Những Dòng Sữa Mẹ

1. Trước hết là chuyển: tiền ngũ thức thành "Thành Sở Tác Trí".

Quý vị phải hiểu công năng của mỗi thức và sử dụng công năng ấy đúng nhiệm vụ của nó. Thí dụ, quý vị nhìn thấy con cò màu trắng, con quạ màu đen thì biết ngay (trong cái sát na Nhãn thức tiếp xúc với con cò, con quạ) là con cò trắng, con quạ đen; dù có một triệu người nói cò đen, quạ trắng, quý vị cũng không chạy theo ý kiến của người khác. Như thế là cái hiểu biết, cái trí nhận thức của quý vị đã thành tựu với công việc của nhãn thức trong cái sát na hiện tại đó. Nếu quý vị nhìn thấy cò trắng quạ đen, rồi sau đó vì có nhiều người nói quạ trắng, cò đen, quý vị sanh tâm nghi ngờ sự nhận thức của mắt mình không biết có đúng hay không, rồi lại theo ý kiến của người khác, thì công việc nhận thức của nhãn thức trong cái sát na hiện tại chưa được thành tựu.

Thành Sở Tác Trí là nhìn cò trắng là cò trắng, quạ đen là quạ đen; nghe tiếng chuông là tiếng chuông, tiếng mõ là tiếng mõ; ngửi thấy hương thơm của hoa lan là hương thơm hoa lan, hương thơm hoa hồng là hương thơm hoa hồng; nếm vị ngọt của mía là vị ngọt của mía, vị ngọt của cam là vị ngọt của cam; chạm vật cứng thì biết đúng là vật cứng, chạm vật mềm thì biết là mềm; mới gọi là Thành Sở Tác Trí.

2. Kế đến chuyển thức thứ sáu: ý thức thành ‘Diệu Quan Sát Trí’ .

Diệu Quan Sát, nghĩa là sự quan sát vi diệu các sự vật. Vi diệu là để chỉ cho tánh chất hướng thượng, hướng thiện, hướng xuất thế gian, hướng thành tựu lâu dài, hướng lợi ích những người chung quanh v.v...

Nếu quý vị dùng sự quan sát, sự hiểu biết vào những việc làm có mục đích vị kỷ, thấp hèn, đi xuống, chỉ lo cho cái ngã nhỏ bé của mình thì sự quán sát và nhận thức này không đáng gọi là vi diệu và cũng không xứng đáng được gọi là trí tuệ.

Người đời gọi cái trí hướng về mục đích mưu cầu lợi lạc cho riêng mình, hướng về những ganh đua hơn thiệt, thấp hèn, là trí khôn phàm phu.

Trí khô­n phàm phu thì không phải chỉ loài người mới có. Loài súc sanh như chó, mèo, ngựa, heo, khỉ v.v... cũng được coi là những loài có trí khôn phàm phu.

Nếu quý vị dùng cái sự hiểu biết của ý thức mà quán sát nguồn gốc của phiền não, nguồn gốc mọi đau khổ của chúng sanh, nhìn rõ sự mê lầm do kiến hoặc, Tư hoặc, hiểu biết các pháp thiện và bất thiện, rồi ứng dụng những hiểu biết đó vào sự tu hành của mình, lần lần bỏ pháp ác, từ thô đến tế, phát triển các pháp lành là quý vị đã chuyển thức thứ sáu thành Diệu Quan Sát Trí của bậc Thánh hay bậc Giác Ngộ.

2. Giai đoạn thứ ba là chuyển: thức chấp ngã là Mạt Na Thức thành "Bình Đẳng Tánh Trí".

Thức Mạt Na này còn được ý thức dùng làm căn nên sự liên quan giữa thức thứ sáu và thức thứ bảy rất chặt chẽ. Khả năng hiểu biết cũng gần giống nhau. Nhưng Mạt Na Thức thì luôn luôn chấp chặt lấy cái Ta nhỏ bé. Cái gì cũng có Ta trong đó và cái gì liên quan đến Ta đều là thiệt, cái gì liên quan đến người đều là giả. Muốn chuyển thành một cái trí tuệ bình đẳng thì phải nhờ tới sự quan sát vi diệu của Diệu Quan Sát Trí để thấy rằng của người cũng hay, cũng tốt như của Ta.

Quý vị đang sống trong thế giới hiện tượng, nghĩa là chung quanh quý vị còn có vô lượng hiện tượng hoặc hữu tình như người, động vật, hoặc vô tình như thực vật và khoáng vật. Những hiện tượng này sanh ra bởi nhân duyên hòa hợp theo luật thiên nhiên hay theo luật nhân quả nghiệp báo. Nói thực tế hơn là liên quan đến sự tu hành của quý vị. Để quý vị dễ hiểu là nói về loài người và loài động vật (bò, bay, máy, cựa), được gọi chung là chúng sinh hữu tình. Những loài này do vì bị nghiệp dẫn dắt nên có mặt trong cái thế giới hiện tượng này và đều mang một sứ mạng phải hoàn tất trong cái báo thân này. Cũng như quý vị đến trong đời này, mang theo một sứ mạng là để thọ dụng hay để trả nghiệp và đóng góp vào những tiến hóa của nhân loại. Họ có quyền hiện diện trên trái đất này và có quyền được thương yêu, tôn trọng cũng như quý vị. Họ cũng có những cảm giác tham sống sợ chết, giống như quý vị.

Cho nên quý vị và những người hay sinh vật chung quanh quý vị, đều cùng một thể tánh. Quý vị nên nhận thức được rằng cái đau khổ của người cũng giống như cái đau khổ của Ta, phiền não của người cũng là phiền não của Ta.

Quan sát như thế để dễ dàng phát triển và luôn luôn sống với tâm đại bi của Quán Thế Âm Bồ Tát. Làm việc gì cũng nghĩ đến lợi ích cho người cũng như lợi ích cho Ta. Cái gì mà ta không muốn thì người cũng chẳng ưa. Một nhà văn hào Tây phương đã làm một bài thơ về tánh bình đẳng giữa con người sống trên trái đất này, đã có những vần thơ ý nhị như sau:

Nhìn Anh tôi, qua ‘ống kính hiển vi của sự chỉ trích’,

Tôi thấy Anh tôi thật là thô lỗ.

Nhìn Anh tôi qua ‘ống kính viễn vọng của sự khinh bỉ’

Tôi thấy Anh tôi thật nhỏ bé, thấp hèn.

Bây giờ, nhìn vào ‘tấm gương chân lý’;

Thì ra Anh tôi giống hệt như tôi.

Khi quý vị không thể chịu đựng nổi hay không chịu tha thứ cho người, thì người ta cũng không chịu đựng nổi hay không thể tha thứ cho quý vị. Lục Tổ Huệ Năng cũng nói: ‘Nhìn Người thấy lỗi, nhìn Ta không lỗi, lỗi Ta còn quá hơn Người’. Đức Phật, khi xưa, được một người thuộc giai cấp Thủ Đà La cúng dường một bát sữa, nhưng vì thuộc giai cấp hạ tiện, nên người kia không dám tới gần Đức Phật. nói: ’Cứ lại đây, ngươi và Như Lai, dòng máu đều cùng đỏ, nước mắt đều cùng mặn’. Ôi, một bậc Giác Ngộ cao quý như Đức Phật còn tôn trọng đức bình đẳng như thế, chẳng dám khinh người, sao chúng ta lại dám tự cho mình hơn người, mà đem lòng kiêu căng, ganh ghét?

Chừng nào quý vị sử dụng cái sự hiểu biết chân chính của mình mà thấy được Người và Ta cùng là một thành phần của cái đại thể là chân ngã, thì quý vị đã chuyển được Mạt Na Thức thành Bình Đẳng Tánh Trí.

Như Thầy đã giảng, ý thức và mạt na thức, một anh thì cực kỳ lanh lợi, một anh thì quá sức mê muội. Nhưng sự hợp tác của hai anh này cực kỳ quan trọng trong việc chuyển Thức thành Trí, chuyển tâm phàm phu thành tâm Thánh Hiền. Duy Thức Học có câu: ‘Lục, thất nhơn trung chuyển, Ngũ Bát quả thượng viên’, nghĩa là, trong con người chỉ cần chuyển được thức thứ sáu và thức thứ bảy, thì sự chuyển hóa của năm thức trước và thức thứ tám sẽ có kết quả viên mãn.

4. Sau cùng là chuyển thức A Lại Da thành "Đại Viên Cảnh Trí".

Giai đoạn này, quý vị không cần dụng nhiều công, vì như Duy Thức Học đã nói ở trên. Tạng Thức chỉ là cái kho để chứa đựng chủng tử do thức thứ bảy huân tập vào và khi cần thì lại lôi ra để phát khởi hành động. Trong khi quý vị chuyển 7 thức trước thành 3 trí rồi, quý vị đã chuyển tất cả mê lầm thành sáng suốt.

