Kinh Phạm Võng Bồ Tát Tâm Địa Giới

Giới thứ hai mươi tám:

Không được thỉnh Tăng riêng biệt1.

Đức Phật dạy, nếu Phật tử đã thọ Bồ tát giới thì không luận là Bồ tát xuất gia2, Bồ tát tại gia hoặc các nhà thí chủ3, khi muốn cung thỉnh chư Tăng để cúng dường tạo phước đức và cầu nguyện 4, thì hãy đến Tăng phòng, gặp vị tri sự mà thưa rằng: Nay chúng con muốn cung thỉnh chư Tăng cúng dường cầu nguyện. Bấy giờ vị tri sự bảo cho thí chủ biết rằng: Nếu thỉnh chư Tăng theo Tăng pháp thứ tự thỉnh, như vậy là thỉnh mười phương hiền thánh Tăng. Nếu thỉnh riêng biệt như người thế tục, thì dù thỉnh được 500 vị A La Hán thánh Tăng cũng không bằng thỉnh một phàm Tăng theo Tăng pháp thứ tự thỉnh5 .

Thỉnh riêng biệt là pháp ngoại đạo. Trong Phật giáo từ bảy đời các đức Phật6, không có quy chế thỉnh riêng, vì không thuận lẽ đạo.

Nếu cố ý thỉnh riêng, phạm tội khinh cấu.

(1) Đây là giới điều răn các thí chủ không nên tự ý cung thỉnh Tăng riêng lẻ không đúng pháp. Học giới nầy từ học giới 27 ở trên mà có. Nghĩa là người nhận lời mời (thọ thỉnh) đã không nhận riêng; thì thí chủ cung thỉnh cũng không nên thỉnh riêng, kinh Bát Nhã nói: “Bất trú tướng bố thí, kỳ phước đức đẳng như hư không, trú tướng bố thí, tắc hoạch phước hữu hạn”. Vì vậy, đức Phật chế định giới nầy.

(2) Xuất gia Bồ tát: là người thế phát nhiễm y, thọ đại giới và Bồ tát tâm địa giới; còn người tại gia Bồ tát chỉ thọ 6 giới trọng và 28 giới khinh. 0004: Phật Thích Ca Mâu Ni. (Đây là thất Phật) 0005: Phật Di Lặc (Sẽ thành Phật)

…1000 sẽ là Phật Lâu Chí.(Phật cuối cùng hiện tại hiền kiếp)

chánh. Tự hoạt: Đời sống chỉ nghĩ đến mình, trái với tự hoạt là vị nhân. Tà mạng tự hoạt, đời sống sinh kế không chân chánh và chỉ để lợi mình. Phật tử, Bồ tát, Tỷ kheo nên lấy pháp khất thực mà sinh sống. Xin giáo pháp, xin cơm đàn na để nuôi sống đời sống phạm hạnh thanh tịnh chân chánh, chứ không thể nuôi sống sắc thân bằng những sinh hoạt không chân chính, gọi là tà Đức Phật dạy, nếu Phật tử đã thọ Bồ tát giới mà lại vì tâm địa xấu xa 2, tự mình huỷ báng Tam bảo, mà bên ngoài thì giả hiện tướng thiết tha cung kính. Mở miệng thì nói toàn tánh không mà khi làm thì toàn tướng có. Không từ bỏ bất cứ một mối lợi nhỏ nhặt nào. Thậm chí còn tham gia vào công việc của thế tục3, vì thế tục làm mai đưa mối cho trai gái gặp nhau, gây nhiều hệ luỵ buộc ràng, Không chịu giữ gìn trai tịnh sáu ngày mỗi tháng4, ba tháng mỗi năm5. Lại còn sát sanh trộm cắp, phá trai phạm giới.

Bồ tát hành xử như vậy, phạm tội khinh cấu. Đây là mười giới nhẹ thứ 3, các vị nên học hỏi, thực tập và đem tâm cung kính mà phụng trì.

Tổng kết văn 10 giới trước.

Khuyên răn, nên thời thời, khắc khắc, tâm tâm niệm, hành trì tu tập học giới nầy, không được lơ là lãng quên.

Lần 9 thứ nhất Giới thứ ba mươi mốt: Không được không cứu sanh chuộc mạng1 .

Đức Phật dạy, nếu Phật tử đã thọ Bồ tát giới, sau khi Thế Tôn diệc độ2, trong thời buổi nhiễu nhương, thấy ngoại đạo3, hoặc kẻ bất lương, hoặc kẻ đạo tặc đem hình tượng Phật, hình tượng Bồ tát đi bán, bán kinh bán luật4, bán dụng cụ thờ cúng cha mẹ. Hoặc thấy những kẻ xấu nầy, mua chuộc bắt ép Tỷ kheo, Tỷ kheo ni, các vị Bồ tát mới phát tâm Bồ đề, đem bán cho các quan lại sai sử, hoặc bán cho những người khác làm nô bộc tỳ thiếp.

Bồ tát khi thấy tình cảnh như vậy, nên sanh tâm thương xót, tìm mọi phương tiện cứu giúp5, đồng thời, khuyến hoá mọi người bỏ tài sản để chuộc lại tượng Phật, tượng Bồ tát, các Tỷ kheo, Tỷ kheo ni, các vị Bồ tát mới phát tâm và tất cả kinh luật.

Bồ tát nếu không làm như vậy, phạm tội khinh cấu. 160 (1) Bồ tát có phận sự hộ trì Tam bảo, cứu hộ chúng sanh. Nếu thấy Tam bảo lâm nạn mà không cấp tốc cứu hộ, thì Tam bảo bị suy vong và chúng sanh nương vào đâu mà tu tâm hành thiện, tức mất ruộng phước hạt giống, không biết gieo vào đâu. (2) Phật diệt hậu: Phật còn tại thế thì hiếm có việc nầy, chỉ sau Phật diệt độ mới có những việc thất từ bi tâm.

(3) Ngoại đạo: Là những người chấp nhiều thứ tà kiến, trái với chánh kiến, chánh giải. Ác nhân: Là những người đoạn tuệ mạng Phật. Hai hạng người nầy luôn luôn tranh chấp với Phật, với Tăng, trộm vật Tam bảo. (4) Kinh Luật… Kinh để khai tâm mở tánh để chứng đắc lẽ chân thường. Luật để ngăn ngừa tam nghiệp, làm thanh tịnh sáu căn thành tựu giải thoát, nở nào đem bán. Bán kinh luật là huỷ diệt pháp bảo. Bán đồ thờ, hình tượng cha mẹ, tượng Phật, tượng Bồ tát.

Phật là đại từ phụ, Bồ tát đại từ mẫu, năng dự chúng sanh lạc, năng bạt chúng sanh khổ… Đáng để cung kính cúng dường lẽ nào thấy bán mà không động từ tâm. Nếu bán và thấy bán mà không tìm phương tiện chuộc lại là phá huỷ Phật bảo.

Tăng Ni là người làm ruộng phước cho nhân sinh, là trụ thế Tăng bảo, ép bán, áp chế là phá huỷ Tăng bảo.

Tóm lại, tượng Phật, tượng Bồ tát, kinh luật, dụng cụ thờ cúng, Tỷ kheo Tăng ni, Bồ tát phát tâm… là tổng thể đạo lực tứ chúng của Phật pháp, đem ra buôn bán, trộm cắp là một trọng tội đối với Tam bảo.

(5) Trước tình trạng đó, Bồ tát tìm phương tiện cứu giúp, bằng cách khuyến hóa xin tài vật để chuộc lại:

161 • Tượng Phật, Bồ tát: Để như pháp cúng dường, khiến mọi người thấy vậy mà phát tâm nương tựa, được phước, diệt tội.

• Kinh luật: Để pháp luân tồn tại, và lưu chuyển trong thế gian, nhờ đó chuyển mê khai ngộ.

• Tỷ kheo, Tỷ kheo ni: Để khiến họ ly khổ nạn, tiếp tục an ổn hành hoá.

Đó là phận sự hộ trì Tam bảo, là thực hành Bồ tát đạo.

Nếu không là Bồ tát không như pháp hành đạo.

