Quảng Lục Của Thiền Sư Hoằng Trí

Chỉ biết lật đổ, không biết nâng đở Sư nói: Lời này cả chốn thiền môn có kẻ phần nhiều làm cơ phong, gặp nhau thương lượng, có phải vậy chăng? Nếu không được như thế, lại phải thế nào? Thượng tọa Giác, đêm nay không thương tiếc hai hàng lông mày, bên cạnh đưa ra một tay, muốn gặp người xưa. Ngưỡng Sơn nói như thế, rất giống máy lụa. Vân Môn khéo hiểu cắt dài. Tuyết Đậu chỉ bổ túc thêm ngắn. Ba tôn túc mỗi người có sở trường riêng, Thiền tăng cuối cùng nhận người nào làm tắc. Chỉ mong gió Xuân có nhiều sức, cùng một lúc thổi vào cửa của ta. Nếu như vậy thì hãy hội đi? Thì mới có tay cứu sống. Có được con mắt siêu xuất, không chỉ là môn báo hóa, tám phương chống cự, cũng chính là trên đỉnh Tỳ-lô, chữ thập dọc ngang. Nếu chưa được như vậy, thì không khỏi nói lại kệ. Thiền tăng nắm được thiền cơ, tròn sáng dứt hết các thứ, phải nên lật đổ, lại muốn nâng đở. Ngựa ngọc uống cạn suốt trăng sáng, trâu bùn cày phá đất lưu ly, mang lông đội sừng trong khác đến, khắp nơi nhơn loại được mấy người.

QUYỂN 6

PHÁP NGỮ CỦA HÒA THƯỢNG GIÁC Ở THIÊN ĐỒNG MINH CHÂU

Tỳ-kheo Phổ Sùng soạn.

Gương sáng rộng lớn chiếu soi tất cả, mở được then chốt nhiệm mầu của cơ phong, tin tức phong thái đều đúng. Người có được chánh nhãn sâu sắc biết rộng. Có phải chăng! Sư ở dưới đỉnh thái bạch, long tượng tôn trọng kính cẩn. Chùy gõ, chạm đục, diễn đạt ngôn ngữ ý văn đều tinh đạt, hoặc sĩ thứ tin đạo lại đến thăm phương này, hoặc mây, nước phần vệ lại thỉnh Sư chỉ dạy đều phải bày ở trước. Phóng bút thì ứng hiện, ngay danh tự mà nói theo hỏi mà trả lời cho nên thành pháp ngữ. Nhặt chọn một hai điều để soạn lại. Chao ôi! rổng rang thênh thang, tràn ngập mênh mông, chưa từng tạo sự sâu xa cùng tột này. Đã ghi chép lại điều này, phải là bật thần ngộ diệu khế mới gật đầu khen ngợi.

Mảnh đất rổng rang thênh thang, đó là xưa nay sẳn có, phải ở trong cảnh tịnh siêng lau chùi các tập khí vọng duyên huyễn hóa, từ đó đạt được thanh tịnh tròn sáng, rổng rang không hình tượng, cao ngất không nơi nương tựa, chỉ có bản chơn chiếu thênh thang tiêu hết cảnh giới bên ngoài. Thế nên nói, rõ ràng thấy không một vật, mảnh tâm này không bị sanh diệt chi phối, cội nguồn lặng lẽ chiếu tận đáy, hay phát sáng hay xuất hiện, thấy rõ ràng các trần, rỗng rang không chỗ nào gặp. Thấy nghe đều là diệu, vượt ra ngoài thinh sắc kia. Dụng khắp nơi gương chiếu không sót không ngăn ngại, tự nhiên tâm tâm pháp pháp sanh nhau. Người xưa nói!

Vô tâm lãnh hội được đạo vô tâm, Lãnh hội được đạo vô tâm cũng phải dừng, vào trong quan phủ ý thanh tịnh ngồi im lặng, du phương vào trong chốn mầu nhiệm của hoàn cầu, phải tham cứu như vậy. Đạt được chỗ chơn thật, chỉ có ngồi yên thầm tham cứu, thật sâu mới đạt được. Không bị nhân duyên bên ngoài lôi cuốn, tâm này rỗng rang bao dung tất cả, sự chiếu này nhiệm mầu có chuẩn mực. Bên trong không suy tư phan duyên, rỗng rang chỉ biết không mê mờ. Linh diệu nhưng dứt đối đãi mà tự đắc được. Chỗ đắc ấy cũng không kẹt vào tình thức, phải hiểu rõ thênh thang không nương tựa, cao ngất tự thần diệu, mới không theo tướng trần cấu. Chỗ này không còn sở đắc, thanh tịnh nhưng sáng ngời, sáng nhưng thông, thì mới thuận theo để tiếp nhận sự việc, việc gì cũng không ngăn ngại, như mây phiêu bồng chốn núi xanh, trăng chơ vơ trôi dạt vào khe suối, khắp nơi thần biến sáng ngời, rõ ràng không kẹt tướng, thật là tương ưng, giống như bao trùm mũi tên. Lại giáo dưỡng thuần thục lãnh hội an ổn, tùy theo nơi đều rõ ràng. Dứt góc cạnh không đạo lý, giống như bò đực trắng, ly nô đi như thế, gọi là bậc thành tựu. Thế nên nói: Người đạt được đạo vô tâm cũng như vậy, chưa được vô tâm cũng rất khó. Rộng lớn không giới hạn, thanh tịnh phát sáng. Linh thông nhưng không ngại, sáng nhưng không chiếu, có thể nói rỗng rang nhưng tự sáng, sáng tự thanh tịnh, vượt khỏi nhân duyên, không còn năng, sở, diệu này vẫn còn, chiếu này cũng thênh thang, lại không thể dùng hình tượng, ngôn ngữ có không diễn đạt. Lại ở trong này đóng chặt cơ phong chính yếu cứu sống, tùy theo đó ứng hiện không chỉ đại đụng không ngăn ngại, mà còn ở khắp nơi, trục quay không theo duyên thì không rơi vào các loài, ở trong đó tùy thích an lạc. Ở kia đồng với kia, ở đây giống đây, lẫn lộn không còn điểm để phân biệt. Thế nên nói: Như đất đở núi nhưng đất đâu biết núi cao, như đá ngậm ngọc nhưng nào biết ngọc không tỳ vết. Nếu được như thế thì xứng đáng là bậc xuất gia.

Hàng xuất gia phải lãnh hội như vậy.

Gia phong thiền tăng, tâm niệm phải khô lạnh dứt hết các duyên, chỉ còn lau chùi mảnh đất tâm này, cần phải nhổ sạch bãi cỏ hoang đến tận ranh giới, rõ ràng không còn mảy nhiễm ô. Linh nhưng sáng, rộng nhưng rạng rỡ, chiếu thấu triệt trước thể, đến nổi sáng bóng trong suốt, không dính mảy trần, thì nắm được cơ phong mầu nhiệm. Kiệt xuất hơn người. Vào không loài khác không xâm phạm lúa mạ người, mặc tình thong dong, dong ruổi tự tại, không còn kẹt vào chỗ an bài, chính là cái cày phá mảnh đất không kiếp. Lại như thế đi. Rõ ràng không mê mờ, khắp nơi đều hiện thành. Một niệm muôn năm, tướng vô trụ ban đầu.

Thế nên nói: Đất tâm chứa các hạt giống, mưa thắm đều nảy mầm. Đã ngộ được hoa tình, quả Bồ- đề tự thành.

Y chẳng cần tu chứng, sẳn có xưa nay. Y không nhiễm ô, thấu triệt thanh tịnh. Ngay chỗ đầy đủ thanh tịnh, sáng được mắt này, chiếu thấu triệt thoát tất cả, lãnh hội sáng ngời bước vào chốn an lạc, sanh tử không còn gốc rễ, ra vào không lưu dấu tích. Chiếu sáng trên đảnh, rỗng rang nhưng linh diệu, bản trí ứng duyên, tuy tịch nhưng sáng. Thật là đạt đến chỗ không còn chính giữa hai bên, dứt trước sau, mới được thành một khối. Căn căn trần trần ở khắp nơi, tướng lưỡi rộng xuất hiện, truyền ngọn đèn vô tận, phóng quang trùm khắp, làm Phật sự vĩ đại. Y không mượn một mảy pháp bên ngoài, chính là việc trong nhà mình. Phân thân vào cõi trần, chạm vào việc thì hiện trước, không còn một chút cảnh bên ngòai. Trời đất đồng căn, vạn tượng một khởi đều biến hóa tự nhiên, không bị thôi thúc lôi kéo, là đạt được đại tự tại chăng? Gió thổi trăng soi cùng vật không ngại nhau, nhưng sau lui về, cho phép trong đó gánh vác. Trí chuyển lý viên mãn, công quên quả vị đầy, không rơi vào địa vị tôn quý. Vào trần hòa quang, vượt khỏi riêng chiếu sáng. Mới biết đạo, tiếp nối là dụng công, tiếp nối chẳng phải nhờ công này.

Thoát hết thân này, phát ra ánh sáng, vạn cơ không chỗ đến, ngàn Thánh không truyền. Chỉ có tự chiếu soi chứng sâu, thầm thầm tương ứng. Minh vốn là phá tối, chơn là chiếu soi sâu xa. Sự hiện hữu ấy không dùng phàm tình lường được, đều vượt qua tất cả. Diệu ở trong thể, công chuyển được ngoài kiếp, thì mới tùy duyên hiệp với trần, nhưng không ngại các trần. Tâm tâm không xúc chạm vật, từng bước không kẹt trong đường, gọi là tiếp nối gia nghiệp chăng? Đã thấu triệt thì rất gần gũi.

Đập thủng hư không e rằng trống rỗng, lạnh nhạt thuần chơn, như vậy là đập phá được tập khí chất chồng nhiều đời. Tập khí trần cấu nhiều đời sạch hết thì bản quang hiện tiền. Chiếu phá đầu lâu, không còn vật khác, thênh thang mênh mông như trời nước mùa Thu, như trăng, tuyết một màu. Mảnh đất này không còn giới hạn bờ cõi phương hướng, thênh thang một mảnh không bị chấp vá lôi kéo, phải ở trong đó thoát hết mới được, chính khi thoát hết ấy, tâm nghĩ miệng bàn, ngàn dặm vạn dặm còn không biện bạch đạo lý? lại đâu có chỗ để chú thích, gả phải là thùng lủng đáy mới tin được. Thế nên nói, chỉ chứng mới tương ưng được. Chỗ tương ưng xoay chuyển nhập thế, du hý Tam-muội. Hiện rõ ràng âm thanh sắc tướng, ngay đây không còn dấu vết, mình người không còn qua lại, chỉ ở trong đó không thọ nhận. Chỉ chỗ không thọ nhận này, bao hàm cả pháp giới, sum la vạn tượng của hư không không còn sót lại mảy may.Người có bản sắc phải thể nhận như vậy để nghiên cứu. Chỗ dụng công của Thiền tăng, rỗng rang không dính mảy tơ, thênh thanh trong sáng. Như gương chiếu gương không ngoài cảnh giới, không có trần duyên khác. Tự chiếu rõ ràng, tất cả không nhận, gọi là đảm nhận. Đảm nhận như vậy, trí chiếu sâu xa nhưng không mê mờ, đạo hợp với thể nhưng không trụ. Từ chỗ vô trụ này, ứng hóa hợp với căn cơ, thích hợp với vô lậu, đúng là không ô nhiễm, như tiếng vang nhiệm mầu trong hang. Sư lướt gió trên không, không ngăn ngại tự do, không chỉ dứt điềm xưa,mà còn linh diệu không làm y mờ tối được, hoàn toàn bước vào mảnh đất này, tất cả đều an ổn, tất cả đều thảnh thơi, con trâu trắng sờ sờ tuyền một màu trắng, đi theo đi không được, phải đích thân chứng đích thân đạt mới được.

Thầm lặng tự trụ, như như lìa duyên, sáng tỏ không trần, ngay đây triệt ngộ từ xưa đã đến được chỗ này, không phải hôm nay mới có. Từ gia phong xưa trước nhiều kiếp, rõ ràng không mê mờ, linh diệu một mình sáng. Tuy nhiên như vậy, mặc dù một mảy không sanh, một trần không dính, khô lạnh lặng hết, muốn đến cảnh giới này ra khỏi sanh tử, không có chổ này, ngay đây phải thoát được. Rốt ráo không còn một mảy suy tư, lặng không còn duyên lự, lùi bước buông tay là triệt để, thì mới phát sáng ứng thế. Vật vật dung hợp nhau, khắp nơi đều thích hợp.

Thế nên nói: pháp pháp không ẩn dấu, xưa nay thường hiển bày. Chỗ chơn thật của Thiền tăng ở điểm tu tập, chiếu thấu nguồn cội tế trong tế, lẫn lộn ánh sáng, một màu không vết, phải chuyển thân trong ấy mới được. Cho nên nói nối tiếp gia phong, máy tơ không quay, ánh sáng vắng bặt, đến cha một đường tắt, diệu ở trong thể, bụi bặm sạch, chi tiết hết, hiểu không nổi.

Quay đầu thì chứng, trí tuệ khám phá mới đến được, thì mới ra giáo hóa được. Hoa lau đêm trăng sáng, khi xưa đưa thuyền sang sông, cây kim sợi chỉ, khi ấy chuyển cơ phong, nhập thế ứng duyên, trần trần đều như vậy, pháp pháp không khác, thuận buồm xuôi gió, tự nhiên không ngại. Chư Phật chư Tổ không chứng điều gì khác, đều đến chổ khô kiệt này, Đoạn ba đời, lặng vạn cơ, ngay đây không còn mảy may đối đãi.

Phật linh hoạt tự chiếu, nhiệm mầu thấu căn nguyên, biết được tận đáy, phân thân ứng sự, mỗi cửa đều phóng quang, vật vật hiện bóng, thì biết đều từ đây lưu xuất. Trên tất cả trăm đầu ngọn cỏ, rõ ràng không còn phương cách cùng ta tạo nhân tạo duyên, toàn thân thấu triệt như vậy.

Rỗng rang không tỳ vết, chiếu sáng chẳng phải là tình trần, sáng thấu sâu lắng thanh tịnh, dứt hết dấu vết trần, tự biết như vậy, như vậy tự rõ ràng. Mảnh đất tâm thanh tịnh sáng nhiệm mầu đó là bản sở nhiều đời chưa từng biết, chỉ vì còn nghi ngại vô minh, tự làm ngăn cách. Trí rỗng rang thênh thang, bên trong quên công huân, ngay đây thoát hết gánh nặng, chuyển thân đến chánh vị, mượn đường đi đến. Linh cơ vận tốt, gặp việc đều chơn, lại không còn mảy trần là vật từ bên ngoài đến vậy. Pháp pháp tự nhiên, nhiệm mầu vượt qua đường ngôn ngữ, nên thấy không gián đoạn, cho đến núi rừng cỏ cây, chưa từng không phát ra việc này. Thoáng nhìn phá tan mới biết tướng lưỡi rộng dài, khắp nơi ẩn náu không được. Người nói thì có người nghe, người nghe tức là có người nói. Căn trần dung thông, lý trí lẫn lộn, mình người đồng một tâm, pháp, lại ở trong đó phân giải. Tuy nhiên như vậy, nhưng thông suốt trước mắt, phải mau thâu về, làm nghề sống trong nhà, mới được ngồi an ổn.

Đạo đi vòng quanh đến chổ rỗng rang quên hình tượng, cực tịnh tự sáng. Sáng chỉ tự chiếu, hướng đến chổ trần cảnh chưa từng tạo căn trần không có tỳ vết, đạt được sự mầu nhiệm dứt đường trôi lăn trong sanh tử, chỉ theo gốc tạo hóa, ở trong đó một mảy tơ chút bóng dáng tiền trần cũng không dính, chỉ chứng mới được tương ưng, từ đây một cái đánh thì đại thiên thế giới đều hiện bày. Vật vật đầu đầu thật là nơi ta phóng quang nói pháp, phân thân trăm ức. Riêng chiếu nhưng thần kỳ, đặc biệt không rơi vào danh sắc. Tròn ứng với vô công, chiếu rỗng rang nhưng bao hàm, hang rỗng nhưng vang. Buổi đầu không kẹt vào thấy nghe, thật là tự tại không ngại, du hý thần thông tam-muội. Nếu lãnh hội được như vậy, đến đâu mà không được lợi ích.

Mở một đường có mắt ứng thế đối duyên, chính xác không bị rơi mất, vạn duyên vùi chôn không được. Dưới trăng nước gió lướt qua tùng, ánh sáng không lẫn lộn với ta, âm thanh không cản trở ta. Ứng hiện đầy đủ, vượt khỏi không còn bị hình tượng trói buộc. Phân thân giáo hóa tùy theo việc, thích hợp không trái nhau. Vẫn là thoát khỏi lưới trần chưa đến được nhà mình. Khô hết các duyên, không rỗng lặng, lặng lẽ nhưng sáng, sạch nhưng chiếu. Hư nhưng bao dung, thênh thang nhưng ứng, không cùng ngoại cảnh đối nhau, rõ ràng linh hoạt, vào mãnh đất tâm này, mới biết được Tổ sư. Thấy thật tướng của thân, thấy Phật cũng như vậy. Nếu chánh niệm lãnh hội được chính mình không phải cảnh bên ngoài, thì thích hợp dứt đối đải suy nghĩ luận bàn. Phật Phật tâm tâm thuần nhất không hai. Thiền tăng lặng lẽ dạo chốn không tịch, rỗng rang linh hoạt thông suốt, bằng hư không vượt qua trần kiếp, cao ngất không còn điểm nương tựa, sáng ngời không suy nghĩ được, đây là chỗ trụ của mình. Cơ chuyển hóa phân thân, nhiều đời ứng với việc, chiếu sáng vô công dụng không dấu tích. Mây thanh thản bay nước trôi xuôi, không còn ngăn ngại, ngay đó thuần thục an ổn, tất cả dời đổi không được, mới không bị duyên trần kéo lôi, thể nhận được chơn thật. Nơi sanh ra cháu ngoại là Tổ, chỗ xuất xứ dòng gọi là nguồn. Thấy thông được nguồn này, thì biết được cha ông, biết được bản tâm bất động từ xưa đến nay chưa từng lưu chuyển, không bị sanh diệt chi phối. Tuy nhiên không theo, nhưng có tất cả bóng dáng sự tưởng, gọi đều liền đứng dậy bước qua. Rõ ràng thoát khỏi căn trần, vượt khỏi tri kiến không bị bao phủ. Tình không tưởng đọan, tự nhiên rõ biết tròn sáng. Phiêu bồng trong chốn vạn tưởng, nhưng nó không lẫn lộn. Ở trong các trần rỗng rang, trăm ngàn tam-muội, mỗi môn đều trang ng-hiêm. Pháp pháp đầy đủ lại phải thâu nhận về. Khi trở về xứ sở cũ ở trong nguồn này, thờ phụng Tổ tiên, hợp lại thành một, mới thấy được toàn thân.

Lặng lẽ chiếu khắp trời Thu lặng, chiếu không thấy có dụng công chiếu, cắt đứt ánh sáng này, cái này hoàn toàn vượt chơn đến tận thời tiết. Nguồn tịnh thể linh sáng, then chốt rỗng không, cơ linh hoạt, bản minh sáng tỏ, trong đó phát hiện được, liền đưa ra. Ở trên từng mỗi việc, đều hợp nhau đầy đủ, cùng đồng với trời đất, vạn tượng ngang nhau, bằng phẳng thênh thang, ngang ngang dọc dọc. Trời đồng trời, người đồng người, ứng thân này, hiện tướng kia, nhưng thuyết pháp, hay lãnh hội được thể viên mãn như vậy, rỗng rang không chướng ngại.

Cọp làm gió, rồng làm mưa, thích hợp bên nhau. Trong đó vốn không kẹt vào ý thức, điều này là việc tự nhiên. Sự biến hóa của thiền Tăng, hay dùng nhân duyên để hòa hợp, chính là như thế. Đến nhưng không hiện, đi mà không ẩn, vào khắp nơi một cách thần kỳ. Tất cả nơi không lẫn lộn, phiêu bồng trên đầu vạn tượng, sáng tỏ trong bóng sum la, rõ ràng không mảy may khoảng cách. Cơ phong xuất hiện lẫn lộn, đích thực là câu đến nhà, cần phải tham thiền. Mây tan gió lặng, trăng thu bàng bạc, nước trời không bờ bến, chỗ tận cùng này thấu triệt mới được.

Đạo chẳng phải Tổ truyền. Khi Tổ chưa sang, giăng bủa khắp nơi, tự nhiên rỗng rang không tỳ vết, linh linh không gặp gỡ, chỉ soi thẳng nhân duyên, thường linh hoạt lìa hình xác, thế nên nói là Tổ. Chỉ chứng mới tương ưng được, không thể trao tay. Phật Phật đạt được, lấy đây làm tột cùng, phân thân ứng hóa, hoa hoa cành lá, căn căn trần trần, trí đạt được tam-muội. Vạn cơ không không nhiễm loạn được ta, một trần không ngoài ta, thần kỳ vượt ra ngoài ngàn quyển kinh lớn, nơi nào có được việc bóng thì có thể được.

Nguồn trong tịch lặng, chiếu thấu đáy cội nguồn. Chỗ này rỗng lặng nhưng linh hoạt, rỗng rang nhưng sáng. Tuy chiếu soi hình tượng trong gương mình, nhưng không ảnh hưởng nhau. Lúc này thoáng nhìn phá được, vẫn còn công đảm nhiệm biệt bạch, phải lùi lại, mới đến được hoàn trung. Trong ấy phát sáng, một mình cao ngất, lại tháo gỡ hết sự dụng công tạm thời, gọi là đản sanh. Đây mới là ra vào vi diệu, rõ ràng kỹ lưỡng, hay phân thân thì phải làm được các việc. Có dấu ấn để ấn khả vạn tượng, ấn này không tỳ vết. Dạo vào cõi nước đối duyên, tự mình thọ dụng trần trần tam-muội. Dụng này tự tăng lên, không thể tràn đầy. Mây che hang rỗng, trăng sáng khe trong, không ra không ở, vượt ra ngoài sự giáo hóa. Nay chỉ dạy không đắc không hướng, ở khắp nơi, trở về chốn xưa, mảy may chưa từng dao động. Khập khểnh dắt dìu, nhiều điều xấu xa vụng về tự nhiên thuận lợi. Triệu Châu rửa bát, uống trà, không kẹt vào sự an bài. Xưa nay đều hiện thành, nếu là có mắt, thì mỗi mỗi đều nhìn thấy được, mới là chỗ dụng công của Thiền tăng.

