Kinh Phật Thuyết A Di Đà Giảng Thuật

THÍCH HUYEÀN CHAÂU

Kinh

PHẬT THUYEÁT A DI ĐÀ

Giaûng thuật

Phật lòch 2553 - DL.2009

Tựa

Hy vọng tập sách nhỏ quý vị đang cầm trên tay là bài học cần thiết giúp hành giả tịnh độ trang bị cho mình thêm kiến thức cơ bản về pháp môn niệm Phật vãng sanh. Hôm nay chúng tôi mạo muội giảng thuật bộ kinh này cũng chỉ hy vọng được làm người nhắc nhở những gì các bậc tiền bối đã dạy mà thôi. Mong rằng quý độc giả hữu duyên với pháp môn tịnh độ hãy phát tâm cẩn trọng đọc và chiêm nghiệm nghĩa lý kinh văn, như thế sẽ giúp ích cho quý vị rất nhiều trên con đường tu tập và giải thoát.

Để cho quý vị Phật tử tại gia hữu duyên với pháp môn Tịnh độ có thêm tư liệu tu học và dễ dàng nắm bắt ý thú kinh điển, chúng tôi chia nội dung giảng thuật thành hai chương:

Chương I: Giới thiệu tổng quát Kinh Phật Thuyết A Di Đà. Nội dung chương này được trình bày theo năm lớp huyền nghĩa mà các vị tổ sư tông Thiên thai đã sáng lập.

I. Giải thích danh tự: Tức là biết tên kinh mình đang học có nghĩa gì, cũng như biết tên một người bạn và hiểu rõ ý nghĩa của tên gọi ấy. II. Hiển thể: Giống như sau khi biết tên, chúng ta phải biết hình dạng người ấy ra sao.

III. Minh tông: Giải thích tông chỉ và phương pháp tu hành, cũng như biết rõ về khả năng và nghề nghiệp của một người vậy.

IV. Lợi ích: Nêu rõ lợi ích của việc hành trì kinh này như thế nào? V. Phán giáo: Tức là xác định giáo nghĩa kinh này nằm ở vị trí nào trong hệ thống kinh luật luận của Phật giáo. Ngoài ra, chương này còn giới thiệu khái lược về dịch giả.

Chương II: Biệt giải kinh văn. Chương này giải rõ văn nghĩa, ý thú nội dung Kinh Phật Thuyết A

Di Đà.

Toàn bộ nội dung tập sách này, chúng tôi mạo muội đặt cho nó danh xưng: KINH PHẬT THUYẾT A DI ĐÀ GIẢNG THUẬT. Rất mong quý vị xem đây là món quà pháp bảo của một tăng sỹ trẻ kính dâng lên quý vị xem xét. Nếu có điều sai sót, xin quý vị hoan hỷ chỉ dạy cho.

Sài gòn, ngày 15 tháng 7 năm 2009 Phật lịch 2553

Thích Huyền Châu CHƯƠNG I GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT KINH PHẬT THUYẾT A DI ĐÀ

I. Giải Thích Danh Tự

Danh tự một quyển kinh gồm có hai phần: danh tự chung và danh tự riêng. Ở đây, chữ “kinh” được gọi là danh tự chung, vì quyển kinh nào cũng được gọi là kinh. Mỗi quyển kinh có tên gọi khác nhau, đó là danh tự riêng. Danh tự riêng ở đây chính là

“Phật thuyết A Di Đà”.

Ai là người có đủ tư cách để nói kinh? Có năm hạng: Phật, đệ tử của Phật, chư thiên, tiên và hóa nhân (người do Phật hay chư thiên hóa hiện ra). Trong năm hạng này, chỉ có lời đức Phật nói ra thì nghiễm nhiên trở thành kinh điển, còn lời dạy của bốn hạng còn lại phải được sự ấn chứng của Phật, bấy giờ mới được gọi là kinh. Kinh Phật Thuyết A Di Đà do chính đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói ra theo tinh thần “vô vấn tự thuyết”, tức không có ai hỏi, tự đức Phật nhận thấy lợi ích vô cùng của pháp môn này mà gọi bậc đại trí Xá Lợi Phất làm người đại diện lắng nghe. Đây còn là bản kinh được chọn làm thời khóa công phu chiều ở các chùa tại Việt Nam, điều đó cho chúng ta thấy giá trị lớn lao của nó như thế nào.

Danh tự kinh này có sáu chữ: Kinh Phật Thuyết A Di Đà. Chúng ta hiểu thế nào về ý nghĩa sáu chữ này?

Trước tiên, chúng ta tìm hiểu nghĩa của chữ “Phật”. Phật là gì? Nói một cách ngắn gọn, Phật là đấng giác ngộ hoàn toàn, đầy đủ ba phương diện: tự giác, giác tha, và giác hạnh viên mãn.

Chúng ta tu hành bao lâu mới thành Phật? Phải mất ba A tăng kỳ kiếp, phát tâm Bồ tát thực hành Lục độ vạn hạnh, cứu độ hết thảy chúng sinh, nhân đó tích lũy công đức, thành tựu đại nguyện mới thành Phật.

Vậy chúng sinh và đức Phật khác nhau ở điểm nào? Đó chính là mê và ngộ . Chúng sinh thì mê muội, đức Phật thì giác ngộ. Nếu chúng ta biết phát tâm tu tập thì sẽ thành Phật. Đức Phật Thích Ca là Phật đã thành, còn chúng ta là Phật sẽ thành.

Chữ “Thuyết” hiểu một cách đơn giản là giảng nói, ở đây chính là lời Phậ t giả ng dạ y. Để thành tựu việc giáo hóa chúng sinh một cách viên mãn, những gì đức Phật dạy luôn hội đủ bốn yếu tố gọi là “tứ tất đàn”:

1. Thế giới tất đàn: Đức Phật phương tiện tùy thuận chúng sinh mà giảng nói bằng những hình ảnh gần gũi như: người, vật, núi, sông, mưa, nắng, v.v... để trình bày giáo nghĩa sao cho dễ hiểu. 2. Vị nhân tất đàn: Đức Phật tùy theo căn cơ trình độ của chúng sinh mà giảng dạy các pháp môn tu phù hợp khiến họ dễ tiếp thu và mau chứng ngộ.

3. Đối trị tất đàn: Đức Phật tùy vào chỗ mê lầm của chúng sinh mà nói những pháp đối trị, ví như vị lương y tùy bệnh mà cho thuốc. 4. Đệ nhất nghĩa tất đàn: Khi thấy cơ duyên của chúng sinh đã thuần thục, Phật không dùng phép tương đối như trên nữa mà khai thị trung đạo, thuyết nghĩa thật tướng các pháp khiến chúng sinh sớm chứng nhập chân lý.

Chữ “A Di Đà” là tiếng Ấn Độ, dịch sang Trung Hoa là Vô lượng thọ và Vô lượng quang.

Vô lượng thọ là gì? Như trong kinh ghi rõ:

“Đức Phật kia thành Phật đến nay đã mười kiếp”. Mười kiếp là có số rõ ràng, vậy tại sao lại nói là Vô lượng thọ? Bởi vì từ khi đức Phật A Di Đà tu thành Phật đến nay được mười kiếp, nhưng thọ mạng của Ngài chưa mãn. Vì ngài có công đức và phước đức vô lượng nên tuổi thọ của ngài cũng dài vô lượng. Sao gọi là Vô lượng quang? Quang nghĩa là ánh sáng. Ánh sáng này chỉ cho hào quang của Phật chiếu sáng vô lượng cõi nước và cũng hàm ý trí tuệ Phật soi chiếu vô biên. Còn chữ “Kinh” nghĩa là gì? Tiếng Phạn gọi là Tu-đa-la (Sutra), tiếng Trung Hoa gọi là “khế kinh”. Thế thì “khế kinh” nghĩa là gì? Chúng ta hiểu một cách vắn tắt:

“Thượng, khế chư Phật chi lý, Hạ, khế chúng sinh chi cơ.”

(Trên, hợp giáo lý chư Phật, Dưới, hợp căn cơ chúng sanh).

Phân tích rộng ra, chữ “kinh” có rất nhiều nghĩa.

Nhưng ở đây có ba nghĩa căn bản:

1. Kinh được hiểu theo nghĩa chữ “kính”, tức là “con đường” – con đường tu hành mong tìm sự giải thoát giác ngộ.

2. Kinh được hiểu theo nghĩa “thằng mặc”, tức là “dây mực”. Giống như người thợ mộc, cần phải có dây mực để làm gỗ. Cũng vậy, kinh được ví như dây mực, giúp chúng ta phân biệt rõ đường chánh nẻo tà.

