Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 2/3

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Phật giáo ứng dụng

Vạn Thiện Tiên Tư Tập

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Cứu Cá Được Khỏi Bị Cõi Âm Bắt (Trích “Pháp Uyển Châu Lâm”)

Mùa xuân niên hiệu Trinh Quán năm thứ 6 nhà Đường (632), Mã Gia Vận ở Nguỵ Quận, bỗng thấy hai người cưỡi ngựa đến đón anh ta, liền ngã lăn ra đất chết. Đi bái kiến chủ nhân, là Đông Hải Công, muốn mời anh đảm nhiệm chức Ký Thất, Mã Gia Vận thấy học vấn của mình thiển lậu nên từ chối. Đông Hải Công nhiều lần mời mọc, anh ta liền tiến cử Trần Tử Lương thay thế, Mã Gia Vận do đó được sống lại; Trần Tử Lương đột nhiên chết. Một ngày nọ, Mã Gia Vận đang đi với một người bạn, người bạn bỗng nhìn lên với vẻ rất sợ hãi. Mã Gia Vận hỏi, anh ta nói: “Tôi thấy sứ giả của Đông Hải Công sắp đến Ích Châu truy bắt người. Anh ta nói Trần Tử Lương cực lực tố cáo anh, anh hình như không khỏi bị bắt. Nhờ anh lúc ở Tứ Xuyên, thấy cá trong hồ sắp bị bắt, liền bỏ tiền ra cứu, nên được khỏi bị bắt”. Sau Mã Gia Vận làm quan đến bác sĩ Quốc Tử Giám.

Lời bàn: Lúc bấy giờ Đường Thái Tông đang ở Cửu Thành Cung, nghe chuyện này, liền ra lệnh cho trung thư thị lang Sầm Văn Bổn đi hỏi thăm Mã Gia Vận, nên biết rõ sự việc.

Giới Sát Khỏi Bị Hồn Bắt (Xem “Trúc Song Tuỳ Bút”)

Trong “Trúc Song Tuỳ Bút” của đại sư Liên Trì có ghi: “một người họ Triệu ở Hoa Đình huyện Tùng Giang, tỉnh Giang Tô, đến Thanh Phố thăm bà con. Trên thuyền đi, bỗng thấy một người đứng trên thuyền, nhìn kỹ, lại là một hồn ma của một người hầu đã chết.

Họ Triệu kinh sợ hỏi hồn ma đến đây làm gì, hồn ma trả lời: “tôi được minh ty sai, hôm nay đến đây bắt ba người.” Họ Triệu hỏi ba người đó là ai, hồn ma trả lời: “một người là người Hồ Quảng, một người là người thân của ông đang đi thăm.” Họ Triệu hỏi người thứ ba là ai, nhưng hồn ma không nói. Họ Triệu lo lắng hỏi: “chẳng lẽ họ Triệu tôi sao?” Hồn ma gật đầu nói: “chính ông.” Họ Triệu kinh sợ vô cùng, nhưng hồn ma an ủi nói: “Ông chớ sợ, đến nửa đêm nếu tôi không tới, thì coi như thoát nạn.” Họ Triệu hỏi vì sao, hồn ma nói: “trên đường đi, tôi thấy có người giải trừ nguy ách cho ông, vì thường ngày cả nhà ông giới sát ăn chay.”

Khi họ Triệu lên bờ đến cổng nhà bà con, đã nghe tiếng khóc từ trong nhà vọng ra, họ Triệu lại càng sợ, lập tức lên thuyền về nhà, đợi đến nửa đêm, hồn ma quả nhiên không đến, họ Triệu bình an vô sự, đến nay vẫn còn khoẻ mạnh, đã hơn mười năm rồi. Chuyện xảy ra vào tháng bảy năm Bính Ngọ niên hiệu Vạn Lịch nhà Thanh.

Lời bàn: Đây chính là câu “thần linh sẽ bảo hộ anh ta” mà trong “Thái Thượng Cảm Ứng Thiên” nói.

Bỏ Tàn Bạo Thọ Đến Một Trăm (Xem “Cảm Ứng Thiên Đồ Thuyết”)

Tiêu Chấn, quan Thừa huyện Ôn Châu tỉnh Chiết Giang, lúc thiếu niên, mộng thấy thần nói với ông ta rằng: “tuổi thọ của con, chỉ có sống đến 18 tuổi.” Sau, cha của Tiêu Chấn phụng mệnh đến Tứ Xuyên làm tổng soái. Tiêu Chấn cảm niệm thân mạng vô thường, không muốn đi theo, nhưng cha bắt buộc đi theo.

Đến Tứ Xuyên, chủ soái thiết yến tiệc khoản đãi tướng sĩ, khi rượu qua ba tuần, theo lệ phải dâng lên một món gọi là “ngọc trước canh”. Cách làm món ăn này, là trước tiên đốt đỏ đôi đũa sắt, sau đó đâm vào vú sữa con bò mẹ, sữa liền chảy ra ngưng kết trên đũa, lấy đó làm gia vị nêm nếm. Tiêu Chấn tình cờ đi vào nhà bếp, thấy rất nhiều bò mẹ đang bị cột, thấy lạ, hỏi biết nguyên do, thất kinh, nghĩ: “con người nhất thời chỉ vì cái miệng, mà hành động tàn khốc như thế!” Liền lập tức đi bẩm báo cho cha, để tránh bò mẹ phải chịu hành động tàn khốc này, đồng thời xin hạ lệnh vĩnh viễn cấm món ăn này.

Không lâu sau, Tiêu Chấn lại mộng thấy thần nói với anh ta: “tâm địa con nhân từ, đã làm một âm đức lớn, không những tránh khỏi yểu mạng, mà còn phúc thọ trăm năm.” Về sau, Tiêu Chấn quả nhiên sống đến hơn 90 tuổi, không bệnh mà chết.

Lời bàn: Một miếng thịt đã có thể kéo dài tuổi thọ, thì một miếng thịt cũng có thể cắt giảm tuổi thọ.

Khuyên Thầy Thuốc Không Nên Giết Hại Mạng Sống Làm Thuốc

Y thuật được coi là quý, là nhờ nó có công đức cứu người. Tuy nhiên, thuốc chỉ có thể trị bệnh mà không thể trị thọ mạng. Nếu giết hại sanh mạng để bào chế thuốc, không những khiến cho bệnh nhân kết thêm oan trái, mà còn chính mình phải chịu quả báo khổ trong tương lai. Vì sao? Tham sống sợ chết, người vật như nhau. Giết một sanh mạng để cứu một sanh mạng, người có lòng từ bi còn không làm, huống hồ không chỉ một sanh mạng? Huống hồ chưa chắc đã cứu sống được? Nếu nói người bệnh nguy kịch, mình không nỡ khoanh tay đứng nhìn, nên dùng pháp môn niệm Phật khuyên họ, khiến họ vĩnh viễn thoát khỏi sanh tử luân hồi, cứu độ như thế, lợi ích không phải càng lớn sao? Phần đông, khi có bệnh, người ta dễ nghe theo, bình thường tuy bài xích, bất bình đối với Phật pháp, nhưng đến lúc này cũng sẽ hoá giải tiêu trừ. Nhân cơ hội này khuyến hoá dẫn dắt người bệnh niệm Phật, mới là phương thuốc tốt nhất.

Sửa Bản Thảo Chuộc Tội (Xem “Lương Thư”)

Đào Hoằng Cảnh thời Nam Triều, tự Thông Minh, mẹ họ Hoắc, mộng thấy thần mang lư hương đến nhà, sau đó sanh Đào Hoằng Cảnh. Thời Lưu Tống Mạt Niên làm chức Thị Độc (dạy học cho vương tử), vào những năm niên hiệu Vĩnh Minh Tề Vũ Đế, ông cởi áo quan treo ở Thần Võ Môn cửa Tây hoàng cung, từ quan ẩn cư ở động Hoa Dương, núi Cú Khúc. Ông là bạn cũ của Lương Võ Đế, quốc gia đại sự, Lương Võ Đế đều đi bái phỏng ông, nghe ý kiến của ông, được người đời xưng là tể tướng núi rừng. Hoàn Khải đệ tử ông sau khi thành tiên bay lên trời, một hôm bí mật giáng lâm xuống chỗ ông ở, nói với ông rằng: “Bản Thảo của tiên sinh sửa chữa, dùng đỉa, ruồi muỗi làm thuốc, tuy có ích cho người, nhưng sát hại sanh mạng động vật, thượng đế vì vậy khiển trách ông”. Đào Hoằng Cảnh vội vàng sám hối, bèn dùng những dược vật khác có thể thay thế, ngoài ra còn trước tác ba quyển “Bản Thảo” bù vào lỗi của mình, còn đến trước tháp xá lợi chùa A dục Vương ở huyện Mậu tiếp thọ năm giới. Ông từng mộng thấy Phật thọ ký cho ông, tên là Thắng Lực Bồ tát. Khi Đào Hoằng Cảnh lâm chung dùng ca sa che thân, ra đi rất nhẹ nhàng.