Nghiên cứu sự mầu nhiệm của tông phong Phật học, tâm phải thanh tịnh lắng thần quán sát bên trong, thấy thấu tận cùng pháp, không bị cuống rau mảy tơ làm chướng ngại, rỗng rang không hình tượng. Như nước mùa Thu, sáng tỏ trong suốt. Như trăng đêm khuya, chính lúc như thế, sáng tỏ không hôn mê, trong lặng không cấu, thường tịch thường sáng. Tịch này cũng không có nhân đọan diệt, diệu này không có ảnh sự xúc chạm. Rỗng rang thanh tịnh tròn sáng, nhiều kiếp chưa từng dời đổi, không mê mờ, hay lặng hay biết, bước vào chổ tột cùng hay được an ổn. Ấm ngọc bên cạnh, vừa mở hồi cơ, phân thân ứng thế. Xứ sở thế gian, cảnh tượng khác nhau đều do mình tự lập, cùng bốn đại của ta xuất hiện, đâu có chỗ nào ngại. Đã là tất cả không ngại, mình người tướng không khác nhau, tự tha không khác danh tự. trong rừng thinh sắc, phiêu bồng vượt lên, sáng tỏ lẫn nhau. Thế nên nói núi sông không ngăn cách, ánh sáng chiếu thấu khắp nơi, phải lãnh hội như vậy.

Mảnh tâm linh minh, từ xưa chưa từng thay đổi, ngang nhau không có bờ mé, lớn bằng không dính vết cấu. Dạo chơi trong đó, mây lang thang tựa núi, gia phong thanh nhàn luận bàn. Trăng thu soi bóng nước, cảnh giới sáng trong. Đích thực đến xứ sở này, thì biết được ruộng tâm đất pháp, là từ cội nguồn sanh ra vạn tượng, chủng tánh không khô héo, hoa lá khắp pháp giới. Thế nên nói: Một hạt giống ở ruộng hoang, không nhổ mạ tự tốt. Đạo nhơn vốn không có chổ trụ. Mây trắng che núi xanh, trắng sáng bủa giăng khe nước. Mây tan núi hiện, trăng làm lạnh nước. Một thời thu bao dung, thấu triệt không bờ mé, các trần đều không đến với ta, vạn hóa lặng không thay đổi được ta. Ngồi ở trong đó, được an ổn, thì có thể một bước chuyển thân, ứng cơ nhập thể, vốn là một câu siêu phương. Thế nên nói sáu cửa không đóng, ngả tư không đi, khắp nơi không thể lẫn lộn được, lặng lẽ chưa từng động đến, y hoàn toàn đều biết chỗ đi.

Trong lòng rỗng rang bằng thái hư. Thủ đoạn phân biệt bằng vạn tượng. Một trần không phần ngoài mới có thể ứng biến. Một chút không lưu, mới có thể trụ được. Trong rỗng rang nhưng hay ứng. Thọ và không thọ ngang nhau, giao thiệp bên ngoài nhưng thường rổng rang. Trụ vô trụ đồng. Gia phong Thiền tăng, ở khắp nơi nhập Tam- muội, phải đi như vậy. Mười phương pháp giới đều từ một tâm khởi ra. Khi tâm tịch lặng các tướng đều hết. Cái nào là kia, cái nào là ta. Chỉ lúc ấy không có tướng sai khác, ngay đây một trần không lập, một niệm không sanh. Sau khi thoát được bào thai túi da trước, một điểm diệu minh, tròn lẫn lộn, không có phương cõi giúp dấu vết, ngay đây không mê mờ được. Chổ không mê mờ được, gọi là tự tri, chỉ chổ tự biết này gọi là bản đắc, hiểu được không ngoài bổn phận của mình đạt được thấu suốt, rỗng rang thênh thang, nhiệm mầu nhưng không hình tượng, nghe đúng nhưng không âm vang. Thế nên nói: Chẳng phải chỗ đến của tai mắt, chỗ này chỉ có khế ngộ mới đến được. Trong đó phát sáng, hiện bóng khắp nơi, khắp nơi là đạo, vật vật là y, đều là cảnh giới thọ dụng của Thiền tăng, hơn nữa không cần mượn những điều của người khác, phải đích thân thân chứng mới được. Nhà ta trồng cỏ phải làm như vậy.

Liễu đạt tất cả pháp không, thì tâm tâm được tự tại, khắp nơi đều thấu thoát. Xưa nay một khoảng ánh sáng không nơi nào không biến khắp để tùy duyên hóa độ. Gặp vật thì thành tông, thần kỳ chiếu các duyên, thênh thang không đối đãi. Gió lay tùng, trăng soi nước, thanh đạm hợp nhau, không có tâm qua lại, không tướng ngăn ngại. Ở trong đó rỗng rang nhưng bao dung, ứng hóa bên ngoài nhưng không nhiễu loạn. Như mưa Xuân hoa nở, như gương chiếu hình tượng, mênh mông trong chốn ồn náo, tự nhiên xuất hiện một đầu.

Ruộng đất đều ổn định, khắp nơi đều xanh tốt. Lúc cuộc sống thanh thản thì thấy được không kiếp, không còn hệ lụy mảy duyên trần, không mảy tơ nào làm chướng ngại. Rỗng rang tột cùng nhưng sáng ngời, thanh tịnh nhưng sáng chói, từ ngày xưa sáng tỏ không mờ. Việc ngộ đạo này, nếu gật đầu biết có, không còn theo duyên sanh diệt, không trụ đoạn thường, phải biến hóa ứng hiện thì cùng với sum la vạn tượng chung sự ứng hóa này, phải trụ trong lặng lẽ thì cùng với trời đất bao trùm đồng với đạo này. Ra vào co duổi, tất cả đều ở trong ta. Bản sắc của Thiền tăng, thâu nắm như vậy mới được.

Ban ngày thấy mặt trời, ban đêm thấy mặt trăng, không lừa nhau một thời tiết, đây là chổ hành vi an lạc của Thiền tăng, tự nhiên không góc cạnh vết khâu vá. Nếu muốn an lạc như thế, phải thấu triệt ý căn lặng lẽ giã gạo dệt vải mới được. Nếu không lặng lẽ, thì phải ngồi cắt đứt, buông hết, đạt được tất cả chiếu soi thấu suốt, cảnh huyền hóa đều quên, buông hết thân tâm, căn trần đều thanh tịnh, tự nhiên biết rõ bản lai diện mục, thọ dụng đầy đủ. Tất cả nơi không còn đeo mang, tất cả thời đều tương ưng. Ở trong sáng có tối, trong tối có sáng, thuyền chở đầy trăng, đêm ngủ bờ hoa lau, một đoạn sáng ngời, quả nhiên như thế. Sáng ngời thanh tịnh, tầm mắt không nhìn tận bờ cõi, lặng lẽ rỗng rang, tâm duyên không đến bờ cõi kia, thật là người tham cứu đạt đến chổ tận cùng. Nếu tin được mảnh đất bản hữu của ta thì Phật ma xâm phạm không được, trần cấu nhiễm không được, vuông tròn đều thích hợp, tham thiền mới đến được, thì diệu dụng hằng sa, hoàn toàn bằng nhau. Từ mảnh tâm này phát sanh, từ mảnh tâm này đạt được tất cả, điều này mọi người đều có. Nhưng hướng đến trước vì ta nhìn thử xem, người biết có thì gật đầu biết nhau.

Phật tánh hay ứng hiện tất cả, trên đỉnh môn, mắt tự chiếu toàn thân, vừa thâu vừa buông, không trong không ngoài, đại thiên cùng ta đồng xuất hiện. Ba đời tự nhiên siêu thoát, rỗng rang không bờ mé, chiếu sáng một mình. Lúc này ảnh tượng đều hết sạch. Hết sạch không được u hiển linh diệu dứt đối đải, không bị chi phối sanh diệt. Khi đạt đến mảnh đất này, rỗng rang không còn chổ nương tựa, duyên trần không nhiễm, lúc này thầm hợp cảnh giới, bao trùm mũi tên, hoàn toàn không trái ngược, du hý Tam- muội thì thuộc thọ dụng của người này. Mắt đảnh, dấu hiệu nơi khủy tay là việc hiện tiền truyền trao của Thiền tăng, phải lãnh hội hoàn toàn.

Ngay khi thiền sinh lãnh hội, không đọng lại không chảy trôi, không thuần không tạp. Chỗ nhỏ khô hết chuyển được cơ, khi vào chốn ồn náo vẫn sáng mắt, biến khắp tất cả, rõ ràng không ngại, trăng theo nước chảy, gió đùa cỏ, rực rỡ đẹp cực kỳ, hoàn toàn không lẫn lộn với ta. Thế nên nói: Hạng không bằng vượt khỏi đường, ứng hiện đúng thời, cho phép y đi như thế. Trên trăm đầu ngọn cỏ thâu thập đem về nên làm gì? Đắp y ngồi nhìn lại phía sau. Việc ngộ đạo này hoàn toàn không ở chổ học, phải ở chổ thân tâm thênh thang lượng rộng lớn bằng hư không. Tự nhiên đều đầy đủ khắp nơi, linh hoạt không mê muội được, rõ ràng không lẫn lộn. Trăng theo nước chảy, mưa theo mây bay. Rốt ráo không bằng chấp nhận tâm, hay thành tựu như chấp nhận sự. Nhưng chớ đem mình ngăn ngại vật, tự nhiên y không bị vật làm chướng ngại, thân tâm nhất như , ngoài thân không vật nào khác, đồng thể đồng dụng, một tánh một tướng, căn căn trần trần, ngay đây dứt đối đãi. Thế nên nói: Thánh nhơn không có tự mình, không nơi nào không được, trước mắt như thế, rõ ràng như thế, thì biết: Thâu vào buông ra, trở thành con trâu trắng sờ sờ, đi theo đó cũng không được.

Hành giả đi đứng như mây trôi vô tâm, trăng đều ứng hiện khắp nơi, không bị tất cả cảnh làm chướng ngại. Nó sáng tỏ trong vạn tượng, cao ngất vượt ra khắp nơi, tùy duyên tiếp xúc, không nhiễm không tạp loạn, cùng với kia đồng dụng, cùng với ta đồng thể. Ngôn ngữ không truyền đạt được, tư duy không đến được, vượt khỏi dao động, dứt đối đãi, uyển chuyển không cần dụng công. Diệu đắc vượt ngoài sự suy lường của tâm thức, thọ dụng trong đường, thừa đương trong nhà, liễu sanh tử vượt khỏi nhân duyên, thấy đúng sự linh diệu vốn không chổ trụ. Thế nên nói: Tâm biến khắp mười phương, nhưng không ở tất cả chổ.

Chổ trở về cũng như trăm sông đều đổ về biển cả, đều đạt đến một vị, thi hành cũng như gió cuốn sóng đều đến bờ kia, đâu không phải là đến trong nguồn chơn, đâu không phải đạt được đại dụng hiện tiền.

Gia phong Thiền tăng tùy cơ ứng biến đều thích hợp như thế. Lại từng lập tâm tưởng đến trần duyên, điều này phải lãnh hội đầy đủ.

Chơn tịnh không tỳ vết, công huân cùng tận, trong đó lại không biết được chổ. Dù không biết được, tức là toàn thân, nhãn căn không thấy được, cũng không thể làm lu mờ được nó. Đạt được chổ phát quang, trong sáng chiếu khắp, tuyết lẫn với hoa lau, trăng thu sáng chơ vơ, thì có cơ hội dung hợp, soi nhìn con đường, chợt đưa ra lại, ứng dụng thích hợp. Khắp nơi đều ở trong ta, vượt lên khỏi vạn tượng. Thiền của Câu Chi một ngón tay, ba mươi năm thọ dụng không hết. Người đạt được sự nhiệm mầu đơn giản, cho nên lặng lẽ không nói, người đạt được dụng an nhàn, cho nên ứng hiện không xúc phạm vật, dạo chơi với đạo, làm chủ bằng tiền, lý cố nhiên là như thế. Chợt hướng trong đó dính một mảy tơ hạt bụi, thì cơ quan chính ngại không thông suốt được, chổ vô ngại của Thiền cơ mà không chuyển được. Trong chổ rỗng không bao hàm tất cả có, chổ có cũng bao hàm khoảng không, thì có việc gì? Đầu đuôi cội nguồn mạnh mẽ nhưng không hình tượng, động nhưng có ứng hiện. Thường khám phá thấu triệt, cao ngất hiện sừng sững, một mình thiêng liêng sáng tỏ, đều chưa mang một chút duyên bên ngoài. Khi một mình sáng ngời, cho đến cùng vạn tượng đồng ra, đồng chìm, chỗ các trần Tam-muội khởi. Thanh tịnh như hải ấn, xoay chuyển như châu la bàn. Thênh thang biến tất cả, nhìn chăm chăm không duyên khác, có thể nói thời tiết một mình chiếu sáng vô tư. Đêm trăng hiện sáng cả mặt nước, gió Xuân thổi nên hoa nở, không nhờ công dụng tự nhiên tròn đủ. Nhân nhân duyên duyên, quả quả báo báo đều ở trong đây không ngoài bổn phận, phải biết cảnh sáng đều quên, lại là vật gì?

Gia phong tăng quê mùa dùng một bình bát để sinh sống, chỉ vạn tượng làm sản nghiệp. Tướng kia đây như cảnh trong gương, như trăng trong nước dung hợp không ngoài. Trước không lập ngã tướng thì vật vật chẳng phải duyên khác. Một tướng không tướng, đều là lò không có việc khác, hoàn toàn như vậy, hiểu được ứng dụng. Đường thoi trước máy không thông, ngoài cảnh căn trần đều quên, lúc này phải lui bước về nhà, mới có phần tu tập tham thiền. Mây đen một màu, tuyết phủ ngàn núi, xem thông suốt khi ấy mới thấy được toàn thân. Người hành đạo, lời nói và suy tư phát ra đều mầu nhiệm. Ngay chỗ chơn thật tự có đường vào. Lại không tỏ đạo lý, rỗng rang thầm hợp, trăng trôi theo nước, gió đẩy hư không, tự nhiên không xúc chạm không ngăn ngại, vượt khỏi chiếu dụng kia. Tuy chiếu nhưng không có tỳ vết, tuy dụng nhưng không có dấu vết. Nhập Tam- muội ở trong các trần cảnh, thâu vạn tượng ở trong một ấn, hết rỉ chảy, không tạo tác, gọi là Thiền tăng xong việc. Lại phải nhớ có con đường về nhà mình, mây tan trời lạnh, thu sơ xác núi gầy, đó là trụ xứ của mình.

Thiền tăng sẵn có mảnh đất tâm, rộng trong sạch bằng phẳng to lớn, nhìn không thấy bờ cõi. Ở trong đó cày mây trồng trăng, sáng tỏ rỗng rang, thọ dụng nhà mình, hoặc ra hoặc vào, mặc thâu mặc buông, đến nỗi trời đất đồng với nó, vạn tượng đồng sanh diệt cùng nó. Cao ngất chênh vênh, từ đâu đến. Lặng lẽ thênh thanh đến hướng nào? Có thể nói thênh thang không dung nạp được, đại địa không chống chở nổi.

Nhiệm mầu nhưng không hình, thênh thang nhưng không tên, có không không tận cùng. Thánh phàm bặt đường mới có khi đến nhà được. Chính lúc như thế, được cái gì? Vạn khoảnh mắt lạnh trong chiếu tuyết, người ra sức cày rất đẹp. Thân tâm khô lạnh, lau sạch mảnh đất tâm, làm sạch hết bụi trần, một cảnh rỗng sáng. Mưa tạnh trăng sáng, sắc Thu mây núi, xanh xanh thăm thẳm, trong lặng thiêng liêng, tự chiếu cội nguồn, không chỉ cành lá, lúc ấy đến chốn này, vượt xa cảnh duyên, không giới hạn kiếp số, một niệm vạn năm, hoàn toàn không thay đổi. Từ đây ứng hiện, hang rỗng mây bay động tịnh tự như, thuận theo trần cảnh, thường ở trong Tam-muội. Thế nên nói: Na-già thường tại định, không lúc nào không định.

Nhiệm mầu sáng tỏ, thiêng liêng chiếu soi, quấy rối cũng không được, không thể nói có nó, chùi nó không mất, không thể gọi là không có. Vượt ra ngoài suy tư của tâm, lìa khỏi dấu vết cảnh tượng. Nó rỗng rang nhưng nhiệm mầu. Chổ mầu nhiệm thể nhận được linh thông, chổ linh thông gọi là trở về. Thân mây tâm trăng, tùy theo phương phát hiện, ngay đó cũng không tung tích tùy theo nơi phóng quang, ứng vật không trái nhau. Vào trần không lẫn lộn, vượt qua tất cả cảnh ngại, chiếu phá tất cả pháp không, ở trong duyên sai khác nhập trí thanh tịnh, du hý Tam- muội, nơi nào không được, phải lãnh hội chơn thật như vậy.

Đạt được thể không quên duyên, chiếu soi khắp vượt khỏi ảnh tượng, một điểm kỳ diệu, sáng tỏ không mờ, tâm quá khứ, hiện tại, vị lai dứt, duyên bốn đại dứt hết, rỗng sáng thanh tịnh nhiệm mầu, một mình sáng tỏ nhiều kiếp, thiền tăng thực hiện được như vậy thì không bị sanh tử trói buộc. Đang khi thực hiện vực thẳm buông tay, không còn nắm bắt, đường dưới chân cắt đứt, vượt lên một bước, Phật Phật Tổ Tổ đều không đến được mảnh đất chiếu diệu chơn thật của ta, gọi là tự kỹ, đó là lúc nối gia nghiệp, mới không còn kẹt vào tư duy. Lại bị lưu chuyển, rỗng rang mà linh hoạt, tịnh mà thường chiếu.Trăng sáng hoa lau, lẫn lộn trong sáng, một mình chèo thuyền vào, uyển chuyển không ngại, chân thật lúc này, lúc này ai mở mắt được.

Đi dạo khắp nơi, không chặng giữa hai bên, dứt góc, cạnh, xoay vòng quanh trái đất, lại phải rỗng rang không vẩn đục, trăng lạnh thu trong, ánh sáng xóa tan màn đêm, mây gấm hoa đẹp, khí tượng ngày xuân, chơn tính thông suốt, cơ luân bên nhau, đều là thọ dụng của Thiền tăng. Ta không bị trần cảnh làm mờ, vạn pháp là tâm quang, từng bước siêu phương, đường chim không ngăn ngại. Ứng thế sáng tỏ, hang thần không siêng năng, trong ấy không được lẫn lộn, ý loại nào không đều, sát sát, trần trần, tâm tâm, niệm niệm, buổi đầu không phát tướng, thu-ần sáng nhất chơn, điều đó chẳng đến, khi trong dụng được diệu, hoặc thu nhận duyên khác, chỉ một mình sáng tỏ, chùi rửa không tỳ vết, quét sạch không còn gì. Cô minh riêng chiếu, hàm hiểu tột cùng, trí đạt được rỗng rang, sự cách quang ngoại, đó là cao ngất một thời không sanh diệt chăng? Phải là người bước về nhà, nghi tình câu này mới được. Thiền tăng du hóa, tâm phải thênh thang, trong đó không có chút bụi trần, mới ứng hóa tốt được, không bị vật làm chướng ngại, không bị pháp ràng buộc, đường đường ra vào trong đó có phần tự tại. Ý vừa khởi vọng liền dập tắt ngay, phải thể nhận thuần thục, tự do dạo trên vạn cơ mũi dao nhọn, không tiếp xúc không trái nhau, bao trùm mũi nhọn, hoàn toàn không trái ngược, hướng ra ngoài thâu thập hiểu biết, không còn lậu hoặc, gọi là người thành tựu gia nghiệp, lại từ nơi nào trở về? Mây trắng vào hang, trăng lên núi từ từ, có khi đồng thể với cha. Thế nên nói, ba người đở một cây nằm trên gường, trong ngoài rõ ràng không tỳ vết, nhồi nặn thành một khối, nhàn hạ như mây tan mưa tạnh, trong như nước mùa Thu. Các bậc thiện nhơn hãy ghi nhớ việc này mới được.

Một mảnh đất nhà ta, sạch rộng sáng ngời, sáng tỏ tự chiếu. Rỗng rang không duyên mà linh, tịch không suy tư mà giác, mới là Phật Tổ hóa hiện ra vào, là bản xứ đản sanh Niết-bàn. Kỳ diệu thay! mỗi người đều có, nhưng không thể lau chùi mài dũa sáng trong được, bất giác mê mờ, vì bị ngu si che mờ trí tuệ nên chịu lưu chuyển luân hồi, một niệm chiếu phá được thì vượt ra ngoài trần kiếp, quang minh sáng ngời, không còn bị quá khứ, hiện tại, vị lai chuyển biến, bốn tướng vô thường chi phối. Phật tính chiếu sáng, từ xưa đến nay lẫn lộn đồng dị, là mẹ của tất cả tạo hóa, nơi nào đại thiên phát cơ, đều hiện hết hình ảnh trong đó, hãy lãnh hội chân thật.