3. Kinh được hiểu theo nghĩa “kết man”, tức là “tràng hoa”. Nghĩa là những lời dạy trong kinh giống như những đóa hoa được kết lại thành tràng, nếu thiếu một đóa hoa thì không thành tràng hoa; cũng vậy, kinh Phật dạy không thiếu và cũng không thừa một chữ.

Ngoài ra, chữ “kinh” còn bao hàm bốn nghĩa mở rộng nữa, đó là:

1. Quán: tức là quán xuyên, xuyên suốt qua. Quán xuyên điều gì? Ở trong kinh, các đạo lý, ngữ nghĩa như có một sợi dây xuyên qua, không một chi tiết nào bị thiếu sót.

2. Nhiếp: có nghĩa là thu hút, thâu về. Kinh giống như nam châm hút sắt, có sức thu hút những chúng sinh hữu duyên, tùy theo căn cơ mà mỗi chúng sinh đều có thể lãnh hội giá trị nhiệm mầu trong đó.

3. Thường: tức là nghĩa lý ngôn thuyết trong kinh xưa nay không thay đổi.

4. Pháp: tức pháp môn tu. Vì ba đời chư Phật, chư vị Bồ tát đều y theo kinh mà tu hành.

Trên đây là ý nghĩa của chữ “kinh”. Vậy danh tự một bộ kinh được đặt tên theo phương thức nào? Có thể nói, toàn bộ kinh Phật đều được đặt tên theo bảy cách mà người xưa thường gọi là “thất chủng lập đề” như sau:

1. Đơn nhân lập đề, tức dùng tên người để đặt tên kinh. Ví dụ: Kinh Phật Thuyết A Di Đà. “Phật” và “A Di Đà” đều là người cho nên dùng tên người đặt cho tên kinh.

2. Đơn pháp lập đề, tức dùng pháp để đặt tên kinh. Ví dụ: Kinh Đại Bát Niết bàn. “Đại Bát Niết bàn” là pháp được dùng làm tên kinh.

3. Đơn dụ lập đề, tức dùng ví dụ để đặt tên kinh. Ví dụ: Kinh Phạm Võng thì “Phạm Võng” là tỷ dụ, ý nói bộ kinh này được ví như tràng phan lưới báu của vua trời Đại Phạm.

Ba cách 1, 2, và 3 chỉ đơn độc một yếu tố: nhân (người), hoặc pháp, hoặc dụ trong tiêu đề kinh, nên được gọi chung là “đơn tam lập đề.” 4. Nhân pháp lập đề, tức dùng cả người và pháp để đặt tên kinh. Ví dụ: Kinh Văn Thù Vấn Bát Nhã. “Văn Thù” là người, “Bát Nhã” là pháp. Đây là dùng tên người và tên pháp hợp lại thành tên kinh.

5. Nhân dụ lập đề, tức là dùng tên người và ví dụ để đặt tên kinh. Ví dụ: Kinh Như Lai Sư Tử Hống. “Như Lai” là người, “Sư Tử Hống” là ví dụ; ý nói rằng khi Phật thuyết pháp thì âm thanh hùng tráng như tiếng gầm của sư tử.

6. Pháp dụ lập đề, tức là dùng pháp và ví dụ để đặt tên kinh. Ví dụ như Kinh Diệu Pháp Liên Hoa; “Diệu Pháp” là pháp, “Liên Hoa” là ví dụ.

Ba cách 4, 5, và 6 gọi là “phục tam lập đề” (ba loại lập đề kép). Đây là loại đề mục được thành lập bởi hai trong ba yếu tố: nhân, pháp, dụ.

7. Cụ túc lập đề (một lập đề đầy đủ). Đây là một loại cụ túc, tức là cách đặt tên kinh dùng đủ cả ba yếu tố nhân, pháp và dụ. Ví dụ: Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, thì “Đại Phương Quảng” là pháp, “Phật” là người, “Hoa Nghiêm” là ví dụ. Bộ kinh này dùng hoa để tỷ dụ với cái nhân của thập độ vạn hạnh, lấy vạn thừa nhân hoa để trang nghiêm quả đức vô thượng. Vậy, Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm có đầy đủ cả nhân, pháp và tỷ dụ, nên thuộc loại “cụ túc lập đề.”

II. Hiển Thể

Kinh Phật Thuyết A Di Đà lập thể nói về cảnh giới tự tánh Di Đà, tức là Di Đà tự tâm. Trong tâm mỗi chúng ta là một Di Đà thường hằng bất biến, nhưng vì ta bị trôi lăn trong sinh tử đến nay nên đà quên mất. Đức Phật A Di Đà muốn giáo hóa chúng sinh nên đã phát 48 đại nguyện, thiết lập cảnh giới Cực Lạc, làm phương tiện bất khả tư nghì để tiếp dẫn chúng sinh. Những điều này đức

Phật Thích Ca Mâu Ni tự nói ra chứ không ai cầu thỉnh hết.

Kinh này lấy thật tướng làm thể. Thật tướng ở đây chính là vô tướng nhưng không có chỗ nào là chẳng có tướng. Tự tánh Di Đà châu biến pháp giới. Do vì không tướng nên gọi là chơn không và chẳng chỗ nào không có tướng nên gọi là diệu hữu. Chơn không diệu hữu chính là thể tánh của kinh này vậy.

III. Minh Tông

Minh tông tức là làm sáng tỏ tông chỉ tu hành.

Tông chỉ của pháp môn chính là vãng sinh thế giới Cực Lạc của Phật A Di Đà. Vậy muốn vãng sanh Cực Lạc, chúng ta cần hội đủ những điều kiện gì?

Ấy chính là tín, nguyện và hạnh. Giải thích một cách ngắn gọn cho dễ nhớ: 1. Tín là niềm tin. 2. Nguyện là quyết lòng quyết tâm muốn thoát khỏi cõi Ta Bà khổ đau này mà cầu sinh về nước

Cực Lạc.

3. Hạnh là chấp trì, nhớ nghĩ danh hiệu Phật sao cho được “nhất tâm bất loạn”.

Ba yếu tố này như kiềng ba chân không thể thiếu một. Nó được ví như ba thứ tư lương của một người trước khi đi xa vậy. Giải thích rộng về ba điều này như thế nào?

1. Tín: Tức là niềm tin chân chánh, tin bằng tấm lòng và sự hiểu biết của mình.

Đây là yếu tố rất quan trọng, vì nếu không có niềm tin, chúng ta sẽ không thành tựu được điều gì. Nếu không hiểu gì cả, nghe ai nói sao tin vậy, ấy chính là mê tín. Thế thì người tu theo Tịnh độ, chúng ta tin vào đâu và lấy gì làm cơ sở để giữ vững niềm tin?

Trước tiên, chúng ta có tin vào một thế giới Cực Lạc ở phương Tây hay không? Trả lời: Thế giới ấy là hoàn toàn có thật. Nó ở đâu? Trả lời: Nó ở trong tự tâm mỗi chúng ta. Vì sao vậy? Vì Cực Lạc lấy thật tướng làm thể, thật tướng tức không tướng, nhưng không chỗ nào không có tướng. Như Lai tạng tánh cũng chính là Chơn như thật tánh. Cho nên có thể nói cõi Cực Lạc ở trong tự tâm chúng ta chứ không cần tìm đâu xa hết. Giải thích nghe hơi khó hiểu, nhưng chúng ta cứ tạm ghi nhận như thế, từ từ đọc đến các phần sau sẽ hiểu rõ hơn.

Chúng ta tin vào đâu nữa? Đó là tin vào bản thân mình. Tin rằng mình hoàn toàn có đủ khả năng vãng sanh Tịnh độ. Vì theo lời Phật dạy: “Người nào vào lúc lâm chung, tâm không điên đảo, niệm danh hiệu Nam mô A Di Đà Phật thì sẽ được ngài tiếp dẫn về thế giới Cực Lạc”. Chúng ta hoàn toàn có thể làm được điều này, nếu hằng ngày siêng năng niệm Phật. Có người nói: “Con nghiệp dày phước mỏng, lỡ gây nhiều lỗi lầm nên không tu được”. Nói thế là không đúng! Vì “tu” theo nghĩa đơn giản nhất đó là sửa lỗi lầm do thân, miệng và ý nghĩ gây ra. Khi biết mình sai, biết mình nhiều lỗi, thì mình càng phải tinh tấn tu tập nhiều hơn, chứ không lý nào tự ti mặc cảm cho rằng mình nghiệp dày phước mỏng mà không chịu thay đổi cho tốt hơn hay sao?