Giới thứ ba mươi hai:

Không được tổn hại chúng sanh. Đức Phật dạy, nếu Phật tử đã thọ Bồ tát giới, không được buôn bán các loại dụng cụ mang tính tổn hại chúng sanh, như cung tên, đao, gậy 1, cân non, đấu nhỏ2… Hoặc dựa thế quyền, tước đoạt tài sản3 của người, đem tâm độc ác, trói giam hại người4, phá hoại thành quả của kẻ khác; hoặc nuôi mèo, chồn, heo, chó5… Bồ tát cố ý hành xử như vậy, phạm tội khinh cấu.

(1) Dao, gậy, cung tên… Là những khí giới mang ác tính, làm tổn thương sinh mạng, khởi ác tâm.

(1) Trong chánh văn là “Tà nghiệp giác quán”. “Tà nghiệp” là trái lại với chánh nghiệp. “Giác quán”. Giác, là sáng suốt, không phải mê, quán là quán sát. Thể của giác thì vốn không có tà chánh. Sở dĩ có tà có chánh là do quán sát. Giác quán phân biệt tư duy. Trong quán sát: • Nếu bị vật lay chuyển thì gọi tà nghiệp giác quán. • Nếu không bị vật lay chuyển thì gọi chánh nghiệp giác quán. Sở dĩ có giới thứ 33 nầy là do sợ sơ tâm của Bồ tát chưa vững, sự quán chiếu chưa thuần thục. (2) “Quán nhất thiết nam nữ đẳng đấu”: Là nói về sự tướng của tà nghiệp giác quán. “Quán” là chủ thể năng quán; “Nhất thiết nam nữ đẳng”… Là cảnh đối tượng sở quán: Nam nữ vui chơi nhảy múa, hoặc nam nữ giận nhau, đấu võ… Hoặc quân đội đánh nhau. (3) “Kiếp tặc đẳng đấu”: Kẻ đạo tặc tranh đoạt nhau tài sản cướp được.

Tất cả các điều (2) (3) đều có quan hệ đến nhãn căn (con mắt xem), làm tâm động. Đây chính là để can ngăn nhãn quan cốt ngăn ngừa tâm vọng động, tâm không bị cảnh làm lay động. Muốn cho nhãn căn được thanh tịnh, thì tâm cũng tịnh thân. Vì thế đức Phật luôn dạy chúng ta hãy luôn cộng chiến với ma ngũ ấm là vậy.

(4) Không được nghe các loại âm thanh: Thổi, đánh…

Trên đây vừa nói đến gia đình họ mắt; Nay nói đến gia đình họ tai. Gia đình họ mắt, không được tà quán, thì gia đình họ tai không được tà thính. Nhờ đó mà nhỉ căn được thanh tịnh, không bị vật tiếm đoạt sai sử. (5) Về ca vũ: 1. Bối: Loa thổi, Con ốc, dùng vỏ ốc làm kèn, tù và… thổi lên để tấu nhạc; 2. Giác: Sừng, mỏ sừng, có nơi dịch là còi sừng, tù và làm bằng sừng trâu, mõ bằng sừng trâu. Quân đội dùng còi bằng sừng làm còi lệnh, rúc lên làm cho ngựa đối phương hoản sợ mà chạy loạn. (Rợ Hồ dùng còi sừng thổi lên làm cho ngựa Trung Quốc kinh hoảng); 3. Cầm: Đàn cầm, còn gọi là nhãn cầm. Đây là một loại nhạc cụ. Xưa có 5 giây, nay 7 giây dài 3m6; 4. Sắt: Đàn sắt, xưa có 50 giây, nay 25 giây. Do nhạc sĩ Bào Hy sáng chế; 5. Tranh: Đàn tranh, Có 15 giây, do Mọng Điềm sáng chế; 6. Địch: Ống sáo, ống tiêu, làm bằng ống tre có 7 lỗ, thổi dọc gọi là tiêu, thổi ngang gọi là địch; 7. Không hầu: Đàn không hầu, một loại nhạc khí có 24 giây. Giống đàn cầm, đàn sắt nhưng nhỏ hơn, do Sư Duyên sáng chế. Đây là 7 loại nhạc khí. Âm thanh do nhạc khí mà có. Ngoài ra còn có “Ca khiếu kỷ nhạc”: Là tiếng hát lời ca là âm thanh từ con người phát ra. Hễ vào tai thì cũng làm cho tâm vọng động. Nên không được nghe ngóng.

(6) Về cờ bạc: Xư bồ Vi Kỳ: Cũng chính là để cho thân căn được thanh tịnh; 1. Xư bồ: Xư là cây Xư, một thứ cây gỗ vô dụng. Người bất tài vô tướng không dùng được vào việc gì cả gọi là xư tài. Xư bồ: Là đánh xư bồ, là tên gọi một loại cờ bạc ngày xưa ở Trung Quốc. Còn gọi là đánh ngũ mộc; 2. Vi kỳ: Cờ vây, cờ dịch, tục truyền do vua Nghiêu chế; 3.Ba la là tiếng Ấn, Tắc hý là tiếng Hoa. Một trò chơi dùng hoa ngữ và Ấn ngữ ghép chung làm một. Một trò chơi làm cho đối phương bí lối đi nên phải thua. Nay gọi là cờ tướng; 4. Đạn kỳ: Cờ đạn, vật tròn, viên đạn tròn chọi vào lỗ, chọi vào nhau (bi da);

5. Lục bát: Cờ lục bát. Cờ song lục. Hai phía đất, 2 phe, vùng đất bên nầy vùng đất bên kia; 6. Phách cúc: Đá cầu, bóng, đá banh; 7. Trịch thạch: Nay là đầu Hồ. Hồ là Bình đựng, rượu. Đầu là gieo, ném, đôi. Đầu Hồ là một trò chơi, lấy những que nhỏ, vật nhỏ ném vào một cái bình, ai ném vào bình được nhiều là người thắng cuộc. Xưa ném bằng đá, nay bằng que; 8. Khiên đạo, bát đạo: Chướng ngại vật, tấn thoái lưỡng nan, để đua ngựa; 9. Hành thành: Trên một thành cao, đi hoặc chạy trên đó, ai không bị té là thắng cuộc, cũng chỉ là cờ bạc (7) Bói toán: 1. Trảo cảnh: Dùng thuốc đã được chú thuật, bôi lên móng tay, bóng loáng như gương soi, để đoán điềm tốt xấu hiện ra trên đó. Hoặc bôi lên gương, lên vách tường cũng vậy. Người Trung Hoa gọi là phép bói ngời sáng; 2. Thi thảo: Cỏ thi, lá nhỏ, dài, có từng kẻ nhỏ. Cỏ thì mọc trên mộ vua Văn Vương. Một bụi có cả trăm nhánh. Bông nhỏ giống hoa Kim cúc. Xưa dùng để bói, gọi là bói thi, bói dịch; 3. Dương chi: Cành dương. Bói bằng cành dương liễu. Vị thần ghé bên tai người mách bảo điềm phúc họa tốt xấu cho người biết; 4.

Bát bồn: Tức chén bát, kiểu bói bằng nước đựng trong chén bát; 5. Độc lâu: Cái đầu lâu, không nơi nương tựa. Dùng đầu lâu chú nguyện vào cho linh rồi nghiêng tai nghe mách thầm về việc tốt xấu; 6. Bốc: Bói bằng mai rùa; 7. Phệ hoặc thệ: Bói toán bằng cỏ thi.

Dùng chung ba loại: Ca vũ. Cờ bạc. Bói toán cho dễ nhớ.

Giới thứ ba mươi bốn:

Không được khởi niệm nghĩ đến Tiểu thừa1.

Đức Phật dạy, nếu Phật tử đã thọ Bồ tát giới, thì phải hộ trì giới cấm, cả bốn oai nghi đi-đứng-nằm-ngồi, cả ngày lẫn đêm trong cả sáu thời đọc tụng giới pháp2 ấy; giữ gìn với tâm kiên cố như chất kim cang; giữ như bám vào phao bơi qua biển3 cả; Như vị Tỷ kheo trì giới bị trói bằng ngọn cỏ non 4. Như vậy để nơi mình luôn luôn được sanh khởi đức tin cao cả của Đại thừa và tin chắc rằng mình là Phật sẽ thành, mà chư Phật là Phật đã thành. Tin tưởng như vậy, không một phút giây thối thất tâm Bồ đề.

