ.

Ái ngữ không phải lời nói ngọt ngào, mà là lời nói chân thật quan tâm họ, thương yêu họ. Vậy chân thật quan tâm thương yêu là gì? Vào ngày nay mà nói chính là Đệ Tử Quy, Cảm Ứng Thiên, Thập Thiện Nghiệp, đó là ái ngữ của tam giáo thánh hiền đối với chúng ta.

Thứ ba, lợi hành.

Nếu chúng ta học tập, chúng ta muốn giúp đỡ người khác, “lợi hành” là hành vi việc làm của chúng ta có lợi ích cho người khác, lợi ích xã hội, lợi ích chúng sanh, mà không phải tự tư tự lợi. Tự tư tự lợi dường như trước mắt có được một ít lợi nhỏ, cho nên rất nhiều người không có thành ý làm lợi ích người khác, đến sau cùng loại tâm trạng này tương lai đọa địa ngục, đến lúc đó hối hận nào kịp. Hiện tại nếu như khởi tâm động niệm là tâm chân thành, lợi ích xã hội, lợi ích chúng sanh, dùng cái công đức này niệm Phật hồi hướng là quyết định vãng sanh đến thế giới Cực Lạc để làm Phật, làm Bồ tát. Lợi ích ở trong đây chân thật gọi là khác biệt nghìn trùng, chúng ta không thể không biết. Lợi người mới là chân thật lợi mình. Lợi mình là chân thật đang hại chính mình. Danh vọng lợi dưỡng hại chết người, không thể chiếm được!

Vì sao Thích Ca Mâu Ni Phật xả được sạch trơn như vậy? Vì sao Ngài phải làm như vậy? Ngài chính là vì những chúng sanh trên địa cầu này chúng ta, nhu hoà chất trực, “Nhiếp Sanh Đức” biểu hiện ra, làm ra tấm gương tốt nhất. Chúng ta không thể không hiểu, không thể không chăm chỉ nỗ lực mà học tập.

Thứ tư, đồng sự.

Đồng sự, việc này rất khó nói. Bồ tát đại triệt đại ngộ gọi là pháp thân đại sĩ, thị hiện của Ngài là đồng sự với tất cả chúng sanh, phàm phu chúng ta không làm được. Nếu chúng ta học được điều này, vậy không đọa ba đường mới giỏi! Cho nên ngày nay chúng ta gọi là đồng sự, người chưa giác ngộ, chúng ta phải học theo đồng sự với Phật, đồng sự với Bồ tát, Phật Bồ tát làm những gì, chúng ta cũng mô phỏng làm theo, vậy thì đúng, vậy thì một chút lỗi lầm cũng không có. Phật Bồ tát làm ra những gì? Phật Bồ tát đem danh vọng lợi dưỡng, năm dục sáu trần thảy đều buông bỏ, toàn tâm toàn lực giúp đỡ tất cả chúng sanh lìa khổ được vui là mục tiêu. Khổ từ do đâu mà ra? Khổ từ mê mất tự tánh mà ra. Sau khi mê mất đi tự tánh, họ liền không biết hành thiện, họ làm ác, cho nên Phật Bồ tát dạy bảo chúng ta, trước tiên dạy chúng ta đoạn ác tu thiện.

Những gì là ác? Mười ác, trái với mười điều thiện là mười ác, việc đó phải đoạn. Mười thiện phải tu. Đoạn ác tu thiện dùng mười thiện để làm tiêu chuẩn, thì bạn quyết định không đọa ba đường ác, bạn có thể tương ưng cùng với trong kinh giáo đã nói “Thiện nam tử, thiện nữ nhân”. Thiện nam tử trên kinh đã nói chính là bạn, nói thiện nữ nhân chính là cô ấy, họ đã làm được, không đọa ba đường. Đây là Phật giúp đỡ người lìa khổ được vui. Ba đường quá khổ, cứu bạn từ ba đường khổ đến nhân thiên, đời sau bạn được quả báo nhân thiên, nhất định sẽ thù thắng hơn so với đời này. Hướng lên trên cao giúp cho bạn phá mê khai ngộ, từ cõi nhân thiên bước vào cõi Phật Bồ tát, Phật đạo Bồ tát đạo, hướng vào cõi này mà đi, thoát khỏi sáu cõi luân hồi thoát khỏi mười pháp giới, bạn đến được là con đường vĩnh hằng.

Phật Bồ tát ở thế gian làm những việc này, phần nhiều dùng thân phận gì vậy? Dùng thân phận thầy giáo, từ nơi công việc giáo dục, cũng có dùng các thân phận khác. Quan sát của chúng ta không rõ ràng, trên thực tế Bồ tát nơi nào cũng hiện thân, nam nữ già trẻ, các ngành các nghề, như năm mươi ba vị đồng tham sau cùng của kinh Hoa Nghiêm đã biểu thị ra. Năm mươi ba tham là năm mươi ba loại, chân thật là chúng ta đã nói, nam nữ già trẻ, các ngành các nghề. Trong năm mươi ba vị đồng tham chỉ có sáu người xuất gia, ngoài ra đều là người tại gia, những người này thảy đều là chư Phật tái sanh, ứng hoá ra. Đó là chúng ta phải học tập. Cái ý này rất sâu rất rộng, đặc biệt là vào thời đại hiện tại này, giới thiệu cho quần chúng rộng lớn học tập Hoa Nghiêm rất là khế cơ, vì sao vậy? Hiện tại thế giới này là mở rộng, là tự do, là bình đẳng, kinh Hoa Nghiêm phù hợp mở rộng, tự do, bình đẳng, người thông thường hoan hỉ học tập. Không luận bạn từ nơi nghề nghiệp nào, bạn từ nơi kinh Hoa Nghiêm đều có thể tìm được cùng nghề với bạn. Bạn xem họ ở nơi nghề nghiệp đó làm thế nào làm Phật, làm thế nào làm Bồ tát, thì bạn đều sẽ học xong. Đây đều là tánh đức tự nhiên lưu xuất.

Điều sau cùng trong hành tứ đức là “Phổ đại chúng sanh thọ khổ đức”.

Điều này là gì? Trong Tứ Hoằng Thệ Nguyện, điều thứ nhất “Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ”, đó là chư Phật Như Lai ở nơi nhân địa phát ra đại nguyện, Tứ Hoằng Thệ Nguyện, hiện tại thành Phật rồi thì tự nhiên xứng hiện. Phật không vọng ngữ. “Phổ đại chúng sanh thọ khổ”, họ có khởi tâm động niệm hay không? Không có! Đây là diệu dụng. Cho nên ghi nhớ, một mà bốn, bốn mà một, trong một điều này bao gồm cả ba điều trước, mỗi một điều đều bao gồm ba điều trong đó, một tức là nhiều, nhiều tức là một, đây là diệu!