Lời bàn: Giết vật cứu người, tợ hồ như không lỗi đạo, nhưng vẫn bị trời khiển trách, quả là đáng sợ!

Khuyên Người Đời Chớ Đánh Rắn Mà Kết Oán Mới (Dưới Đây Nói Việc Nhỏ Cũng Không Nên Sát Sanh)

Người thế gian đều nói rắn có thể cắn chết người, phải giết chúng. Thậm chí có người nói, đánh rắn nếu đánh không chết, sẽ để lại hoạ hoạn cho người sau. Nhưng đâu mấy ai nghĩ tới, đánh rắn không đánh chết, nó còn báo thù; nếu đánh chết, oán hận của nó không phải càng sâu hơn sao? Tiếc rằng phạm vi cái thấy của người thế gian quá nhỏ hẹp, chỉ biết đời nay, mà không biết có đời sau, nên mới có cách nghĩ tuyệt diệt, không vô này. Lại huống hồ rắn làm hại ta nhất định có nguyên nhân đời trước, nếu không có nghiệp nhân đời trước, nó chắc chắn sẽ không hại ta, cần gì phải dự liệu trước nó sẽ hại ta mà giết nó. Cho dù nó muốn hại ta, ta cũng không nên hại nó. Vì sao? Vì đời trước ta hại nó mà nó đến báo phục, nếu ta lại giết chết nó, thì là oán thù đời trước chưa trả, lại kết thêm oán hận đời nay, để lại hoạ hoạn bị báo thù hai đời. Người đời sao không suy xét?

Đốt Chết Rắn Tông Tộc Diệt Vong (Xem “Hiếu Sinh Lục”)

Phương Hiếu Nhụ triều nhà Minh, cha ông khi chuẩn bị lo hậu sự thì mộng thấy một ông lão mặc áo đỏ xá ông nói: “Chỗ cái huyệt của ông, chính là chỗ ở của chúng tôi. Xin ông thư thả cho ba ngày, đợi con cháu tôi dọn đi hết, sau tôi nhất định sẽ báo đáp ông”. Nói xong lại lạy ông mấy lạy. Cha Phương Hiếu Nhụ tỉnh dậy không tin, vẫn cho người đào mộ, bên trong có mấy trăm con rắn đỏ, đều đốt chết hết. Đêm đó lại mộng thấy ông già khóc nói: “Tôi đã chí thành khẩn thiết xin ông, vì sao ông lại làm cho 800 con cháu tôi chết trong lửa đỏ? Ông đã tuyệt diệt gia tộc của tôi, tôi cũng sẽ tuyệt diệt gia tộc của ông”. Sau sanh Phương Hiếu Nhụ, lưỡi anh ta giống như lưỡi rắn. Phương Hiếu

Nhụ làm quan đến Hàn Lâm Học sĩ, do chọc giận Minh Thành Tổ, Minh Thành Tổ đã hạ lệnh tịch thu và tru di thập tộc. Tính số người bị giết vì chuyện đó, khớp với số rắn bị giết.

Lời bàn: Phật nói: con cái vì ba nhân duyên mà sanh vào nhà mình: một là đến đòi nợ, hai là đến trả nợ, ba là oan gia đối đầu. Người đời chỉ biết, những kẻ thích bài bạc hút chích, tiêu xài phung phí tán gia bại sản là oan gia đối đầu; đâu biết quyền uy thế lực hơn người, mang tai hoạ cho đến cả gia tộc, cũng là oan gia đối đầu. Người đời chỉ biết thiếu thể diện, làm cho người thân bị sỉ nhục, là oan gia đối đầu; đâu biết những người xây dựng sự nghiệp, làm rạng tổ tông, hậu thế ngàn đời hưởng thọ tế tự, cũng là oan gia đối đầu. Người đời tranh đoạt tài sản, đều là để cho con cháu, nhưng nếu nghĩ đến kết quả sau này, tuy là hiện tại con cái vây quanh, lại có ích gì? Một đời làm lụng vất vả, chỉ là tự tìm khổ não mà thôi! Cho nên lấy cắp vật nhà người, người lại đầu thai làm con để phá tán. Người đời ngày ngày sống trong điên đảo mê hoặc, ngày ngày trói mình trong lợi hại được mất, trường kỳ trần luân đoạ lạc mà không giác ngộ, thật là đáng sợ!

Chết Đoạ Thân Rắn Sám Hối Được Độ (Trích “Trúc Song Tuỳ Bút”)

Con gái cư sĩ Tào Lỗ Xuyên ở Tô Châu, gả cho nhà họ Văn, có một con rắn đuổi theo con chim bồ câu vào nhà, người nhà đánh chết con rắn. Qua mấy ngày sau, rắn nhập vào con gái Tào Lỗ Xuyên nói tiếng người rằng: “Ta ngày xưa là thái thú Kinh Châu, Hầu Cảnh làm phản, đuổi theo ta, ta chết trận bên bờ sông. Cha mẹ vợ con ta không biết có bình an không?” Lỗ Xuyên kinh ngạc nói: “Hầu cảnh là người thời Lục Triều, hiện tại đã trải qua Trần, Tuỳ, Đường, Tống, Nguyên và đến triều Minh rồi”. Hồn ma mới giác ngộ được đã chết rất lâu, bèn nói: “Tôi đã làm thân rắn, bị đánh chết cũng không oán hận, chỉ cần các người lạy cho một bộ “Lương Hoàng Sám”, tôi sẽ đi ngay”. Lạy sám hoàn tất, hồn ma đòi cơm chay, lại mở một đàn cúng cô hồn. Hôm sau, con gái Tào Lỗ Xuyên liền tỉnh lại, bình thường trở lại.

Lời bàn: Đời người ở thế gian, sanh tử luân hồi, qua lại, giống như hít thở, chốc vào bào thai, chốc lại xuất thai; chốc vào, chốc ra vô cùng tận. Sanh, không biết từ đâu đến; chết, cũng không biết đi về đâu, mê mê mờ mờ, thiên sinh vạn kiếp đều không biết. Chốc sanh lên trời, chốc xuống địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, chốc lên chốc xuống, chìm chìm nổi nổi, trăm kiếp ngàn đời cũng không biết. Ngày xưa trưởng giả Tu đạt xây tinh xá cho Phật, Phật thấy trùng kiến trên đất, nói với Tu đạt: “Tổ kiến này từ thời Phật Tỳ bà thi ra đời đến nay, hiện tại đã trải qua bảy đời Phật, chúng vẫn còn đoạ lạc làm thân kiến”. Một vị Phật xuất hiện ở đời, phải trải qua thời gian rất dài, huống hồ là bảy vị Phật? Sau Phật Thích ca Mâu ni, phải trải qua 1720 vạn năm Phật Di lặc mới từ cung trời Đâu suất giáng sanh thành Phật, không biết tổ kiến này có thoát thân kiến hay không? Từ thí dụ này mà nhìn, con rắn này từ thời Nam Bắc Triều đến nay, hơn 1100 năm đã giải thoát được thân rắn, cũng không gọi là quá chậm. Ôi! Chịu báo sanh tử luân hồi như vậy mà không biết cầu sanh Tây phương Tịnh độ, vĩnh viễn ra khỏi sáu đường, thì có khác gì súc sanh một đời trôi qua vô ích?

Khuyên Dứt Nuôi Cá Vàng Dế Mèn Đấu Nhau

Kinh Chánh Pháp Niệm Xứ nói: “Đời người ngắn ngủi, như tiếng vỗ tay, nháy mắt đã qua đời khác. Vợ con tài sản, toàn bộ đều phải để lại. Chỉ có các nghiệp thiện ác, luôn theo bên ta, như bóng theo hình”. Do đó có thể biết, chim cá tuy vui mắt, nhưng rốt cuộc chẳng chút lợi ích gì, chỉ có vì việc này mà tạo nghiệp sát dài dài. Tội gì vì hai con mắt mà đời đời kiếp kiếp kết oán cừu, vay trả mãi!

Bắt Trùng Nuôi Cá Vàng Chết Thọ Khổ Báo (Xem “Hiếu Sinh Lục”)

Thời Minh mạt, Tiết Tử Lan ở Vô Tích thích nuôi cá vàng, thường bắt trùng đỏ cho cá ăn, trùng đỏ bị giết nhiều không thể tính đếm. Sau anh ta mắc một loại bệnh kỳ quái, gãi khắp người, rồi ném vứt. Anh ta nói: “Có vô số con trùng đỏ bò khắp trên thân”. Sau đau đớn không chịu nổi, lở loét toàn thân rồi chết.