Chuyển những hành động có mục đích vị kỷ, thấp hèn thành những hành động với mục đích lợi ích chúng sanh, thánh thiện, cao thượng, chuyển tất cả những chủng tử ác chất chứa trong A Lại Da thành những chủng tử lành, thì lúc đó thức A Lại Da của quý vị cũng giống như viên ngọc Ma Ni, lâu nay bị chìm trong bùn lầy, nay được rửa sạch, mà đem treo trên tràng phan bảo cái, rạng rỡ chiếu soi mọi chỗ.

Tạng Thức (Tâm Vương) của quý vị được thanh tịnh (Bạch Tịnh Thức), rộng lớn bao trùm hư không vì không có cái tiểu ngã. Bồ đề tâm được viên mãn, từ bi tâm trải rộng tới muôn loài chúng sanh, không bị ô nhiễm bởi năng, bởi sở và bởi tham luyến chấp trước; lúc nào cũng tròn đầy như thái hư, chiếu soi vạn hữu mà không bị ngăn che. Đó là quý vị đã thành tựu chuyển hóa thức A Lại Da thành Đại Viên Cảnh Trí.

Đến giai đoạn này, quý vị đã đắc quả Thánh. Phàm làm việc gì cũng không còn phân biệt, so đo hơn thiệt, vì không còn thấy Ta, thấy người, thấy chúng sanh, thấy thọ giả. Trí tuệ của quý vị là trí tuệ vô lậu. Kiến hoặc, tư hoặc, trần sa hoặc đã được đoạn trừ và thoát ra ngoài tam giới, an nhiên tự tại mà hưởng sự an lạc của Thánh Vị A La Hớn. Ngay cả bốn trí mà quý vị vừa chuyển cũng không còn là bốn, mà chỉ là một. Tất cả đều được dung chứa trong Đại Viên Cảnh Trí.

Thế nhưng, đạt được cái trí như vậy (Đại Viên Cảnh Trí), quý vị cũng chưa chứng được cái trí tuệ của hàng Bồ Tát và của Chư Phật. Trong Kinh Pháp Hoa, Đức Phật đã nói về trí tuệ của Ngài Xá Lợi Phất, đã đắc quả A La Hớn: ’ Dù cho có đem một triệu người có trí tuệ như ông Xá Lợi Phất, ngồi lại cùng nhau để suy lường, cũng không thể hiểu lời của Như Lai. Chỉ có Phật với Phật mới hiểu được mà thôi’.

Cái trí tuệ của hàng Thanh Văn, dầu có đắc quả giải thoát, nhưng vẫn chưa đạt được cứu cánh rốt ráo trong mục đích tu hành của con người xuất thế gian; bởi vì vẫn còn thấy có niết bàn và thấy có pháp (Pháp Tứ Đế). Qua được bờ bên kia (đáo bỉ ngạn) rồi nhưng vẫn vác cái bè trên vai. Như Thầy đã nói trong phần định nghĩa của trí tuệ. Trí tuệ là ‘Giác Ngộ Trí Năng’. Trí tuệ của hàng Thanh Văn vẫn cần được phát triển thêm nữa để tiến tới trí tuệ Ba La Mật, của các bậc Đại Giác Ngộ, thể nhập pháp giới.

Tất cả đều trở về với cái tánh Như Như của chân không, trở về được cái bản thể uyên nguyên của vạn pháp. Không thấy cái thân ngũ uẩn là cố định, không còn thấy sự phân biệt của căn, thức và trần. Chân lý tứ đế cũng là Không, Thập Nhị Nhân Duyên cũng Không, ngay cả trí tuệ và chứng đắc của trí tuệ cũng không, vì tất cả đã hòa nhập vào Pháp giới. Mọi hiện tượng hữu vi như sông, núi, cỏ, cây, mưa, gió, vô vi như niết bàn, như thường, lạc, ngã, tịnh, tất đều là Ta (chân ngã). Đạt đến đó thì Ta là chiếc lá, Ta là dòng sông, đám mây trắng đang bay lững lờ trên đỉnh Tuyết Sơn. Ngọn sóng vỗ trên biển cả là Ta, người là Ta, chim hót là Ta, phiền não cũng là Ta, bồ đề cũng là Ta. Ta là tất cả và tất cả đều trở về Ta.

Đó là ‘Nhất Thiết tức Nhất, Nhất tức Nhất Thiết’ của Thế Giới Hoa Nghiêm: Ta là Pháp giới, Pháp giới là Ta. Đó là Lý Lý Dung Thông, Sự Sự Vô Ngại và đó chính là lúc thánh trí bát nhã hoa khai, ung dung tự tại, du hí thần thông, ra vào sanh tử thị hiện độ tận chúng sanh. Độ chúng sanh cũng là độ cho Ta (Tự giác) và độ cho Ta cũng là độ khắp chúng sanh (Giác tha) và đó cũng là bản hoài của chư Phật thị hiện thế gian để khai mở thánh trí bát nhã, Như Lai tự tánh bình đẳng nhất như trong mỗi mỗi chúng sanh mọi loài.

Quý vị Tăng Ni và Phật tử:

Trong hơn một tiếng đồng hồ vừa qua, Thầy đã chỉ bày cho quý vị thấy rõ sự khác biệt trong hai con đường tu hành của quý vị:

Một con đường dẫn dắt quý vị, hết kiếp này qua kiếp khác, trôi lăn trong sanh tử luân hồi, ra vào sáu nẻo, thống khổ nan đương; sống một cuộc sống tầm thường, dẫy đầy lo sợ: Con đường sống với thức.

Một con đường khác, đưa quý vị từ hàng phàm phu lên hàng Thánh giả, sống một cuộc sống an nhiên tự tại của bậc Giác Ngộ, sống một cuộc sống Thánh thiện, hướng thượng vì lợi ích chúng sanh; đó là con đường chư Phật, chư Bồ Tát, chư Tổ Sư đã sống: Con đường sống với trí.

Khi quý vị quy y Tam Bảo và nếu quý vị hiểu rõ cái lý đạo của sự quy y là quý vị đã sống với trí tuệ. Quý vị quy y Phật, cái lý đạo của sự phát tâm trở về với Phật không phải là trở về với pho tượng gỗ, tượng đồng trên bàn thờ. Những pho tượng này là những vật hữu hình. Phật dạy: Hữu hình tất hữu hoại. Vậy khi mấy pho tượng này bị hủy diệt thì quý vị quy y với ai? Đức Phật đã dạy trong Kinh Kim Cang:

Nhược dĩ sắc kiến ngã,

Dĩ âm thanh cầu ngã,

Thị nhân hành tà đạo,

Bất năng kiến Như Lai.

Căn cứ vào cái hình tướng của tượng Phật hay căn cứ vào những âm thanh của tiếng tụng kinh, của chuông mõ mà cầu thấy Phật thì làm sao mà thấy được Phật? Chữ Như Lai ở đây là chỉ cho cái như lai tạng tánh sẵn có trong quý vị. Đó mới là cái mà quý vị xin trở về. Như lai tạng tánh của quý vị tức là cái chân tâm sáng suốt. Chân tâm không có hình tướng nên nó mới thường còn, không thể bị nhiễm ô, không thể bị hủy hoại. Kinh luận thường gọi đó là ông Phật bên trong của quý vị.

Khi quý vị thâm nhập được cái lý đạo đó thì quý vị mới nhận thức được pháp thân Tỳ Lô Giá Na Phật vốn hằng hữu bên trong quý vị; quý vị mới có thể tự mình khai mở Bát Nhã Thánh Trí để thể nhập vào pháp giới tạng thân của Phật A Di Đà. Sự sáng suốt thường soi, thường chiếu của Đại Viên Cảnh Trí mới hòa nhập vào Vô Lượng Quang của Phật A Di Đà; pháp thân của quý vị vì đồng thể tánh với pháp thân của chư Phật, mới có thể trở nên Vô Lượng Thọ như Phật A Di Đà; đại từ bi tâm của quý vị mới được trải rộng tới muôn loài chúng sanh, chúng sanh cũng là quý vị, quý vị cũng là chúng sanh. Chúng sanh đau khổ, quý vị cũng đau khổ, chúng sanh phiền não, quý vị cũng phiền não. Quý vị hóa độ cái đau khổ, cái phiền não của quý vị tức là quý vị hóa độ cái đau khổ, cái phiền não của muôn loài chúng sanh; do đó quý vị mới làm được cái vô lượng công đức của Phật A Di Đà.