Chúng sanh, trong mười pháp giới đều là chúng sanh, trên kinh Phật cũng gọi là phàm phu. Trong pháp giới đều là phàm phu, vì sao vậy? Chưa kiến tánh. Trong Đại thừa giáo kiến tánh mới gọi là Thánh nhân, chưa kiến tánh đều là phàm phu, cho nên trong sáu cõi gọi là nội phàm, pháp giới bốn thánh là ngoài sáu cõi nên gọi là ngoại phàm. Vậy thì pháp giới bốn thánh chính là Cõi Phương Tiện Hữu Dư của Thích Ca Mâu Ni Phật, sáu cõi là Phàm Thánh Đồng cư độ. Thích Ca Mâu Ni Phật có cõi Thật Báo Trang Nghiêm. Cõi Thật Báo Trang Nghiêm là gì? Xin nói với các vị chính là thế giới Hoa Tạng, Tỳ Lô Giá Na là pháp thân, Lô Xá Na là báo thân, Thích Ca Mâu Ni Phật là ứng hoá thân, ở trong mười pháp giới thị hiện ứng hoá. Ba thân là một thân. Chỗ này ở trong kinh Hoa Nghiêm nói rất rõ ràng, rất tường tận.

Không khởi tâm không động niệm, thì làm sao có thể thay chúng sanh chịu khổ? Đó chính là chư Phật Bồ tát, không chỉ riêng đối với chúng sanh ở cõi Ta Bà này, vậy thì bạn hoàn toàn nghĩ sai. Khi đến được không khởi tâm không động niệm, thì pháp giới liền thông, không hề chướng ngại, khắp pháp giới hư không giới là một pháp giới. Cái pháp giới này không có lớn nhỏ, gọi là tánh. Tự tánh không có lớn nhỏ, niệm niệm hình hình đều là phổ khắp pháp giới. Trong “Tam Biến” phía trước điều thứ nhất đã nói, trong khắp pháp giới hư không giới, đích thực là có không ít chúng sanh mê mất đi tự tánh. Vừa mê liền đem tự tánh biến thành mười pháp giới, biến thành sáu cõi, biến thành ba đường, vậy thì chịu khổ. Những chư Phật Như Lai, pháp thân Bồ tát với những chúng sanh này (chính là chúng sanh mười pháp giới), tự nhiên liền khởi lên cảm ứng đạo giao, thì Phật liền đến giúp đỡ họ. Phật không có ý định hiện thân gì, như 32 ứng thân, rốt cuộc là hiện ra thân gì là do cảm của chúng sanh, bởi vì Phật không có ý niệm, Ngài không có khởi tâm động niệm, chúng sanh nghĩ đến thân gì thì Ngài hiện ra thân đó, chúng sanh cần đến pháp gì thì Ngài tự nhiên liền nói ra pháp đó. Hiện thân nói pháp đều không khởi tâm động niệm, đương nhiên càng không có phân biệt chấp trước, cho nên gọi diệu dụng. Không giống như chúng ta, chúng ta khởi tác dụng nhất định khởi tâm động niệm, phân biệt chấp trước. Người ta khởi tác không khởi tâm, không phân biệt chấp trước, đó là diệu.

Hiện ra thân, có phải là từ thế giới Cực Lạc, từ Thế giới Hoa Tạng đến chỗ này? Không phải! Việc này chúng ta trong lúc giảng kinh có nói qua, vì sao vậy? Phân biệt chấp trước buông bỏ, thì thời gian không gian không còn nữa. Không gian không còn nữa, chính là không có cự ly. Thế giới Cực Lạc ở đâu vậy? Chính ngay hiện tại. Thế giới Hoa Tạng ở đâu vậy? Cũng ở ngay trước mặt, chính ngay lúc đó. Đây là một cảnh giới không thể nghĩ bàn. Đó là thật, không phải là giả. Chúng ta có ý niệm này, hoặc giả là không có cái ý niệm này; không có cái ý niệm này là minh cảm, có cái ý niệm này là hiển cảm. Hiển cảm có hiển ứng, có minh ứng. Minh cảm có minh ứng, có hiển ứng. Bốn loại cảm ứng đều là hiện tiền, không có qúa khứ, không có vị lai, không có cõi này, không có phương khác, chúng ta cảm giác ngay trong đó. Có cõi này phương khác, có quá khứ, hiện tại, vị lai, đó là chúng ta mê mất đi tự tánh, sanh ra cảm giác sai lầm. Chân tướng sự thật, sau khi thông đạt tường tận thì những hiện tượng sai lầm này thảy đều không còn, cho nên có thể thị hiện “phổ đại chúng sanh thọ khổ đức”.

Thay chúng sanh chịu khổ, vậy chính các Ngài có chịu khổ hay không? Các Ngài chính mình không có khổ, vì sao vậy? Các Ngài chính mình không có khổ vui, không những không có khổ vui, nhiễm tịnh cũng không có, các Ngài chính mình thường trụ ở trong pháp giới nhất chân, tuỳ loại hiện thân, được đại tự tại. Biết được những chỗ tốt này, bạn mới chân thật phát tâm, hy vọng sớm một ngày chứng được quả Phật. Chỗ tốt rất nhiều, nói không hết.

Hiện tại không thể rời bỏ được năm dục sáu trần trước mắt là do bạn mê quá nghiêm trọng, trong kinh Phật nói bạn là người thật đáng thương, kẻ thật đáng thương. Vì sao mê thành ra thế này! Bởi vì bạn đã mê thì không có thứ gì là thật, đều là giả. Cái thật thì bạn hoàn toàn không biết. Không những bạn không thấy được, bạn nghe nói lại cũng không tin tưởng, bạn hoài nghi, bạn cho rằng cái này là thật, là giả. Đó là kẻ đáng thương mà trên kinh Phật thường hay nói đến. Chúng ta ngay trong một đời này xem là rất may mắn, được thân người, nghe được Phật pháp, nghe được Phật pháp vô cùng thù thắng là Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh. Thật là khó! Hoa Nghiêm cùng Tịnh Độ là một, không phải hai.

Tôi ở Singapore, trả lời một vấn đề của đồng tu, họ hỏi tôi, thế giới Hoa Tạng cùng thế giới Cực Lạc có khác biệt gì không? Câu hỏi rất hay! Trả lời của tôi là tôi nói thế giới Hoa Tạng cũng giống như thành phố của Singapore này vậy, còn thế giới Cực Lạc cũng giống như đường Ô Tiết, một con đường phồn hoa nhất Singapore. Vậy thì họ nghe hiểu. Cực Lạc cùng Hoa Tạng là một không phải là hai. Cực Lạc là tinh hoa của Hoa Tạng, là một bộ phận tốt nhất của Hoa Tạng, cho nên Văn Thù, Phổ Hiền thống lãnh bốn mươi mốt vị pháp thân đại sĩ cầu sanh Tịnh Độ đến lạy A Di Đà Phật, bạn nói xem thù thắng dường nào!