Nếu Bồ tát khởi niệm, dù chỉ một niệm thôi, nghĩ tưởng đến nhị thừa ngoại đạo, phạm tội khinh cấu.

Không được không phát đại nguyện

.

Đức Phật dạy, nếu Phật tử đã thọ Bồ tát giới, thường nên phát đại nguyện, hiếu thuận với cha mẹ, sư Tăng, nguyện được gặp minh sư được gần gũi các bậc thiện tri thức đồng học để được dạy dỗ kinh luật Đại thừa, hướng dẫn thực tập mười tâm Phát thú, mười tâm Trưởng dưỡng, mười tâm Kim cang, mười Địa. Như vậy, để mở mang trí tuệ và như pháp tu hành. Kiên trì giữ gìn giới pháp chư Phật, dù có phải tán thân thất mạng, cũng không một niệm xả bỏ tâm nguyện.

Nếu Bồ tát không phát nguyện như vậy, phạm tội khinh cấu. (1) Nguyện: Nguyện thì có vô lượng, nhưng ở học giới nầy thì bao gồm 10 nguyện: 1. Hiếu thuận với cha mẹ; 2. Nguyện được gần gũi thấy có đức hạnh; 3. Nguyện cầu được gần gũi với bạn hiền đồng học; 4. Nguyện cầu được hiểu rõ Đại thừa kinh luật’ 5. Nguyện cầu được tu tập mười tâm phát thú (Trú); 6. Nguyện cầu được tu tập mười tâm trưởng dưỡng (Hạnh); 7. Nguyện cầu được mười tâm Kim cang (Hướng); 8.

Nguyện cầu được tu tập mười địa (Thánh vị); 9. Nguyện cầu được như pháp tu hành, khai giải Phật thừa; 10. Nguyện cầu được kiên trì giới luật.

• Cha mẹ có công sinh dưỡng, sư Tăng có đức giáo giới thì tất nhiên phải hiếu thuận mà không dám trái. Vậy thì tại sao phải phát nguyện? Là bởi vì, Tiểu thừa giới, Tỷ kheo vì đạo, đối với cha mẹ, nếu chưa thể chấm dứt được bổn phận phải phụng dưỡng, nên Tỷ kheo xin ăn phải chia xẻ cho cha mẹ phần nửa. Tuy là hiếu, nhưng như vậy không phải lớn lao lắm. Nay trong giới pháp Đại thừa, Tỷ kheo Bồ tát xem chúng sanh như cha mẹ mình. Nếu không phát nguyện hiếu thuận thì e không kịp với tinh thần Thanh văn, tâm không thường, không cùng khắp, nên phải phát nguyện.

• Thầy thì có Đại thừa, Tiểu thừa: chánh kiến tà kiến: Có giải không hạnh, có hạnh không giải… Sai thù. Ở đây cầu thầy tốt là cầu vị thầy chánh tri chánh kiến và hạnh giải kiêm toàn, đạo phong đĩnh đạc. Ở trên nói sư Tăng là nói về sự cung kính thừa sự. Ở đây nói hảo sư là nói về phương diện minh sư cầu đạo.

Giới thứ ba mươi sáu:

Bồ tát sau khi phát nguyện, phải phát thệ1 .

Đức Phật dạy, nếu Phật tử đã thọ Bồ tát giới, sau khi đã phát mười đại nguyện để hành trì cấm giới, thì nay phải phát những lời thệ rằng: Thà đem thân này nhảy vào hầm lửa, hang sâu hoặc núi dao, quyết không huỷ phạm kinh luật của ba đời chư Phật, để hành bất tịnh hạnh với phái nữ (hoặc phái nam). Lại phát lời thệ rằng, thà dùng trăm ngàn lớp lưới sắt hừng đỏ, quấn vào thân mình, quyết không đem thân phá giới này mà thọ dụng mọi thứ y phục của tín tâm Đàn việt. Lại phát lời thệ rằng, dù miệng này có nuốt Hoàn sắt nóng, uống dòng lửa cháy, trăm kiếp ngàn đời, quyết không bao giờ đem miệng phá giới này, ăn trăm thứ thức ăn vị uống của tín tâm Đàn việt. Lại phát lời thệ rằng, dù cho thân này có phải nằm ngồi trên hầm lửa lớn, trên lưới sắt cháy đỏ, quyết không đem thân phá giới này để thọ dụng trăm thứ giường nằm, chỗ ngồi của tín tâm Đàn việt. Lại phát lời thệ rằng, dù cho thân này có chịu phải đâm chích bằng 300 mũi kin ngọn, đau đớn một kiếp hai kiếp cũng cam chịu, quyết không đem thân phá giới này để thọ dụng trăm thứ thuốc thang của tín tâm Đàn việt. Lại phát lời thệ rằng, dù thân này có nhảy vào vạc nước đồng sôi, trải qua trăm kiếp ngàn đời vẫn cam chịu, quyết không đem thân phá giới này thọ dụng của tín tâm Đàn việt trăm ngàn thứ, phòng xá, nhà cửa, ruộng vườn, đất đai. Lại phát lời thệ rằng, dù cho thân này có bị đánh đập bằng gậy sắt từ đầu đến chân, nát tan như đất bụi, cũng cam chịu, quyết không đem thân phá giới này mà thọ dụng sự cung kính lễ bái của tín tâm Đàn việt. Lại phát lời thệ rằng, dù có phải đem trăm ngàn mũi dao nhọn nung cháy đâm vào mắt cũng cam chịu, quyết không đem tâm niệm phá giới nầy để nhìn thấy sắc đẹp.

171 Lại phát lời thệ rằng, thà đem trăm ngàn dao nhọn đâm vào tai, trải qua một hai kiếp, quyết không đem tâm phá giới để được nghe tiếng hay.

Lại phát lời thệ rằng, thà dùng trăm ngàn dao bén xẻo mũi, quyết không đem tâm phá giới để được ngửi mùi thơm. Lại phát lời thệ rằng, thà dùng trăm ngàn dao bén cắt lưỡi, quyết không đem tâm phá giới để được nếm trăm thứ tịnh thực của Đàn việt cúng dường. Lại phát lời thệ rằng, thà dùng lưỡi búa sắt chém bổ thân thể, quyết không đem tâm phá giới để được đụng chạm vào các thứ súc giác êm dịu. Lại phát lời thệ rằng, quyết làm cho tất cả chúng sanh, ai nấy đều được thành Phật. Bồ tát không phát những lời thệ như vậy, phạm tội khinh cấu.

(1) Toàn bộ học giới nầy, tóm thâu trong bốn loại thệ nguyện như sau:

Vị Bồ tát thực tập hạnh đầu đà, khi du phương hành hóa, đi lại trong vòng trăm dặm, ngàn dặm, thì mười tám vật2 này phải luôn luôn mang theo bên mình.

Trong hai kỳ thực tập đầu đà, từ rằm tháng Giêng đến rằm tháng ba và từ rằm tháng tám đến rằm tháng mười, mười tám vật này phải luôn luôn có bên mình, như hai cánh của loài chim vậy. Đến ngày Bồ tát, tân học Bồ tát3, thường cứ mỗi nữa tháng Bồ tát tụng giới pháp này, tức tụng mười giới nặng và bốn mười tám giới nhẹ. Khi tụng giới thì phải đứng trước tượng Phật, tượng Bồ tát mà tụng.

Nếu chỉ có một người Bồ tát thì một người tụng. Nếu hai người, ba người, cho đến trăm người, ngàn người thì cũng một người tụng, đại chúng lắng nghe. Người tụng ngồi trên cao còn đại chúng thỉnh giới ngồi chỗ thấp hơn, và ai ai cũng đắp y chín điều, bảy điều hoặc năm điều. Nhất là trong mùa kiết hạ an cư, mỗi mỗi đều phải như pháp mà hành trì.

Còn khi thực tập hạnh đầu đà, thì không nên ở những chỗ thường có tai nạn, như ở chỗ biên giới nguy hiểm, chỗ quốc vương hung bạo, chỗ đất đai quá thắp hay quá cao, chỗ có cỏ cây quá âm u rận rạm, nhiều sư tử lang sói, chỗ hay xảy ra thiên tai bão lụt, hoả hoạn, chỗ nhiều trộm cướp, đường đi có lắm rắn độc.

