Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST)Trang 8/15

Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST) · Kinh tạng › Kinh Đại thừa

Śatasāhasrikā Prajñāpāramitā-2

Thông tin
GRETIL — Takayasu Kimura, Tokyo: Sankibo Busshorin 2009-2014.CC BY-NC-SA 4.0

atha khalu śakrasya devānām indrasyaitad abhūt: asyāḥ sarvadharmavṛṣṭeḥ subhūtinā sthavireṇa bhāṣyamāṇāyāḥ yan nv ahaṃ puṣyāṇy abhinirmāya buddhaṃ bhagavataṃ bodhisattvāṃś ca mahāsattvān bhikṣusaṃghaṃ ca subhūtisthaviram asyāḥ prajñāpāramitāyāḥ pūjākarmaṇe avakireyam abhyavakireyam abhiprākireyaṃ, yāvantaś ca trisāhasramahāsāhasralokadhātau cāturmahārājikā devās trāyastriṃśā devā yāmā devās tuṣitā devāḥ nirmāṇaratayo devāḥ paranirmitavaśavartino devā brahmakāyikā devā brahmapurohitā devā brāhmaparṣadyā devā mahābrahmāṇo devā ābhā devāḥ parīttābhā devā apramāṇābhā devāḥ ābhāsvarā devāḥ śubhā devāḥ parittaśubhā devā apramāṇaśubhā devāḥ śubhakṛtsnā devā bṛhā devāḥ parīttabṛhā devā apramāṇabṛhā devā bṛhatpharā devā abṛhā devā atapā devāḥ sudṛśā devā sudarśanā devā akaniṣṭhā devās teṣām etad abhūvan: asyā dharmavṛṣṭeḥ subhūtinā sthavireṇa bhāṣyamāṇāyāḥ. yaṃ nūnaṃ vayaṃ puṣpāṇy abhinirmāya buddhaṃ bhagavataṃ bodhisattvāṃś ca bhikṣusaṃghaṃ ca subhūtisthavirañ cāsyāḥ prajñāpāramitāyāḥ pūjākarmaṇe avikireyam.

atha khalu śakro devānām indro ye trisāhasramahāsāḥsre lokadhātau cāturmahārājakāyikā devāḥ trāyastriṃśā devāḥ yāmā devās tuṣitā devā nirmāṇaratayo devāḥ paranirmitavaśavartino devā brahmakāyikā devā brahmapurohitā devā brahmapārṣadyā devā mahābrahmāṇo devā ābhā devāḥ parīttābhā devā apramāṇābhā devā ābhasvarā devāḥ śubhā devāḥ parīttaśubhā devā apramāṇaśubhā devāḥ śubhākṛtsnā devā bṛhā devāḥ parīttabṛhā devā apramāṇabṛhā devā bṛhatphalā devā abṛhā devā atapā devāḥ sudṛśā devāḥ sudarśanā devā akaniṣṭhā devās te sarve divyāni māndāravāni puṣpāṇy abhinirmāya buddhaṃ bhagavataṃ bodhisattvāṃś ca mahāsattvāṃś ca bhikṣusaṃghaṃ ca suhūtisthaviram asyāḥ prajñāpāramitāyāḥ pūjākarmaṇe avikiranti sma, abhyavakiranti sma, abhiprākiranti sma, mahāvarṇakaiś ca taiḥ puṣpaiḥ, ayaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ puṣpasaṃstarasaṃstṛto 'bhūt, upariṣṭhād aṃtarīkṣe trisāhasramahāsāhasralokadhātuḥ pramāṇaḥ puṣpakūṭāgāraḥ saṃsthito 'bhūt ramaṇīyo manoramaḥ,

sacet subhūteḥ sthavirasyaitad abhūt: na punar imāni puṣpāṇi mayā (śsp_ii-3_58) sarvadevabhavaneṣv adṛṣṭapūrvāṇi pravaramāṇāni, yānīmāni puṣpāṇi devair abhyavakīrṇāni nirmitānīmāni puṣpāṇi, na staṃbhaniryātāni na sthalajāni na jalajāni yānīmāni puṣpāṇi devaputrair abhyavakīrṇāni manomayānīmāni puṣpāṇi, nemāni stambhaniryātāni, yānīmāni devaputrair abhyavakīrṇāni.

atha śakro devānām indraḥ subhūteḥ sthavirasya cetasaiva cetaḥparivitarkam ājñāya āyuṣmantaṃ subhūtisthaviram etad avocan: aniryātāni bhadanta subhūte imāni puṣpāṇi, na manomayāni na stambhaniryātāni.

subhūtir āha: yat punaḥ kauśika evaṃ vadasi, aniryātānīmāni puṣpāṇi nemāni puṣpāṇi manoniryātāni na stambhaniryātāni, yāni kauśikāniryātāni netāni puṣpāṇi.

śakra āha: kiṃ punar bhadanta subhūte, imāny eva puṣpāṇy aniryātāni, atha rūpam apy anirjātam evaṃ vedanāpy aniyātā saṃjñāpy aniryātā saṃskārā apy aniryātā vijñānam apy aniryātam.

subhūtir āha: yat kauśikaivaṃ vadasi, na kauśikemāny eva puṣpāny aniryātānīti, rūpam api kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tad rūpaṃ, vedanāpi kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā vedanā, saṃjñāpi kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā saṃjñā, saṃskārā api kauśikāniryātā ye cāniryātā na te saṃskārāḥ, vijñānam api kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tad vijñānam.

cakṣuḥ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tac cakṣuḥ, śrotraṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tac chrotraṃ, ghrāṇaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tad ghrāṇaṃ, jihvā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā jihvā, kāyaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa kāyaḥ, manaḥ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tan manaḥ.

rūpaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tad rūpaṃ, śabdaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa śabdaḥ, gandhaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa gandhaḥ, rasaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa rasaḥ, sparśaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa sparśaḥ, dharmāḥ kauśikāniryātā ye cāniryātā na te dharmāḥ.

cakṣurvijñānaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tac cakṣurvijñānaṃ, śrotravijñānaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tac chrotravijñānaṃ, ghrāṇavijñānaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tad ghrāṇavijñānaṃ, jihvāvijñānaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na taj jihvāvijñānaṃ, kāyavijñānaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tat kāyavijñānaṃ, (śsp_ii-3_59) manovijñānaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tan manovijñānam.

cakṣuḥsaṃsparśaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa cakṣuḥsaṃsparśaḥ, śrotrasaṃsparśaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa śrotrasaṃsparśaḥ, ghrāṇasaṃsparśaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa ghrāṇasaṃsparśaḥ, jihvāsaṃsparśaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa jihvāsaṃsparśaḥ, kāyasaṃsparśaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na saḥ kāyasaṃsparśaḥ, manaḥsaṃsparśaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa tnanaḥsaṃsparśaḥ.

cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā, śrotrasaṃsparśapratyayavedanā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā śrotrasaṃsparśapratyayavedanā, ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā, jihvāsaṃsparśapratyayavedanā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā jihvāsaṃsparśapratyayavedanā, kāyasaṃsparśapratyayavedanā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā kāyasaṃsparśapratyayavedanā, manaḥsaṃsparśapratyayavedanā kauśikāniryātā yā caniryātā na sā manaḥsaṃsparśapratyayavedanā.

pṛthivīdhātuḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa pṛthivīdhātuḥ, abdhātuḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na so 'bdhātuḥ, tejodhātuḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa tejodhātuḥ, vāyudhātuḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa vāyudhātuḥ, ākāśadhātuḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa ākāśadhātuḥ, vijñānadhātuḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa vijñānadhātuḥ.

avidyā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā avidyā, saṃskārāḥ kauśikāniryātā ye cāniryātā na te saṃskārāḥ, vijñānaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tad vijñānaṃ, nāmarūpaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tan nāmarūpaṃ, ṣaḍāyatanaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tat ṣaḍāyatanaṃ, sparśaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa sparśaḥ, vedanā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā vedanā, tṛṣṇā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā tṛṣṇā, upādānaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tad upādānaṃ, bhavaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa bhavaḥ, jātiḥ kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā jātiḥ, jarāmaraṇaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na taj jarāmaraṇam.

dānapāramitā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā dānapāramitā, śīlapāramitā (śsp_ii-3_60) kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā śīlapāramitā, kṣāntipāramitā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā kṣāntipāramitā, vīryapāramitā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā vīryapāramitā, dhyānapāramitā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā dhyānapāramitā, prajñāpāramitā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā prajñāpāramitā.

adhyātmaśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sādhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sādhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sāsaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sātyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sānavarāgraśūnyata, anavakāraśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sānavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sānupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sābhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sābhāvasvabhāvaśūnyatā.

smṛtyupasthānāni kauśikāniryātāni yāni cāniryātāni na tāni smṛtyupasthānāni, samyakprahāṇāni kauśikāniryātāni yāni cāniryātāni na tāni samyakprahāṇāni, ṛddhipādāḥ kauśikāniryātā ye cāniryātā na te ṛddhipādāḥ, indriyāṇi kauśikāniryātāni yāni cāniryātāni na tānīndriyāṇi, balāni kauśikāniryātāni yāni cāniryātāni na tāni balāni, bodhyaṅgāni kauśikāniryātāni yāni cāniryātāni na tāni bodhyaṅgāni, āryāṣṭaṅgo mārgaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa āryāṣṭāṅgo mārgaḥ, āryasatyāni kauśikāṃiryātāni yāni cāniryātāni na tāni āryasatyāni, dhyānāni kauśikāniryātāni yāni cāniryātāni na tāni dhyānāni, apramāṇāni kauśikāniryātāni yāni cāniryātāni na tāny apramāṇāni, ārūpyasamāpattayaḥ kauśikāniryātā ye cāniryātā na tā ārūpyasamāpattayaḥ, aṣṭau vimokṣāḥ kauśikāniryātā ye (śsp_ii-3_61) cāniryātā na tā aṣṭau vimokṣāḥ, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ kauśikāniryātā yāś cāniryātā na tā anupūrvavihārasamāpattayaḥ, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni kauśikāniryātāni yāni cāniryātāni na tāni śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni, abhijñāḥ kauśikāniryātā yās cāniryātā na tā abhijñāḥ, samādhayaḥ kauśikāniryātā ye cāniryātā na te samādhayaḥ, dhāraṇīmukhāni kauśikāniryātāni yāni cāniryātāni na tāni dhāraṇīmukhāni, daśatathāgatabalāni kauśikāniryātāni yāni cāniryātāni na tāni daśatathāgatabalāni, catvāri vaiśāradyāni kauśikāniryātāni yāni cāniryātāni na tāni catvāri vaiśāradyāṃi, catasraḥ pratisaṃvidaḥ kauśikāniryātā yāś cāniryātā na tāḥ pratisaṃvidaḥ, mahāmaitrī kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā

mahāmaitrī, mahākaruṇā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā mahākaruṇā, aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ kauśikāniryātā ye cāniryātā na te aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, srotaāpattiphalaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tac chrotaāpattiphalaṃ, sakṛdāgāmiphalaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tat sakṛdāgāmiphalaṃ, anāgāmiphalaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tad anāgāmiphalaṃ, arhattvaṃ kauśikāniryātaṃ yac cāniryātaṃ na tad arhattvaṃ, pratyekabodhiḥ kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā pratyekabodhiḥ, mārgākārajñatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā mārgākārajñatā, sarvākārajñatā kauśikāniryātā yā cāniryātā na sā sarvākārajñatā, srotaāpannaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāo na sa srotaāpannaḥ, sakṛdāgāmī kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa sakṛdāgāmī, anāgāmī kauśikāniryāto yaś cāniryāto na so anāgāmī, arhat kauśikāniryāto yaś cāniryāto na so arhat, pratyekabuddhaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa pratyekabuddhaḥ, bodhisattvaḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa bodhisattvaḥ, tathāgataḥ kauśikāniryāto yaś cāniryāto na sa tathāgataḥ.

atha khalu śakrasya devānām indrasyaitad abhūt: gambhīraprajño batāyaṃ subhūtisthaviro yatra hi nāma prajñaptiṃ ca na virodhayati dharmatāñ copadiśati.

atha bhagavān śakraṃ devānām indram āmantrayate sma: evam etat kauśikaivam etad gambhīraprajño batāyaṃ subhūtiḥ sthaviraḥ yatra hi nāmaṃ prajñaptiṃ ca na virodhayati dharmatāṃ copadiśati.

atha śakro devānām indro bhagavantam etad avocat: kathaṃ bhagavan subhūtiḥ sthaviraḥ prajñaptiṃ ca na virodhayati dharmatāṃ copadiśati?

evam ukte bhagavāñ chakraṃ devānām indram etad avocat: rūpaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, vedanā kauśika prajñaptimātrā yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, saṃjñā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, saṃskārāḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, vijñānaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati. tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rudhyate na virudhyate, yā na rūdhyate na virūdhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati na ca virodhayati.

cakṣuḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, śrotraṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, ghrāṇaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, jihvā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, kāyaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, manaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati. tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rūdhyate na virūdhyate, yā na rudhyate na virudhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati na ca virodhayati.

rūpaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, śabdaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, gandhaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, rasaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, sparśaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, dharmāḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rūdhyate na virūdhyate, yā na rūdhyate na virudhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati (śsp_ii-3_63) na ca virodhayati. cakṣurvijñānaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, śrotravijñānaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, ghrāṇavijñānaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, jihvāvijñānaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, kāyavijñānaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, manovijñānaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rudhyate na virudhyate, yā na rūdhyate na virūdhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati na ca virodhayati.

cakṣuḥsaṃsparśaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, śrotrasaṃsparśaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, ghrāṇasaṃsparśaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, jihvāsaṃsparśaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, kāyasaṃsparśaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, manaḥsaṃsparśaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati. tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rūdhyate na virūdhyate, yā na rudhyate na virudhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati na ca virodhayati.

cakṣuḥsaṃsparśapratyayaveditaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, śrotrasaṃsparśapratyayaveditaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, ghrāṇasarnsparśapratyayaveditaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, jihvāsaṃsparśapratyayaveditaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, kāyasaṃsparśapratyayaveditaṃ (śsp_ii-3_64) kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, manaḥsaṃsparśapratyayaveditaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rudhyate na virudhyate, yā na rudhyate na virudhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati na ca virodhayati.

pṛthivīdhātuḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, abdhātuḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, tejodhātuḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, vāyudhātuḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, ākāśadhātuḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, vijñānadhātuḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati. tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rudhyate na virudhyate, yā na rudhyate na virudhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati na ca virodhayati.

avidyā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, saṃskārāḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, vijñānaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, nāmarūpaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, ṣaḍāyatanaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, sparśaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, vedanā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, tṛṣṇā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, upādānaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, bhavaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, jātiḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā (śsp_ii-3_65) dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, jarāmaraṇaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rudhyate na virudhyate, yā na rudhyate na virudhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati na ca virodhayati.

dānapāramitā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, śīlapāramitākauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, kṣāntipāramitā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, vīryapāramitā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, dhyānapāramitā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, prajñāpāramitā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati. tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rudhyate na virudhyate, yā na rudhyate na virudhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati na ca virodhayati.

adhyātmaśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, bahirdhāśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, adhyātmabahirdhāśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, śūnyatāśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, mahāśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, paramārthaśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, saṃskṛtaśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, asaṃskṛtaśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, atyantaśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, anavarāgraśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, anavakāraśūnyatā (śsp_ii-3_66) kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, prakṛtiśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, sarvadharmaśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro

'virodhenopadiśati, svalakṣaṇaśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, anupalambhaśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, abhāvaśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, svabhāvaśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, abhāvasvabhāvaśūnyatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rudhyate na virudhyate, yā na rudhyate na virudhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati na ca virodhayati.

smṛtyupasthānāni kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, samyakprahāṇāni kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, ṛddhipādāḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, indriyāṇi kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, balāni kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, bodhyaṅgāni kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, āryasatyāni kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, dhyānāni kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, apramāṇāni kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, ārūpyasamāpattayaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, aṣṭau vimokṣāḥ kauśika (śsp_ii-3_67) prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati. tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rudhyate na virudhyate, yā na rudhyate na virudhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati na ca virodhayati.

śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, abhijñāḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, samādhayaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, dhāraṇīmukhāni kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, daśatathāgatabalāni kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, catvāri vaiśāradyāni kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, catasraḥ pratisaṃvidaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, mahāmaitrī kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, mahākaruṇā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmāḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati. tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rudhyate na virudhyate, yā na rudhyate na virudhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati na ca virodhayati.

srotaāpattiphalaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, sakṛdāgāmiphalaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, anāgāmiphalaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, anāgāmiphalaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, arhattvaṃ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, pratyekabodhiḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat (śsp_ii-3_68) prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, mārgākārajñatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, sarvākārajñatā kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rudhyate na virudhyate, yā na rudhyate na virudhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati na ca virodhayati.

srotaāpannaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, sakṛdāgāmī kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, anāgāmī kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, arhat kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, pratyekabuddhaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, bodhisattvaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, samyaksaṃbuddhaḥ kauśika prajñaptimātraṃ yat prajñaptimātraṃ sā dharmatā tāṃ subhūtiḥ sthaviro 'virodhenopadiśati, tat kasya hetoḥ? yā kauśika dharmāṇāṃ dharmatā sā na rudhyate na virudhyate, yā na rudhyate na virudhyate tāṃ subhūtiḥ sthavira upadiśati na ca virodhayati. evaṃ khalu kauśika subhūtiḥ sthaviraḥ prajñaptito na ca virodhayati.

atha khalv āyuṣman subhūtiḥ śakraṃ devānām indram etad avocat: evam etat kauśika evam etad, tad yathā pi nāma bhagavatā prajñaptimātraṃ sarvadharmān upadiṣṭāḥ. evaṃ khalu kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñaptimātraṃ sarvadharmān viditvā prajñāpāramitāṃ śikṣitavyam.

evaṃ śikṣamānaḥ punaḥ kauśika bodhisattvo mahāsattvo rūpe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa rūpaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. vedanāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa vedanāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. saṃjñāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa saṃjñāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. saṃskāreṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa saṃskārān na samanuupaśyati yatra śikṣate. vijñāne na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa vijñānaṃ na samanupaśyati (śsp_ii-3_69) yatra śikṣate.

evaṃ śikṣamāṇo bodhisattvo mahāsattvaś cakṣuṣi na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa cakṣur na samanupaśyati yatra śikṣate. śrotre na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa śrotraṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. ghrāṇe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa ghrāṇaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. jihvāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa jihvāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. kāye na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa kāyaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. manasi na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa mano na samanupaśyati, yatra śikṣate.

evaṃ śikṣamāṇo bodhisattvo mahāsattvo rūpe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa rūpaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. śabde na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa śabdaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. gandhe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa gandhaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. rase na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa rasaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. sparśe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa sparśaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. dharmeṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa dharmān na samanupaśyati yatra śikṣate.

evaṃ śikṣamāṇo bodhisattvo mahāsattvaḥ cakṣurvijñāne na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa cakṣurvijñānaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. śrotravijñāne na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa śrotravijñānaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. ghrāṇavijñāne na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa ghrāṇavijñānaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. jihvāvijñāne na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa jihvāvijñānaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. kāyavijñāne na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa kāyavijñānaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. manovijñāne na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa manovijñānaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate.

evaṃ śikṣamāṇo bodhisattvo mahāsattvaḥ cakṣuḥsaṃsparśe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa cakṣuḥsaṃsparśaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. śrotrasaṃsparśe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa śrotrasaṃsparśaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. ghrāṇasaṃsparśe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa ghrāṇāsaṃsparśaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. jihvāsaṃsparśe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa (śsp_ii-3_70) jihvāsaṃsparśaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. kāyasaṃsparśe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa kāyasaṃsparśaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. manaḥsaṃsparśe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa manaḥsaṃsparśaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate.

evaṃ śikṣamāṇo bodhisattvo mahāsattvaḥ cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa cakṣuḥsaṃsparśapratyaya vedanāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. śrotrasaṃsparśapratyayavedanāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa śrotrasaṃsparśapratyayavedanāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa ghrāṇāsaṃsparśapratyayavedanāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyāṃ na śikṣate, tat kasya hetoḥ? tathā hi sa jihvāsaṃsparśapratyayavedanāṃ na samamupaśyati yatra śikṣate. kāyasaṃsparśapratyayavedanāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa kāyasaṃsparśapratyayavedanāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa manaḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate.