Đại đức xưa, cư sĩ Bàng Tế Thanh khoảng năm Càn Long, đó là một đại đức trong nhà Phật chúng ta. Ông không xuất gia, tại gia học Phật thông tông thông giáo, hiển mật viên dung, là đại Bồ tát ở tại gia. Ngài nói, kinh Vô Lượng Thọ chính là trung bổn của Hoa Nghiêm, A Di Đà Kinh là tiểu bổn Hoa Nghiêm. Nếu nói ngược lại, kinh Hoa Nghiêm chính là đại bổn kinh Vô Lượng Thọ. Nói ra rất có đạo lý, tôi có lý do tin tưởng. Cư sĩ Ngụy Mặc Thâm là người khoảng năm Hàm Phong triều nhà Thanh, Ngài có bổn hội tập của kinh Vô Lượng Thọ. Ấn tổ chúng ta có phê bình đối với Ngài. Cư sĩ Ngụy Mặc Thâm đã đem Phổ Hiền Hạnh Nguyện phẩm sau cùng của kinh Hoa Nghiêm, Hoa Nghiêm 40 quyển sau cùng, tóm gọn lại để vào phía sau của Tịnh Độ Ba Kinh, gọi là Tịnh Độ Bốn Kinh. Tôi tin tưởng cách làm của ông là chịu ảnh hưởng của cư sĩ Bàng Tế Thanh, có đạo lý. Bạn xem ở quyển sau cùng, Bồ tát Phổ Hiền mười đại nguyện vương cầu sanh Cực Lạc, cho nên gọi kinh Vô Lượng Thọ là trung bổn của Hoa Nghiêm là có lý do. Kinh Hoa Nghiêm đến sau cùng quy về Vô Lượng Thọ.

Đến đại sư Ấn Quang đầu năm dân quốc, Ngài đem Đại Thế Chí Viên Thông Chương trong Kinh Hoa Nghiêm tiết lục ra, để vào sau Tịnh Độ bốn kinh, gọi là Tịnh Độ năm kinh. Nguyên do của Tịnh Độ năm kinh chúng ta phải biết. Vậy thì viên mãn rồi, sẽ không có Tịnh Độ sáu kinh nữa, đạt đến viên mãn rồi.

Ấn tổ đã khai thị cho chúng ta rất lớn, bởi vì chúng ta ngày trước đối với kinh Lăng Nghiêm lơ là đoạn kinh này. Đối với chúng ta, khai thị này chúng ta phát hiện pháp môn tịnh độ trong hội Lăng Nghiêm là hai pháp môn đặc biệt, không phải một.

Về trước chúng ta đều nghe nói Bồ tát Quan Thế Âm nhĩ căn viên thông là pháp môn đặc biệt của hội Lăng Nghiêm, vì sao vậy? Quá rõ ràng, pháp môn phổ thông là căn cứ theo thứ tự mà xếp đặt, pháp môn đặc biệt là xếp theo thứ tự. Kinh Lăng Nghiêm 25 viên thông chương, nó là sáu căn sáu trần, sáu thức, mười tám giới, là chiếu theo đây mà sắp xếp. Phía sau là thất đại. Bạn xem thấy mười tám giới thêm vào Thất đại là hai mươi lăm, hai mươi lăm vị Bồ tát làm đại biểu. Nếu theo thứ tự mà xếp, thì Bồ tát Quan Thế Âm là xếp vào thứ hai. Nhĩ căn viên thông, thứ nhất là nhãn căn, thứ hai là nhĩ căn, xếp vào thứ hai, nhưng Ngài được xếp vào sau cùng, giống như ca kịch vậy, xếp vào sau cùng là thù thắng nhất. Việc này rất rõ ràng, vừa nhìn liền biết được.

Thế nhưng xếp Bồ tát Đại Thế Chí cũng không theo thứ tự, Ngài được điều chỉnh rất vi tế, không dễ gì nhận ra. Bồ tát Đại Thế Chí xếp ở trong bảy đại. Bảy đại là đất, nước, gió, lửa, không, kiến, thức. Bồ tát Đại Thế Chí là kiến đại, Bồ tát Di Lặc là thức đại. Theo thứ tự mà xếp, thì Bồ tát Đại Thế Chí phải là thứ hai mươi ba, Bồ tát Di Lặc hai mươi bốn, đó chính là thứ tự. Thế nhưng hai vị này ngược lại, Bồ tát Di Lặc xếp ở hai mươi ba, Bồ tát Đại Thế Chí xếp ở hai mươi bốn, cái điều chỉnh này rất vi tế, thông thường không dễ gì nhận ra. Bồ tát Quan Âm từ thứ hai thì xếp vào sau cùng. Việc này quá rõ ràng, hai pháp môn đặc biệt.

Ấn tổ rút gọn chương này để vào phía sau Tịnh Độ bốn kinh thì chúng ta phải đặc biệt lưu ý cái chương này. Chương này đặc biệt ở chỗ nào? Mới phát hiện nó là pháp môn đặc biệt, hai pháp môn đặc biệt. Pháp môn niệm Phật là pháp môn đệ nhất khắp pháp giới hư không giới, nó là phổ biến mọi căn cơ, phù hợp mọi căn cơ, là đối với pháp giới hư không giới mà nói. Bồ tát Quán Âm nhĩ căn viên thông là chuyên môn đối với thế giới Ta Bà này mà nói, phạm vi rất nhỏ. Người thế giới này chúng ta nhĩ thông minh hơn so với nhãn, mắt nhìn thấy không được rõ ràng, tai nghe được rõ ràng. Phương này thật giáo thể, thanh tịnh tại âm văn, nghe của chúng ta vượt qua thấy của chúng ta, thấy không rõ ràng, nghe được rõ ràng. Đó là chúng ta phát hiện được Đại Thế Chí Viên Thông Chương không thể nghĩ bàn, đi khắp hư không pháp giới tất cả chúng sanh đều được lợi ích, việc này còn gì bằng! Cho nên Đại Thế Chí Viên Thông Chương là Tâm Kinh của Tịnh Độ, đích thực ra là vượt qua Bát Nhã Tâm Kinh, chỉ có 244 chữ, còn ít hơn so với Tâm Kinh. Tâm Kinh là 260 chữ. Chỗ này chúng ta không thể không biết.

Những việc làm của Phật Bồ tát đều là vì “Đại chúng sanh thọ khổ đức”. Nếu chúng ta có thể thể hội được, vậy mới chân thật cảm ân đội đức, sẽ mới nỗ lực học tập. Các Ngài đến thị hiện cho chúng ta thật không dễ, chúng ta đạt được không dễ, vậy thì phải hy vọng ở ngay trong một đời này thành tựu viên mãn, không sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc là có lỗi với Phật Bồ tát, có lỗi với những tổ sư đại đức. Vậy chúng ta cầu sanh Tịnh Độ, cái nguyện này là chân thật rồi, nỗ lực mà làm, phải buông bỏ, thân tâm thế giới đều không nên để ở trong lòng, triệt để buông bỏ. Mỗi niệm vì chánh pháp cữu trụ, mỗi niệm vì chúng sanh khổ nạn, công đức của chúng ta viên mãn.

Mời xem Tu Hoa Nghiêm Áo Chỉ Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán, xem từ điều thứ năm: “Ngũ nhập ngũ chỉ, nhất giả chiếu pháp thanh hư ly duyên chỉ. nhị giả quán nhân tịch bạc tuyệt dục chỉ. Tam giả tánh khởi phồn hưng pháp nhĩ chỉ. Tứ giả định quang hiển hiện vô niệm chỉ. Ngũ giả sự lý huyền thông phi tướng chỉ”. Những Điều ở phía sau này chúng ta cũng đọc qua một lần.

Kinh văn: “Lục khởi lục quán. Nhất giả nhiếp cảnh quy tâm chân không quán. Nhị giả tùng tâm hiện cảnh diệu hữu quán. Tam giả tâm cảnh bí mật viên dung quán. Tứ giả trí thân ảnh hiện chúng duyên quán. Ngũ giả đa thân nhập nhất cảnh tượng quán. Lục giả chủ bạn hỗ hiện đế cương quán”.

