Vạn Thiện Tiên Tư Tập

Giải Thích Mối Nghi Nghiệp Nặng Khó Trốn

Hỏi: Súc sanh bị đồ tể mổ giết là điều tất nhiên, không thể tránh khỏi. Tôi không giết nó, người khác cũng giết nó, vậy thì tôi giới sát có ý nghĩa gì?

Trả lời: Súc sanh bị giết cố nhiên là nghiệp báo, tội không thể trốn, chẳng lẽ anh không thể thoát khỏi tội sao? Nếu vì tội chúng không thể trốn thoát mà sát hại, thì anh tương lai cũng sẽ bị như chúng vậy, bị tội không thể trốn thoát. Anh không nghĩ xem những súc sanh hôm nay chịu quả báo này, đời trước có thể đã tạo những nghiệp “tội không thể trốn liền giết nó” như anh, do đó đời nay nó mới trốn cũng không trốn được. Nghĩ đến điều này, sao anh không nghĩ nên sớm đào thoát từ trong nhân sát!

Hỏi: Tôi thì không thể không không thể, không khởi tâm niệm, chẳng giới sát, chẳng không giới sát.

Trả lời: Giới sát với thái độ vô tâm này, công đức đương nhiên rất lớn, nhưng lấy thái độ vô tâm mà sát, tội cũng không nhỏ. Nếu khi bọn cướp cướp nhà bên cạnh, lỡ làm anh bị thương, anh có tha thứ cho sự vô tâm của họ không?

Hỏi: Súc sanh rất nhiều là do đời trước thiếu nợ, đời nay biến làm món ăn trên mâm đền trả nợ cũ, giết chúng có gì tội?

Trả lời: Làm súc sanh đền trả nợ cũ là lý đương nhiên, nhưng anh giết chúng, thì có đối thọ quả báo và phi đối thọ quả báo khác nhau. Gọi là đối thọ quả báo, là đời trước nó giết mình, thiếu nợ mạng mình, đời nay oan gia gặp nhau, mình lại giết nó, đó là quả báo phải trả. Còn phi đối thọ quả báo, là đời trước nó giết người khác, đời nay đáng phải chịu báo ứng, nhưng nó chẳng phải thiếu nợ mạng mình, mà là thiếu nợ mạng người khác, nếu ta giết nó, chính là phi đối thọ quả báo. Người đời ngày ngày sát sanh ăn thịt, trên mâm luôn rất nhiều sanh mạng, anh dám chắc những con vật mà anh giết đều là đối thọ quả báo hay không? Trên thực tế những chúng sanh đáng trả nợ mạng cho anh chỉ chiếm một hai phần ngàn, còn những chúng sanh vốn không nợ mạng anh, vì anh mà chết, chính là trở ngược anh nợ mạng chúng. Những món nợ này đời sau anh phải lần lượt mà trả. Nghĩ đến đây quả thật khiến người nổi gai ốc, thật đáng kinh sợ!

Hỏi: Giết chúng sanh phi đối thọ, tương lai cố nhiên là phải chịu quả báo, còn nếu giết chúng sanh đối thọ, nợ mạng trả mạng, là điều hiển nhiên, nay sẽ không còn quả báo sát sanh nữa, có gì không đúng?

Trả lời: Anh chưa từng thấy người ta đánh nhau trên đường sao, anh đánh tôi một cái, tôi đánh trả lại một cái, hai người đánh đá qua lại, ; có khi nào thấy anh đánh tôi một cái, tôi đánh trả lại một cái rồi huề đâu? Oan oan tương báo, đâu có lúc dừng. Bồ tát chính vì thấy rõ nhân duyên quả báo đời sau, nên gặp oán cừu mà không báo thù, chính là vì để tránh đời đời kiếp kiếp làm oán cừu nhau.

Hỏi: Phật nói súc sanh nhiều đời làm cha mẹ bà con quyến thuộc của ta, lời này có căn cứ không?

Trả lời: Chúng sanh từ vô lượng kiếp đến nay luân hồi trong sáu đường, nếu lấy một kiếp mà nói, chúng ta đã có vô số cha mẹ quyến thuộc, cha mẹ quyến thuộc của vô lượng kiếp thì quả là nhiều hơn số cát sông Hằng, làm sao có thể biết những chúng sanh trước mắt đây không phải là cha mẹ đời đời kiếp kiếp trước của mình? Nghĩ đến cha mẹ quyến thuộc đời quá khứ nay trầm luân làm chúng sanh, trong lòng còn không nỡ, nếu hôm nay vì nhận không ra mà giết, hoặc thấy giết không cứu, nỡ lòng như thế sao?

Hỏi: Lục thân đời trước đã nhiều, thì rơi vào làm súc sanh cũng nhiều; đã là lục thân, nhất định có duyên với ta, nhưng dù làm súc sanh, cũng chưa hẳn chết trong tay ta.

Trả lời: Anh không biết lục thân cũng từ oan gia đối đầu mà đến sao? Những người chịu ân huệ của ta, thì đến để trả nợ ta; những người ban ân huệ cho ta, thì đến để ta trả nợ. Cốt nhục chí thân là do thiện duyên đời trước mới tụ tại một chỗ, cũng có thể vì yêu thương quá sâu mà kỳ vọng quá cao, yêu cầu quá nghiêm. Một khi thất vọng, liền sanh ý kiến và bất mãn, thậm chí oán hận. Đời này có chút oán hận bất mãn, liền gieo nhân oán hận đời sau, đời sau liền trở thành oan gia đối đầu. Cứ như vậy lại trồng nhân oán hận cho đời thứ ba thứ tư… đến nỗi ỷ mạnh hiếp yếu, ỷ lớn hiếp nhỏ. Oán hận là do thân mà ra. Nếu không thân, sẽ không sinh oán; không oán, cũng không thân; oán không lìa thân, thân không lìa oán, oán thân là gốc của luân hồi. Do đó đức Phật dạy chúng ta oán thân bình đẳng, không khởi tâm phân biệt, chính vì để cho chúng ta không còn quanh quẩn trong luân hồi nữa.

Hỏi: Thấy người khác sát sanh, tuy muốn cứu giúp, nhưng lực bất tòng tâm, phải làm sao?

Trả lời: Có thể niệm thầm một câu thần chú nào đó, hoặc niệm danh hiệu Bồ tát, hoặc sám hối giúp chúng, như vậy con vật bị giết có thể được lợi ích.

Giải Thích Mối Nghi Máu Huyết Cầu Thần

Hỏi: Cầu con, hoặc cầu công danh phú quý, nếu không sát sanh để cúng, làm sao biểu hiện lòng cung kính của mình đối với thần linh?

Trả lời: Trời thần, hiếu sinh ghét sát, anh giết con của động vật để cầu con, giảm tổn thọ mạng của chúng sanh để cầu thọ mạng, hy sinh loài vật để cầu danh lợi, không nói lý trời không dung, chính lương tâm mình cũng không đành vậy. Làm như vậy, không những không đạt được sở cầu, mà kết quả còn ngược lại. Mạng vốn có con, không chừng ngược lại do sát sanh mà tuyệt tự; vốn được trường thọ, ngược lại do sát sanh mà đoản mạng; vận mạng vốn có danh lợi, ngược lại do sát sanh mà bị tổn phước. Đây vẫn chỉ là báo ứng đời này, càng đáng sợ hơn là do sát sanh mà đoạ vào trong ba đường ác, oan oan tương báo với những oan gia kết đời này, sẽ không có ngày ra. Vì nhất thời thuận theo nhân tình thế tục mà tương lai gặp ác báo vạn kiếp khó ra, quả thật đáng sợ!

