Đạo Phật Trong Đời Sống Trọn Bộ

453. BÓNG HẠNH PHÚC

Tư tưởng cách mạng nhân sinh của Phật Tổ Thích Ca chẳng những thích hợp và đáp ứng được nhu cầu xây dựng lại xã hội băng hoại ở Ấn Độ thời bấy giờ, mà nó sẽ còn thích hợp và thích hợp mãi mãi với mọi thời đại vì giáo lý nầy là chơn lý. Đã nói là chơn lý thì thời gian và không gian và không gian không còn ảnh hưởng. Giáo lý nầy sẽ vượt bức tường không gian và thời gian mà trường tồn. Sẽ không bao giờ có ai đánh đổ được tư tưởng bình đẳng khi máu của chúng sanh mọi loài cùng đỏ như nhau. Không ai đến cõi đời nầy với một giai cấp mang theo, cũng không ai đến cõi đời nầy với tiền của sẵn có. Duy chỉ có sự phát triển tri thức và đạo đức sẽ làm cho chúng sanh, đặc biệt là con người, có thấp có cao, hoặc có Thánh có phàm. Giáo lý ấy nếu được đem áp dụng vào cuộc sống cuộc tu hằng ngày thì cuộc sống ấy là an lạc, hạnh phúc, và cuộc tu ấy là tự tại giải thoát. Là Phật tử, nếu chưa đủ cơ duyên xuất hồng trần gia để tu hành giải thoát, thì ít nhất cũng luôn hướng về mục đích tối thượng mà Phật Tổ đã đề ra cho những đứa con tại gia của Ngài: luôn áp dụng Phật pháp vào đời để cải thiện con người, gia đình và xã hội. Chúng ta đã bao kiếp lăn trôi trong tam đồ lục đạo cũng chỉ vì bị vô minh che lấp rồi cứ mãi chạy theo bắt bóng hạnh phúc, nhưng bóng hạnh phúc ở đâu để cho chúng ta bắt ?

Chúng ta cứ rộn ràng lên vì sắc đẹp, nhưng hãy tự hỏi chúng ta sẽ nghĩ gì làm gì khi sắc ấy tàn phai, già nua cằn cỗi ? Thử hỏi ai trong chúng ta lại không muốn gom tất cả những cái ưa về mình và đùa cái ghét cho người ? Mà chúng ta đùa cho ai trong khi tất cả phàm phu chúng ta đều hành sử y như vậy ? Ai cũng ưa vui ghét khổ, ưa sang ghét hèn, ưa vinh ghét nhục, ưa thắng ghét bại, ưa được ghét thua. Tại sao lại có trạng huống nầy hở quý vị ?

Ngày xưa đáng lý Thái Tử Tất Đạt Đa phải là vua, phải là chủ các cung vàng điện ngọc, phải là con người với đầy đủ quyền uy danh vọng trên cõi đời nầy. Nhưng tại sao Ngài lại nhàm chán ngôi báu, giã từ cung điện và rũ bỏ danh vọng quyền uy ? Vì Ngài đã thấy quá rõ ràng chúng sanh lăn trôi do bởi tham dục và khát ái. Chính tham dục và khát ái là những nhân tố của tội lỗi và chướng nghiệp. Ngài đã thấy thân bất tịnh, thọ thị khổ, tâm vô thường, pháp vô ngã nên Ngài đã sớm đoạn trừ ân ái, rũ bỏ lợi danh, quyền uy chức tước, cũng như những hưởng thụ của giai cấp quí tộc ăn trên ngồi trước. Ngài cũng đã từng lăn trôi nhưng Ngài đã dám can đảm vươn lên từ một chúng sanh lên Phật. Thế còn chúng ta, tuy ngày nào cũng tự xưng là Phật tử Phật con, nhưng không chịu rời tham, sân, si, mạn, nghi, tà kiến, sát, đạo, dâm, vọng; không khống chế được lòng tham muốn chấp trước nên tâm nầy cứ hỉ nộ ái ố, lúc thương lúc ghét, lúc vui lúc buồn. Thử hỏi như vậy thì làm sao mà không sa đọa vào địa ngục, hoặc không trầm luân trong sanh tử luân hồi ? Phật dù đã liễu sanh thoát tử, nhưng trước giờ nhập diệt Ngài còn căn dặn tứ chúng không nên lấy oán trả oán vì như vậy chỉ gây thêm phiền trược cho nhau mà thôi. Chẳng những thế, Ngài còn khuyên tứ chúng nên học hạnh của Thánh Nhơn, lấy ân trả oán, chẳng những không thù ghét mà còn lấy tâm niệm từ bi hỉ xả mà thương xót những người đã bị ma tham sân si, mạn nghi tà kiến quấy nhiễu.

Ngài đã nói rõ chỉ có con đường tu tâm dưỡng tánh, trì giới, bố thí, nhẫn nhục, thiền định mới là hạnh phúc thật sự của nhân loại, chỉ có con đường “nhất bát thiên gia phạn, cô thân vạn lý du” mới đưa con người đến miền hạnh phúc chơn thường bất biến, còn thì tất cả chỉ là bóng hạnh phúc mà thôi. Trên con đường ấy, chúng ta chẳng những không sát sanh hại vật, mà còn phóng sanh lợi vật và yêu mến mọi sinh vật cùng trú ngụ trên địa cầu nầy. Đối với người con Phật, giàu sang danh vọng, quyền uy chỉ là những cái “bóng hạnh phúc” mà con người mãi đeo đuổi, nhưng không bao giờ nắm bắt được. Chỉ có nghe và hành trì chánh pháp cũng như thân cận với những bậc hiền nhân quân tử mới là hạnh phúc thật sự. Hạnh phúc thật sự là sống được một đời sống hạnh phúc là sáng được nghe đạo rồi chiều chết cũng cam. Hạnh phúc thật sự là chiến thắng được chính mình để không bao giờ làm những chuyện ám muội, không bao giờ trộm cướp, không bao giờ tà dâm, vọng ngữ. Hạnh phúc thật sự sự của người con Phật là dám xem lời nói nặng hơn cả gia tài sự sản và nặng hơn cả thân mạng nầy. Hạnh phúc thật sự là sống đời “thanh bần lạc đạo” chứ không bao giờ phạm những giới của Phật mà mình đã thọ. Như vậy hạnh phúc thật sự mà Phật đã vạch ra và chỉ dạy cho tứ chúng năm xưa không phải là những gì xa xôi diệu vợi, mà chỉ là những gì rất đơn giản và thật gần gũi với chúng ta trong cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên, đạo Phật nói dễ khó làm, nói dễ đến độ đứa bé lên bảy cũng nói được, nhưng khó làm đến độ cụ già bảy tám mươi tuổi chưa chắc đã làm xong. Thói thường chúng ta vẫn biết làm người phải có đạo đức, phải lương hảo, thiện lành, vị tha, bác ái nhưng chúng ta vẫn chạy theo những bóng dáng bất chánh, bất lương, vô đạo, vô nghĩa, vị kỷ, bỏn sẻn, xấu xa, độc ác. Phật dạy chúng ta cách tháo gỡ những ràng buộc làm con người mất tự do, nhưng đã hơn hai mươi lăm thế kỷ nay, chúng ta đã tháo gỡ được gì ? Phật dạy chúng ta nên luôn làm những việc khiến người vui thích và an ổn, thế nhưng chúng ta cứ làm những việc cho người buồn khổ và lo âu. Phật dạy chúng ta nên làm những việc vừa có lợi cho mình mà cũng có lợi cho người, thế nhưng chúng ta chỉ làm những việc lợi mình mà lắm khi tổn hại đến người khác. Phật dạy chúng ta phải thấy đúng, suy nghĩ đúng, nói lời chân thật, sống chơn chính, làm ăn chơn chính nhưng chúng ta chỉ thấy và suy nghĩ những điều tà vạy, chỉ nói lời ác độc vọng ngữ, sống tà vạy, làm ăn bất chánh. Hạnh phúc chân thật theo quan niệm của đạo Phật thật bình thường và đơn giản, thế nhưng chúng ta cứ chạy theo bóng dáng của hạnh phúc phàm tục, cứ suy nghĩ và tưởng tượng những chuyện phi thường, hoặc những chuyện đội đá vá trời, hoặc những chuyện không tưởng. Phật dạy mọi người nên hành sử theo chơn lý, chúng ta ngoài miệng cũng bi bô yêu chuộng sự thật, nhưng chưa một lần nào chúng ta dám đối diện với sự thật, chưa bao giờ dám nghe ai nói sự thật. Ngược lại, chỉ thích văn vẻ hoa hòe bề ngoài. Hễ ai khen thưởng tán tụng thì mặt mày sáng rực lên, nhỡ bị ai chê một tiếng là xụ mặt ủ rũ. Như vậy thử hỏi chúng ta chuộng chân lý ở chỗ nào ? Chúng ta vẫn biết gieo nhân Phật thì thành Phật, còn gieo nhân địa ngục là phải đi về địa ngục, nhưng chúng ta chỉ biết nói chứ chưa bao giờ biết làm. Những đứa con tại gia hãy thử suy gẫm lại coi Phật đã dạy mình nên làm gì và nên tránh gì ? Ngài đã ân cần chỉ dạy rằng muốn làm một con người thật xứng đáng chỉ cần giữ lấy năm giới điều căn bản là đủ, thế nhưng có mấy ai trong chúng ta giữ được năm điều căn bản nầy ? Ai trong chúng ta lại không thấy và không biết hạnh phúc thật của con người đâu phải do nơi sang giàu, danh vọng, quyền uy thế nhưng tại sao chúng ta lại mù quáng ôm chân những bóng dáng hạnh phúc nầy ? Những người con Phật chơn thuần hãy tỉnh dậy và hướng về chơn lý, hãy dẹp bỏ tham, sân, si, mạn, nghi, tà kiến, sát, đạo, dâm, vọng. Hãy lắng nghe lời Phật dạy, hãy lấy tinh thần từ bi hỉ xả của Phật làm hạnh phúc chơn thật, làm kim chỉ nam mà đi thẳng vào đời làm cho tốt đạo đẹp đời hơn. Thật vậy, chỉ có từ bi hỉ xả mới có công năng đem lại an lạc và hạnh phúc cho mọi loài. Chỉ có lòng từ bi mới cứu vớt được những nỗi khổ đau nhọc nhằn của nhơn loại, chỉ có niềm hỷ lạc mới mang lại an vui cho tha nhân, và chỉ có sự vị tha và xả bỏ mới là những đức tánh vô giá cao tuyệt của một tâm hồn đẹp. Dù biết rằng đời người như một giấc mơ, trăm năm nào khác cuộc cờ đổi thay, một giấc chiêm bao, một trò huyễn ảo, có đó rồi không đó, thấy đó rồi mất đó, nhưng không vì thế mà những người con Phật chúng ta cam tâm làm nô lệ cho tham, sân, si, mạn, nghi, tà kiến cũng không vì thế mà những người con Phật chúng ta tiếp tục chạy theo những bóng dáng hạnh phúc giả tạm. Người con Phật chơn thuần phải nhận chân đâu là chơn hạnh phúc và đâu là bóng dáng hạnh phúc giả tạm. Người con Phật phải thấy cho được và đem những bi trí dũng của Phật Tổ áp dụng vào cuộc sống cuộc tu hằng ngày của chính mình. Hạnh nguyện của Phật Tổ năm xưa là lấp cạn biển khổ Ta Bà, chúng ta nhỏ bé quá, không làm được như Phật Tổ, nhưng ít ra chúng ta phải ráng làm sao lấp cho được cái bể khổ ngay chính tâm mình. Tuy nhiên, điều quan trọng và vô cùng cấp thiết với những người con Phật hiện tại là mọi người phải quay về tự tu lấy thân tâm mình. Đạo Phật không phải là đạo “nói.” Ai muốn tu theo Phật xin nhớ lấy một chữ “hành.” Đừng nói thiện, đừng nói ác, mà hãy chí tâm hành thiện không hành ác và hành sao cho thân tâm nầy hoàn toàn thanh sạch, ấy là hạnh phúc thật sự của những người con Phật chúng ta. Hạnh phúc thật sự của những người con Phật chúng ta là biết sống sao cho thật là người, hành cho thật sâu những lời chỉ dạy của Phật Tổ, biết vui cái vui của đồng loại và biết khổ cái khổ của muôn loài, biết thường nhớ ơn chớ không biết oán hận, biết tạo thiện nghiệp chớ không tạo thêm ác nghiệp, biết tự thắng lấy mình để tận diệt tham, sân, si, biết bình tâm mà sống với mình, với gia đình và xã hội, khi thắng không kiêu, lúc bại không nản, biết hướng về nội tâm mà tu nhân tích đức. Làm được như vậy là chúng ta đang có hạnh phúc chơn thật trong từng phút giây ta sống. Mong cho ai nấy đều có đủ bi trí dũng chối bỏ những bóng dáng hạnh phúc giả tạm để quay về với niềm an lạc chơn thường bất tận.