Đại sư Hiền Thủ đem phương pháp tu học của kinh Hoa Nghiêm, đặc biệt là khế nhập cảnh giới Hoa Nghiêm, như trong bộ đại kinh này, Thế Tôn đã nói trọng điểm thuộc về tu học khế nhập cảnh giới, Ngài dùng sáu điều rất đơn giản đem nó nêu ra. Thiên văn chương này, ở trong đại thừa giáo được xem là luận. Luận là giải thích tất cả kinh mà Phật đã nói. Luận có hai loại, trên thực tế, luận được xem là chú giải.

Một loại là giải thích kinh, chiếu theo từng câu từng câu kinh văn giải thích, gọi là Thích Kinh Luận, chính là giải thích Kinh. Như Đại sư Thanh Lương, Ngài đã tạo ra Hoa Nghiêm Kinh Sớ Sao, đó được xem là Thích Kinh Luận. Thế nhưng Đại sư không dùng luận, dùng Sớ Sao, đó là khiêm tốn, vì sao vậy? Dùng ý nghĩa sớ sao thì chính là nói có thể những gì tôi nói còn có những chỗ không được thỏa đáng, hy vọng người sau giúp tôi cải chính, trong đó có ý khiêm tốn. Nếu như nói luận, luận là đệ tử Phật, như Bồ tát, Duyên giác, A la hán, các Ngài giải thích kinh được hoàn toàn chính xác, chính là ý nghĩa của Phật, vĩnh viễn lưu truyền lại sau, một chữ cũng không được thay đổi, đó mới gọi là Luận. Vì vậy địa vị của Luận thì cao, Sớ thì khiếm tốn nhiều. Người hiện tại giải thích kinh Phật, ngay đến Sớ Sao cũng không dám nói, dùng chữ gì vậy? Dùng giảng nghĩa, dùng chú giải, vậy thì càng khiêm tốn. Cách dùng từ ngữ này chúng ta đều phải nên biết.

Ngoài ra một loại nữa gọi là Tông Kinh Luận. Tông không phải là giải thích kinh, mà là đem ý nghĩa quan trọng trong kinh nêu ra để thảo luận. Thí dụ nói Du Già Sư Địa Luận thì thuộc về Tông Kinh Luận, nó không phải giải thích kinh mà hoàn toàn giảng Pháp Tướng Duy Thức mà Phật đã giảng trong tất cả Kinh, đem nó quy nạp lại. Như vậy thì Đại Trí Độ Luận là Thích Kinh Luận, giải thích Đại Bát Nhã Kinh, cho nên gọi Luận. Phân lượng này thì rất nặng, vậy thì nhất định không có sai lầm.

Thiên văn chương này của Quốc sư Hiền Thủ, ở trong Hoa Nghiêm Tông có thể nói là Tông Kinh Luận. Ngài đã căn cứ vào những giáo nghĩa ở trong kinh Hoa Nghiêm đã nói, đặc biệt đem nó nêu ra, quy nạp làm sáu điều, dạy cho chúng ta làm thế nào tu hành, làm thế nào khế nhập cảnh giới Hoa Nghiêm, cũng chính là thành Phật. Sáu điều phía trước đã nêu ra với các vị. Ba điều phía trước là “hiển nhất thể, khởi nhị dụng, thị tam biến”, đó là thuộc về nhìn thấu. Ba điều phía sau là thuộc về buông bỏ. Bạn xem buông bỏ, thứ nhất Ngài nói Tứ đức, Tánh đức trong Tự tánh, chỗ này vô cùng quan trọng. Tất cả Phật Bồ tát ứng hoá trong mười pháp giới, đều là đang hành tứ đức.

Như vậy, Nhập Ngũ Chỉ, Khởi Lục Quán đó là dạy chúng ta, Chỉ là buông bỏ, Quán là nhìn thấu, bạn xem thấy ý nghĩa trong sáu điều này, ở nơi người giác ngộ, thông thường chúng ta nói “đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh”, họ nhìn thấu trước rồi sau đó buông bỏ. Vậy phàm phu chúng ta tu hành, chúng ta trước nhìn thấu, sau buông bỏ. Ngũ Chỉ là buông bỏ, Lục Quán là nhìn thấu, buông bỏ trước rồi sau đến nhìn thấu. Ý nghĩa trong này rất sâu rộng. Thời gian qua được rất nhanh. Phía trước nêu ra là đưa ra tên gọi cương lĩnh, về sau chính là giải thích tường tận từng điều từng điều.

Tôi nói thời gian đi qua rất nhanh, chúng ta giảng hôm nay là ngày thứ năm rồi, chúng ta mới học đến chỗ này. Phía sau cho dù có giải thích tường tận, tôi ở ngay chỗ đây tỉnh lượt bớt đoạn này, giảng giải với mọi người. Học Phật nhất định phải buông bỏ trước. Không buông bỏ thì không thể nhìn thấu, vì sao vậy? Không buông bỏ là chướng ngại, cho nên buông bỏ trước, sau đó nhìn thấu. Vào đoạn văn, phía sau mới vào văn, đó chính là nói tỉ mỉ, vô cùng thú vị, từ Hiển Nhất Thể chúng ta bắt đầu học từng điều từng điều.

Hôm nay chúng ta muốn lợi dụng thời gian này, cùng với các đồng tu nói qua, có thể xem là một chuyên đề, bốn loại lợi ích mà trong Kinh Kim Quang Minh đã nói.

Hiện tại người giảng kinh này rất ít, tôi khuyến khích các vị, không luận xuất gia tại gia, phải nên phát tâm để ra giảng kinh. Giảng kinh là vì cái gì? Chân thật là tiếp nối huệ mạng Phật, hộ trì chánh pháp, nên nhất định phải phát tâm lợi mình lợi người. Xuất gia phải nên học Thích Ca Mâu Ni Phật, cư sĩ tại gia phải nên học trưởng gia Duy Ma Cật. Thích Ca Mâu Ni Phật xuất hiện ở thời đại đó, thế gian này có hai vị Phật xuất thế. Các vị đều biết Thích Ca Mâu Ni Phật, bởi vì Thích Ca Mâu Ni Phật xuất gia, cho nên tên tuổi lớn; còn có một vị Phật tại gia mà mọi người lơ là, cư sĩ Duy Ma là Phật tại gia, cũng là giảng kinh nói pháp. Bạn xem thấy đệ tử của Thế Tôn là Mục Kiền Liên, Xá Lợi Phất, nghe cư sĩ Duy Ma giảng kinh cũng là đảnh lễ ba lạy, đi nhiễu bên hữu ba vòng. Bạn xem, dùng lễ tiết khi thấy cư sĩ Duy Ma hoàn toàn y như thấy Thích Ca Mâu Ni Phật. Người hiện tại học Phật xem thường không biết, đó là dạy chúng ta cái gì? Dạy bảo chúng ta tôn sư trọng đạo. Ngài ở trên giảng đường thay Phật nói pháp, Ngài đang là địa vị của lão sư, Mục Kiền Liên, Xá Lợi Phất tuy là người xuất gia chứng được quả A la hán, lễ tiết đối với lão sư một chút cũng không kém khuyết. Biểu diễn của các Ngài đều là làm cho người sau chúng ta nhìn thấy. Người xuất gia có thể học với người tại gia hay không? Vậy Mục Kiền Liên, Xá Lợi Phất đều là người xuất gia, là một trong mười đệ tử lớn của Phật Thích Ca, nghe cư sĩ Duy Ma giảng kinh, đó chẳng phải là học tập với người tại gia hay sao? Phật pháp là sư đạo. Sư đạo thì địa vị lớn nhất chính là lão sư. Thích Ca Mâu Ni Phật là lão sư, cư sĩ Duy Ma cũng là lão sư. Thế Tôn giảng kinh thì cư sĩ Duy Ma tán thán; cư sĩ Duy Ma giảng kinh thì Thích Ca Mâu Ni Phật tán thán, không hề hạ thấp cư sĩ. Việc này nhất định phải hiểu, chỉ là một người xuất gia một người tại gia mà thôi, đều có sứ mạng hoằng hộ, hộ trì chánh pháp, hoằng pháp lợi sanh. Cho nên đạo lý này nhất định phải hiểu, không nên cho rằng khi vừa xuất gia thì là to lớn, thì xem thường đối với cư sĩ, vậy thì sai. Bạn tỉ mỉ mà quan sát Thế Tôn năm xưa khi còn ở đời biểu diễn, thì bạn sẽ hoàn toàn thấu hiểu. Phật pháp là pháp bình đẳng, trong pháp thì bình đẳng.