Quy y pháp là trở về với pháp tánh sẵn có của mình. Khi đức Phật nói: ’Ta là Phật đã thành, chúng sanh là Phật sẽ thành’, Ngài muốn chỉ cho chúng sanh hữu tình biết rằng trong chúng ta, Phật Tánh (cũng là Pháp Tánh) vốn đầy đủ tất cả mà các Đức Phật có. Trong Tâm ta vốn đủ các pháp từ bi, trí tuệ, bình đẳng, nhẫn nhục v.v... nhưng vì lâu nay vì bị vô minh che lấp nên chúng ta không thấy và không sống được với các đức tánh ấy. Nay chúng ta quy y, là chúng ta nguyện sẽ trở về với các đức tánh hay các pháp tánh của chúng ta mà thôi.

Đức Phật dạy chúng ta, khi quy y thì phải thọ ngũ giới và trì ngũ giới. Mục đích của ngũ giới là để quý vị bảo vệ tự do của quý vị, không sợ ai làm hại đến mình. Trước khi thọ ngũ giới, quý vị cũng đã biết ngũ giới dưới những tên khác và quý vị thường dùng ngũ giới để răn dạy con em hàng ngày. Đó là nhân, nghĩa, lễ, trí, tín của người đạo đức.

Không sát sanh là nhân, không trộm cắp là nghĩa, không tà dâm là lễ, không uống rượu là trí và không nói dối là tín. Pháp tu ngũ giới trong nhà Phật, là nhắc nhở chúng ta quay về với cái bổn tâm nhân chi sơ, tánh bổn thiện của chính mình thôi.

Quy y Tăng là trở về với ông Thầy sẵn có trong mình. Tăng là những người thay mặt cho Đức Phật để truyền bá giáo pháp của Ngài, mà giáo pháp ấy quý vị cũng đã sẵn có chính bên trong của quý vị, và nó cũng là một ông Thầy. Ông Thầy đó là lương tâm của quý vị. Khi quý vị làm điều lành, quý vị cảm thấy vui vẻ, hoan hỷ, khi quý vị làm điều ác độc, gian dối, quý vị ăn không ngon, ngủ không yên, vì bị lương tâm cắn rứt. Quý vị bị lương tâm cắn rứt vì quý vị đã không nghe theo lời dạy của ông thầy lương tâm của quý vị. Trong con người ‘Nhân chi sơ, tánh bổn thiện’ của quý vị, sẵn có những đức tánh mà Phật đòi hỏi ở các vị Tăng trước khi cho phép các Ngài nhập thế để hoằng dương chánh pháp: Tánh Hòa Hợp (tinh thần Lục Hòa), Tánh Nhu Nhuyến (đức khiêm hạ). Quý vị đã sẵn đủ các đức đó, nhưng lâu nay các vị bị người khác làm phiền não hay các vị gây phiền não cho người khác, chỉ vì quý vị đã sống với cái thức và bị nó dẫn dắt vào một cuộc sống thấp hèn và tầm thường.

Nếu quý vị thấu hiểu lý đạo của lời nguyện Quy Y Tam Bảo thì quý vị đã bắt đầu sống với trí tuệ rồi. Quý vị hàng ngày tụng kinh niệm Phật, hì hụp lễ tôn tượng chư Phật, đó là sự.

Lý đạo là gì? Lý là lý thuyết, là cái hiểu biết rõ ràng về cái đạo mà mình đang thực hành. Đạo là con đường, là pháp môn, là sự thực tập, thực hành cái lý mà mình đã thâm nhập, hoặc nếu chưa thâm nhập được lý thì đạo là phương pháp tu tập giúp mình ‘thấy’ được cái lý. Đạo là sự. Khi quý vị thấy được rồi thì Lý Sự Dung Thông, Hoa Khai Kiến Phật.

Khi sắp nhập niết bàn, Đức Phật dạy các đệ tử: ’Các con hãy tự thắp đuốc lên mà đi’. Đuốc ở đây chính là ngọn đuốc trí tuệ, phải luôn luôn giữ cho nó sáng ngời, chiếu rọi. Thầy thường nhắc nhở quý vị phải luôn luôn thắp hai ngọn đèn cầy trên bàn thờ Phật, không bao giờ được để cho tắt. Đó là tuệ đăng thường chiếu, để nhắc nhở quý vị đến ngọn đuốc trí tuệ của quý vị. Hai ngọn đèn cầy, một ngọn là lý, một ngọn là sự. Trong đạo, lý sự phải viên thông. Chấp lý bỏ sự, thì không có Thành Tựu Viên Mãn, chấp sự bỏ lý, thì không đủ Phứớc Trí Nhị Nghiêm. Quý vị có thấy được cái lý đạo đó chăng?

Để kết luận cho thời pháp hôm nay, Thầy đã khai ngộ cho quý vị hãy cố gắng sống với cái trí để có thể tiến lên trên con đường tu hành và trở nên bậc Thánh giả. Tiếp tục chạy theo cái tham dục tầm thường của cái thức, thực uổng cho những ngày tháng mà quý vị rời bỏ gia đình, rời bỏ sự nghiệp thế gian để tu hành cực khổ rồi chung cuộc chẳng được cái gì. Phàm phu vẫn hoàn phàm phu, lúc nào cũng mờ mờ mịt mịt lặn lội trong luân hồi lục đạo nan đương.

Thay cho lời kết, Thầy nhắc quý vị một bài kệ trong Kinh Văn:

Tâm Trí Tuệ thinh thinh rộng lớn,

Sáng trong ngần chẳng bợn mây trần,

Làu làu một tính thiên chân,

Bao trùm muôn loại chẳng phân Thánh Phàm

Sống được với trí thì quý vị sẽ tự chuyển mê khai ngộ, chuyển phiền não thành bồ đề, chuyển tối tăm thành sáng suốt và chuyển sanh tử thành niết bàn.

Vận lòng Trí Tuệ linh thông,

Bờ kia mau đến Tâm không ngại gì!

Thầy mong toàn thể quý vị tư duy thâm nhập lời Thầy giảng trong thời pháp Khai Thị hôm nay để Ta cùng chúng sanh đồng thành Phật đạo.

Nam Mô Trí Huệ Chiến Thắng Phật.

Luận Về Quả Vị Thập Tín

Muốn chứng quả vị Thập Tín, thì mỗi người phải thật hành nhơn địa Thập Tín. Mùa nhập Hạ năm nay, đây là lần đầu tiên Thầy khai thị cho đại chúng, một pháp môn rất là vi diệu. Đó là Nhơn Địa Thập Tín. Trong bài này có tất cả là mười (10) cái tâm. Nói là mười mà là một, một lại phải chia thành mười như sau:

1. Tín Tâm: Từ lâu chúng ta đã hiểu tín tâm là tin giáo pháp của Phật, tin nhân quả, tin luân hồi, tin Phật, Pháp, Tăng, nói chung là như vậy. Tin lời Chư Phật dạy không sai. Tin giáo Pháp là thuốc hay để trị lành tâm bệnh, tin Tăng là những vị chân chánh tu hành, nương theo các vị này để tu không sai đường hướng. Hiểu như vậy chỉ là mới hiểu được sự tướng ở bên ngoài. Còn muốn hiểu cho đúng thì phải tin chắc chắn không còn một chút nghi ngờ nào hết là: Mình có ông Phật hay là có Phật tánh ở trong người mình. Đã từ lâu chúng ta có nghe "Nhất thiết chúng sanh, giai hữu Phật tánh", (Tất cả chúng sanh, đều có tánh Phật). Ai cũng có thể biết điều ấy, nhưng trong hành động thì lại không thể nhập được Phật tri kiến, bởi vì từ lâu chúng ta bị vô minh che khuất nên Phật tánh hay phật tri kiến của mỗi người không thể hiển lộ được. Vậy nếu muốn hiển lộ được Phật tri kiến cần phải nhận định rõ:

a) Tin Phật là mình có tánh sáng suốt giác ngộ và giải thoát sẵn bên trong của mỗi chúng ta. Đó là tin Phật của mình.

b) Tin Pháp là mình có pháp tánh lợi tha bình đẳng, bố thí, trì giới, tinh tấn, nhẫn nhục, thiền định ba la mật ở trong con người mình. Tại vì mình không chịu thực hiện, thực hành cho đúng mức nên pháp tánh khó mà hiển lộ .

c) Tin Tăng là tin chắc chắn mình có đức tính hòa hợp, đức tánh thanh tịnh, đức tánh nhu nhuyến (Nhu nhuyến là tánh có thể vuông hay tròn) có thể sống một cách dễ chịu, tương ưng để mà độ đời, phải hùng lực để thấy cái tự tánh của mình. Chư tăng, ni sống chung phải hòa hợp như nước hòa với sữa, như ánh sáng hòa với hư không, mình phải lấy đức tánh Tăng Bảo để mà sống, được như vậy đó mới gọi là hoàn toàn tín tâm, mới đạt vào tự tánh ở nơi Tăng Bảo.