454. CÙNG HƯỚNG DẪN NHAU TU

Đa ph¥n chúng ta ai cûng mu¯n phá tà hi¬n chánh. Ai cûng mu¯n d©p bư các nëo tà đ¬ quay v« con đ߶ng chánh. Thª nhßng tÕi sao chúng ta vçn tiªp tøc lån trơi trong tam đ° løc đÕo ? TÕi sao chúng ta lÕi tråm đ߶ng l¥m lÕc ? Cĩ l¨ tÕi chúng ta đã lâu đ¶i lâu kiªp làm bÕn v¾i tham, sân, si, mÕn, nghi, tà kiªn, sát, đÕo, dâm, v÷ng... nên phàm phu cịn khĩ bư, hu¯ng là bư tà theo chánh, hay d©p v÷ng v« ch½n ? Thª nên thay vì chúng ta vào chùa tøng kinh ni®m Ph§t, ho£c ng°i thi«n qû́n tßởng thì chúng ta lÕi vào chùa ho£c tøm nåm tøm bäy lÕy đ¬ nhàn đàm hí lu§n, tranh cãi v¾i nhau nhỉng chuy®n khơng đâu. Nhß v§y mà bi¬u hoa gî́c ngµ nở là nở làm sao ? Th§m chí cĩ ng߶i cịn nĩi r¢ng đã t× b¤y lâu nay tơi tu theo lý "b¤t nh¸," nghîa là "khơng cĩ," mà cûng "khơng khơng,"

nên khơng cĩ gì đ¬ nĩi nỉa. Th§t tình mà nĩi, t× ngày gî́o lý nhà Thi«n đßþc ph± c§p trong nhân gian, thì s¯ ng߶i gî́c ngµ v« thi«n đâu chßa th¤y, chï th¤y nhan nhãn nhỉng kë điên vì thi«n ở kh¡p n½i n½i. Qụ̂ là tµi nghi®p cho chúng ta, nhỉng chúng sanh trong th¶i xa Ph§t n¥y qû́. Cịn nĩi v« l¨ "cĐu đµ" hay "hµ trì" t× chß Ph§t, khơng phäi là khơng cĩ. Tuy nhiên, xác phàm m¡t th¸t nhß chúng ta, l¤y đâu làm chĐng c¾ cho sđ cĐu đµ hay hµ trì n¥y? Đã khơng li­u nghîa kinh đi¬n thì thơi, đàng n¥y h­ mở mi®ng ra là Th¥y T± dÕy: "tßởng Ph§t A

Di Đà, ni®m Ph§t A Di Đà mß½i tiªng trß¾c lúc lâm chung, là chß thánh chúng cùng ĐĐc A Di Đà s¨ rß¾c ngay. Đĩ là pháp mơn tu t¡t tuy®t v¶i nhĐt, đ½n gị̂n nhĐt và d­ dàng nhĐt." Nªu chï c¥n mß½i tiªng ni®m Ph§t là đßþc v« cõi Tây Phß½ng Cđc LÕc, thì cĩ l¨ gi¶ n¥y đ¸a c¥u đã khơng cĩ đªn g¥n sáu tï con ng߶i. ĐĐc Ph§t đã t×ng dÕy d² r¢ng nªu ta đã gây ra chß¾ng nghi®p t× vơ thï thì khơng th¬ mµt s¾m mµt chi«u chúng ta cĩ th¬ t¦y sÕch hªt nhỉng chß¾ng nghi®p ¤y, hay chï c¥n mß½i tiªng ni®m Ph§t mà cĩ th¬ xong đßþc đâu. Đ߶ng tu khơng d­, nhßng cûng khơng khĩ. Tuy nhiên, đi«u t¯i c¥n lúc tu t§p là khi đ÷c kinh, luơn nên li­u nghîa, chĐ khơng phäi chï mµt b« li­u ngỉ, r°i sanh lịng ch¤p trß¾c đü thĐ mà thêm tµi. Khi Ph§t nh¤n mÕnh đªn "trß¾c lúc lâm chung mà ni®m đßþc mß½i câu ni®m Ph§t, chúng ta nên hi¬u ý Ph§t mu¯n nĩi gì, chĐ đ×ng đ¬ cho vß¾ng m¡c vào ngơn tđ cĐng nh¡c. Nªu trß¾c lúc lâm chung mà khơng ch¸u tu "th§p hÕnh B° Tát (b¯ thí, ái ngỉ, trì gi¾i, tinh t¤n, nhçn nhøc, thi«n đ¸nh và t×, bi, hï, xä) thì cho dù cĩ ni®m Løc Tđ Di Đà đªn vÕn tri®u kiªp cûng b¢ng th×a. Ph§t đã nh¡c đi nh¡c lÕi cái câu: "Dù thßþng cån hay hÕ trí, mà tđ tánh luơn tư ngµ, thì chúng sanh ¤y là Ph§t." Và Ph§t cûng đã t×ng khỈng quyªt v¾i tĐ chúng đ® tØ r¢ng: "Ta là Ph§t đã thành, chúng sanh là Ph§t đß½ng thành và s¨ thành, v¾i mµt đi«u ki®n: m÷i ng߶i phäi th¡p đu¯c lên mà đi." Nhß v§y chß Ph§t và chß T± đã dÕy qû́ rõ ràng r°i cịn gì? Mµt khi đã quyªt tâm hÕ thü cơng phu tu ni®m thì chä c¥n phäi nĩi, mà chï c¥n "hÕ thü cơng phu" là đßþc. Muơn pháp tÕi lịng, cûng nhß Ph§t tÕi tâm trung.

Ph§t tĐc tâm, tâm tĐc Ph§t. Tuy nhiên, đa s¯ chúng ta vì phäi s¯ng trong mµt xã hµi tranh đua t×ng gi¶ t×ng phút, nên ai cûng b¸ nhỉng thúc đ¦y và bĐc bách cüa cuµc đ¶i gây tÕo ra nhỉng khĩ khån qu¦n trí. T× đĩ, chúng ta ơm ch¤p đü thĐ l¥m mê si dÕi. Khơng k¬ nhỉng n½i cĩ nhi«u chùa chi«n và t¸nh xá nhß tÕi Orange County thì khưi nĩi, m²i tu¥n sau nhỉng gi¶ làm vi®c m®t nh÷c, chúng ta cĩ th¬ đªn chùa đ¬ nghe pháp, tøng kinh, hay ng°i thi«n và qû́n ni®m. Tuy nhiên, ở nhỉng n½i khơng cĩ chùa, thì làm sao chúng ta th߶ng xuyên đßþc g£p Ph§t trong nhỉng ngày cu¯i tu¥n ? Chúng ta cĩ th¬ h÷p mµt s¯ bÕn đÕo lÕi v¾i nhau và cùng nhau thành l§p mµt "nhĩm tu thi«n," hay mµt "nhĩm tøng kinh." Cùng h÷p lÕi đ¬ thäo ra mµt chß½ng trình và th¶i khĩa tu. Lûn phiên h÷p tÕi nhà cüa t×ng v¸. Nªu khơng cĩ th¥y hß¾ng dçn, nhỉng cß sî cĩ kinh nghi®m cûng cĩ th¬ thay phiên nhau "dçn chúng" trong các khố tu. R°i thïnh thộng nên thïnh mµt v¸ sß đªn hß¾ng dçn và chĐng minh khĩa tu. Trong th¶i khơng cĩ Ph§t mà lÕi hiªm th¤y Tång tài, thi®n hỉu tri thĐc là t¯i ß c¥n thiªt.

H÷ chính là nhỉng ng߶i bÕn t¯t mà ta cĩ th¬ h÷c hưi và chia së nhỉng đi«u hay trong l¨ đÕo. H÷ là nhỉng ng߶i cĩ đ¶i s¯ng nµi tâm thâm h§u và s¨ änh hßởng r¤t l¾n lao trong cuµc s¯ng cuµc tu cüa chúng ta. Sau đây là mµt phß½ng thĐc v« nµi quy và cách thĐc thi«n t§p, đ« ngh¸ cho nhỉng ai mu¯n cùng nhau tu t§p.

TIẾN TRÌNH THÀNH LẬP NHÓM TU THIỀN:

A. MỤC ĐÍCH Møc đích chánh cüa nhĩm Thi«n (cĩ th¬ đ£t tên Gị̂i Thốt hay An LÕc) là nh¢m giúp cho hành gị̂ t¸nh tâm h¥u cĩ c½ hµi nhìn lÕi chính mình, đ¬ cĩ th¬ tiªp nh§n ngu°n s¯ng an lÕc t× sđ tïnh thĐc, và t× đĩ cĩ th¬ gị̂i thốt khưi m÷i bĐc bách và h® løy cüa cuµc s¯ng hàng ngày. B. THÀNH VIÊN TRONG KHÓA TU:

Tùy theo t×ng đ¸a phß½ng mà s¯ thành viên cĩ th¬ t× nåm m߶i ng߶i, vài chøc ng߶i hay nhi«u h½n cûng đßþc. Tuy nhiên nhiên, nªu con s¯ lên h½n nåm chøc, chúng ta nên chia làm hai ti¬u nhĩm cho vi®c tu t§p đßþc d­ dàng h½n.

C. NỘI QUY: 1. C¯ g¡ng đªn Thi«n Đ߶ng đúng gi¶ gi¤c đã quy đ¸nh.

2. Khi nghe chuơng ho£c khánh báo hi®u, phäi vân t§p v« n½i đã đßþc quy đ¸nh, khơng ch§m tr­.

3. Khơng ra khưi Thi«n Đ߶ng trong lúc đang ng°i thi«n.

Nªu cĩ vi®c c¥n, cĩ th¬ ra khưi thi«n đ߶ng trong khi đi kinh hành. Ch¤p tay xá r°i nh© nhàng bß¾c ra. Lúc trở vào đi theo sau ng߶i cu¯i trong hàng kinh hành.