Nói tóm lại, tất cả những chỗ nạn xứ4 như vậy, đều nên tránh xa, không nên bước vào. Thực hành hạnh đầu đà hoặc kiết hạ an cư, đều không được thực hành ở nơi có nạn xứ. Bồ tát cố ý bước vào chỗ có nạn xứ, phạm tội khinh cấu.

cũng được. Đức Phật ở tại tịnh xá Kỳ hoàn, quán biết tâm niệm vị A La hán nầy, Ngài vận dụng thần thông đến nói và hỏi: Hôm sau là ngày gì?

- Ngày chư Tăng tụng giới. Sao Thầy không đi thính giới?

- Bạch, con nghĩ tọa thiền cũng như thính giới.

- Phật dạy rằng: Thầy không đi thính giới thì ai đi? Vẫn biết thầy thanh tịnh, nhưng sau nầy sẽ có thầy tâm không thanh tịnh. họ cũng theo gương thầy mà không đi thính giới. Thì đó là một tệ trạng bắt đầu manh nha. Vị Tỷ kheo ấy, vị A La Hán ấy đảnh lễ sám hối Phật rồi theo Phật về tu viện Kỳ Hoàn cùng chư Tăng tụng giới. Đức Phật không dùng thần thông nữa mà đi bộ để các vị La Hán cùng đi theo. Đức Phật là vậy đó. Ngài trọng ngày Bồ tát, ngày tụng giới như vậy đó. Còn chúng ta, ai nấy nên nỗ lực mà thực hành để làm đống lương cho hậu thế.

Lại có chuyện kể, ở đất Nghiệp, chùa Bảo Minh, có vị sư hiệu Vân Khâm, làm quản chúng 1 tu viện, ngày 14 tháng tư năm đó, tập chúng Bồ tát, tụng giới, sư thuyết giới. Đại sư lên pháp tòa và bạch chúng rằng: Giới có nghĩa là ngăn lỗi dứt ác, mọi người tu hành đều biết cả, cần gì phải tụng đi tụng lại hoài. Nói xong đại sư hạ tòa. Từ đó Đại sư cải cách và bỏ hẳn ngày Bồ tát tụng giới của chư tăng.

Đến ngày mãn hạ, chúng Tăng họp bàn chuẩn bị lễ Tự tứ, bỗng không thấy đại sư đâu cả. Mọi người phân nhau tìm kiếm, nhưng chẳng thấy sư đâu cả, và sau đó thấy sư nằm bên 1 ngôi mộ hoang ngoài vườn, cách tu viện lối ba, bốn dặm, toàn thân đẩm máu, mê man bất tỉnh. Chúng đưa sư về tu viện chăm sóc. Sau khi tĩnh lại, chúng hỏi lý do, và đáp: Thấy một người to cao dữ tợn, tay cầm dao sáng ngời vào tu viện lôi tôi ra và bảo: Ngày tụng giới là ngày truyền thống thiêng liêng của chư Tăng, mà chư Phật, Bồ tát và 10 phương phàm Thánh tăng đều tụng giới bố tát. Sao nhà người dám cải tổ và huỷ bỏ ngày bố tát? Nói xong, lấy dao rạch cùng mình mẩy tôi rồi bỏ đi. Nói xong, sư mê man và được chúng chăm sóc cứu tĩnh. Từ đó sư hối hận và rất tinh tấn tu tập đến lâm chung.

ngu si3, hoặc già hoặc trẻ, không trước không sau, ngồi nằm không thứ tự tôn ty, như kẻ binh nô. Nếu Bồ tát, không nhất nhất tuân theo thứ tự đúng theo chánh pháp, phạm tội khinh cấu.

(1) Việc nầy, từ việc Bố tát tụng giới. Từ các việc tập chúng hội họp mà ra. Người tụng ngồi chỗ cao, người nghe ngồi chỗ thấp. Chúng tham dự tụng giới cũng phải có tôn ty thứ tự trước sau cao thấp. Nếu không thì không khác gì ngoại đạo thế tục.

(2) Vua tôi (quốc vương): Ở thế tục, vua là lớn, nên ngồi trên, ngồi trước, tôi là nhỏ, ngồi dưới ngồi sau. Trong đạo, nếu vua thọ giới sau tôi, thì vua cũng phải theo thứ tự ngồi sau. Nếu vua còn câu nệ lễ giáo ở đời, thì vua cũng được ngồi trên ngồi trước để tránh các chướng ngại trong pháp hội. Còn đối với hàng xuất gia tại gia thì phải có thứ tự, xuất gia theo xuất gia trước sau, tại gia theo tại gia trước sau, nam theo nam, nữ theo nữ. Mỗi phái đều phải căn cứ giới lạp làm chuẩn cho hàng tục, già trẻ, Tăng ni khó coi. Như vậy đời, đạo đều không thuận. Trong đạo: Ni có tuổi đạo cao vẫn phải lễ chân sa di Tăng 3 tuổi đạo.

Giới thứ ba mươi chín:

Không được không tu phước tuệ1 .

Đức Phật dạy, nếu Phật tử đã thọ Bồ tát giới, thường phải nên khuyến khích mọi người kiến lập tăng xá, núi rừng, ruộng vườn, xây dựng tháp Phật; thiết lập những trú xứ an cư kiết hạ, tọa thiền. Nói chung là nên thiết lập những cơ sở hành đạo. Ngoài ra, Bồ tát nên vì tất cả chúng sanh mà diễn thuyết kinh luật Đại thừa, cho những người bệnh tật, giặc giả, quốc nạn…; hoặc những ngày huý nhật của cha mẹ, anh em của Hòa thượng, A xà lê; những ngày thuộc tam tuần, tứ ngủ tuần cho đến thất tuần, cũng nên diễn thuyết kinh luật Đại thừa; những lúc trai hội cầu nguyện, tìm kế sinh nhai, những lúc lửa dữ thiêu đốt, đại thuỷ cuốn trôi, gió bão thổi bạt thuyền bè trôi dạt, những lúc gặp nguy khốn trong sông sâu biển cả… cũng nên đọc tụng diễn giảng kinh luật Đại thừa. Cho đến đối với các tội báo trong ba đường dữ, tám nạn, bảy nghịch, gông cùm xiềng xích trói buộc, kềm kẹp, đa dâm, đa sân, đa ngu si, nhiều tật bệnh, đều nên diễn giảng kinh luật Đại thừa.

Nếu Bồ tát không hành xử như vậy, phạm tội khinh cấu.

Đây là chín giới nhẹ thứ nhất, các vị nên học hỏi, thực tập và đem tâm cung kính mà phụng trì.

(1) Toàn bộ học giới nầy khuyến khích mọi người tu phước và tu tuệ: a/ Về tu phước: Khuyên phát tâm tu phước không nên cưỡng ép, đòi hỏi nhiều, làm cho họ tránh xa không dám đến gần. Chẳng hạn: Người tu gần biển, bị rồng luôn luôn phun nước làm ông loạn động. Ông xin rồng hạt ngọc bảo châu. Rồng sợ nên bỏ đi thật xa; Còn người tu trong rừng, bị quạ luôn đậu gần quấy phá, kêu la ồn ào. Ông quyết xin cho được đôi cánh, quạ sợ quá bỏ đi thật xa. Người tu mà đòi hỏi tín đồ cũng vậy, tín đồ sẽ xa dần, không muốn đến chùa nữa. cho nên chúng ta phải hết sức thận trọng.

Vấn đề khuyến hóa tu phước, ở đây có 7 điều khuyên:

1. Kiến lập Tăng phòng: Tăng phòng là chỗ cho Tăng vân tập học tập hội hè, thiền tập, an cư kiết hạ.

2. Sơn lâm: Kiến lập núi rừng, gây dựng trồng trọt cây cối im mát, tạo cảnh để chư Tăng bách bộ, thiền hành thiền tọa, niệm Phật, thiền quán yên tĩnh, và cũng để giử gìn bảo vệ môi trường.

3. Vườn: Để trồng trọt râu trái, cúng Phật, chúng Tăng. các sắc chính như: xanh, đỏ, trắng, đen, tía. Mọi thứ y phục khác mặc trong thân cùng đều phải nhuộm hoại sắc như vậy.

Nói chung, bất cứ quốc độ nào, nhân dân quần chúng ăn bận như thế nào thì màu sắc y phục của Tỷ kheo phải khác người thế tục.