Mắt ứng cơ, thân du hóa, thênh thang nhưng linh, tịch nhưng chiếu, trong vạn tượng vượt ra tất cả, không bị bụi trần chôn vùi. Không bị trần duyên câu thúc. Trăng đi trên không, mây ra khỏi hang, không tâm mà chiếu, vô tư mà làm, là chiếu sáng, là thấm nhuần, hoàn thành như thế, trong sanh thoát ra, dùng được tiêu tan, gọi là xuất thân trong cửa, lúc đó cần phải lãnh hội mới kế thừa được gia nghiệp. Hư không làm tòa, tịch lặng làm nhà. Diệu nhưng chẳng phải có, vì y không bị duyên lôi kéo. Chơn chiếu chẳng phải không, vì y không bị rơi vào thường. Riêng chiếu rỗng rang, trong lặng vượt ngoài suy lường. Phật tánh du hóa khắp nơi không bờ cõi, nơi nào phát cơ, tự nhiên được vô ngại tạo dụng khắp nơi. Đạo nhơn du hóa ứng duyên, phiêu bồng tự tại, như mây thành mưa, như trăng đi mãi, như mộc lan ở chốn u tịch, như Xuân về với muôn vật. Nó làm vô tâm, nó ứng cũng có chuẩn, đó là chổ việc làm của ông đã xong, lại phải trở về chỗ cha, đi trong chỗ an ổn. Buông thân chốn thanh tịnh, một mình tiêu biểu không bè bạn, thấu đến con đường bờ kia của Oai Âm Vương, mới có thể khắp hết chính giữa hai bên, thấu tận đáy và đỉnh, sống chết buông nắm có phần tự do.

Thênh thang nhưng tự linh, thanh tịnh nhưng tự sáng, hay chiếu khắp nhưng không chấp vào công chiếu, hay hiểu rõ nhưng không nhọc vào duyên tưởng, vượt ra ngoài có không, vượt khỏi sự tư duy của tình thức, chỉ chứng mới tương ưng được. Không từ người được. Phật Phật Tổ Tổ, lá lá hoa hoa, mọi việc đều liên tục nhau. Khi ứng không chấp vào tướng, chỗ chiếu không ngại duyên thì mới được sáng tỏ không mê mờ. Chỉ gia phong này, khắp nơi đều hiện hữu, mặc cho y thâu nhận.

Đạt được cốt tủy của đạo mới xây vững vàng nền móng, liền lá liền cành thì lưu truyền mới được. Thiền tăng khám phá được, kỳ diệu thay Tổ sư Tây lai ý, thành tựu được nhiều việc. Ngoài chi tiết ra còn phát sanh cành lớn bụi trong mắt. Lại có một gã, cắm đầu làm vô hạn mánh khóe, khắc ghe tìm kiếm, khi nào mới được triệt ngộ. Nhưng nay ngay đây buông hết đi và buông sạch sành sanh, một mảy tơ, một hạt gạo đều không còn trong tâm, hoàn toàn đều thanh tịnh, tự nhiên có chỗ triệt ngộ, nhồi thành một viên tròn sáng, linh thông nhưng diệu, thì biết, xưa nay không thiếu một chút, không sót gì khác, chỗ ngôn ngữ không đến được, chỗ thấy nghe không sao bì kịp. Như tê giác thông thái, như trai có thai. Chổ sáng ngời là nơi bước vào chơn thật nhà mình, phải có tinh thần lãnh hội.

Phật Tổ xưa nay, vốn không có tăng tục, nhưng mỗi người phải thật thân chứng chổ chơn thật, gọi là nhập vào tâm tông Phật, thấu triệt tận nguồn pháp. Ngài Huệ Năng là người bán củi, vừa đến Hòang Mai liền nói, con muốn làm Phật. Tổ dạy ra nhà sau đeo đá giả gạo, ngay đó Ngài đạt được gương tâm dứt trần cấu, tự chiếu soi rõ ràng. Nữa đêm Ngài được Ngũ Tổ truyền y, vượt qua ngọn Đại Dữu, tín y để xuống tản đá, Thượng Tọa Minh ra sức nhấc không nổi. Mới biết, người này chứng được đạo chơn thật. Nhưng nay không thối hiền nhường Thánh, như mặt áo, ăn cơm, niệm không suy nghĩ điều khác, tâm tâm không nhiểm ô, thân thoát được không kiếp. Vực thẳm buông tay, thấu thoát tận đỉnh đáy căn trần, minh riêng chiếu, thấu triệt nhiệm mầu, tự nhiên tâm hoa khai phát, ứng hiện cõi nước, đâu từng ngăn cách biến đổi, thì mới vào loài khác đi đường chim, tự tại không bị chướng ngại.

Thiền tăng nhà ta, cho rằng siêu thoát sanh tử, phải làm cho thân khô tâm lạnh thấy tận cội nguồn, trong lặng rỗng rang chiếu sáng, vượt ra được năm uẩn bốn đại, khi nhân duyên chưa hòa hợp, các căn chưa thành, bào thai chưa tựu, hình thức chưa mấy động. Sáng được con mắt này, đâu ngại gì không liễu được sanh tử. Khi liểu được sanh tử như vậy, thì lổ mũi Tổ Sư, mạng mạch Thiền tăng, nắm lại buông ra, ta mới có phần tự do. Thế nên nói, vọng dừng thanh tịnh sanh thì biết hiện hữu, biết sanh thì tịch tự diệt, rõ ràng chỉ cần thấy chơn thật. Dứt hết thôi hết, miệng lên meo, trong lưỡi mộc cỏ, ngay đó buông hết tất cả, sạch trơn thanh tịnh, chùi trơn bóng. Như nước mùa Thu, như trăng in trên không, trong sáng như vậy, phải biết có một con đường chuyển thân. Khi chuyển thân được, thì không còn mặt mũi dạy ông biện bạch. Chổ không biện bạch, lại làm mờ cũng không được, đó là thấu đỉnh triệt đáy, cùng câm tột nguồn, ngàn Thánh vạn Thánh không có đường nào khác, thần kỳ trên đường trở về, mượn đường đi, trong sáng có tối, chổ dụng không tung tích. Thân phiêu bồng trên trăm đầu ngọn cỏ trong chốn phồn hoa, từng bước rõ ràng. Tự nhiên cưỡi tiếng lướt sắc, vượt nghe phóng tầm nhìn như thế, mới là việc gia phong Thiền tăng.

Tâm vốn dứt duyên, pháp vốn không lời, Phật Phật Tổ Tổ, cũng là bắt đắc dĩ mới hướng đến cửa ý nghĩa thứ hai. Có hỏi đáp cũng để thức tỉnh cho chúng sanh. Đến trong đó khêu ra một gã ngu muội. Thế nên Đức Sơn nói: Tông ta không lời lẽ, cũng không một pháp cho người.

Vốn là mọi người tự đến tự được, mới có phần nói chuyện, nhưng ngay đây sạch hết vọng niệm trần cấu. Trần cấu nếu sạch, rỗng rang sáng bóng, không còn bờ không còn chính giữa hai bên, nhồi thành một viên sáng rỡ, chiếu khắp mười phương, ngồi dứt quá khứ, hiện tại, vị lai. Tất cả ngôn ngữ và nhân duyên, đến đây một chút trần cũng không dính được. Chỉ lặng lẽ tự biết, linh linh riêng chiếu cùng Thánh không khác, ở phàm không giảm, vốn chỉ là việc ngộ đạo của người xưa, đâu phải là chuyện bên ngoài ư ? Lầm nhận là ruộng đất chơn thật, gã thân chứng như vậy, thì có thể vạn cơ ứng hiện vào các cảnh, diệu dụng linh thông, tự nhiên không ngại.

Thanh tịnh không ô nhiễm là thân này, chiếu sáng không duyên theo cảnh là mắt này. Mắt trong thân, không liên quan đến căn môn.

Thân trong mắt, không phải là sắc hội tụ. Thế nên nói: Không có trí ngoài như là năng chứng ở như, cũng không phải như ngoài trí là trí sở chứng. Có thể nói: Phật là Phật của nhà pháp, pháp là pháp của nhà Phật. Thiền tăng đến được trong này, mới biết được mình từ miệng Phật sanh ra, từ pháp hóa sanh. Người được phần Phật pháp có xác thực chăng? Hai đầu đều ngồi cắt đứt, chỉ là người từ xưa đến nay, phải lãnh hội như vậy.

QUYỂN 7

HÒA THƯỢNG GIÁC NÚI THIÊN ĐỒNG MINH CHÂU CHÂN THẬT KHEN NGỢI Thị giả Thanh Tốt Pháp Cung soạn

Ngô Truyền Bằng Lang Trung viết lại, từng được Lý Bá Thời họa tượng đệ nhất Tổ Trung Quốc, Tướng Nho dùng tượng để tán, nói kệ dựa vào việc Ngài đến không cầu gì, đi cũng không được gì. Sa mạc vắng vẻ một mình vượt thông lãnh vạn dặm. Thanh tịnh truyền đời chừ chín năm ngồi yên lặng, cây kim hạt cải ném vào nhưng nhiệm mầu không thể gọi tên, sai mảy may nhưng hư không không chịu nổi, biết lỗi nên sửa đổi, biết khó nên thối lui, ai đi ai đến, tự mua tự bán. Phải lánh mặt đi chữ đầy mắt ô hoa, nhìn tận chân trời chừ cách thân biển cả. Ngô Hưng Biện Trưởng lão lấy tượng vẽ Đạt-ma thỉnh tán: Đạp lau vượt sóng, quải chiếc dép về Tây. Tìm pháp khí Trung Quốc, Phó Đại sĩ đào lên chỉ thấy còn chiếc y. Ngài im lặng chín năm, ấn khả linh tri của Nhị Tổ. Tê giác biển say trăng mà choáng váng, Hàn Ô mang tuyết mà bay. Trước cơ tự đạt được chữ mắt đảnh chiếu khắp. Trong mê gặp nhau chừ đầu mũi chúi xuống. Nước tỏ thu trong chừ hồ sáng lạng, mặt trời lặn sau rặng núi chừ mây gấm soi.

Chơn tán Hòa thượng Bảo Phong Chiếu Mây mơn mởn bao quanh núi, nước lồng cả mặt trời mặt trăng, chiếu thấu thể trước, trong suốt sau thân. Đầu cơ đường thoi phân biệt rõ ràng, lỗ kim chỉ gai buổi đầu thấu suốt. Bao hàm vạn tượng chữ kia không sót lại, ngồi dứt mười phương chừ ta không còn rỉ chảy.

Đệ tử Bạc Hiền Nhơn dùng bức lụa viết.

Tượng Thiền sư Viên Ngộ qua hang núi, cao đệ là Long Nhị ở Hổ Khâu đứng hầu, ngày mùng 8 tháng 2 Bính thìn niên hiệu Thiệu Hưng, Tôi đi khất thực qua nhà ông ấy ở Tô Đài, đưa ra chỉ bày, lại thỉnh nhiều lần liền tùy hỷ tán rằng.

Tông Phật ở đời tâm truyền cho ta, một cái đấm tạo kế sống, một tiếng hét thành gia phong, bóng cỏ trình cơ. Tam Thánh bị mù, vàng ròng đem ra luyện. Bá Trượng bị điếc, giàu có còn dư rộng lớn nhưng hưng thạnh. A-nan đa văn, Ca-diếp đầu-đà, Mục-kiền-liên thần thông, Xá-lợi-phất phát trí tuệ, chơn đắc không cần mượn ứng hiện, rất giống công không làm chủ. Trăm sông quanh co chừ tự nhiên đều về biển cả, vạn tượng sum la chừ không thể cuốn vào không.

Thượng nhơn Pháp Trừng đến Trường lô, Liễu sư huynh vẽ tượng cầu tán.

Ngạo tuyết tùng cô liêu, ôm mây đá gầy, mầu nhiệm có cũng như không có, riêng chiếu không cũng như chẳng không. Vạn tượng không thể trốn khỏi ấn của Không vương, các sắc không nhiễm hạt châu linh xà của ta. Gà vàng kêu lạnh chừ biết đêm khuya, ngọc thố vui đùa chừ thấu đến băng trong hủ.

Từ thủ tòa vẽ tôi ở giữa tùng đá xin tán.

Lặng lẽ ngồi một mình, dựa gậy ủ rũ. Mây ôm đá mà không hình tượng, tùng gọi gió nhưng có tiếng. Ứng hiện chừ mâm châu không xoay mà tự quay. Trong vắt chừ giếng ngọc múc nước lại càng sâu. Các trần không dính chừ không khí vô cùng trong lành. Ba mé không nương tựa chừ một mảnh tâm nhàn. Thiền nhân vẽ tả chân xin tán.

Lặng lẽ truyền chơn, làm sao chỉ bày. Tánh trăng không tối, hoa tâm mãi Xuân. Thanh tịnh bao dung chừ hải ấn. Ứng hiện không trái chừ hang thần. Thấy mặt trình nhau kiêng không được, phiền anh vì tôi tây sạch thanh bần. Khe xưa nước thấp, rừng lạnh Thu về. Núi thênh thang mây tự tại, nước trong trăng hợp lại. Nói tâm chẳng phải đời ứng dụng, lại ngại nơi nào không phong lưu.

Ta là ai, thích hợp nhau. Lông mày mọc xuôi đuôi mắt, lỗ mũi áp sát môi, lặng lẽ cơ luân nơi nào chuyển, người ngọc đạp vỡ phệ lưu ly. Tình đời khéo luận biện. mắt hỏm mũi lồi, có khi đối diện mây nước không thể hiển bày gia phong. Mộng hạt nằm lạnh chừ hồn trăng khóc sương. Thăm thẳm bao la nhìn không thấu chừ sắc Thu tận chân trời. Xác xơ yên tỉnh, quy tắc nghiêm khắc. Vạn cơ thanh nhàn, một vị thanh đạm. tâm tông nêu lên giản dị thầm lặng, thủ đọan quét sạch góc nhọn. Mùa lạnh không biến đổi chừ lòng rỗng như tre, đạo diệu khó truyền chừ có miệng như câm.

Buổi đầu khô lạnh không thể mở được gia phong. thần lặng lẽ dạo thấu kiếp không. Bên trăm đầu ngọn cỏ việc hưng hóa, tự nhiên sắc Thu nước trời đồng.

Giống và khác từ mảy may cách xa ngàn dặm. Chân và không chân, rộng lớn mảy trần. Lý không sanh chừ như chuyện mộng. Nhiệm mầu bất tử cũng như hang thần. Thấy tận cội nguồn, mới là ta, biết rõ biến thái không ai khác.

Thân tâm thênh thang, vận dụng vô ngại, giống như hoa tạo mật, như giếng nhìn lừa. Ngoài không vết tích chừ hiện khắp thênh thang, trong không hình tượng chừ đạo tròn thường rỗng lặng. Ngồi một mình quên cơ chừ tự tại không chướng ngại. Nắm tay cùng đi chừ ai dám thân sơ.

Gậy tựa góc gường, tạm gọi là Trụ trì. Từ lâu im lặng như miệng bị kẹp, một tiếng cười nhướng lông mày. Mây nước ai hỏi nhau, gia phong tự không biết. An cư rõ ràng chừ sông trăng trên không đi. Lặng lẽ không hình tượng chừ mưa tạnh trời quang. Dung mạo xưa gầy cứng, trăng côi giữa mây theo nhau giống như có, lầm nhận hay không? Trong ba ngàn cõi giới, ai là người biết bên ngoài, trong mâm mười hai không đến nổi thua. Ngồi lạnh gường Hồ, cái ấy cao ngất. Hư không xướng chừ vạn tượng hòa. Ngộ đạo thênh thang có trí du hóa, nói khắp thiên hạ không có lỗi miệng.

Gia phong lặng lẽ, mây tan trời không, trăng hiện đêm thái bình, trời nước đều Thu. Người truyền mắt mày, ta nói tột cùng. Tua hoa thụ phấn ong làm mật, xâu vỏ chảy hồn sừng tê thông.

Ai nói vật bằng nhau, đều quên phẩm đề, khinh môi mũi thẳng tuột che mắt dưới hai lông mày thấp, đại thiên đồng vào ấn, ba đời chưa phân ranh giới, chém trán nhìn không thấu, tâm dự tính suy nghĩ vẫn mê.

Ngồi khô trong sạch trang nghiêm, chơn tông luận bàn kịch liệt rõ ràng không khác tướng, vạn hóa đều đồng tham. Đầu trâu lại biết bệnh lười, chim mổ không cần ngậm hoa. Cam phận ở núi ba bó nan, an nhàn tiếp khách áo bảy cân.

Hoa được giống ai, áo xanh đen giường Hồ, dường như đi âm thầm, tới lui lờ mờ. Động Sơn khâu gấm, Vân Nham dệt lụa, công quên kỳ diệu tận xem tin tức. Nước đồng thu tàn chim trắng bay.

Mặt gày gò má cao, mày gốc mắt sâu, im lặng không chổ trụ.

Nhiệm mầu nhưng hiện nay cá lặn nước lạnh, hạc mộng rừng trăng, phân thân ứng tiếng hiện sắc, vỗ tay nhà nhà Quan Thế Âm.

Thân trong mộng viết ra, đạo này chơn không chơn. Khô lạnh thu trong mắt, nguồn lặng miệng lên meo, đạo tròn ai nói không hình tượng, hang rỗng xưa nay có thần, cha con không truyền một chút diệu, ông lão bạc đầu đẽo bánh xe. Tay vẽ chưa biết nhau, tâm lặng ai cùng biết, ngàn núi xét chân mây. Trăng rửa nước gợn sóng, ngồi thỏng hai tay xây mặt vào tường đối duyên hai mày ngang. Sợ rùa thụt đầu chừ thẹn có điềm này, chim khỏi lượn chừ tình không còn trói buộc.

Bệnh hết nhưng còn vàng da, thói quen hết không vội vàng. Cảnh thanh nhàn cho phép lãnh đạm, thầm hiểu mới lâu dài. Linh tê thông một chút choáng váng, trai già chứa ngàn năm áng sánh, nhưng nay theo nhau khắp nơi, khắp nơi chân thật hiện rõ ràng.

Lớn không ngoài, nhỏ không trong. Một chừ có mặt khắp nơi tâm địa thanh tịnh không mảy trần, núi thịt an nhàn không chướng ngại. Đạo thênh thang dứt đầu mối, in trên không đâu có văn vẻ. Gió lạnh buốt chừ Thu vào núi sâu xa. Sóng lao xao chừ trăng bạc ngàn biển xanh.

Ngồi thiền lặng lẽ, rỗng rang không còn trần duyên, ai kế thừa tuyết trắng. Ta được trăm xanh, cơ vạn pháp mở ra hai nắm, ngàn vị tăng gánh được một vai. Bướm đùa sinh động chừ vật đều mộng Xuân, bay cao thăm thẳm, chừ chữ chết trong trong khói thu. Không phải hình tượng như vậy, đất cứng nổi dáng vẻ mô phỏng, từ xưa đến nay vạn pháp đồng cội nguồn, rốt cùng lượng bằng hư không. Bên trong hai Triết nói thiền, bên ngoài ba sông mạnh miệng. Ẩn sâu trong ấy, lợp khói nằm mây, đại dụng hiện tiền, xuôi thuyền lướt sóng.

Hoa thành công mấy phần, tinh thần khát trong sạch, thu cao trăng chuyển, trời lạnh lẽo sông vắt ngang, xuất gia nếu được, xứ thế dường như vô tình. Nhưng nay trong chốn ồn ào ngộ được, giãn lông mày ra mắt càng sáng.

Cao cao chỉnh tề, quy cũ thiền môn, héo héo gầy gầy, tư thái cây khô. Tông thừa miệng treo vách, thầy bạn mày đống tuyết, ở núi vụng vềø ba bó nan, đối trăng cơ kêu qua một tơ.

Giữa lông nghiêng ngã đầu tóc bạc, đồng tử xanh trong mắt, ăn chỉ nặng một vai. Môn phong bốn vách rỗng, các tông không gặp tông nhà diệu, muôn lo không dao động tâm thợ giỏi. Nước đồng nội thu tự gầy, núi khô xuân mơn mởn, gường Hồ đặt thong thả an ổn, lặng lẽ ngồi quên cơ. Điện dẫn vào cây phất, mây vào tấm y. Vị phân thiên chánh chừ, đạo vượt ra nhỏ nhặt.

Cốt cách chất phát, tinh thần càng ngây thơ. Thân nhàn không bị trói buộc, trầm tĩnh không lừa nhau. Mưa tạnh hết Thu chừ, thiên hà xoay chuyển. Hết sương đêm tàn chừ, trăng lạnh vào hang. Hai nắm tay đưa lên không, một gánh nặng vai, khả năng vốn không kham. Tâm vốn không dụng, viện chim oanh hương của hoa, nhà ong đong mật, khi hét điếc tay ba ngày, đầu mũi bị kéo đau một năm. Miệng vuông mũi thẳng, mày có đuôi, mắt sâu hỏm chưa lắp được núi non, nên làm chướng ngại chốn thiền môn. Vạn tựơng không còn dư một pháp, ba đời không thấy được tâm. Bầy nhạn mất mà khói lạnh thờ ơ, hoa lân lặng mà nước Thu trầm lặng.

Chỉ một gia phong cùng tận nhưng lại thông, ở đó bên trong kế thừa bên ngoài tiếp nối. Ở trong cho phép chuyển công mượn công, đến chỗ cùng cực nhưng lặng lẽ, diệu dụng nhưng mạnh mẽ, khí ôn hòa nhưng Xuân sống động, tâm trong lặng nhưng Thu rỗng rang. Theo nhau đến chừ, khắp nơi đồng khế ngộ.

Tóc dài đội tuyết, xương gầy núi ngang, thân tâm lạnh nhạt, mây trăng cao nhàn. Ba bó tre chừ, đạo tình tự khô. Năm cánh hoa nở chừ, tin Xuân nào ít.

Ngồi tọa thiền tâm không thầm dạo chơi, cát lạnh tuyết phủ lau vàng, gió nhẹ Thu phủ bạch tần. Tỉnh lặng lâu chừ, núi cằn cỗi cây già. Động không trói buộc chừ, mây trôi nước chảy. Hai lông mày chúi xuống, hai mắt trong xanh, nhìn vào vạn tượng sum la, lại không thiếu dư mảy tơ. Sương Thu lão hạc mộng, trăng tàn đêm tan trên đỉnh tùng.