Phật Đà thường hay dạy bảo chúng ta “hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”. Chúng ta chưa khai ngộ, nhất định phải hiểu được hiếu thân tôn sư, nhất định phải biết nỗ lực học tập, hoằng hộ chánh pháp, giúp đỡ chúng sanh giác ngộ. Chúng ta xem bốn loại lợi ích trong kinh giảng, đó là ở trên kinh Kim Quang Minh, phía trước có hai hàng “kinh vân”. Chữ Kinh này chính là kinh Kim Quang Minh.

“Hư Không Tạng Bồ tát Phạm Thích Thiên đẳng”. Phạm là Đại Phạm Thiên, Thích là Đế Thích Thiên. Những người này ở ngay trong pháp hội này nghe Phật giảng kinh, họ đứng dậy bạch với Phật, thỉnh giáo với Phật là “nếu có cõi nước nào có thể giảng nói kinh điển vi diệu Kim Quang Minh này, thì ở cõi nước đó được bốn lợi ích”. Đó là nói ở một khu vực, ở một thành phố, ở một quốc gia, có khả năng giảng bộ kinh điển kinh Kim Quang Minh, không hề nói đến Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm.

Trong nhiều đời tổ sư Trung Quốc, cho dù là một tông phái nào, đều thừa nhận Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm là vua trong các kinh, pháp luân căn bản. Tất cả kinh khác so sánh với Hoa Nghiêm thì gọi là cành lá. Giống như một gốc cây to, Hoa Nghiêm là cội gốc, bao gồm tất cả kinh là cành lá của cây đại thọ, cho nên Hoa Nghiêm cũng gọi là Nhất Thiết kinh. Trong đại thừa gọi Nhất Thiết kinh, không phải nói rất nhiều rất nhiều. Nhất Thiết kinh chính là nói kinh Hoa Nghiêm. Kinh Hoa Nghiêm là căn bản của tất cả kinh. Thế là ở một quốc gia khu vực nhất định thu được bốn loại lợi ích. Phía sau nói ra cho chúng ta nghe bốn loại.

Bốn loại lợi ích khi giảng nói kinh Kim Quang Minh.

Lợi ích thứ nhất, “quốc độ kiết tường ích”.

Cho nên nói, “nếu có người ở cõi nước nào đó giảng kinh thì quốc vương dân chúng thế lực mạnh mẽ, không có các thù địch, tật bệnh tiêu trừ, tuổi thọ dài lâu, kiết tường an lạc, chánh pháp hưng vượng”. Đó là lợi ích thứ nhất. Ở trong quốc gia khu vực này giảng kinh, trước tiên quốc vương, tại vì sao không nêu ra văn võ đại thần? Quốc vương thì bao gồm cả văn võ đại thần trong đó. Nói đến quân đội, quân đội là bảo vệ quốc gia, thế lực thì mạnh mẽ, vì sao vậy? Quốc vương đại thần, văn võ bá quan đều có thể y theo kinh giáo Như Lai tu hành thì phiền não nhẹ, trí tuệ lớn, đó chính là nhân tố thế lực mạnh mẽ.

Cho nên vào những năm đầu tôi ở Đài Loan, có mấy năm ở hội Phật giáo cử hành pháp hội hộ quốc tiêu tai, tụng Nhân Vương Kinh, chúng ta cũng tham gia qua một lần. Chúng ta giảng Nhân Vương Kinh. Tôi nhớ là đã giảng hai mươi ngày, một ngày hai giờ, đã giảng hai mươi ngày. Đương nhiên kinh nghĩa của Nhân Vương Kinh cũng là tương đối sâu rộng, nếu giảng tỉ mỉ thì hai mươi ngày giảng không xong, chúng ta giảng đại ý. Tôi nhớ tôi còn viết ra bản thảo, không dùng kinh văn, dùng bản thảo để giảng đại ý của Nhân Vương Kinh.

Pháp hội Nhân Vương thì Phật giảng Nhân Vương kinh, dạy bảo quốc vương phải nên dùng trí tuệ để trị quốc, dùng nhân từ để hoá giải vấn đề, vũ lực là hậu thuẫn sau cùng. Chư Phật Như Lai Nhân giả không địch thủ, lợi ích đó thì vô cùng thù thắng. Cho nên vẫn là lời của lão tổ tông Trung Quốc chúng ta “Kiến quốc quân dân, giáo học vi tiên”. Quốc gia gặp khó khăn, gặp phải tai nạn thì phải làm thế nào vậy? Giáo học! Cho nên Pháp Hội Nhân Vương là giáo học. Trong giáo học này sẽ thảo luận những vấn đề khó khăn hiện tiền gặp phải này.

Thí dụ như hiện tại, thế giới này chúng ta xảy ra phiền não, việc thứ nhất hiện tại mọi người đều biết là bảo táp ở Kim Dung, tiếp theo bạn thấy trong rất nhiều tin tức truyền đến chúng ta, không chỉ là gió bảo ở Kim Dung, mà thiếu hụt lương thực, nguy cơ năng lượng, tại hại tự nhiên đều đến, vậy thì phải làm sao? Nếu là vào lúc Thế Tôn còn tại thế giảng kinh dạy học, sẽ làm cho những chuyên gia, học giả thảy đều tập hợp lại nghiên cứu thảo luận những vấn đề này, ở nơi đây xây dựng cùng hiểu, tập trung trí tuệ của mọi người hoá giải vấn đề. Việc này có đạo lý, không hề mê tín! Không phải nói quốc gia gặp phải tai nạn thì tìm một trăm pháp sư đem kinh Nhân Vương tụng vài ngày thì tai nạn tiêu trừ, làm gì có loại đạo lý này! Vậy thì ai mà tin tưởng! Cho nên mục đích của giảng kinh là để chúng ta bình lặng trở lại, đem lo lắng phiền não buông bỏ, tâm định lại. Tâm thanh tịnh sanh trí tuệ, có trí tuệ thì có thể giải quyết vấn đề, đây là dựa vào đạo lý như vậy mà ra. Việc này chúng ta cần phải hiểu thấu. Thế xuất thế gian đại thánh đại hiền đều dùng phương pháp này, đó là giáo học.