Lời bàn: Bạch Khởi một đêm chôn sống 40 vạn lính nước Triệu đầu hàng; Hạng Vũ một đêm chôn sống 20 vạn lính nước Tần; Trương Hiến Trung ở Tứ Xuyên, chỉ chặt chân tay của người mà chất cao như núi. Lúc ấy chúng sanh máu huyết lẫn lộn, chất đống thối rữa, có khác gì trùng đỏ? Ôi! Những người chết trong chiến tranh, đời trước chắc chắn đã tạo nghiệp nhân này; những người hiện tại nuôi động vật mà sát hại những sanh mạng khác, tương lai chắc chắn mắc những quả báo tương ứng. Do đó Phật nói: Bồ tát sợ nhân, chúng sanh sợ quả.

Thích Đấu Dế Bị Mụn Độc

Thời Minh mạt, một người họ Trương nọ ở Hàng Châu Thích đấu dế, con dế nào thua, anh ta ngắt đầu vứt. Về sau, sau lưng họ Trương mọc mụn độc, có tới mấy trăm cái mụn lở loét, giống như đầu dế, đụng vào là đau tận xương tuỷ, họ Trương chết trong tiếng gào la thê thảm.

Lời bàn: Người đời tạo nghiệp thiện ác, căn bản từ nơi sáu căn, chỉ cần một giác quan hoạt động, là năm giác quan kia phát động qua lại. Thí như việc nuôi dế, vốn là để mắt hưởng thụ, nhưng khi lắng nghe tiếng dế để bắt, thì là nhĩ căn tạo nghiệp; dùng tay ra lệnh cho dế đánh nhau, là thân tạo nghiệp; tính toán hơn thua, là ý căn tạo nghiệp; cá độ, uống rượu, là tỷ căn và thiệt căn tạo nghiệp. Câu “sáu căn tạo nghiệp thọ báo qua lại”, chính là nói tình huống này.

Khuyên Yêu Thương Trùng Kiến Chớ Cho Việc Lành Nhỏ Mà Không Làm

Người tích đức hạnh, giống như con cháu chấn hưng gia nghiệp, tợ hồ không thấy sự tiến ích của chúng. Song, tích luỹ ngày này qua tháng nọ, tự nhiên trở nên giàu có; người mất đức, giống như con cháu làm cho gia nghiệp lụn bại, tợ hồ không thấy có tổn thất gì, song, tiêu hao tổn giảm tháng này qua năm khác, một ngày sẽ trắng tay. Do đó người xưa nói: Chớ cho việc thiện nhỏ mà không làm.

Cứu Kiến Chúa Trả Báo Thoát Nạn (Xem “Cổ Sử Đàm Uyển”)

Đổng Chiêu Chi ở Phú Dương, Ngô Quận qua sông Tiền Đường, thấy một con kiến bu trên cọng lau trên sông. Đổng Chiêu Chi muốn vớt kiến lên thuyền, mọi người đều không đồng ý. Đổng Chiêu Chi bèn lấy dây buộc cọng lau sau thuyền, kiến nhờ đó được cứu. Tối anh ta mộng thấy một người mặc áo đen cảm tạ rằng: “Tôi là kiến chúa, bất cẩn rơi xuống sông, may nhờ được tiên sinh cứu. Sau này nếu có gặp nạn, xin hãy báo cho tôi”. Mười mấy năm sau, Đổng Chiêu Chi bị đạo tặc vu cáo và bị bắt vào ngục, liền nhớ tới lời kiến chúa nói trong mộng năm xưa, muốn báo cho kiến chúa nhưng không biết báo bằng cách nào. Có một người nói: “sao anh không bắt hai ba con kiến, bỏ trên tay nói cho chúng?” Đổng Chiêu Chi làm theo, tối quả nhiên mộng thấy người mặc áo đen nói: “Nhanh chạy vào núi Dư Hàng, có thể thoát nạn”. Tỉnh dậy, Đổng Chiêu Chi liền trốn đến núi Dư Hàng, sau gặp đại xá mà được khỏi tội.

Lời bàn: Đừng cho rằng kiến báo ân là chuyện hoang đường, côn trùng thường có những chuyện không thể lý giải được. Ngày xưa vua Phù Kiên nước Tần cùng hai người Vương Mãnh và Phù Dung bí mật bàn chuyện đại xá ở Linh Đài, vừa mới hoạch định bản thảo, bỗng một con ruồi rất lớn bay đến đậu nơi ngòi bút, âm thanh rất lớn. Không lâu trong nước khắp nơi đều truyền ra tin tức sắp đại xá, Phù Kiên nghĩ ngoài hai người kia ra, không ai hay biết chuyện này, do đó tra vấn quan lại vì sao mà biết. Quan viên tâu rằng: “Hôm kia trên đường gặp một đứa trẻ mặc áo đen, thân cao 3 xích, loan báo khắp nơi rằng: “Triều đình sắp có đại xá, triều đình sắp có đại xá”. Nói xong liền biến mất. Phù Kiên mới tỉnh ngộ chính là con ruồi lúc đó. Thế giới rộng lớn, có gì là không thể xảy ra? Kiến chúa báo ân đức cứu mạng, cũng không có gì là đáng kinh ngạc!

Khuyên Người Đi Săn (Dưới Đây Nói Kinh Doanh Không Nên Sát Sanh)

Phật nói: làm người niệm niệm nhân ái từ bi, tu thiện tích đức, chính là tạo phước trời người cho tương lai; niệm niệm đều nghĩ đến sát sanh ăn thịt, chính là tạo nghiệp địa ngục cho tương lai. Người thợ săn từ sáng đến tối, thấy chim là muốn bắn, thấy thú là muốn bắt, không lúc nào là không có niệm sát sanh. Cho nên oan gia đối đầu liên miên không dứt, sát hại nhau qua lại mãi, khiến cho trăm ngàn đại kiếp luân hồi khổ ải, không có ngày ra.Nhữngngườigiết hại sanh mạng chúng sanhtuỳ tiện như cỏ rác, sao không suy nghĩ?

Từ Điểu Cảm Động Lòng Người (Xem “Hậu Hán Thư”)

Danh tướng Đặng Chi thời Tam Quốc chinh phạt Phù Lăng (năm 284), thấy một con chim đang mớm mồi cho con, bắn một mũi tên nhưng không trúng. Chim mẹ vì có chim con bên cạnh, không bỏ con mà bay. Đặng Chi lại bắn một phát nữa, trúng, chim mẹ vẫn mang mũi tên trên mình cho con ăn, lại gắp thức ăn để bên cạnh, chíp chíp kêu các con tự lấy ăn, cứ như vậy kêu chíp chíp đau thương rồi chết, các con chim non cũng kêu bi thương không ngừng. Đặng Chi rất hối hận, nói: “Ta làm trái thiên tính của động vật, e sắp phải chết rồi”. Không lâu sau, quả nhiên bị Chung Hội hãm hại mà chết.

Lời bàn: Người đời thê thảm nhất, là lúc mẹ hiền nguy kịch sắp mất, gọi con nhỏ đến bên giường bệnh, nắm tay con nhỏ mà từ biệt. Dặn đi dặn lại, miệng nghẹn ngào không nói ra lời, gan ruột đứt từng đoạn; bịn rịn lưu luyến không rời, giờ phút ngắn ngủi mà khóc như mưa. Đã sợ người khác ngược đãi, lại lo lắng mẹ ghẻ đánh đập mắng chửi. Thấy dáng con cái bơ vơ lẻ loi, linh hồn do đó mà đau thương vô cùng; nghe tiếng con khóc, tâm can như bị cắt từng đoạn. Sự thê thảm cùng cực này của cõi nhân gian, đều do nghiệp nhân đời trước chiêu cảm, khiến không cách gì giải thoát.

Bẫy Thú Bằng Lửa Chết Đoạ Địa Ngục Nước Sôi (Trích “Cảm Ứng Thiên Đồ Thuyết”)

Lưu Ma Nhi ở Phần Châu, Sơn Tây, làm nghề thợ săn, cùng con trai Lưu Sư Bảo lần lượt chết đi. Một người hàng xóm tên Kỳ Lũng Oai, bệnh chết sống lại. Trở về nhân gian anh ta kể lại, ở âm gian thấy cha con Lưu Ma Nhi bị nấu trong chảo nước sôi, thịt nát nhừ, chỉ thấy đầu lâu, rất lâu sau lại khôi phục như cũ. Hỏi họ vì duyên cớ gì, họ nói: “Do đời trước thích đốt lửa vây bắt thú, nên nay bị quả báo này”.

Lời bàn: Kinh Phật nói: “Trong địa ngục, một ngày một đêm có một vạn lần chết. Sau khi chết được gió thổi sống lại, rồi tiếp tục chịu khổ. Nếu nghiệp báo chưa hết, cho dù thế gian có huỷ diệt, khổ báo cũng không được ngừng nghỉ cho dù chỉ trong chốc lát. Cho nên kinh Địa Tạng nói: “Khi thế giới này huỷ diệt, tội nhân được gửi đến thế giới khác; Khi thế giới khác huỷ diệt, lại được gửi sang thế giới khác nữa. Cứ mãi như vậy cho đến khi thế giới này thành tựu trở lại, liền trở lại tiếp tục chịu khổ. Ôi! Việc này không nghĩ đến thì thôi, nghĩ kỹ quả thật là đáng sợ!