2. Niệm Tâm : Tâm của mình luôn luôn ở vào chánh niệm đó là, niệm thí, niệm giới, niệm thiên. Thế nào là niệm thí?

a) Niệm thí là đem cái tâm chân thật của mình ra làm việc bố thí, thì mới thấy bố thí ba la mật, còn đem vọng tâm ra làm việc bố thí thì không phải bố thí ba la mật. Thí dụ bố thí tài, bố thí pháp, bố thí vô úy, nhưng mà không còn thấy mình làm việc bố thí thì mới gọi đó là ba la mật, rốt ráo. Kế tiếp, thế nào là niệm giới?

b) Niệm giới là lúc nào cũng nghĩ tới nhiêu ích hữu tình giới, nghĩa là giúp cho chúng sanh được lợi lạc và làm sao cho chúng sanh hiểu được họ có cái Phật tánh hay là linh quang, linh tánh, và đó cũng chính là Phật tâm. Khi mê thì còn đặt cho nhiều tên khi ngộ thì đó là phật tánh hay giác tánh. Phải làm sao cho chúng sanh hiểu rằng ai ai cũng đều có viên ngọc ma ni trong người, kể cả những vị đồng ấu xuất gia, hay bán thế xuất gia cũng vậy. Có hiểu được như thế mình mới đi hoằng truyền chánh pháp cho chúng hữu tình được. Sau đến thế nào là niệm thiên?

c) Niệm thiên đây là luôn luôn sống trong tứ thiềnẠ bát định ở các cõi trời Sắc giới và Vô Sắc giới, nhưng ở cõi Dục nầy thì có Lục Dục thiênẠ Trên Lục Dục Thiên là 18 cõi trời Sắc giới do đắc thiền định mà thành tựu. Những gì là Lục Dục Thiên:

1/ Ly sanh hỷ lạc: Khởi đầu bằng tâm lý nhàm chán cái ô trược của cõi Dục, và mong cầu được xa lìa (ly) được cái ô trược của Dục giới thì ‘sanh vui mừng’ (sanh hỷ lạc). Đó là kết quả của giai đoạn tham thiền đầu tiên (sơ thiền).

2/ Định sanh hỷ lạc: Nhưng cái vui mừng nói trên, lại làm cho tâm giao động, cần phải dứt trừ, vì thế hành giả phải vào định. Khi định có kết quả cái vui mừng thô phù của Sơ thiền chấm dứt, và cái vui mừng vi tế ở trong định lại nẩy sanh. Vì thế cho nên gọi là Định Sanh Hỷ Lạc (nhị thiền).

3/ Ly hỷ diệu lạc : Cái vui mừng ở cõi Nhị thiền mặc dù vi tế nhưng vẫn còn làm cho tâm rung động, vì thế lại cần bỏ cái vui mừng ở cõi Nhị thiền. Khi bỏ được cái vui mừng nầy, thì một nỗi vui mầu nhiệm khác lại phát sanh, vì thế cho nên gọi ly hỷ diệu lạc (tam thiền).

Trong các kinh thường chép: Cõi Tam thiền là vui hơn hết (diệu lạc), vì ở các cõi dưới chỉ có cái vui thô động, còn ở các cõi trên thì chỉ là tịch tịnh, không còn vui nữa.

4/ Xả niệm thanh tịnh: Ở cõi Tam thiền, tuy đã hết cái vui thô động của Sơ thiền và Nhị thiền, nhưng vẫn còn cái vui mầu nhiệm. Nhưng hễ còn niệm vui, thì tâm chưa hoàn toàn thanh tịnh. Hành giả lại phải còn tiến lên một bậc nữa, đi vào tâm thiền thứ tư, là xả luôn cả cái niệm vui, để tâm được hoàn toàn thanh tịnh, vì thế nên gọi là Xả niệm thanh tịnh. Và trên đây là mới chỉ là phần niệm thiên. Nếu tiến một tầng nữa thì sẽ lên Tứ Không Thiên (Vô Sắc Giới), đó là:

a) Không vô biên xứ thiên: Tâm đã được hoàn toàn thanh tịnh, nhưng vẫn còn thấy có sắc giới, có thân có cảnh và bị hình sắc trói buộc, nên sanh tâm nhàm chán để rời bỏ hình sắc, thân, cảnh, và rồi thể nhập vào (hư không vô biên) tức là rỗng không tự tại.

b) Thức vô biên xứ: Rời bỏ được sắc, thân và cảnh thì thấy được cái vô biên của hư không, nhưng vẫn còn giữ cái bản ngã hẹp hòi, vẫn còn thấy biên giới của tâm thức, để xóa bỏ cái biên giới của thức, cho nên khi thành tựu không có thần lực, nên gọi là thức vô biên.

c) Vô sở hữu xứ Định: Mặc dù không còn thấy biên giới, ngăn cách của thức, nhưng vẫn còn thấy có ngã, có tâm thức, có năng sở, mà hễ còn thấy có năng sở, tức còn thấy mình và người, còn thấy có sở hữu. Vì thế phải vượt lên một mức nữa, xa lìa sự chao động năng sở (ta và người) tức nhập định, chẳng dùng gì được cả nên mới gọi là vô sở hữu xứ.

d) Phi tưởng, phi phi tưởng xứ: Khi đã nhập định "vô sở hữu", không còn thấy nhân ngã, năng sở, nhưng vẫn còn vọng tưởng, mà còn tưởng thì còn vọng động. Làm sao phải tiến thêm một mức nữa để vào cõi Định không tưởng. Nghe nói không tưởng đừng nghĩ đây là vật vô tri vô giác, không phải cái không tưởng của đất đá, không tưởng mà vẫn sáng suốt như tấm gương, đó là ý nghĩa của cõi "Phi tưởng, phi phi tưởng xứ". Muốn như vậy tâm mình phải luôn luôn sống trong chánh niệm, ai được như vậy mới có cơ nhập ngộ được Thập Tín.

3. Tinh tấn tâm: Tâm mình luôn luôn tinh tấn dõng mãnh không giải đãi giờ phút nào cả, có 3 loại tâm tinh tấn là.

a) Bị giáp tinh tấn: Ví như người ra trận lúc nào cũng mặc áo giáp. Mặc áo giáp để bảo vệ thân mạng, coi như ngày nào cũng đánh giặc đó là giặc phiền não. Làm sao phải chiến thắng nó hàng ngày, hàng giờ, hàng phút mới ca khúc khải hoàn!

b) Gia hạnh tinh tấn: Gia công tấn hạnh là luôn luôn đừng cho bị cũ và còn gọi là "Nhật tân, nhật tân, hựu nhật tân". Có nghĩa là "Ngày mới, ngày mới, việc lại mới" không bao giờ bị thoái chuyển. Lúc nào trong thâm tâm cũng nghĩ làm lợi ích cho chúng sanh thì những ma chướng bên trong dần dần tiêu tan hết, làm Phật sự với tâm phàm phu, tâm tham lam, tâm đố kỵ, tâm cầu danh cầu lợi, những người như vậy không thể gọi là gia công tấn hạnh tinh tấn.

c) Vô hỷ túc tinh tấn: Nghĩa là tinh tấn không bao giờ vui mừng cho là đã đầy đủ. Dù cho xả bỏ thân này để chúng sanh được lợi lạc mình vẫn không bao giờ vui mừng cho là đầy đủ.

4. Huệ Tâm: Tâm của mình lúc nào cũng sống với cái trí tuệ chứ đừng sống với cái mê mờ mộng phiền não vô minh, huệ tâm này chia làm ba phần:

a) Vô phân biệt gia hạnh huệ: Mình luôn luôn làm với tâm không phân biệt và hành cho đúng với trí huệ sẵn có trong mỗi người chúng ta.

b) Vô phân biệt huệ: Những trí huệ mà mình tu mình tiến thì không còn phân biệt nữa, lúc nào cũng thấy thanh tịnh nhẹ nhàng, tinh tấn rốt ráo.

c) Vô phân biệt hậu đắc huệ: Tu cho đến khi nào không còn phân biệt huệ thì hiển lộ vô phân biệt hậu đắc huệ, chừng đó chúng ta mới ngừng nghỉ. Hiện tại nếu vị nào có sẵn căn bản trí của mình nhưng bị mê mờ vô minh che lấp, phải làm sao cố gắng chuyển hết những cái mê mờ đó thì hậu đắc trí huệ sẽ hiển lộ, giống như là giác ngộ sau khi tu tiến vậy.