Đặc biệt, chúng ta nên tin vào lời Phật dạy. Kinh Phật Thuyết A Di Đà này chính là lời đức Phật dạy cho bậc đại trí Xá Lợi Phất về cảnh giới Tây phương Cực Lạc và hạnh nguyện độ sinh của Phật A Di Đà. Cõi Cực Lạc này còn được đức Phật Thích Ca Mâu Ni giới thiệu và khuyên vua cha Tịnh Phạn, cũng như di mẫu Ma ha Ba Xà Ba Đề phát nguyện sinh về đó.

Chúng ta còn phải tin vào nguyên lý nhân quả.

Tin vào nhân duyên, căn lành của chúng ta với đức Phật đã có từ nhiều đời. Thật sự, nếu người nào không có duyên với Phật pháp thì nghe đến kinh này cũng như người câm điếc mà thôi. Bản thân họ nếu muốn cũng không thể niệm Phật được. Thế nên, ai trong chúng ta biết niệm Nam mô A Di Đà Phật, nên tự biết rằng mình đã có duyên với Phật nhiều đời nhiều kiếp rồi vậy. Đây chính là gieo nhân niệm Phật, gặt quả vãng sanh. Ngoài ra để tường tận hơn, chúng ta còn nên tin vào sự và lý. Nghĩa này thế nào? Tin vào sự, tức là tin rằng nếu siêng năng niệm Phật thì đến phút lâm chung, đức Phật A Di Đà cùng với Thánh chúng sẽ tiếp dẫn chúng ta vãng sanh về nước của ngài. Còn tin vào lý là thế nào? Tức là tin rằng: Ai niệm Phật, người ấy sẽ thành Phật. Chúng sinh và tự tánh Di Đà là một. Phật và chúng sinh đồng một thể tánh giác ngộ, sáng suốt.

Lãnh hội được điều đó, chúng ta sẽ từng bước thấu rõ chân lý: sự vô ngại pháp giới, lý vô ngại pháp giới, lý sự vô ngại pháp giới, sự sự vô ngại pháp giới và biết rằng Phật A Di Đà là Di Đà trong tâm chúng sinh, chúng sinh cũng là chúng sinh trong tâm Di Đà. Nhưng để hiển lộ tự tánh Di Đà thì phải niệm Nam mô A Di Đà Phật.

2. Nguyện: Là lòng thiết tha phát nguyện của mình.

Đây là yếu tố quan trọng thứ hai. Tâm nguyện này cũng giống như người con lạc mẹ, sống bơ vơ lang thang đói rách, một lòng trông nhớ cầu mong mẹ đến dắt về với mái ấm gia đình. Thế nên, chúng ta niệm Phật mà không có tâm nguyện thiết tha cầu mong Phật A Di Đà phóng quang tiếp dẫn thì cũng khó vãng sanh Cực Lạc.

Vậy nguyện thế nào cho đúng cách? Thật ra không nhất thiết phải y theo một khuôn mẫu nào cả. Quý vị có thể tự đặt cho mình một câu nguyện ngắn gọn, miễn sao câu ấy có nội dung thành khẩn, nguyện cầu đến phút lâm chung, Phật A Di Đà và

Thánh chúng đến tiếp dẫn là được. Ví dụ chúng ta có thể phát nguyện thế này: “Con tin thần lực nhiệm mầu của đức Phật A Di Đà, con giữ một lòng niệm danh hiệu Phật, con nguyện đời này sám hối bao nhiêu tội chướng do vô tình hay cố ý tạo ra, con nguyện đến khi lâm chung được đức Phật A Di Đà và Thánh chúng phóng quang tiếp dẫn con về Cực Lạc”.

Vì sao chúng ta nên phát nguyện sinh về Cực Lạc? Vì ý thức cuộc đời là bể khổ. Có những nỗi thống khổ không ai tránh khỏi như: sinh, lão, bịnh, tử… cái khổ này chồng lên cái khổ kia, nỗi khổ kia chưa dứt thì lại chịu thêm nỗi khổ khác tiếp tục đày đọa triền miên. Nước mắt khổ đau của chúng sinh còn nhiều hơn nước biển đại dương. Tất cả những nỗi khổ ấy đều bắt nguồn từ kiến chấp bởi tâm tham, sân, si, kiêu mạn và nghi ngờ gây ra;

rồi tự ràng buộc mình trong những hoà i niệm quá khứ, những vọng tưởng tương lai và những sai lầm trong hiện tại. Cho nên, hôm nay chúng ta thành tâm phát nguyện sinh về Cực Lạc, nương theo thần lực của đức Phật A Di Đà, Bồ tát Quán Thế Âm, Bồ tát Đại Thế Chí, tu tập giải thoát khổ đau trong sinh tử luân hồi.

3. Hạnh: Tức là thực hành hay là lối sống.

Đây là yếu tố thứ ba, yếu tố quan trọng nhất trong pháp môn niệm Phật cầu sanh Tịnh độ.

Cũng như chúng ta tin rằng ăn thì no bụng và cầu mong có bữa ăn ngon, nhưng nếu quý vị không chịu ăn thì sẽ không bao giờ no bụng được. Ở đây có bốn cách thực hành, tùy theo căn cơ, trình độ và sở thích, chúng ta có thể chọn cho mình một phương pháp thích hợp. Hoặc là chúng ta có thể áp dụng hết bốn phương pháp này và vận dụng sao cho phù hợp hoàn cảnh, cũng như tâm trạng của mình trong lúc niệm. Vấn đề cần lưu ý ở đây là phải siêng năng niệm Phật, niệm liên tục mới có tác dụng. Niệm Phật cũng giống như người cọ cây lấy lửa, nếu cọ một lát rồi nghỉ thì không thể có lửa được, mà phải cọ liên tục, lửa mới phát sinh.

Sau đây tôi xin giới thiệu bốn phương pháp niệm

Phật:

Phương pháp thứ nhất: Trì danh niệm Phật

Đây là phương pháp được nhiều người biết đến.

Trì tức là nắm giữ. Nắm giữ hồng danh Nam mô A Di Đà Phật trong tâm mình, đừng để quên mất.

Hoặc niệm thầm, hoặc niệm thành tiếng trong những lúc đi, đứng, nằm, ngồi, cho đến khi ăn uống hay làm việc cũng niệm. Niệm liên tục như thế, lâu dần câu Nam mô A Di Đà Phật hình thành trong tâm như một dòng nước chảy mãi không gián đoạn. Có người niệm Phật ngoài miệng thôi, còn trong tâm thì đang suy nghĩ chuyện này chuyện nọ, đủ thứ chuyện hết. Niệm như thế thì chẳng có tác dụng gì cả, đến khi gặp chuyện chẳng may thì liền nghĩ rằng Phật không gia hộ. Nghĩ thế rồi chán nản, bỏ chí tu hành.

Vậy thì khi niệm Phật, chúng ta phải niệm bằng cả lòng thành khẩn thiết tha, tiếng niệm Phật hòa với tâm niệm của mình trở thành một dòng chảy. Nếu lỡ bị phan duyên, nghĩa là vọng tưởng hết chuyện này đến chuyện kia, thì liền lập tức tập trung tư tưởng trở lại với câu niệm Phật. Không nên khó chịu khi mình bị phan duyên như thế.

Chúng ta nên biết rằng phan duyên là bản chất cố hữu rất khó diệt trừ. Nếu chấm dứt phan duyên, diệt trừ vọng tưởng thì chúng ta đã thành Phật rồi, không cần phải tu nữa đâu. Nếu bị vọng tưởng quấy nhiễu nhiều quá, thì chúng ta niệm thành tiếng lớn, rồi tai mình lắng nghe tiếng của mình;

làm như thế là cách dễ dàng nhất để chặn đứng tâm vọng tưởng. Nếu muốn kiểm tra xem mỗi ngày sự tinh tấn đến đâu, quý vị có thể vừa niệm vừa lần chuỗi hạt.

Hôm nay niệm được 10 tràng chuỗi 108 hạt, nếu ngày mai ít hơn thì tự biết mình thiếu sự tinh tấn và phải nên khắc phục.

Chúng ta đừng cho rằng phương pháp này dễ thực hành mà sinh tâm xem thường. Ngày xưa thiền sư Vĩnh Minh Diên Thọ niệm một tiếng

Phật, từ trong miệng ngài hiện ra một hóa Phật.

Điều này chỉ có những ai chứng ngũ nhãn lục thông mới thấy được mà thôi. Cho nên, công phu niệm Phật tuy đơn giản nhưng diệu dụng không thể nghĩ bàn.