Nếu có ai muốn thọ giới thì giới sư nên hỏi rằng, hiện thân của người trong đời này có phạm bảy tội nghịch không? Pháp sư Bồ tát5 không được truyền giới cho những ai mà hiện thân phạm bảy tội nghịch. Bảy tôi nghịch là làm thân Phật chảy máu, (Ngày nay là phá huỷ hình tượng Phật), hại cha, mẹ, Hòa thượng, A xà lê, phá yết ma chuyển pháp luân Tăng6 , hại Thánh nhơn.

Nếu phạm bảy tội ấy thì hiện thân không đắc giới. Ngoài ra, ai cũng được thọ giới.

Phép của người xuất gia, không được lễ bái quốc vương, không được lễ bái cha mẹ, không gần gũi lục thân, không thờ cúng quỉ thần… Cho nên không được thiên vị lựa chọn. Hễ bất cứ ai hiểu được tiếng nói của vị pháp sư, từ trăm ngàn dặm đến cầu giới pháp, mà vị pháp sư Bồ tát, tâm niệm xấu xa, giận dữ, không truyền giới pháp cho người cầu giới.

Bồ tát hành xử như vậy, phạm tội khinh cấu.

(1) Giới pháp của Phật là bình đẳng, nhất là Bồ tát giới, Ai ai cũng có quyền được thọ. Nếu phân biệt lựa chọn: Kẻ sang, người hèn, cao hạ, giàu nghèo, trí ngu. Người muốn thì không truyền; người không đáng trao thì lại truyền trao. Trước hết là chuốc tội, như vậy đâu được phép làm thầy. Vì vậy mà Phật chế giới 40 nầy.

(2) Không nên lựa chọn có 2: a/ Truyền giới pháp không lựa chọn, phân biệt. b/ Trao y pháp không lựa chọn, phân biệt. Truyền giới pháp không lựa chọn, vì tất cả hạng người (tất cả chúng sanh) đều có khả năng thành Phật. Như vậy, đâu được phép không cho thọ giới. Trao y pháp cũng vậy.

Trao giới pháp không lựa chọn: Tâm thể như pháp, bên trong đủ giới tâm. Trao y pháp không lựa chọn: Thân tướng như pháp, bên ngoài đầy pháp phục. (3) Và (4) Đã giải thích ở phần tựa.

Hạnh, Hướng). Nương 10 địa, tu trung đạo quán, phá một phần vô minh, chứng nhập thánh vi.

Đến đây, Bồ tát chỉ còn 2 bậc nữa cùng với 4 chủng tánh trên, gọi là lục chủng tánh: Đó là: e. Đẳng giác tánh: Bồ tát chỉ còn 1 bậc nữa là thành tựu hoàn toàn; g. Diệu giác tánh: Đến đây Bồ tát chứng đắc giác ngộ hoàn toàn.

(6) Phá Tăng có 2:

a. Phá kiết ma Tăng: Biệt chúng Bố tát, làm các việc Kiết ma khác trong chúng dù chỉ có 4 Tỷ kheo, nếu 1 vị Tỷ kheo không đồng chúng hoà hợp, hay tập hợp thì sự Kiết ma bất thành. Mọi sinh hoạt Tăng sự kể cả các việc thuyết giới, truyền giới… đều không thể cử hành.

b. Phá pháp luân Tăng: Pháp luân là chánh pháp luân lưu, luân chuyển 8 chánh pháp, 4 thánh đế, lục độ, vạn hạnh… Dù chỉ có 9 người mà 1 người đứng ra chia rẽ, kéo theo 4 người khác (để đủ túc số làm Kiết ma) rồi tự xưng là Phật, lập giáo pháp riêng, làm đảo lộn Phật pháp, kinh luật (khuyên ăn mặn…) làm cho Phật tử bỏ chánh theo tà. Làm như vậy là phá hoại sự hiện hữu của Phật pháp trong thế gian gọi là phá pháp luân Tăng.

Tỷ kheo ni không phạm điều nầy, vị Tỷ kheo ni tự xưng là Phật, thì không ai tin. Giới thứ bốn mươi mốt:

Không được vì lợi làm thầy .

Đức Phật dạy, nếu Phật tử đã thọ Bồ tát giới, thì1 khi giáo hoá cho mọi người phát khởi được đức tin đối với Đại thừa rồi, thì mình là Bồ tát làm pháp sư chỉ dạy 2 cho người. Cho nên khi thấy người muốn phát tâm thọ Bồ tát giới, phải chỉ bày hướng dẫn cách thỉnh hai vị pháp sư3 là Hòa thượng và A xà lê. Hai vị pháp sư nầy lại phải hỏi người cầu giới ấy rằng, các người có phạm bảy tội nghịch không? Nếu người cầu giới mà hiện thân của đời nầy có phạm bảy tội nghịch, thì pháp sư không nên cho thọ Bồ tát giới. Còn không phạm vào bảy tội nghịch thì được thọ.

Nếu người thọ giới mà phạm mười giới nặng, thì phải bày vẽ cho người sám hối, bằng cách đối trước hình tượng Phật, Bồ tát, ngày đêm sáu thời, trì tụng 10 giới nặng và 48 giới nhẹ, thiết tha lễ sám ngàn đức Phật trong ba đời, để cầu được thấy tướng tốt. Hành trì lễ sám như vậy hoặc một tuần, hai tuần, ba tuần cho đến một năm, cốt yếu là để thấy được tướng tốt, như thấy chư Phật đến sờ đầu, thấy hào quang, thấy hoa sen… Đó là những điểm lành, là những tướng tốt mầu nhiệm, thấy được như vậy là tội được tiêu. Nếu không được thấy tướng tốt, thì tuy có sám hối cũng vô ích. Người đó tự thân không phục hồi giới thể mà chỉ được tăng thêm lợi ích cho việc thọ giới lại trong tương lai mà thôi.

Nếu người thọ Bồ tát mà phạm 48 giới nhẹ, thì được sám hối bằng cách đối thủ sám hối, được tiêu tội, không như phạm 7 tội nghịch. Làm một vị pháp sư dạy dỗ cho người, thì đối với các cách thức như trên, mỗi mỗi đều phải thấy hiểu rành mạch. Nếu không thấy rõ được các sự tướng phải trái, nặng nhẹ của kinh luật Đại thừa, cũng không lý giải được đệ nhất nghĩa đế4, tập chủng tánh, trưởng dưỡng tánh, tánh chủng tánh, bất khả hoại tánh, đạo chủng tánh, chánh pháp tánh; trong tất cả các chủng tánh của Bồ tát vị như vậy, cũng không hiểu rõ được quán hạnh ít nhiều5 , xuất nhập ra sao, cho đến mười chi phần của thiền định6 và tất cả các pháp hành như vậy, nhất nhất đều cũng không rõ ý nghĩa hàm ẩn trong các pháp ấy như thế nào. Thế mà Bồ tát lại vì lợi dưỡng danh vọng, vì ham có nhiều đồ đệ, đem tâm không tốt tham cầu quá độ làm ra vẻ ta đây học rộng hiểu sâu kinh luật để được cúng dường. Như vậy là người tự khinh dối mình và khinh dối người khác.

Bồ tát như vậy mà cố ý truyền trao Bồ tát giới cho người khác, phạm tội khinh cấu.

- Chủng tánh của Bồ tát vị: Theo kinh Anh lạc thì có 6 loại gọi là lục chủng tánh: 1. Tập chủng tánh, là 10 trú, tức 10 tâm phát Thú; 2. Tánh chủng tánh, là 10 hạnh, tức 10 tâm trưởng dưỡng; 3. Đạo chủng tánh, là 10 hướng, tức 10 tâm Kim cang; 4. Thánh chủng tánh, là 10 địa; 5. Đẳng giác tánh, là đẳng giác; 6. Diệu giác tánh là diệu giác.

- Chủng tánh của Bồ tát vị, theo kinh Phạm võng thì có 5 loại:

1.Tập chủng tánh, là 10 phát thú tâm (10 tâm hướng đến quả vị Phật) (10 trú).

2.Trưởng dưỡng tánh, là 10 Trưởng dưỡng tâm (Phát 10 tâm nuôi lớn chủng tánh), (10 hạnh). 3.Bất hoại tánh, là 10 Kim cang tâm (Phát 10 loại tâm kiên cố), (10 hướng). (Bước vào 10 hướng vị thì kiên trì tu tập các thiện pháp).