4. Đªn gi¶ nghï, tuy®t đ¯i giỉ yên l£ng. 5. Tuy®t đ¯i giỉ sÕch s¨ trong thi«n đ߶ng.

6. Tuy®t đ¯i giỉ sÕch s¨ trong nhà v® sinh. 7. Khơng tđ ti®n đi vào phịng riêng cüa gia chü hay chß Tång Ni.

8. Khơng hút thu¯c, khơng dùng bia rßþu trong su¯t khĩa tu.

9. Trong khĩa tu, dù chßa vào thi«n, nên tránh dùng đi®n thõi hay tiªp nh§n đi®n thõi h¥u tránh cho tinh th¥n khưi b¸ chi ph¯i bởi ngõi duyên.

10. Khơng mang gî̀y dép vào thi«n đ߶ng.

D. ĐIỀU LỆ & CÁCH THỨC THIỀN

I. TRƯỚC THỜI GIAN TU TẬP THIỀN QUÁN: 1. Nĩi ít lÕi. Nĩi v×a đü nghe. Nĩi nhỉng l¶i c¥n nĩi.

2. Khơng nĩi chuy®n phiªm. Hồn tồn gát bư chuy®n đ¶i. 3. Khơng nĩi l²i l¥m cûng nhß khơng chï trích ng߶i khác.

4. Khơng dùng l¶i l¨ hay cØ chï khiªm nhã v¾i nhau.

5. Giỉ hịa khí trong su¯t th¶i gian tu t§p.

6. Giỉ oai nghi và chánh ni®m khi đi, đĐng, ng°i.

7. Phäi tuy®t đ¯i tûn theo ý chï cüa v¸ Gî́m Thi«n.

8. M²i khi nghe tiªng khánh báo hi®u, phäi v« ngay v¸ trí cüa mình. 9. Khơng ra khưi n½i Thi«n Đ߶ng lúc đang ng°i thi«n.

Nªu cäm th¤y mưi hay đau chân, thi«n gị̂ cĩ th¬ tđ đµng lên ghª ng°i. 10. Trong su¯t th¶i gian tu t§p thi«n, khơng đßþc g÷i đi®n thõi, tr× tr߶ng hþp kh¦n c¤p. Phäi t¡t hªt t¤t cä beeper/pager.

11. Thi«n gị̂ g£p nhau chï c¥n ch¤p tay chào, khơng c¥n nĩi gì thêm.

II. TẠI NƠI TỌA THIỀN:

1. Ai đªn trß¾c vào ng°i trß¾c, ai đªn sau ng°i sau, theo thĐ l¾p t× hàng mµt, t× trên xu¯ng dß¾i, t× trái qua phäi, khơng đßþc tđ ý lđa riêng ch² cho mình.

2. Ng°i xªp thành hàng ngay ng¡n, khộng cách v×a đü, khơng xa qû́, khơng g¥n qû́.

3. Nªu ai đªn tr­, nên nh© nhàng mở cØa bß¾c vào, r°i tđ s¡p xªp ch² ng°i trong yên l£ng. C¯ tránh làm não lõn đªn ng߶i khác.

III. ĐẢNH LỄ CHƯ PHẬT TRƯỚC KHI VÀO THIỀN: Chúng ta cĩ th¬ đänh l­ chß Ph§t và đ÷c l¶i qû́n nguy®n theo nghi thĐc Thi«n Tơng hay Kh¤t Sî (tùy theo sđ đ°ng ý cüa t×ng nhĩm).

A. THEO NGHI THỨC THIỀN TÔNG: 1. Chí Tâm Đänh L­ ! Nam Mơ T§n Hß Khơng, Biªn Pháp Gi¾i, qû́, hi®n, v¸ lai, th§p phß½ng chß Ph§t, Tơn Pháp,

Hi«n Thánh Tång th߶ng trø Tam Bäo.

2. Chí Tâm Đänh L­ ! Nam Mơ Ta Bà Gî́o Chü B±n Sß Thích Ca Mâu Ni Ph§t, Đß½ng lai hÕ sanh Di L£c Tơn Ph§t, Đại Trí Vån Thù Sß Lþi B° Tát, ĐÕi HÕnh Ph± Hi«n B° Tát, Hµ Pháp Chß Tơn B° Tát, Linh S½n Hµi Thßþng Ph§t B° Tát.

3. Chí Tâm Đänh L­ ! Nam Mơ Tây Phß½ng Cđc LÕc Thª Gi¾i ĐÕi T× ĐÕi Bi A Di Đà Ph§t, ĐÕi Bi Qû́n Thª Âm B° Tát, ĐÕi Thª Chí B° Tát, ĐÕi Nguy®n иa TÕng Vß½ng B° Tát, Thanh T¸nh ĐÕi Häi Chúng B° Tát.

4. LỜI QUÁN NGUYỆN Kính lÕy m߶i phß½ng ba đ¶i chß Ph§t, đ® tØ chúng con hơm nay vân t§p v« đây, chí tâm đänh l­ chß Ph§t, cung kính chí thành tu t§p thi«n qû́n. NgßÞng mong chß Ph§t thùy t× chĐng minh và gia hµ cho chúng con luơn luơn giỉ tâm ý cho thanh sÕch. Nguy®n cho chúng con luơn giỉ tâm khơng th¯i chuy¬n, muơn đ¶i làm b° đ« quyªn thuµc, cùng dìu d¡t nhau tu h÷c cho đªn khi chúng con và chúng sanh đÕo qụ̂ đßþc viên thành.

Nam Mơ B±n Sß Thích Ca Mâu Ni Ph§t (3 l¥n)

B. NGHI THỨC KHẤT SĨ:

DÂNG H¿´NG Gi¾i hß½ng, иnh hß½ng, dỉ Hu® hß½ng Gị̂i thốt, Gị̂i thốt tri kiªn hß½ng

Quang minh vân đài biªn pháp gi¾i

Cúng d߶ng Tam Bäo kh¡p m߶i phß½ng.

L PH‡T Kính lÕy Ph§t T× Bi cĐu thª Đem đÕo lành ph± tª chúng sanh Tr¥n gian biªt nëo tu hành Nh¶ đèn trí hu® quang minh soi đ߶ng.

L PHÁP Kính lÕy pháp là phß½ng gị̂i thốt G¯c ch½n truy«n Y Bát t× xßa Pháp tu chĐng đ¡c k¸p gi¶ е ng߶i qua đªn bªn b¶ bên kia.

L TÅNG Kính lÕy Tång nghiêm trì gi¾i lu§t HÕnh Tång vơ nhĐt v§t thanh b¥n Tđ mình gî́c ngµ lý chân Giúp ng߶i gî́c ngµ chuyên c¥n cơng tu.

LỜI PHÁT NGUYỆN Đ® tØ chúng con hơm nay t« tđu TÕi thi«n đ߶ng cùng nhau tu t§p Xin phát nguy®n vâng giỉ theo l¶i Ph§t dÕy Thß½ng yêu hịa hþp cùng nhau tu h÷c Giỉ y theo Tam Tø Løc Hịa ĐĐc Ph§t chï dÕy:

Thân cùng nhau hịa hi®p ở chung Mi®ng khơng tranh đua cãi lçy Ý ßa nhau khơng trái ngh¸ch Gi¾i lu§t đ°ng cùng nhau tu theo Kiªn thĐc riêng chï gị̂i cho nhau Lþi quy«n đ°ng chia v¾i nhau Thành tâm c¯ g¡ng tinh t¤n c¥n tu NgßÞng mong Tam Bäo Thùy T× Gia Hµ ChĐng Minh.

Nam Mơ B±n Sß Thích Ca Mâu Ni Ph§t (3 l¥n)

IV. TRONG LÚC NGỒI THIỀN: 1. Tuy®t đ¯i khơng nĩi chuy®n.

2. Nªu cĩ chuy®n c¥n đi, cĐ tđ nhiên êm ái r¶i ch². 3. C¯ tránh gây ra tiªng đµng cĩ th¬ làm não lõn đªn ng߶i khác.

4. Thi«n gị̂ mu¯n ng°i tß thª nào cûng đßþc (kiªt gî̀, bán gî̀, Thái Lan, Nh§t, Miªn Đi®n, hay ng°i trên ghª), nhßng phäi ng°i thỈng, khơng chao đµng. 5. Ngßng suy tß và phân bi®t. C¯ xä bư m÷i tÕp ni®m đ¬ đßa tâm v« trÕng thái v¡ng l£ng.

6. Thi«n gị̂ cĩ th¬ qû́n tßởng sđ v§t. Tuy nhiên, chï qû́n tßởng sđ v§t dß¾i ánh sáng cüa 3 đ£c tính: vơ th߶ng, kh± và vơ ngã.

V. HÀNH THIỀN (ĐI KINH HÀNH):

1. Chân bß¾c thỈng mà nh© nhàng.

2. Đi t×ng bß¾c ch§m rãi và thänh th½i.

3. Nh¤c chân lên đ¬ chân xu¯ng th§t nh©. 4. Tâm khơng đµng. Vçn biªt cĩ nhỉng chuy®n xãy ra chung quanh mà khơng theo.

5. Tr÷n bàn chân ¤n lên m£t đ¤t (hay sàn nhà) nhß khi đ£t con d¤u lên trang gi¤y.

6. Vçn tiªp tøc theo dõi h½i thở và giỉ chánh ni®m. 7. Khi đi phäi tuy®t đ¯i giỉ yên l£ng nhß trong lúc ng°i.

8. Đi khơng vµi vã, khơng mong đªn và khơng mong c¥u b¤t cĐ thĐ gì.

VI. TRÀ THIỀN:

1. Chï vào trà thi«n khi cĩ tiªng khánh thơng báo cüa v¸ Gî́m Thi«n. 2. Trong lúc trà thi«n, càng ít nĩi càng t¯t.

3. Nªu phäi nĩi, nên nĩi nh© nhàng, g÷n gàn. 4. Hồn tồn gát bư ra ngồi nhỉng chuy®n đ¶i cĩ th¬ làm cho tâm trí cüa mình và cüa ng߶i thêm lõn đµng. 5. T¤t cä m÷i tác đµng đ«u trong tïnh thĐc. 6. V¸ Thi«n Gî́m s¨ tuyên b¯ b¡t đ¥u bu±i Trà Thi«n. Bình trà s¨ đßþc t× t× chuy«n theo chi«u kim đ°ng h°, mÕnh ai n¤y rĩt. Ng߶i nh§n phäi ch¤p tay xá trß¾c khi nh§n.

7. Khi trà đã rĩt xong, v¸ Thi«n Gî́m nâng tách trà lên ngang t¥m m¡t, m÷i ng߶i cùng làm theo và b¡t đ¥u u¯ng trà trong chánh ni®m.

VII. PHÁP ĐÀM:

1. Đ« tài Pháp Đàm phäi là Ph§t pháp. Khơng cĩ ngõi l®. 2. V¸ Thi«n Gî́m s¨ tuyên b¯ đ« tài pháp đàm cho bu±i tu t§p hơm đĩ và trình bày nhỉng nét đÕi cß½ng cüa đ« tài thäo lu§n.