Phương pháp thứ hai: Quán tưởng niệm

Phật

Quán nghĩa là gì? Quán tức là dùng mắt nhìn, dùng tâm hình dung tưởng nhớ rõ ràng hình sắc trang nghiêm của đức Phật A Di Đà ở trong tâm. Chúng ta quán chiếu thấy đức Phật A Di Đà toàn thân sắc vàng rực rỡ, đầy đủ 32 tướng tốt và 80 vẻ đẹp, hào quang phóng ra chiếu sáng mười phương, tướng lông trắng giữa chặng mày to lớn, mắt Phật trong xanh như bốn biển… Ở trong ánh sáng ấy lại có nhiều hóa Phật, Bồ tát… Quán như vậy liên tục, tâm chúng ta cũng sinh an lạc, và sự thành tựu giống như phương pháp trì danh.

Phương pháp thứ ba: Quán tượng niệm

Phật

Quán tượng là gì? Quán tượng khác với quán tưởng. Quán tượng tức là mắt nhìn hình tượng Phật một cách chăm chú. Thực hành theo phương pháp này thì chúng ta thiết lập một bàn thờ Phật, cúng dường hương hoa, chọn một tượng Phật bằng gỗ, bằng đồng, bằng giấy, bằng xi măng sơn thiếp trang nghiêm, lòng mình cảm thấy yêu thích; rồi ngồi trước tượng trong tư thế kiết già, hay bán già, hít thở đều đặn, nhẹ nhàng, và nhìn tượng Phật. Nhìn với lòng thành kính thiết tha, cầu mong đức Phật từ bi, đến lúc lâm chung phóng quang tiếp dẫn chúng ta sinh về thế giới Cực Lạc.

Phương pháp thứ tư: Thật tướng niệm Phật

Đây là phương pháp rất khó thực hành. Thật tướng của Phật là vô tướng, cho nên thật tướng niệm Phật chính là niệm mà không niệm, không niệm mà niệm, niệm niệm miên mật ở cảnh giới nhất tâm bất loạn. Ấy gọi là niệm Phật tam muội. Pháp sư Đàm Hư có dạy: “Người niệm Phật tinh tấn, một niệm Nam mô A Di Đà Phật sẽ làm cho sáu giác quan thanh tịnh”. Vì sao như vậy? Bởi vì: Thứ nhất, mắt thường nhìn Phật nên nhãn căn thanh tịnh. Thứ hai, tai nghe tiếng niệm của mình và của đại chúng nên nhĩ căn thanh tịnh. Thứ ba, mũi ngửi biết mùi thơm của trầm hương nên tỷ căn thanh tịnh. Thứ tư, lưỡi cử động để niệm Phật nên thiệt căn thanh tịnh. Thứ năm, thân ở trong đạo tràng mà lạy Phật nên thân căn thanh tịnh.

Thứ sáu, trong khi niệm, lạy, tâm chúng ta thường tưởng nhớ đến Phật nên ý căn thanh tịnh.

IV. Lợi Ích

Nhờ những nhân duyên như thế, nên người niệm Phật thành tựu công đức liền hóa sinh trong hoa sen mà trong kinh nói là sẽ sinh vào “Cửu phẩm liên hoa”. Có phải cửu phẩm liên hoa gọi là chín phẩm hoa sen hay không? Không phải như vậy đâu. Mỗi phẩm hoa sen đều có Thượng phẩm, Thượng trung phẩm, Thượng hạ phẩm, Trung thượng phẩm, Trung trung phẩm, Trung hạ phẩm, Hạ thượng phẩm, Hạ trung phẩm, Hạ hạ phẩm. Thế nên chín phẩm hoa sen, chúng ta phải hiểu là 9 x 9 = 81 phẩm mới đúng. Người nào hóa sinh vào 81 phẩm hoa sen này nhất định sẽ giải thoát luân hồi, thẳng tới niết bàn của Phật. Tám mươi mốt phẩm hoa sen này ở trong ao Bát công đức. Sao gọi là ao Bát công đức? Chúng ta sẽ tìm hiểu sau. Hoa sen trong ao Bát công đức sẽ nở ra và lớn nhỏ tùy vào công phu của chúng ta.

Nếu tinh tấn niệm Phật thì hoa sen lớn lên, nở to, nhưng nếu công phu chúng ta giảm sút thì nó nhỏ dần, còn không niệm nữa thì nó héo tàn mất.

Niệm Phật giống như đem hạt minh châu bỏ vào trong nước, sẽ làm cho nước trong lặng và yên tĩnh. Một khi hóa sinh vào Cửu phẩm liên hoa, liền thành tựu quả vị Bất thoái chuyển. Sao gọi là quả vị Bất thoái chuyển?

1. Vị bất thoái: Tức là chúng ta hóa sinh trong hoa sen; một khi hoa sen nở thì liền nghe pháp, chứng vô sanh pháp nhẫn, không còn đọa lạc. 2. Hạnh bất thoái: Tức là công phu tu tập ở cõi Cực Lạc không bị giảm sút. Từ lúc sinh về đó cho đến khi thành Phật, công phu không bị những chướng duyên làm chúng ta nản chí, biếng nhác việc niệm Phật.

3. Niệm bất thoái: Tức là trong sáu thời chúng ta đều tinh tấn niệm Phật.

4. Cứu cánh bất thoái: Tức là một khi hóa sinh vào chín phẩm hoa sen thì vĩnh viễn không còn bị đọa lạc, hay bị trôi lăn trong sáu nẻo luân hồi nữa. Thiết nghĩ trong đời mạt pháp này, chúng ta gặp pháp môn dễ tu mà thành tựu được công đức không thể nghĩ bàn như thế thì thật không có gì sánh bằng. Cho nên, kinh Đại Tập có nói: “Thời mạt pháp ức ức người tu hành nhưng hiếm có một người đắc đạo. Duy chỉ nương theo pháp môn niệm Phật mới dễ dàng vượt thoát sinh tử khổ đau”.

V. Phán Giáo

Phán giáo tức là bình luận và xếp loại Kinh Phật Thuyết A Di Đà này thuộc về tạng nào trong tam tạng giáo điển. Chỉ trả lời một cách vắn tắt rằng kinh này thuộc tạng kinh trong ba tạng kinh, luật, luận; và căn cứ vào ba thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát thì kinh này thuộc Bồ tát thừa. Theo lời Phật dạy thì sau khi các kinh bị diệt mất hết, chỉ còn Kinh Phật Thuyết A Di Đà là bản kinh tồn tại lâu nhất ở thế gian này độ thoát vô số chúng sinh.

VI. Dịch Giả

Nguyên đức Phật thị hiện là người Ấn Độ, cho nên ngôn ngữ thuyết kinh cũng được dùng theo tiếng Ấn Độ. Sau khi bản kinh này được truyền sang Trung Quốc, vào đời Dao Tần, ngài Tam tạng Pháp sư Cưu Ma La Thập dịch sang chữ Hán. Đây là một công đức rất lớn. Thiết nghĩ, chúng ta cũng nên biết vài nét về cuộc đời vị cao tăng dịch kinh nổi tiếng này.

Tam tạng Pháp sư Cưu Ma La Thập sinh năm 344 mất năm 413. Cha ngài tên Cưu Ma La Viêm, là một học giả uyên thâm, người từ Thiên Trúc di cư sang nước Quy Từ. Ông được nhà vua nghe danh kính mộ tôn làm Quốc sư, rồi đem người em gái tên Kỳ Bà gả cho. Kết quả mối lương duyên ấy đã hạ sinh ra ngài La Thậ p.

Năm 7 tuổi, ngài La Thậ p xuất gia và được Pháp sư Tu Da Lợi Tô Ma, bậc tinh thông kinh điển đại thừa làm thầy. Từ đó ngài Cưu Ma La Thập theo thầy học đạo, nghiên cứu Trung Luậ n, Bách Luận… mỗi ngày đọc tụng rất nhiều kinh kệ, hễ đọc đâu thì nhớ đó không bao giờ quên. Do đó, các triết gia ngoại đạo và các đại luận sư thường đến biện luận cùng ngài. Nhưng ba mươi sáu bàng môn, bảy mươi hai tả đạo đều bị ngài chiết phục.

Chẳng bao lâu thì tài đức của ngài vang dội đến

Tây Vực, tiếng tăm dậy khắp cả Trung Quốc.