5 Định tâm: Là tâm vô vi của mình. Có ba loại định tâm là:

a) An Trụ Định: Lúc nào cũng như lúc nào tâm trụ trong khinh an thiền duyệt, nghĩa là phải giữ cho tâm an định đừng cho nó xao xuyến náo loạn. Nếu chuyện phiền não gì đáng bỏ qua thì nên bỏ tức khắc. Chuyện lớn hóa nhỏ, chuyện nhỏ trở thành không, như vậy là ta có chơn tâm an trụ định.

b) Dẫn phát định: Nương theo trạng thái an trụ định nầy, hành giả phát sanh bát nhã thánh trí, cho nên được gọi là Dẫn Phát Định. Phải biết đây không phải là cái định như cây như đá, cái định khô khan. Chúng ta phải làm sao phát triển thánh trí bát nhã nầy, hay là cái tánh sáng suốt tròn đầy, mỗi ngày thêm rộng lớn.

c) Thành sở tác sự định: Trong mỗi việc mình làm, dù việc nhỏ hay việc lớn, phải đúng chân lý hợp sự thật, và tâm phải chú trọng vào việc mình làm, ngay cả trong lãnh vực văn hóa, kỷ thuật, mỹ thuật của nếp sống hiện tại. Tuy đó là chuyện thế gian nhưng mình phải phát triển tánh sáng suốt tròn đầy để chuyển nó thành xuất thế gian, ấy là hoàn thành sức định.

6. Bất thoái tâm: Tâm mình cần cố gắng đừng bao giờ cho thoái chuyển. Do đó có câu "Tâm bồ đề bất thoái, chí tu học vững bền". Nếu tâm chưa giác ngộ, thì nên nuôi hạt giống bồ đề cho mỗi ngày càng thêm cao lớn.

7. Hộ pháp tâm: Chúng ta luôn luôn gìn giữ chánh pháp tức là gìn giữ chánh tâm, chơn tâm. Khi chơn tâm nó khởi diệu dụng lưu lộ ra mình phải sử dụng cho đúng mức để bảo trì ngôi Tam Bảo tự tánh. Hộ Pháp Già Lam là những vị thần gìn giữ bảo hộ chùa, bảo hộ Tự Viện ; còn Hộ Pháp Tâm là vị nầy lúc nào cũng theo ủng hộ người xuất gia. Một khi chúng ta chuyên tâm lo bảo trì đạo pháp cho Tam Bảo tự tánh, tất cả những pháp này gọi là tâm pháp, tâm hộ chánh pháp.

8. Hồi hướng tâm: Bất cứ mình làm việc gì cho đạo pháp xong rồi coi như "Tâm như hư không, lượng châu sa giới": (Tâm như hư không, sự độ lượng trong người mình nó trải rộng ra khắp pháp giới); không nên nhắc tới nhắc lui, hoặc kể lể công lao cho người này nghe, cho người kia biết, phải đem công lao đó hồi hướng cho pháp giới chúng sanh đều trọn thành phật đạo. Hồi là gom góp lại, hướng là chia ra cho tất cả, tâm được bình đẳng, cho nên bên Đại Thừa giáo chia ra hồi hướng làm bốn (4) phần.

a) Hồi tự hướng tha: Đem những gì mình tu tập hàng ngày ra hồi hướng cho chúng sanh, đừng để cho riêng mình lãnh thọ.

b) Hồi nhân hướng quả: Nếu mình gieo những nhân duyên thiện, duyên tốt vô lậu của xuất thế gian cũng đừng bao giờ nghĩ đến là có, đem nhân này hồi hướng cho pháp giới hữu tình, đồng lên quả giác ngộ...

c) Hồi sự hướng lý: Mình làm tất cả những sự tướng cuối cùng đều qui về lý tánh đừng có kể sự tướng, nếu còn kể có sự tướng thì đó là thế gian bên ngoài. Nên cuộc đời tu của mình mà dù có xây được cả trăm ngôi chùa cũng đừng kể công lao cực nhọc, cứ xem như mình chưa làm gì cho chúng sanh cả, nếu ai làm phật sự mà vẫn còn nhắc nhở hoài thì công đức cũng tiêu mà phước đức cũng không còn, như vậy thì không bao giờ chứng ngộ quả vị Thập Tín được.

d) Hồi tướng hướng tánh: Tất cả những hình tướng hành sự gì xong rồi đều qui về bản tánh thanh tịnh của mình. Phật tánh chơn không, đừng nghĩ mình làm như thế là có phước đức thù thắng...

9. Giới tâm: Tâm luôn luôn thực hành Tam Tụ Tịnh Giới. Đó là:

a) Nguyện đoạn nhất thiết ác: Không nên làm việc ác, dù việc ác ấy rất nhỏ.

b) Nguyện tu nhất thiết thiện: Nên làm việc thiện, việc tốt dù cho việc thiện ấy nhỏ bằng hạt bụi cũng không nên bỏ.

c) Nguyện độ nhất thiết chúng sanh: Nguyện độ tất cả chúng sanh, còn một chúng sanh đau khổ mình cũng không bỏ, cố gắng tế độ vì chúng sanh đồng một Phật tánh với mình. Chẳng lẽ mình thành Phật thành Bồ Tát, rồi lên ngồi trên tòa sen một mình, trong khi đó còn không biết bao nhiêu chúng sanh đang lặn hụp nơi biển khổ sanh tử luân hồi này, như vậy là đâu có phải hạnh Bồ Tát, hạnh giác hữu tình.

10. Nguyện tâm: Tâm luôn luôn phát nguyện tu trì bốn loại nguyện tâm như là.

a) Nguyện tiêu ba chướngẠ: Phải phát nguyện dẹp những phiền não dần dần, những chuyện không đáng nói không đáng giận thì chúng ta nên thông qua. Đừng chấp chặt từ lời ăn tiếng nói, từng cử chỉ từng hành động.

b) Nghiệp chướng: Muốn tiêu trừ các nghiệp chướng cho dễ dàng, thì nhờ đến huynh đệ đồng tu phụ giúp chỉ cho mình thấy những chứng hư tật xấu nghiệp chướng của mình. Thí dụ: Tới giờ tụng kinh mà con ma làm biếng nổi lên khiến cho ta không chịu đi hành trì, lúc đó cần nhờ thiện hữu tri thức nhắc nhở phải đánh đuổi những nghiệp chướng đó đi để vươn lên con đường tinh tấn vì thế mới có câu "Ăn cơm có canh, tu hành có bạn".

c) Báo chướng: Những nghiệp quả đời trước bây giờ quả chín muồi nó đến với chúng ta ở đời này. Thí dụ như ở đâu đó chúng ta có nghe tên một người nhưng chưa gặp mặt thì đã muốn liên lạc và muốn làm quen, còn có những người mình mới gặp có một lần chưa biết tánh tình họ ra sao nhưng đã sanh vọng tánh ganh ghét, không ưa lộ ra vẻ mặt. Nếu là một tu sĩ mình phải biết đó là báo chướng ở tiền kiếp mà ra, vậy đừng nên để báo chướng đó sanh sôi nảy nở mà hãy tìm cách giải tỏa liền. Đừng để ta và đối phương gây thêm nghiệp báo nữa. Đó mới đúng là hạnh xuất gia, là người con Phật.

d) Nguyện được trí tuệ hiểu rõ sự việc: Chúng ta phải phát nguyện như thế nào để trí tuệ càng ngày càng phát triển, từ giới sanh định, nhơn định phát huệ.

e) Khắp nguyện tội chướng đều tiêu trừ: Lúc nào mình cũng phải khấn nguyện trong lòng cho tội chướng được tiêu trừ. Nếu nhất tâm tụng niệm là sau một thời kinh, một thời niệm Phật tội chướng sẽ giảm bớt.

f) Mỗi thời thường làm theo con đường Bồ Tát: Luôn luôn thực hành con đường của Bồ Tát, Bồ Tát là giác ngộ cho chúng sanh. Đó là giác hữu tình, hữu tình giác, giác nhi hữu tình.

Đường Lên Quả Vị Thập Trụ

Hôm nay sang tuần thứ 2 trong mùa an cư nhập hạ, Thầy sẽ khai thị cho đại chúng về quả vị Thập Trụ. Muốn đạt được quả vị Thập Trụ này, tức là có mười (10) điểm phải trụ, phải nắm vững trong tâm của mình. Nói một cách khác là có mười (10) cá tánh nhấp nhô liên tục trong cuộc sống của mình và phải làm thế nào cho chúng được an định? Chữ trụ ở đây được hiểu an định, là ngự trị, không cho lay động, không cho loạn. Nếu tâm không trụ, bị giao động, là sẽ gây rắc rối cho con đường tu chứng của chúng ta.

Nghĩa đen chữ trụ là ở an nhiên bền chắc một nơi nào đó, một địa điểm nào, nhưng ở đây nghĩa bóng của Thập Trụ tức là mười loại chơn tâm của chính mình. Cái định nằm trong cái định, chớ không phải cái định tương đối với cái loạn. Trong an định mà còn đối với thiền định đối với tán loạn là cái định ấy còn yếu lắm. Định là không tán loạn ngay trong cái loạn, mới thật là định.