4.Đạo chủng tánh (10 địa). Địa có nghĩa là nương tựa (sở y). (Bước vào Bồ tát vị; nương vào sự chuyển thắng, hướng đến Phật vị).

5.Chánh pháp tánh, là Phật địa. Tóm lại, Anh Lạc và Phạm Võng: 10 trú, 10 hạnh, 10 hướng 2 kinh giống nhau ý nghĩa, danh từ có khác. 10 địa thì kinh Anh Lạc tách Đẳng giác và Diệu giác ra làm 2 chủng tánh nữa, 10 địa ở kinh Phạm Võng thì bao gồm 10 địa và 2 giác.

Vậy, tổng hợp ta có: 1. Tập chủng tánh, là 10 phát thú (10 trú); 2. Trưởng dưỡng tánh, là 10 Kim Cang (10 hướng); 3. Bất hoại tánh, là 10 Kim Cang (10 hướng); 4. Đạo chủng tánh và • Trưởng dưỡng tánh: Phẩm cách tu dưỡng, bồi bổ thêm hơn lên (trưởng dưỡng) để đi đến Bồ tát vị (hạnh hay hành). • Bất hoại tánh: Phẩm cách kiên cố, kiên cố như Kim cang (Kim cang) nghĩa là đã hướng đến Phật quả (hướng). • Đạo chủng tánh: Phẩm cách bát nhã, và • Chánh pháp tánh: Phẩm cách chân thật như Phật. (Địa và Đẳng giác, Diệu giác).

- Pháp hành Bồ tát vị: Tức quán hạnh xuất nhập, Pháp hành. Quán hạnh: là 3 pháp quán: Không, Giả, Trung; Pháp hành là 10 chi thiền (sẽ giải thích dưới)

(5) Kỳ trung đa thiểu quán hạnh xuất nhập: Trong tất cả các chủng tánh (tức 40 tâm) của Bồ tát vị, mà không thấu hiểu quán (các pháp quán: Không-Giả-Trung) (hạnh hay hành, tức 10 chi thiền) ít nhiều vào ra thế nào. Có nghĩa là, từ tam hiền (Trú-Hạnh-Hướng), thập tánh (10 địa), tuỳ căn tánh chúng sanh có lợi, độn, nên việc tu tập có thiền quán công hạnh không đồng. Việc đoạn hoặc chứng chân có chậm có nhanh sai khác. Chẳng hạn như, lợi căn dụng công ít mà thành tựu nhanh; độn căn, dụng công nhiều mà chứng quả chậm. (kỳ Trung (tam hiền, thập Thánh) đa Thiểu).

Các việc như vậy, Bồ tát phải biết. Quán hạnh: Là 3 quán: Không-Giả-Trung. • Tập chủng tánh (10 phát thú) từ giả quán vào không quán; giai đoạn này tu không quán đang “Ít” (thiểu); mãi đến:

• Trưởng dưỡng tánh (10 trưởng dưỡng). Tu không quán mới tăng trưởng “Nhiều” (đa) ở vị trưởng dưỡng, ra khỏi

(xuất) “không quán” để vào “nhập” giả quán. • Tánh chủng tánh: Tu giả quán nhiều (đa)

• Đạo chủng tánh: Tu trung quán ít (thiểu), đến • Chánh pháp tánh: Tu trung quán mới nhiều (đa) Lại có một giải thích khác:

Trong mười địa:

• Từ Sơ địa đến Tứ địa: Tu quán vô tướng ít, hữu tướng nhiều.

• Từ Ngũ địa đến Thất địa: Tu quán hữu tướng ít, vô tướng nhiều.

• Từ Bát địa đến Đẳng giác: Thuần giác vô tướng.

• Diệu tánh: Tu quán Nhất Thiết Trí.

-10 Phát thú: Từ giả quán vào không quán: Không quán ít.

-10 Trưởng dưỡng: Ra không quán, vào giả quán: Không quán nhiều, giả quán ít.

-10 Kim cang: Hoán chuyển không quán và giả quán vào trung quán: Giả quán nhiều, trung quán ít.

10 địa: Trung quán nhiều.

thừa của ngàn đức Phật cho những kẻ xấu ác, người ngoại đạo, người chưa thọ Bồ tát giới trừ các vị Quốc vương2, ngoài ra không được nói giới pháp Đại thừa cho bất cứ ai3 .

Những người ngoại đạo ác nhân, không thọ giới pháp của chư Phật, tâm hành như loài vật, đời đời sinh bất cứ chỗ nào cũng không được gặp Tam bảo, như đá như cây, không chút thiện tâm, nên gọi là người ngoại đạo ác nhân. Còn những người tà kiến chẳng khác nào cây gỗ khô. Bồ tát đối trước những người ngoại đạo ác nhân mà nói giới pháp của bảy đức Phật, phạm tội khinh cấu.

(1) Ác nhân có nhiều hạng. Nay chỉ nêu lên 3 hạng:

Không thọ Bồ tát giới, Không tin Tam bảo, Hủy báng chánh giới pháp (tà kiến). Nói giới cho hạng người nầy, thì vô tình mình đã làm cho họ thêm tội ác hủy báng. Cho nên không những người nầy, trong Phật pháp, họ là những người có tai mà không được nghe, có mắt mà không được thấy, có tâm mà không hiểu biết. Như vậy, đối với nhân loại họ là súc sinh trong loài người.

Giới thứ bốn mươi ba:

Không được móng tâm hủy phạm1 cấm giới. Đức Phật dạy, nếu Phật tử vì tín tâm2 mà xuất gia thọ chánh giới của đức Phật rồi, móng tâm huỷ phạm chánh giới; thì kẻ ấy không đáng được thọ dụng sự cúng dường của thí chủ, không đáng được đi trên đất3, không đáng được uống nước tổ quốc. Năm ngàn quỷ dữ4 thường ngăn chặn phía trước người ấy và bảo với nhau rằng, đó là tên giặc. Người ấy nếu đi vào trong phòng ốc, thôn ấp, thành thị, thì quỷ dữ thường quét sạch dấu chân đi của người ấy. Và hết thảy mọi người đều nhục mạ rằng, đó là tên giặc trong Phật pháp. Chúng sanh không ai muốn nhìn. Người phạm giới khác gì loài vật, khối gỗ. Bồ tát cố ý móng tâm phạm giới, phạm tội khinh cấu.

(1) Nước tàm quí có thể rửa sạch tội cấu. Nếu không biết tàm quí, tội lỗi ngày càng sâu dày. Cho nên người phạm tội cấu, vẫn an nhiên thọ cúng dường, thì thật đáng thương hại.

Cho nên Phật chế giới nầy. học giới nầy dịch sát nghĩa là “Không được không hỗ thẹn khi thọ cúng dường”. Ở đây dịch là “không được móng tâm phạm giới” là vì nội dung học giới nầy chính là đề cập đến Tỷ kheo phạm giới mà vẫn thọ dụng cúng dường, không biết xấu hổ. (2) Bồ tát có hai loại tâm: 1. Có phát tín tâm xuất gia, thọ trì giới pháp tu hành, gọi là hảo tâm xuất gia vì đạo, làm ruộng phước cho tín đồ nhân thiên. Như vậy, đáng được thọ dụng cúng dường; 2. Nếu biến tín tâm ban đầu thành bất tín tâm, huỷ phạm cấm giới. Tỷ kheo ấy đã đánh mất phước điền, không nên kham thọ cúng dường. Vì không hổ thẹn khi thọ dụng cúng dường.

(3) Bất đắc địa thượng hành: Phạm giới mà vẫn thản nhiên thọ hưởng sự cúng dường không hổ thẹn, thì kẻ ấy, đất tuy rộng cũng không đáng được có một chỗ để đi; Nước tuy đầy, cũng không đáng được cho 1 giọt để uống. Giới kinh căn dặn cặn kẻ như vậy. Chúng ta không thấy hổ thẹn sao!

cây, vải, lụa, thẻ, tre, gấm. Để giữ gìn kinh luật, thường dùng các loại thất bảo vô giá, hương, hoa và các loại ngọc quý làm rương, làm hộp, làm tủ để tôn trí kinh luật Đại thừa. Nếu Bồ tát không tôn trí cúng dường kinh luật đúng như vậy 2, phạm tội khinh cấu.