Đến đời Hậu Tần, niên hiệu Hoằng Thỉ thứ 3 (401), vua Tần là Diêu Hưng sai sứ nghinh đón ngài về kinh đô Trường An tôn làm Quốc sư, sắp xếp ở lầu Tây Minh và vườn Tiêu Dao để chuyên dịch kinh. Lúc bấy giờ chư tăng theo ngài học có đến 3.000 vị. Trong đó có những vị nổi tiếng như Đạo Sinh, Tăng Triệu, Đạo Dung, Tăng Duệ, Đạo Hằng, Tăng Ảnh, Tuệ Quán, Tuệ Nghiêm, là 8 vị tài năng xuất chúng. Theo Cao Tăng Dị Truyện, ngài thị tịch vào niên đại Hoằng Thỉ thứ 15 (413) đời Hậu Tần, trụ thế 70 tuổi. Trước khi thị tịch, ngài vân tập đồ chúng, dặn dò và dạy rằng: “Sau khi tôi mệnh chung, hãy đem nhục thân của tôi hỏa thiêu. Nếu quả thật các kinh điển do tôi phiên dịch không có điều gì sai sót với lời Phật dạy thì lưỡi của tôi không bị cháy”. Quả nhiên, sau khi thiêu xong, người ta thấy lưỡi của ngài còn nguyên màu hồng tươi. Điều này chứng minh ngài dịch kinh thật chính xác.

Ở đây, để tiện việc giảng thuật, tôi cũng mạo muội tra cứu và dịch bản Kinh Phật Thuyết A Di Đà từ bản chữ Hán sang chữ Việt. Trong quá trình dịch, tôi có tham khảo các bản dịch của chư vị trưởng bối, nhưng chưa dám chắc đúng hoàn toàn với lời Phật ý tổ, nếu vị nào nhận thấy điều thiếu sót xin hãy chỉ giáo cho.

CHƯƠNG II BIỆT GIẢI KINH VĂN

Kinh văn:

Như thị ngã văn: Nhứt thời Phật tại Xá Vệ quốc, Kỳ thọ Cấp Cô Độc viên, dữ đại Tỳ kheo tăng, thiên nhị bá ngũ thập nhân câu.

Dịch nghĩa:

Tôi nghe như vầy: một thuở nọ, đức Phật ở nước Xá Vệ, vườn Kỳ thọ Cấp Cô Độc, cùng với 1.250 vị đại Tỳ kheo vân tập đông đủ.

Giảng:

Chúng ta thấy câu kinh mở đầu hội đủ 6 yếu tố gọi là “lục chủng thành tựu”. Đây là vấn đề vô cùng quan trọng đối với một người học kinh, vì nó chính là điều kiện thành tựu tất yếu, xác chứng nội dung kinh do đức Phật dạy, chính tai ngài A Nan cùng với thính chúng nghe và thuật lại.

Tôi nghe gọi là thành tựu về nghe (văn thành tựu). Như vầy gọi là thành tựu về pháp. Pháp đúng như vậy là pháp đáng tin nên gọi là “tín thành tựu”.

“Tôi nghe như vầy” hàm chứa ý nghĩa có người nghe và pháp được nghe. Người nghe chính là ngài A Nan và pháp được nghe chính là Kinh Phật Thuyết A Di Đà. Tuy có 4 chữ như vậy, nhưng trong đó hàm chứa nghĩa lý thật là bất khả tư nghì.

Chữ “như thị” có nghĩa thế nào? Như, tức là tĩnh; thị, tức là động. Mọi sự vận hành trong vũ trụ nhân sinh đều không ra ngoài hai nguyên lý tĩnh và động. Thế giới này được hình thành từ yếu tố vọng chấp của bản ngã và khả năng tĩnh tại bất sinh bất diệt của chân tánh. Con người và các chúng sinh khác cũng đều sống trong hai trạng thái đó. Cho nên từ việc thể nghiệm chân lý tĩnh - động, chúng ta hãy nói năng như chánh pháp và im lặng như chánh pháp. Nói sao cho đúng và nói những gì đáng nói, nếu không biết thì im lặ ng và không đáng nói thì cũng nên giữ sự yên lặng.

Qua đó, chúng ta hãy nghĩ xem, hằng ngày mình nghe cái gì? Có phải mình thường nghe tiếng động, nghe âm thanh, và nghe tiếng nói hay không? Vậy có khi nào chúng ta tự mình lắng nghe sự yên lặng của lòng mình hay chưa? Tôi khuyên rằng các vị hãy thực tập hạnh lắng nghe, nghe sự yên lặng của lòng mình, và tập xả ly những thanh âm vang vọng trong đó thì các vị sẽ cảm nhận sâu sắc giá trị chân hạnh phúc.

Câu kinh: “Tôi nghe như vầy”. Tôi ở đây là ai? Đó chính là Tôn giả A Nan. Thế ngài A Nan đã chứng quả A la hán thì cái ta không còn, vậy sao ngài lại nói là “tôi nghe”? Do vì phương tiện kiết tập kinh điển lưu truyền hậu thế, nên ngài nói như vậy. Nhưng tại sao ngài không mở đầu bằng một câu gì khác mà phải là “Tôi nghe như vầy”? Chuyện thế này, khi nghe tin 3 tháng nữa đức Phật sẽ nhập niết bàn, Tôn giả A Nan, vị thị giả hầu cận của Phật cảm thấy sự mất mát quá lớn. Đối với ngài, đây là hung tin còn hơn chúng ta bị mất một người cha mẹ kính thương, nên ngài đã than khóc thảm thiết, chẳng màng đến việc gì nữa cả. Trong lúc ấy, Tôn giả A Na Luật, bậc thiên nhãn đệ nhất, nhìn thấy những việc cần thiết phải bạch Phật, nên đã gọi Tôn giả A Nan đến nhắc nhở rằng: - A Nan, đức Thế Tôn sắp nhập niết bàn, ông còn nhiều việc phải làm, cớ sao chỉ biết ngồi đó than khóc thảm thiết như vậy? Tôn giả A Nan trả lời:

- Thưa đại sư huynh, Thế Tôn sắp niết bàn, giống như mặt trời sắp diệt mất, tôi còn gì để mà thưa thỉnh?

Ngài A Na Luật đáp rằng:

- Vì chúng sinh đời sau, vì lợi ích trời và người, ông hãy bạch hỏi Thế Tôn bốn việc, nếu không thì muộn mất. Việc thứ nhất, khi đức Phật còn tại thế, chúng con tôn Phật làm thầy, sau khi Phật niết bàn, chúng con lấy ai làm thầy? Việc thứ hai, khi đức Phật còn tại thế, chúng con trụ vào Phật, sau khi Phật niết bàn, chúng con phải trụ vào đâu? Việc thứ ba, khi đức Phật còn tại thế, những tỳ kheo bất trị đều không dám trái lời Phật dạy, vậy sau khi Phật niết bàn, với những tỳ kheo như thế chúng con phải làm sao? Việc thứ tư, sau khi đức Phật niết bàn, chúng con kiết tập kinh điển lưu lại làm lợi ích cho đời sau, vậy chúng con dùng chữ gì đầu tiên ở các bản kinh? Nghe như thế, Tôn giả A Nan gạt nước mắt đến bạch Phật, được đức Phật dạy: Thứ nhất, sau khi Như Lai niết bàn, các ông phải lấy giới luật làm thầy. Thứ hai, sau khi Như Lai niết bàn, các ông phải trụ vào pháp Quán tứ niệm xứ. Thứ ba, với những tỳ kheo bất trị, các ông hãy giữ thái độ im lặng, bất hợp tác với họ.

Thứ tư, khi kiết tập kinh điển, các ông phải dùng chữ “tôi nghe như vầy” ở đầu các bản kinh. Qua đó, chúng ta thấy chữ “tôi nghe như vầy”

có một sự giáo huấn rất đặc biệt của đức Phật. Tất nhiên điều đó còn có nhiều lợi ích khác nữa.

Ngoại đạo đương thời, họ thường dùng chữ “có”

hoặc “không” ở đầu mỗi kinh, vì giáo nghĩa của họ hoặc là rơi vào chấp đoạn, tức là cho rằng cát bụi trở về cát bụi, chết thì hết; hoặc là họ rơi vào chấp thường, tức là con người nếu có chết cũng sẽ đầu thai trở lại làm người, mà đã là loài vật thì mãi là loài vật. Nên kinh Phật đầu tiên phải dùng chữ “Như thị ngã văn” để có sự phân biệt không thể lẫn lộn với kinh thư ngoại đạo. Ngoài ra như chúng ta biết, Tôn giả A Nan có tướng hảo vô cùng. Lúc kiết tập kinh điển tại động Tất Bát La ngài chỉ có 49 tuổi. Hơn nữa, khi chứng thánh quả, mỗi cử chỉ của ngài toát ra như một bậc xuất thế. Do đó trong hội chúng gồm 500 vị A la hán, có nhiều người khởi niệm hoài nghi.