1. Phát tâm trụ: Tâm chúng ta lúc nào cũng rộng mở vào cửa thiện, sáng suốt làm việc lành, gọi là phát tâm bồ đề. Làm việc gì cũng nên nói: A Di Đà Phật cám ơn huynh, chúng ta phát bồ đề tâm để mà lo việc đó. Định nghĩa chữ phát tâm này là cởi mở tâm thiện để làm việc lành, ngõ hầu an ở, trụ vào cho được quả vị Phật, tức là tìm được sự giác ngộ hoàn toàn. Cũng có nghĩa là ở trong cái trụ đó, nó không còn có một cái gì gọi là sai lầm si mê.

Tuy vậy con đường trụ đó vẫn chưa thật hoàn toàn sáng suốt, mà ta còn phải tiến lên cho đến Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng, Thập Địa, Đẳng Giác, Diệu Giác, cuối cùng là Viên Giác. Chúng ta nên phát tâm thật sự để tu hành, chứ không nên phát tâm tìm cầu phước báo ở cõi người, cõi trời, cho đến không còn cái tâm tìm cầu chứng A La Hán, Thanh Văn, Duyên Giác, hay Quyền Thừa Bồ Tát, Chỉ nên phát tâm Bồ Đề tới tối Thượng Thừa, tức là nguyện cho tất cả chúng sanh đồng đạt được vô thượng Chánh Đẳng, Chánh Giác (Anuttara Samyak sambuddha). Rộng mở tâm như vậy mới được gọi là phát tâm Phật.

Không muốn làm Thanh Văn, Duyên Giác và cũng không muốn tu để tìm cầu phước báo ở cõi người, hoặc ở cõi trời, ấy là phát tâm trụ.

Ở trong mỗi loài, mỗi người, cái tánh giác hay linh giác tiến lên hoặc trở thành giác ngộ hoàn toàn tức là địa vị Chánh Đẳng, Chánh Giác, thì tâm mình bình đẳng một cách hết sức trung trực. Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh, mình phải hiểu và nhận định cho rõ ràng để đưa mình thực hành đến chỗ siêu việt, mà điểm này không thể nói được, không thể giải thích được. Chẳng hạn như vạn vật cỏ, cây, sắt, đá, cũng có tánh giác, mặc dầu thấy đó là vật vô tri. Nói như thế thì khó có ai hiểu, khó có ai tin, nhưng đó là chơn lý, khi con người mình hoàn toàn sáng suốt giác ngộ thì mới biết tâm trụ nơi đâu.

2. Trị Địa Trụ: Phật tánh của chúng ta, chơn tâm của chúng ta luôn luôn đối trị với tâm vọng tưởng. Bất cứ giờ phút nào cái tâm vọng cũng có thể nổi lên bởi vì mình còn mang tâm chúng sanh, tâm phàm, tâm chưa giác ngộ. Do đó mà mỗi ngày Thầy thường nhắc nhở Tăng, Ni trong Tự Viện, hễ một khi chợt nhận biết được một vọng tâm nào nổi lên, là chúng ta phải chiến đấu đến cùng, và phải chiến đấu như thế nào? Nghĩa là quý vị phải nhất tâm niệm Phật, niệm đến khi nào không còn thấy mình niệm mà miệng vẫn niệm, tai vẫn nghe tiếng niệm. Được như vậy mới diệt được những làn sóng vọng tưởng trùng trùng điệp điệp trào lên. Nói thì dễ nhưng áp dụng cho đúng mức thì không phải là dễ. Tuy nhiên khó, mà thực hành được thì mới thật là vi diệu, và phải thường xuyên thực hành cho đến khi nào mình hàng phục được hết các tâm phiền não, tâm vọng tưởng, thì tự nhiên tâm chánh niệm, tâm chơn chánh hiễn lộ. Lúc đó mình mới bước vào được Trị Địa Trụ.

3. Tu Hành Trụ: Tức là thật hành liên tục khi thấy sóng vọng tâm dấy lên xao xuyến, buồn buồn, nghi ngờ chuyện gì đó là liền niệm Phật ngay. Nếu tâm của mình có chiều hướng ngã mạn cống cao thì phải niệm Phật ngay, hoặc giả mỗi khi làm việc gì đều cho là mình hay hơn những vị khác, không ai có thể làm được việc này ngoài mình mà thôi, kể cả trong chuyện tu hành cũng thế, không chịu nghe lời huynh đệ chỉ dẫn, mà ngay cả Thầy Tổ dạy bảo khuyên lơn cũng không nghe. Bất cứ làm việc gì cũng chấp chặt cái ý kiến của mình, người như vậy chưa phải là tu hành trụ, mình phải chịu khó sửa ba nghiệp (thân, miệng và ý) cho được nhất như thì tu ở đâu, trụ ở đâu, hành ở đâu cũng thanh tịnh, đó mới gọi là tu hành trụ.

4. Sanh Quý Trụ: Sanh tức là sinh ra, nảy nở luôn luôn, quý là tôn quý, trụ là ở một nơi an ổn vững chắc. Sanh quý trụ là phát tâm Bồ Đề cao thượng, tâm Phật, tâm sáng suốt của mình luôn luôn phát triển từ những nơi cao quý như: Thập Tín, Thập Trụ, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng, Thập Địa, Đẳng Giác, Diệu Giác, Viên Giác. Những điều cao quý phát triển luôn luôn ở trong tánh giác của mỗi chúng ta từng ngày, từng giờ, từng phút, từng mỗi sát na. Phải làm cho tâm an trụ, nẩy nở chơn tánh. Có như vậy đó mới gọi là chơn không diệu hữu. Tâm của mình nằm trong quả vị Thập Trụ coi như tối tôn quý.

Phát tâm trụ, trị địa trụ, tu hành trụ, và sanh quý trụ là bốn quả vị trụ được gọi là Nhập Thánh Thai, tức là vào trong thai thánh. Nói về sanh quý trụ thầy nhắc cho quý vị thêm ở điểm này là tâm lúc nào cũng trụ ở trong cái gọi là phát triển luôn luôn để ngộ nhập với Như Lai Tạng tánh của mỗi người, làm sao cho nó trụ được một nơi và thể nhập với Phật tánh là một.

5. Phương tiện cụ túc trụ: Mình còn đang tu, còn mang thân tứ đại, cần giữ cái tâm sáng để mà trụ vào công việc làm coi như là phương tiện cụ túc. Trong tất cả những phật sự mà có hình thức này nọ đều là phương tiện không phải rốt ráo; nhưng phi phương tiện bất thành cứu cánh, cho nên cần phải cố gắng làm sao cho đi đúng với đạo lý để được sáng suốt giác ngộ giải thoát. Khi ra làm đạo mà thiếu phương tiện thì khó thành công trên mọi mặt, mà muốn dùng phương tiện để độ sanh thì điều trước tiên Thầy khuyên quý vị phải tu hành cho được rốt ráo, phải có đầy đủ trí tuệ, đầy đủ khả năng hành đạo lúc đó mới giải quyết được tất cả mà không phải vấp ngã.

Vì sao? Vì người có trí tuệ làm bất cứ việc cũng đều có suy nghĩ, cân nhắc đắn đo kỹ lưỡng, lúc nào cũng sợ lợi mình hại người, rủi ro vô thường có đến mình không kịp trả thì phải mang nợ đến kiếp sau, hoặc kiếp sau nữa thì là một tai hại lớn cho người xuất gia. Thế cho nên dù cho có bá thiên phương tiện độ đời cũng đừng để bị kẹt vào gút mắc. Đừng nên chấp chặt một việc gì rồi đôi khi trở thành tâm bệnh mà không hay, do đó không thể nào độ được người khác. Làm gì cũng tùy trường hợp, tùy căn cơ mình đáp ứng, phải tính toán xem hoàn cảnh như thế nào để mình ứng phó cho thích hợp cả đôi bên, thì đó mới gọi là ra làm đạo độ sanh. Kết quả mới đi đến cụ túc viên mãn, và chúng ta hãy cố gắng dùng cái văn (nghe) huệ sẵn có của mình. Muốn có văn huệ thì nên chịu khó xem sách, nghe giảng pháp hoặc đến tận nơi có giảng sư thuyết pháp, hoặc nghe băng cassette, và đọc sách tức là tự mình học, nhờ như thế mới giúp cho chúng ta tiến lên được trên đường Thập Trụ.