“Vô chư oán địch”. Oán là oán hận của quần chúng. Hiện tại thế gian này quá phổ biến, nên gọi là oán trời trách người. Đó không phải là hiện tượng tốt, đó là dự báo của tai nạn. Địch là đối địch, là đối lập, là mâu thuẫn, là xung đột. Những thứ này sẽ mang tai nạn đến cho thế gian. Chỗ này cần phải hoá giải. Dùng trí tuệ, dùng lý trí, dùng từ bi hoá giải oán hận người thông thường, cũng hoá giải đối địch. Chúng ta hoà bình cùng sống, cùng tồn tại phát triển, để tránh xảy ra thiên tai nhân họa.

Phía sau lại giảng tật bệnh. Tật bệnh này là gì vậy? Ôn dịch. Việc này cũng rất đáng sợ. Ôn dịch chính là truyền nhiễm, bệnh loại này rất nhiều, luôn luôn là nó đột phá không có thuốc để trị liệu. Vào thời gian trước, có đồng tu từ trên mạng tải xuống một tin tức cho tôi xem, dường như là phát biểu cảnh báo của tổ chức vệ sinh thế giới, muốn mọi người đề phòng ôn dịch. Cái tên này tôi không nhớ được. Họ nói loại ôn dịch này khi bạo phát sẽ rất là nghiêm trọng, không có vacxin đối trị, đại khái khi bị bệnh này truyền nhiễm bốn giờ đồng hồ thì tử vong, rất nhanh. Cảnh báo này muốn toàn thế giới phải đề phòng, sợ là sẽ kéo dài trên toàn thế giới. Dự tính trên thế giới phải chết từ ba ức người trở lên, vậy thì rất đáng sợ, muốn chúng ta cẩn thận đề phòng. Thế nhưng dùng phương pháp gì để phòng bị? Cái tin tức này rất ngắn nên không có giải thích rõ ràng. Thế nhưng ở trong Phật pháp có phương pháp phòng bị ôn dịch thậm chí đến tai nạn của tự nhiên. Kinh Hoa Nghiêm đã nói rất rõ ràng, những tai hại này làm thế nào phát sanh, do nguyên nhân gì phát sanh, trên kinh Lăng Nghiêm đã nói rất tường tận.

Chương Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán này, ba đoạn trước đã nói được rất tường tận khởi nguồn của vũ trụ, thế giới này từ đâu mà có, khởi nguồn của sinh mạng, ta từ đâu mà có. Trong Thiên Tông tổ sư dạy người tham cứu “trước khi cha mẹ sanh ra ta là ai”. Trong bộ đại kinh này, khi vừa mở đầu thì Phật nói với chúng ta Hoa Tạng Thế Giới phẩm, Thế giới Thành Tựu phẩm, nói nguồn gốc của vũ trụ (vũ trụ quá rộng quá lớn, khoa học kỹ thuật của chúng ta ngày nay, thiên văn học của ngày nay có thể quan sát được một phần nhỏ nhất của vũ trụ), vũ trụ từ nơi đâu mà đến, vì sao có thể có vũ trụ, cho nên đoạn thứ nhất giảng Hiển Nhất Thể.

Nhất thể là gì? Là chân như, là tự tánh, là bổn tánh, cũng gọi là pháp tánh. Danh từ rất nhiều, nhưng đều là nói đến một sự việc. Một sự việc Phật đã nói đến mười mấy tên gọi, vì sao vậy? Bảo chúng ta không nên chấp trước, không nên phân biệt, chỉ cần nói đến ý nghĩa này thì được rồi. Dụng ý ở ngay chỗ này. Không phải cố ý nói ra rất nhiều danh từ, mà chính là bảo chúng ta không nên phân biệt, không nên chấp trước, thì bạn mới có thể quay đầu được, bạn mới có thể tìm được tự tánh, chính là nhà Phật nói minh tâm kiến tánh. Tánh là bản thể của vũ trụ, là nguồn gốc của sinh mạng, đều là do nó hiện. Tự tánh không phải là tinh thần, cũng không phải là vật chất, cũng không thể nói là hiện tượng tự nhiên, đều không thể nói ra được thứ gì. Khi đại đức xưa kiến tánh, có người hỏi Ngài, cái tánh này như thế nào vậy, Ngài nói ra cho tôi nghe xem? Trả lời của Ngài là “nói như một vật nhưng không ở trong”, nói không ra. Tuy là không nói ra được, Thích Ca Mâu Ni Phật vì chúng ta nói ra, đó là gì vậy? Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm kinh, giảng thể tướng, sự lý, nhân quả của tự tánh, nói được tường tận thấu suốt. Thế nên chúng ta lại biết được, đại sư Huệ Năng triều nhà Đường Trung Quốc minh tâm kiến tánh, Ngài báo cáo với Hoà thượng Hoằng Nhẫn, nói ra hai mươi chữ. Sau khi Ngũ tổ nghe rồi liền truyền trao y bát cho Ngài.

Hai mươi chữ này Ngài nói hà kỳ tự tánh “vốn tự thanh tịnh, vốn không sanh diệt, vốn tự đầy đủ, vốn không dao động, năng sanh vạn pháp”.

“Hà kỳ tự tánh”, đó là câu hỏi, không hề nghĩ đến tự tánh “vốn tự thanh tịnh”, đây là câu thứ nhất. “Vốn không sanh diệt”, vốn không sanh diệt là Đại Niết Bàn. “Vốn tự đầy đủ, vốn không dao động, năng sanh vạn pháp”. Vũ trụ, sinh mạng từ nơi đâu sanh ra? Nó năng sanh. Đại sư Huệ Năng nói hai mươi chữ, xin nói với các vị, nếu giảng tỉ mỉ chính là Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm kinh, đem kinh Hoa Nghiêm rút gọn lại thành hai mươi chữ này, không tăng không giảm. Một cái là lượt nói, một cái là nói tỉ mỉ. Hai cái này người minh tâm kiến tánh làm gương mẫu cho chúng ta, biểu diễn cho chúng ta xem, chúng ta phải hiểu.

Quốc sư Hiền Thủ từ bi, thiên văn chương này là dạy người học Hoa Nghiêm, làm thế nào quay đầu lại minh tâm kiến tánh. Vọng Tận Hoàn Nguyên Quán. Nếu bạn minh tâm kiến tánh, bạn cần phải đem vọng đoạn hết. Vọng là chỉ cho cái gì vậy? Trên kinh Hoa Nghiêm nói “vọng tưởng, phân biệt, chấp trước”, bạn chỉ cần đem ba thứ này buông bỏ, thì bạn minh tâm kiến tánh, thì bạn hoàn nguyên. Lời nói ra thì nói được rất dễ dàng, khi làm thì thật khó. Bạn có thể buông bỏ chấp trước hay không? Chấp trước không thể buông bỏ, thì phân biệt càng không thể nói. Vi tế nhất chính là vọng tưởng. Vọng tưởng là khởi tâm động niệm.