Mượn hư không làm thân, vạn tượng bên nhau làm bạn, tự tại khắp nơi trong lòai người, kiểm điểm lại ai biết được một nửa, xem xem! Núi xanh chênh vênh, mây trắng bạc ngàn, trong đó cho phép mục đồng về hay không về, trâu sắt kéo dứt dây vàng. Thu đến cây già, nước xuống cát dâng. mày mềm, xương cứng tối sáng nặng nhẹ, lỗ mũi tý sửu quan hệ nhau. Thân tâm đều sáng, tung tích lưu truyền phát đạt. Im lặng ngồi giường Hồ chừ, không muốn nói đen nói trắng. Gậy tựa vách an nhàn chừ, ai vẽ Tây chỉ Đông.

Tóc sắp trắng như tuyết, mặt vàng như lá chè, xúc chạm mắt ba góc, quên lời miệng bốn phương, trăng sáng đầu tùng hạc mộng, gió thơm dưới sen rùa ẩn, thanh tịnh phát sáng sáng tự chiếu, hư không chim in dấu không rõ ràng.

Điềm nhiên nhìn thẳng, núi rỗng rang nước lạnh. Sông Hán vắt ngang nhưng nhỏ bé thấm nhuần, mây mù gom tụ nhưng Thu thênh thang. Như con học báo thù chừ, mắt giận thành ba góc. Vô vị chân nhân chừ, một cục thịt đỏ au. Già rồi cảm thấy tuyết thấm tóc mai, thanh tịnh như tâm Thu, ngồi khô lạnh như khúc gỗ, im lặng tham thiền lâu năm. Phong vận đìu hiu chừ, gió mát núi cằn cõi. Tánh linh trong sáng chừ, trăng rơi đầm sâu. Tâm thái hư, thân vạn tượng, trăng trơ trọi trong nước, Xuân trên cành hoa đẹp, nhưng nay gặp nhau khắp nơi, trong mắt không gân một đời nghèo.

Đạt được nguồn thầm lặng, không cần văn tự giấy mực, công truyền đạt hiện bày, không thể hình dung. Thu sang nước đồng nội, trăng soi rỗng lặng, hình tướng danh tự, vẫn gọi là Thiên Đồng. Gió nắng rát da mặt, núi mùa Thu mặt mày, cảnh thanh nhàn tan mây nước. Tính chất thơ ngây xuất phát từ nai, ngây ngô Thiếu Thất chín năm, cơ cơ Tào Khê một tối. Cùng gốc tận nguồn, xuất tủy gõ xương, chiếu sáng cung thỏ già, lạnh tận hang rồng xanh. Danh mạo các người chừ lắc tay không được, vạn tượng sum la chừ đều gật đầu.

Hoàn toàn không mánh khóe, thân tâm lạnh nhạt. Trăng tàn tự chiếu rõ, gian mây tự tại, trên không đủ, dưới còn dư. Thiếu Thất dối truyền y bát. Tào Khê không biết viết văn thư.

Một dáng công quay về, sấm nổ mây tụ, vạn tượng đều tan. Gió trăng về đêm, hang rỗng không có thần. Cỏ cây vui mừng Xuân về, nhưng nay nơi nào không phân thân.

Khi nói không mượn miệng, chỗ dùng không nương thân. Trời lạnh chim không bay, đầm trong cá không lội, mở mắt tỏ tinh thần, cỏ đồng nội hoa nhàn hạ Xuân tự tại.

Mưa tạnh mây tan, núi lạnh nước Thu, tâm mình tự chiếu, ngôn ngữ hình tượng đều dứt. Tràn đầy 10 phương nhưng trí hiện, thênh thang ba đời dùng thần dạo. Rỗng rang bên ấy ngại vách Đông Tây, trăng sáng chèo thuyền đi Nam, Bắc. Mặt mũi phong trần, thân tâm như tro lạnh, cá kình uống cạn nước biển, hiện bày san hô. Rùa ẩn vào bùn nhưng phù dung nở, thường đi lại trong ấy, biến thái cũng như sấm nổ đoành đoành biến đổi biết đã già lạnh nhưng lại khô. Núi xưa Xuân đến muộn, đầm trong Thu lại sớm. Tâm không hình tượng, bóng trăng chưa về. Vật không đua tranh, gió thổi ngã nghiên.

Chỉ một cục thịt đỏ này, nói rất sạch và kỳ lạ, hằng ngày lười như trâu, độ đời ngây ngô như Bố Đại. Không rỗng rang nhưng lại rỗõng không, khhông tự tại nhưng lại tự tại, pháp pháp chỉ là tâm. Trần trần Tam – muội, hỏi y là giả hay là thật, hai hình thái nay thi đua.

Lông mày rủ xuống không buồn, mắt sâu không ác, lỗ mũi duỗi xuống miệng hẹp nhỏ. Trăng sáng xua tan màng đêm chừ, nước đồng nội đều tỏ ngát Thu. Mất hình sắc tan màn sương chừ, gian mây vào hang, hay lầm lẫn. Chữ thập dọc ngang chừ, vi diệu sáng tỏ. Ai biết chớp mắt, nhướng mày, mỗi lần cười tay chân quờ quạng. Giữ được sự giản dị im lặng của người xưa, được sự bình thường của Nam Tuyền. Tâm sáng trăng theo, vật sinh động như mùa Xuân, hung đúc căng khí cũng là mô phạm lớn nhỏ, theo thiền môn cũng là quy cũ vuông tròn.

Thợ vẽ thoát khỏi y, tinh thần rõ ràng hơn. Cỏ không nảy mầm ẩn vào hương tượng, hợp rắn độc không kẽ hở, tiếng sấm Xuân báo hiệu cho muôn loài, hơi ấm phát đến ngàn hoa, tưởng là người Giang Bình thấy được cười. Năm ngoái vừa qua lại đến chăng?

Mây và cây xanh thăm thẳm, suối đá rõ ràng, ngồi dựng gậy trong ấy, tâm này tự rỗng rang. Mênh mông trăng Thu trơ trọi, gió Xuân trải nhẹ chốn rừng sâu, cá dạo dưới khe ngọc nước lạnh, nhạn sinh con ẩn vào khói vũ trụ bao la.

Mắt rỗng không không có mảy tơ hạt cải, tâm rỗng rang bao dung biển núi, cùng nhau nhồi thành một khối, vẫn còn nói cười bày tông tích. Bên ấy treo kiếm ở hư không, nước chết không chứa rồng. Chuyển sắc chuyển công là con gia pháp tử, sau khi trăng sáng hoa lau sẽ gặp nhau. Nổi giận trợn mắt, ruột khô bụng rỗng, mặt lạnh không xúc chạm, khí trong vốc cũng được, nương vào tiên chèo thuyền lên tinh hà, cầm rìu ngọc sửa trục quay trăng, thấy đúng pháp chỉ dùng tâm. Khế hội vi diệu thần tức vật.

Mũi dọc mày ngang, lặng lẽ vào trong đó, thanh tịnh không vọng tưởng, nước Thu khắp trời không còn sắc tướng, gió Xuân trên cây cỏ thấy dạo tơ. Mở ra nắm lại chừ chi chút này.

Lão tuyết phủ khắp nơi mặt đầy đặn mơn mởn, quỷ nghèo lạnh thấu sương. Đạo nhơn vọng tình sạch, chửi Phật mắng tổ, vung đất tung cát. Trăng sáng tê giác đùa chừ choáng váng cả sừng kia, voi sợ sấm chừ ngà nổi vân, chưa nắm được gia phong chừ thế đế lưu truyền chăng?

Phong vận trong sáng mắt giống như cười, vào sâu thẳm trong đại đạo thênh thang, lặng lẽ nắm then chốt chính của căn cơ chúng nhơn, ở trong chốn ồn náo tùy duyên, trong chỗ rổng rang phân chia chiếu, các bậc tác gia dùng thủ đoạn nhổ đinh tháo chốt để nuôi dưỡng chính mình.

Ngàn lông tơ bên nhau chừ đều cầu tham thiền. Gường Hồ thân be bé, lặng lẽ ngắm được trần cảnh nhưng thần kỳ, kêu tỉnh mộng nhiều kiếp, nhỏ giọt khô hết bến bờ biển cả, thênh thang không mảy trần, gió trăng càng xoay, cứu sống nhân loại như vật trong mắt, một chút tinh hoa lên đến Xuân.

Hiểu được sự vi diệu, chưa phải là vết tích điềm tốt. Thấu suốt được nguồn tạo hóa, phải căn cứ vào điểm chính của sự sống chết. Đạt đến sự rổng rang những riêng được tồn tại. Đang sáng mà ẩn chiếu. Lãnh hội thiền phát chừ, lỗ mũi xuôi xuống. Bô hô la la chừ miệng trông hung dữ.

Đuôi mày mắt sáng tỏ, tự yêu thích tình cảnh, người ghét lạnh mặt. Một áng mây ra khỏi núi tâm, một bóng trăng chơ vơ soi mình dưới đầm, dứt sự sót thương phân thân trăm ức, tràn ngập cả ba ngàn cảnh giáo hóa.

Cục thịt đỏ xỏ nhiều lỗ, bên ngoài da bao bọc một túi xương thúi, đã là không được may mắn, lại đem y ra mô tả. Một cây gậy làm bạn, ba đời chư Phật ai dám xưng Sư. Cá kình giận dữ uống cạn nước biển cả, trăng sáng rực rỡ cành san hô.

Khí thế sâu thăm thẳm, phong cách cao ngất ngưỡng, mây nằm mộng khí nuốt tám chín, đạo tung thiếu rơi vào hai ba, giữ một hào nắm được cơ sanh thành, nắm được thủ đọan tháo đinh nhổ chốt hun đúc của chữ Tổ, nắm lại buông ra tiêu tan chí lớn nhưng bao hàm biển cả.

Chính giữa chừ không nơi nương tựa, dùng cũng không tỳ vết.

Trăng dù hay hiện bóng, mây tự không sanh được chân, sống cao ngất các trần không xen lẫn được, sáng rõ ràng nhiều kiếp trường tồn, đi bên nhau trong chốn ồn ào, ánh sáng Tam- muội tỏ ra khắp nơi.

Không dùng luận câu thúc, không dùng thiền buộc niệm, nói pháp không thông, âm thầm dạo khắp nơi, Xuân đến trăm đầu cỏ cây, ao hồ trăng sáng soi bóng, ngại gì khắp nơi biết nhau.

Tỳ-kheo Thiên Đồng có biết chăng? Tóc bạc tuyết lạnh núi, mắt xanh khe thu xưa, hiện thân không rơi vào các loài, phân bóng theo từng hạng, ngày kia quả nhiên thấy được đảnh tướng, mây trong giống như khắp đầu núi.

Thân mây trắng, trăng tâm lạnh. Tính linh như nai, phong vận rừng núi, không rơi vào hai đầu chừ không sáng không tối. Hoàn toàn vựơt khỏi ba mé chừ khi xưa là ai? Nói thì không nói được, họa thì họa không xong, thư thái hít thở an lành. Giữa chốn thanh tịnh cảm thấy nhẹ nhàng, tĩnh nhưng không kẹt vào hình tượng, động nhưng không theo thức tình. Mười phương ba cõi không chổ an ổn, thấy rõ các duyên đi khắp nơi. Đầu tròn áo vuông, tỉnh lặng là then chốt cơ linh hoạt. Trời không mây lành lạnh, đắm trong trăng quyến luyến, việc giáo hóa hoàn toàn thành tựu như cây trổ hoa, lặng lẽ như băng trong bình hay tin Xuân về.

Nắm được cảnh tượng, thân đối cơ. Sáu căn nhiếp vào một chỗ. Tam- muội khởi các trần. Vào đêm trăng sáng trai mang thai, loài sâu ngủ đông thức dạy khi có sấm mùa Xuân về. Thủ đoạn này chừ người truyền trao khéo ứng cơ.

Xem xem lặng tỉnh thấy manh mối, ngân hà ước sao đẩu, trăng lặng cóc lạnh, thể không còn góc cạnh, dụng không còn loang lỗ, không cần khen vẫn gánh vác được, đã thấy song song lục ở trong mâm.

Núi mùa Xuân dường như mơn mởn, tuyết mùa xuân vừa khô.

Trong lặng lẽ có câu, dùng cũng không cơ. Không đến mà đến chừ, không rơi vào lồng ba cõi. Vô trụ mà trụ chừ là phạm vi đất trời.

Ngồi thiền an ổn, cây gậy xỏ ngay trái lê quay ngang, nắm gia pháp ngũ tông. Theo minh chủ của vạn tượng, giữa mùa Thu gió mát, trăng sáng thênh thang. Khuôn mẫu mây nước chừ không thể nói thiền. Quy cũ thiền môn chừ không lệnh mà thực hành.

Đuôi này mắt hỏm, miệng rộng cười ha ha. Một khối can đảm cao ngất, tâm rộng thấu mươi phương. Xuân lặng lẽ về với vạn tượng, tuyết lấm tấm điểm trên đỉnh núi nhỏ. Đến như thế chừ không cần tìm nhau. Ngồi trên sàn gỗ cầm tích trượng, hung đúc thành gương mẫu Phật Tổ, cứu sống khí tượng tùng lâm, ông không đến vuốt râu hùm, thì ai dám gãi ngứa cho rắn.

Ca-sa trên vai, gậy cầm trong tay, chưa động sáu hào, đưa ra vừa tỏ, thân thân theo nhau xứ này, ngay mặt không cần húy kî. Cười miệng có quai, vui ở đuôi mày. Lặng lẽ chiếu tận đáy nguồn ba thừa dứt ràng rịt, trăng thu trong sáng, xua tan bóng đêm. Có khi gậy để ngang trên đùi, thông thường mặt mũi này bị người ghét. Động nhưng tĩnh, hư nhưng ứng, khí thuần chất đạt đến nhu hòa, thần lóng lặng như ngưng đọng, ở Thiên Đồng, hoàn toàn ẩn hiện.

Lô Lăng gạo trăm đồng một thăng, cỏ Triệu Châu nửa ngàn đồng một cân, trụ trì lãi nhãi như vậy, đủ để giết hại tánh mạng. Tỉnh hay không, sau não nêm thêm đinh.

Gian mây cuộn mưa, nước đồng nội quyện đầy sắc Thu. Nhất tâm dứt đối đãi, lục xứ không thâu nhận, mặt mũi này biết nhau chăng?

Việc trong ngực giản dị, hơi ấm trên mặt, đầu bạc theo ta già. Mắt xanh thấy nhiều người, một thân biết hổ thẹn, ngàn bát bên nhau làm sao? Ngồi trên chiếc giường gỗ lặng thinh, thỏ đẩy trăng đến ngân hà. Tóc bạc lấm tấm, tâm chiếu linh diệu, ứng vật hiện hình. Trời cùng nó trong sáng, đất cùng nó thanh bình. Mây đồng nội bay cuồn cuộn chừ trăng núi đứng chong chong.

Gia phong nghèo tự hổ thẹn, mặt mũi xấu bị người chê. Điểm sơn mắt có góc, cắt mũi không còn nhọn, lông đầu lạnh phủ tuyết, bớt sau ót thầm tiêu như muối. Nói diệu bàn huyền chừ miệng không lanh lợi. Mắng Phật quở Tổ chừ điên cuồng dọa nạt dân quê.

Gường thiền thầm lặng, không đắc mà đắc, tâm trộm không còn, thanh bần thấu xương, Thu đến thấu gia phong người ca giao. Sương tan thỏ vào hang trong ảnh vạn tượng chừ tự tại không ngại. Trên đầu trăm cỏ chừ tùy hiện tùy ẩn.

Mắt dưới lông mày, nhún vai lạnh thấu xương, đạo và cảnh không còn trói buộc, thiền có khả năng can đảm dũng mãnh. Nước trong chảy nhưng trăng theo, núi xanh cằn cỗi nhưng ôm ấp mây. Các duyên rỗng lặng chừ nêu lên da đầu. Một câu vi diệu chừ lỗ mũi đẹp.

Hãy nói mặt mũi nào, lại đất cứng không gió nổi sóng, giữa chốn lặng lẽ tâm tư chiếu, liễu liễu nương vào ai truyền tận tủy. Cò trắng chiều Thu rơi vào khói cát, trăng sáng lạnh nằm bên hoa lau. Phân thân nơi này, như thần khe núi. Trăng có ứng, Thu vô tư, đi đến đường Mả năm dang hai tay, tất cả môn chỉ là người này.

Hư nhưng thông, dụng nhưng mạnh mẽ, thầm dạo ngoài suy lường, chiếu thẳng rỗng rang. Mây nước một thân gầy, gia phong bốn rách rỗng, gặp nhau có tri kỷ, chỉ điểm biết anh ta. Hai mắt lạnh xanh, nước Thu lạnh buốt. Nửa đầu tóc bạc, tuyết mùa Xuân lấm tấm, sương mù trên núi dày đặc báo vằn biến hiện, trăng xinh đẹp xuyên qua vườn tùng tỉnh mộng hạc. Diệu ứng vuông tròn chữ rõ ràng không có pháp bên ngoài. Trần duyên sai khiến chừ buổi đầu ta chưa từng qua.

Lão hạc với tùng lẻ loi, suối lạnh đá gầy, gương chiếu cảnh tượng, hang vọng tiếng, vạn duyên lẫn lộn không phải không có, một điểm linh minh chẳng phải là không. Trong lặng vi diệu ứng hiện chừ cơ luân linh họat.

Bằng Tuyên giáo (Tuệ Nhẫn) tả chơn thỉnh tán.

Thế rừng núi, hình ảnh trăng nước. Sấm lặng trong cửu địa, Xuân ở trên trăm hoa, tùy duyên nửa khép nửa mở, truyền trao toàn thu toàn buông. Nguồn gia phong thầm lặng, ngang dọc khéo léo. Đạo vượt khỏi tình trần, vạn pháp đều bình đẳng, tâm vượt khỏi chướng ngại, mười phương đều thênh thang.

Bạc Liểu cố Bảo Nghĩa viết Chơn thỉnh tán của tôi.

Linh linh nhưng chơn thật, lặng lặng nhưng thần kỳ. Lông mày che mắt, lỗ mũi thẳng lấn át môi, trên ngàn hoa đâu cần hỏi Phật, trên đầu trăm cỏ tự nhiên có Xuân, trong một mảy trần đến nói pháp, trong ba ngàn thế giới phân thân tự tại. Đại sư Ô Đơn Mật Ấn Nhân công chơn tán.

Miệng ngậm mắt như cười. Bên ngoài ứng nhưng mạnh mẽ, bên trong rỗng nhưng chiếu, toàn thân buông ra là toàn thân, một điểm riêng linh thường liễu liễu.

Thiện hữu Lục Thuyên viết chơn thỉnh tán.

Mây đồng nội tình thái nhàn nhã, núi mùa Thu phong cốt gầy. Chơn chiếu thầm lặng nhưng linh. Sâu dày dằng dặc nhưng linh. Khúc gỗ bồ đòan tròn chừ trong sáng truyền đời. Lão hạc tùng xanh chừ mùa lạnh đến rồi đi.

Luật sư Tán Pháp Vân Thăng.

Mây ung dung nhưng chưa tụ, hồn trăng trong nhưng không đi.

Nghiêm tịnh thân tâm nương luật trụ, rỗng sáng tâm thênh thang chỉ ngao du với đạo. Dáng thanh tao lạnh lùng chừ lông đầu phủ tuyết. Cô liêu không sắc tướng chừ tâm chiếu bao hàm thu.

Chống tích trượng là Trưởng lão tả chơn cầu tán.

Gỗ già Xuân đến muộn, núi lạnh tuyết phủ sớm. Nước thủy triều xuống bày rừng san hô, thênh thang trăng sáng tỏ. Giữ im lặng tự như, đối duyên thì thích hợp, đến được đi được, tùy dậy, ngã. Đầm rồng khám phá được Thiên hoàng, Mã Tổ đạp nhào nước ngập lụt.

Bắt chước Duy-na vẽ tượng thầy già bệnh thỉnh tán.

Cành phù dung, con đan san, tự tin được một chút, Tam – muội ước lược ai biết. Xan hô trăng lạnh soi bóng, hổ phách lão tùng thắm ướt. Các duyên bỗng trong sạch chừ dáng thu khắp núi. Vạn thái biến thông chừ hoa đẹp xuân son.

Châm lửa.

Vì Thượng nhơn Đôn, Sư châm lửa nói: Ban ngày ban mặt triều Đại niên, xưa nay liễu mềm đứng đón gió, tạm biệt thiền Đôn quay trở về. Thuyền lên bến đò nhìn về sóng, sáng rõ ràng tịch đìu hiu, vạn kiếp ngàn đời một niệm khởi, ngồi dứt mười phương không xoay lại, nơi nào mới thấy xuất hiện một mình? Nếu không được như vậy, thì cuối đầu lãnh nạp.

Vì thượng tọa Liễu Trần, Sư châm lửa nói: Liễu nơi không liễu đâu có bụi trần, trần không tự trần đâu cần liễu. Trần đã tiêu hết liễu cũng không. Lúc này diệu hợp với viên thường là đạo. Đại chúng hãy tha thiết chớ nên giống như cá gặp khó khăn ẩn ao lớn, chim bị bệnh đậu cành lau. Hãy dứt hết góc cạnh mau hồi đầu, không nơi không phải việc bên ngoài. Vì thượng tọa Thành Sư châm lử nói: Thiền nhơn đạt được tông phong phải phù hợp và phụng hành. Bỏ nhà sáu hòa hợp chỉ còn lại một tinh minh. Nếu nay làm chủ nên đi về nơi nào? Lạnh quá y rơi vào nhà múa rối, chính lúc như vậy, hãy nói, Thượng tọa Thành rơi vào chốn nào? Có lãnh hội được chăng? Mộng hạc không sợ trăng sáng lạnh, rồng nằm dài sợ đầm trong xanh biếc.

Vì Thượng tọa Liễu Tri, Sư châm lửa: Linh linh không mê mờ, liễu liễu thường tri. Tổ Sư ấn khả căn cơ kia, ngày nay biết được chính xác chăng? Không sợ đốt hết áo đi đường.