Cho nên trong bài này Thầy giảng cho quý vị biết chữ phương tiện cụ túc là như thế, làm gì thì làm nhưng việc học, việc tu Thầy muốn quý vị xếp nó vào hàng đầu. Có học mới có pháp để giảng dạy, không học thì làm gì có vốn liếng chữ nghĩa mà ra giảng giải đạo lý, cũng như có tu thì tâm mới thanh tịnh, an trụ và giác ngộ, mới giúp được cho chúng sanh tiến trên con đường giải thoát giống như chúng ta vậy.

6. Chánh Tâm Trụ: Tâm trụ đã là chánh, mà chánh ở trong cái chánh, trụ ở trong cái trụ, mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi phút, mỗi giây, tâm luôn luôn ở trong ba điểm chính. Tuy nói là ba nhưng là một, một mà ba, có nghĩa là tâm luôn luôn chí thành, lúc nào cũng phát nguyện rộng lớn ở trong các sự việc, và đem hết tâm nguyện làm thì việc đó sẽ thành công viên mãn, gọi đó là chánh tâm trụ.

Chẳng hạn như việc trồng cây cũng thế. Chúng ta phải ra sức trồng cho đúng phương pháp, đúng cách thức đâu ra đó đàng hoàng thì bông hoa mới có thể nở đẹp, đâm cành nảy lá xum xuê, còn bằng ngược lại mình không chăm sóc cho kỹ lưỡng thì sẽ bị sâu ăn, rầy phá hư hại. Trong những việc tầm thường như vậy, mà mình không thể làm được thì đừng nói đến chánh tâm trụ để mà hành trì hay tu hành chi khác.

Bất cứ làm việc gì cũng phải nhất tâm, kể cả sự tu niệm cũng vậy. Khi niệm Phật ta biết ta niệm Phật, đó là nhất tâm, khi tham thiền cũng phải định tâm để tham thiền, đó cũng gọi là nhất tâm tham thiền. Quý vị cố gắng làm sao hạ thủ công phu tu hành cho trí tuệ mỗi ngày, mỗi ngày được tăng trưởng mới luôn luôn (nhật tân, nhật tân hựu nhật tân). Quả vị nầy đòi hỏi chúng ta giữ chánh niệm từ mọi sự việc thường thường trước mắt hàng ngày cho đến việc tu hành đều phải có tâm chí thành, còn gọi chánh tâm để được nhất như trước sau như một.

7. Bất Thoái Trụ: Không bao giờ để cho chánh tâm của mình lay động, thoái chuyển, thì ở trong quả vị bất thoái trụ này có chia ra ba điểm nhỏ giải nghĩa rõ ràng.

a. Vị bất thoái.

b. Hành bất thoái và,

c. Niệm bất thoái.

a. Vị bất thoái: Tâm mình sáng suốt tới mức độ nào, tinh tấn tới cở nào đó thì nên cố gắng giữ luôn như vậy đừng cho nó thoái chuyển, và hàng ngày chúng ta càng phải làm cho nó tăng tiến thêm lên. Có được như vậy thì mới gọi là quả vị bất thoái chuyển.

Trong kinh A Di Đà có chữ A Bệ Bạt Trí (Avaivartika) tức là người nào được sanh về nước Cực Lạc của Phật A Di Đà là không bao giờ thoái chuyển, lúc nào cũng có tâm niệm tiến lên dù cho có làm người dân ở cõi Phật A Di Đà, rồi nhờ thần lực đó mà tu hành thêm cho đúng mức để đi lên tới Hạ Phẩm Hạ Sanh, Hạ Phẩm Trung Sanh, Hạ Phẩm Thượng Sanh, Trung Phẩm Hạ Sanh, Trung Phẩm Trung Sanh, Trung Phẩm Thượng Sanh, đến phần cuối cùng sẽ đạt được Thượng Phẩm Hạ Sanh, Thượng Phẩm Trung Sanh, Thượng Phẩm Thượng Sanh, như vậy gọi là bất thoái chuyển.

b. Hành bất thoái: Hành là công hạnh, hay là thực hành không bao giờ thoái chuyển. Chỉ có làm cho tăng chứ không có thoái, nhưng quý vị ở đây khổ lắm, có lúc thì coi như hành được quá, mặc dầu là chưa tới cái rốt ráo ở chuyện hành, nhưng mà làm một đổi rồi quen, chuông mõ đánh được rồi, tụng niệm coi bộ được rồi, thì bắt đầu sanh tâm làm biếng rồi còn nói lý, "mình tu đâu phải chỉ là chuyện tụng kinh, mình tu cho giác ngộ chớ tụng kinh làm gì ngồi cho đau lưng nhưng cũng chẳng được gì hết".

Quý vị nghĩ như vậy là đi sai lệch hết. Thầy thường hay nói mỗi một việc gì cũng phải làm cho nhất tâm từ việc lớn cho đến việc nhỏ, kể cả việc dùng điểm tâm sáng, hay độ ngọ vào buổi trưa. Mỗi khi bưng chén cơm lên phải nghĩ đến ta đang sống trong pháp hội đạo tràng, phải ăn trong thiền duyệt vi thực, pháp hỷ sung mãn thì mới đạt được quả vị giác ngộ, và luôn luôn phải hành bất thoái chuyển. Chớ đừng nghĩ như chuyện thế gian ăn cho no qua ngày mà thôi người tu mà suy nghĩ không đúng là sẽ đi sai với đạo pháp.

c. Niệm bất thoái: Niệm là một lúc nhớ tưởng niệm. Trong câu nầy phải hiểu là đừng bao giờ cho chánh niệm thoái chuyển. Nhất tâm niệm làm sao cho được thành Phật, hay tối thiểu cũng thành một vị Bồ Tát dầu cho khổ đến đâu có tan xương nát thịt cũng đừng thoái chuyển đó mới gọi là niệm bất thoái, cũng như bây giờ đây chúng ta thọ giáo pháp của Phật, người thọ Sadi mười giới (10), người thọ Thức Xoa Ma Na Ni 296 giới, người thọ Tỳ Kheo 250 giới, Tỳ Kheo Ni 348 giới. Tại sao phải thọ như vậy để làm gì? Vì Đức Phật đã dạy người tu lúc nào cũng cần giữ chánh niệm.

Trong khi đi, đứng, nằm, ngồi oai nghi cần phải nghiêm trang thanh tịnh. Trong đạo tràng và ngoài đạo tràng cũng thế, những công việc gì có ý định làm là bất cứ lúc nào cũng suy nghĩ cho đúng chánh pháp, làm cho đúng chánh pháp, hợp sự thật thì đó là niệm bất thoái chuyển. Tâm Bồ Đề không bao giờ bị thoái chuyển lay động, không bao giờ bị lu mờ giải đãi biếng nhác, đó gọi là tâm Phật, tâm bất thoái trụ.

8. Đồng Chơn Trụ: Tâm luôn luôn lúc nào cũng giữ cho thanh tịnh như như. Hai chữ đồng chơn này có nghĩa là vô phân biệt. Sống trong cuộc đời này tâm chúng ta lúc nào cũng phân biệt quá nhiều thành ra cứ sống trong điên đảo, vọng tưởng, theo duyên phân biệt. Thường thường chữ đồng được hiểu là con, đồng nam, đồng nữ ; bởi vì trẻ con sống trong hồn nhiên, trong sạch, ngây thơ, chưa vướng bụi trần nên không có phân biệt, cho nên việc tu hành của những vị đồng tử này dễ tu dễ chứng, thế mới được gọi là đồng chơn nhập đạo. (Đây chỉ cho những vị ấu niên chưa từng lập gia đình mới được gọi là đồng chơn nhập đạo, còn như quý vị lớn tuổi đã từng có gia thất, sau mới vào tu, thì gọi đó là bán thế xuất gia). Tâm vì bị vướng mắc phân biệt rất nhiều, vì thế sự tu hành khó đạt được kết quả mong muốn. Những vị này bị cái trí thế gian xen tạp nhiều quá, trong đạo còn gọi trí này là thế trí biện thông nạn, làm cho người đó khó tu hành, vậy phải làm sao chuyển trí thế gian nầy thành ra trí xuất thế gian thì mới giúp ích được cho đạo pháp, giúp ích cho chúng sanh, mà chính bản thân mình mới tu tiến được.

Đã là người xuất gia, hãy cố gắng giữ cho cái tâm bất nhiễm thế duyên, thì không còn phân biệt nữa. Đừng bao giờ nghĩ người này là đáng thương, người kia là đáng ghét, cái này tốt, cái kia xấu, cái này đẹp, cái kia không đẹp, như vậy mới được gọi là đồng chơn trụ.

9. Pháp Vương Tử Trụ: Là cái tâm trụ giống như người con của đấng giác ngộ rồi coi như là tu hành cũng khá cao, cho nên ở trong sách phân tách thì đến cái trụ thứ chín (9) này gọi là xuất thánh thai, tức là giác ngộ hoàn toàn. Đây chỉ cho Phật mà Phật là đấng giác ngộ hoàn toàn, cho nên mới có cái quả vị mang tên là Pháp Vương Tử Trụ. Vì vậy nói cái tâm của mình lúc nào cũng như là con ruột của Phật đó, mới được gọi là Phật tử, vì người cha giác ngộ, người con cũng giác ngộ theo.