Hỏi: Nếu cha mẹ bệnh nặng, thầy thuốc trị không khỏi, nếu không cầu thần, chẳng lẽ nhìn cha mẹ chết sao?

Trả lời: Nếu thọ mạng đã hết, thì trời cũng không cứu nổi, huống hồ quỷ thần. Anh sát sanh để cầu thần, như vậy càng tăng thêm nợ nghiệp. Nếu thân tình khó bỏ, lại không biết còn có cứu được hay không, có thể dùng ít hoa quả cúng quỷ thần, chớ có nghe lời những kẻ ngu si giết heo gà để cúng.

Hỏi: Nếu trong gia đình vốn ăn chay, dùng rau quả hoa trái cúng thần thì được; còn nếu ăn mặn, mà cúng chay e không cung kính.

Trả lời: Khi con chim khách ăn con chuột thúi, phượng hoàng chắc chắn không tranh giành.

Hỏi: Quỷ thần hưởng cúng phẩm máu thịt, tương lai đoạ địa ngục, có đúng không?

Trả lời: Không chỉ quỷ thần hưởng cúng phẩm máu thịt tương lai đoạ địa ngục, mà ngay cả trời Phi Tưởng, Phi Phi Tưởng, sau khi hưởng hết phước báo, cũng còn phải thọ báo. Xưa kia phu nhân Ma da hỏi Bồ tát Địa Tạng, địa ngục Vô Gián là gì, Bồ tát trả lời, bất luận trai gái, hoặc rồng hoặc thần, hoặc trời hoặc quỷ, đều thọ báo trong địa ngục này, do đó gọi là Vô gián địa ngục.

Phước báo của thần hết, căn cứ nợ nghiệp luân hồi ba ác đạo, đây là lý tất nhiên.

Hỏi: Đều là thần, tại sao có thần hưởng máu thịt, có thần không hưởng máu thịt?

Trả lời: Đời trước làm người chánh trực, do đó đời nay làm thần. Tuy chánh trực, nhưng có người tâm sân nặng, do đó đời nay tuy làm thần nhưng thích máu thịt. Cũng có người vì đời trước thích bố thí, làm việc thiện, do đó đời nay làm thần, nhưng nếu đời trước không tiếp xúc Phật pháp, không biết Tam bảo, chỉ tu thiện pháp thế gian, thì phước nhiều mà tuệ ít, chắc chắn rơi vào loại thích máu thịt. Còn nếu vốn tin sâu nhân quả, thân cận Phật pháp, đồng thời làm Phật sự hồi hướng bố thí, thì tuệ nhiều hơn phước, sẽ không rơi vào loại thích máu thịt.

Hỏi: Thọ mạng dài ngắn của con người, nếu quỷ thần không làm chủ được, thì khi cầu đảo sẽ không ứng nghiệm. Nhưng có một số người bị bệnh, thuốc thang vô hiệu, nhưng khi cầu thần, bệnh lập tức lành, điều này rõ ràng chứng minh thọ mạng dài ngắn của con người nằm trong tay quỷ thần. Người ta làm sao không ùn ùn kính phụng quỷ thần?

Trả lời: Cầu quỷ thần mà bệnh lành, rõ ràng bệnh này do quỷ thần gây nên. Nhưng thọ mạng sau khi bệnh lành, thì không phải do quỷ thần ban cho. Nếu thọ mạng chưa hết, thì không cầu cũng lành; nếu thọ mạng đã hết, thì cầu cũng không lành. bệnh do quỷ thần mà ra, chẳng qua là những tà quỷ thích máu thịt kia lợi dụng thời cơ kiếm chút thức ăn mà thôi. Những kẻ ngu si lại vì vừa cúng liền được lành bệnh, liền cho rằng đó là công lao của quỷ thần. Thấy không lâu sau khi cầu người bệnh chết, lại nói không cầu thần cho sớm, để bệnh chết. Loại người này, tôi tin chắc họ tương lai đời đời làm súc sanh. Kinh Thí Dụ nói, quỷ thần có thể biết rõ thọ mạng dài ngắn và tội nghiệp phước báo của người, nhưng quỷ thần không thể kéo dài cũng không thể tổn giảm thọ mạng của người, không thể làm chủ sự giàu sang bần tiện của người, nhưng lại có thể khiến cho người làm ác tạo nghiệp sát sanh. Quỷ thần nhiễu loạn khi thân thể suy nhược, tinh thần khốn đốn, chẳng qua chỉ là để kiếm ăn mà thôi.

Giải Thích Mối Nghi Con Hiếu Phụng Dưỡng Cha Mẹ Cúng Tế Tổ Tiên

Hỏi: Vì tế thần mà sát sanh, hiện tại biết là không được, nhưng vì phụng dưỡng cha mẹ mà sát sanh, không biết có tội không?

Trả lời: Làm như vậy tội càng nặng. Làm con, phước nhường cha mẹ, tội mình nhận lấy. Hiện tại anh không sát sanh cho mình, chỉ vì cha mẹ mà sát sanh, đây chính là mang tội về cho cha mẹ. Thí như pháp luật nhà nước, mình không dám phạm, chẳng lẽ đẩy cha mẹ đi phạm pháp sao? Quỷ thần sau khi hưởng hết phước còn phải luân hồi, chẳng lẽ phước của cha mẹ anh hưởng mà không hết sao? Nếu cha mẹ không thể ăn chay, có thể mua thịt làm sẵn cho cha mẹ ăn. Nếu nhất định phải giết, thì đúng là mang thuốc độc cho cha mẹ uống.

Hỏi: Nghe lời này, có người tức giận nói, hiếu đứng đầu trăm nết, sát sanh phụng dưỡng cha mẹ, danh chánh ngôn thuận, trời nhất định sẽ không bắt tội người con có hiếu. Thậm chí con vật bị giết, thiết nghĩ chúng cũng không nhỏ nhặt gì mà báo oán.

Trả lời: Với một mình anh, thì chỉ có hai cha mẹ. Nếu cả thiên hạ, thì số lượng nhiều hơn số cát sông Hằng. Nếu ai cũng vì phụng dưỡng cha mẹ mà sát sanh, thì xương sẽ như núi, máu chảy thành biển, chẳng lẽ đây không phải là tội? Hơn nữa giết vô lượng chúng sanh như vậy, có dám chắc trong đó không có cha mẹ bà con quá khứ không? Giết quyến thuộc quá khứ để phụng dưỡng cha mẹ hiện tại, đã là điên đảo rồi; huống hồ giết cha mẹ quá khứ phụng dưỡng cha mẹ hiện tại, không phải càng điên đảo hơn sao? Nếu nói, vì phụng dưỡng cha mẹ, trời nhất định sẽ tha thứ, xin hỏi trời chỉ tha thứ cho mình anh, hay đều tha thứ hết cho những người con có hiếu mà sát sanh? Xem ra mơ hồ quá!