3. Thi«n gị̂ cĩ ý kiªn, tđ đµng đßa tay lên, chĐ khơng c¥n phäi nĩi "tơi cĩ ý kiªn." R°i t× t× phát bi¬u.

4. Ý kiªn phäi ng¡n, g÷n, mÕch lÕc, khiêm t¯n.

5. Tuy®t đ¯i khơng đi ra ngồi đ« tài Ph§t pháp cüa bu±i tu hơm đĩ.

6. Thi«n gị̂ luơn vui vë ch¤p nh§n m÷i ý kiªn, dù cĩ trái ngßþc v¾i ý mình. Luơn l¡ng nghe ng߶i khác.

7. Luơn vui vë, hịa nhã, khiêm cung, t× t¯n.

8. B¤t cĐ ai to tiªng trong bu±i pháp đàm hay trong lúc tu t§p, phäi tđ đµng mở cØa và bß¾c ra sau hè, khơng c¥n đþi ai kêu. Nªu khơng tđ nguy®n, s¨ b¸ cä nhĩm m¶i ra.

VIII. ĐỀ MỤC TỌA THIỀN:

1. Nên ch÷n h½i thở làm đ« møc.

2. Khi thở vào, ta biªt ta đang thở vào.

3. Khi thở ra, ta biªt ta đang thở ra. 4. CĐ thª mà thở vào tâm tïnh l£ng, thở ra mi®ng mïm c߶i. Ho£c thở vào đªm 1, thở ra đªm 2, thở vào đªm 3, thở ra đªm 4... CĐ đªm đªn 10 thì trở lÕi đªm 1.

5. CĐ đªm đßþc nhß thª thì tâm bÕn chï cịn nhĐt tâm vào h½i thở và s¯ đªm, chĐ khơng cịn mµt ni®m nào khác, dù là ni®m ác hay ni®m thi®n.

6. Nªu cĩ v÷ng ni®m (tÕp ni®m) chen vào, đ×ng sþ, vì hcái gì cĩ sanh thì cĩ di®t. V÷ng ni®m r°i cûng s¨ b¸ di®t.

Sau đĩ tiªp tøc trở v« đªm h½i thở.

IX. VÀO THIỀN:

1. Lúc b¡t đ¥u thi«n, thở khộng ba h½i dài; thở vào b¢ng mûi và thở ra b¢ng mi®ng.

2. Sau đĩ ng§m mi®ng lÕi cho mơi rång k« nhau và b¡t đ¥u chï thở b¢ng mûi. Thở khơng cho nghe tiªng càng t¯t.

3. CĐ nhß thª mà hít vào tâm tînh l£ng, thở ra mi®ng mïm c߶i. Ho£c hít vào đªm 1, thở ra đªm 2, hít vào đªm 3, thở ra đªm 4, cĐ thª mà đªm cho đªn 10, r°i trở lÕi hít vào đªm 1, thở ra đªm 2, vân vân.

4. CĐ thở đ«u mµt cách tđ nhiên, đ×ng nghî ngþi gì cä.

X. CHÁNH NIỆM:

1. Ý thĐc đßþc g÷i là chánh ni®m hay tïnh thĐc là ý thĐc đßþc ki¬m sốt. Nghîa là khi đang nghî gì, mình biªt mình đang nghî cái đĩ.

2. V÷ng ni®m (tÕp ni®m) cĩ khởi lên, li«n biªt nhßng khơng theo, mà biªt đ¬ trở v« ngay v¾i chánh ni®m.

3. T× t× đßa tâm trở v« trÕng thái v¡ng l£ng và an t¸nh.

4. Nªu mu¯n qû́n sát sđ v§t (nhß qû́n v« chiªc lá r½i)

phäi luơn qû́n sát sđ v§t dß¾i ba đ£c tính: vơ th߶ng, kh± và vơ ngã. XI. ĐIỀU HÒA HƠI THỞ: 1. H½i thở luơn phäi bình th߶ng, khơng gßþng ép.

2. Khi thở vào ráng t§p cho tâm tïnh l£ng.

3. Khi thở ra mi®ng luơn mïm c߶i.

4. Luơn an trú trong nhỉng gîy phút t¸nh l£ng tuy®t v¶i cüa hi®n tÕi. XII. TỌA CỤ:

1. Thi«n gị̂ phäi tđ mang theo g¯i ng°i thi«n cho chính mình.

XIII. ẨM THỰC:

Tùy theo sđ đ°ng ý cüa m÷i thành viên trong nhĩm và y cĐ theo đĩ mà thi hành.

1. M²i thi«n gị̂ trong nhĩm s¨ đĩng m²i tu¥n mµt vài MÛ Kim vào qủ ¦m thđc (trà nß¾c). 2. Thü qủ s¨ cơng khai hĩa s± sách v« thu nh§p và chi tiêu h¢ng tháng. XIV. NHỮNG CÁCH TỌA THIỀN:

1. Ng°i Bán Gî̀: a. Kiªt T߶ng: Bàn chân trái đ¬ lên đùi phäi và bàn chân phäi đ£t dß¾i đùi trái. Lúc nào hai đ¥u g¯i cûng chÕm sàn nhà.

b. Hàng Ma: Bàn chân phäi đ¬ lên đùi trái và bàn chân trái đ¬ dß¾i đùi phäi. Lúc nào hai đ¥u g¯i cûng chÕm sàn nhà.

2. Ng°i Kiªt Gî̀: Bàn chân trái đ¬ trên đùi m£t và bàn chân m£t đ¬ trên đùi trái. Ho£c chân bàn chân m£t đ¬ trên đùi trái và bàn chân trái đ¬ trên đùi m£t. Nên kéo sát chân vào thân và cho hai đ¥u g¯i chÕm sàn nhà.

3. Ng°i Ki¬u Thái Lan: Hai chân khơng tréo lên nhau, mà chân n¥y đ£t trß¾c chân kia. Cä hai đ¥u g¯i đ«u phäi chÕm sàn nhà. 4. Ng°i Ki¬u C± Truy«n Nh§t B±n: Hai đ¥u g¯i chÕm sàn nhà, hai bàn chân đ£t dß¾i t÷a cø. Ng°i tß thª n¥y, t÷a cø ép giỉa hai mơng và hai bàn chân nên sĐc n£ng tồn thân gị̂m đi r¤t nhi«u.

5. Ng°i trên ghª th¤p: Hai chân lịn dß¾i ghª. Thª ng°i n¥y thích hþp cho nhỉng ai cĩ thân hình n£ng.

6. Ng°i trên ghª bình th߶ng (ghª nào cûng đßþc): Vçn phäi cĩ t÷a cø, xß½ng s¯ng và đ¥u phäi thỈng, hai chân nên buơng thỈng.

XV. NỘI QUI VỀ TIẾNG KHÁNH VÀ TIẾNG CHUÔNG:

1. MỘT TRÀNG KHÁNH DÀI:

Thi«n gị̂ tđ đµng vân t§p v« ch² cüa mình.

Khơng nĩi chuy®n.

2. MỘT TIẾNG CHUÔNG:

Thi«n gị̂ chu¦n b¸ tß thª ng°i.

3. BA TIẾNG CHUÔNG ĐẦU:

Thi«n gị̂ b¡t đ¥u hít vào và thở ra ba h½i dài trß¾c khi vào thi«n.

4. BA TIẾNG CHUÔNG SAU:

Thi«n gị̂ b¡t đ¥u xä thi«n. Khơng gây tiªng đµng. T× t× chà xát hai tay vào nhau r°i áp vào m¡t, vào tai và vào c± sau. Dùng hai ngĩn tay cái b¤m nh© vào m¡t cá non cho máu huyªt chÕy đ«u. 5. MỘT TIẾNG KHÁNH:

Thi«n gị̂ đĐng d§y đ¬ chu¦n b¸ đi KINH HÀNH.

6. HAI TIẾNG KHÁNH: B¡t đ¥u kinh hành. Chân trái bß¾c t¾i trß¾c, bß¾c đi th§t ch§m. Bàn chân phäi áp sát vào sàn nhà. Đi mà khơng c¥n đªn.

7. BA TIẾNG KHÁNH:

Ch¤m dĐt kinh hành. Thi«n gị̂ tiªp tøc bß¾c v« ch² cüa mình.

8. BỐN TIẾNG KHÁNH:

Vào Trà Thi«n. 9. NĂM TIẾNG KHÁNH:

Ch¤m dĐt trà thi«n.

** Đi kinh hành theo chi«u kim đ°ng h°. ** Trong khi đi kinh hành, đi th§t ch§m, thong thä, giỉ chánh ni®m, im l£ng. Tồn th¬ bàn chân phäi áp sát vào m£t sàn.

** Đi theo hàng mµt, khơng đ¬ khộng cách qû́ xa, cûng khơng qû́ g¥n. Nên giỉ khộng 1 feet rßởi.

XVI. THỜI KHÓA BIỂU TU TẬP: Đây chï là th¶i khĩa bi¬u đ« ngh¸ mà thơi.

Trß¾c 10:00 gi¶, thi«n gị̂ vân t§p.

10:00. Gî́m Thi«n thïnh khánh b¡t đ¥u đänh lchß

Ph§t và vào thi«n.

10:30. Gî́m Thi«n thïnh chuơng xä thi«n và thïnh khánh đi kinh hành.

10:45. Gî́m Thi«n thïnh khánh ch¤m dĐt kinh hành.

10:45. B¡t đ¥u Trà Thi«n.

11:00 Gî́m Thi«n thïnh khánh ch¤m dĐt trà thi«n.

11:00. Gî́m Thi«n thïnh khánh b¡t đ¥u th¶i thi«n thĐ hai.

11:30. Gî́m Thi«n thïnh chuơng xä thi«n và thïnh khánh kinh hành.

11:45. Gî́m Thi«n thïnh khánh ch¤m dĐt kinh hành. 11:45. Gî́m Thi«n thïnh khánh b¡t đ¥u trà thi«n.

12:00. Gî́m Thi«n thïnh khánh ch¤m dĐt trà thi«n.

12:00. B¡t đ¥u Pháp Đàm. 1:00. Ch¤m dĐt Pháp Đàm.

XVII. HỒI HƯỚNG CHẤM DỨT BUỔI TU TẬP:

Nguy®n đem cơng đĐc n¥y Hß¾ng v« kh¡p t¤t cä

Đ® tØ và chúng sanh Đ«u tr÷n thành Ph§t ĐÕo.

V¸ "Gî́m Thi«n" cĩ nhi®m vø dçn chúng và đĩng mµt vai trị r¤t là quan tr÷ng trong su¯t th¶i gian tu t§p.

V¸ "Gî́m Thi«n" chỈng nhỉng phäi cĩ sđ hi¬u biªt v« cách thĐc thi«n t§p, mà cịn phäi cĩ kinh nghi®m thđc chĐng v« hành thi«n. V¸ ¤y phäi dçn chúng v¾i hªt tâm ý tr÷n lành cûng nhß lịng t× bi hï xä. Khơng đßþc lo l¡ng, bu°n phi«n, kh± não, nĩng gi§n, bđc tĐc trong su¯t th¶i gian thi«n t§p. Vì khĩa tu cĩ an lÕc và tïnh thĐc hay khơng là hồn tồn tùy thuµc vào lịng phát tâm cûng nhß sđ đµ lßþng cüa v¸ "Gî́m Thi«n." Mong cho ai n¤y đ«u phát tâm tu t§p v¾i lịng chí thành, đ¬ cùng d¡t dìu nhau v« quê hß½ng Cđc LÕc.