Bắn Nai Giết Con

Ngô Đường, người Lô Lăng huyện Cát An tỉnh Giang Tây, giỏi bắn cung, thích săn bắn, thường mang con trai đi săn.

Một hôm nọ, thấy một con nai mẹ dẫn một con nai con đi dạo trong rừng, Ngô Đường giương cung bắn chết nai con, nai mẹ thương con, chạy lui chạy tới kêu lên bi thảm. Ngô Đường không những không thương xót, mà còn nấp vào chỗ khuất, đợi cho nai mẹ đến bên nai con liếm yêu thương, rồi giương cung bắn chết nai mẹ. Khi định chạy lại lấy hai mẹ con nai, bỗng phát hiện thấy một con nai bông, liền giương cung bắn, không ngờ bắn nhằm đứa con trai. Ngô Đường ôm đứa con trai yêu quý, đau khổ muốn chết.

Bỗng nhiên nghe trong hư không có tiếng gọi: “Ngô Đường! Ngô Đường! Tình thương nai mẹ yêu con, đâu có khác gì ngươi?” Khi Ngô Đường ngạc nhiên ngẩng đầu nhìn lên, thì bất ngờ trong lùm cỏ lao ra một con hổ, đâm nhào vào Ngô Đường, Ngô Đường ngã xuống, gãy tay mà chết.

Lời bàn: Có thể có người sẽ hỏi, trị tội phải trị người có tội, không nên liên luỵ đến vợ con, Ngô Đường cố nhiên là có tội, con trai ông ta có tội gì? Ghét cha mà giết con, luật pháp âm gian cũng nghiêm khắc quá. Đây là do họ không biết, người làm thiện, thì sanh vào nhà tích luỹ thiện nghiệp để hưởng phước; người làm ác, thì sanh vào nhà tạo ác nghiệp để chịu tai hoạ. Con trai ông ta chắc chắn đời trước tích luỹ ác nghiệp, phải bị hổ giết chết, nên mới sanh vào nhà họ Ngô để chịu quả báo, thức tỉnh mọi người biết mà sợ nhân quả, làm cho người cha biết sự trừng phạt của sát sanh. Đây là nhân duyên tụ hội, chiêu cảm bởi nghiệp lực bất khả tư nghị. Phật nói: “Khi đại kiếp này sắp tận, tuổi thọ con người chỉ còn 10 tuổi, tất cả chúng sanh khi gặp nhau, đều khởi niệm độc hại tàn sát, không có chút tâm từ bi lân mẫn. Giống như người thợ săn thấy cầm thú trên khô dưới nước, chỉ có niệm giết hại. Cho nên, trong bảy ngày cuối của đại kiếp này, cây cỏ thậm chí đất đá đều biến thành đao kiếm côn gậy, người người giết nhau, như vậy sau khi mạng chung, tất cả đều rơi vào ba đường ác. Do đó tôi khuyên khắp mọi người, thấy tất cả nhân loại, nên khởi tâm cứu giúp tất cả; thấy tất cả cầm thú, cũng nên sanh khởi ý niệm cứu giúp tất cả. Đâu đâu cũng phát Bồ đề Tâm thương yêu, cho dù kiếp trước có nghiệp chướng tội lỗi, như mặt trời chiếu trên núi băng, lúc ấy liền có thể được hoá giải.

Ba Con Én Con Niệm Ân Tuẫn Thân (Trích “Chứng Từ Lục”)

Nữ Vương Á Tam ở Nghiêm Châu, triều Tống, thấy mèo bắt con én mẹ, liền nuôi nấng ba con én con. Ba con én con lớn lên, liền bay đi. Mùa đông năm đó, Á Tam chết. Mùa xuân năm sau, có ba con chim én bay đến, đảo quanh trên nóc nhà, không nghỉ. Mẹ Á Tam nói: “Én có phải đang tìm Á Tam không? Á Tam chết rồi, chôn ở trong vườn”. Ba con én liền bay vào vườn, kêu thảm thương chết trên mộ Á Tam.

Lời bàn: Con người có nhớ đến ân đức xưa, tình thâm nghĩa trọng, giống như ba con én này không? Nghe câu chuyện này nên cảm thấy đau lòng, biết hổ thẹn.

Trị Thương Cho Chim Khách Cảm Báo Bốc Táng (Trích “Quan Cảm Lục”)

Cù tiên sinh ở Vũ Tiến, Giang Tô, là người có đức, một hôm thấy một con chim khách bị trúng tên kêu thảm thiết, liền nói với chim khách rằng: “Nếu ngươi muốn rút tên ra, thì nhanh hạ cánh xuống đây”. Chim khách quả nhiên liền bay xuống. Cù tiên sinh nhổ mũi tên cho chim, nuôi dưỡng mấy ngày, liền thả cho nó bay đi. Sau Cù tiên sinh sắp mai táng người thân, có một đám đất lành, nhưng không biết đào huyệt chỗ nào. Lúc đó có một bầy chim khách huyên náo tụ tập trên phần đất mộ, một con chim khách mổ vào áo tiên sinh, rồi trở về trên phần đất mộ. Ba lần như vậy. Cù tiên sinh nói: “Nếu đúng là huyệt mộ tốt, các ngươi hãy kêu lên ba tiếng”. Chim khách liền ứng thanh kêu lên ba lần. Thầy phong thuỷ xem xét kỹ, phù hợp cách chọn huyệt mộ, bèn chôn ở đây. Về sau con cháu ông ta Cù Sĩ Đạt, Cù Sĩ Tuyển đều thi đỗ cử nhân, con cháu ngày một hưng thịnh.

Thích Lưới Bắt Chim Mắc Báo Dị Tật (Trích “Chuyết Am Nhật Ký”)

Một thợ nhuộm họ Đổng nọ ở Bà Dương, Giang Tây thích giăng lưới bắt chim, sau đó dùng tăm tre đâm ngang đầu, rồi đốt rơm thui đem bán, sát hại nhiều vô số. Sau họ Đổng mắc bệnh, toàn thân da xù xì như vỏ cây, ngứa ngáy khó chịu, chỉ có lấy rơm đốt hơ mới thấy dễ chịu. Lại mắc bệnh đau đầu, thường nhờ người dùng miếng tre đánh vào đầu. Họ Đổng bị hành hạ như vậy ba năm mới chết.

Lời bàn: Dùng miếng tre đánh, dùng rơm đốt hơ, vốn là việc đau khổ, nhưng họ Đổng lại cam tâm như ăn thức ăn ngon, là vì sao? Là vì nghiệp quả phải chịu với cái nhân mình đã tạo.

Bắt Chim Vô Số Chim Lại Mổ Thân (Xem “Hiếu Sinh Lục”)

Thời Minh mạt, Cố Mưu ở Vũ Tiến, Giang Tô, cả cuộc đời đánh bắt chim nhiều vô số. Sau bệnh liệt giường, luôn miệng nói: “Hôm nay có chim mổ tay tôi”. Lại nói: “Hôm nay chim có chim mổ chân tôi”. Mỗi ngày thay một con chim, mổ nát toàn thân. Anh ta bệnh đến 49 ngày, nói: “Hôm nay có chim mổ mắt tôi”, rồi chết. Người nhà kiểm tra, quả nhiên trong mắt không có con ngươi.

Lời bàn: Những người nuôi chim trong lồng tuy không giết, nhưng đó cũng là nghiệp nhân của quả báo địa ngục, hãy nhanh từ bỏ!

Giỏi Dùng Súng Chim Hòn Sắt Vào Bụng (Trích “Nhân Quả Mục Kích Biên”)

Cung Phúc ở Côn Sơn, Giang Tô rất giỏi sử dụng súng bắn chim, mùa Hạ năm Thuận Trị (Nhâm Dần 1662), anh ta dùng đuốc soi nhìn thuốc súng trong cây súng, tàn lửa bay vào nòng súng, lửa bắt thuốc súng bùng mạnh, râu tóc Cung Phúc cháy sạch, hòn sắt từ trong nòng phóng ra xuyên vào bụng, Cung Phúc chết cực kỳ thê thảm.

Lời bàn: Quả báo của người này, chắc chắn đoạ lạc vào địa ngục Hòn Sắt Nóng. Nếu sanh làm người, mắc ba quả báo: 1. Chết thiêu, 2. Chết đạn, 3. Sợ hãi, phát cuồng mà chết. Đức Thích ca Mâu ni từng vô lượng kiếp trước làm trời Đao lợi Thiên, đánh nhau với A tu la. Khi mang quân trở về, thấy trên cây có một tổ Kim Sí Điểu. Đế thích Thiên Vương nghĩ: “Quân đội ta nếu đi qua đây, trứng chim chắc chắn sẽ bị hư hại”. Liền cho người xe quay lại. A tu la thấy Đế thích bỗng quay xe, sợ hãi liền rút binh. Nhờ một niệm từ bi, Đế thích được thắng lợi. Đế thích Thiên vương còn không nỡ hại một cái trứng chim, huống hồ phàm phu, phước báo cạn mỏng, mà dám coi khinh chúng sanh, tuỳ tiện giết như cỏ rác sao?