evaṃ śikṣamāṇo bodhisattvo mahāsattvaḥ pṛthivīdhātau na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa pṛthivīdhātuṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. abdhātau na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'bdhātuṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. tejodhātau na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa tejodhātuṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. vāyudhātau na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa vāyudhātuṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. ākāśadhātau na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa ākāśadhātuṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. vijñānadhātau na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa vijñānadhātuṃ na samanupaśyati yatra śikṣate.

evaṃ śikṣamāṇo bodhisattvo mahāsattvo 'vidyāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'vidyāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. saṃskāreṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa saṃskārān na samanupaśyati yatra śikṣate. vijñāne na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa vijñānaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. nāmarūpe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa nāmarūpaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. ṣaḍāyatane na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa ṣaḍāyatanaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. sparśe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa sparśaṃ na samanupaśyati (śsp_ii-3_71) yatra śikṣate. vedanāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa vedanāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. tṛṣṇāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? yathā hi sa tṛṣṇāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. upādāne na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa upādānaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. bhave na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa bhavaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. jātau na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa jātiṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. jarāmaraṇe na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa jarāmaraṇaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate.

evaṃ śikṣamāṇo bodhisattvo mahāsattvaḥ dānapāramitāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa dānapāramitāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. śīlapāramitāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa śīlapāramitāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. kṣāntipāramitāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa kṣāntipāramitāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. vīryapāramitāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa vīryapāramitāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. dhyānapāramitāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa dhyānapāramitāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. prajñāpāramitāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa prajñāpāramitāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate.

evaṃ śikṣamāṇo bodhisattvo mahāsattvo 'dhyātmaśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'dhyātmaśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. bahirdhāśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa bahirdhāśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. adhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'dhyātmabahirdhāśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. śūnyatāśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa śūnyatāśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. mahāśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa mahāśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. paramārthaśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa paramārthaśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. saṃskṛtaśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa saṃskṛtaśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. asaṃskṛtaśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'saṃskṛtaśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. atyantaśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'tyantaśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. anavarāgraśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'navarāgraśūnyatāṃ na samanupaśyati (śsp_ii-3_72) yatra śikṣate. anavakāraśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'navakāraśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. prakṛtiśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa prakṛtiśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. sarvadharmaśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa sarvadharmaśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate.

svalakṣaṇaśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa svalakṣaṇaśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. anupalambhaśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'nupalambhaśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. abhāvaśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'bhāvaśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. svabhāvaśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa svabhāvaśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'bhāvasvabhāvaśūnyatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate.

evaṃ śikṣamāṇo bodhisattvo mahāsattvaḥ caturṣu smṛtyupasthāneṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa catvāri smṛtyupasthānāni na samanupaśyati yatra śikṣate. caturṣu samyakprahāṇeṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa samyakprahāṇāni na samanupaśyati yatra śikṣate. caturṣu ṛddhipādeṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa ṛddhipādāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. pañcendriyeṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa indriyāṇi na samanupaśyati yatra śikṣate. pañcaṣu baleṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa balāṇi na samanupaśyati yatra śikṣate. saptasu bodhyaṅgeṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa bodhyaṅgāni na samanupaśyati yatra śikṣate. āryāṣṭāṅge marge na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa āryāṣṭāṅgaṃ mārgaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate.

evaṃ śikṣamāṇo bodhisattvo mahāsattvaś caturṣv āryasatyeṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa āryasatyāni na samanupaśyati yatra śikṣate. caturṣu dhyāneṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa dhyānāni na samanupaśyati yatra śikṣate. caturṣv apramāṇeṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa apramāṇāni na samanupaśyati yatra śikṣate. catasṛṣu ārūpyasamāpattiṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa ārūpyasamāpattin na samanupaśyati yatra śikṣate. aṣṭāṣu vimokṣeṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'ṣṭau vimokṣān na samanupaśyati yatra śikṣate. (śsp_ii-3_73) navānupūrvavihārasamāpattiṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'nupūrvavihārasamāpattīn na samanupaśyati yatra śikṣate. śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukheṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni na samanupaśyati yatra śikṣate. pañcasv abhijñāsu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'bhijñā na samanupaśyati yatra śikṣate. sarvasamādhiṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa sarvasamādhīn na samanupaśyati yatra śikṣate. dhāraṇīmukheṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa dhāraṇīmukhāni na samanupaśyati yatra śikṣate. daśatathāgatabaleṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa daśatathāgatabalāni na samanupaśyati yatra śikṣate. caturṣu vaiśāradyeṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa vaiśāradyāni na samanupaśyati yatra śikṣate. catasṛṣu pratisaṃvitsu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa catasraḥ pratisaṃvido na samanupaśyati yatra śikṣate. mahāmaitryā na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa mahāmaitrīn na samanupaśyati yatra śikṣate. mahākaruṇāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa mahākaruṇāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. aṣṭādaśāveṇikeṣu buddhadharmeṣu na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'ṣṭādaśāveṇikabuddhadharmān na samanupaśyati yatra śikṣate.

evaṃ śikṣamāṇo bodhisattvo mahāsattvaḥ srotaāpattiphale na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa srotaāpattiphalaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. sakṛdāgāmiphale na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa sakṛdāgāmiphalaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. anāgāmiphale na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa anāgāmiphalaṃ na samanupaśyati yatra sikṣate. arhattve na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'rhattvaṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. pratyekabodhau na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa pratyekabodhiṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. mārgākārajñatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa mārgākārajñatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate. sarvākārajñatāyāṃ na śikṣate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa sarvākārajñatāṃ na samanupaśyati yatra śikṣate.

atha khalu śakro devānām indraḥ subhūtiṃ sthaviram etad avocat: kena kāraṇena bhadanta subhūte bodhisattvo mahāsattvo rūpaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena vedanāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena saṃjñāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena saṃskārān na samanupaśyati, (śsp_ii-3_74) kena kāraṇena vijñānaṃ na samanupaśyati.

kena kāraṇena cakṣur na samanupaśyati, kena kāraṇena śrotraṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena ghrāṇaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena jihvāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena kāyaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena mano na samanupaśyati.

kena kāraṇena rūpaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena śabdaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena gandhaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena rasaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena sparśaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena dharmān na samanupaśyati.

kena kāraṇena cakṣurvijñānaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena śrotravijñānaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena ghrāṇavijñānaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena jihvāvijñānaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena kāyavijñānaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena manovijñānaṃ na samanupaśyati.

kena kāraṇena cakṣuḥsaṃsparśaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena śrotrasaṃsparśaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena ghrāṇasaṃsparśṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena jihvāsaṃsparśaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena kāyasaṃsparśaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena manaḥsaṃsparśaṃ na samanupaśyati.

kena kāraṇena cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena śrotrasaṃsparśapratyayavedanāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena jihvāsaṃsparśapratyayavedanāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena kāyasaṃsparśapratyayavedanāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena manaḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ na samanupaśyati.