455. ĐI CHÙA NÀO ?

Lúc Phật còn tại thế, Ngài đã khẳng định với tứ chúng rằng con đường giải thoát của đạo Phật là con đường của hành động vô cầu, chứ không vì ước muốn thành công hay đạt được một thành quả nào đó. Hành động nầy phải vì thiện chí hướng thượng với muôn người muôn loài và luôn tỉnh thức trong chánh niệm. Tâm niệm của bất cứ người con Phật nào cũng đều nhắm tới tạo dựng một cuộc sống an lạc, tỉnh thức và hạnh phúc cho đời nầy, nếu chưa được giải thoát thì ít nhất đời sau sẽ được an lạc hơn, để rồi cuối cùng đi đến giải thoát rốt ráo. Chính vì thế mà trong lúc còn tại thế, Đức Từ Phụ đã hằng lo lắng cho cuộc sống cuộc tu của Phật tử bằng cách đi đâu đến đâu Ngài cũng khuyến tấn mọi người nên cùng nhau tu tập. Cũng chính vì thế mà trong thời có Phật, hễ Ngài đi đến đâu là tịnh xá mọc lên đến đó để đáp ứng nhu cầu tu tập cho Phật tử địa phương. Và vào thời ấy, đa phần những người có cơ duyên được vào tịnh xá nghe Phật thuyết pháp và hành trì y như Phật đều được Thánh quả. Tuy nhiên, vào thời xa Phật nầy tịnh xá và chùa chiền vẫn mọc lên như nấm, có thể nói còn nhiều gấp trăm ngàn lần con số tịnh xá được lập lên vào thời có Phật, thế nhưng chúng ta ít được nghe ai nói về sự thành công trong tu tập. Quả là sự thiếu phước mỏng duyên của những chúng sanh của thời xa Phật ! Như vậy người con Phật thời nầy nên đi chùa nào để khả dĩ đạt được những mục tiêu vừa kể trên ? Trải qua bao thăng trầm của lịch sử thế giới, cũng như trải qua bao bức hiếp của giai tầng thượng lưu thống trị, chùa chiền đã bị tàn phá không nương tay bởi những kẻ chủ trương bành trướng những giáo điều huyền hoặc và không tưởng.

Tuy nhiên, trong hậu bán thế kỷ 20, nhân loại đã bừng tỉnh và thấy rằng chơn lý nầy cần được bảo tồn và phát huy, chính vì thế mà rất nhiều tự viện và tịnh xá đã và đang được xây dựng và tái thiết. Đến hôm nay thì Phật tử chúng ta đã có nơi có chốn để lui tới tu tập. Phật tử tha hồ lựa chọn chùa mình muốn đi, hay tịnh xá mình muốn tới. Tuy nhiên, trong thời Phật còn tại thế, nhân lúc tứ chúng hỏi về chuyện chàng lãng tử Citta cứ năm lần bảy lượt xuất gia rồi hoàn tục, hoàn tục rồi xuất gia, ra vào tịnh xá Kỳ Hoàn như đi chợ, thì Phật mới ân cần chỉ dạy rằng: “Đi chùa hay tịnh xá chỉ là một phương tiện thù thắng của bước đầu tu Phật, vì khi mê thì thầy độ, nhưng khi đã ngộ rồi thì phải tự độ rồi độ tha.” Phật cũng dạy thêm rằng không ai thay đổi được chúng ta ngoại trừ chính chúng ta. Các nhà tâm lý thời cận đại cũng công nhận như vậy. Đời sống con người có vui tươi hay khổ đau phiền não đều do con người tự quyết định và tự tạo dựng lấy. Đức Thích Tôn Từ Phụ đã không từng dạy như vậy hay sao ? “Dù tịnh xá có mọc lên như nấm, dù Tăng đoàn có vàng rợp khắp đường phố, nếu ngươi không là nơi nương tựa cho chính ngươi thì còn ai khác nữa có thể làm nơi nương tựa cho ngươi được?” Thật vậy, thiện ác, chính tà, vui buồn, thương ghét, từ bi hỉ xả, hay tham sân si, mạn nghi tà kiến, sát đạo dâm vọng đều do chính con người làm ra. Con người có thể làm ra thiên đường và con người cũng có thể làm ra địa ngục ngay bây giờ và ở đây chứ không phải đợi đến một kiếp nào xa xăm. Tự những lời dạy dỗ trên đây của Phật Tổ đã nói lên quá rõ là chúng ta nên đi chùa nào ? Có chùa nào hơn được chùa mình, chùa của hướng nội cần tu, chỉ làm những việc thiện, không làm những việc ác, chùa của tự tịnh kỳ ý. Mặt hồ tỉnh lặng hay nổi sóng là hoàn toàn tùy thuộc vào chùa nầy. Nước Phật cũng nằm ngay trong chùa nầy, chứ không nằm trong A Hàm, Duy Thức, Bát Nhã, Pháp Hoa, Lăng Già, Hoa Nghiêm, Phương Quảng, Lăng Nghiêm hay Niết Bàn… Nói như vậy không có nghĩa là cổ xúy chúng ta không nên đi chùa hay tịnh xá, nhưng nói để mọi người cùng nhau suy gẫm về một “ngôi chùa” của hạnh phúc miên viễn. Đồng ý ngôi chùa nơi có Phật pháp, có Tăng đoàn, là nơi có thể giúp cho chúng ta rất nhiều trong bước đầu tu Phật, hoặc những khó khăn trong cuộc sống hằng ngày như kinh nghiệm 2000 Phật giáo và dân tộc: “Mái chùa che chở hồn dân tộc, nếp sống muôn đời của tổ tông.” Nhưng xin khẳng định cõi nước Cực Lạc hay Niết Bàn ở ngay trong mỗi chúng ta, ở ngay trong tâm ta. Hễ thấy được lý trùng trùng duyên khởi là thấy Phật pháp, mà thấy Phật pháp và chịu hành trì y như Phật là thấy Phật, không thể nghĩ bàn ! Một lần nữa xác nhận, nói như vậy không có nghĩa là phủ nhận vai trò của tịnh xá và chùa chiền. Tịnh xá và chùa chiền lúc nào cũng cần cho chư Phật tử tu tập vì nơi chùa ta sẽ tìm thấy Phật qua hình ảnh các Tăng đoàn, nơi đó quý thầy lúc nào cũng y nương theo lời Phật dạy mà hướng dẫn tứ chúng tu tập. Chùa là xây dựng nền móng cho những ngôi chùa tâm linh của mỗi chúng ta. Không có những ngôi chùa vật chất, Phật tử chúng ta sẽ hụt hẫng, sẽ bối rối không biết phải bắt đầu từ đâu, không biết phải làm gì, không biết phải suy nghĩ ra sao, vân vân. Tuy nhiên, Phật tử nên luôn nhớ rằng: “Khi mê thầy độ, khi ngộ tự độ độ tha.” Phật tử nên luôn lấy việc phát huy đời sống tinh thần và đạo đức làm chủ yếu vì đó chính là ngôi chùa tinh thần của mỗi chúng ta. Ngôi chùa bên ngoài có thể bị xoáy mòn và tàn phá bởi thời gian qua thăng trầm của các triều đại, tứ chúng của những ngôi chùa bên ngoài có thể theo từng địa phương mà phong cách và cách tu tập có khác nhau, chứ ngôi chùa tâm linh, nếu biết xây dựng, nếu thế hệ nầy dắt dìu thế hệ nọ phát huy và bảo tồn thì ngôi chùa nầy sẽ tồn tại mãi mãi. Ngôi chùa vật chất hữu tướng bên ngoài có thể khiến cho người ta chay theo tranh đua lợi danh vật chất, phải cất chùa cho to, phải làm chùa cho đẹp làm cho tâm chúng ta càng loạn động thêm, nhưng một căn nhà lá, một mái thảo đường có thể là nơi xây dựng một ngôi nhà tâm linh lý tưởng, nơi đó có thể vừa giúp ta xa rời lợi danh vật chất, mà cũng vừa giúp ta luôn tìm được sự trong sáng cho tâm hồn. Chùa hữu tướng có thể dạy chúng ta về giới định huệ, nhưng ngôi chùa tâm linh của chúng ta mới chính là nơi quyết định xem coi ta chịu hay không chịu tu theo giới định huệ. Quý Thầy có thể dạy chúng ta về từ bi hỉ xả, nhưng thể hiện hay không thể hiện từ bi hỉ xả là hoàn toàn tùy thuộc ở sự quyết định của ngôi chùa tâm linh nơi chính mình. Quý Thầy có thể chỉ cách cho chúng ta chinh phục ngoại cảnh và nội tâm, nhưng có chịu chinh phục hay không là ăn thua ngôi chùa tâm linh của chính mình. Người con Phật phải một lòng xây dựng ngôi chùa tâm linh cho chính mình. Đi chùa hữu tướng thì vẫn đi nhưng đừng bao giờ quên mang theo ngôi chùa tâm linh bên mình. Tiến trình tu tập và đường về xứ Phật không phải là chuyện của một ngày một bữa. Cuộc hành trình thúc liễm thân và thanh tịnh tâm theo như lời Phật dạy không phải là chuyện đơn giản. Soi mói lòng người xem ra có phần dễ hơn tự soi rọi lại chính mình. Cột thân tâm người khác không cho họ làm việc xằng bậy xem ra có phần dễ hơn cột chính thân tâm mình. Biểu người đừng nhảy nhót la lối xem ra có phần dễ hơn biểu mình đừng nhảy nhót la lối. Chiến thắng vạn quân xem ra cũng có phần dễ hơn tự chiến thắng lấy mình, vân vân và vân vân. Thấy như vậy để mọi người chúng ta, dù vẫn đi chùa hữu tướng, nhưng đừng bao giờ xao lãng với ngôi chùa tâm linh vô tướng bên trong chính mình. Vì chính ngôi chùa ấy mới thật sự là nơi phát xuất ra phiền não hay Bồ Đề, thiện hay ác, tốt hay xấu, từ bi hỉ xả hay tham sân si, khiêm cung từ tốn hay mạn nghi tà kiến, chánh kiến hay tà kiến, chánh ngữ hay tà ngữ… Chính ngôi chùa ấy là nơi nuôi lớn Bồ Đề và tận diệt phiền não, chính ngôi chùa ấy giúp chúng ta đem sinh mạng nầy mà thực hành Bồ Tát đạo, cũng chính ngôi chùa ấy giúp chúng ta xả bỏ tất cả để nhẹ tâm thiền định và cuối cùng có được cơ hội thong dong nắm tay chư Phật đi về cõi Cực Lạc vĩnh hằng.