(1) Tôn trọng kinh giới có 6 cách: 1.Thọ trì; 2.Đọc tụng; 3.Viết chép; 4.Lễ bái; 5.Diễn giảng; 6.Cúng dường.

Lại nữa lưu thông, tôn trọng giới kinh có 2 phương diện Đức Phật dạy, nếu Phật tử đã thọ Bồ tát giới, phải luôn luôn phát khởi tâm đại bi. Nếu khi vào các chốn thành thị, thôn ấp, nhà cửa… gặp bất cứ chúng sanh nào, cũng tâm niệm nói lên rằng, tất cả chúng sanh, các người hãy nên lãnh thọ ba pháp quy y và mười giới pháp2. Nếu gặp các loài thú vật như trâu, ngựa, heo, dê, đều nên tâm niệm nói rằng3, chúng sanh các con hãy phát tâm Bồ đề. Bồ tát đến bất cứ nơi nào, hoặc núi rừng, sông ngòi, khe suối, nơi hoang dã, cũng phải làm cho hết thảy chúng sanh phát khởi tâm

Bồ đề.

Nếu Bồ tát không giáo hoá cho chúng sanh phát tâm, phạm tội khinh cấu.

(1) Giới thứ 44 nói xả thân, xả của cải để viết chép bào trì giới pháp được lưu thông tồn tại trong thế gian, nếu không hết lòng khuyến khích giáo hoá mọi người thọ tam quy, Thập thiện thì cũng là một cách khác làm cho giới pháp không lưu tuyệt. Nay nên khởi tâm xả bỏ niệm ác, nắm giữ tam quy mười giới là để ngăn cản các niệm vọng sau, không cho sinh khởi. Vì tam quy thập giới là con đường chánh để chúng sanh trở về bờ giác và cũng là chánh nhân để đến Phật quả.

Vì vậy, giới kinh dạy “Hễ chúng sanh thọ giới Phật, tức đã đi vào Phật Vị”.

Giới thứ bốn mươi sáu:

Không được thuyết pháp không đúng pháp1 .

Đức Phật dạy, nếu Phật tử đã thọ Bồ tát giới, thì nên luôn luôn giáo hoá để người được khởi sanh tâm từ bi rộng lớn. Nhưng mỗi khi vào nhà thí chủ2 hoặc nhà vua quan quyền quý, hoặc các nơi hội họp, người xuất gia đều không được đứng mà thuyết pháp cho người tại gia cư sĩ. Nên ngồi ở chỗ cao và trước mặt người tại gia. Vị Pháp sư Tỷ kheo dù thuyết pháp cho (1) Giới trước nói khi vào thành ấp làng mạc hễ gặp bất cứ ai đều phải giáo hoá để họ phát tâm Bồ đề. Nhưng trường hợp nầy chỉ gặp trong giây lát, thì tuỳ phương tiện mà khuyến khích. Còn giới nầy, cũng đề cập đến thuyết pháp độ sinh, nhưng ở đây mang tính giải thích, phân tích diễn giải với thời gian dài thì không nên để họ khinh dễ, sẽ mang tội.

(2) Đàn Việt, quý nhân: Đàn việt: Danh từ để chỉ người hảo thí để cầu vượt thoát sanh tử; Quý nhân giả: Chỉ giai cấp thượng lưu như vua, quan, thái tử…

(3) Sự hỏa Bà la môn: Bà la môn thờ lửa, đạo thờ lửa gọi “Bái lửa”, thành kính giữ gìn chăm sóc cho lửa khỏi tắt. Tương truyền rằng, khi thế giới mới thành lập, thiên mẫu cỏi trời Đao lợi, muốn xem vườn rừng ao suối của nhân gian, họ vận thần thông xuống cõi diêm phù đề… xem xong, khi vận thần thông Đạo lên lại cõi Đao lợi, thì thần thông rực sáng như một khối lửa lớn sáng rực bầu trời. Bấy giờ có ngoại đạo tu thiền trong rừng, thấy vậy có ảo tưởng và nghĩ rằng cúng dường lửa sẽ sanh thiên. Do đó mỗi ngày khi mặt trời lặn, họ đốt lửa sáng và thành khẩn quỳ lạy, từ đó có đạo Bái Hỏa nầy.

Giới thứ bốn mươi bảy:

Không được hạn chế phi pháp người tu tập1 .

Đức Phật dạy, nếu Phật tử đã thọ Bồ tát giới, bất cứ là quốc vương, thái tử, bách quan hay bốn chúng đệ tử Phật2… đều là những người đã đem đức tin Đại thừa mà lãnh thọ giới pháp của chư Phật, lại tự ỷ3 mình quyền quý cao sang mà phá hoại Phật pháp, giới pháp của chư Phật bằng cách đặt ra những quy tắc nhằm hạn chế mọi sinh hoạt của bốn chúng đệ tử; không cho xuất gia4, hành đạo, cũng không cho tạo lập Phật tượng, chùa tháp và truyền bá kinh luật. Đồng thời đặt ra chức thống quản5 để chế ngự chư tăng, lập sách tịch để kiểm tra lý lịch. Tỷ kheo Bồ tát thì đứng đất, tại gia cư sĩ thì ngồi cao, làm nhiều điều phi pháp, tạo tình trạng như kẻ binh nô thờ chủ. Tỷ kheo Bồ tát thì phải là những bậc đáng để cho mọi người kính trọng, lẽ nào mà lại làm kẻ sai sử của quan quyền một cách phi pháp phi luật như vậy, còn gì là chánh pháp. Nếu hàng Quốc vương, bách quan đã đem hảo tâm mà lãnh thọ giới pháp Phật, thì đừng làm những điều có tội với Tam bảo như vậy.

Nếu Bồ tát cố ý làm những điều phá hoại Tam bảo6, phạm tội khinh cấu.

trước các vị quốc vương, bách quan, nói về giới pháp chư Phật mà lại nói một cách ngang ngược phi lý, làm cho Tỷ kheo, Tỷ kheo ni, Bồ tát bị liên luỵ, trói buộc bằng những hình thức lao ngục tù tội, khác nào phép tắc của kẻ binh nô3. Như vậy là con sâu trong thân Sư tử, trở lại ăn thịt Sư tử, chứ không loài sâu nào khác. Cũng vậy, chính những người con Phật, chứ không ngoại đạo, ma vương nào phá được Phật pháp4 .

Cho nên, nếu người đã lãnh thọ giới pháp của Phật thì phải giữ gìn giới pháp ấy như cha mẹ giữ gìn đứa con duy nhất, như con cái phụng thờ cha mẹ, không được huỷ phạm.

Là Bồ tát, khi nghe ngoại đạo hoặc người xấu ác đem lời thô dữ huỷ báng giới pháp của Phật, lòng quặn đau như ba trăm mũi nhọn đâm vào tim gan, cũng chẳng khác nào ngàn lưỡi dao, vạn cây gậy đánh đập, cắt xẻ thân thể.

Thà rằng tự mình đi vào cảnh địa ngục, trải qua trăm đời ngàn kiếp, chứ không muốn một lần nghe kẻ ngoại đạo ác nhân đem lời phỉ báng giới pháp của Phật. Huống chi tự mình phỉ báng và tạo điều kiện, khuyến khích người khác huỷ báng giáo pháp chư

Phật, không còn gì là tâm hiếu thuận.

Bồ tát có ý hành xử như vậy, phạm tội khinh cấu.

Đây là chín giới nhẹ thứ hai, các vị nên học hỏi, thực tập và đem tâm cung kỉnh mà phụng trì.

(1) Giới 47 chú trọng người tại gia Bồ tát phá hoại Phật pháp bằng cách hạn chế sinh hoạt Phật pháp. Giới 48 nầy nói về người xuất gia Bồ tát phá hoại Phật pháp bằng cách nịnh hót, thân cận nhà cầm quyền làm tên tôi đòi chỉ điểm bách hoại Phật pháp.