kena kāraṇena pṛthivīdhātuṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena abdhātuṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena tejodhātuṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena vāyudhātuṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena ākāśadhātuṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena vijñānadhātuṃ na samanupaśyati.

kena kāraṇenāvidyāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena saṃskārān na samanupaśyati, kena kāraṇena vijñānaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena nāmarūpaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena ṣaḍāyatanaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena sparśaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena vedanāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena tṛṣṇāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇenopādānaṃ (śsp_ii-3_75) na samanupaśyati, kena kāraṇena bhavaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena jātiṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena jarāmaraṇaṃ na samanupaśyati.

kena kāraṇena dānapāramitāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena śīlapāramitāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena kṣāntipāramitāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena vīryapāramitāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena dhyānapāramitāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena prajñāpāramitāṃ na samanupaśyati.

kena kāraṇenādhyātmaśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena bahirdhāśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇenādhyātmabahirdhāśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena śūnyatāśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena mahāśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena paramārthaśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena saṃskṛtaśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇenāsaṃskṛtaśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇenātyantaśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇenānavaragraśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇenānavakāraśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena prakṛtiśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena sarvadharmaśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena svalakṣaṇaśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇenānupalambhaśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇenābhāvaśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena svabhāvaśūnyatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇenābhāvasvabhāvaśūnyatāṃ na samanupaśyati.

kena kāraṇena smṛtyupasthānāni na samanupaśyati, kena kāraṇena samyakprahāṇāni na samanupaśyati, kena kāraṇena ṛddhipādāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇenendriyāṇi na samanupaśyati, kena kāraṇena balāni na samanupaśyati, kena kāraṇena bodhyaṅgāni na samanupaśyati, kena kāraṇenāryāṣṭāṅgamārgaṃ na samanupaśyati, kena kāraṇenāryasatyāni na samanupaśyati, kena kāraṇena dhyānāni na samanupaśyati, kena kāraṇenāpramāṇāni na samanupaśyati, kena kāraṇenārūpyasamāpattīṃ na samanupaśyati, kena kāraṇenāṣṭ;au vimokṣāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena navānupūrvavihārasamāpattīṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni na samanupaśyati, kena kāraṇena abhijñā na samanupaśyati, kena kāraṇena samādhīn na samanupaśyati, kena kāraṇena dhāraṇīmukhāni na samanupaśyati, kena kāraṇena daśa (śsp_ii-3_76) tathāgatabalāni na samanupaśyati, kena kāraṇena catvāri vaiśāradyāni na samanupaśyati, kena kāraṇena catasraḥ pratisaṃvido na samanupaśyati, kena kāraṇena mahāmaitrīṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena mahākaruṇāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmān na samanupaśyati, kena kāraṇena sarvajñatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena mārgākārajñatāṃ na samanupaśyati, kena kāraṇena sarvākārajñatāṃ na samanupaśyati.

subhūtir āha: tathā hi kauśika rūpaṃ rūpeṇa śūnyaṃ, vedanā vedanayā śūnyā, saṃjñā saṃjñayā śūnyā, saṃskārāḥ saṃskāraiḥ śūnyāḥ, vijñānaṃ vijñānena śūnyam.

cakṣuś cakṣuṣā śūnyaṃ, śrotraṃ śrotreṇa śūnyaṃ, ghrāṇaṃ ghrāṇensi śūnyaṃ, jihvā jihvayā śūnyā, kāyaḥ kāyena śūnyaḥ, mano manasā śūnyam.

rūpaṃ rūpeṇa śūnyaṃ, śabdaḥ śabdena śūnyaḥ, gandho gandhena śūnyaḥ, raso rasena śūnyaḥ, sparśaḥ sparśena śūnyaḥ, dharmā dharaiḥ śūnyāḥ.

cakṣurvijñānaṃ cakṣurvijñānena śūnyaṃ, śrotravijñānaṃ śrotravijñānena śūnyaṃ, ghrāṇavijñānaṃ ghrāṇavijñānena śūnyaṃ, jihvāvijñānaṃ śrotravijñānena śūnyaṃ, kāyavijñānaṃ jihvāvijñānena śūnyaṃ, manovijñānaṃ manovijñānena śūnyam.

cakṣuḥsaṃsparśaḥ cakṣuḥsaṃsparśena śūnyaḥ, śrotrasaṃsparśaḥ śrotrasaṃsparśena śūnyaḥ, ghrāṇasaṃsparśaḥ ghāṇasaṃsparśena śūnyaḥ, jihvāsaṃsparśaḥ jihvāsaṃsparśena śūnyaḥ, kāyasaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśena śūnyaḥ, manaḥsaṃsparśaḥ manaḥsaṃsparśena śūnyaḥ.

cakṣuḥsaṃsparśajāvedanā cakṣuḥsaṃsparśajāvedanayā śūnyā, śrotrasaṃsparśajāvedanā śrotrasaṃsparśajāvedanayā śūnyā, ghrāṇasaṃsparśajāvedanā ghrāṇasaṃsparśajāvedanayā śūnyā, jihvāsaṃsparśajāvedanā jihvāsaṃsparśajāvedanayā śūnyā, kāyasaṃsparśajāvedanā kāyasaṃsparśajāvedanayā śūnyā, manaḥsaṃsparśajāvedanā manaḥsaṃsparśajāvedanayā śūnyā.

pṛthivīdhātuḥ pṛthivīdhātunā śūnyaḥ, abdhātur abdhātunā śūnyaḥ, tejodhātuḥ tejodhātunā śūnyaḥ, vāyudhātur vāyudhātunā śūnyaḥ, ākāśadhātur ākāśadhātunā śūnyaḥ, vijñānadhātuḥ pṛthivīdhātunā śūnyaḥ.

avidyā avidyayā śūnyā, saṃskārāḥ saṃskāraiḥ śūnyāḥ, vijñānaṃ (śsp_ii-3_77) vijñānena śūnyaṃ, nāmarūpaṃ nāmarūpeṇa śūnyaṃ, ṣaḍāyatanaṃ ṣaḍāyatanena śūnyaṃ, sparśaḥ sparśena śūnyaḥ, vedanā vedanayā śūnyā, tṛṣṇā tṛṣṇayā śūnyā, upādānam upādānena śūnyaṃ, bhavo bhavena śūnyaḥ, jātir jātyā śūnyā, jarāmaraṇaṃ jarāmaraṇena śūnyam.

dānapāramitā dānapāramitayā śūnyā, śīlapāramitā śīlapāramitayā śūnyā, kṣāntipāramitā kṣāntipāramitayā śūnyā, vīryapāramitā vīryapāramitayā śūnyā, dhyānapāramitā dhyānapāramitayā śūnyā, prajñāpāramitā prajñāpāramitayā śūnyā.