Khởi tâm động niệm, bốn chữ này ai có thể nghe hiểu? Chúng ta nghe rồi dường như là hiểu, kỳ thật hoàn toàn không hiểu. Tôi học Phật 57 năm, đối với khởi tâm động niệm đại khái sau ba mươi năm mới có một ấn tượng, ban đầu không biết được cái gì gọi là khởi tâm động niệm, cho rằng là chính tôi khởi lên một vọng niệm, cái ý niệm này là thiện, cái ý niệm kia là ác. Thật ra không phải vậy, nghĩ vậy là hoàn toàn sai lầm. Xem thấy Bồ tát Di Lặc đối thoại với Thích Ca Mâu Ni Phật mới thật hiểu được rõ ràng, mới thật tường tận. Thích Ca Mâu Ni Phật hỏi Bồ tát Di Lặc, trong tâm phàm phu chúng ta có ý niệm, chính là tôi vừa rồi đã nói, chúng ta khởi một ý niệm thiện hoằng pháp lợi sanh, khởi một niệm ác tham sân si mạn; cái ý niệm này thời gian không dài; khởi lên một ý niệm, Phật liền dùng chỗ này để hỏi, trong cái ý niệm này có bao nhiêu niệm nhỏ? Cái ý niệm này rất thô, trong cái niệm thô này có bao nhiêu niệm nhỏ? mấy cái niệm, mấy cái hình, mấy cái thức? Chỗ này hỏi rất tường tận. Chúng ta xem thấy vấn đề này, trong cái ý niệm này còn có niệm nhỏ, còn có hình, còn có thức. Hình là gì vậy? Hình là cảnh giới vật chất, thức là hiện tượng tinh thần. Hiện tượng vật chất và hiện tượng tinh thần là từ trong ý niệm cực kỳ vi tế phát sanh ra.

Bồ tát Di Lặc trả lời, kỳ thật là nói với chúng ta, làm gì mà Phật không biết. Phật nêu ra vấn đề này, bảo Bồ tát Di Lặc nói để chúng ta nghe. Bồ tát Di Lặc là nhà Duy Thức Học, chuyên hoằng duy thức, Ngài rất tường tận đối với việc này. Ngài nói, một khảy móng tay (thời gian khảy móng tay rất ngắn) có 32 ức trăm ngàn niệm; mỗi niệm thành hình, hình đều có thức. Chúng tôi cũng có nhờ đồng tu tính dùm chúng ta xem thử, người hiện tại là dùng giây để làm đơn vị, một giây có thể khảy được mấy lần? Đại khái có thể khảy được bốn lần. Vậy một giây nhân bốn thì trong một giây có bao nhiêu niệm nhỏ? Chúng ta có thể nói trong một giây chúng ta có bốn cái niệm thô, chính là hiện tại chúng ta gọi là ý niệm, một giây có thể khởi bốn ý niệm; mỗi một ý niệm có 32 ức trăm ngàn niệm, vậy thì trong một giây có đến 1280 triệu ý niệm. Một ý niệm vi tế cũng chính là 1280 triệu phần trăm của giây, đó gọi là tế niệm, đó gọi là niệm. Cái niệm này dùng danh từ khoa học hiện tại mà nói thì chính là sóng động. Hiện tượng sóng động cực kỳ vi tế, phàm phu chúng ta không biết. Không chỉ phàm phu chúng ta không biết, A la hán cũng không biết. Trong kinh đại thừa đã nói rất rõ ràng, đến khi nào thì mới có thể biết được? Bồ tát Bát Địa. Bồ tát Bát Địa thấy được A lại da, đó là A lại da, nghiệp tướng cực kỳ vi tế của A lại da. Nghiệp tướng chính là sóng động, chúng ta gọi là vô thỉ vô minh. Vô thỉ vô minh chính là cái sóng động này.

Vô là không có bắt đầu. Bạn không nên cho rằng vì sao có thể có cái sóng động này, lúc nào có cái sóng động này, sóng động này xuất hiện ở chỗ nào? Nếu bạn hỏi chỗ này thì gay go rồi, vì sao vậy? Nó là vọng tưởng, nó không phải thật, bạn không thể xem nó là thật, bạn không thể đi hỏi nó. Bạn không hỏi nó thì không hề gì, khi bạn vừa hỏi thì hỏng rồi, vừa hỏi thì sai rồi, bạn làm cho vấn đề càng trở nên phức tạp, phức tạp đến sau cùng không thể quay đầu. Đó chính là phàm phu sáu cõi chúng ta không thể quay đầu. Không để ý đến nó thì không có việc gì cả, cho nên cái động này là nghiệp tướng của A lại da. Phật chẳng phải đã hỏi rồi sao? Mấy cái hình, mấy cái thức, A lại da lập tức biến thành chuyển tướng. Chuyển tướng chính là kiến phần, kiến phần chính là thức mà Phật hỏi, đó là cội nguồn của sinh mạng. Mấy cái hình thì sao? Hình chính là tướng cảnh giới trong Tam Tế tướng, chính là có thể sanh vạn pháp.

Vũ trụ hiện tiền, đó là một niệm đốn hiện, đồng thời hiện ra, thời gian rất ngắn, 1280 triệu phần của giây, như vậy thì bạn biết được nó vi tế đến cỡ nào. Bạn biết được cái này, vũ trụ là từ đâu mà ra, sinh mạng từ đâu mà ra, ở trong cái hiện tượng này hiện ra cái cảnh giới gì.

Cõi Thật Báo Trang Nghiêm của chư Phật Như Lai chỉ có Tam Tế Tướng, không có Lục Thô, chúng ta lại muốn hỏi là do nguyên nhân gì có như vậy và có từ lúc nào? Tốt! Cái ý niệm này vừa khởi thì Lục Thô liền xuất hiện. Lục Thô, cái thứ nhất gọi là Trí tướng. Cái trí này là gì? Tri thức. Tam Tế Tướng phía trước đều vẫn thuộc về trí tuệ, không phải tri thức, vì sao vậy? Nó không có phân biệt, không có chấp trước. Bạn hỏi khởi lên từ lúc nào, do nguyên nhân gì khởi thì đó thuộc về tri thức, trí tướng mê rồi, càng mê càng sâu. Cái ý niệm này vừa khởi thì không thấy cõi Thật Báo Trang Nghiêm, cõi Thật Báo Trang Nghiêm biến thành pháp giới bốn thánh, chính là Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát, Phật pháp giới bốn thánh. Nếu lại khởi lên chấp trước thì xong rồi, vậy thì lại biến thành sáu cõi. Chấp trước nghiêm trọng thì biến thành ba đường. Vũ trụ là do đây mà ra. Cho nên Phật nói ra một câu rất hay, “tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”. Cái thế giới này của chúng ta cùng cõi Thật Báo của chư Phật Như Lai có gì khác biệt? Một chút khác biệt cũng không có, chỉ cần bạn đem vọng tưởng, phân biệt, chấp trước buông bỏ, ngay nơi đó chính là cõi Thật Báo Trang Nghiêm, chính là Thế giới Cực Lạc, trong đó không có bất cứ tai nạn nào.