Nhìn thấy Tôn giả A Nan nhưng họ lại nghĩ rằng:

“Có phải chăng đức Phật thị hiện trở lại để kiết tập kinh, hay đức Phật ở phương nào đến kiết tập, hay Tôn giả A Nan đã chứng quả vị Phật, v.v…?” Nhưng khi nghe ngài A Nan cất tiếng nói “tôi nghe như vầy” thì mọi người đều biết đó chính là Tôn giả A Nan chứ không phải ai khác. Đặc biệt, câu nói “tôi nghe như vầy” có hàm ý khẳng định rõ ràng về những gì ngài sắp trùng tuyên lại, đây là chính tai ngài nghe đức Phật dạy chứ không phải nghe lại từ người khác.

Như vậy, “tôi nghe như vầy” là lời xác tín giáo nghĩa ở đầu mỗi kinh, ấy chính là sự thành tựu về niềm tin. Một thuở nọ là từ chỉ thời gian, gọi là “thời thành tựu”.

Chúng ta biết ngày xưa lịch số mỗi nơi có sự khác nhau. Theo lịch Ấn Độ thì đức Phật đản sanh vào ngày Rằm tháng 2, nhưng so với lịch số Trung Hoa thì vào ngày mồng 8 tháng 4. Sau này đại hội Phật giáo thế giới vào năm 1950 thống nhất lấy ngày 15 tháng 4 (ÂL) tổ chức Đại lễ Đản sanh kỷ niệm ngày đức Phật thị hiện. Thậm chí ngay cả lịch số ở tại Ấn Độ mỗi nơi cũng có sự khác biệt. Cho nên kinh văn chỉ dùng từ “một thuở nọ” chứ không nêu cụ thể là vào thời điểm nào. Ở đây hàm ý rằng kinh này do chính tai ngài A Nan nghe vào một thời điểm nhất định. Ấy chính là thành tựu về thời gian. Phật gọi là thành tựu về chủ (chủ thành tựu).

Tức là kinh này do kim khẩu thanh tịnh của đức Phật nói. Đức Phật là vị chủ thuyết giáo nghĩa kinh này.

Thế Phật là gì? Nói một cách vắn tắt: Phật là một đấng giác ngộ đầy đủ 3 phương diện tự giác, giác tha và giác hạnh viên mãn. Và bất kỳ một vị Phật nào cũng đầy đủ ba thân: Pháp thân, hóa thân và báo thân. Pháp thân Phật châu biến pháp giới, chỗ nào cũng có thân Phật. Cho nên một niệm thiện ác của chúng sinh dấy lên chư Phật đều biết tất cả. Ấy là thân vô tướng, bất sinh bất diệt. Hóa thân là thân ứng hóa, tùy theo duyên độ sinh mà đức Phật thị hiện thân người, thân trời, thân nam, thân nữ, v.v… xuất hiện ở khắp nơi để giáo hóa chúng sinh. Còn báo thân của Phật Thích Ca ở cõi này cũng tùy theo tâm cảm người nhìn mà có sự nhận thức khác nhau. Với những chúng sanh bình thường thì thấy Phật là một thái tử con vua Tịnh Phạn và hoàng hậu Ma Da, có 32 tướng tốt của bậc thánh nhân. Hàng nhị thừa Thanh văn, Duyên giác nhìn Phật đơn thuần như một vị tỳ kheo già chứng thánh quả A la hán. Nhưng bậc hàng Bồ tát thượng thừa thì thấy thân Ngài cao lớn ba trượng, oai đức vô cùng.

Ở nước Xá Vệ, vườn Kỳ thọ Cấp Cô Độc: Đây

gọi là “xứ thành tựu”, sự thành tựu về nơi chốn.

Người Trung Hoa dịch Xá Vệ là Phong Đức.

Tức là ở nước này có bốn đặc tính tốt đẹp. Thứ nhất, tài vật lúc nào cũng đầy dẫy. Thứ hai, phong cảnh tuyệt đẹp. Thứ ba, ở đó có nhiều bậc đa văn trí thức sinh sống. Thứ tư, là nơi có nhiều bậc giải thoát cư ngụ. Do hội đủ bốn yếu tố tốt lành ấy nên được gọi là Phong Đức.

Câu kinh “vườn Kỳ thọ Cấp Cô Độc” có một điển tích thật là ly kỳ. Chuyện tóm tắt thế này:

Trưởng giả Cấp Cô Độc tên thật là Tu-đạt-đa, do ông hay bố thí, cứu giúp những người nghèo khổ cô độc nên người đời gọi là Cấp Cô Độc.

Một hôm nhân chuyến đi hỏi vợ cho con, ông biết đến Phật. Sau khi diện kiến Phật và lắng nghe diệu pháp, ông mong muốn thỉnh Phật và đại chúng về quê hương của mình để thuyết pháp cho dân chúng nghe. Để pháp hội trang nghiêm, ông phát tâm xây dựng một tinh xá rộng rãi thích hợp cho người tu hành. Địa điểm ông chọn làm tinh xá là khu vườn của thái tử Kỳ Đà. Ông ngỏ ý mua thì thái tử đùa rằng: ông đem vàng lót đầy vườn, lót lên trên cây nữa thì ta sẽ bán cho ông. Thái tử nói đùa, nhưng trưởng giả làm thật. Khi trưởng giả trải vàng gần xong, thì đứng lưỡng lự. Thái tử bảo nếu hết vàng thì thôi cũng được, tôi không bắt phải bồi thường gì đâu. Trưởng giả bảo rằng tôi đang tính xem chở kho vàng nào là vừa đủ, vì chở đến dư phải mất công mang về. Điều đó làm cho thái tử Kỳ Đà hết sức ngạc nhiên, không hiểu Phật là người thế nào mà trưởng giả bỏ tiền xây dựng tinh xá không tiếc như vậy. Cho nên thái tử bèn hiến cho vườn cây để xây dựng tinh xá.

Do nhân duyên đó, kinh văn ghi lại công đức hiến cúng của hai người là “cây của thái tử Kỳ Đà và vườn đất của trưởng giả Cấp Cô Độc”.

Đây chính là sự thành tựu về nơi chốn.

Cùng với 1.250 đại Tỳ kheo vân tập đông đủ:

Đây là sự thành tựu về hội chúng (chúng thành tựu). Con số 1.250 tỳ kheo thường bên cạnh đức

Phật được giải thích như sau: Pháp hội đầu tiên tại vườn Lộc Uyển, đức Phật độ cho 5 anh em Kiều Trần Như. Sau đó tiếp độ 3 anh em ngài Ca Diếp và 1000 đồ đệ của ngài. Người anh cả là Ưu Lâu Tần Loa Ca Diếp có 500 đồ đệ, Ca Da Ca Diếp có 250 đồ đệ và Na Đề Ca Diếp có 250 đồ đệ. Các vị này thuộc dòng Bà la môn, họ tu theo đạo thờ thần lửa. Họ có được chút ít thần thông, nhưng khi gặp Phật, thấy đức Phật nhiếp phục con rồng lửa, nhân đó họ quy y theo Phật. Hơn 1000 vị nhất loạt quy y theo Phật, tin này làm chấn động xã hội Ấn Độ lúc bấy giờ. Rồi ít lâu sau, đức Phật lại tiếp độ ngài Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên cùng với 200 đồ đệ nữa. Sau đó một thời gian thì đức Phật độ cho nhóm Da Xá có 50 người. Như thế tổng cộng gồm có 1.255 vị, nhưng kinh văn nói gọn là 1.250

tỳ kheo. Tỳ kheo nghĩa là gì? Tỳ kheo có 3 nghĩa: bố ma, phá ác và khất sỹ. Bố ma tức là làm cho nội ma phiền não, ngoại ma sáu cõi khiếp sợ. Phá ác tức là hạnh nguyện của người tu phá trừ điều ác, đem lại lợi lạc cho chúng sinh. Còn khất sỹ tức là ăn xin. Ăn xin những gì? Trên thì cầu xin giới pháp của Phật để nuôi lớn pháp thân huệ mạng, dưới thì giáo hóa chúng sinh bỏ tà theo chánh. Vị tỳ kheo sống đời lục hòa (Thân hòa đồng ở, miệng hòa không tranh, ý hòa đồng vui, kiến hòa đồng giải, giới hòa đồng tu, lợi hòa đồng chia), là người dứt trừ phiền não, phá trừ ác nghiệp nên các bậc quốc vương đại thần sùng bái.