Vì ba vị tăng Sư châm lửa: Ngay trong sanh tử không sanh tử. Nêu lại công án Sơn Tử trước mặt, trong không sanh tử chỉ bày sinh tử, trước cửa nhà nhà là bó đuôc. Bó đuốc vốn như vậy cũng chưa phải như vậy. Đức Quyền Tổ Quán Tuệ Trân ngày nay không cần trở lại.

Vì Thượng tọa Đạo Trí, Sư châm lửa nói: Đi như thế, người xưa nói trí không biến khắp. Kî nhất nói rõ ra. Thượng tọa Giác không biết tốt xấu còn giải thícg đầu đường vô sanh cho vị tăng này, còn sanh còn diệt thuộc nhân duyên, khóc hết sạch đến khi cành lạnh xác ve, một đường chuyển thân có lãnh hội được chăng? Vượt ra khỏi cỏ vàng, sừng rắn chỉ trời. Vì hai vị tăng Sư khai thị nói: Nghĩa Phưởng và Tổ Nhu ngày nay gặp nhau cùng một đường, đi như trăng lạnh tận chân núi, đến như mây trăng giăng trên không. Xưa nay dê không có sừng, xưa nay thỏ cũng không sừng, cảnh trần tiêu hết bên việc không kiếp, người gỗ tay cầm thẻ sáng. Vì hai vị tăng Sư khai thị nói: Tông Cảnh Nghĩa Triết sáu môn bặt tông tích, khi đường xưa đi lại, vượn thương xót cây phong lâu năm, hạc mộng tuyết phủ hoa lau, gió mát quay về, thuyền sắt chở đầy trăng mênh mông.

Vì hai vị tăng Sư khai thị: Thượng tọa Tông Nhân, Thiền sư Khánh Tập khi còn sống chung một bổn Sư, khi chết chung một đường trà tỳ.

Nhân duyên sanh tử dường như có kỳ hạn. Trời trong nước lạnh thành một màu, mới cùng chèo thuyền hổ phách lưu ly. Các Nhân giả chính lúc như vậy nên làm gì để lãnh hội?

Hạc, oanh cùng đạp lên tuyết ngủ, trăng sáng sợ hãi khởi hai nghi đều muộn.

Vì hai vị tăng Sư khai thị nói: Nói hay, văn giỏi, nếu hôm nay giả từ ra đi, không được cùng dự đêm trừ tịch ở Vân đường, biết đến nơi nào ăn năm mới? Khi đi muốn biết đường Chánh Thiên, ngày về bình luận lại thiền chân thật, một câu hết năm này sang năm nọ đến đêm lão Vương thôn đông đốt tiền.

Thượng tọa Nghĩa hằng ngày rất bận, vô thường thúc giục thì liền ra đi. Bản địa xưa nay sẵn có hạt giống. Núi xưa trở về không hành trình. Tánh lửa trong chơn không, tánh chơn không trong lửa, toàn thể rỗng rang là ánh sáng.

Thiền nhân giống như phụng liệng, đến số khó thoát được. Lục xứ lẫn lộn không hình bóng dấu tích, mười phương không lập một mảy thu, đường trứơc đẹp vì có nhiều chỗ nhấp nhô không giống Thiên Thai qua cầu đá, chính khi ấy thì thế nào? Trâu đất đạp phá trăng đầm trong, đầu xừng chênh vênh mũi thật cao.

Thủ Hòa tịch muốn trà-tỳ, khi đó luật nước không cho trà-tỳ, không chịu làm thức ăn nguội cho núi sông, không biết sanh ra nơi nào?

Như thế thân này đã mất, thân kia chưa sanh, vừa thoát khỏi thân này đi vào chốn nào? “ Vững vàng điều khiển trâu đất cày biển cả, cởi ngựa sắt lên núi Tu-di”.

Sông nước, mây trôi dần dần xa bãi cỏ. Hoa rụng xuân tàn khi khách ra đi. Người xưa đi thuyền nghe người không thấy, phải ghi nhớ kỹ thời kỳ tới. Thượng tọa Ngưng biết hay chăng? nước lờ đờ trâu đất nằm ngoan hiền. Khói giăng giăng phụng ngọc dáng thư thái, đánh trống chèo thuyền trời sắp sáng, mảnh buồm treo cao thuận gío lướt.

Con trâu đá ẩn dưới chân núi, chọn lựa đều quên từng bước bình yên, đầu sừng cúi nơi đường về, cửa động sâu vắng mây trắng bay, tham thiền như thế vẫn là anh tài mãi đến cuối năm mới hướng đến việc này. Hãy nói một đường chuyển thân, lại làm gì? Không kiếp không nơi an ổn? Hoa ưu đàm nở trong lửa.

Diệt mà chẳng diệt, sanh mà chẳng sanh, đầu lâu lông mày bồ đào anh, người gỗ vẫy tay đón gió xuân, gái đá lắc đầu đêm khí trong lành. Chư nhân giả, chưa từng đi mãi mà không đứng, chưa từng đứng mãi mà không đi. Tánh lửa trong chơn không, tánh chơn không trong lửa, toàn thân là ánh sáng thanh tịnh, chính khi ấy, thì nên đi như thế.

Khi trăng tròn sáng ở đường tắt, xưa nay mặc áo rách cởi bỏ trân châu, mây trắng chắn đứt chốn gia sơn, lại bỏ hết chỉ còn màn trời chiếu đất, bảy mươi năm một trường mộng mị. Một ngàn vị tăng có nhân duyên chốn này, tốt xấu không hỏi việc ngày nay, chết sống đâu làm gì được người ấy.

Sống không nói, chết cũng không nói, việc này lẫn lộn không kẻ hở. Niệm hết không còn câu cá, niệm khởi ném vào lưới chim. Thượng tọa Hỷ hiểu không? Không hỏi phải trái đều buông hết, đến nhà xưa liền quay đầu, trăng lạnh lờ mờ khói cây sao.

Ba cõi từ tưởng có, trăm năm thành mộng du, chợt bị gió giặc thổi kiếp hỏa đến, hoàn toàn biển cả tiêu diệt thành bọt. Thượng tọa Cao cho về hưu, thoát khỏi lục xứ, thả ra hai đầu, mây núi có đường bằng như đá mài, trăng sáng không người lạnh giống Thu.

Bốn đại phân ly, sáu căn rỗng lặng. Người đạt được chân thật không ra không vào, rõ ràng sau lửa một cộng rau liễu. Kî nhất gặp nhau không biết nhau.

Bồ-đề chèo thuyền Bát-nhã, trong biển sanh tử mặc tình ngang dọc. Đã do trước gió đạt được vi diệu, đâm đầu trong chốn ồn náo ngại gì, có thủ đoạn cần đi liền đi, tùy theo cao thấp làm ngựa làm trâu. Khi chưa thấy đạo, phải biết ngậm một cọng cỏ, ngay đó gần gũi có nguyên nhân. Nếu không được như vậy, đến vực thẳm nhìn mắt cọp, đặc biệt một trường sầu.

Khí khái kiên cường không tiết lộ, nước ứ không thông. Hành vi Thiền tăng mầu nhiệm không tung tích. Đóng cửa ba thu chừ người về chốn nào? Trời không bốn vách chừ trăng lên giữa núi.

Nhãn quang mất vỏ khí thế tiêu tan. Sáu căn không bị như khỉ vượn nhảy nhót, sạch sành sanh lặng, theo y phá nhà đốt chảy đồng hoang. Về đi khách lắc đầu cười, chim ó kéo dứt dây tơ hồng, đang lúc như thế thi hành thế nào. Im lặng giây lâu nói: Ngồi cắt đứt hai đầu, khi xưa vượt qua gió dông yên, thuyền đến bờ tế hạnh từng bước. Thu mát trăng thanh hạc dời tổ.

Sanh mà không sanh, diệt mà không diệt. Về đây chừ mảnh tuyết lò hồng. Đại chúng, bốn con rắn đang hủy diệt trong một cái hộp, sáu giặc đang phá nhà, cái không rỗng rang hiển bày. Chỉ đem nó tham cứu một đời, lại dùng một đời tham cứu nó, cái gì là nó? Im lặng giây lâu nói:

Toàn thân đuốc tuệ phóng ánh sáng, tánh lửa trong chân không, tánh chơn không trong lửa.

Rắn thay xác, ve lột da, một điểm linh quang làm sao mở trói.

Gia phong Thiền tăng Tổ theo thượng tọa, đen trắng chưa phân đưa ra tỏ liền. Gió Xuân thổi mộng về nhớ quê hương.

Đại đạo không trần dưới chân vững vàng. Đêm này đều hiu tùng trăng lạnh, Tổ xưa không thấy học ngàn năm.

Sanh cũng không nói, tử cũng không nói sâu xa không người đến. Ngày nay vì Thượng tọa Liễu Tông chỉ ra năm đường, mở một đường. Chánh qua, thiên lại chừ thỏ tắm ngân hà, xuất ly vào vi diệu chừ vươn kêu trăng trên cao.

Đường tắc cứu sống không phải đường nào khác. Hư như linh chừ rỗng rang nhưng diệu. Triệu Châu từng hỏi ông bán dầu, không cho đi đêm mà gần sáng phải tới. Chư Đại Đức, nếu hội được trong ấy, sanh trước trời đất nhưng không là trẻ, sanh sau trời đất nhưng không già, biết được người cầm chổi thiên thai, lạnh cứng có tuyết không người quét. Vô vị chân nhân thường ra trước mặt, thần thông du hý ngày càng rối ren. Nếu nay bỏ được cây cuốc lớn, đại địa sơn hà không có chổ tồn tại. Đại chúng hãy nói : Từ đâu đi, phải biết ngoài mây ngàn đỉnh núi, riêng có tùng linh thiêng đội sương lạnh. Vì Hòa thượng Dục Vương Thông xây khám thờ, Sư nói : Thu lấy khí khoát đạt nuốt thu, ngựa kí xổng chuồng, chim ó kéo đứt bao tay, nhiệm mầu ngoài quần tượng, cơ chuyển một mảy tơ hướng đến gió tây bắc rụng lá, lui về trăng thanh tan theo dòng.

Nhập tháp Sư đưa xương lên nói: Thân ung dung mộng đời về hưu.

Một hang núi căn bệnh thuyên giảm, có sức gánh vác nay mới biết, biết rõ hang tối không dấu thuyền. Về đi thôi chừ có nhớ được đường chăng? Lá rơi về cội, Thu trải đất trời. Ngoài kiếp rỗng sáng chừ tâm chiếu sáng tự tại. Trong bình rộng rãi chừ tiên dạo tự tại không ngại, chính lúc như vậy, phải đi như vậy.

Nhập tháp Sư nói: Mộng cõi đời tan dạo về bên ấy. Diệu tịnh chơn minh thu trăng thanh. Lý trí như như dấu tích phân hóa, thiên chánh rõ ràng đầu cơ chuyển. Rồng ngủ mùa Đông phải than van cây khô. Mắt linh hoạt đâu ngại chiếu đầu lâu, hãy nhớ lấy hàng hàng đường thông suốt biến hóa, núi xanh ủ rủ mây trắng bay.

Nhập tháp Sư nói:Duyên hội tụ thành thân, uẩn hoại thành trần.

Người qua lại trên đường trường xanh, nhưng nay buông tay về nhà, lặng sắc tướng hàm chứa một vầng trăng thu.

Nhập tháp Sư nói:Trí vào chốn rỗng rang hợp với bản chơn. Mùa Thu sương tan trăng trong sáng không mảy trần, hoàn toàn trong sáng việc truyền đời, một điểm linh minh chủ nhân xưa, cắt đứt tình duyên mộng ba đời, nước nhỏ cạn sóng thức bốn bờ thênh thang. Không nên ngồi giường hẹp của y, cơ chính vạn hóa xoay chuyển mầu nhiệm. Nhập tháp Sư nói: Hình thể thiêu tan chỉ còn xương. Xương tan ra vốn không phải có vật, một đoạn linh quang không che dấu, đều chan chứa khắp đất trời. Trường Bồ –đề biến thông, hang Niết- bàn khai phát. Nhạn bay về hướng Nam chừ đến ngoài mây trắng, vỡ mộng hạc bay chừ ẩn trong trời xanh.

Nhập tháp Sư nói: Xương tan thành tro dứt nhân duyên, gió yên tùng lặng trăng tròn vành vạnh. Đi thì đi phải nhớ lấy, trong bình chỉ là một gia thiên, khi nào phải chuyển xoay? Lúc thối là chánh lúc tiến là thiên, trong sáng thanh tịnh Tỳ Lô Phật, không sợ bùn đất xoay tròn nhau, thông minh cứ đi như vậy.

Nhập tháp Sư nói: Huyễn diệt chẳng phải không, viên giác chẳng phải có. Rỗng rang nhưng thường linh là ai? Tử nhưng không mất gọi là thọ, gió lặng tan hết trời trong thênh thang, cây lắc lư rơi xuống núi lạnh thấu xương. Trở về mãnh đất rỗng sáng, nửa đêm trăng sáng trên không như ban ngày.

QUYỂN 8

LỜI MINH KỆ TỤNG CỦA HÒA THƯỢNG GIÁC Ở NÚI THIÊN ĐỒNG MINH CHÂU

Thị giả Đạo Kinh Tịnh Giác soạn.

Hòa Thượng Vận Chơn Yết Tung114 bài về kinh Viên Giác. Đại Quang Minh tạng.

Thiền tăng khơi dạy cơ trâu sắt, thầm chiếu linh thông là ai? Bóng thỏ trong trăng chìm trong mây đất mẹ. Cá biển nằm mộng cành san hô. Phong vận Phật pháp hiềm nỗi lắm lời, gia phong Lỗ Tổ biết mượn mày, ngồi ngay thẳng tâm thênh thang hư sáng, trải qua nhiều kiếp khó đổi đời nó.

Chương Bồ-tát Văn-thù Sư -lợi.

Đại sĩ Văn-thù hưng khởi chơn phong, trí rửa sạch vô minh và tối tăm nhiều kiếp. Bệnh mắt vừa hết hoa đóm tự tiêu. Linh quang riêng chiếu vọng tưởng tiêu tan, người gỗ từng bước tiến về ngôi vị ban đầu, ngọc nữ hồi cơ lại mượn kiếp. Nắm giữ cương lĩnh xem thủ đoạn, nhà nhà biến thái là thần thông.

Chương Bồ-tát Phổ Hiền.

Nghề nghiệp sinh sống nhà anh vốn của thiên nhiên, khắp nơi đều thấy Phổ Hiền, tê giác soi thấy bóng trăng sao. Thần Châu Cửu khúc mặc áo kiến, giác không thứ lớp quên góc cạnh, huyễn tự tiêu dung được viên thông, diệu ứng toàn thân không xoay lại, hoa củ ấu ngày xưa không nhuộm càng xinh.

Chương Bồ-tát Phổ Nhãn.

Ai từ đạo tràng Phổ Nhãn đến, mở được lưới châu trước nhà Thiên Đế, ánh sáng trong suốt thành một đoạn, trong ấy thanh tịnh dứt không còn mảy trần. Lý sự chơn không quán bao trùm nhau, chiếu soi căn trần không còn tối tăm. Khi thích hợp nhau, trên vách thợ gốm nổi con thoi ánh sấm. Chương Bồ-tát Kim Cang Tạng.

Vàng rồng ra khỏi quặng dứt hết nghi trước, thuyền sang bờ đâu biết chổ nào luống dối. Động mắt y khuấy đục nước trong. Nhóm đom đóm vô ngã đốt núi tu-di, mắt hết nhậm hết thấy hoa lăng xăng. Cơ đến mới biết nhanh hơn sấm chớp, biết được thì am đầy, ma bên ngoài đâu thể đến được bờ rào.

Chương Di-lặc.

Gốc si hạt giống ái phải dùng sức cuốc mới sạch gốc. Một đoạn linh minh là nền tảng xưa, trồng cỏ người trời càng hiểu ý, niêm hoa Tôn giả phá nhan cười, Đại Sĩ Ngư Hành phải tạm biệt, Bố Đại ngây ngô tăng cúi đầu, đầu mũi khắp nơi gõ vào nhau, cảnh giới duy tâm không lừa ai.

Chương Bồ-tát Thanh Tịnh Tuệ.

Trước khi liễu ngộ, chỗ trước đó chẳng phải khó, nhưng nay từng bước đến Trường an. Tâm sắc rửa sạch không còn đường tơ, pháp tánh viên dung ẩn vào các vật, việc xưa nay vốn giải thoát, mấy người đến đây không còn mập mờ, vọng không khởi diệt được thành công, nên cười gió phướn động cây sào trong chùa.

Chương Bồ-tát Oai Đức Tự Tại. Mở cửa Tam quán không ngưng trệ, gặp được đường đi đi đến mới thôi. Gương chiếu hình tượng tâm không chỗ trụ, lầu chuông ra khỏi chướng ngại có nguyên nhân, trên đỉnh có mắt như Thiên Chủ, lá bùa hộ thân sau khủy tay giống các nước chư hầu, ứng thế độ sanh dạo biển huyễn, trăng sáng chèo thuyền lướt sóng đi.

Chương Biện Âm Bồ-tát.

Diệu viên đơn phức dứt hai bên, ngũ ngũ cơ luân khó lẫn lộn, âm điệu đàn sáo nghe hợp luật. Máy dệt tơ ra gấm Văn Quan, thân tâm đều phân khắp nơi ứng hiện, ngàn tay ngàn mắt không lừa dối được, như trai mai mối cho ông lão sử dụng, Hòa Canh không còn thấy chua mặn.

Chương Bồ-tát Tịnh Chư Nghiệp Chướng.

Nguyên nhân chứng ngộ phải nắm vững ưu điểm, thoát ra được nhiều lớp tuyết thêm sương. Tướng chúng sanh vẫn còn lang bạt, gốc thọ mạng trừ được, tự hét cuồng. Rồng thay xương thì trời sắp mưa, cá côn thay vảy lại được gió đến. Người nước Trịnh gỡ sạch hết bùn trên ruồi, mới thấy được ánh sáng lỗ mũi ban đầu.

Chương Bồ-tát Phổ Giác. Bệnh và thuốc chống nhau cả hai khó bỏ, nhà thiền mình tâm hoa phát sáng. Bản tánh sáng tỏ chẳng cần tu chứng, hằng ngày tỏ rõ đâu cần truyền trao. Chân bước cao lên khoảng trời trống không, biết được kế sống, lòng tin thành phương tiện như lá vàng dụ con nít nín khóc. Thời gian vụn vặt đi trên bùn đất, nực cười ốc, trâu tự trào nước bọt. Chương Bồ-tát Viên Giác.

Chọn nơi, theo tay nhận tiêu cầu, trong thời gian dài ngắn vào xã lưu. Sau khi giác cơ trói buộc tự mở, đến khi ngộ thầm thầm khó nhận, vô cùng no đủ cỏ Tuyết sơn, một màu lẫn lộn trâu hiện lồ lộ, gió quét sạch nước trời, bệnh mắt hoa lành, trăng sáng trời thu chiếu hoa lau. Chương Bồ-tát Hiền Thiện Thủ.

Phật nói Đà-la-ni, vừa nghe tên thù thắng liền thực hiện nhân duyên, nhìn thẳng tâm tủy truyền trao nhau. Không phải truyền trao bằng tai miệng, chỗ đạt được đến cơ nhanh như điện nháng, biển cả mêng mông dung chứa sông về, không phải tình lão bà tha thiết phân chia, chịu để lại văn tự khám phá Ni-kiền.

Tổng tụng.

Mục đồng ca hát vui Xuân về, trong đó trang nghiêm bằng rừng công đức, đưa tay chắn dứt vực thẩm biết đường cứu sống, ẩn thân trong kiếp không kî nhất cơ nặng nề, chưa chuyển được sóng thức không được nhiều con, không treo dạ môi còn một lời, Phật tổ tâm hợp lời ngoài dấu tích, đốt hương ngồi thanh tịnh cùng nhau truy tìm.

Hòa thượng Dự ở núi Biệt Hồng.

Vọng niệm chưa lặng, lại có một người ở núi khác, bóng nhạn soi trong nước, tâm mây khách trên sông, đều ở như vậy, dù ngàn dặm cũng gần nhau. Sâu xa một ấn tỷ, năm màu hồng hư hoại cùng trình bày, đường về lên đường chim, cây hoa Xuân một vườn

Thủ tọa Biệt Mãn.

Đan San tổ phụng lạnh nương nhau, hổ thẹn như nay hai cánh bằng, ngoài mây liệng kêu cùng sánh đôi, giữa núi tìm ăn tạm chia lìa, khắp trời quang đãng ngậm hoa ngọc, cây châu làm tổ bóng trăng soi, đưa đến nước ngọt sau khi hội, mới đem lời mới rửa sạch trần.

Thủ tọa Biệt Hoàn.

Đứng giữa sân tuyết trống xưa rơi vào khách, Đan San nắm tay đạp bụi trần. Người đá khám phá hiểu được trở về nhà xưa, ngọc nữ sợ ánh sáng chẳng chuyển thân, ý dạo sông hồ nhiều mơ mộng, đường đệ hồi đầu trở thành Xuân. Chốn tùng lâm suy tàn thấm nhuần ân, sấm gió bên tai thức giấc côn trùng ngủ Đông.

Cùng với Giai Tri Thương. Tuệ Năng giã gạo giống chút chút, trong bảy trăm người chỉ có được một người kiệt xuất, nửa đêm truyền y có căn cứ, trước cơ nhận được như gương không tỳ vết, Tổ sư giã gạo nhàn như thế. Nếu nay ông không bỏ cát, giếng xưa Thu trước niệm khô lạnh, nhợ vàng câu được ễnh ương ngọc. Cùng với Nhân Điển tọa. Đi hành khước sáng tỏ được việc mình, thấy phù dung tô điểm thêm vô thường. Ngựa đen đạp sương vốn không tỳ vết, cá trắng thổi nước không tiếng. Hợp cỏ từng làm khóa vô ích, ra tay nâng đỡ bẻ gãy chân đảnh, bỏ gạo bỏ cát còn chưa được, phải có thiên chánh cùng đi khắp.

Cùng trắng bày tỏ.