Khuyên Người Đồ Tể

Trâu dê tuy là động vật, nhưng đều ham sống sợ chết như ta không khác. Ngay nơi những gia đình nuôi heo thì biết, vừa mới gọi người mua heo tới, con heo này liền chảy nước mắt, không muốn ăn uống, tuy không biết nói, nhưng trong lòng biết mạng sống chỉ trong thời gian chốc lát. Cho nên khi bị trói, nó kêu hét kinh thiên động địa; khi bị lùa ra khỏi chuồng, sợ hãi run rẩy, chần chừ không đi. Người đồ tể bước một bước, là nó sợ hãi một bước; thấy một người nào, nó nhìn như muốn người đó giải cứu. Khi đã bị vào bãi giết, thấy đồ tể sắn tay áo để bắt nó, tay cầm dao nhọn, nó liền hét lớn. Nhưng kêu trời mà trời không thể cho cái thang leo lên; chấn động đại địa mà đại địa không thể cho một cái lỗ để chui xuống. Nhìn trái ngó phải, toàn là người muốn giết mình; nhìn trước ngó sau, toàn là những dụng cụ giết hại. Bất ngờ, bị lật nằm ngửa trên bàn, dao nhọn đã đâm vào cổ. Lúc này giống như dầu sôi đổ trên đầu, lúc này giống như hàng vạn cái xỉa đâm vào trong tim. Tiếng kêu thê thảm vì đau đớn cực độ nhỏ dần, mắt mở không ra vì máu, sự đau khổ như vậy nói không thể hết, nói không thể hết! Còn nhẫn tâm dùng ngôn ngữ biểu đạt sao? Đáng thương! Con heo này đời trước khi làm người, chẳng lẽ không thương như tay chân, vì sao đầu bếp đối xử với nó khinh tiện như bùn đất vậy? Đời trước chẳng lẽ không có vợ con thương nó như tim gan, vì sao đồ tể tàn hại giống như cây cỏ vậy? Đời trước tạo ác nghiệp đáng sợ, đến hôm nay mới biết; ngày xưa anh hùng cái thế, hiện tại lại ở đâu? Nếu không cầu giải thoát ra khỏi luân hồi, thì khó ai mà tránh được quả báo như vậy; một mai rơi vào trong sáu đường, thì ở đâu cũng là trầm luân đoạ lạc. Do đó cầu sanh tây phương Tịnh độ, bất luận là nam hay nữ đều có thể tu trì; giới sát phóng sanh, bất kể thượng trí, hạ ngu đều nên khuyến khích mình làm. Xin mọi người hãy ngay đây quay đầu là bờ, chớ để gây ra đời sau hối hận không kịp.

Bầy Heo Đòi Mạng (Trích “Tỉnh Mê Toả Ngôn”)

Năm đầu niên hiệu Thuần Hy, Hiếu Tông nhà Nam Tống, ở Lộ Khẩu, Kính Sơn, Đài Châu, Triết Giang, có một người tên Triệu Nghê, gia đình đời đời làm nghề đồ tể. Một đêm nọ anh ta mộng thấy trăm ngàn cái đầu heo, nói tiếng người, nói với anh ta rằng: “Chúng tôi bị anh sát hại, chịu đau đớn tột cùng; nay tội anh đã đủ, có thể sắp đi rồi”. Sáng sớm anh ta sắp dậy giết heo, bỗng hét lớn, phát cuồng mà chết.

Lời bàn: Tôi nghe nói người đồ tể giết heo, dùng dao đâm vào tim, để heo chết liền, không kêu thảm. Ôi! Con heo này đời trước, tôi đoán định nó chắc chắn sát sanh, và nó sở dĩ sát sanh, là do trái tim này sai khiến; tôi đoán định nó chắc chắn ăn thịt, và sở dĩ nó ăn thịt, là do trái tim này sai khiến; tôi đoán định nó chắc chắn huỷ báng Phật pháp, và sở dĩ nó huỷ báng Phật pháp, cũng là do trái tim này sai khiến. Chính trái tim này tạo ác nghiệp, làm sao không chính nó chịu quả báo được?

Giận Tức Giết Heo Lập Tức Thọ Báo (Xem “Kính Giới Đường Bút Thừa”)

Một người họ Thiệu nọ ở Chiết Giang, làm nghề mổ heo, anh ta nuôi mấy con heo, con nào mập là giết đem bán. Một hôm bỗng một con heo quỳ xuống khóc, họ Thiệu chẳng chút thương tâm, ngược lại còn sân si phát cáu lập tức đem giết. Hôm đó trời mưa, họ Thiệu bày thịt ra bán, đến tối mà vẫn không có một người đến mua. Họ Thiệu rất tức giận, chân mang đôi guốc đứng lên chiếc ghế mắc thịt lên cái móc sắt trên xà nhà. Không ngờ thịt nặng, vừa trợt chân, chiếc ghế ngã ra, thịt thì rơi xuống đất, mà móc sắt thì móc vào lòng bàn tay, họ Thiệu bị treo trên không. Người nhà lập tức đỡ xuống cấp cứu, anh ta đau đến ngất xỉu. Lúc ấy trong nhà đang ủ rượu, khi anh ta đau đớn kêu gào, liền lấy rượu và hèm rượu ăn, người nhem nhuốc đầy phẩn uế giống như một con heo. Họ Thiệu cứ như vậy gào la hơn 20 ngày thì chết.

Lời bàn: Thường tình ai cũng nghĩ tới giàu có, nhưng những kẻ đồ tể luôn nghèo đến mạt; thường tình ai cũng nghĩ tới chết an, nhưng những kẻ đồ tể luôn bị hoạnh tử; thường tình ai cũng nghĩ tới đoàn tụ, nhưng những kẻ đồ tể luôn gia đình ly tán. Vậy thì tội gì phải làm nghề này? Thời Phật tại thế có một kẻ đồ tể, dạy con cách giết dê; con trai lại muốn xuất gia theo Phật, không chịu nghe theo lời dạy bảo của cha. Người cha tức giận, cầm một con dao, dắt một con dê vào nhà đóng cửa lại, nói: “Nếu mày không giết con dê này, thì hãy dùng con dao này tự sát”. Người con suy nghĩ giây lâu, nghĩ rằng nếu phá giới, chi bằng kết liễu. Liền cầm dao tự sát, trong khoảng thời gian một búng tay, thần thức sanh lên cõi trời Đao lợi, hưởng thọ vô lượng phước lạc. Cho nên đại sư Liên Trì nói: “Tôi khuyên khắp mọi người, nếu không biết làm gì sống, thà đi ăn xin. Tạo nghiệp ác mà sống, chẳng thà chịu đói mà chết”.

Khuyên Đầu Bếp Không Nên Sát Sanh

Người bây giờ chỉ vì hai chữ cơm áo, mà chịu biết bao thiệt thòi, chịu biết bao thống khổ, kết biết bao oan nghiệt với chúng sanh. Nhưng rốt cuộc, những thiệt thòi, đau khổ, kết oán này, đâu cần thiết. Vì sao? Bởi vì sống bằng nghề giết hại sanh mạng chúng sanh, chẳng qua chỉ vì phụng dưỡng cha mẹ, nuôi dưỡng vợ con ngày ba bữa cơm mà thôi. Song những người làm các nghề nghiệp khác, đâu phải là không nuôi được cha mẹ, vợ con? Do đó kết oán cừu vạn kiếp khó hoá giải một cách oan uổng, chẳng phải là quá ư ngu si sao? Nếu nói đã rơi vào một ngành nghề nào rồi, đành phải như vậy, vậy thì rơi vào hầm xí, lại ở trong đó cho đến chết luôn sao? Thương ôi! Người thời nay động một chút là nói đổi nghề không tiện, nhưng lại không biết đến khi đoạ làm súc sanh, đầu mọc sừng, thân mang lông, càng không tiện hơn nhiều! Tại sao không từ cái không tiện nho nhỏ, kiên quyết đổi nghề?

Giúp Người Giết Thay Chết Thảm Như Ngũ Xa Phanh Thây (Xem “Tự Triệu Biên”)

Phương Hồ ở Hàng Châu làm nghề Đầu Bếp, và mở cửa hàng bán thịt. Tập tục của Hàng Châu, đến cuối năm, lệ thường là phải giết ba con vật để cúng thần linh. Phương Hồ liền mang dao mổ heo đi mổ giùm, làm như vậy tới mấy năm. Sau anh ta đến Trường An, uống rượu say ngủ bên lề đường, bỗng một chiếc xe chạy ngang qua, cán nát vùng ngực bụng, máu thịt lẫn lộn, thúi không chịu nổi, đi ngang qua không ai mà không bịt mũi.