adhyātmaśūnyatādhyātmaśūnyatayā śūnyā, bahirdhāśūnyatā bahirdhāśūnyatayā śūnyā, adhyātmabahirdhāśūnyatādhyātmabahirdhāśūnyatayā śūnyā, śūnyatāśūnyatā śūnyatāśūnyatayā śūnyā, mahāśūnyatā mahāśūnyatayā śūnyā, paramārthaśūnyatā paramārthaśūnyatayā śūnyā, saṃskṛtaśūnyatā saṃskṛtaśūnyatayā śūnyā, asaṃskṛtaśūnyatāsaṃskṛtaśūnyatayā śūnyā, atyantaśūnyatātyantaśūnyatayā śūnyā, anavarāgraśūnyatānavarāgraśūnyatayā śūnyā, anavakāraśūnyatānavakāraśūnyatayā śūnyā, prakṛtiśūnyatā prakṛtiśūnyatayā śūnyatā, sarvadharmaśūnyatā sarvadharmaśūnyatayā śūnyā, svalakṣaṇaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatayā śūnyā, anupalambhaśūnyatādhyātmaśūnyatayā śūnyā, abhāvaśūnyatādhyātmaśūnyatayā śūnyā, svabhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyatayā śūnyā, abhāvasvabhāvaśūnyatādhyātmaśūnyatayā śūnyā.

smṛtyupasthānāni smṛtyupasthānaiḥ śūnyāni, samyakprahāṇāni samyakprahāṇaiḥ śūnyāni, ṛddhipādā ṛddhipādaiḥ śūnyāḥ, indriyāṇīndriyaiḥ śūnyāni, balāni balaiḥ śūnyāni, bodhyaṅgāni bodhyaṅgaiḥ śūnyāni, āryāṣṭāṅgo mārga āryāṣṭāṅgena mārgena śūnyaḥ, āryasatyāny āryasatyaiḥ śūnyāni, dhyānāni dhyānaiḥ śūnyāni, apramāṇāny apramāṇaiḥ śūnyāni, ārūpyasamāpattaya ārūpyasamāpattibhiḥ śūnyāḥ, vimokṣā vimokṣaiḥ śūnyāḥ, anupūrvavihārasamāpattayo 'nupūrvavihārasamāpattibhiḥ śūnyāḥ, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhaiḥ śūnyāni, abhijñā abhijñābhiḥ śūnyāḥ, samādhayaḥ samādhibhiḥ śūnyaḥ, dhāraṇīmukhāni dhāraṇīmukhaiḥ śūnyāni, daśatathāgatabalāni daśatathāgatabalaiḥ śūnyāni, vaiśāradyāni vaiśāradyaiḥ śūnyāni, pratisaṃvidaḥ pratisaṃvidbhiḥ śūnyāḥ, mahāmaitrī mahāmaitryā śūnyā, mahākaruṇā mahākaruṇayā śūnyā, āveṇikabuddhadharmā āveṇikabuddhadharmaiḥ śūnyāḥ, sarvajñatā sarvajñatayā śūnyā, mārgākārajñatā mārgākārajñatayā (śsp_ii-3_78) śūnyā, sarvākārajñatā sarvākārajñatayā śūnyā.

na hi kauśika rūpaśūnyatā rūpaśūnyatāṃ samanupaśyati, na vedanāśūnyatā vedanāśūnyatāṃ samanupaśyati, na saṃjñāśūnyatā saṃjñāśūnyatāṃ samanupaśyati, na saṃskāraśūnyatā saṃskāraśūnyatāṃ samanupaśyati, na vijñānaśūnyatā vijñānaśūnyatāṃ samanupaśyati.

na cakṣuḥśūnyatā cakṣuḥśūnyatāṃ samanupaśyati, na śrotraśūnyatā śrotraśūnyatāṃ samanupaśyati, na ghrāṇaśūnyatā ghrāṇaśūnyatāṃ samanupaśyati, na jihvāśūnyatā jihvāśūnyatāṃ samanupaśyati, na kāyaśūnyatā kāyaśūnyatāṃ samanupaśyati, na manaḥśūnyatā manaḥśūnyatāṃ samanupaśyati.

na rūpaśūnyatā rūpaśūnyatāṃ samanupaśyati, na śabdaśūnyatā śabdaśūnyatāṃ samanupaśyati, na gandhaśūnyatā gandhaśūnyatāṃ samanupaśyati, na rasaśūnyatā rasaśūnyatāṃ samanupaśyati, na sparśaśūnyatā sparśaśūnyatāṃ samanupaśyati, na dharmaśūnyatā dharmaśūnyatāṃ samanupaśyati.

na cakṣurvijñānaśūnyatā cakṣurvijñānaśūnyatāṃ samanupaśyati, na śrotravijñānaśūnyatā śrotravijñānaśūnyatāṃ samanupaśyati, na ghrāṇavijñānaśūnyatā ghrāṇavijñānaśūnyatāṃ samanupaśyati, na jihvāvijñānaśūnyatā jihvāvijñānaśūnyatāṃ samanupaśyati, na kāyavijñānaśūnyatā kāyavijñānaśūnyatāṃ samanupaśyati, na manovijñānaśūnyatā manovijñānaśūnyatāṃ samanupaśyati.

na cakṣuḥsaṃsparśaśūnyatā saṃjñāśūnyatāṃ samanupaśyati, na śrotrasaṃsparśaśūnyatā saṃjñāśūnyatāṃ samanupaśyati, na ghrāṇasaṃsparśaśūnyatā saṃjñāśūnyatāṃ samanupaśyati, na jihvāsaṃsparśaśūnyatā saṃjñāśūnyatāṃ samanupaśyati, na kāyasaṃsparśaśūnyatā saṃjñāśūnyatāṃ samanupaśyati, na manaḥsaṃsparśaśūnyatā saṃjñāśūnyatāṃ samanupaśyati,

na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāśūnyatā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāṃ samanupaśyati, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāśūnyatā śrotrasaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāṃ samanupaśyati, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāśūnyatā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāṃ samanupaśyati, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāśūnyatā jihvāsaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāṃ samanupaśyati, na kāyasaṃsparśapratyayavedanāśūnyatā kāyasaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāṃ samanupaśyati, na (śsp_ii-3_79) manaḥsaṃsparśapratyayavedanāśūnyatā manaḥsaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāṃ samanupaśyati,

na pṛthivīdhātuśūnyatā pṛthivīdhātuśūnyatāṃ samanupaśyati, nābdhātuśūnyatābdhātuśūnyatāṃ samanupaśyati, na tejodhātuśūnyatā tejodhātuśūnyatāṃ samanupaśyati, na vāyudhātuśūnyatā vāyudhātuśūnyatāṃ samanupaśyati, nākāśadhātuśūnyatākāśadhātuśūnyatāṃ samanupaśyati, na vijñānadhātuśūnyatā vijñānadhātuśūnyatāṃ samanupaśyati.