Hỏi: Cúng giỗ cha mẹ đã qua đời, là bổn phận của con cái. Khi cha mẹ còn sống không ăn chay, hôm nay cúng chay, là không hợp lòng cha mẹ.

Trả lời: Nếu cha mẹ tổ tiên nhờ anh cúng mới no, vậy thì trong một năm, kỵ giỗ có mấy lần, còn lại 350 ngày kia, chẳng phải là họ đói sao? Nếu 350 ngày kia không đói, rõ ràng cúng tế tổ tiên chẳng qua chỉ là chút tâm thành mà thôi, tâm thành không nhất định phải sát sanh tạo nghiệp. Làm con, cha mẹ lao tâm cả đời, khi sống không lo báo hiếu, chết rồi lại hại cha mẹ mắc nợ nghiệp sát bởi cái hư danh hư lợi này, như vậy là đại bất hiếu. Người con hiếu là luôn mang một trái tim nhân ái để phụng dưỡng cha mẹ, sau khi cha mẹ qua đời, sát sanh hại mạng, đặt máu thịt chúng sanh trước mặt cha mẹ, là quá ư khuyết thiếu tâm từ!

Hỏi: Con cháu giỗ kỵ, tổ tiên có về hưởng không?

Trả lời: Tổ tiên nếu sanh làm quỷ, con cháu thập phần thành tâm, thì sẽ về hưởng. Nếu tổ tiên sanh làm trời, thì không về hưởng, bởi trên trời có đủ thứ khoái lạc. Nếu tổ tiên sanh vào các đường địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, vì đang thọ khổ, nên cũng không thể về. Còn nếu sanh làm người, có quyến thuộc khác, cũng sẽ không về. Con cháu hiếu kính, chẳng qua chính mình được phước có tâm hiếu mà thôi.

Hỏi: Nếu khi cúng tế tổ tiên không về, có thần khác đến hưởng không?

Trả lời: Kinh Trường A hàm nói, phòng xá của tất cả mọi người đều có quỷ thần, không có chỗ nào là không có. Kinh Ưu Bà Tắc Giới nói, nếu cúng tế nơi gốc cây, thọ thần sẽ đến hưởng, cúng ở sông suối ao hồ, thần sông suối ao hồ sẽ đến hưởng.

Hỏi: Trong lịch sử Lương Võ Đế tin Phật, khi tế tự, dùng bột nặn thành hình trâu dê heo gà làm thức cúng, đây đại khái là khởi thuỷ của việc cúng đồ chay. Sau Lương Võ Đế mất nước, có phải là kết quả của việc tế tự thiếu thành kính của ông ta?

Trả lời: Lương Võ Đế từng giết hoàng thân quốc thích, nước dìm thành Thọ Dương, đây là do sự bất nhân của ông ta. Nhưng dùng bột làm tế phẩm, là đã mở ra phong khí tốt, đến nay những người cúng tế tổ tiên vẫn được lợi ích từ đó. Nếu không có việc cúng chay, không biết phải hy sinh bao nhiêu sanh mạng, tốn bao nhiêu tiền của. Võ Đế nhờ một niệm từ bi, vô hình trung, làm cho thiên hạ tiêu trừ vô số nghiệp sát, công đức này không phải là nhỏ. Còn Võ Đế về sau mất nước, đây là vận nước như thế. Nếu nói do không dùng máu thịt để cúng, vậy thì nhà Trần và nhà Tuỳ đều tế bằng heo dê, sao mất nước nhanh thế? Có thể thấy quốc gia an nguy hoàn toàn không phải dựa vào vật phẩm cúng.

Lời bàn: Lương Võ Đế sau khi lên ngôi, bỏ rượu thịt, cần kiệm thương dân, cho dù trong phòng tối cũng áo mũ tề chỉnh, mùa hạ không dám cởi trần, mỗi khi tử hình, trai giới trước một tháng, khóc cho người bị chết. Không khởi binh gây chiến, để muôn dân an cư lạc nghiệp, lấy thiên hạ làm công. Từ giai đoạn nhà Tấn đến nhà Tuỳ, gọi là an ổn, nhưng không bằng Võ Đế, tại vị 49 năm, thọ đến 86 tuổi. Con cháu làm quan thời nhà Đường, có 8 người làm đến tể tướng. Những nhà chép sử vì ông ta tín phụng Phật pháp mà có ý chê, giấu nhẹm hết công lao và ưu điểm của ông ta, như vậy thật quá là không công tâm.

Giải Thích Mối Nghi Dạy Giết Của Thánh Xưa

Hỏi: Vua Phục Hy dạy người dệt lưới, đánh cá săn thú, như vậy Phục Hy làm không đúng sao?

Trả lời: Đánh cá lưới chim, nông dân trẻ con đều biết, cần gì Phục Hy phải dạy? Đại khái thời hồng hoang, chim thú nhiều, không đề phòng, con người khó sanh tồn. Phục Hy dạy dân phòng ngự, chưa biết chừng. Nếu không, có thể việc làm ruộng đánh cá, hưng thịnh vào thời Phục Hy, cũng chưa biết chừng. Nếu bảo Phục Hy dạy người sát sanh, vậy thì những thuyền đánh cá vô lại, đều là công thần của Phục Hy; còn mở lưới phóng sanh, chuyển thành mắc tội nặng.

Hỏi: Khổng Tử giới sát, chẳng qua chỉ là “không kéo lưới không bắn chim ngủ trên cây” mà thôi, chớ vẫn câu và bắn. Hiện tại giới trừ hết, chẳng lẽ Khổng Tử không đáng noi theo sao?

Trả lời: Anh có hiểu thâm ý của “câu” và “bắn” của Khổng Tử không? Câu là không trắng trợn bắt hàng loạt; bắn là chớ có tuỳ tiện săn bắt. Người đời sau vì dưỡng và tế mà sát sanh, cũng quá coi nhẹ thánh nhân rồi! Thử hỏi, sở dĩ đời sau tôn kính Khổng Tử, là do ngài giỏi “câu”, “bắn”, hay là vì đạo đức của ngài không ai hơn? Nếu tôn trọng vì sự câu bắn của ngài, thì những ngư phủ thợ săn, giỏi hơn ngài nhiều. Nếu vì đạo đức của ngài cao thượng, xin hỏi đạo đức của anh có đuổi kịp Khổng Tử không? Nếu đạo đức đuổi kịp Khổng Tử, trước lấy câu bắn noi theo Khổng Tử, đây giống như học Nhan Tử, chỉ học cái đoản mạng của ông ta; học Tăng Tích, chỉ học cái thích ăn táo của ông ta. Đội khăn đầu mô phỏng họ Quách, thay tên đổi họ mô phỏng họ Lận, vẫn không phải là Quách, Lận. Học tư tưởng của Liễu Hạ Huệ, mới có thể làm đại trượng phu nước Lỗ.

Hỏi: Quân tử lấy người làm quý, súc vật làm tiện; lấy quý sát tiện, là lý đương nhiên, bình đẳng như nhau, có phải là quá cổ hủ không?

Trả lời: Đạo thánh hiền đều nói, thiên địa vạn vật, với ta vốn là nhất thể. Thí như tay và chân của một người, tuy phân quý tiện, nhưng không thể dùng tay chặt chân. Nếu chỉ lấy trước mắt cao hạ làm quý, thì nô tỳ ở nhà bếp cũng biết mắng chửi súc sanh, đâu cần quân tử nói quý nói tiện?