Lời bàn: Người làm nghề sát sanh, khi chết phát ra tiếng kêu trâu dê heo chó, trợn mắt, le lưỡi mà chết, chính tôi tai nghe mắt thấy nhiều lắm, không thể kể hết. Những kẻ này đều không biết Phật pháp, cho nên tạo những ác nghiệp như vậy, hàng quân tử thiện lương, nên khởi lòng từ, uyển chuyển dẫn dắt họ, khuyên họ đổi nghề. Nếu họ biết giác ngộ, sám hối lỗi lầm, thì không khác gì cứu được hàng vạn sinh linh. Cho dù có bị mỉa mai là cổ hủ, không thiết thực, cũng đâu có gì đáng tiếc!

Chết Trạng Như Cá Chạch (Xem “Sát Sanh Quýnh Giới”)

Trần Ngũ người Tú Châu, làm món cá chạch nướng rất ngon, ai cũng tranh mua. Sau Trần Ngũ mắc bệnh, nhảy dựng trên giường, toàn thân thối vữa. Vợ anh ta nói, cách nướng cá chạch của Trần Ngũ rất là tàn nhẫn, hiện tại dáng vẻ mắc bệnh của anh ấy, rất giống với dáng vẻ của cá chạch lúc chết.

Lời bàn: Trong kinh Phật nói: “Tất cả chúng sanh đều sợ đao trượng, động vật cũng yêu tiếc sanh mạng của mình”. Thường thấy người đời, cắt sống đầu cá chạch, cá vẫn đang nhảy đành đạch, sao mà tàn nhẫn? Làm sao để cho Trần Ngũ đứng lên, phổ biến quả báo thê thảm của anh ta cho những người giết cá chạch?

Làm Nghề Bán Lươn Mắc Bệnh Ghẻ Như Đầu Lươn (Trích “Hộ Sanh Lục”)

Một người dân ở Ngô Hưng, làm nghề bán lươn. Sau anh ta mắc bệnh mụn độc, cái miệng mụn độc nào cũng giống cái đầu con lươn, khắp cả thân, chết trong đau đớn, vợ con anh ta lần lượt chết đói.

Lời bàn: Học sĩ Chu Dự từng nấu lươn, thấy một con lươn trườn cho phần bụng lên khỏi mặt nước, chỉ phần đầu và phần đuôi ở trong nước sôi. Chu Dự rất lấy làm lạ, bắt ra mổ bụng ra xem, thì ra trong bụng lươn có trứng, trườn phần bụng ra khỏi mặt nước là để tránh cho trứng khỏi bị chết. Chu Dự rất lấy làm ân hận, về sau vĩnh viễn đoạn trừ, không ăn lươn nữa.

Giết Gà Gặt Báo Hồi Tâm Vãng Sanh (Trích “Long Thư Tịnh Độ Văn”)

Trương Chung Quỳ thời nhà Đường làm nghề mổ gà. Sau anh ta mắc bệnh, hoảng hốt thấy một người mặc áo đỏ lùa một bầy gà tới, mổ vào hai tay và hai mắt anh, đau đớn tận xương tuỷ. Một lão tăng nghe tiếng gào thê thảm của anh ta, vội vàng đặt tượng Phật, đốt hương niệm danh hiệu Phật A diđà cho anh ta, đồng thời bảo Trương Chung Quỳ cũng chuyên tâm niệm Phật. Vừa mới niệm được một buổi, bỗng hương lạ đầy nhà, Trương Chung Quỳ an tường vãng sanh.

Lời bàn: Kinh Địa Tạng nói: “Một người khi mạng sắp chung, người khác niệm Phật hộ, tội của người ấy cũng dần được tiêu trừ, huống hồ chúng sanh tự mình xưng niệm, việc tiêu trừ tội chướng đương nhiên càng thù thắng. Trương Chung Quỳ vì tướng quả báo ác đã hiện ra trước mắt, lúc này hồi tâm sám hối, niệm Phật A di đà, sự chí thành khẩn thiết của anh ta vượt qua sự niệm Phật của người thường vạn vạn lần. Dù có tội rất nặng, như căn nhà tối ngàn năm, chỉ cần một ngọn đèn liền phá bóng tối ngàn năm, có tội nào không thể tiêu diệt, có phước thiện nào không thể sanh khởi? Ngày xưa khi Phật A di đà chưa thành Phật, phát 48 đại nguyện, nguyện rằng: “Nếu tôi thành Phật, thanh danh vượt hơn tất cả chư Phật mười phương, trời người nghe đến danh hiệu tôi, vui vẻ xưng niệm, đều có thể vãng sanh nước tôi; chúng sanh ba đường ác địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, chí tâm xưng niệm, cũng có thể vãng sanh nước tôi”. Do đó có thể biết, bất luận trời người quỷ thần, chỉ cần niệm Phật, đều được Phật A di đà tiếp dẫn vãng sanh. Đây chẳng lẽ không phải đường tắt vượt qua luân hồi sanh tử sáu đường sao?

Khuyên Người Mở Quán Ăn Không Nên Sát Sanh

Ai cũng biết có mùa xuân năm tới, mọi nhà đều dự trữ lương thực cho mùa xuân năm tới. Ai cũng biết có đời sau, tại sao không tu tích phước báo cho đời sau? Thí như những người sống bằng nghề sát sanh, vốn là để sống qua ngày, nhưng khi sanh mạng còn chưa kết thúc, tai hoạ do đó mà tới, sợ hãi lo lắng do đó mà tới; khi sanh mạng kết thúc, đền bồi nợ mạng do đó mà tới, đoạ lạc địa ngục do đó mà tới. Đó chẳng phải là cái được thì nhỏ ít, cái mất thì to lớn sao? Những người nhân từ lương thiện nếu dùng lý nhân quả báo ứng và sự thật khuyên bảo, thì có thể được quả báo vô lượng.

Dị Tướng Khi Chết (Xem “Hiếu Sinh Lục”)

Một họ Trịnh nọ ở Hàng Châu bán quán ăn, giết rất nhiều loại, khi chết thấy một đàn đủ loài vật đến đòi mạng. Miệng anh ta nói: “Gà đến rồi”, liền vỗ hai cánh tay như gà đập cánh khi bị giết. Miệng nói: “Vịt đến rồi”, liền rướn cổ, đập hai cánh ta, miệng kêu cạp cạp bi thương. Miệng nói: “Ba ba đến rồi”, liền rụt cổ lại, tay chân thụt vào duỗi ra như con ba ba. Mỗi khi nói đến một loại động vật nào, liền thao tác dáng của loại động vật ấy khi bị giết, làm hết đủ các dáng xấu xa, cuối cùng rồi chết.

Lời bàn: Có thể có người hỏi: “Phật pháp nói tất cả duy tâm tạo. Họ Trịnh khi sống giết hại rất nhiều loài, và khi chết cũng rất nhiều loài đến đòi mạng, vậy thì thân đời sau mà anh ta thọ, phải là trong mấy loài này, hay chỉ mang thân một loài mà thôi? Hay ngoài những loài này, còn mang thân những loài khác? Trả lời: “Nghiệp sát của anh ta đã rất nặng, chắc chắn trước phải chịu quả báo khổ dữ trong ba đường ác, khi chịu hết quả báo của ba đường ác, sau đó oan gia từng loài từng loài đến đòi nợ, lần lượt trả bằng mạng sống. Nếu đời trước giết gà nhiều, thì trả quả báo làm gà trước; giết ba ba nhiều, làm ba ba trước… Thí như mắc nợ ai nhiều, trả người đó trước.

Chuyên Bán Bún Lươn Sanh Rắn

Mùa hạ năm thứ 17 niên hiệu Khang Hy (1680), Nam Kinh có một người bán bún lươn, bán rất đắt hàng, người ra vào ăn uống tấp nập. Một hôm, người vợ lâm bồn, sanh ra một con rắn lớn, một lát lại sanh ra mấy trăm rắn nhỏ, bò khắp nhà, sản phụ sợ quá mà chết.

Lời bàn: Giết hại sanh mạng tàn nhẫn như vậy, tâm trước đã biến thành rắn độc rồi, làm sao không sanh ra rắn được?

Mộng Cảm Quần Thần (Trích “Hiện Quả Tuỳ Lục”)

Tiên sinh Trương Nhĩ Cầu ở Côn Sơn, Giang Tô, là anh của tiên sinh Trương Băng Am, tin sâu Phật pháp, hay làm việc lành. Vào năm Sùng Trinh thứ 17 (1638), ông ta từng thỉnh thiền sư Đại Thọ Hoăng Chứng ở núi Tam Phong, Thường Thục chủ trì thiền kỳ ở am Thanh Lương. Giữa chừng, ông ta bỗng về nhà, ăn cá tươi, trứng gà, đêm đó, ông ta mộng thấy đến cổng am Thanh Lương, thấy Thiên Long Bát Bộ, năm mươi mấy thần hộ pháp nanh dài mặt xanh, đầu tóc bờm xờm trong cổng đi ra. Trương Nhĩ Cầu vội hỏi họ, thần Hộ pháp nói: “Chúng tôi là các thần hộ trì đạo tràng, ông là trai chủ thiền kỳ, lại vền nhà ăn mặn, nên chúng tôi đi đây”. Nhĩ Cầu trong mộng khẩn thiết cầu xin, nhiều lần sám hối, các thần mới quay trở vào. Do đó mãi đến kết thúc thiền kỳ suốt ba tháng, Nhĩ Cầu kiên trì ăn chay.