Nhà kín đèn sáng rực, hủ không dưới bóng trăng lặng lẽ, ai nói điện xưa này không Phật, chỉ ngay lúc ấy có Phạm âm.

Ngày rằm tháng 10 cùng Pháp thượng nhân đi Nam cốc.

Đà sách kêu khắp rừng nồng ấm, đến hang rỗng mắt say đắm, lá vàng còn đẹp hơn Thu ngày khác, cây gấm nào cấm có gió sau sương, càng lên núi rắn bò thêm uốn khúc, cầu vồøng vắt ngang vực thẳm nước về đinh đông, ai tiếc việc bình sanh vị kịch liệt, truyền trao trong uống trà cười nói.

Một cây gậy một đôi giầy đi là đủ, thảo luận sâu xa bạn khách thân tình, nửa đêm cùng ông nói chuyện ở hang rỗng, an ủi tôi hằng ngày tâm ngây ngô như nai, nằm gường nhàn nhã mộng non nước, vào suối lạnh thành âm tơ đồng, về lại thiền viện Dư Thành bên ngoài, chắc chắn là nghĩ đến gia lâm.

Tri tạng Biệt Giác.

Một hạt đậu nức trong tro lạnh, đầu sừng chênh vênh đỉnh mở mắt, ngọc xanh trong mâm châu lóng lánh, trên điện lưu ly trăng qua lại, người gỗ nhìn bóng ánh sáng đi, gái đá khoát mây nửa đêm đến, thiên, chánh công thành phải chuyển vị, vào làng duỗi tay đầy đủ.

Cùng với Thị giả Nặc.

Khi mộng chén trà tay tự nâng, Quy Sơn ý tốt chuyển then chốt đạo, tự gọi chủ nhân rồi tự đáp, ai sai Tôn giả gọi ba lần.

Ngày sanh tử đến có biết chăng? cô phụ tuổi trẻ là có chăng?

Người xưa đạt được đạo nơi hành vi cử chỉ, biết không hạ thủ công phu trong việc nhỏ. Cùng với thị giả Cảo.

Đạo Ngô năm đó không chịu nói, dần dần đến nguồn không thương lượng, linh cốt tiên Sư nay vẫn còn, không cần cầm xuổng lên pháp đường Đưa Thiền giả Thông đến Tương Dượng.

Tổ xưa lạnh buốt nằm Tây Kha, tỉnh mộng nhớ lại rất sợ hải. Gió mưa khắp sông nhạn bay loạn, ngoài đảo gia sơn treo áo tơi của ngư ông. Thôn Bạch Dương rơi vào Bàng cư sĩ, tháp đá xanh chứa đại ca, đêm vắng mỏi mệt tựa vào tùng xanh, thỏ đẩy ánh trăng sáng xuống ngân hà.

Tri khách Tông.

Một niệm thênh thang sạch bụi trần, trong mắt đầu lâu mở lông mày, phượng ngọc ngậm hoa Xuân không già, gà vàng gọi trăng mộng ban đầu, kiếm xưa trong hộp sáng can đẩu, trên vách thoi lạnh sâu chập phá sấm sét, Phật Tổ vào làng giáo hóa việc thành, rào chê ly cốc dồn đống đầu mũi.

Cùng với bậc sơ thiền.

Trong động gia phong rỗng sáng tỏ, trâu trắng cày đứt chân núi xanh, nhưng nay nơi nào cũng không gặp y. Lỗ mũi chúi xuống gõ vào nhau, A Thứ Thứ mới tin từ đây không mở trói được .

Cùng với Sung Duy-na May thoi chưa hoạt động nhưng đã thành tựu, một điểm hư linh vào vòng đạo, trong ánh trăng sáng thấy được mình. Ngoài bóng mây trắng đến gia sơn, ngao vàng gần đêm rơi vào thủy triều, ngựa ngọc hý báo tin Xuân về, thuật lợi ứng tâm đều có thể, khi thoát được mọi việc đâu liên quan nhau.

Tiễn đưa tăng về Dự Chương Tỉnh Thân.

Khách phòng chân mộng gió cành không an, nhà tối nhớ lão nhân Sao, nhật tâm trở về cỏ tuyên hoa vàng, ngàn dặm tìm nhau chìa vôi kêu. Cây cây Đan Phong lá vàng rơi, tùng tùng lau vàng tuyết trôi nổi.

Tây Sơn thấu tỷ mưa Thu rửa, cửa sổ cuốn rèm xa xa màu xanh

Cùng với thiền nhơn giản Đạo Hư minh xua tan tâm trạng mùa Thu, thửa ruộng che phủ nhìn xuống tấm gỗ, định khởi muốn nhìn sao Hán, thỏ, hồi cơ mất hết trâu núi tuyết.

Cùng thị giả Diễn Cò trắng định ngờ việc thệ nguyện lạnh lẽo, gậy lê ném vào xả không có gì khó. Gió lau hoa tuyết thu bên bờ, thuyền chở trăng sương mênh mang đêm phủ trùm lên biển, thân tâm thênh thang chạy theo mộng, sông hồ hôi thối dạo quanh co, ngày khác truyền vật ngoài y, gọi liền quay đầu đến cây sào chùa. Hiển thiền nhân xin tụng Chổ hiển bày cơ phải ẩn, lúc bận trí tự nhàn, trâu đất mới ra biển, ngựa hay lại đến cửa ải, nước lạnh trong trăng soi, mây bay lặng lẽ tựa núi, nắm vững đường về phân hóa, không tạo tiếc rẻ nhà xưa. Nhờ thiền nhân xin gạo cầu tụng Bát quải đầu gậy xin đơn khâu. Ra sức khám phá thanh bần một điểm sầu, mưa đỏ mấy phen hoa đã lão, mây vàng vạn khoảnh lúa mùa Thu, đối duyên tay mắt toàn thân phải, ứng vật cơ quay càng u nhàn, lý về Thiền Dương nói chuyện bánh Hồ, da bụng cột tre no.

Tống Duyên Thượng nhân cầm bát.

Duyên khất thực nhân gian một tích trượng, khói núi xanh tuyết trơn khô khan, mảy gió chưa chấp nhận thiền trong chốn ồn ào, vừa xem mây gấm lạc vào hóa cơ, tự gắng sức cúng dường chốn tòng lâm, ai ngại bụi trần dùng quạt che áo chở về tăng no cơm thượng nhân, cùng nhau núi Xuân ca hái rau vi.

Cùng với pháp thượmg nhân nam cốc qua ở với Hoàng. Khói nhạt mây xanh nước chảy ve ve, họ Hoàng buổi đầu an bình được tự tại, khắp nơi dê si không thu thập, tịch dương rơi xuống làm nhiễu loạn bờ dậu.

Đá lúc nhúc mây dày tìm nước đồng nội, lão ngại ta đi tự do chung tình non nước thuần là rượu, đêm nay gường trúc ngũ thật say.

Cùng với PhụThiền nhân.

Dạo khắp nơi vuốt râu hùm, kiếp không trong hủ mò có chăng?

Trăng gió khắp nơi trăng chưa chuyển vào tận tủy sông núi bệnh khó nâng, kim để vào hạt cải cơ không trái, tiếng đàm loan thôi thấu đạo không khô, về chốn tùng lâm xem nghi vũ, Đan san xuất xứ chín bọc chim non.

Cùng với TungThiền nhân.

Gặp nhau trên đỉnh đá đen, thường gặp trên đường trường sanh chính là khi dạo núi, hoa rụng cỏ thơm phủ mơn mởn.

Vận Đoan Lăng-già cùng với Thủ tọa Sanh. Ngồi trong túp lều cửu giang đông, cảnh trong gương dung hòa trong vuông tấc, thân Thuấn-nhã-đa đêm ngồi thiền khán, tay Mẫu-đà-la lúc dùng thông, duyên sanh ai biết có hay không có, tự biết lặng chiếu không chẳng không, hợp với đạo Quan Âm hay ứng, tre điêu tàn mưa tơi tả gió tùng.

Trong ngực bình sanh núi ngoài mây. Ngày nhàn dạo núi, có khi rảnh chống gậy đi, chỉ biết một đời vui hang rỗng, nhớ tưởng mười phương chim vượn theo. Thấy rõ Thu bao núi gội mưa, ý người thanh tịnh gió than với tùng, trở về dạo chơi vui bất tận, ai gọi trăng hoàng hôn đánh chuông.

Từ biệt thượng thư Lục. Ngàn dặm đồng phong đức không lẻ loi, tâm Thu trăng sáng chiếu bình rỗng, hai đầu ngồi cắt sanh tử nào, một điểm viên mình khác có chăng, ngựa gỗ lạnh hý lũy cỏ xanh, trâu đất Xuân trồng ít mây trăng, thấy nghe Phật sự ai xoay lưng, chỗ dùng toàn cơ chuyển then chốt chính của đạo.

Cư sỹ Siêu Nhiên, được hỏi đạo ở Thiền sư Bảo Phong Tường, và muốn làm bài trường ca trở về để cảm tạ tôi cùng gặp nhau điếu viếng, để tẩm bút nói câu kế thừa.

Cửa cửa thông đến đường trường an, quen tay vói lấy vẫn thích hợp, gót chân đạp đến cửa Triệu Châu. Thân vàng trượng sáu một cọng cỏ, ta ban đầu gặp gỡ là người trong này. Pháp pháp viên thông thấy được hoài bão, gậy giầy bên nhau đến đạo tràng, không học si thiền quét sạch cửa, trời xanh mây trắng một đường thông, đi đường chim ai tìm kiếm. Sư Bảo Phong là con ngựa non, hợp nhau nhưng nay buồn quá muộn, Bàng vẫn uống hết nước Giang Tây, gọi Câu Chi lại đựng một ngón tay, trâu đất ra sức cày mùa Xuân không kiếp, người gỗ bưng báu núi Hình ra, về đi thôi hết vuốt râu hùm. Trong rừng gay gốc mặc tình ngả nghiêng, ánh nắng chói lói ban trưa đẹp.

Qua Vương Ngạn cùng ở ngoại ô.

Buổi sáng hiện bày dâu tằm, mây đêm cuộn vào khe núi, họa đồ Duy-ma chưa cuốn lại, rõ được việc nhà nông bắt đầu nhàn

Cùng với Phước châu Mãn Thiền nhơn.

Nhưng nay sau khi từ biệt riêng dặn dò, gia phong Tào Động chưa thành câu, trăng đầy rừng phượng lạnh không mộng, năm xưa xác rùa đốt vẫn còn linh, buồn bã không chạm vào đầu rắn độc, mục đích phải tỏ như sao tê giác, lại phải buông ra dang hai tay, lúc ấy gặp nhau nhìn đình châu.

Bỏ ăn xuất gia.

Sương sớm gậy lê dựng bên cô thiền, gia sơn xin ăn có ý để bớt duyên, lầm đường thuận gió kêu hỏa trúc, bay trên nóc nhà mờ mắt ánh khói tùng, canh thu, ba ba gỗ có vị thật, cây kê cơm trưa không có mùi tanh, ai nói khách nằm giường không ổn thỏa, ta không cành chạy mua sơn tiền Lễ tháp Đại Dương Minh An được câu trung đạo.

Mãi tưởng nhớ cảnh đẹp đều là giấy cỏ và gậy, cầu vòng vắt ngang khe lạnh, đường tối mây mơn mởn, chim cưu trên cây nơi sườn núi gọi mưa, điền gia gà báo sáng, tâm này ai nói sáng, đi nhiễu tháp ba vòng.

Duy Thiền nhân ra xin cầu tán.

Then chốt sáng tỏ chuyển hóa cơ, xuất môn khí tượng ngát khắp nơi, khe sáng đẹp rửa sạch gấm hồng, liễu mềm trước gió xe tơ vàng ròng, rỗng rang không chướng ngại, lẫn lộn không mất ta, khắp nơi gặp nhau là ai, biết được khách lo gì thấy Phật, đùa người bán có mày dài. Diệu thiền nhơn ra xin cầu tụng.

Kiếp hủ mênh mông rửa sạch duyên ma, chỗ diệu quán chơn tự thấy được, đích thực chưa nẩy mầm sáng được thật tế, linh linh vô đắc vào thiền sâu, nắm gió xoay biển cá côn lột vảy, trăng sáng cát lạnh cò không ngủ, gặp việc hòa nhập hay chuyển biến, ngại gì sóng cả kéo thuyền không.

Thủ tọa triết Quế Chương gần đây từ Song tuyền đến nhân đó viết câu tặng cho.

Gia lâm nằm yên một tổ mây, chán làm khách am nhà Lương, bẻ quế đưa tay chạm trăng lạnh, ngậm mắt châu cùng mộng du Xuân, sân không còn thấy chim mưa hoa, lộc nai hay đến kêu thần hang … năm lão phương lâm về nhà hỏi, cười nói với nhau đầu trắng mới. Ngày mồng mười đầu năm giáp thìn Tuyên hòa, tôi muốn khăn gói theo sông Hoài từ Đông xuống Cẩm Quan, Thường thiền nhân chắp tay thỉnh, nhân đó ở lại ba tuyệt: Núi hoa khám phá nụ hoa hồng mùa Xuân, hổ thẹn vô tư công tạo hóa, ai sợ năm tháng đầy cây xuân, phải lắng nghe chim hót nói gia phong.

Bụng rau nào dính một chút sầu, chỉ biết ngủ Xuân Đông như cháo, ngoài mộng tìm minh nơi nào có, trẻ em châu nhung đầu tóc xanh.

Điềm nhiên ai lưu tâm, dưới trăng sóng bạt ngàn gió lướt qua rừng cây, khác nhau gặp nhau xác định nơi nào, rõ ràng nói với chỉ như nay.

Tiễn đưa tọa chủ Đồng về thượng đảng.

Trăng thỏ thanh tịnh muốn phun sương, khách giữ thói quen về vung tay, ai nói quét sạch sự dơ bẩn của danh ngôn, ta cười hun thành hương tri kiến, gom đá làm đồ chúng đầu dễ gật, ngộ được lý không giảng nghĩa khó lường, đến nhà đem việc trầm cảnh nói thích nghi, không đối cơ khác phát huy phương cõi. Biển giác cá kình dài lột cảy, trời xanh sừng sững trăng sáng sau lưng, trong ngực thêng thang nuốt mây mộng, mép mày say sưa thấu thái hành, giường an tĩnh mỗi lần đến thành bầu bạn, một cây gậy đến nơi khác nuốt vào bụng người, về sau thăm tôi trước tiên truyền cánh nhạn, đến nơi khác cắt cỏ hoang ba đường.

Ngoài rèm đêm sáng trăng sương đầy trời, thiền tăng lại quên việc gia cơ, cây khô than với mây phải chiếu soi bên trong, rắn chết có độc càng đề phòng, nghe đàn đứng dậy múa là thói quen của ngài Ca-diếp, buông gương thấy mất đầu là Diễn-nhã Đạt-đa điên, đúng là phải nhiều lần cắt cánh ruồi, lỗ mũi Tổ sư phải phóng quang.

Am Đại Minh để lại kệ.

Sơ lược tắt về sự lưu chuyển môn hạ, núi treo ngang cửa sổ đầu mái hiên nhà. Khi ý Đại Minh xưa đúng, đêm sương trăng đến bên hiên nhà. Tâm tri Trang cầu tụng. Người tự do trồng trăng cày mây, ruộng đất rõ ràng hợp với chơn, chỉ có màu vàng nhìn ra lửa nấu thành cơm, trâu trắng hôm nay đã chăn thành thục, luôn luôn tìm kế sống trên đầu cuốc, ngoài vật gia phong thân khắp nơi, mùa Thu nhìn toàn là lúa kê, no người tùng lâm sáng tinh thần.

Cùng với Đông thiền nhân.

Bạch Tần gió Thu đầu sông, chim xanh mộng theo cát nước chảy, trong sáng phát đạt trăng lên cao, thuyền chở đầy vào bãi hoa lau, vừa ý nên mừng đi về, sáu ngao phụ gánh về, khói sóng tuyết tan Thu lưỡi câu. Thuần Bạch Thiền nhơn cầu tụng.

Trăng sáng hoa lau chưa được như, sáng trong tự chiếu xưa nay hư, ngồi cắt đứt mười phương phải lấy mũ, một tướng công thành phải buông cuốc. Người đá lưng chuyển sau khi trở về ngôi vị, đầu đài ngựa giỏi qua cửa ải ban đầu, khắp cả pháp giới thấy thân tướng, mới tin Tào

Sơn giếng thấy lừa.

Am mây Lặc Đàm tình cờ làm.

Ánh mặt trời mây hồng phủ nửa am, sương núi mới ám chim gọi gió, không biết người ở trong cửa sổ, mắt mờ xông bếp trăm lự không.

Vận Siêu Nhiên cùng Đại sư Triết Quế Giác và lão Giản Phương trượng Bụng bó ba bó tre, điềm nhiên nằm gia lâm, Đại Ngưỡng tịch cơ sâu, dụng nhanh như Trường Sa Cảnh Sầm, ngọc khua ở hang rỗng khe suối, trúc thưa trăng xuyên bóng vàng, nơi Sư thúc Đông Sơn, đạo này chưa nổi chìm.

Mượn âm vận của Tuyết Đậu tiễn cư sĩ Siêu Nhiên Triệu Biểu chi khi ở Lặc Đàm. Một miệng uống cạn nước Giang Tây, gia phong Mã Tổ đề bạt lên, lão Bàng cúi đầu nối trần thơm, xưa, nay ai được như vậy. Đạo Siêu Nhiên cùng với người giao hảo, du nam ý thênh thang chẳng phải nhiêu ích cho nhau, gió mát thấu xương mắt xanh lạnh, giếng ngọc hủ băng cứng không tan, một giường duy nhất Tịnh Danh nằm, không trụ không nương thoát rỗng rang, nguồn thầm lặng mới là toàn đề. Pháp môn bất nhị khai mở ngày ấy, Phật sự viên thành tưởng quay về. Ra khỏi cửa đường hẻm bằng như lòng bàn tay, đến nhà con gái chỉ đầu tròn, đối nhau không nói được chơn thật.

Rừng Nam nơi ở mới. Rừng núi bãi trúc xanh um, tôi nương tựa tĩnh dưỡng ở sâu, một đời tự túc vị nhạt nhẽo, ba đời bên ấy được tâm nhàn. Hang mây chưa thành ý ra khỏi hang núi, gió tùng hay tạo thành âm ven biển, vô cùng trong trẻo hứng thú cùng ai, tưởng có Ốc châu rừng Chi Độn. Tiễn đưa thượng nhân Tung đến ở am. Thế gian tạp nhiễm làm tăng trưởng bướu cổ ở người, về nằm bao phủ ánh sương trăng, được phép trong đó chuyển công lìa vi diệu, hủ ngọc đêm múc nước giếng lưu ly. Lời nhà tôi nghiền ngẫm hiểu khô cứng, no say về hai mắt lạnh, mây nước rành rành được ung dung, ngoài việc sáu cửa ai ngăn chặn.

Bụng thiền phải bó chặt như trúc bề, hãy xem trâu đực tự cày ruộng, truyền riêng không bán ba ngàn dặm, tai cây ai nghi hai mươi năm, một câu hợp đầu tôn khách họp, ngồi cắt đứt mười phương thiên chánh viên, khi khác ném gậy đến thăm nhau, vả lại chớ vô cùng bận rộn mờ về tay không.

Nấu măng dương xỉ có tỳ vết giàu bên Xuân, ai xem hiểu thừa kế người trong am, trời cúng hoa lạ công chưa thành, rồng ngâm cây khô bệnh khó hết, đêm thiền biến chất đều im lặng, ngày nằm ngại gì chim mỏi bay, ngày sau đến lại khám chư Tổ, ai câu được cá đuôi đỏ.

Vinh Thượng Nhân Phát làm người quản lý việc trà dầu ở La-hán đường xin tụng.

Thoát được mộng biết nhân duyên. Phật Phật tâm đều quên trước sau. Một điểm linh minh ngoài ba cõi, rất tịnh diệu trước vạn cơ, tôi luyện tự được môn đồ chốn tòng lâm, du hỷ ngại gì trên trăm đầu ngọn cỏ, trần cõi dọc ngang đều là việc hóa độ, người lập gia phong chỉ gió nắm tay lên không.

Tâm thượng nhân khất thực cầu tụng.

Người đi tâm khất thực, gió Xuân mênh mông rửa sạch chốn tòng lâm, khe tùng hương mơn mởn phấn vàng, bãi trúc xanh xao bao trâm ngọc, nấu nồi đất phân ngọc đầy đều bát, bình sạch đêm khuya múc trăng trong hồ sâu, trở về rửa sạch trong ánh sáng, đường xưa bụi trần không bẩn vàng.

Thăm Dương Tài Thúc không gặp để kệ ở trai đường.

Gọi gậy đứng lặng dưới nhà mây, núi lạnh Xuân về tìm bạn hữu, khói nhiễm cỏ mờ ba đường đen. Tuyết ban mai bừa đất lúa mì dưới chân, muốn cầu lời chơn phải sạch tưởng trần, nào sợ núi gió sanh lúa, không thấy Thi lang về Trương Anh, khi xanh xao đối với đá xương bồ.

Giải Thủ tọa và chức sự Thư ký chào nhau dùng kệ từ biệt.

Chim câu ra về hay kêu ra âm, gió chiều rụng lá thu trong rừng, đường cát mờ mịt nước dâng mêng mông, màng đêm dần dần phủ trùm núi, nhiều người đội mũ tự tỉnh thức, kéo tay áo bạn mới biết nhau, xin cùng cao nhàn không được thỏa nguyện, đóng cửa nằm yên tâm thanh thản.

Tình cờ thành dạy chúng. Dương liễu mềm yếu trước gió, chuối bị mưa đập tiếng lạnh, chớ lấy thấy nghe cho là đúng, ai đem thinh sắc lừa nhau.

Thành Thị giả cầu tụng.

Nguồn chơn không bị gió làm lay động, bóng thỏ trong trăng in dưới nước trong, tình khô chỉ điềm nhiên, thầm lặng vị thiền no, gia phong mới mở rộng. Nghĩa đệ nhất năm ấy, cơ quay chuyển có nơi, vạn hóa đưa ra trong khẩy móng tay.