nāvidyāśūnyatāvidyāśūnyatāṃ samanupaśyati, na saṃskāraśūnyatā saṃskāraśūnyatāṃ samanupaśyati, na vijñānaśūnyatā vijñānaśūnyatāṃ samanupaśyati, na nāmarūpaśūnyatā nāmarūpaśūnyatāṃ samanupaśyati, na ṣaḍāyatanaśūnyata ṣaḍāyatanaśūnyatāṃ samanupaśyati, na sparśaśūnyatā sparśaśūnyatāṃ samanupaśyati, na vedanāśūnyatā vedanāśūnyatāṃ samanupaśyati, na tṛṣṇāśūnyatā tṛṣṇāśūnyatāṃ samanupaśyati, nopādānaśūnyatā upādānaśūnyatāṃ samanupaśyati, na bhavaśūnyatā bhavaśūnyatāṃ samanupaśyati, na jātisūnyatā jātiśūnyatāṃ samanupaśyati, na jarāmaraṇaśūnyatā jarāmaraṇaśūnyatāṃ samanupaśyati.

na dānapāramitāśūnyatā dānapāramitāśūnyatāṃ samanupaśyati, na śīlapāramitāśūnyatā śīlapāramitāśūnyatāṃ samanupaśyati, na kṣāntipāramitāśūnyatā kṣāntipāramitāśūnyatāṃ samanupaśyati, na vīryapāramitāśūnyatā vīryapāramitāśūnyatāṃ samanupaśyati, na dhyānapāramitāśūnyatā dhyānapāramitāśūnyatāṃ samanupaśyati, na prajñāpāramitāśūnyatā prajñāpāramitāśūnyatāṃ samanupaśyati.

nādhyātmaśūnyatāśūnyatādhyātmaśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, na bahirdhāśūnyatāśūnyatā bahirdhāśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, nādhyātmabahirdhāśūnyatāśūnyatādhyātmabahirdhāśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, na śūnyatāśūnyatāśūnyatā śūnyatāśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, na mahāśūnyatāśūnyatā mahāśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, na paramārthaśūnyatāśūnyatā paramārthaśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, na saṃskṛtaśūnyatāśūnyatā saṃskṛtaśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, nāsaṃskṛtaśūnyatāśūnyatāsaṃskṛtaśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, nātyantaśūnyatāśūnyatātyantaśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, nānavarāgraśūnyatāśūnyatānavarāgraśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, nānavakāraśūnyatāśūnyatānavakāraśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, na prakṛtiśūnyatāśūnyatā prakṛtiśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, na sarvadharmaśūnyatāśūnyatā (śsp_ii-3_80) sarvadharmaśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, na svalakṣaṇaśūnyatāśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, nānupalambhaśūnyatāśūnyatānupalambhaśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, nābhāvaśūnyatāśūnyatābhāvaśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, na svabhāvaśūnyatāśūnyatā svabhāvaśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati, nābhāvasvabhāvaśūnyatāśūnyatābhāvasvabhāvaśūnyatāśūnyatāṃ samanupaśyati.

na smṛtyupasthānaśūnyatā smṛtyupasthānaśūnyatāṃ samanupaśyati, na samyakprahāṇaśūnyatā samyakprahāṇaśūnyatāṃ samanupaśyati, na ṛddhipādaśūnyatā ṛddhipādaśūnyatāṃ samanupaśyati, nendriyaśūnyatā indriyaśūnyatāṃ samanupaśyati, na balaśūnyatā balaśūnyatāṃ samanupaśyati, na bodhyaṅgaśūnyatā bodhyaṅgaśūnyatāṃ samanupaśyati, na mārgaśūnyatā mārgaśūnyatāṃ samanupaśyati, nāryasatyasūnyatāryasatyaśūnyatāṃ samanupaśyati, na dhyānaśūnyatā dhyānaśūnyatāṃ samanupaśyati, nāpramāṇaśūnyatāpramāṇaśūnyatāṃ samanupaśyati, nārūpyasamāpattiśūnyatārūpyasamāpattiśūnyatāṃ samanupaśyati, na vimokṣaśūnyatā vimokṣaśūnyatāṃ samanupaśyati, nānupūrvavihārasamāpattiśūnyatānupūrvavihārasamāpattiśūnyatāṃ samanupaśyati, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhaśūnyatā śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhaśūnyatāṃ samanupaśyati, nābhijñāśūnyatābhijñāśūnyatāṃ samanupaśyati, na samādhiśūnyatā samādhiśūnyatāṃ samanupaśyati, na dhāraṇīmukhaśūnyatā dhāraṇīmukhaśūnyatāṃ samanupaśyati, na daśatathāgatabalaśūnyatā daśatathāgatabalaśūnyatāṃ samanupaśyati, na vaiśāradyaśūnyatā vaiśāradyaśūnyatāṃ samanupaśyati, na pratisaṃvicchūnyatā pratisaṃvicchūnyatāṃ samanupaśyati, na mahāmaitrīśūnyatā mahāmaitrīśūnyatāṃ samanupaśyati, na mahākaruṇāśūnyatā mahākaruṇāśūnyatāṃ samanupaśyati, nāveṇikabuddhadharmaśūnyatāveṇikabuddhadharmaśūnyatāṃ samanupaśyati, na sarvadharmaśūnyatā sarvadharmaśūnyatāṃ samanupaśyati, na sarvajñatāśūnyatā sarvajñatāśūnyatāṃ samanupaśyati, na mārgākārajñatāśūnyatā mārgākārajñatāśūnyatāṃ samanupaśyati, na sarvākārajñatāśūnyatā sarvākārajñatāśūnyatāṃ samanupaśyati.

yaḥ kauśika iha śūnyatāyāṃ na śikṣate sa śūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa rūpaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa vedanāśūnyatāyāṃ (śsp_ii-3_81) śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa saṃjñāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa saṃskāraśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa vijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

sa cakṣuḥśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa śrotraśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa ghrāṇaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa jihvāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa kāyaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa manaḥśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

sa rūpaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa śabdaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa gandhaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa rasaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa sparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa dharmaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa,

sa cakṣurvijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa śrotravijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa ghrāṇavijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa jihvāvijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa kāyavijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa manovijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

sa cakṣuḥsaṃsparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa śrotrasaṃsparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa ghrāṇasaṃsparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa jihvāsaṃsparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa kāyasaṃsparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa manaḥsaṃsparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

sa cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa śrotrasaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa jihvāsaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa kāyasaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa manaḥsaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

sa pṛthivīdhātuśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'bdhātuśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa tejodhātuśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa vāyudhātuśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa ākāśadhātuśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa vijñānadhātuśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

so 'vidyāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa saṃskāraśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa vijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa nāmarūpaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa ṣaḍāyatanaśūnyatāyāṃ (śsp_ii-3_82) śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa sparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa vedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa tṛṣṇāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa upādānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa bhavaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa jātiśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa jarāmaraṇaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

sa dānapāramitāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa śīlapāramitāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa kṣāntipāramitāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa vīryapāramitāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa dhyānapāramitāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa prajñāpāramitāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkareṇa.