Trì Trai Khỏi Hoạ Phá Giới Đền Báo

Nguỵ Ứng Chi ở Côn Sơn, là cháu trai của Nguỵ Tử Thiều. Mùa xuân năm Canh Ngọ niên hiệu Sùng Trinh (1630), anh ta ở cùng với Nguỵ Tử Thiều, bỗng nằm mộng vừa khóc vừa niệm Phật. Nguỵ Tử Thiều kinh ngạc hỏi nguyên do, anh ta nói: “Con mộng thấy xuống âm phủ, thấy một vị quan mang sổ sanh tử đến, tên con trong sổ treo cổ chết, dưới chú thích: “Vào một ngày sau ba năm, sẽ treo cổ chết trong phòng”. Con hỏi ông ta vì tội gì, ông ta nói “nghiệp lực đã định, khó có thể trốn thoát”. Con hỏi ông ta có cách gì có thể tránh được, ông ta nói: “Nếu ăn chay trường, niệm Phật, tinh tấn tu hành, có thể còn tránh được”. Nguỵ Tử Thiều liền khuyên Nguỵ Ứng Chi: “Cháu từ nay về sau nhất tâm nhất ý tu hành đi!” Thế là Nguỵ Ứng Chi bèn ăn chay trường, sáng tối niệm Phật, tinh tấn được 8 tháng như vậy. Sau đó bạn bè ồ ạt nhiễu loạn rằng: “Đó chỉ là một giấc mộng mà thôi, đường đường là đại trượng phu, sao lại để cho một giấc mộng làm mê?” Do đó Nguỵ Ứng Chi dần dần bỏ trai giới. Đến mùa xuân năm Quý Dậu (1633), Nguỵ Ứng Chi vô duyên vô cớ đóng cửa phòng lại, treo cổ chết trong phòng. Bấm ngón tay đếm, vừa đúng ba năm.

Ăn Mặn Đoạ Lạc

Mã Gia Thực ở Bình Hồ, Gia Hưng, tự Bồi Nguyên, năm Giáp Tuất niên hiệu Sùng Trinh (1634) thi đỗ tiến sĩ, thanh liêm chánh trực. Khi ông ta làm huyện lệnh, theo sự dặn dò của một quan trên, dùng hình phạt đánh chết hai quan viên ăn lận thuế. Ngày mồng 1 tháng giêng năm nọ ông ta đi tảo mộ, bỗng thấy hai hồn ma kia trần thuật oan tình với ông. Mã Gia Thực nói: “Đây là ý của quan trên nọ”. Hồn ma nói: “Hai chúng tôi là người chịu tội thay, nếu lúc đó hễ biện bác đối chất, liền có thể thấy rõ chân tướng sự thật”. Do ngài lúc đó đang nổi giận, không cho biện bác, cho nên hai chúng tôi hàm oan mà chết. Hiện tại hai chúng tôi tuy không dám đòi mạng, nhưng ngài không bao lâu nữa cũng sẽ thệ thế, đi làm thành hoàng ở huyện Bồ Kỳ. Trong lòng Mã Gia Thực rất ghét việc này, liền thọ trì trai giới, xin xuất gia với hoà thượng Thạch Kỳ ở chùa Tuyết Đậu, pháp danh Hành Đán, hiệu Tăng Tường, thanh tịnh trì giới tu hành 12 năm. Sau ông ta vì chút bệnh, ăn trứng gà, đêm lại mộng thấy hai hồn ma kia nói: “Ngài vì phá giới, không thể lưu lại cõi người được nữa, một ngày kia phải đến Bồ Kỳ nhậm chức”. Đến thời gian quả nhiên ông ta thệ thế.

Trì Trai Bán Trai Lập Tức Bị Âm Gian Bắt

Ở Ma Thành, Hồ Bắc có một người họ Vương, ăn chay trường ba năm, bỗng bị bệnh ghẻ nặng, trong lòng liền sanh tâm chán nản hối hận. Người bạn an ủi: “Anh là người ăn chay, Phật Bồ tát sẽ phù hộ anh”. Họ Vương nói: “Tôi ăn chay ba năm, bị ác báo này, có gì hay đâu?” Người bạn nói: “Anh không cần trai pháp này, bán cho tôi đi”. Họ Vương hỏi bán thế nào, người bạn nói: “Một ngày một phân bạc, ba năm được 10 lạng 8 tiền”. Họ Vương rất vui, liền viết khế ước, được tiền, ngày mai liền bỏ chay ăn mặn. Đêm mộng thấy hai tiểu quỷ mắng rằng: “Mười tháng trước, mạng của ông đã hết rồi; nhờ ăn chay, mới kéo dài đến hôm nay; nay tính lại thọ mạng ông ngược lại đã vượt quá”. Lập tức bắt anh ta đi. Họ Vương xin xỏ trì hoãn cả đêm, anh ta muốn trả bạc lại, thề ăn trường trai trở lại. Hôm sau, anh ta mời người bạn đến đòi lại khế ước, người bạn nói: “Hôm qua tôi mang về nhà, liền đốt trước Phật”. Họ Vương hối hận không kịp, lập tức bị quỷ tốt bắt đi.

Vô Tình Trì Trai Khỏi Bị Chết Chìm (Trích “Quan Cảm Lục”)

Năm thứ 2 niên hiệu Khang Hy (1663), có một chiếc thuyền đánh cá đỗ ở bến Tiểu Cô Sơn, đêm nghe tiếng thần núi mệnh lệnh với quỷ tốt: “Ngày mai có hai chiếc thuyền chở muối chạy qua, có thể bắt họ lại”. Đến sáng mai, quả nhiên có hai chiếc thuyền đến, lập tức trên sông sóng gió nổi lên, mấy lần cơ hồ sắp chìm, rất lâu sau mới may mắn thoát. Đêm đó, thuyền đánh cá vẫn đỗ chỗ cũ, nghe thần núi la bọn quỷ tốt trái lệnh, quỷ tốt nói: “Khi tôi đi bắt họ, một chiếc thuyền đằng sau có Bồ tát Quan Âm, một chiếc thuyền đằng trước có tam quan đại sĩ, cho nên không dám đến gần”. Hôm sau, người đánh cá đi hỏi một người trên thuyền chở muối, người trên thuyền chở muối không tin. Nghĩ một chốc, anh ta bỗng nhận ra nói: “Người lái cuối thuyền là trì trai Quan Âm, ăn chay; người quản lý đầu thuyền là trì tam quan trai”.

Phụ: Quan Âm trai kỳ: mồng 8 tháng giêng, mồng 7 tháng 2, mồng 9 tháng 2, 19 tháng 2, mồng 3 tháng 3, mồng 6 tháng 3, 13 tháng 3, 19 tháng 3, mồng 8 tháng 4, 22 tháng 4, mồng 3 tháng 5, 17 tháng 5, 16 tháng 6, 18 tháng 6, 19 tháng 6, 23 tháng 6, 13 tháng 7, 16 tháng 8, 19 tháng 9, 23 tháng 9, mồng 2 tháng 10, 19 tháng 11, mồng 8 tháng 12, 24 tháng 12.

Giải Thích Nghi Hoặc Vật Dưỡng Nhơn

Hỏi: Trời đất nuôi vạn vật, mà con người là tối linh. Chim bay thú chạy, vốn là để nuôi con người, nay cấm sát sanh, bắt ăn chay, há không phải là trái ý trời sao?

Trả lời: Anh đã biết là trời đất sanh vạn vật, là cha mẹ của vạn vật, vậy thì vạn vật chính là con của trời đất, không nên tàn hại lẫn nhau, ỷ mạnh hiếp yếu, tự cho là cao quý mà khinh khi kẻ hạ tiện, vì như vậy sẽ làm cho cha mẹ đau lòng không vui. Nếu vì ăn thịt chúng sanh, bèn nói trời đất dùng những sanh mạng này để nuôi ta, vậy thì lấy đó mà suy, hổ báo ăn thịt người, muỗi hút máu người, cũng nên nói trời đất sở dĩ sanh ra con người là để nuôi hổ báo muỗi mòng.

Hỏi: Đã như vậy, vì sao trời không cấm người sát sanh?

Trả lời: Trời vốn không muốn người sát sanh, do đó chúng ta mới thường thấy quả báo ác mà người sát sanh nhận lấy, đây chính là trời có ý cho người thấy đồng thời thúc giục người đời tỉnh ngộ. Còn như không thể cấm hết mọi người sát sanh, thì cũng không thể cấm hổ báo ăn thịt người vậy.