(2) Nguyên nhân xuất gia thì có nhiều, không giống nhau (hảo tâm xuất gia và nguyên nhân xuất gia). Sợ khủng bố, bức bách, giận hờn cha mẹ và gia đình, danh vọng, lợi dưỡng, ham vui, sanh tử… Còn hảo tâm xuất gia là vì sự nghiệp giải thoát sanh tử trì chánh pháp là một nguyện lực cao quí nhất. Một chút ít của nguyện lực nầy cũng đủ làm cho ma vương hoảng sợ. Ta không thấy một việc thiện nào, làm cho ma vương hoảng sợ bằng một chút ít của việc hộ trì chánh Pháp.

E- Kết thúc Bồ tát giới phạm võng

Đức Phật dạy, này các Phật tử, trên đây là bốn mười tám giới nhẹ, mà các Phật tử đã lãnh thọ để hành trì. Giới pháp ấy, các vị Bồ tát quá khứ đã tụng, các vị Bồ tát vị lai sẽ tụng và các vị Bồ tát hiện tại đang tụng .

Đức Phật dạy tiếp rằng: này các Phật tử, hãy1 chăm chú lắng nghe, 10 giới nặng và 48 giới nhẹ này, là giới pháp mà các đức Phật trong ba đời đã tụng, sẽ tụng và đang tụng. Chính Như lai nay cũng tụng y như vậy. Nay, đại chúng các người, bất luận là Quốc vương, thái tử, bách quan, Tỷ kheo, Tỷ kheo ni, thiện nam tín nữ… đều là những người đã lãnh thọ Bồ tát giới, thì đều phải hành trì đọc tụng, giảng thuyết, viết chép giới kinh thuộc về Phật tánh thường trú này, để lưu bố khắp chúng sanh trong ba đời, truyền thọ cho nhau, đời đời bất tuyệt. Làm được như vậy, sẽ được tiếp kiến ngàn đức Phật, sẽ được ngàn đức Phật đích thân cầm tay khen ngợi. Và người đó, đời đời không đoạ vào ác đạo, không gặp tám nạn, thường được sanh làm người hoặc các cõi trời, hưởng nhiều phước lạc.

Như vậy, nay Như lai đang ngồi dưới gốc cây Bồ đề này, đã tóm tắt khai thị giới pháp của bảy đức Phật. Đại chúng các người, hãy nhất tâm và nỗ lực mà học hỏi, hành trì pháp giới ấy 2. (như đã nói rõ trong phần khuyến học của phẩm Vô tướng Thiên

Vương) Lúc bấy giờ, trên pháp hội, ba ngàn người3 học tập Bồ tát đạo hiện diện làm thính giả, im lặng lắng nghe đức Thế Tôn tự tụng lại giới pháp như vậy, ai nấy nhất tâm cúi đầu lãnh hội và hoan hỷ thọ trì.

Lúc bấy giờ, đức Thích Ca Mâu Ni nói xong phần giới pháp mười Vô Tận Tạng 4, trong phẩm Pháp Môn Tâm Địa của đức Phật Tỳ Lô Xá Na đã nói ở thế giới Liên Hoa Đài Tạng, thì ngàn trăm ức hoá thân đức Thích Ca cũng nói y như vậy. Từ cung trời Ma Hê Thủ La Thiên Vương xuống đến gốc cây Bồ đề, trải qua mười chỗ đã nói các pháp phẩm5 cho hết thảy Bồ tát và đại chúng như vậy, ai nấy đang thọ trì đọc tụng, giảng thuyết cũng như ở đạo tràng thế giới Ta bà không khác.

Nói tóm lại, ở khắp ngàn trăm ức thế giới, Hoa Tạng thế giới và các thế giới khác nhiều như vi trần, đâu đâu đức Phật cũng điều diễn nói về kho tàng Chánh pháp của tất cả chư Phật là kho tàng tâm, kho tàng địa, kho tàng giới, kho tàng vô lượng hạnh nguyện và kho tàng nhân quả Phật tánh thường trú. Và như vậy, tất cả các đức Phật đã nói xong hết thảy kho tàng Chánh pháp. Tất cả chúng sanh trong ngàn trăm ức thế giới, đều thọ trì và hoan hỷ phụng hành. (Nếu khai thị một cách đầy đủ các nghĩa tướng của tâm địa thì phải như trong phẩm Thất hạnh của đức Phật Hoa Quang vương).

Nhờ sức mạnh nhẫn nhục, và khả năng trí tuệ.

Mà những người thông minh, thọ trì giới pháp này.

Dù chưa được thành Phật, cũng được năm lợi ích.

Một là được chư Phật xót thương và hộ niệm.

Hai là khi lâm chung, chánh niệm tâm hoan hỷ.

Ba là sanh ở đâu, Bồ tát là bạn hữu.

Bốn là công đức như núi, giới độ được thành tựu.

Năm là ở đời này, và đời sau đầy đủ.

Phước đức và trí tuệ, giới pháp của tự tánh.

Giới pháp như trên đây, là sở hành của Phật.

Với sở hành như vậy, người trí hãy suy nghĩ.

Tâm hành của ngoại đạo, chấp ngã và trước tướng. Thì giới pháp như đây, không thể nào tín thọ.

Còn diệt tận thọ tưởng6, và Niết bàn Thanh văn. Cũng không phải là chỗ gieo hạt giới pháp này. Muốn nuôi lớn hạt giống của tuệ giác Bồ đề. Để ánh sáng trí này, chiếu khắp cả thế gian. Thế nên phải thường xuyên, thanh tịnh tâm và trí. Để quan sát thật tướng, của tất cả các pháp.

Không sanh cũng không diệt, không thường cũng không đoạn.

Không một cũng không khác, không đến cũng không đi.

Trong nhất tâm như vậy, nỗ lực mà hành trì. Việc Bồ tát phải làm, là tuần tự tu học. Hữu học hay vô học7, đừng sanh tâm phân biệt.

Đó là đệ nhất đạo, cũng gọi là Đại thừa. Mọi lý luận nhãm nhí, từ chỗ nầy tiêu diệt.

Nhất thiết trí chư Phật, cũng từ đây xuất phát.

Cho nên các Phật tử, hãy phát tâm dõng mãnh. Giữ gìn giới pháp Phật, như giữ ngọc Minh châu. Quá khứ chư Bồ tát, đã học giới pháp nầy.

Vị lai cũng sẽ học, như hiện tại đang học. Đó là hạnh Phật làm, là pháp Phật ca tụng. Tôi đã tuỳ thuận thuyết, núi phước vô lượng nầy.

Nguyện cùng với chúng sanh, hướng về trí tuệ Phật.

Ai nghe giới pháp nầy, chóng thành tựu Phật đạo.

(1) Đoạn nầy kết thúc 48 giới khinh, tổng quát 48 giới khinh bao gồm: ba lần mười và hai lần chín.

(2) Từ “chư Phật tử thính cho đến hoan hỷ phụng hành”, đây là đoạn kết thúc tổng quát cả 10 Trọng và 48 Khinh bằng cách khuyên thực hành 5 hạnh là: 1. Thọ trì; 2. Đọc; 3. Tụng; 4. Giải thuyết; 5. Viết chép. Và kết quả sau khi đã thực hành 5 hạnh là: 1. Được thấy ngàn đức Phật; 2. Được ngàn Phật dắt tay; 3. Đời đời không đoạ ác đạo, không lâm 8 nạn; 4. Thường được sanh nhân đạo thiên đạo.

(3) Tam thiên học sĩ: Ba ngàn các học sĩ trong ba ngàn đại thiên. Chi tiết thì đó là các vị Bồ tát trong chúng hội. Các vị Thiên long Bát bộ và Đạo tục Quí tiện…

(4) Mười vô tận giới pháp: Chỉ 10 giới trọng trong phẩm

Pháp môn tâm địa vậy.

Tài liệu tham khảo:

• Yết Ma Yếu Chỉ: Hòa thượng Thích Trí Thủ • Bồ Tát Giới: Hòa thượng Thích Trí Quang • Ưu Bà Tắc Giới Kinh: Sa môn Thích Quang Minh dịch • Kinh An Lạc • Phạm Võng Kinh – Bồ Tát Giới Bổn giảng ký: Sa môn Thích Quang Minh • Phật Quang Đại Từ Điển: Sa môn Thích Quảng Độ • Luật Học Đại Cương: Hòa thượng Thích Thanh

Kiểm • Kinh Phạm Võng – Bồ Tát Tâm Địa Phẩm: Sư bà

Thể Quán dịch