Hỏi: Thiên địa vạn vật, vốn một thể với ta, ở đâu nói?

Trả lời: Chưa đọc qua sách của Tử Tư sao? Tử Tư nói “chỉ có người thiên hạ chí thành, mới có thể kiệt tận thiên tánh của anh ta; kiệt tận được thiên tánh của anh ta, thì có thể kiệt tận nhân tánh của mọi người; kiệt tận được nhân tánh của mọi người, thì có thể kiệt tận vật tánh của vạn vật; kiệt tận được vật tánh của vạn vật, thì có thể giúp thiên địa dưỡng dục; giúp thiên địa dưỡng dục được, thì có thể ngang hàng với thiên địa. Thể ngoạn mấy chữ “thì” một cách tỉ mỉ, đạo lý tự hiểu.

Giải Thích Mối Nghi Nhân Dân Ái Vật

Hỏi: Quân tử thân nhân dân, nhân dân ái vật, khi thực thi có thứ tự nhất định. Đề xướng giới sát phóng sanh, chẳng phải từ sau làm tới sao?

Trả lời: Lời của Mạnh Tử, là thứ tự thân sơ, không phải thứ tự trước sau. Nếu nhất định phải làm theo thứ tự, thì những người từ nhỏ đã mất cha mẹ, mà giúp cho bá tánh; chưa đỗ làm quan, mà phóng sanh tu thiện, e mắc tội với cha anh mất! Mạnh Tử đâu có lời lẽ cứng nhắc như vậy. Huống hồ thân, nhân, ái ý nghĩa vốn như nhau, không nên chia làm ba. Hữu Tử lấy hiểu để làm gốc của nhân, đây chính là nhân và ái không thể phân chia. Mạnh Tử nói lấy dê đổi trâu là nhân thuật, đây là nhân và ái không thể phân chia. Khổng Tử nói chặt cây giết thú phi hiếu, là thân và ái lại không thể phân chia.

Thí như đầu và chân, tuy có phân cao thấp, nhưng chúng huyết mạch nối liền, nương tựa vào nhau, đâu thể cắt chia chúng ra!

Hỏi: Nho gia giới sát, chẳng qua nói đến thấy sống không nỡ thấy chết, nghe tiếng kêu không nỡ ăn thịt. Phật giáo nhất định phải côn trùng không giết, vậy thì cũng giống như thuyết kiêm ái của Mặc Tử.

Trả lời: Mặc tử lúc còn sống, chưa hề nói qua thuyết giới sát. Khảo chứng cổ thư, đều không thấy có. Huống hồ chỗ nhầm lẫn của học thuật của ông ta, ở chỗ thân sơ, không ở chỗ kiêm ái. Nếu cho rằng kiêm ái không đúng, thì Khổng Tử nói “phiếm ái chúng”, Mạnh tử nói “nhân giả vô bất ái”, vậy thì xin hỏi “phiếm” và “vô bất” khác với “kiêm” sao? Đến như thuyết “không từ gian khổ”, là hiếu nhân không hiếu học mà đến, tương đồng với đạo lý “cứu người dưới giếng”. Chính mình chết mà chẳng cứu được người, kết quả ấy quy tội cho lòng nhân. Mạnh tử thấy được thói xấu trong đó, cho nên la trách. Những lời này chớ nói cho người vô trí.

Hỏi: Mạnh tử nói người ta yêu thương con của anh mình khác với yêu thương con của hàng xóm, còn nhà Phật có thuyết bình đẳng, do đó nói học thuyết của Phật gia với Mặc gia tương cận.

Trả lời: Lời này của Mạnh tử là theo nhân tình mà nói, không phải theo bản chất của đạo mà nói. Anh không nghe Khổng Tử nói sao? Khổng Tử nói đại đạo thực hành, thiên hạ làm công. Do đó mọi người không chỉ là coi người thân của mình là thân, mà là lấy người thân của mình mở rộng đến người thân của người; mọi người không chỉ coi con mình là con, mà là lấy con mình mở rộng đến con của người. Hiện tại đại đạo đã mất dần, thiên hạ phân chia thành những gia đình nhỏ, mỗi gia đình lấy người thân của mình làm thân, lấy con của mình làm con. Khổng Tử lại nói, đại đạo thực hành, ta không thấy, nhưng có chí đi thực hiện. Từ đây có thể thấy được, những lời công kích sâu sắc của Mạnh Tử, chính là điều mà Khổng Tử than thở ngưỡng mộ, lập chí muốn thực hiện. Tiến một bước phát huy lời của Khổng Tử, thì giống với trời vô tư che đại địa, đại địa vô tư chở vạn vật, nhật nguyệt vô tư chiếu tất cả. Tiến một bước phát huy lời của Mạnh tử, thì thương yêu con của anh trai, lại không như thương yêu con của mình. Do đó, một niệm của Khổng Tử, có thể mở rộng, nhưng một niệm của Mạnh tử, thì không thể mở rộng. Huống hồ danh giáo sở dĩ bị phá hoại, đều do người người tranh danh đoạt lợi, quá ư tự tư, hoàn toàn chẳng phải lo lắng tâm này quá vô tư. Như vậy lời của Khổng Tử, chính là thuốc hay cứu thời của nhà Nho ta, còn lời của Mạnh tử, chẳng ích lợi gì! Người luận đạo nên lấy Khổng Tử làm chính.

Giải Thích Mối Nghi Nhân Quả Khác Nhau

Hỏi: Người hộ sinh phóng sinh được trường thọ, người sát sanh bị đoản mạng, đây là định lý. Nhưng vì sao có người hộ sanh giới sát lại đoản mạng, sát sanh lại trường thọ?

Trả lời: Một người làm thiện hoặc làm ác, nhất định có báo ứng. Nhưng quả báo đến nhanh hay chậm, chung quy có ba tình huống: 1. Đời này làm đời này chịu, 2. Đời này làm đời sau chịu, 3. Đời này làm nhiều đời sau mới chịu quả báo. Người hộ sanh giới sát mà đoản mạng, đây là ác báo đời trước tạo quyết định, nếu anh ta không hộ sinh, mạng nhất định càng ngắn. Người hiếu sát trường thọ, đây là thiện báo đời trước của anh ta, nếu đời nay không hiếu sát, mạng càng dài hơn.

Hỏi: Có một người nọ từng giới sát phóng sanh, tụng kinh trì chú, nhưng không thấy có phước báo, vì sao?

Trả lời: Quả báo có nhanh chậm, phải nhìn nhân duyên đã chín chưa. Nhân duyên chưa chín mà cầu có phước báo liền, cũng như vừa gieo giống mà cầu thu hoạch, đương nhiên không thể. Huống hồ chẳng phải hoạ hoạn do quan, nước lửa, trộm cướp, bệnh tật mang lại, một người nào đó hôm nay tất cả không gặp phải, đó là đã có phước báo rồi. Làm sao anh biết đây không phải là phước báo anh ta có được một cách âm thầm nhờ giới sát phóng sanh, tụng kinh trì chú?