456. ĐẠO XỬ THẾ CỦA PHẬT TỬ

Chúng ta luân hồi sanh tử vì mớ nghiệp chướng sẵn có. Chúng ta sanh vào gia đình ông A bà B cũng vì mớ duyên nghiệp sẵn có ấy. Ngay cả lời ăn tiếng nói chúng ta trong hiện tại, thanh tao hay thô lỗ, cũng vì mớ duyên nghiệp ấy. Nếu nghiệp chướng sâu dầy nên phải sanh ra trong một gia đình nghèo khổ ở một khu xóm lao động tồi tàn, muốn ăn nói thanh tao không phải là chuyện dễ, muốn tâm trí thanh thản và vật chất đầy đủ để ăn học cho thành tài cũng không phải là chuyện dễ, muốn tu tâm dưỡng tánh và dấn thân giúp đỡ mọi người cũng không phải là chuyện dễ.

Đức Phật đã vạch rõ cho chúng ta thấy vì duyên nghiệp mà chúng sanh luân hồi, rồi cũng vì duyên nghiệp mà chúng sanh tiếp tục luân hồi, và cứ thế mà chúng sanh loanh quanh lẩn quẩn trong ba nẻo sáu đường, để mặc cho vô minh dẫn dắt. Mặc dù biết rằng ngôn ngữ văn tự không làm sao biểu lộ được chiều sâu chơn tâm thực tánh của một con người, nhưng không ai có thể chối cãi được phong cách của một con người được truyền đạt rất nhiều qua ngôn ngữ và văn tự của con người ấy. Qua cách ăn nói, người ta có thể biết con người có tâm chân thật hay chỉ là huênh hoang khoác lác với cái võ rỗng kêu to. Người con Phật, xuất gia hay tại gia, mới tu hay tu lâu, già hay trẻ, sơ cơ hay nhuần đạo, thượng căn hay hạ trí thì cung cách và đạo xử thế vẫn phải là cung cách của một Phật tử. Đi đâu đến đâu, con người ấy cũng phải mang giáo lý từ bi hỉ xả vào đời, phải đối xử với mọi người trong tinh thần bình đẳng, vị tha và bác ái, phải tri hành hợp nhất bằng từ bi và trí tuệ nhà Phật. Đạo xử thế của một Phật tử phải là cứu khổ ban vui, và độ sanh mẫn chúng, phải khích lệ mọi người thương yêu và giúp đỡ lẫn nhau từ cá nhân đến gia đình và ra ngoài xã hội. Mục đích tối thượng của đạo xử thế của một người con Phật là cùng giúp nhau thoát ly khỏi mọi hệ lụy của khổ đau phiền não, để cùng nhau chung sống trong an lạc, tỉnh thức và hạnh phúc. Đạo xử thế của người con Phật thâm trầm chứ không vồn vã như thường tình thế tục. Nhưng đạo nầy luôn thâm thúy và bao dung trong tinh thần hỷ xả lợi tha, cùng nhau hướng thượng và cùng nhau làm mọi điều thiện, tránh mọi điều ác, giữ mối hòa hiếu từ trong gia đình ra đến xã hội và làng nước bên ngoài. Mỗi lời nói ra của người con Phật phải là một thông điệp của tình thương yêu chân thật. Mỗi người con Phật phải là một sứ giả nối kết huynh đệ tứ hải lại với nhau trong tinh thần lục hòa của nhà Phật. Người con Phật luôn tự cảnh tỉnh rằng trong đạo xử thế hằng ngày, mỗi người đều đến với cõi Ta Bà nầy bằng một mớ nghiệp lực riêng của chính mình, và tất cả những biệt nghiệp nầy được bủa vây bởi vô số cọng nghiệp cũng như rất nhiều xúc tác của hoàn cảnh bên ngoài. Tuy nhiên, theo lời Phật dạy thì ngoài mình ra không còn ai khác có thể thay đổi được chính mình. Thế nên người con Phật luôn bình tĩnh chấp nhận những gì mình không thay đổi được từ bên ngoài, cũng như can đảm thay đổi những gì mình có thể thay đổi được từ chính bản thân mình. Đạo xử thế của người con Phật là luôn can đảm chấp nhận sửa sai chính mình, chấp nhận chướng duyên nghịch cảnh. Con người ấy luôn hoan hỷ trước những tương đồng, nhưng cũng vui vẻ chấp nhận tha nhân và những dị biệt. Nói gì thì nói, đạo Phật vẫn là nói dễ khó làm. Ai trong chúng ta cũng phải công nhận rằng những điều vừa kể trên thật là dễ nói, nhưng không dễ làm. Chúng là dãy Hy Mã Lạp Sơn hùng vĩ và luôn thách thức đạo xử thế của người con Phật. Thật vậy, chính Đức Từ Phụ đã từng khẳng định trong các kinh điển của Ngài là chấp nhận sửa sai chính mình là một chiến thắng oanh liệt nhứt trên đời. Chính vì thế mà trong Kinh Pháp Cú, Ngài đã khẳng định:

“Trên đời nầy có hai hạng người cùng cao quý như nhau, đó là hạng người chưa bao giờ lầm lỗi và hạng có lầm lỗi nhưng biết chấp nhận sử sai.” Bên cạnh dám chấp nhận sửa sai, thì chấp nhận chướng duyên nghịch cảnh và chấp nhận tha nhân cũng là lội ngược dòng đời của thường tình thế tục, mà không phải ai cũng làm được. Bất cứ người con Phật nào có đủ hùng lực hành sử được những điều vừa kể thì tự nhiên mọi hệ lụy khổ đau sẽ tan biến và con người ấy sẽ sống được một cuộc sống thật đáng sống và đầy ý nghĩa.

Người con Phật luôn nhìn người đối diện mình như một vị Phật tương lai nên đạo xử thế của Phật tử luôn là cung kính tha nhân như cung kính những vị Phật. Con người ấy luôn biết tự thẹn và biết hổ thẹn với người mỗi khi làm việc xằng bậy. Con người ấy luôn lấy tâm từ làm đạo xử thế nên cuộc sống cuộc tu luôn được nhẹ nhàng an lạc. Vì luôn lấy cái nhìn “như thật” để nhìn mọi sự mọi vật nên con người ấy không bị tham, sân, si, mạn, nghi, tà kiến khống chế. Người con Phật luôn tự cảnh tỉnh rằng tam giới như nhà lửa, tất cả thế gian đang bốc cháy dữ dội.

Vì vô minh mà con người đang nhìn nhau bằng những ánh mắt bốc lửa, nên bất cứ thứ gì chúng ta thấy hình như cũng đang bốc cháy. Vì mê muội mà lỗ tai chúng ta lúc nào cũng bốc khói, chính vì thế mà cái gì chúng ta đang nghe hình như cũng đang bốc lửa. Cũng như vậy, những gì chúng ta đang nếm, đang ngửi, đang xúc chạm, đang suy tưởng, đang nói, vân vân hình như cũng đang bừng cháy vì thân chúng ta đang bốc lửa, tâm chúng ta đang bốc lửa, những thứ lửa vô cùng tàn độc, tàn độc hơn cả lửa trời: tham, sân, si, mạn, nghi, tà kiến, sát, đạo, dâm, vọng. Đúng!

Tham, sân, si chính là những ngọn lửa vô hình vô tướng, nhưng vô cùng tàn độc, đang đốt cháy chính mình và thế giới quanh mình. Người con Phật phải luôn vô cùng cẩn trọng trong đạo xử thế của chính mình. Với thường tình thế tục, từ vua chúa, quan quyền đến thứ dân đều sống trong ngút ngàn hơn thua tranh đấu. Vua chúa hơn thua với vua chúa, quan quyền hơn thua với quan quyền, và thứ dân thì hơn thua với thứ dân. Với người con Phật, từ tỳ kheo đến tỳ kheo ni, từ ưu bà tắc đến ưu bà di, luôn lấy giáo pháp của Thế Tôn làm kim chỉ nam trong cuộc sống cuộc tu hằng ngày, nên cuộc sống luôn thuận hòa, không tranh cãi, luôn nhìn nhau bằng ánh mắt ái kính, luôn thương nhau bằng tình thương chân thật, luôn đối xử với nhau bằng sự bình đẳng giữa chúng sanh. Con người ấy luôn xử thế với đức công bình bác ái, luôn đặt quyền lợi của toàn thể lên trên quyền lợi và sở thích của chính bản thân mình. Con người ấy chẳng những tự mình tận diệt mọi tật đố, dục vọng, kiêu căng mà còn giúp cho người khác cũng diệt được những thói hư tật xấu nơi chính họ. Với người con Phật, đạo đức và trí tuệ được đặt lên trên mọi thứ trong đạo xử thế hằng ngày. Con người ấy luôn cảnh tỉnh rằng chỉ có tâm từ mới có công năng cải hóa tha nhân, chứ không phải là tâm tham sân si. Hơn thế nữa, người con Phật luôn cụ thể và thực tiễn hóa đạo xử thế của chính mình bằng cách nói sao làm vậy, chứ không nói một đàng làm một nẻo. Con người ấy luôn sống với đầy đủ giới đức và đạo hạnh của một con người đúng nghĩa, chuyên tâm làm việc lành, tránh việc ác, vì thế trong suốt quá trình xử thế không có gì phải ray rức ân hận hay sợ sệt. Chính đạo xử thế mà Thế Tôn trao truyền đã hun đúc những đứa con Phật hậu bối thành những con người thật là người, những con người đang chuẩn bị cho mình một cung cách Phật cho một tương lai rất gần. Những con người luôn biết an lập trong chân lý cũng như sẵn sàng bảo vệ chân lý dù phải mạng một. Hỡi những người con Phật ! Đời sống con người ngắn ngủi hơn ánh điển chớp hay sương mai trên đầu cỏ. Lắm khi chúng ta chỉ được tiếp xúc với tha nhân có một lần chứ không có lần thứ hai, hãy xử thế sao cho đúng đạo để không phải ân hận nuối tiếc về sau nầy.

Hãy luôn biết kinh vì nhân quả. Hễ mình xử thế với người thế nào thì người sẽ đối lại với mình y như thế đó. Hành động và hậu quả theo nhau như bóng với hình. Người con Phật luôn biết sợ nhân để không gieo nhân xấu dù chỉ trong cuộc xử thế hằng ngày. Ví dầu mình đã hết lòng hết mực xử thế với người mà người vẫn lấy sự đố kî ganh ghét đối lại với mình, người con Phật cũng không sanh tâm sân hận vì biết rằng ấy là những nợ nần năm cũ phải trả, nên trả một cách vui vẻ, chứ không chần chừ bớt một thêm hai, để gây thêm những oan trái mới. Sự xuất hồng trần gia trong đạo Phật khởi điểm không bằng đầu tròn áo vuông, hay màu áo sắc tóc, mà là ở ngay trong đạo xử thế hằng ngày của chính mình. Người con Phật không vì cái “ngã” bâng quơ, cũng không vì cái thân vô thường, vô hộ, vô chủ nầy mà xem thường đạo xử thế. Thân rồi sẽ già, sẽ bịnh, sẽ chết. Tất cả những gì mà mình cho là của mình rồi sẽ phải bỏ lại, chỉ có “đạo xử thế” dù vô hình vô tướng, sẽ theo chúng ta đi mãi trong vòng luân hồi vô tận. Người con Phật luôn dùng trí tuệ để thấy rằng tham, sân, si, mạn, nghi, tà kiến, sát, đạo, dâm, vọng luôn dâng tràn không vơi. Hễ ai cam tâm làm nô lệ cho chúng, người đó sẽ đánh mất đi cái “đạo xử thế” cao đẹp của một người con Phật.