Ngày 28 mùa Đông canh tý, trời trong lành ấm áp, cùng với Thượng nhơn đi Nam Lộc. Ngang thì sườn núi lưu chuyển, dọc thì vang thanh trong. Cây thẳng che mát suối, lạnh nhưng không khốn khổ, đến rừng tre nhà người, uống trà rồi trở về.

Chân mây chốn đẹp xưa chưa đến. Hạnh thanh tịnh phát huy trí tuệ quên cả gồ ghề. Ai không gầy ít tựa vào gậy, ta cùng u nhân đồng tâm thưởng thức, men theo bờ khe tự uyển chuyển.

Bờ cây già cao um tùm. Phía Tây khe xin lửa nấu trà trong trúc nhà người lầu âm khánh.

Từ biệt Ngũ tổ Sơn Duyệt chúng.

Đông Sơn tụ tán cũng tiến thân. Hoa tỏa hương thơm dáng liễu tan trong khói, khẳng định xứ, căn, trần chẳng phải một. Khi dùng thì ngàn mắt thích hợp ngàn ngàn. Trong tháp Tổ có việc truyền nhau, ngoài núi người không lãnh hội đuợc thiền, ngày sau đạt được lời viên đốn, chưa hiềm nghi gõ gối gọi xuân ngủ.

Ngũ Tổ Thiền nhân Tương cầu tụng.

Gió Đông ngưng thổi mưa ướt hoa. Trên sông Hoài núi đẹp xanh đáng kể, buột giầy muốn tìm núi Bắc Nam. Cuộn y lại từ biệt Tổ Đông Tây. Cá vực chim bồ một nhà ồn náo. Bãi trúc khe rau hai đũa ngọt, khắp nơi gặp nhau ghi đựoc gì? Đêm lạnh trăng trên cây san hô. Thượng nhân Vân trì bát xin tụng.

Rừng mây gió tuyết chiều thon thon. Nhỏ giọt tiếng lạnh biết dưới thềm. Một chút tâm cầu khẩn nguyện gậy giầy. Việc giáo hóa viên mãn do rèn luyện, ánh sáng như lau trăng không ngại. Thêu hoa lạc cỏ Xuân không hiềm nghi. Phân thân trăm ức khắp cõi nước, thấy nghe nghiêm kính ai đưa ra.

Thượng nhân Thanh trì bát cầu tụng.

Hoa lau đầu suối mắt liễu xanh, khi ăn trì bát ở thành Chúng Hương. Các nơi gần kề quyết ngờ đầu bạc trắng. Từ lâu khách tự mến tâm cảnh tịnh. Nghĩ mãi tuyết lạnh đích thân trình bày, không quên nước ấm nguyện đến chim hạc. Gã Tòng Lâm no ấm biết nhau thật ro.

Măng, dương xỉ núi Xuân thứ tự mọc.

Tiễn đưa thiền nhân Quảng. Gió ấm kéo khách xuống đỉnh mây. gặp việc không tâm tức dạo thiền. Mắc tội biết ngay biến thân báo, ra khỏi cửa phải biết cởi ngược trâu. Khói xông gậy vào đường tắt Thanh La. Thuyền chở trăng về châu Bạch Điểu, trong ngoài ngang nhau còn công bặt tông tích, bỗng nhiên trời nước đều thành Thu.

Đại nhân Cần thăm, đặc biệt làm thơ tặng.

Nếu ông qua đến cửa ta, biết ngay Lương Tọai chí càng thành khẩn phá vi trần được quyển kinh, khi vạn tượng rối ren mắt rỗng rang, cùng với đời chi ly ai ý xấu. Người kỳ lạ gầy ốm góc cạnh tự vết Thu, về hưng thạnh đến nhà ẩn trong rừng, trăng sáng khắp núi xua tan bóng đêm.

Tiễn đưa Thượng nhân Kim về Thủy Nam.

Từ xưa đến nay nương vào sự gánh vác. Trên trăm đầu ngọn cỏ đâu có góc nhọn, nửa đêm vỗ tay cười với trăng, không thấy cóc ba chân phun sương, kiếp không có câu khá mầu nhiệm ông đi ai nói chuyện với ta, sau khi thấy thái bình Sư thượng đường, dám làm phiền ta đưa ra rõ ràng.

Tiễn đưa Thiền nhân Giác.

Trăng sáng nhà trống khách không ở. Hoành Tương cảnh đẹp dạo làm thơ, đường về nhiệm mầu không để bóng, trời nước từ nay một dáng Thu. Tiễn đưa thượng nhân Nguyện về quê hương.

Đầu suối mua thuyền về bãi Ngạc, chèo thuyền gió mát giữa đêm trăng, đi hết núi thiều đến nửa tháng, con mây trắng đến cha núi xanh, câu cuối cùng ông lão Nham Đầu, đến đây sẽ biết hỏi không lời. Tháp không vết nứt trước gió sắc cao. Rỗng rang không ngăn cách mảy tợ. Dặn dò ở đây đi mau phải về. Con nhà ta phải toàn tài, không ngồi hai đầu đường sáng tối. Trong thiên về rồi trong chánh đến, từ trong hông ngực cái ha ha phong lưu biết được bao nhiêu. Từ Lô Sơn Triết quế đầu rào treo phan về sau, nhìn về hồ Bành Lãi, cầm gậy đi qua trước thất sơn tăng nói kệ. Cây rơi vào núi xương gầy, nước rút cát lưu dấu. Thuyền đánh cá đùa cả ngày trên sông, một chiếc lá hồng nhẹ nổi. Việc trong mắt chẳng phải thế tục. Tâm đạo nhơn nếu vượng lên, tiến lên đầu can phướn, mây nước mở gia phong.

Ra khỏi Khang Lô qua sông Hoài sơn lạy tháp chư Tổ làm giữa đường Thuyền nhám cát bờ nước oai linh. Xuân trên bờ bùn sâu bẩn dây, quay đầu lại Khang sơn nhớ kết xã, tình thật nhà tổ việc truyền đăng, con cháu tiến lên sân tuyết được. Tuệ Năng cột dây giã gạo được y bát.

Ngồi thất Thiếu Lâm xoay mặt vào vách chiếu soi, tâm địa trong sáng ánh như băng.

Cùng với tôn giả Tuyền.

Lông tơ buộc áo thân hình khô héo. Việc trong ngực một mình tỉnh ngộ, quên cơ ứng với dụng thì nhiệm mầu. mắt linh hoạt lạnh nhìn chỗ rỗng linh lợi, lời hay mây đẹp một mảnh Xuân. Khí trong mai tuyết biết sao rơi, nhưng nay công hết nương đầu trâu, chim hoa không đến gió quét sân.

Nhắc đến bạn đạo trong Du am và giản am.

Người chơn thật khắp mười phương, đến khắp nơi hiện bày rõ ràng.

Ngỗng chúa uống sữa để nước lại, ong ở nhà hoa chọn được hương. Tâm như gương chiếu sáng không tỳ vết, đạo thênh thang thấy được thần quang, hay đến chốn chợ ồn náo trụ trong Tam-muội, chim bay trên không không lưu dấu. Đạo giả Vận Truyền dao viện Lạc Tinh.

Gió dựng cát gốc lúa lớn cứng, lạnh bao hàm sao đá nước chảy cong cong, lên thuyền muốn qua cửa sổ, vin vào lan can nghi là bản đồ họa. Mây lau núi chứa ngọc chương xanh, mặt trời nổi trên sông vòng vàng tía, năm lão quay đầu vẫy gọi ta. Bạn rừng núi không ngại đêm gõ cửa.

Thượng nhân Hoài bước ra xin cầu tụng. Giường Hồ phủ lông tơ sợ Xuân lạnh. Người xi năn Hoài đi vào chốn hoang vắng tuyết khô, tin gió vào hoa phơi bày rực rỡ, hồn trăng rơi xuống nước rửa mâm vàng. Tịnh Danh nhận cơm mất nhiều sức. Từ Thị mở cửa khảy móng tay, trong ấy đạt được diệu là thọ dụng của Phật, tất cả thành kiến không dối nhau.

Một người coi sóc việc đèn dầu trong điện hóa Phật và điện tăng đường cầu tụng.

Đèn Phật ai thắp sáng thay ta, nếu hoa sen nở tỉnh mộng, hương cỏ có tâm giữ trong sáng. Hoa lan tốt tươi không chân xanh lạnh sâu, thầm cày hóa bên ngoài rào biết ban đêm. Thật chiếu trong hủ bất giác tối, việc truyền gia thế cháu con, từ giáo sáng rỡ hiển môn đình.

Thiền nhân Lượng trì bát xin tụng. Gia lâm một chiếc gậy bay, chỗ nấu khói xanh thoang thỏang, lặng lẽ trang nghiêm dựng bản thiền. Rỗng rang thông suốt cơ chuyển hóa. Khe lạnh nhiễm sắc thu, trăng lạnh đêm sáng khắp, không học sự thanh cao của Tây sơn, đây đi phải về sớm.

Thiền nhơn Sơ trì bát xin tụng.

Phật sự tạm thông cửa Hưng Hóa, khi dùng cân, rìu không dấu vết, toàn cơ vượt khỏi mé trầm luân, một câu nhổ sạch cội gốc sanh tử. Gió mát rửa sạch đá mài dứt sạch phiền, trăng sáng sắp theo đêm đài mờ, ngổng chúa chỉ uống vị tinh túy, nước sữa phân rõ ràng không lẫn lộn như ta.

Qua Am Bát-nhã.

Nhiều lớp hiên gầy dựng trên đầu lan can gãy. Các đảo thanh vi lạnh khắp gối, mắt nhìn hiểu cát chảy theo nước, thưởng thức tâm chơn cùng mây nổi trên bờ, chia đều sắc đồng nội nhà nối liền ánh sáng trên sông điểm phá đuổi theo thuyền, hiểu được nghĩa sâu xa của tông không Bát-nhã sum la vốn không ngại người thôi. Am Đăng vân.

Đối khe xanh, cỏ sương bày lối đi thâm sâu, mong ta mê đồi hang, biết ai lầm bụi đất. La Môn nhìn sâu vắng, mây, bậc đá bước cao, thấp, vượn chim chưa bỏ nhau,cùng người ở cây khói.

Tiễn đưa Đạo giả Truyện về tỉnh mẹ.

Đêm đến sương dọa cuống quýt vàng, xin xùng người về nhớ hương lạnh, đến ngày bước qua cửa phải chuyển hết, đầu bạc không phải mẹ của ta. Diệu hết công viên đến chỗ sâu xa, nếu người hiểu đúng cỡi trâu về, áo tơi nón gió hành lý cũ, hợp ý rõ ràng trên trăm đầu ngọn cỏ. Thiền giả Viên cầu tụng.

Thân tâm khô kiệt mọi điều không nghĩ. Tròn lặng tự chiếu khi kiếp không. Gương trí diệu minh ào lưu vết cấu, linh cơ rỗng rang không qua mảy tơ. Đích thực đầu lâu nhìn mắt sống. Tỏ rõ cõi nước dụng giữa mày, phải như vậy thừa đường đi? Lỗ mũi chúc xuống biết chư Tổ. Ba tuyệt trên đường Tà Xuyên vọng về Lư Sơn.

Vị chơn thật dốc lòng dựa cây gậy già. Tiếng gió rít lên qua rặng tùng, không người nói chuyện cảnh viên thông, cười nhìn mây bao phủ đá ở đỉnh cao.

Thanh sơn dạo bước quang eo suối. Tơi ông lo lưới trẻ dao động, ngày sinh xưa cởi cá đi, người nhà trên bờ họ Đào là ai.

Nước từ núi Ô Thạch chảy quanh về trước, người đi trên bờ Tà Xuyên lặng lẽ củi dâu dưới miếu cổ, ta đến không có rượu làm say

Uyên Minh.

Đại sư Diệu Trạm cầu tụng.

Diệu thì không thô, trạm thì không lẫn lộn. Diệu trạm nhưng chiếu, sáng bóng không tỳ vết. Mây núi là chủ, trăng nước không cội nguồn, thân ngồi lặng lẽ, thênh thang hàm dung sáu môn, lỗ hỏng gió vào tạo thàng tiếng, hoa chịu ơn xuân, truyền nhau việc này, con con cháu cháu.

Thiều cốc viết bài ký Tuyệt cú viện Thắng Quả.

Gió bụi mịt mờ quyện với khói sông, lặng lặng chèo thuyền dường như có không, năm lão nhìn lại si dứt tuyệt, y nên ngờ ta đạt được công phu Tiểu sư Tuệ Quả xin muối cầu tụng.

Bên trong vị còn thiếu chút ít. Lô Sơn thành tựu một nhà dương xỉ, măng, xin việc ông đi qua lau sậy vàng. Người có tâm nguyện ở cát trắng hải âu, nhà nhà đều dùng muối nấu canh, thôn thôn quét tuyết muốn lún ủng, vị đến thiền tăng mới nằm nghỉ trong trăng, viên thông chỉ là bờ vực sống.

Thiền nhơn Huy xin muối cầu tụng. Lô Sơn đạm bạc đã nhiều thời, ai cùng tòng lâm rửa sạch hình dáng bại hoại, vì yêu băng biển để giúp vị trà, không ngại mưa Xuân phá cành hoa. Việc Tiên Đa-bà rõ biết hạnh, thân Thuấn-nhã-đa thích hợp khắp chốn, ý vui cắt đứt dòng thuyền đến bờ kia, đầu sông thuận gió xem cột cờ.

Tiễn đưa Thiền nhơn Nguyên qua Trường Lô.

Tổ nơi bờ sông đặt cành lau, rừng rậm tốt tươi quả đến đây. Sư môn anh em biết tên xưa, duyên pháp khắp nơi bị chậm trễ, trên cát nguyện lạnh hải âu ngờ tối, đầu nhà chữ thảo giờ nhạn đến, trăng sáng đò xưa phô bày rõ, ngàn dặm đồng phong không cách mảy tơ Lên am Vân Đỉnh miệng mỏng nói dựa gậy nói kệ.

Thang tuyết lên đỉnh mây, đến tìm Sư áo rách. Phá mõm núi nước liền một mạch, quế, tùng nửa vành trăng, thông hiểu tánh hươu, nai ngây dại, chán dáng hang gò no nê, nhớ lời dẫn dắt không đi, đứng lâu tựa cành gậy.

Thiền nhơn Cảnh cầu tán.

Chỗ lẫn lộn cần phải nhìn một bên, lúc này diệu ở trên đầu mảy tơ. Mây nhàn cuộn mưa trời thu rộng hoát, trăng sáng lan tỏa đêm nước lạnh. Chèo thuyền rẽ sóng trắêng xóa hoa nhỏ vụn, gặp mộng kinh hải biết ảnh tròn, cơ chơn phân hiện chuẩn khắp nơi, lại ra lau vàng cầm cần câu.

Đạo nhơn Vận Tuyền qua Hương lâm.

Khói tùng tre rậm thông đường tắc. Bến vắng đá trắng lạnh leng keng, Ngãi Thiền đúng là dòng cam giá. Hương lâm lại thổi gió hoa chiêm-bặc, một khe lạnh dẫn ra ngoài vùng biên cương. Ngũ lão xinh đẹp ngồi ôm ấp, viết phẩm bình cửa sổ ý sâu xa, lạnh nhạt tin tức không giống như sấm chớp.

Bậc giáo hoá viên mãn cùng với đại chúng Viên thông xin nói kệ tiễn đưa.

Qua cửa thiền tăng thêm nhiều người, gường Hồ phá ngã thầm đạt được vị chơn. Đầu lâu đạo sống trước có chỗ, dùng tiến lên cục thịt đỏ vô trần. Tâm nguyện lau, măng xã Bạch Âu. Mắt mộng thấy cành hoa bướm mùa Xuân, tỏ rõ viên thông ý vô tận, khắp nơi ngã tư khách trong chủ.

Tiễn đưa Thiền nhơn chiếu đến Hồ Nam.

Hoành nhạc đón thu ngọc bích gầy, sông Tiêu Tương gợn sóng gió nứt lưu ly. Ban đêm thuyền chở trăng nhanh như tên, về đi thôi chừ hết hỏi bờ bến. Về chốn xưa Nam Lộc Cành dây kết bạn vui chơi, ôm giữ thói quen khó an ổn tìm chốn xưa. Mây nước mộng tưởng một mình ẩn, mắt ngắm nhìn rừng núi bốn cửa sổ rỗng, áo thu chưa ấm sợ mưa nhiều, cơm trưa không muối rau mềm ngọt, về đầu cảnh cũ thực hiện chí nguyện, đạo đồng chim tổ cùng cá vực.

Lễ thiền sư Thanh Ba Tiêu Cháu Đại Ngưỡng đến yết kiến Ba Tiêu, phải tỏ viên tướng mới biết đam mê nguồn. Hoành sơn mưa khói rửa xương thu, gió thổi từ khe suối lướt nhẹ qua mặt còn dấu nắng. Lá xương bồ gầy nước, đá đẹp, cây tỳ-bà thầm lặng hiên cửa sổ, đầu gường ai dựng cây gậy, xin ta khúc thành thật tìm chân mây. Trong đường Ba Tiêu.

Mưa mù mịt đường khách đầu sườn núi, trong núi nhà người nấu bay khói, ánh nước trúc hạc trợn mắt, gió lốc nhạn bay tà tà.

Trong đường Đại Dương.

Lòng người trung thành chốn đẹp, đầu giường mượn sức dây xưa.

Gió làm cây lá tan tác là tả, núi thu sương gầy gai góc.

Hai bài kệ lễ tháp Minh An Lão Sư tịch không người kế thừa, tháp đá đứng nhiều năm, dặn dò kim vàng chỉ ngọc, hổ thẹn keo loan với dây đàn phụng. Giường đá nằm lạnh cọp thiền, mùa Thu thềm hoang vắng trùng cỏ nhảy, còn niệm trung thành nhớ trình mọi việc, không lời đứng gió Tây lạnh lẽo.

Gác bình ngọc tụng.

Gió sương ma sát sạch thu trong rỗng, trăng tắm ngân hà sáng phần ngoài. Lặng lẽ trong hủ ngọc tự chiếu, nhà truyềg thanh bạch mầu nhiệm gọi tên.

Đưa tăng về châu Phủ.

Không chịu làm bạn với mây rừng lạnh lẽo. Sơ sơn về yết kiến Xà-lê Ải, chẳng phải câu cột khô nếu sáng tỏ sẽ muốn trở lại quy phục tê giác.

Tiễn đưa bậc đứng đầu tông tịch Lộc môn.

Dệt cỏ an lành cúng thiền gia, một mảnh lưu ly trơn không tỳ vết, cửa đống vảy vảy nước không chảy, cửa sổ đóng dần dần mây mới đông. Ngồi lạnh gió trăng thu bồ đào, nghỉ chân giang hồ mộng chim âu, nhưng nay khắp chốn tìm người xưa, thầm thầm còn nhớ đầu mũi đau. Trạch am tụng. Rồng ngọc lột vảy, ghi việc trong am hết sạch. Thiền ở tổ phụng gấm, đi đường sương hang cóc, uống bên bờ trăng sáng này, rửa xương vi trần kia. Năm lá Xuân Thiếu Lâm, gia phong chưa bị mai một. Lên đình ba núi Thanh Lương. Gió bông mưa hoa một Xuân tàn, chưa chán đình này đêm dựa lan can, ẩn ẩn ba núi ôm sông trăng, cảnh giới trong mát bày tùng lạnh. Tiễn đưa thượng nhơn Viên đến Long Thơ.

Lão sư đầu đỏ không lựa chọn. Sông núi xanh tốt ngọc ao Ngô. Vạn pháp sáng rỡ vào tề quán, trong bỗng mảy tơ vốn không lập, đạo nhân về làm khách dưới núi, lộc sương măng trúc mây côi bay, đến lúc Xuân đầy hang trâu đá, rau dương xỉ ai cùng chia phần.

Thị giả Cử cầu tụng. Gió Thu sạch cốt phiền, hằng ngày giác ngộ thanh tịnh, tướng cùng sự thiền khô, đã nuôi no chính mạng. Lão trăng tắm ngân hà, hồn phách sáng rực rỡ, vị chơn vào bụng ai, chỉ biết trăm niệm lạnh ý Xuân dần sâu, tiễn khách đến cúi chân núi nhà ruộng, qua lại trên đường lại gặp Thượng nhơn pháp nhân đó viết vài lời để ghi lại việc gặp gỡ…. Dâu xanh bóng liễu đường trước núi, chân lúa mì thấm đượm một trận mưa. Đường rừng dương là Xuân nhà xưa, mắt lạnh Linh vân hợp đầu ngữ.

Một đám mây dài dài rửa mưa hoa, trúc sâu mới nghe lời Tử Quy.

Thanh sơn mây trắng ta định cư, lòng khô nào tư lự về.

Chim dâng cành hoa làm lời Xuân, ngày gió rực rỡ khô khan mưa sớm, nước non phì nhiêu cây cỏ vui mừng, tiếng thơm và việc cả hai hiện bày không tính được.

Hoa về đường tắc chim chiều kêu. Nhà bếp nấu khói gió đưa từng làn, phía tây cửa sổ xưa có gường sườn trúc, duỗi chân xếp tay trở thành sinh động.

Cách một năm gặp nhau ốm thấy kinh. Gió đứng đầu khe nói ít giờ. Tình khép khách lên vách đá cạnh bờ nước câu cá, bốn bề mây phủ một áo tơi.

Tụng ba ấn dạy chúng. Ấn hư không, ấn nước, ấn bùn. Không lời đào, lý thành đường tắt, nộp thuế theo phân chia, chăn trâu khắp nơi suối nước. Ấn bùn, ấn không, ấn thủy, sấm lẹ không bằng bịt tai, bỗng nhiên cửa lầu gác mở tiêu được nhẹ nhàng như khảy móng tay. Ấn nước, ấn bùn ấn không, ai truyền xưng gia phong tổ, mắt mộng bóng mê mờ một sắc, chuyển thân thể hợp toàn không.