Không chỉ cõi Thật Báo không có tai nạn, trong pháp giới bốn thánh cũng không có tai nạn, vì sao vậy? Pháp giới bốn thánh là Tịnh Độ, nó có phân biệt nhưng không có chấp trước; không có chấp trước nên nó không có thiện ác, nó có nhiễm tịnh, nó là Tịnh Độ. Đối với sáu cõi mà nói, nó là thanh tịnh, nó là Tịnh Độ. Sáu cõi là nhiễm độ, ô nhiễm, uế độ, trong sáu cõi có thiện có ác.

Tất cả cảnh giới tốt đẹp là trên trời, người trời phước báo lớn. Do nguyên nhân gì? Do thiện biến hiện gọi ba đường thiện. Bạn tu thiện, bạn cảm được quả báo của nghiệp thiện, không có bệnh truyền nhiễm. Tâm của bạn bất thiện, khởi tâm động niệm tự tư tự lợi, tham sân si mạn, đó là bất thiện. Bất thiện thì biến thành ra ba đường. Cho nên chúng ta biết được bệnh tật từ do đâu mà ra? Ngày nay thiên tai nhân hoạ từ do đâu mà ra? Là do những chúng sanh cư ngụ trên địa cầu này, khởi tâm động niệm, lời nói việc làm tạo nghiệp bất thiện chiêu cảm ra. Cho nên khi Phật thấy chúng sanh có tai nạn liền lập giảng toà. Các vị phải nên biết, trên kinh Phật gọi là pháp hội, hiện tại chúng ta gọi pháp hội người ta sẽ sanh ra hiểu lầm, chúng ta gọi là làm giảng toà. Thích Ca Mâu Ni Phật khi còn ở đời đã làm giảng toà hơn ba trăm lần, giảng kinh dạy học 49 năm.

Làm giảng toà là gì? Đem những đạo lý này, nguyên lý nguyên tắc, phương pháp hiệu quả tường tận tỉ mỉ nói ra cho bạn nghe. Sau khi nói ra, mỗi người chúng ta giác ngộ, biết đó là do nghiệp bất thiện của chúng ta chiêu cảm ra, vậy thì chúng ta phải làm sao? Đoạn tất cả ác, tu tất cả thiện, vấn đề liền hoá giải. Cho nên, nếu như có bệnh truyền nhiễm đến thì bạn dùng tâm thanh tịnh, tâm thanh tịnh thì không cảm nhiễm; tâm của bạn không thanh tịnh thì sẽ cảm nhiễm bệnh tật. Ngài dạy cho bạn phương pháp này. Tâm từ bi có thể hoá giải tất cả oán độc. Tâm địa chân thật là đại từ đại bi tràn đầy thuần tịnh thuần yêu thương, thì khi tất cả vi khuẩn xâm nhập vào bạn, bạn không bị cảm nhiễm, bạn sẽ hoá giải được nó, không cần phải đi ra ngoài tìm thuốc. Cái thứ này vào thời cận đại có người làm thực nghiệm thành công.

Các vị xem thấy ở Đại Lục lưu thông Tiểu Viện Sơn Tây, đó là bệnh độc ung thư nghiêm trọng. Những người bị ung thư này, sau khi trải qua xét nghiệm của bệnh viện, nói thọ mạng của họ không quá một tháng đến ba tháng, không trị được, đình chỉ trị liệu. Những người này là người học Phật, không cách gì trị liệu, thọ mạng chỉ còn sống được như vậy, chỉ còn sống được mấy mươi ngày nên sau khi về nhà buông bỏ vạn duyên, một lòng niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, không biết được họ còn có thọ mạng. Khi buông bỏ vạn duyên một lòng niệm Phật, niệm đến một hai tháng thì bệnh ung thư của họ không còn nữa. Sau ba tháng đi kiểm tra lại, bệnh viện cảm thấy rất kỳ lạ, đem X quang của ba tháng trước ra xem là thật có, vì sao bây giờ không còn? Thế là liền hỏi họ, các vị dùng phương pháp gì để trị liệu? Căn bản là không có điều trị gì hết, ngày ngày niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ. Đó là Phật ở trên kinh nói với chúng ta, bạn đem ý niệm chuyển đổi lại, trong thân thể bạn mang tế bào bệnh độc liền hồi phục lại bình thường, ý niệm làm nó hồi phục lại bình thường, là cái đạo lý như vậy. Cho nên bệnh truyền nhiễm có đáng sợ không? Bạn càng lo sợ càng nguy hiểm, vì sao vậy? Bạn rất dễ cảm nhiễm. Bạn dùng tâm thanh tịnh, hoàn toàn không nên để ý đến nó, đoạn tất cả ác, tu tất cả thiện (ác chính là mười ác, thiện chính là mười thiện), đoạn mười ác, tu mười thiện, thì bạn có thể đối trị được bệnh truyền nhiễm.

Thân thể của chúng ta có rất nhiều bệnh khổ, đó là gì vậy? Nghiệp chướng! Có những nguyên nhân bệnh là nghiệp chướng của đời quá khứ, túc nghiệp hiện tiền, có những nguyên nhân bệnh là do sinh hoạt của chính mình ngay trong đời này không phù hợp quy luật, do vì ăn nhiều uống nhiều mà cảm nhiễm. Cho dù là quá khứ hay là hiện tiền, tóm lại mà nói, bạn hiểu được cái nguyên lý này, tất cả pháp từ tâm tưởng sanh, tâm làm chủ tất cả pháp. Phật dạy cho chúng ta hai câu rất đơn giản: “cần tu giới định huệ, diệt trừ tham sân si”. Tham sân si gọi là ba độc. Bạn có tham sân si, trong có ba độc, thì bên ngoài dễ dàng cảm nhiễm bệnh độc. Bên trong không có tham sân si, không có những bệnh độc này, bên ngoài có bệnh độc cũng không thể xâm nhập, họ không bị cảm nhiễm, hiện tại gọi là miễn dịch. Người không có tham sân si thì bất cứ bệnh độc nào cũng không thể cảm nhiễm, cho nên tiêu trừ bệnh độc, tiêu trừ bệnh truyền nhiễm là thật, không phải là giả. Nếu là bạn tâm địa thanh tịnh, mỗi ngày đều cảm thấy rất an vui, không có lo buồn, không có vướng bận, thọ mạng của bạn sẽ được kéo dài. Tu là ý nghĩa của trường, thọ mạng rất dài, cái trường này là gì vậy? Khoẻ mạnh. Thọ mạng dài, nếu như không khoẻ mạnh thì sống rất khổ, vậy thì không bằng đi sớm, vì sao vậy? Già khổ! Già an vui không khổ thì được, đó là phước báo chân thật. Già mà rất khổ, sống được rất khổ cực, đó không phải là phước báo, đó là gì vậy? Khổ chưa nhận hết thì còn phải tiếp tục chịu khổ. Già mà không suy, già mà khoẻ mạnh đó là phước báo. Thọ mạng dài ngắn thật cũng là nghiệp báo của đời quá khứ đã tu tạo. Thọ mạng có dài ngắn, thời giờ đến thì bạn không thể không đi, thời giờ chưa đến muốn đi cũng không thể đi, chính là người niệm Phật, công phu niệm Phật đủ rồi, thế nhưng thọ mạng của bạn vẫn còn, bạn muốn vãng sanh vẫn không được; khi thọ mạng đến rồi Phật mới đến tiếp dẫn bạn.