Hỏi: Chỉ có đời này làm ác đời này chịu báo, người ta mới biết sợ. Nếu đời này làm ác đời sau mới chịu quả báo, người ta liền cho rằng mơ hồ khó tin. Trời vì sao không làm cho người làm ác gặp quả báo liền?

Trả lời: Quả báo nhanh chậm, do nghiệp lực tự thân quyết định. Người thiện tuy đời này làm thiện, nhưng quả ác đời trước nay đã chín muồi, thì phải chịu quả báo ác trước. Người ác tuy đời này làm ác, nhưng quả thiện đời trước nay đã chín muồi, nên hưởng quả báo lành trước. Giống như trong vườn trồng mít trước trồng xoài sau, cách nhau thời gian khá xa, dù hết lòng chăm sóc, xoài vẫn có trái sau mít. Nếu nhất định phải báo ứng hiện đời mới tin nhân quả, như vậy thì ngu xuẩn quá!

Hỏi: Một người nọ khi chưa tu phước thì cái gì cũng thuận lợi, nhưng sau khi tu thiện thì mọi việc đều trái nghịch, đây có phải là nghiệp báo đời trước vừa vặn đúng lúc không?

Trả lời: Cũng có thể ác nghiệp đời trước vừa vặn đúng lúc, nhưng cũng có thể đời trước làm ác, đáng lẽ bị quả báo nặng, nhưng nhờ đời hiện tại hành thiện, nên quả báo nặng chuyển thành nhẹ. Giống như tù nhân bị án tử hình, đến mùa thu mới ra pháp trường, thời gian tử hình tuy chưa tới, nhưng nhờ có quý nhân đắc lực giúp đỡ, nên chuyển thành bị đánh 90 gậy, sau khi bị đánh liền được thả.

Hỏi: Người bố thí tương lai nhất định giàu có, người tham lam keo kiệt tương lai nhất định bần cùng, đây là lý đương nhiên. Nhưng hôm nay những người thích bố thí làm việc lành phần nhiều nghèo cùng, giàu có lại phần nhiều keo kiệt, đây là vì sao?

Trả lời: Người ta ở vào hoàn cảnh nghịch thì chịu suy tư, suy tư thì có thể tăng trưởng thiện tâm. Người ta ở vào hoàn cảnh thuận thì khoái lạc, khoái lạc nhiều thì tự nhiên quên điều thiện. Quên mất điều thiện thì sẽ khởi tâm ác, đây là lý tự nhiên. Huống hồ chuyện luân hồi, làm nhân quả qua lại, bần khổ mà keo kiệt đời sau lại càng khổ; giàu sang mà ham bố thí, đời sau lại càng giàu, cứ như vậy giàu nghèo lại càng cách xa. Kinh “Nghiệp Báo Sai Biệt” nói, nếu người nào thường bố thí, nhưng sau khi bố thí lại hối hận, đời sau trước giàu sau nghèo; nếu người nào khuyên người ít bố thí, nhưng sau khi bố thí trong tâm hoan hỷ, đời sau trước nghèo sau giàu. Có người đời trước tuy từng bố thí, nhưng chưa gặp phước điền, bố thí không như pháp, do đó quả báo nhỏ nhoi, vừa được liền hết, nhưng nhờ có thói quen bố thí, nên tuy nghèo vẫn thích bố thí. Có người keo kiệt, nhưng gặp thiện tri thức chỉ dẫn, tình cờ bố thí một lần, nhờ bố thí như pháp, gặp phước điền, nên đời sau giàu có, nhưng do không có thói quen bố thí, nên tuy giàu mà lại rất keo kiệt.

Hỏi: Người sát sanh, làm cho súc sanh không thể bảo tồn nòi giống, đáng phải bị quả báo tuyệt hậu; tuy nhiên, ngư dân nghiệp sát rất nặng, vì sao cứ đông con cái?

Trả lời: Con cái ở đời, có người vì phước báo mà đến, cũng có người vì nghiệp báo mà đến. Ngư dân vì cơm áo mà rộng tạo nghiệp sát, do nghiệp lực chiêu cảm, sẽ có quyến thuộc ác đến đòi nợ. Chúng ăn chúng mặc, làm cho ngày đêm lao khổ mà nhập không đủ chi. Con cái càng nhiều, gánh nặng càng nặng. Anh không thấy heo gà chó dê, mỗi lần mang thai sanh một bầy, còn tiên trên trời vĩnh viễn đâu có sanh con, chúng ta nên nghĩ một chút về đạo lý ấy.

Hỏi: Người ta sanh ra ở đời, nên học cổ thánh tiên hiền, trên noi gương trung với nước, dưới làm phúc với bá tánh, như vậy tự nhiên sẽ được phú quý. Về thuyết nhân quả báo ứng, có quan hệ gì với nhân tâm thế đạo?

Trả lời: Lý nhân quả chính là đạo của thánh hiền. Sách nho nói, “làm thiện được cát tường, làm ác bị tai ương”, làm thiện làm ác là nhân, được phước bị hoạ là quả. Kinh Dịch nói: “Cát hung tiêu trưởng”. Trong kinh Phật nói nhân quả, thật ra cùng một đạo lý mà thôi, chỉ có cách nói khác nhau. Thời mạt pháp, lòng người bại hoại, làm xằng làm bậy, chẳng sợ phép nước, không cần liêm sỉ, nhưng những người những lúc yên tĩnh nghĩ lại sợ hãi không dám tiếp tục làm ác, đều là những người có tin chút nhân quả, sợ bị quả báo. Nếu nói chết rồi là hết, thiện ác không có quả báo, người đời liền chẳng chút kiêng nể; cho rằng thánh hiền tự chuốc khổ, mà vi phạm phá hoại kỷ cương không việc ác nào mà không làm, thì thiên hạ sẽ học theo người ác mất. Người thời nay nói thánh nói hiền, mà không bao giờ đề cập đến nhân quả, hạng người này cách đạo thánh hiền xa mấy ngàn vạn dặm! Năm Vĩnh Gia thứ 4 đời nhà Tấn, Phật Đồ Trừng người Thiên Trúc đến Lạc Dương, thấy tính cách Thạch Lặc tàn nhẫn hiếu sát, liền muốn cảm hoá ông ta. Thạch Lặc hỏi Phật pháp có linh nghiệm gì không, Phật Đồ Trừng biết Thạch Lặc không biết Phật pháp, chỉ có thể dùng thần thông làm cho ông ta tín phục mà thôi; liền lấy một cái bát đựng đầy nước, đốt hương trì chú, trong bát nở ra một đoá hoa sen xanh. Sau này mỗi khi Thạch Lặc sắp giết người, Phật Đồ Trừng liền giảng nhân quả báo ứng, cứu được biết bao nhiêu người. Lại như Chu Ngung thời Nam Tống, thấy Minh Đế giết người dùng ngục hình rất tàn nhẫn, nhưng không dám khuyên trực tiếp, liền đọc những câu chuyện nhân quả trong kinh, Minh Đế nghe liền sợ nhân quả báo ứng mà hối cải. Học thuyết nhân quả có sức mạnh uy hiếp này, không cần khen thưởng mà có thể khuyến hoá người đời, không cần trừng phạt mà có thể làm cho người sợ. Bởi vì tin nhân quả, dần dần bước lên chánh đạo, nhưng còn chưa biết học thuyết nhân quả phát xuất từ đâu, không biết đây chính là lời dạy của đức Phật đối với thế nhân.