Trên đây tôi đã giải thích câu kinh đầu tiên có đầy đủ sáu điều thành tựu xong, bây giờ chúng ta tìm hiểu câu kinh tiếp theo.

Kinh văn:

Giai thị đại A la hán, chúng sở tri thức: Trưởng lão Xá Lợi Phất, Ma ha Mục Kiền Liên, Ma ha Ca Diếp, Ma ha Ca Chiên Diên, Ma ha Câu Hy La, Ly Bà Đa, Châu Lợi Bàn Đà Dà, Nan Đà, A Nan Đà, La Hầu La, Kiều Phạm Ba Đề, Tân Đầu Lô Phả La Đọa, Ca Lưu Đà đi, Ma ha Kiếp Tân Na, Bạc Câu La, A Nậ u Lâu Đà, như thị đẳng chư đại đệ tử.

Dịch nghĩa:

Đều là bậc đại A la hán, cũng là hàng tri thức chúng tăng. Đó là Trưởng lão Xá Lợi Phất, Ma ha Mục Kiền Liên, Ma ha Ca Diếp, Ma ha Ca Chiên Diên, Ma ha Câu Hy La, Ly Bà Đa, Châu Lợi Bàn Đà Dà, Nan Đà, A Nan Đà, La Hầu La, Kiều Phạm Ba Đề, Tân Đầu Lô Phả La Đọa, Ca Lưu Đà Di, Ma ha Kiếp Tân Na, Bạc Câu La, A

Nậ u Lâu Đà, những vị đại đệ tử như thế.

Giảng:

Đều là bậc đại A la hán, cũng là hàng tri thức

chúng Tăng.

A la hán là gì? A la hán có 3 nghĩa: ứng cúng, vô sanh, sát tặc. Vì cái nhân làm tỳ kheo, tu hạnh khất sỹ nên trở thành bậc ruộng phước xứng đáng thọ nhận sự cúng dường của nhân thiên. Vì cái nhân tu bố ma nên thành tựu quả vô sanh, đoạn trừ hết sự sinh khởi của phiền não, vọng tưởng. Vì cái nhân tu phá trừ ác nghiệp, nên thành tựu công hạnh sát tặc. Qua đó, chúng ta thấy gieo nhân gì thì gặt quả ấy mà thôi. Các vị A la hán mà kinh văn dẫn tên ở đây chính là những bậc tri thức đại diện trong đại chúng thời bấy giờ mà ai cũng nghe tên và quen biết. Những vị ấy là ai? Đó chính là 16 vị đại đệ tử của đức Phật, mỗi người đều có những công hạnh xuất chúng. Cho nên, chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu một cách khái quát vài nét về cuộc đời và hành trạng của các ngài.

1. Trưởng lão Xá Lợi Phất

Trưởng lão có 3 nghĩa: niên kỳ trưởng lão, pháp tánh trưởng lão và phước đức trưởng lão. Niên kỳ trưởng lão tức là vị có nhiều tuổi hạ. Pháp tánh trưởng lão thì không kể về tuổi tác lớn hay nhỏ, vị ấy có tánh giác nhanh nhạy, có khả năng thuyết giảng kinh điển, giáo hóa chúng sinh thông đạt

Phật pháp. Còn phước đức trưởng lão là bậc có nhiều phước đức, đầy đủ giới hạnh. Ở đây, khi Xá Lợi Phất mới 8 tuổi, người đời đã tôn xưng là

Trưởng lão Xá Lợi Phất.

Trưởng lão Xá Lợi Phất, bậc trí tuệ đệ nhất và cũng là cánh tay phải của đức Phật. Ngài xuất thân từ một gia đình thuộc giai cấp Bà la môn cao quý trong xã hội Ấn Độ. Cha ngài tên Đề Xá, mẹ tên Lợi, chữ Phất nghĩa là con. Thế nên, Xá Lợi Phất nghĩa là con ông Đề Xá và bà Lợi. Đây là cách dùng tên cha mẹ ghép lại đặt thành tên con mình. Ngài còn nhiều biệt danh khác nữa như: Xá Lợi Tử, Ưu Ba Đề Xá, Thân Tử, Thu Tử và Châu Tử. Khi mang thai ngài, mẹ ngài tự nhiên trở thành nhà hùng biện, hơn cả người em là luận sư Câu Hy La. Chúng ta có biết tại sao không? Đây chính là nguyên lý chiêu cảm thai nhi. Tức là khi người mẹ mang thai con, nếu đứa con nhiều phước báo thì sẽ tạo thành sự chiêu cảm, làm cho gia đình, đặc biệt là người mẹ có được những ảnh hưởng tốt.

Ngược lại, trong giai đoạn này, nếu người mẹ biết giữ gìn thai giáo, tụng kinh, niệm Phật thì cũng có ảnh hưởng tốt đến người con trong bụng sau này.

Ở đây, bà Lợi mang thánh thai và có sự chiêu cảm trở thành nhà hùng biện như thế, cho nên em trai bà nói rằng: “Bình thường chị không bao giờ tranh luận hơn em, chẳng qua là do bậc thánh nào đang thọ thai trong chị, nên tạo thành sự chiêu cảm, làm cho chị có khả năng như vậy thôi”. Nói thế rồi, ông suy nghĩ:

“Đứa trẻ này có thể là một bậc hùng biện sau này, ở trong bụng mẹ mà nó còn như thế, nếu sinh ra đời thì làm sao ta có thể tranh luận hơn nó được. Làm cậu mà thua cháu thì mất mặt quá!”. Thế nên, ông đã du phương học tất cả các môn luận lý mất 16 năm, học đến quên cắt móng tay, vì thế người đời đặt cho một biệt hiệu là Trường trảo Phạm Chí (ông Phạm Chí có móng tay dài).

Quả nhiên, Tôn giả Xá Lợi Phất chỉ mới lên 8 tuổi đã trở thành nhà đại hùng biện nổi tiếng đương thời. Lớn lên, ngài kết bạn thân tình với Tôn giả Mục Kiền Liên. Mỗi người có 100 đệ tử, chọn nơi thích hợp để tu hành và có lời giao hẹn:

“Nếu sau này ai gặp bậc minh sư trước thì giới thiệu cho nhau để cùng tôn làm bậc thầy”.

Một hôm, Tôn giả Xá Lợi Phất trông thấy dáng đi khoan thai, thoát tục của Tôn giả Ma Ha Nam, một trong nhóm năm anh em Kiều Trần Như, ngài liền đảnh lễ, thưa hỏi về giáo nghĩa tu hành, được Tôn giả Ma Ha Nam trả lời bằng một bài kệ:

“Các pháp từ duyên sinh Cũng từ nhân duyên diệt Thầy tôi, đức Phật bậc đại sa môn Thường dạy chúng tôi như vậy.”

Quả thật, các yếu tố vật chất, thiên hình vạn trạng trong thế giới đều hình thành từ nhân duyên. Khi duyên hội đủ thì hợp lại, khi không đủ duyên thì ly tan. Vô thường dời đổi sớm còn tối mất. Mạng sống con người cũng thế, một hơi thở ra mà không có hơi hít vào thì chấm hết. Người ấy chẳng mang theo được cái gì, ngoài nghiệp báo làm nền tảng cho kiếp tái sinh. Đây chính là giáo nghĩa căn bản, nếu ai quán sát tường tận sẽ giác ngộ chân lý.

Nghe qua bài kệ, Tôn giả Xá Lợi Phất giác ngộ chân lý, những chân lý mơ hồ trong tâm liền dứt sạch như áng mây bị tan hoại dưới ánh mặt trời.

Chính vì thế, ngài đã xuất gia trong giáo pháp của đức Phật và cũng không quên giới thiệu cho Tôn giả Mục Kiền Liên xuất gia theo ngài.

Tôn giả Xá Lợi Phất là anh cả trong gia đình 7 anh em. Ngài có 3 em trai và 3 em gái. Sau này, 6 người em đều được ngài khuyến hóa xuất gia theo đức Phật. Điều đó làm cho người mẹ sinh lòng oán ghét. Bà oán ghét đức Phật, oán ghét cả người con cưng quý của mình.

Sau một thời gian du hóa độ sinh, gặp lúc dân chúng đói kém do mất mùa, Tôn giả Xá Lợi Phất đưa 500 trăm vị tỳ kheo về nhà mẹ mình để khất thực. Tuy giận như thế, nhưng vì tình mẫu tử thiêng liêng, nên bà cũng phát tâm dâng cúng thực phẩm.