Tử nghĩa là con, con của giòng họ Thích là phải sáng suốt chiến đấu với phiền não trong con người của mình, phải chuyển phiền não thành bồ đề, lúc nào cũng chuẩn bị sẵn sàng cái gươm trí tuệ để chặt đứt những cơn sân hận, giận tức, phiền não. Do vậy trong đạo Phật có chữ sát sanh, nghĩa đúng là vậy đó, chứ không phải sát sanh là giết hại sinh vật. Nhờ sát sanh đúng nghĩa như vậy, cho nên những cơn phiền não giảm thiểu dần dần. Nếu chúng ta không tự biết để điều phục sát hại được phiền não, giận tức thì phải nhờ đến huynh đệ, Thầy Tổ giúp dùm.

Quý vị phải có kim cang tâm để đập mạnh nó may ra mới đạt được sự mầu nhiệm, mới có thể nhập vào quả vị cuối cùng của Thập Trụ là Quán đảnh trụ.

10. Quán Đảnh Trụ: Nghĩa đen là rưới nước cam lồ trên đầu, hay là ma đảnh thọ ký, hay xoa trên đầu ; nhưng nghĩa đạo thì lại là cái tâm của mình lúc bấy giờ coi như là chắc chắn, như Thầy đã nói là đạt được chánh đạo thật sự chứ không phải đạt cái ma chướng đạo, đó mới gọi là quán đảnh.

Cũng như hồi xưa bên Ấn Độ hễ mỗi lần có một vị hoàng tử lên ngôi thì họ phải làm lễ quán đảnh. Quán đảnh có nghĩa là tuyên dương và làm phép rưới nước, hay là một vị Bà La Môn giáo chánh tông đến để làm lễ quán đảnh rưới nước. Sau này đạo Phật của chúng ta đổi chữ quán đảnh lại là thọ ký, vì thọ ký nghe dễ hiểu hơn là quán đảnh nhưng ý nghĩa cũng giống như vậy.

Thọ ký nói cho đủ là thọ bồ đề chi ký, tức là trao lại để mà ghi nhớ cái giác ngộ ở ngay thời điểm đó, coi như là hoàn toàn giác ngộ. Vì vậy cho nên quán đảnh trụ, giống như là thọ ký ở đầu, như Phật thọ ký ở trong kinh Pháp Hoa khi Đức Phật thọ ký cho 1250 vị Tỳ Kheo, hoặc là thọ ký cho 500 vị A La Hán v.v.....

Còn nghĩa chữ thọ ký ở đây tức là mình biết khi mình tu có sự giác ngộ, sự đạt đạo trong thời gian nào, hoặc là kiếp số nào lúc đó hoàn toàn giác ngộ. Như đức Phật thọ ký cho Ngài Xá Lợi Phất tới một a tăng kỳ kiếp nào đó sẽ thành Phật hiệu là Hoa Quang Như Lai, thọ mười hai tiểu kiếp, cõi nước tên Ly Cấu, đất bằng lưu ly có tám đường giao thông, dây bằng vàng ròng giăng 2 bên đường. Mé đường có hàng cây bảy báu, nhân dân nước đó thọ tám tiểu kiếp.

Sau khi Phật Hoa Quang diệt độ chánh pháp trụ lại trong đời ba mươi hai tiểu kiếp, tượng pháp trụ đời cũng ba mươi hai tiểu kiếp, hay là các vị khác cũng vậy. Nơi đây nếu chúng ta hiểu sâu vào lý thì không phải chỉ có một đức Phật hay là có một vị thầy hoặc xoa trên đầu, hoặc rưới nước trên đầu để thọ ký, mà chính nhờ vào cái sự tu hành của mình thì có thể đoán được trong thời gian nào số kiếp nào mình cũng sẽ có sáng suốt giác ngộ để độ chúng sanh ở cái quốc độ nào, ở cõi nước nào.

Còn như bây giờ đây nói thực tế cũng là thọ ký. Chẳng hạn như quý vị đây, khi tu tập được một thời gian mà thầy tổ thấy rằng quý vị có khả năng ra làm đạo, đi độ sanh ở quốc độ này hay quốc độ kia, thì tự nhiên thầy sẽ nhắc nhở quý vị cho ra trụ trì một ngôi chùa để thượng hoằng Phật đạo, hạ hóa chúng sanh. Đây cũng là một điểm thọ ký, nhưng mà thọ ký hiện tại, còn thọ ký mầu nhiệm là do tự tâm của mình tu hành mà đạt được, đó mới gọi là quả vị Thập Trụ, có nghĩa là cái tâm của mình sẽ giác ngộ trong đó là có tha tâm thông, hoặc là túc mạng thông, biết được tất cả những cái gì thì đó kêu là lý đạo cũng gọi là thọ ký.

Nói tóm lại quả vị thập trụ là một trong năm quả vị thập tín và chỉ cần đem lòng chánh tín mà tin. Qua thập trụ tức là bước vào Phật tánh, rồi mới bước lên thập hạnh, thập hồi hướng, thập địa tức là Bồ Tát, Đẳng Giác, Diệu Giác, Viên Giác.

Tóm lại mười quả vị này tuy chia làm mười chớ thiệt là chỉ có một, vì nếu nói một thì khó thấy thế nào là quả vị. Tuy nhiên quả vị mà mình còn nói mười, nói một được thì quả vị đó còn trong tương đối, không phải là quả vị giác ngộ tuyệt đối. Tuy mình không chính thức nhờ vào quả vị, mà nhờ vào cái giảng giải nghe, suy nghĩ, tu, để cho cái của mình nương theo đó mà thâm nhập mới tiến tới chỗ chứng ngộ đạo quả. Vậy cho nên mới phải chia ra nhiều thập và địa vị. Nói về đốn giáo, thì không có chia ra nhiều bậc gì hết, coi như nghe rồi là tâm tỏ ngộ, tâm bừng sáng giác ngộ hoàn toàn.

Biết như thế để quý vị cố gắng trong thời gian chín tuần cấm túc, ba tháng an cư mỗi ngày làm sao quý vị sống với mấy cái tâm thập trụ, sống được như vậy thì thời gian chúng ta tu tập cửu tuần cấm túc, tam ngoạt an cư (chín tuần ở một chỗ, ba tháng ở một nơi) thì có thể mình biết được mình tu tới đâu và tới một mức độ nào, sang năm cũng vào ba tháng mùa hạ quý vị cố gắng làm sao điều phục thân tâm cho được nhất như hơn năm cũ, Thầy bảo đảm là trong thời gian ngắn quý vị sẽ đạt được quả vị Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Ngày xưa thời Đức Phật còn tại thế đa số đều là Thánh Tăng cho nên những vị nầy khi nghe Phật giảng pháp có một lần là được chứng ngộ liền không cần biên chép gì cả (đó là thời chánh pháp) một câu văn, ngàn người ngộ.

Qua thời tượng pháp thì cũng còn hơn phân nửa, hàng Thánh Tăng khi nghe Phật giảng pháp thì được chứng thánh quả liền.

Bây giờ là thời mạt pháp, rất hiếm có người được chứng quả thánh như vậy, phải dùng phương tiện thu băng nghe đi nghe lại nhiều lần mới có thể thực hành đúng được. Có điểm nào chưa hiểu phải hỏi lại Thầy Tổ cho rõ ràng, thính vấn (nghe, hỏi) Phật Pháp nhân duyên, chớ nghe sơ qua một lần bỏ đó rồi một năm sau mới đem ra nghe lại thì biết đến bao giờ mới hành cho đúng để mà đạt được quả thánh.

Thầy nói cho quý vị biết, nếu như quý vị không lần lượt đi từ phát tâm trụ, trị địa trụ, tu hành trụ, rồi sanh quý trụ, cuối cùng là phương tiện cụ túc trụ, thì khó tiến lên được. Thầy lúc nào cũng nhắc nhở quý vị từng giây, từng phút luôn luôn phải điều phục thân tâm xem chừng coi con "trâu nghiệp" của mình đi tới đâu rồi? Nó có thuần thục nghe lời chủ chưa hay thỉnh thoảng vẫn còn đi lạc đường. Những lúc như vậy quý vị phải niệm Phật liền liền, điều phục cho tâm an ổn lại. Khi đó hành giả mới biết được mình giác ngộ tới đâu, và sự tu hành của mình đi đến đâu.

Nói tóm lại nếu đạt được quả vị Thập Trụ này thì hành giả có thể tiến lên thêm một bậc nữa đó là Thập Hạnh.