Giải Thích Mối Nghi Có Hay Không Có Ác Đạo

Hỏi: Con người là tối linh của vạn vật, nhưng lại thường luôn ân oán điên đảo, trong khi đó súc sanh ngu muội, ngược lại ân oán rõ ràng, là vì sao?

Trả lời: Báo ân báo oán, có cái nghĩ bàn được, có cái không thể nghĩ bàn được. Biết ân biết oán mà báo, đây là nghĩ bàn được. Không biết có ân, nhưng đời trước có thiện duyên với ta, đời nay gặp nhau tự nhiên vui vẻ, không sanh hiềm khích. Còn đời trước có ác duyên với ta, đời nay gặp nhau tự nhiên sanh hiềm khích. Đây đều là không thể nghĩ bàn được. Quả báo của nghiệp sát có nhanh có chậm, một mai nghiệp duyên thành thục, bất luận trời người quỷ thần, đều không tránh khỏi. Giả sử sang đời vị lai, kẻ giết sanh làm người, kẻ bị giết sanh làm súc sanh, thì quả báo đưa tới là rắn cắn hổ vồ. Nếu kẻ giết làm người, kẻ bị giết làm quỷ, thì quả báo đưa tới là bệnh dịch, chết yểu. Nếu người giết làm người, kẻ bị giết làm thần, thì quả báo đưa tới là tai ương, bệnh tật, bạo tử. Nếu người giết làm thường dân, kẻ bị giết làm quan, thì quả báo đưa tới là lao ngục, án oan. Nếu người giết làm lính, kẻ bị giết làm tướng, thì quả báo đưa tới là đao thương chết trận. Nếu người giết sanh lên trời, kẻ bị giết sanh làm A tu la hoặc người giết sanh làm A tu la, kẻ bị giết sanh lên trời, thì quả báo đưa tới là đại địa chấn động, đồi núi ngả nghiêng, chiến tranh thuỷ lục. Người đời hễ gặp hoạn nạn là oán trời trách người, đâu biết tất cả đều có nguyên nhân.

Hỏi: Thuyết địa ngục, chẳng qua là để khuyên người hướng thiện, đâu có thật!

Trả lời: Dương thế có lao ngục, thì âm gian cũng có địa ngục. Phật tuy khuyên người làm thiện, nhưng tuyệt đối không lừa dối người. Vương Long Thư nói, người đời nói dối, không vì lợi thì cũng vì sợ. Phật coi vương vị như giẻ rách, vàng bạc như gạch ngói, thì cầu lợi cái gì? Phật coi đao kiếm cắt thân như cắt hư không, mãnh hoả đốt thân như đốt hình bóng, thì sợ cái gì? Phật không nói dối, cũng không cần nói dối. Phật đà vô lượng kiếp trước, từng làm vua trời Đao lợi, tên Thiện Nhật Nguyệt Quang, thế giới này tên San Hô Trì, cả thế giới đều hiếu sát. Đức Phật bèn biến làm một Dạ xoa đi ăn xin; mọi người sợ hỏi ăn gì, dạ xoa trả lời muốn ăn người hiếu sát. Mỗi khi đến lò mổ, ngài biến hoá ra người rồi bắt ăn thịt, mọi người rất sợ hãi, ồ ạt giới sát. Phật nói, Ta làm như vậy giáo hoá được vô số người, nhưng vẫn vì dối người mà bị quả báo. Từ đó thấy được, Phật đâu có loạn thuyết chuyện địa ngục.

Hỏi: Nếu nói không có địa ngục, vậy thì những kẻ ăn xin đói rách, chính là ngạ quỷ; kẻ bị tù tội gông cùm, chính là đang ở trong địa ngục; súc sanh bị giết mổ, chính là leo lên núi đao rừng kiếm; súc sanh bị chiên nấu, chính là vào vạc dầu sôi, nào thật có địa ngục, ngạ quỷ, vạc dầu, núi đao, rừng kiếm!

Trả lời: Cách nói này dường như đúng mà sai. Nói ngay nơi cuộc đời có địa ngục, điều này đúng. Nhưng nếu nói ngoài địa ngục trần gian, không có địa ngục nào khác, thì sai. Thí như hạng người ngu si được dụ làm súc sanh, chẳng lẽ nói người này chính là súc sanh; ngoài ra không có súc sanh mang lông đội sừng sao? Xưa kia Tư Mã Ôn Công giải kệ thiền, cho rằng quân tử phóng khoáng là thiên đường, tiểu nhân thường ưu sầu là địa ngục, đại sư Liên Trì cười cách nói này, cho rằng ông ta sai ở chỗ phá nhân quả. Nếu điều anh nói là đúng, vậy thì kinh điển của Phật đều là dối người hết sao?

Hỏi: Địa ngục cố nhiên là có, nhưng sách nhà nho không có ghi lại, do đó người học nho không nên thường nói về địa ngục.

Trả lời: Tránh không nói, chi bằng tránh trồng nhân địa ngục. Có được con đường tránh địa ngục, thì khuyên người không nói về địa ngục, cũng được. Nếu không, ngậm miệng không nói, có ích gì cho người cho mình đâu?

Giải Thích Mối Nghi Ăn Chay Dứt Thịt

Hỏi: Sát sanh hại mạng, cố nhiên là tội rất lớn; nhưng ăn thịt đâu có tội gì. Trong kinh nói, ăn thịt chắc chắn bị ác báo, vậy thì pháp luật âm gian hà khắc quá!

Trả lời: Chẳng phải chỉ pháp luật âm gian hà khắc, pháp luật thế gian cũng hà khắc chẳng kém. Nếu lấy trộm cắp dụ cho sát sanh, lấy tổ chim dụ cho ăn thịt; trộm cắp và lấy tổ chim khác nhau bao nhiêu? Đức Phật nói với Bồ tát Đại Huệ, có vô số lý do không nên ăn thịt. Tất cả chúng sanh luân hồi trong sáu đường, làm quyến thuộc qua lại, nghĩ chúng sanh là người thân, không nên ăn thịt. Máu thịt tanh hôi dơ uế, người ăn thịt thiên thần tránh xa, vì lý do này không nên ăn thịt. Trong miệng người ăn thịt hôi dơ, thường gặp ác mộng, vì lý do này không nên ăn thịt. Mùi của người ăn thịt nồng nặc, ở trong núi rừng hổ lang từ xa có thể đánh hơi, vì lý do này không nên ăn thịt.

Hỏi: Ăn mặc đời này đều do đời trước, phước nhiều thì hưởng dụng nhiều. Ăn chay chính do phước bạc.

Trả lời: Ăn thịt là lộc của bạn, không ăn thịt là phước của bạn. Giới sát ăn chay là nhờ phước dày. Nếu nói chỉ cần có thể vào miệng chính là phước, vậy thì gà ăn rết, hạc ăn giun, con người ngược lại phước không bằng gà và hạc.

Hỏi: Tin mấy lời này, quả là phải ăn chay mới được. Nhưng xin hỏi, Khổng Tử có ăn chay không?