Hỏi: Đã như thế, cầm thú cho đến các loài thuỷ tộc không nên sanh ra, vì sao chúng lại sanh ra đầy cả thế giới này?

Trả lời: Chúng vì nghiệp lực mới sanh làm súc sanh. Nếu quy nguyên nhân cho trời, thì trời bất công quá. Nếu nói chúng bị khí ác của trời đất mới sanh làm súc sanh, thì xin hỏi vì sao chỉ chúng bị khí ác?

Hỏi: Chủng loại cầm thú rất nhiều, nếu ai cũng giới sát, thì chúng sẽ sanh sản rất nhiều, tương lai sẽ trở thành một thế giới cầm thú thì làm sao?

Trả lời: Giun sán độc trùng, loài người không ăn, nhưng hoàn toàn không thấy một thế giới đầy giun sán. Trên thế giới súc sanh nhiều, chính vì người sát sanh nhiều, oan oan tương báo. Đời này giết súc sanh, đời sau làm súc sanh hoàn trả, thế giới này quả trở thành thế giới cầm thú! Nếu ai cũng giới sát, thì không ai bị quả báo làm súc sanh, đời sau người sanh lên làm trời sẽ nhiều, người đoạ làm súc sanh sẽ ít. Người nước Sở không ăn thịt ếch, ếch lại ít; người nước Thục không ăn thịt cua, cua ngược lại khó kiếm, đây không phải là một chứng minh sao? Hôm nay anh chưa giới sát, mà lại lo lắng súc sanh sẽ nhiều lên, có khác gì hoang đường như chưa gieo giống mà lo sợ người thiên hạ ăn tức bụng!

Hỏi: Trời đã ghét sát sanh, sao không biến máu thịt chúng sanh trở thành hôi thối, chẳng phải như vậy con người tự nhiên sẽ không sát sanh nữa sao?

Trả lời: Máu huyết súc sanh vốn hôi thối, nhưng con người ăn lại thấy ngon, có hai nguyên nhân: Thứ nhất do nghiệp báo của những súc sanh này mà ra, nghiệp báo chưa hết, cho nên máu huyết tự nhiên biến thành mỹ vị, dụ dỗ người ta sát hại. Thứ hai do nghiệp báo của chính con người, cho nên đầu lưỡi tham ái mỹ vị, khiến món nợ nghiệp báo càng tích càng nhiều, nếu tập nghiệp trừ hết, tự nhiên sẽ không còn tham ăn máu huyết chúng sanh nữa, không cho là mỹ vị nữa. Giống như một người, đời trước làm mèo, lúc nào cũng nghĩ đến bắt chuột; đời trước làm hạc, lúc nào cũng nghĩ đến bắt rắn. Một mai chuyển làm thân người, thì không nghĩ đến bắt chuột, bắt rắn nữa. Có thể thấy mỗi hình thể có một sở thích riêng; sở thích khác nhau, là do hình thể khác nhau; hình thể khác nhau, là do nghiệp duyên khác nhau; nghiệp duyên khác nhau, là do dụng tâm khác nhau, hoặc thiện hoặc ác. Trời còn không thể thay đổi được tâm thiện ác, làm sao có thể biến máu thịt thành hôi thối được!

Hỏi: Những người đồ tể, thợ săn sống bằng nghề sát sanh, dựa vào đó để nuôi gia đình, nay anh khuyên họ không sát sanh, không phải đã cắt đứt đường sống của họ sao? Thương vật không thương người, tôi cho là không thích hợp

Trả lời: Sống bằng nghề sát sanh, tuy được cơm ăn áo mặc tạm thời, nhưng lại trăm ngàn vạn kiếp chịu ác báo, không có ngày ra. Tôi chính vì thương họ, mới khuyên họ tìm kế sanh nhai khác, anh ngược lại nói tôi cắt đứt đường sống của họ, đây quả là cái thấy của kẻ tiểu nhân.

Giải Thích Nghi Ngờ Sát Sanh Theo Cái Thấy Thế Gian

Hỏi: Trâu cày ruộng, chó giữ nhà, những loài này đáng yêu mến. Còn heo dê đâu có khả năng gì, nếu không làm thức ăn cho người, thì đâu có giá trị gì?

Trả lời: Chúng ta giới sát phóng sanh, chỉ là để nuôi dưỡng tâm từ bi của mình, chớ không phải vì những chúng sanh kia hữu dụng hay vô dụng. Nếu chỉ vì chúng hữu dụng đối với chúng ta mới không giết không ăn, như vậy vẫn là phát xuất từ tâm tự tư của nhân loại, chớ không phải từ bi. Xin hỏi, những loài dơi, bò cạp, con gián, chúng vô dụng, nhưng nhân loại sao không ăn chúng, có thể thấy vô dụng hoàn toàn không phải là lý do chính đáng để ăn thịt chúng.

Hỏi: Trâu dê gà chó đều kêu thảm sợ chết, giết chúng lòng không nỡ; còn các loài thuỷ tộc tôm cá không kêu không khóc, sao lại giới sát luôn?

Trả lời: Hình thể của chúng sanh tuy có lớn nhỏ, nhưng bản chất tham sống sợ chết thì hoàn toàn không có lớn nhỏ, do đó giết một oai hùng, tội lỗi không khác giết một đứa trẻ. Nếu cho rằng hình thể nhỏ có thể mặc ý sát hại, thì người nhỏ hơn trâu ngựa, sao không mặc ý giết người? Nếu nói không kêu gào thì không có đau đớn, vậy thì người câm khi bị giết không có đau khổ sợ hãi hay sao?

Hỏi: Chính mình giết thì tổn thương tâm từ bi, còn mang đi chỗ khác nhờ người khác giết rồi mang về nhà, hợp với nghĩa “tránh xa nhà bếp” của Mạnh Tử, như vậy chắc được?

Trả lời: Đây chẳng qua là “bịt tai trộm chuông”. Anh nhờ người khác giết thay mình, tội sát sanh anh vẫn phải mang. Anh nghĩ xem, những người oan uổng bị roi gậy kia chỉ hận những sai nha hành hình mà không hận những quan lớn sao? Nếu đổi một chỗ giết khác thì có thể đẩy giận cho người khác, thì những người oan uổng bị biếm trích, chỉ nên hận vùng biên địa xa xôi mà họ đến mà không hận những người đã phán xử họ, đây rõ ràng là không thể, do đó xin đừng dối mình dối người.

Hỏi: Tôi phóng sanh, người khác bắt, làm sao?

Trả lời: Họ bắt cái của họ, anh thả cái của anh. Như thầy thuốc chữa bệnh cho người, hoàn toàn không bảo đảm tương lai người bệnh không chết; lại như năm đói kém cho cơm, hoàn toàn không cam đoan những người bị đói kém này sau này không bị đói nữa; lại như xây nhà cao tầng, cũng không bảo đảm nó vĩnh viễn không đổ. Vạn sự vạn vật ở đời đều là như vậy, đâu chỉ riêng phóng sanh mà đắn đo lo ngại? Người thời nay tranh danh đoạt lợi thì không chút lo ngại, còn làm việc lành thì thoái bên này thoái bên kia, luôn cho rằng làm như vậy không được, làm như kia cũng không được, trói chân không tiến. Nên biết, thế giới Ta bà của chúng ta đây do nguyên do này mà có.

Hỏi: Những súc sanh khi bị bắt đã bị thương rồi, cho dù có mua phóng sanh, cũng chưa chắc đã sống, thả chi cho tốn kém?

Trả lời: Đã bị thương, lại càng đáng thương. Nếu anh mua thả mà được sống, đây là công đức lớn; nếu chết, cũng được chết an lành, không bị cái khổ mổ xẻ chiên nấu. Giống như tù nhân, biết là vô tội sắp được phóng thích, đâu thể vì anh ta gầy gò, bịnh hoạn mà để anh ta vào chỗ chết!

Hỏi: Hành thiện lấy bồi dưỡng thiện tâm làm gốc, chỉ cần thiện tâm, cần gì phải giới sát?

Trả lời: Loại người thiện tâm mà anh nói, chỉ vì ngon cái miệng của mình, bất kể súc sanh đau đớn chịu thống khổ, nhưng những “thức ăn ngon” ấy, vừa nuốt qua khỏi cổ, liền biến thành đồ phẩn uế hôi hám, như vậy ở đời còn tàn nhẫn nào hơn? Thử hỏi thiện tâm ở đâu? E rằng trong ba đường dữ toàn là hạng người thiện tâm này đây!

Hỏi: Súc sanh nhiều hơn cát sông Hằng, nay cứu cũng chỉ một số nào thôi, e rằng cũng chẳng giải quyết được gì?

Trả lời: Trời có đức hiếu sanh, cứu được một sanh mạng cũng là hợp ý trời, huống hồ gì cứu được rất nhiều sanh mạng! Giống như người nghèo, anh không thể cho họ cả núi vàng, chỉ cần vài cân gạo cũng đã cứu sống họ.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.