Vừa bày thức ăn bà vừa nguyền rủa. Khi để thực phẩm vào bình bát Tôn giả, bà mắng rằng: - Ngu ơi là ngu! Nhà cao cửa lớn, ruộng vườn thẳng cánh cò bay mà không chịu ở, lại bỏ mà đi đầu đường xó chợ, ngủ bụi ngủ bờ, ăn cơm thừa canh vụn của người ta.

Tôn giả Xá Lợi Phất vẫn im lặng cùng chúng tăng thọ thực, ăn xong, trở về tinh xá. Đại đức La Hầu La nhỏ nhất trong tăng đoàn, đem chuyện đó thuật lại cho Phật nghe. Phật nhân đó dạy rằng: “Đầy đủ đức hạnh không nóng giận, Giới thanh tịnh không dục nhiễm, Ngang thân này là cuối cùng,

Không còn thọ thân sau

Ấy gọi là Sa môn.” Đúng vậy, ai không nóng giận khi gặp nghịch cảnh, khi bị người khác chửi rủa, người ấy tự hoàn thiện đầy đủ nhân cách của mình. Nếu biết giữ gìn giới hạnh thanh tịnh, không để tâm nhiễm ô mùi tục lụy, thì thân này là thân cuối cùng, sẽ được giải thoát và không còn tái sinh chịu khổ đau trong luân hồi nữa. Sau 40 năm hoằng pháp, cuối đời theo truyền thống Đại đệ tử nhập diệt trước Phật, ngài bèn xin Phật được về nhà với người em kế là Tiểu Thuần

Đà và đại chúng. Sau khoảng một tuần, ngài phương tiện giáo hóa dòng họ quy y Tam bảo, rồi về nhà mẹ mình. Tôn giả hỏi mẹ:

- Mẹ sinh con ra ở nơi nào trong căn nhà này? Tuy lòng oán giận chưa dứt, nhưng bà vẫn chỉ chiếc giường ngày xưa đã sinh ra ngài. Tôn giả vào nằm ở chiếc giường ấy, rồi một lát sau thị hiện tướng đau bụng dữ dội, tiêu chảy không ngớt. Thị giả của ngài đem bô vào rồi lại đem ra. Bà mẹ đứng xa nhìn, tuy giận như thế, nhưng trước tình cảnh ấy lòng bà lo âu, thầm nghĩ: “Bộ con mình chuyến này nguy rồi”. Lo âu, nhưng bà vẫn đứng suốt đêm như vậy, nhất định không chịu vào thăm.

Trong lúc ấy Tứ Thiên vương bằng thiên nhãn nhìn thấy bậc đại trí sắp nhập diệt, bàn nhau xuống trần để viếng thăm ngài. Giữa đêm khuya, gian phòng sáng rực lên vì hào quang của các vị Thiên vương chiếu ra. Tôn giả hỏi:

- Ai thế?

- Bạch Tôn giả, chúng tôi là những vị trời Tứ thiên vương.

- Các ngài đến đây làm gì?

- Chúng tôi muốn hầu hạ Tôn giả trong cơn bệnh. - Cảm ơn, tôi đã có thị giả. Các ngài đi đi.

Sau khi Tứ thiên vương từ biệt, đến lượt trời Đế Thích và trời Đại Phạm đến viếng thăm, Tôn giả đều cảm ơn bảo họ lui về. Bà cụ nhìn thấy thế, sinh tâm tò mò, bèn đến gần cửa phòng Tôn giả hỏi:

- Này con, hãy nói cho mẹ nghe, những người đến đầu tiên là ai thế?

- Thưa mẹ, đó là Tứ Thiên vương. Bà mẹ trố mắt:

- Ồ, ra con còn lớn hơn cả Tứ Thiên vương nữa à? Tôn giả đáp:

- Họ cũng như những người giữ chùa. Từ ngày đức Thế tôn đản sinh, họ luôn luôn canh gác đêm ngày, gươm đeo lủng lẳng.

- Và kế tiếp họ là ai thế?

- Đó là Đế Thích, vua của những vị trời.

- Vậy con lại lớn hơn cả Đế Thích nữa à?

- Ông ấy cũng như chú tiểu ôm y bát theo hầu các tỳ kheo. Khi đấng Đạo sư lên cõi trời Ba Mươi Ba, chính Đế Thích đã ôm y bát theo hầu Ngài trở về trần thế. - Ồ! còn sau Đế Thích là ai nữa vậy? - Đó chính là Phạm Thiên mà mẹ đang thờ ấy.

- Ui chao! Thế ra con còn hơn cả vị trời Đại Phạm của mẹ nữa sao?

- Vâng thưa mẹ. Vào ngày đấng Đạo sư đản sanh, chính bốn vị trời Đại Phạm đã đưa lưới báu cõi trời đỡ lấy thánh nhi.

Khi nghe thế, bà cụ suy nghĩ: “Nếu con ta đã có oai thần như vậy, thì bậc thầy của con ta còn oai thần đến chừng nào”. Khi nghĩ thế, một niềm hoan hỷ tràn ngập thân tâm bà. Tôn giả quán thấy mẹ mình đã phát sinh tâm hỷ lạc đối với Tam bảo, và đã đến lúc nên thuyết pháp cho mẹ nghe. Ngài bèn hỏi:

- Mẹ nghĩ gì thế? - Mẹ đang nghĩ rằng, nếu con mẹ có oai thần như vậy, thì đấng Đạo sư của con còn oai thần tới mức nào. Tôn giả Xá Lợi Phất nhân đó giảng về lợi ích của ba môn học giới, định, tuệ và ý nghĩa 10 tôn hiệu cao quý của một đấng xuất thế. Bà nghe xong, chứng quả Tu đà hoàn.

Sau khi từ biệt mẹ, trời đã gần sáng, Tôn giả cho tập hợp các tỳ kheo và nói:

- Này chư hiền, tôi đã sống, du hành với chư hiền suốt 40 năm. Trong thời gian ấy, nếu tôi có làm gì, nói gì không vừa ý chư hiền, xin chư hiền hãy tha thứ cho tôi.

Tất cả đồng thanh bạch:

- Thưa Tôn giả, không có một điều bất mãn nhỏ nào Tôn giả đã gây cho chúng con, những người theo Tôn giả như bóng theo hình. Nhưng bạch Tôn giả, xin Tôn giả hãy tha thứ cho chúng con về những sai phạm mà chúng con đã vấp phải.

Kế đó, Tôn giả quấn y quanh mình trùm cả mặt, nằm xuống hông bên phải. Tôn giả lần lượt nhập và xuất chín tầng lớp thiền định rồi trở lại nhập sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền. Sau tứ thiền, ngài hoàn toàn nhập Niết bàn Vô dư y. Đó là ngày rằm tháng Kattika tức vào khoảng giữa tháng 10 và 11 dương lịch.

Biết con mình đã nhập Niết bàn, bà cụ than khóc đến sáng. Bà mở kho, xuất nhiều vàng bạc để làm tang lễ. Quần chúng khắp làng đến nghe chư vị Tỳ kheo thuyết pháp và đảnh lễ kim thân Tôn giả.

Bảy ngày sau, lễ trà tỳ được cử hành. Kim thân Tôn giả đặt trên một giàn hỏa lớn bằng gỗ trầm hương. Sau khi hỏa táng, Tôn giả A Nâu Lâu Đà rưới nước thơm dập tắt ngọn lửa, thâu lấy xá lợi về trình với Phật.

Chúng ta thường biết tới ngài với tôn hiệu bậc đệ tử Phật có trí tuệ đệ nhất, nhưng ít ai biết ngài cũng là một bậc có thần thông quảng đại. Một hôm, Tôn giả Mục Kiền Liên mời ngài đi thọ trai, nhưng trong lúc ngài đang thiền định, Tôn giả dùng thần thông kéo hết sức mà chiếc áo ngài cũng không lay động. Ngoài ra, khi nhắc đến tinh xá Kỳ Hoàn, chúng ta nên ghi nhận Tôn giả Xá Lợi Phất đã từng thi triển thần thông, nhiếp phục ngoại đạo và kiến tạo ngôi tinh xá hùng vĩ này. Vậy do nhân duyên gì mà ngài thành tựu công đức lớn lao như thế? Đó là vì nhân hạnh đời trước, ngài học thông các pháp môn Bát nhã, trì chú Đại Bi, Lăng Nghiêm và quán chiếu Tâm kinh.