Thiền nhân Cơ ra xin cầu tụng.

Phân thân khắp cõi nước thấy cơ hoá, khói xanh mấy nhà nấu buổi trưa, ngồi xoay mặt vào vách quán chiếu việc tùng lâm, ôm bát xin duyên mây nước đói. Chim ra khỏi hang thứ lớp truyền Xuân. Thuyền gợn sóng người ưa trăng theo nhau, trở về quyết có câu tham thiền từ lâu, cười biết thiền khô chỉ ngoài da.

Thiền nhân Tâm ra xin cầu tụng.

Muốn nhìn Thu sớm rừng gió yếu, lúa quyện mây vàng phù hợp tâm thành thật. Diệu ấn trong tay nào ngoài vật, trong ngực rỗng rang không dung chứa một cây kim. Nhà ai nấu nồi đất tuyết thơm, đêm sau thuyền về chèo vàng mềm, rửa chân bồ đoàn trên phiến đá tùng, quanh rào non nước có thanh âm.

Thiền nhân hóa duyên muối cầu tụng.

Đãi bùn cát rửa sóng nấu khô, một tấm chiếu người băng tuyết lạnh, đạt được ý thử sức hoa sen nổi, thầm biết tùy sức vào mâm rau, vạn duyên tốt đẹp giúp sức nhau, nhiều người hoà hợp tin không khó, không tượng có thần ít khám qua, mắt viên thông ở đầu lưỡi. Gởi Hòa thượng Đại Hồng.

Uống trà từ biệt khỏi La môn, tiễn nhau còn nhớ nắm tay ấm, đoạn nhạn mấy khi về chữ bó buột, bèo theo chỗ nằm mọc rễ, gió Thu ngoài cửa sổ ôm lau tuyết, mộng lạnh đầu gường rơi hồn trăng, cán bụi trần năm tới luống nhọc chuyển, lại nghĩ viên hồng cùng chậu nấu.

Tiễn đưa thủ toạ Trí về quê hương. Đầu tóc bạc như tuyết rơi vào thanh bần. Nằm lâu rừng gió mộng chuyển thân, một cảnh linh diệu về đến quê hương. Sáu căn rỗng rang ứng hợp người đến, trăng thu gió mát lan tỏa âm hồn sáng, mây nước trong rồng lột xác bày xương, con cháu phải ra sức chấn hưng gia pháp, hạnh này chưa thể lụn bại theo khách.

Lão nhân Tung sơn làm sáu bài kệ tiễn đưa. Không thể an dưỡng tuổi già nơi chân rừng, phải xin ân thừa để phủi tóc, rửa chân biển cả việc năm lạnh, cuối cùng bạn tốt đến Thạch

Xương Bồ Xắn áo lạ lùng không phải ta ở, nhớ việc xin thành tựu nay hợp thời. Sấm động biết chắc côn trùng ngủ Đông dậy, Xuân lạnh không cần buộc chặt càng hoa.

Rít rít tiếng chim kêu như khách tình. Hàng hàng mắt liễu nhìn người xanh. Bạn xưa dốc lòng Xuân sanh thành vạn vật. Múc nước dưới khe trăng vào bình. Trong mộng kết sầu ba việc biến đổi. Tỉnh giác lại vui một khối Xuân. Thời tiết oanh hoa rửa sạch suy sụp. Không tin còn lạnh rét đến với người.

Phục hình tượng đúng chí nguyện. Việc sông hồ không quên nhau. Cam châu bạch điểu thu thành hàng ngũ. Lửa chài, Tôn canh hương cỏ bồng.

Ứng duyên phân bóng trăng đến ao. Dạo thế vô tâm như mây ra khỏi hang. Thoả ý trở về chóp đỉnh nhà, đám rau cùng nhau gắng sức cuốc.

Tiễn đưa Thượng Nhân Uyên.

Tơ đỏ không dùng treo ngô đồng đốt. Một khúc Tân Phong để tiễn ông. Đêm sau lão gió tùng tỉnh lặng, nhiều loài cầm thú không thấy trăng xuyên qua hang trống. Tiễn đưa Thiền Nhơn Bình về bãi Ngạc.

Thuyền nổi trên nước Xuân đi về. Trong nhà có ruộng tốt thì có cơm canh. Khách về từ lâu một chút mây liệng, Nằm ổ xưa xem trăng canh ba. Người nghi ta ở chóm đỉnh nhà, ông đi rồi ai giúp ta bẻ gảy cùm chân, vì hỏi Nham Đầu cùng quỷ tử, khi nào giống lúc sống này?

Am Tư Thánh muốn qua viên thông.

Ta buổi đầu bơi thuyền đến cửu giang. Tìm sâu lan nhã núi rồng xanh, vẽ vương Ma-cật tựa lan can. Tạ thơ Linh Vận mở cửa sổ. Bàn Ngải thiền cao siêu giống luyện vàng. Luận bàn pháp thân phong nhã chẳng phải cọc khô. Mộng về chính là đường viên thông, trăng lạnh phương trên gõ tiếng chuông.

Lên am tường vân yết kiến Thủ Tọa Minh Đông Lâm.

Chặt cây ngâm nga sưng ở bụng, già nua chống gậy lên bậc sương dày, leng keng rơi vào hang suối sữa vang, sáo đàn đến cửa tùng thơm ngát, đêm lạnh cao mưa đông một màu. Thanh tịnh rỗng lặng mây sớm lan tỏa ngủ quang, xã tan gánh cây khô còn để dấu, y râu tóc mắt xanh nửa sóng biển. Cùng Trưởng Lão Tín ở Thiên Trì.

Cuối năm tùng Lâm náo nhiệt lau gai, trong đó tỏ mắt biết rắn rồng, đang đi năm đường ta biết việc, ngồi một mình trên núi y là tác gia, Phật pháp từ đây như nhai sáp, bạn bè đi ở đây giống đoàn sa, hồi âm thư không gởi tư duy hết, ngàn dặm đồng phong hết so sánh.

Chu Hy viết lệnh Bình âm, 80 ngày chí sĩ về.

Lui về thỏa thích dạo đường xưa, gia lâm lúa gạo vừa thành Thu, lau vàng chiếu tuyết cát đầu nhà, trăng sáng sóng nổi thuyền cửa sông, đường cày ai theo sau phu tử, nay bỏ thiền kết bạn với Lão Tăng. Thử hỏi củi dâu hỏi đầm Đào Bành, phong vị thuần chơn tướng giống chăng? Tú tài Chu xuất gia cầu tụng. Mục tiêu tâm giải thoát pháp mão Đan hà, mượn sức cắt chút cỏ trước nhà. Ở trên bế tắc không phải than mất ngựa. Trong bát thật muốn đoạn nghi rắn, nhớ mãi cam lồ rửa cốt trần. Ý Tòng Lâm mở giác hoa, khi xưa trăng sáng cành lau qua tuyết, một hủ sắc Thu thuộc nhà ta. Mục đồng.

Lão bò đực bước đi an ổn. Kẻ áo tơi si ca cười nhiều, ngoài vật buổi đầu không trần bại, trong ngực riêng có vườn gò đồi. Dạo động chơn ty.

Hoa đào rửa gấm lạnh nước Xuân, cửa động dáng ngọc phát hoạ lan can. Tam phong xanh rậm phủ cửa nhà, chín giếng nổi sóng tuyết tung tóe, tiền thân Tượng Đế vốn lão Ngữ, việc sau hang thần ai thấy Nữ Lang thân gầy thanh đạm bạc nửa đầu, đợi khi nào xin hoàn Ngũ sắc. Giữa Xuân qua núi Pháp Hoa Long Thơ, tìm am xưa đạo giả tụng kinh.

Đường tắt vào hang sâu, đến tìm am đạo giả. Âm phạm nay lặng lẽ, mưa hoa còn thườn thượt. Ban đêm trăng sáng nửa nhà, đèn xanh lạnh một khám thờ, mộng theo ca hát thổi đi, mượn đường qua Giang

Nam.

Thiền nhân Nguyệt ra xin cầu tụng. Đạp tuyết đến nhà người, đầu cơ không sai. Hồn trăng thông mạch nước, tin Xuân vào hoa mai. Đi tìm hương thơm nấu, rộng thênh thang bó cật tre, phương trên chia Phật sự, trước tiên ta qua Tỳ-da.

Thiền Nhân Uyên ra xin cầu tụng.

Thấu triệt cội nguồn xanh bao hàm thu, đạo ai sáng lạnh ngưng động không thông, nhìn quanh hoa lau cùng trăng sáng, lại không một vật chướng ngại đầu thuyền, qua lại đạt được vi diệu dọc ngang tự do.

Con ngao lớm đớm vội vã kéo ra, chính là núi tiên ngừng nghĩ.

Cư sĩ Trung Tử ở am Tức giác đến thăm Diệu Phong rồi đi về

Tây, làm năm bài thơ tiễn đưa.

Việc cảnh hay đến thăm tôi, chống gậy hơi giống du tăng. Ngồi an nhàn đạt được lời thú vị, đáy lòng rộng lớn bao dung băng. Mộng lạnh buổi sớm trăng treo đầu tùng, trăng thu xưa giếng hàm tân. Chí đạo trăm nhà chung dấu vết xe, đồng phong ngàn dặm thành xóm giềng. Khi trước muốn xuống thang tuyết, mở lại phong linh hướng mặt trời, đến đây dặn dò chim hoa, không đến chốn Xuân đình lộn xộn. Trở về ba đường cỏ Xuân, nằm mộng một vòng áo tơi, tóc bạc đèn nọc xua tan bóng tối, bên cửa sổ tối rửa sạch sóng vàng. Đạo nhơn ngoài đời vẫn còn, bình trong am lúa không chứa, khách đi rồi không dung chứa rỗng không, kéo áo cùng nhau chia rau. Tiễn đưa Thượng Nhân Nguyệt về quê hương.

Gió Tây cây ngã bày xương. Trăng Thu trong nước sóng rửa hồn, ý khách về nằm chân Tứ Minh, ba đời chư Phật miệng ngậm thiền. Đại thiên đều hoại ta không hoại. Ba mươi sáu tướng không tối. Kiếp không soi thấy hạt giống tạo hóa, hồi đầu ứng vật không căn trần.

Ngày hạ an cư đến hiên phía Đông Thượng Nhân Thật, trúc tắm mưa kiểu mới, nhân đây làm câu ca.

Thác Long ra khỏi Tòng Lâm, thoát gấm bày duyên mới, cất chứa dẫn đầu sừng, thầm thầm chia đều tiết mục. Dáng ngoài trần xinh đẹp, mây mù ngọc lạnh trơn. Xanh tốt rợp mát cửa sổ đông, tâm mắt quét sa-ïch tục ác. Lặng lẽ rỗng rang đạo tình. Gầy ốm thấy phong cốt, ban cho ta Xuân bất diệt, vì ai khúc vô huyền, dây sắn sườn núi việc ngủ Đông, chỉ sợ sấm chớp mưa thúc giục, không thể ở lại nhà cao, song bích nhìn nhau lạnh nhạt.

Triều chu Tái Hoà kính dâng yết kiến.

Đến hạ nhân Lâm, cởi mũ quế lục triều, thân nhàn càng tôn sùng đạo. Tâm lặng mắt chiếu xanh. Ta ô độc chân thật, cái gì long đong như ngọc. Muốn học Đào Uyên Minh, phong thái cao khác tục. Mây trắng tâm không định . Nuí xanh cốt cách kỳ đặc, chiụ theo khách Liên xã cùng tấu khúc vô huyền. Phật xanh một niệm bình đẳng, kiếp Nhật há kéo dài. Đồng nghiêng che người xưa, đạo còn nhờ nhìn kỹ.

Có ý định đem trâu đá cho Thượng Nhân Ngộ.

Trâu thuần thục không cần roi lôi kéo, nằm hướng về nguồn xưa bên cây xanh, hang xuân ruộng ngọc nhìn giống xưa, Tuyết sơn cỏ thơm no rồi ngủ, đầu lưng cốt cách quý chuyển tải phong phú. Lỗ mũi khắp bờ tạo sông lớn. Đi đường khác đi rơi gào thét chớ quên đất trống khi chưa nảy mầm.

Ban đêm mưa ngủ ở Long Môn sáng sớm bên đài Linh Quang lễ tháp ngài Phật Nhãn.

Vừa lên Long Môn nhớ cảnh xưa, từng đợt sóng oai linh hướng đến người, rửa trần làn mây rửa mưa hoa. Mượn sức Thiên cù phá sấm sét làm tỉnh côn trùng ngủ đông. Đến khe gánh đầy nước. Phù đồ thờ cốt núi ngọc suy tàn. Muốn biết Phật nhãn không chướng ngại, phải đến đài Linh Quang ban ngày.

Qua núi đầu cọp. Núi sừng sững thênh thanh như trời xanh đầu cọp. Mây mơn mởn trước núi sáng cỏ cây. Trúc nhả mầm gấm mưa Xuân no. Tùng ngậm phấn vàng ngát hương đồng nội. Gường đá co chân đi xa mỏi mệt. Cảnh đạo rửa tâm ngồi liền quên. Phương trên nấu cơm đi lan-nhã, chưa thể học ngu si lo khỏe mãi. Thượng nhân Trần ra xin cầu tụng.

Khẩy móng tay nhẹ liền mở cửa, trăm ức thân hiện trăm ức cửa, hiện nhân duyên nhiệm mầu thông khắp nơi, việc này viên minh biến khắp cõi. Núi giữa hoa lấy mật râu vàng. Trên liễu oanh truyền xuân mắt xanh. Ngày về gọi nhau cơm đầy bát, cùng lúc giao phó người học thiền lâu.

Từ biệt Tú tài trâu.

Tiếng hay danh lợi nghe nói đến như dạo mộng, chịu đi xa nhà ngủ trên mây. Tình cao trong sáng bao núi ngăn trở chí, bản chất thanh đạm thầm tìm bạn tùng đá, ưa gia phong ta đập vào mắt thanh tịnh. Hỏi y về thời sự thầm lắc đầu, sáng nay tiễn đưa chia ly về ngồi một mình, rỗng rang đối diện khói lò nổi chử triện.

Dạo viện Vân Thê làm kệ tặng Lão thiền Thâm ở núi.

Đỉnh Tiêu Phong đỏ tiá đồ vàng. Phong linh âm vang náo trời xanh, đất trong lan ngọc ẩn hành đạo, dưới bậc thang mây mới lợp lều, hoài bảo giang sơn tốt không xấu, trăng sương hiên cửa sổ thường trong sáng. Mắt lão lạnh xanh bạn Da-xá, thắp hương tâm say sách Trúc

Tiên.

Cùng với thiền giả Quán.

Thênh thang tịnh vào đạo tràng giác. Một đoạn trước thể xưa nay sáng. Cô thiền giống như chấp vào kiến giải. Thầm chiếu rõ ràng giống như xoay mặt vào vách. Thu sáng hoa lau tuyết hai bờ. Đêm lạnh nguyệt quế một thuyền sương, hình dáng xa xưa đường đi về, chữ nhạn thấp thấp đúng tịch dương.

Thiền nhân phát tâm cầu tụng.

Muôn chỉ bày đều theo nhau thành chánh quán, bước ra xin nằm trên bồ đoàn. Mưa lấm tấm chốn tỉnh lặng, mây trôi nhẹ. Trong trẻo như gió chà xát nước Thu lạnh, hết nhéo đầu mũi vẫn thấy đau. Ngồi mới tin đầu lâu khô, hoa lau trăng sáng việc ai, người ở giang hồ cầm cần câu.

Trưởng giả Kiết Tường cỏ mơn mởn, hương nhẹ lên cơ thông góc đường. Hết nhéo như người trình việc đã xong, đến được cùng ta mở gia phong, thầm dạo hai bờ ngoài lau tuyết. Ngồi mãi Ngũ Hồ trong khói nước, không chấp nhận ngủ Xuân mộng hồ điệp, thoải mái dẫn đến kiếp bình không.

Tiễn đưa thượng nhân Tùng đem thơ đến kinh tây. Choàng áo che đầu người tự chiếu. Trên nhà trăng sáng chuyển cơ luân, chịu truyền ngàn dặm lời chìa vôi. Muốn Xuân hoàn toàn vui vầy, đồng phong núi tuyết cho là việc hàng ngày, Thạch Đầu bó nạn tre xưa rực rỡ. Gia Lâm về nằm an ổn mãi, mắt đều trong sáng không thấy thân.

Tú tài Tưởng Tân Thần cáo biệt làm thơ tặng.

Nhà tuyết cao lạnh ta từng qua. Mai thưa thớt đẹp đẽ tuyết lâm kha. Tiếng người Tống Sở keo kiệt không khuất phục, thử đến tông sấm sét khoa Liên Xã, hội sau phát nguyện như vẫn còn, thực hành đến này sạch niệm không còn gì, gió Xuân mát mãi quanh lan can, tuyết trắng trước lầu thuyền đùa thoi.

Thiền nhân Tân ra giáo hoá ở Trản Thác xin tụng. Lời uống trà đi lan các nơi, tụ hội luận bàn nắm cán dài, dựa vào y hay ra lệnh, cùng trần hòa ánh sáng. Đầu lưỡi kiệt liêu hòa ánh sáng không xương. Lỗ mũi duỗi xuống thầm ngửi hương. Trản Thác đạt được lời này, thọ dụng của ta đúng lúc bình thường. Ngày 3 tháng 3 năm giáp thân niên hiệu Tuyên Hoà, chùa Sơn Cốc gặp lại, lúc đó muốn xuống Trường Lô.

Gió ấm ở sơn cốc, xanh tía mùi hương quyến rủ lan tỏa.

Xuân thênh thang công tâm, không thiên lệch đây kia, buổi đầu không hình tượng, việc vinh nhục cũng tự nhiên. Mặt mây nhạt như chim hạc, sắc cỏ mơn mởn khói bay, mầm trúc bao khố beo, dương xỉ đâm chồi như nắm tay trẻ con, xây đắp phong phú đáng thích, răng, má ngọt cũng thuận tiện. Non nước rửa sạch niệm trần. Gió mây biết duyên trước. Sông lau nhớ đạo nhân, hai ngàn chúng ủng hộ. Mắt đảnh môn soi đời, trong hông nực biển nuốt sông, đồng với chim non tổ Đan Sơn.

Lông đủ liệt khắp nơi, nhưng nay muốn tụ hợp ở, gặp nhau mà quên năm, cầm roi thúc xe ngựa, không hổ thẹn không có nệm lót nhiều màu. Hải âu trắng đi thành hàng ngũ, nước nấu với rau, vỗ về trâu đá xanh. Mắt không vượt cao hơn, đến chợ An Huy, mua thuyền sa Lang, hồi đầu cảm tạ chư Tổ. Chỗ đạt được pháp giác ta, ngọn đèn trí tuệ sáng mãi không mờ, tâm hoa thơm ngát liền cành, ngày sau hàng con cháu, không ngại trước sum la. Muốn qua Trường Lô cùng thượng nhân Thân nhà Ngư phủ. Bờ cây leo muốn cắt đứt góc, cửa biển chiếu cói đùa gió mát. Thuyền không rít hưng khởi không vực thẩm, quay đầu sông núi dáng khói xanh. Một sông lau tóc mi bạc trắng, nhưng nay an ủi thăm hỏi nhau, gió mát đêm tỉnh lặng khi trăng sáng mắt tròn ngập ánh sáng dưới tơ câu.

Dạo Quy Sơn cùng Học sĩ Hà Ngũ một đêm Tào Khê nay đúng thời. Vĩnh gia thấy được chưa quên đều này. Thế nào gió sông Hoài cản ngăn hành sắc? không chống gậy được cùng nhau tham, đây phải ban ngọc bích đẹp, rựt rỡ trút xuống trong ngực, lời văn sắc bén chống với ai. Thiền duyệt lặng lẽ vui thích lại tìm ta, hẹn anh vào xã quên thời sự, mùa Xuân hoa nở đầy ao. Đạo ở Kim Lan đầu mối chưa xong, trở lại vui với đời đúng là niềm vui anh nhi.

Tiễn đưa thiền nhơn Tuệ đến Cảng nhập khẩu gạo.

Thạch Lương đưa ra điểm rõ ràng nhất, hàng nghìn hàng vạn một hạt giống. Ngày về cơm thơm sỏ lỗ mũi, gọi nhau múa dưới nhà.

Bánh Vân Môn, trà Triệu Châu, trong ấy rõ ràng đạt được chút ít.

Thấy công án biết được vị, một ngàn hai trăm thiền tăng.

Mở bó nan tre bụng rỗng rang, ông đi ai lo nồi đất lạnh, mây ướt nước đón nhau thuyền đến bờ, việc tham học lâu không dối nhau.

Hoa lau trăng sáng nước mênh mông. Gió đẩy thuyền như tên phá ánh sáng lạnh. Đích thân đến Lô lăng gạo giá bao nhiêu, khi ấy mở miệng thì bằng nhau.

Nhân tiện đến Giang Tây, dặn dò lời Bàng công, trở về chính là toàn thân lơm, ngay đây mọi người biết thân ta. Thuyền nổi đến sông Hoài thăm Thiền sư Quy Sơn.

Gió sương vù vù quét sạch chốn hoang dã. Cát um tùm, vảy mắt sạch hết. Bến sông Hoài từ từ sang chân núi Quy, mây hán phân chia tháp nhạn nhọn, bên rào ngọn mai điểm Xuân, ngoài sân bóng tùng trăng xiên xiên, huống nữa Thiền gia không cho ở trọ, thường đến thưa hỏi không hiềm nghi.

Cùng với bạn Hoàng Đạo.

Đầu ngươì mỡ cháy tâm thôi, đến dự lũ lượt thầm dạo bước. Tê giác choáng váng đến lúc đêm hồn trăng. Nhạn đi mất xứ bặt dáng Thu, trăm năm phân phó ba cây rui dưới Vạn tượng chênh vênh một đầu ngón tay, trở về lười nhát không mánh khóe, trước am chim hoa không tìm nhau. Thuyền bồng bềnh ở nước Sương yết kiến Tri huyện Hàn khắc Minh.