Hãy tự chọn cho mình một cuộc xử thế trong đó thiếu vắng tham, sân, si của thường tình thế tục. Hãy luôn vui cái vui của tha nhân và khổ cái khổ của tha nhân. Hãy luôn hướng về nội tâm, luôn sống tri túc và luôn bằng lòng với những gì mình đang có để không phải than thân trách phận và không oán trách ai. Trong đạo xử thế chỉ biết niệm “ơn,” chứ không niệm “oán.” Hãy cố gắng vâng giữ lời Phật dạy về đạo xử thế trong kinh Đại Tạng:

“Hỡi các con ! Hãy tỉnh dậy ! Hãy hướng về lẽ phải, hãy dẹp bỏ lòng dục vọng. Muốn xứng đáng làm một con người đúng nghĩa của con người, hãy vâng giữ 5 điều cấm giới. Quyền thế và vật chất sẽ không bao giờ cảm hóa được con người, chỉ có đức độ và tư cách từ bi hỉ xả mới có thể làm tốt đạo đẹp đời mà thôi. Đừng biện giải hí luận xa xôi, chỉ cần có vậy thôi, cũng đủ làm cho các con sung sướng và đời con tươi đẹp hơn rồi.” Xin những người con Phật hãy tuân giữ lời Phật dạy trong đạo xử thế để cùng dắt dìu nhau đến nơi an lạc và hạnh phúc miên viễn.

457. NHỮNG MẢNH ĐỜI ĐỊA NGỤC

Đức Thích Tôn Từ Phụ đã từng xác quyết trong các kinh điển của Ngài rằng: “Đời là biển khổ.” Vâng ! Hãy suy gẫm lại đi rồi sẽ thấy. Trên đời nầy có cái gì mà chúng ta có thể cả quyết là vui sướng đâu ? Sông sâu bên lở bên bồi, cũng như nỗi vui sướng, no đủ của người nầy được xây dựng trên sự đau khổ và ưu tư của kẻ khác. Bên cạnh đó, sanh trụ dị diệt là định luật tất nhiên của vũ trụ và vạn vật. Dù cho cao sang quyền quí thế mấy, dù vua chúa hay dân đen, dù lên non xuống biển hay lẩn lút vào thâm sơn cùng cốc tất cả chúng ta đều chịu chung một số phận như nhau: sanh, trụ, dị, diệt. Vũ trụ và vạn vật đã sanh trụ dị diệt và sẽ còn tiếp tục sanh trụ dị diệt mãi mãi. Gần hai mươi sáu thế kỷ trước, Đức Thích Tôn Từ Phụ đã nhận thức được nguồn gốc của khổ đau phiền não. Ngài đã thực chứng thế nào là đau khổ và Ngài đã tìm được con đường thoát khổ. Ngài đã từ bỏ cung vàng điện ngọc, giàu sang phú quí, vợ đẹp con ngoan, quyền uy địa vị để chỉ khoác lên mình một tấm y bá nạp, được đùm víu lại bằng những mảnh vải cũ kỹ rách nát. Thông điệp ấy tưởng chừng như không thể nào bị lãng quên được. Thế mà mới chưa đầy hai mươi sáu thế kỷ về sau nầy, sự thể đã hoàn toàn khác hẳn. Chính những người mang thông điệp của Ngài đi vào đời, đã tự mình không nhớ không biết, hoặc không đếm xỉa gì đến những lời Phật dạy. Chính vì thế mà an lạc giải thoát đâu chưa thấy, chỉ thấy toàn là những mảnh đời địa ngục.

Phật đã nói gì có còn nhớ không hỡi những người con Phật ?

Dù là ở bất cứ đâu, ở chùa, ở nhà, ở chợ, ở hang cùng ngõ hẻm hay thâm sơn cùng cốc, ở phố thị phồn hoa hay đồng không mông quạnh nếu như mình thực hiện đúng lời Phật dạy thì cũng như mình đang tỉnh tọa tại Niết bàn bên cạnh Phật không sai khác. Ví bằng làm sai ngược lời Ngài dạy dỗ, thì cho dù có được sinh ra trong thời Phật còn tại thế, vẫn phải sống với những mảnh đời địa ngục, không thể nghĩ bàn. Có nhớ không hỡi những người con Phật ? Phật dạy quán thân bất tịnh, quán thọ thị khổ, quán tâm vô thường, quán pháp vô ngã, vân vân. Đâu phải Ngài nói như vậy để mà nói chơi cho vui. Ngược lại, Ngài đã ân cần nhắc nhở mọi người rằng bọn tam độc tham sân si và bọn lục tặc (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) luôn rình rập quấy nhiễu chúng sanh. Rồi nào là thất tình, lục dục và mạn, nghi, tà kiến, sát, đạo, dâm, vọng. Đúng như lời Phật dạy: “Đánh thắng vạn quân không bằng tự thắng lấy mình. Tự thắng lấy mình mới là chiến công oanh liệt nhứt.”

Phải thành thật mà nhận rằng đa phần chúng ta ai cũng như ai, lúc đầu luôn muốn cầu đạo vô thượng vì đã giác ngộ được nguyên nhân của bể khổ. Nào là sanh lão bệnh tử khổ, ngũ ấm thạnh suy khổ, sanh ly tử biệt khổ, không ưa nhau mà cứ mãi gặp nhau là khổ (oán tắng hội khổ), cầu bất đắc khổ, vân vân và vân vân. Chính vì vậy mà chúng ta phát nguyện ly dục. Chính vì vậy mà chúng ta phát nguyện thực hành phạm hạnh viên mãn cho đến trọn đời. Chính vì vậy mà chúng ta phát nguyện cùng sống cùng tu với nhau trong hòa thuận, không tranh cãi và luôn nhìn nhau bằng ánh mắt ái kính. Tuy nhiên, bản chất cố hữu của đạo Phật là nói dễ khó làm. Bồ Đề tâm chỉ kiên cố được trong một thời gian ngắn của buổi ban đầu tu tập, rồi thì đâu cũng vào đấy, mà không chừng còn tồi tệ hơn hồi chưa biết tu nữa là khác. Kỳ lạ thật ! Càng tu ngã mạn cống cao càng lớn. Càng tu “cái ta” càng to. Càng tu sân giận càng nhiều. Càng tu càng “mục hạ vô nhân.” Càng tu càng đố kî, ganh ghét, tham lam, bỏn sẻn. Thật là tội nghiệp cho chúng ta những chúng sanh trong thời xa Phật !

Lúc chưa xuất gia thì chỉ mong sao cho có được cái am cái cốc vừa đủ tu; đến lúc có am có cốc thì bỗng nhiên lại thấy không gian chật hẹp, bèn nẩy ý muốn có chùa to chùa đẹp. Đến lúc có chùa to chùa đẹp, thì ô hô ! Tất cả thời gian bây giờ chỉ được dùng vào việc kinh doanh để trả tiền chùa, chứ còn thời gian nào nữa đâu để mà tu với hành. Đã thế còn tham lam lợi dưỡng của thế tục, mà phế bỏ sự tu hành để cho công đức tịnh hạnh ngàn đời nầy bị giặc não phiền cướp mất. Quý vị ơi ! Hạt gạo của đàn na tín thí làm sao trả nổi đây ? Nói như vậy không có nghĩa là quơ đũa cả nắm, nhưng nói với tâm thành để cùng nhau “tương tức tương nhập,” để tăng tục cùng nương nhau hướng thượng. Tại gia lúc chưa tu thì hiền từ chất phác, lúc mới tu thì nhu hòa nhẫn nhục, khiêm cung từ tốn, nhưng tu được lâu một chút thì ngã mạn cống cao, đi đâu đến đâu cũng oang oác ong óng rằng ta đây là một bầu Phật pháp. Quý vị ơi hãy cẩn trọng ! Tu mà như vậy thà đừng tu còn hơn, vì nhân nào quả nấy. Gieo nhân địa ngục thì phải gặt lấy những mảnh đời địa ngục là chuyện tất nhiên, không cãi vào đâu được. Trong vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp, từ địa ngục đến ngạ quỷ, từ ngạ quỷ đến súc sanh, từ súc sanh đến a-tu-la, đến người, đến trời, đến Phật từ phàm đến thánh, từ sơ phát tâm đến khi nhập được Niết Bàn, nhứt thiết chúng sanh phải trải qua không biết bao a tăng kỳ tu hành thiện hạnh đến trí tuệ, từ lục Ba La Mật đến Giới Định Tuệ. Đã là chúng sanh thì không cách nào thoát được vòng nhân quả, ngay cả những chúng sanh sắp thành Phật. Thế nên trước khi làm bất luận chuyện gì, chúng ta phải suy đi nghĩ lại cho chín chắn rồi hẳn làm. Nhứt là những vị đã phát tâm xuất hồng trần gia, phải quyết tâm từ chối sống những mảnh đời địa ngục. Công đức xuất hồng trần gia và công đức dìu dắt người người hướng thượng dẫu xây vạn triệu cảnh chùa cũng không sánh bằng. Vì theo Phật, dẫu xây vạn triệu cảnh chùa thì cảnh ấy chùa ấy còn có thể bị hoại diệt, chứ tự mình thanh tịnh và dẫn dắt người cùng thanh tịnh để thành tựu đạo quả Bồ Đề thì dẫu muôn triệu kiếp cũng không bao giờ hoại diệt. Tuy nhiên, công cuộc phản bổn hoàn nguyên, nghĩa là trở về với bản tâm thanh tịnh, không phải là chuyện dễ, không phải là chuyện của một ngày một bữa. Đức Phật đã từ bỏ tất cả để cầu đạo giải thoát, chúng ta há có con đường nào khác ? Thế mà lắm kẻ hôm nay vào chùa, tới chùa chỉ vì danh lợi, chỉ vì cái tiếng. Thay vì buông bỏ, thì kẻ ấy lại ôm hết. Ôm cho chính mình chưa thấy đủ, bèn ôm cho vợ con mình, hay bà con thân thuộc mình. Thay vì đối xử với nhau trong hòa khí để gây tạo duyên lành cho nhau cùng tu, thì chúng ta lại nóng giận sân si. Thay vì hành sử tác phong dân chủ, chúng ta lại dùng quyền lực mà áp đảo tha nhân. Đức Phật đã từng dạy dỗ tứ chúng trong các kinh điển của Ngài rằng: “Tứ chúng dù xuất gia hay tại gia, nếu một ngày mà lòng tham không trừ, lòng tranh hơn thua không dẹp bỏ, lòng cầu danh cầu lợi chưa đoạn tận, lòng ngã mạn cống cao chưa chấm dứt, thì ngày ấy vẫn còn sống với những mảnh đời địa ngục.”