Trả lời: Khổng Tử ăn chay. Kinh Thư nói, trai giới nhất định thay đổi thức ăn, đây là việc Khổng Tử rất cẩn thận. Lễ Ký nói, trì trai đối với bên trong, tán trai đối với bên ngoài, những điều này có ghi rõ ràng trong cổ thư, có thể tra khảo. Nhất định phải trai giới, sau đó mới có thể cảm ứng với thần minh, vậy thì ăn thịt đúng là dơ uế. Người thời nay mọi việc không bằng Khổng Tử, lại không trì trai giới, mà lấy lý do nơi Khổng Tử, có phải muốn lấy ăn thịt làm cửa nhập thánh không?

Hỏi: Người có học thức xử thế, phải có mục tiêu lớn, làm sự nghiệp lớn, nếu câu nệ vào không ăn thịt uống rượu, thì có khác gì những kẻ ngu muội?

Trả lời: Trong 10 người ngu muội trai giới khó được một hai, còn người ăn thịt thì lại khắp nơi. Chẳng lẽ chỉ có người ăn chay ngu muội, còn người ăn thịt không ngu muội sao? Xin hỏi từ xưa đến nay những người đại gian ác kia có ăn chay không? Không. Lại xin hỏi, những kẻ đao phủ, đồ tể cho đến bọn lưu manh vô lại có ăn chay không? Cũng không. Do đó có thể biết những người ăn chay là người gì rồi.

Hỏi: Ích lợi của ăn chay tôi đã biết rồi. Nhưng suy dinh dưỡng, thân thể gầy gò, làm sao?

Trả lời: Chân thân mới là trọng, thân giả là khinh.

Hỏi: Ngũ vị tân do đất sanh ra, vì sao cũng kiêng luôn?

Trả lời: Bởi vì chúng có mùi hôi, có khả năng chướng ngại tu hành. Người ăn ngũ vị tân chư thiên tránh. Ngũ vị tân chín ăn vào giúp tăng dâm dục, ngũ vị tân sống dễ nóng tính. Ngoài ra, người ăn ngũ vị tân ma quỷ nghe mùi đêm đến liếm môi.

Hỏi: Có người nói tôi tuy không ăn chay, nhưng còn hơn người ăn chay mà ngã mặn. Có người nói tuy tôi ăn chay ngã mặn, nhưng vẫn hơn người không ăn chay. Xin hỏi hơn kém thế nào?

Trả lời: Thí như con đường làm quan, những người không ăn chay ấy, chính là những người chưa vào con đường làm quan. Những người ăn chay ngã mặn, chính là những người đã làm quan nhưng lại bị cách chức. Vừa ăn chay liền ngã mặn, như mới vào triều làm quan liền bị đi đày; ăn lâu ngã mặn, như trước kia có quyền lớn trong tay, bỗng thất nghiệp về vườn.

Hỏi: Tôi rất muốn ăn chay, nhưng trước mặt đầy món ngon, thường không kìm được muốn ăn, phải làm sao?

Trả lời: Quán năm pháp bất tịnh, liền không muốn ăn nữa. 1. Quán chủng tử bất tịnh, thịt đều từ máu huyết chúng sanh mà ra, 2. Quán món ăn bất tịnh, những thứ heo dê ăn vào toàn là cám bã phẩn uế, 3.

Quán chỗ ở bất tịnh, trong chuồng phẩn uế dơ dáy, 4. Quán trong ruột bất tịnh, trong ruột tanh hôi, cứt đái nhét đầy, 5. Quán sau khi chết bất tịnh, khi thối rữa không khác gì người chết.

Giải Thích Mối Nghi Giáo Lý Phật Khó Tin

Hỏi: Anh trình bày và phân tính về giới sát, luôn dẫn kinh Phật, vậy thì giáo lý Phật dường như đáng tin. Nhưng Sở Vương Anh ban đầu tín phụng Phật giáo, vì sao lại gặp hoạ?

Trả lời: Sở Vương Anh gặp hoạ, là do không tín phụng pháp. Một khi đã tin theo Phật, thì phải kính thuận lời Phật. Phật dạy con hiếu, thần trung. Lời dạy rõ ràng, khắp cả đại tạng. Vua Sở đã kính Phật pháp, lại mưu tính làm loạn, chính là tội nhân cửa Phật, làm sao được sự gia hộ của Phật? Những lời không hợp chánh pháp, người quân tử còn không nói, huống hồ là Phật, lại vì bè đảng riêng tư mà làm ngược lại với pháp của mình sao? Những người nông cạn viện cớ để huỷ báng Phật, có thể thấy được kiến thức nông cạn của anh ta.

Hỏi: Vua Sở gặp hoạ, đã nói rồi. Nhưng Lương Võ Đế tín phụng Phật, cuối cùng chết đói ở Đài Thành, là vì sao?

Trả lời: Chết đói ở Đài Thành là nhà nho đồn đại. Khảo chứng sử tịch, Hầu Cảnh đánh chiếm Đài Thành, thấy Võ Đế trong Thái Cấp Đông cung, sắc mặt không đổi, Hầu Cảnh không dám nhìn lên, trở về báo cho Vương Tăng Quý, nói có “thiên oai nan phạm, không dám gặp lại”. Sau Võ Đế muốn điều gì, cũng không được toại ý, ăn uống cũng bị Cảnh Công cắt giảm. Vương Quan dâng lên mấy trăm cái trứng gà, Võ Đế đắng miệng xin mật, không cho, Võ Đế “hít hà” một cách sân si, rồi chết. Vua nói đắng miệng, thì biết không phải là đói; vua muốn ăn mật, thì biết không phải chống đói; thức ăn chỉ nói cắt giảm, rõ ràng không phải giam đói. Vương gia, thức ăn thừa của họ, cũng đủ ăn no cho mấy người, đâu như nô tỳ, cắt giảm là đói! Trứng gà đến mấy trăm cái, thì những thực vật khác chắc chắn cũng tương đương. Đâu thể có mấy trăm cái trứng gà bên cạnh, mà bảo là chết đói được? Ôi! Hàng tu mi nam tử xưa nay trong thiên hạ, tự cho là rất nhiều. Nhưng, chỉ một đoạn văn này, lại lấy tai làm mắt, không chịu đọc qua nguyên văn, huống hồ nghĩa kinh thâm áo khác!

Hỏi: Sử luận sau này, đều nói Võ Đế xả thân, xả luôn cả thiên hạ, tôi nghĩ không nên.

Trả lời: Từ xưa đến nay, bất kể hiền ngu, chưa ai là không xả thân. “Ba tấc hơi dùng vào ngàn việc, vô thường hễ đến vạn sự thôi”. Người đời sau tuy cười Võ Đế xả thân, không biết thân mình, cũng đã sớm xả. Hiện tại mình đang khoẻ mạnh, liền cho Võ Đế xả thân là sai, không biết tương lai chính mình cũng chắc chắn có một ngày xả thân trong lục đạo. Kẻ huỷ báng Phật, xả thân trong địa ngục; kẻ huỷ báng pháp, xả thân trong đường ngạ quỷ; kẻ huỷ báng tăng, xả thân trong loài bàng sanh. Lúc đó, muốn xả thân ở chùa Đồng Thái e cũng không được!