Phật tử chơn thuần phải luôn nhớ rằng chiếc áo hoặc dáng vẻ bề ngoài không làm nên con người, cũng không làm nên nhà tu, mà chỉ có tâm thức nầy là quyết định tất cả. Hễ lúc sống thế nào thì lúc chết cũng thế ấy, không sai khác. Nếu sống không xứng đáng rồi thì cũng chết không xứng đáng. Muốn tu hành mà không chịu buông bỏ sự hưởng thụ sung sướng thì làm sao có thể xả bỏ trần lụy để trở về với an lạc và thanh tịnh được ? Đã muốn rời bỏ trần cấu mà vẫn để cho mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý tự do làm mối lái cho giặc tham, sân, si, mạn, nghi, tà kiến thì làm sao dứt được trần cấu đây ? Tu là mắt bớt thấy để miệng bớt thèm;

tai bớt nghe để lòng bớt phiền não; ý bớt suy tưởng để thân nầy bớt long đong và tâm nầy bớt phiền trược. Thế nhưng đa phần người tu hôm nay mắt vẫn muốn nhìn, tai vẫn muốn nghe, miệng vẫn muốn nói, mũi vẫn muốn ngửi, lưỡi vẫn muốn nếm, thân vẫn vẫn muốn xúc chạm và ý vẫn muốn suy tưởng miên man. Khi nghe thấy lời khen tiếng hót thì lòng sanh vui thích, còn khi nghe những lời trái tai nghịch ý thì sanh lòng giận dữ. Đã nói là tu mà chỉ mưu cầu tư lợi cho mình và cho những người thân của mình, còn thì sống chết mặc ai. Quý vị ơi ! Tiền của đàn na tín thí khó lắm. Mặc dù người không biết, nhưng làm gì mình không biết. Luật nhân quả trong thuyết nhà Phật là không thể nghĩ bàn. Hễ có vay là có trả. Dùng của đàn na tín thí làm lợi cho riêng mình thì chính mình sẽ lãnh lấy những mảnh đời địa ngục quý vị ơi ! Chứ không được làm những chúng sanh “trùng” “dế” đâu. Trong thời Phật còn tại thế, Tôn giả Mục Kiền Liên, một đại đệ tử của Phật, là một bậc thần thông nhứt thế thời ấy. Một hôm Mục Kiền Liên cùng đệ tử là Thi Lợi Bí Đề đang đi bách bộ tại một bờ biển vùng Tây Ấn. Thi Lợi Bí Đề nhơn thấy một thân cây to đang rên la vì bị các côn trùng bám chặt vào, ông bèn hỏi Mục Kiền Liên rằng vì cớ gì mà thân cây lại rên la ? Mục Kiền Liên bèn giải thích rằng thân cây đang rên la ấy chính là hậu thân của một vị tỳ kheo tên là Lại Lợi Cha, ngày trước thường hay lấy của thường trụ của đàn na tín thí và những đồ dùng khác của tự viện mà phân phát cho bà con dòng họ. Sau khi chết, vị tỳ kheo ấy đã biến thành thân cây sụm, còn những bà con dòng họ của ông tỳ kheo nọ, là những kẻ đã thụ hưởng của đàn na tín thí một cách mờ ám, sau khi chết cũng bị rớt vào súc sanh sâu trùng, tiếp tục bám vào thân cây. Thế mới biết nếu nhiếp tâm tu Phật và cương quyết lìa bỏ những mảnh đời địa ngục thì cho dù bần tiện như ông Ưu Ba Ly, hốt phân như ông Ni Đề, sát nhân khủng khiếp như Ương Quật Ma La, hay thiên hạ đệ nhất ác như Đà Tắc Kỳ hay Angulimala cũng có ngày chứng Thánh. Ví bằng mờ ám như Lại Lợi Cha, thì cho dù có xây được vạn triệu kiểng chùa, vẫn phải ôm lãnh những mảnh đời địa ngục cho kiếp lai sanh. Người con Phật phải cố thấy như vậy để tránh được những mảnh đời địa ngục ngay trong đời nầy kiếp nầy. Đã bước vào cửa Phật là phải sửa đổi thói hư tật xấu, dẹp bỏ vô minh, quét sạch phiền não và đoạn tận tham, sân, si, mạn, nghi, tà kiến, sát, đạo, dâm, vọng. Cũng câu chuyện của trưởng lão Thi Lợi Bí Đề, trên 100 tuổi mới tìm Phật xuất gia, không may cho ông hôm lên thành Vương Xá thì Phật đang đi hoằng hóa phương xa. Bí Đề bèn tìm gặp Xá Lợi Phật, rồi Ca Diếp, Ưu Bà Ly, A Nậu Lâu Đà, cũng như các vị A La Hán khác để xin xuất gia, nhưng đến đâu ông cũng bị từ chối. Ông thất thểu ra ngồi khóc trước cổng Tịnh Xá Trúc Lâm, thì Đức Thế Tôn bỗng xuất hiện với dung nghi đoan nghiêm, Phật hỏi Bí Đề vì cớ gì mà ngồi khóc một mình ? Bí Đề bèn đem hết đầu đuôi câu chuyện kể lại cho Phật nghe rằng ông đã chán quá những mảnh đời địa ngục, nên nay nguyện theo Phật tu hành giải thoát, nhưng vì tuổi đã cao nên không được ai thu nhận. Thế Tôn thấy vậy bèn nhận cho ông xuất gia và giao cho Tôn Giả Mục Kiền Liên làm Y Chỉ Sư. Dù được Phật thu nhận, nhưng lúc nào ông cũng bị những ưu bà tắc, ưu bà di và những tỳ kheo trẻ đã lâu năm trong đạo khinh mạn. Họ thường hay trêu ông với câu “sơ cơ lẩm cẩm.” Họ cho rằng ông già trăm tuổi nầy làm gì có thể học thuộc kinh điển mà tu với hành. Tuy nhiên, với quyết tâm xa lìa những mảnh đời địa ngục, nên ông chẳng lấy đó làm buồn. Ông luôn tự nguyện rằng “đối với mọi người ông đều có lòng thương xót, và xin nguyện sao cho thân tâm họ được xa lìa những ngã mạn cống cao hầu có thể tránh được những mảnh đời địa ngục.” Do quyết tâm tu hành để tránh những mảnh đời địa ngục nên chỉ sau một thời gian ngắn tinh cần tu tập, nghe rành hiểu rõ giáo pháp, và thầm thầm tiến tu, ông đã chứng quả A La Hán. Còn những người trẻ tuổi kia, có kẻ sớm phát lồ sám hối thì về sau nầy cũng tu hành rốt ráo; còn những kẻ chẳng những không phát lồ sám hối mà còn sanh tâm ghen ghét đố kî, đều bị sa vào ác đạo, làm trùng làm dế trong Tịnh Xá Trúc Lâm.

Người con Phật phải học cho được bài học nầy. Kinh điển chỉ có nghĩa đối với những ai chịu tu chịu sửa. Ngược lại, kinh điển chẳng những là vô nghĩa, mà còn là kẻ thù của những ai không chịu tu sửa. Mà thật vậy, nói rằng tu mà tới chùa để phá hoại sự thanh tịnh của Tăng Ni thì có kinh điển nào làm bạn được với mình ? Nói là tu mà còn gom tiền của Tam Bảo để làm lợi riêng cho mình, thì chừng nào mới thấy được ý nghĩa của kinh điển để mà phá tà hiển chánh đây ? Vì thế cho nên người tu phải lập nguyện với lòng thành khẩn ngay trong lòng mình, không cần hình thức bên ngoài, phải luôn phản quang tự kỷ xem coi mình có đủ tư cách làm một Phật tử hay không ? Người tu, muốn tránh những mảnh đời địa ngục lúc nào cũng phải từ bi hỉ xả, lúc nào cũng phải nhẫn nhịn những chuyện mà người khác khó nhẫn, lúc nào cũng phải dụng công hoàn thành những chuyện mà người khác không làm được. Người tu luôn học hạnh của chư Phật và chư Bồ Tát, phải luôn thiết tha sửa chữa những khuyết điểm, những sai lầm chứ không bao giờ che dấu, phải luôn đối diện với hiện thực và chấp nhận mọi thử thách, lúc nào cũng vận dụng trí huệ sáng suốt chứ không để cho ngã kiến, ngã tướng, ngã chấp tiếp tục hành hạ và khống chế. Trong thời Phật còn tại thế, sau các thời pháp Ngài thường nhắc nhở tứ chúng rằng: “Không phải đem thân gửi vào tịnh xá là có thể tránh được những mảnh đời địa ngục. Người quyết tâm cắt ái ly gia hầu xa tránh những mảnh đời địa ngục phải sống phải tu bằng hết thảy các thiện căn mà mười phương ba đời chư Phật đã sống đã tu. Ngược lại, dù có cạnh kề Như Lai mà cứ đem vô thường, khổ và vô ngã mà cho rằng đây là thường kia là lạc và đó là ngã, thì ngàn đời tâm ấy vẫn đảo điên mộng tưởng. Mà tâm đã điên đảo thì tưởng cũng sẽ điên đảo, và kiến rồi cũng sẽ điên đảo. Một con người với tâm, tưởng, kiến đã điên đảo thì không còn thứ gì trên đời nầy được gọi là định tỉnh với con người ấy nữa. Con người ấy dù có lánh thân vào tịnh xá, tâm vẫn luôn bị đọa vào những mảnh đời địa ngục.”

Tóm lại, người con Phật muốn tránh những mảnh đời địa ngục phải biết tri túc chứ không tham. Khi còn ở ngoài đời thì cung vàng điện ngọc, nhà cao cửa rộng, xe đẹp, quyền cao chức trọng, chứ khi đã tu rồi thì một tấm y bá nạp, hay một bộ nâu sồng, ngày ngày canh rau đạm bạc, thế là đủ lắm rồi cho cái thân tứ đại nầy, miễn sao tâm không ưu sầu khổ não, chẳng lấy trắng làm đen, lấy đen làm trắng. Dù biết rằng Phật pháp nói dễ khó làm, dù biết rằng thực tế khó tránh tham sân si, khó tránh phiền não, nhưng người tu người biết tu phải cố tránh những bủa vây của vô minh cho thân tâm nầy được thanh thản tự tại hơn. Muốn tránh những mảnh đời địa ngục, người con Phật phải cương quyết không tranh hơn thiệt, không bàn đúng sai, không luận thị phi bỉ thử, không nói lỗi người. Ngược lại phải luôn nhẫn, nhẫn, nhẫn cho đến khi nào oan gia tùng thử tận. Nhẫn những cái đáng nhẫn và nhẫn cả những cái khó nhẫn, phải dằn lòng dù gặp phải bất cứ tình huống nào, không để cho lục căn chi phối để xô đẩy chúng ta vào những mảnh đời địa ngục. Chư Phật chư Bồ Tát cũng như chư Hiền Thánh Tăng đều thoát khỏi những mảnh đời địa ngục bằng cách thu thúc lục căn và vận dụng chúng sao cho chánh niệm luôn có mặt, làm chuyện gì các Ngài cũng tự tại thanh thản. Thế nên những người con Phật phải luôn vô cùng cẩn trọng, đời nầy còn có cơ duyên mặc áo vàng, áo nâu, áo lam, nhưng nếu không khéo thì đời sau phải mang lông đội sừng, hoặc giả phải làm con trùng con dế, hay heo, ngựa, trâu, hay phải sống những mảnh đời địa ngục. Quý vị ơi ! Tháng ngày cứ trôi qua, mạng sống cứ giảm dần, như cá cạn nước, nếu không khéo tu tâm dưỡng tánh, không sớm phản tỉnh tự thân tự tâm, cứ mãi đùa giỡn với tài, sắc, danh vọng, quyền uy, của cải; cứ mãi quen thói chấp người chấp ta của thường tình thế tục thì thân nầy vẫn ngàn đời làm nơi trú ẩn cho cái tâm loạn động của những mảnh đời địa ngục mà thôi. Hãy vô cùng cẩn trọng !