Lời bàn: Những sách do Cựu Giám, Tăng Sử, Kim Thang viết, đều ghi Đại Thông Nguyên niên, sau khi xây xong chùa Đồng Thái to lớn, Lương Võ Đế vào chùa, xả thân ba ngày, quần thần đều bố thí tiền tài chuộc về. Trung Đại Thông Nguyên niên, Võ Đế lại vào chùa Đồng Thái, giảng kinh Niếtbàn, chẳng phải xả thân nữa. Đời đồn ba lần xả thân, là sai. Lại thêm hai chữ “hầu hạ”, lại nói quần thần bỏ tiền bạc ra chuộc, có hơi khoa trương, có ý huỷ báng. Ôi! Thời Khổng Tử, người viết sử đã không công tâm, làm sao có thể hy vọng sử quan đời sau, không tuỳ tục vì khen chê?

Hỏi: Sự nhầm lẫn Lương Võ Đế chết đói, đã rõ. Nhưng chư Phật Bồ tát, cứu khổ tầm thanh, Võ Đế xả thân phụng Phật như thế, sao không cứu?

Trả lời: Xả ở nơi tâm, không phải ở nơi thân. Võ Đế thân tuy xả, nhưng tâm chưa xả. Nếu một lòng xuất thế, liền bỏ thiên hạ như vứt giẻ rách. Tại sao lại còn vào lúc tuổi già, chiêu nạp Hầu Cảnh, mưu đồ chiếm lấy Trung Nguyên? Từ đó thấy được, biết ba ngày xả thân, có chút niệm cầu phước, hoàn toàn chẳng phải một lòng xuất thế. Dù vậy, tất cả công đức chép kinh tạo tự của ông ta, cũng đã không thể phai mờ. Cho nên tuy gặp phản nghịch, nhưng cũng chết vào tuổi khá cao, không thể nói là không có phước. Thời Xuân Thu, những người hận Khổng Tử nhất, không ai qua Đạo Chích, Hoàn Đồi. Nhưng hai người ấy, một người chết tuổi rất cao, một người làm quan Tư Mã. Những người kính tin Khổng Tử, không ai qua Nhan Uyên, Nhiễm Bá Ngưu, Tử Lộ, nhưng ba người này, hoặc đoản mạng, mắc bệnh hiểm nghèo, hoặc gặp nạn, bị xử chết, điều này lại phải nói thế nào? Định nghiệp khó chuyển, trong kinh Phật đã nói rất rõ. Biến loạn Đài Thành, chớ có nghi ngờ.

Thiền sư Chí Công khi sắp viên tịch, đến nội cung cáo biệt Võ Đế. Võ Đế thất kinh, hỏi vận nước thế nào. Thiền sư không trả lời, chỉ chỉ vào hầu (yết hầu) và cảnh (cổ) của vua gợi ý. Vua không hiểu, lại hỏi. Sư nói: “Tháp lão tăng hoại, thì thiên hạ của bệ hạ cũng hoại”. Thiền sư viên tịch, Võ Đế xây tháp ở chung Sơn. Công trình đã xong, bỗng vua nghĩ: “Tháp gỗ làm sao lâu dài được?” Cho xây lại, thay tháp đá, hy vọng lâu dài không hoại. Dỡ tháp chưa xong, thì lính của Cảnh Hầu đã đánh vào. Số mạng đã định, khó mà tránh thoát.

Thêm: Phật nói tất cả do tâm tạo, tại sao Lương Võ Đế không thể cải tạo vận mạng của mình? Phật pháp cho rằng, con người có định mệnh, định mệnh đây chính là do nhân quả ba đời quyết định. Một người một đời phải hết sức cải tạo vận mạng của mình, đây là bản chất của Phật giáo. Nhưng, những người không có ý chí, luôn chạy theo vận mạng. Nhất là đại kiếp nạn, không có sức đại hùng thì khó mà thay đổi. Trước khi thiền sư Chí Công viên tịch, đã thấy kiếp nạn của Lương Võ Đế hiện ra trước mắt, thế khó thay đổi, đã thành cục diện không thể thay đổi, cho nên đã khẳng định khi tháp hoại, giang sơn của Võ Đế liền hoại.

Hỏi: Nhà nho chúng ta đã học theo Khổng Tử, trách nhiệm là bài xích dị đoan, ngài ngược lại bao che, là vì sao?

Trả lời: Anh hoàn toàn không biết thế nào gọi là dị đoan. Đại phương hướng của dị đoan là đi ngược lại với thánh nhân. Ví dụ: Trắc ẩn là đoan của nhân, vô trắc ẩn chính là dị đoan; xấu hổ và căm giận là đoan của nghĩa, không xấu hổ và căm giận chính là dị đoan. Khổng Tử không có bốn tật: không suy đoán vu vơ, không khẳng định tuyệt đối, không câu nệ cố chấp, không chỉ ta là đúng; có chính là dị đoan. Đạo ta một mà quán thông tất cả, không nhất quán chính là dị đoan. Tống Hiếu Tông nói: “Năm giới của nhà Phật chính là Ngũ thường của nhà Nho”. Đạo của Khổng Tử, rất gần với chúng ta. Người thời nay không tìm rõ nguyên do, vừa nghe thuyết từ bi của nhà Phật, liền nhất định phản đối, mà “nhân” của nhà Nho ta, mất ngay tại đây; vừa nghe giới trộm cắp, tà dâm của nhà Phật, liền nhất định phản đối, mà “nghĩa” của nhà nho ta, tiêu vong ngay tại đây; vừa nghe giới không vọng ngữ của nhà Phật, nhất định phải phản đối, mà “trọng tín” của nhà nho ta, liền diệt vong ngay tại đây. Chẳng phải muốn bảo vệ đạo mà ngược lại hại đạo sao? Huống hồ đạo của thánh hiền, chí công vô tư, Nghiêu quả thật khiêm tốn cung kính người, nhường cho người phần hiền, ánh sáng của ngài cũng chiếu khắp thiên hạ; Thuấn thì bỏ ý kiến của mình, theo chủ trương của người; Hạ Võ không kiêu căng không khoe công lao, Văn Vương cầu đạo không ngừng nghỉ, chưa từng loại trừ nhau. Mạnh tử gạt bỏ bài bác Dương Mặc, cũng là vạn bất đắc dĩ. Thí như đại Hoàng Ba Đậu, thầy thuốc có lúc dùng nó, không phải là thứ ngày nào cũng cần. Nếu nói công lao của Mạnh tử, hoàn toàn ở chỗ gạt bỏ bài bác Dương Mặc, vậy thì năm đó nếu không có Dương Mặc, Mạnh tử sẽ không có công lao, Mạnh tử cũng sẽ không được lưu danh muôn thuở. Từ đó cho thấy, học thuyết của họ Mạnh truyền nhau, gia miếu họ Mạnh đời đời hương hoả thạnh vượng, vĩnh viễn không suy bại, không phải chính nhờ âm đức của Dương Mặc sao? Tống Nho thua kém Mạnh tử, nhưng sự sân si của họ, ngược lại hơn Mạnh tử; người thời nay thua kém Tống Nho, nhưng sự sân si của người thời nay, lại hơn Tống Nho. Từ nay về sau, không biết sẽ còn đi xuống như thế nào nữa? Tôi lo sợ cho điều này, buộc phải nói đến đây, khen tôi chê tôi, cũng được!