so 'dhyātmaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa bahirdhāśūnyatāśūnyatāyaṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'dhyātmabahirdhāśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa śūnyatāśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa mahāśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa paramārthaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa saṃskṛtaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'saṃskṛtaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'tyantaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'navarāgraśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'navakāraśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa prakṛtiśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa sarvadharmaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa svalakṣaṇaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'nupalambhaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'bhāvaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa svabhāvaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'bhāvasvabhāvaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

sa smṛtyupasthānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa samyakprahāṇaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa ṛddhipādaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa indriyaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa balaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa bodhyaṅgaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa āryāṣṭāṅgamārgaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa āryasatyaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa dhyānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'pramāṇaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa ārūpyasamāpattiśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa vimokṣaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'nupūrvavihārasamāpattiśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, (śsp_ii-3_83) so 'bhijñāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa samādhiśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa dhāraṇīmukhaśūnyatāyāṃ śikṣate dvaidhīkāreṇa, sa tathāgatabalaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa vaiśāradyaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa pratisaṃvicchūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa mahāmaitrīśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa mahākaruṇāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa āveṇikabuddhadharmaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa sarvajñatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa mārgākārajñatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa sarvākārajñatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yaḥ kauśika rūpaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo vedanāśūnyatāyaṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ saṃjñāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ saṃskāraśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo vijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yaś cakṣuḥśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ śrotraśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo ghrāṇaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo jihvāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ kāyaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo manaḥśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yo rūpaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ śabdaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo gandhaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo rasaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ sparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo dharmaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yaś cakṣurvijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ śrotravijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo ghrāṇavijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo jihvāvijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ kāyavijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo manovijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yaś cakṣuḥsaṃsparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ śrotrasaṃsparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo ghrāṇasaṃsparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo jihvāsaṃsparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ kāyasaṃsparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo manaḥsaṃsparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yaś cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ śrotrasaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo (śsp_ii-3_84) ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo jihvāsaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ kāyasaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo manaḥsaṃsparśapratyayavedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yaḥ pṛthivīdhātuśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'bdhātuśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yas tejodhātuśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo vāyudhātuśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, ya ākāśadhātuśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo vijñānadhātuśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yo 'vidyāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ saṃskāraśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo vijñānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo nāmarūpaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ ṣaḍāyatanaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ sparśaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo vedanāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yas tṛṣṇāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, ya upādānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo bhavaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo jātiśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo jarāmaraṇaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yo dānapāramitāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ śīlapāramitāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ kṣāntipāramitāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo vīryapāramitāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo dhyānapāramitāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ prajñāpāramitāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yo 'dhyātmaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo bahirdhāśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'dhyātmabahirdhāśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ śūnyatāśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo mahāśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ paramārthaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ saṃskṛtaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'saṃskṛtaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'tyantaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'navarāgraśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'navakāraśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ prakṛtiśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ sarvadharmaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ svalakṣaṇaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'nupalambhaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'bhāvaśūnyatāśūnyatāyāṃ (śsp_ii-3_85) śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ svabhāvaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'bhāvasvabhāvaśūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yaḥ smṛtyupasthānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ samyakprahāṇaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, ya ṛddhipādaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, ya indriyaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo balaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo bodhyaṅgaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo mārgaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, ya āryasatyaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo dhyānaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'pramāṇaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, ya ārūpyasamāpattiśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'ṣṭau vimokṣaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'nupūrvavihārasamāpattiśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'bhijñāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ samādhiśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo dhāraṇīmukhaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo daśatathāgatabalaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo vaiśāradyaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ pratisaṃvicchūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo mahāmaitrīśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo mahākaruṇāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, ya āveṇikabuddhadharmaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ sarvajñatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo mārgākārajñatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ sarvākārajñatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

sa dānapāramitāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa śīlapāramitāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa kṣāntipāramitāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa vīryapāramitāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa dhyānapāramitāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa prajñāpāramitāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

so 'dhyātmaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa bahirdhāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'dhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa śūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa mahāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa paramārthaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa saṃskṛtaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'saṃskṛtaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'tyantaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'navarāgraśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'navakāraśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa prakṛtiśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa (śsp_ii-3_86) sarvadharmaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa svalakṣaṇaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'nupalambhaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkareṇa, so 'bhāvaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa svabhāvaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'bhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

sa smṛtyupasthānneṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa samyakprahāṇeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa ṛddhipādeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa indriyeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa baleṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa bodhyaṅgeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa āryāṣṭāṅgamārge śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa āryasatyeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa dhyāneṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'pramāṇeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa ārūpyasamāpattiṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'ṣṭāsu vimokṣeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'nupūrvavihārasamāpattiṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukheṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'bhijñāsu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa samādhiṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa dhāraṇīmukheṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa tathāgatabaleṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa vaiśāradyeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa pratisaṃvitsu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa mahāmaitryāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa mahākaruṇāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'ṣṭādaśāveṇikabuddhadharmeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa srotaāpattiphaleṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa sakṛdāgāmiphaleṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'nāgāmiphaleṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, so 'rhattve śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa pratyekabodhau śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa buddhatve śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa sarvajñatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa mārgākārajñatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa sarvākārajñatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yo dānapāramitāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo dānapāramitāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ śīlapāramitāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ kṣāntipāramitāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo vīryapāramitāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo dhyānapāramitāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ prajñāpāramitāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yo 'dhyātmaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo bahirdhāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'dhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ śūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo mahāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ paramārthaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ saṃskṛtaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'saṃskṛtaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'tyantaśūnyatāyāṃ śikṣate (śsp_ii-3_87) 'dvaidhīkāreṇa, yo 'navarāgraśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'navakāraśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ prakṛtiśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ sarvadharmaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ svalakṣaṇaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'nupalambhaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'bhāvaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ svabhāvaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'bhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yaḥ smṛtyupasthāneṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ samyakprahāṇeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, ya ṛddhipādeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, ya indriyeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo baleṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo bodhyaṅgeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, ya āryāṣṭaṅge mārge śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, ya āryasatyeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo dhyāneṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'pramāṇeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, ya ārūpyasamāpattiṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'ṣṭāsu vimokṣeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'nupūrvavihārasamāpattiṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukheṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'bhijñāsu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ samādhiṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo dhāraṇīmukheṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yas tathāgatabaleṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo vaiśāradyeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ pratisaṃvitsu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo mahāmaitryāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo mahākaruṇāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'ṣṭādaśāveṇikabuddhadharmeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ srotaāpattiphale śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ sakṛdāgāmiphale śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'nāgāmiphale śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo 'rhattve śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ pratyekabodhau śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ sarvajñatve śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yo mārgākārajñatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, yaḥ sarvākārajñatāśūnyatāyāṃ śikṣate 'dvaidhīkāreṇa.

yo 'saṃkhyeyāprameyeṣu buddhadharmeṣu śikṣate 'dvaidhīkāreṇa, sa na rūpasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na vedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na saṃjñāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na saṃskārāṇāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na vijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate.

na cakṣuṣo vṛddhaye na hānaye śikṣate, na śrotrasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na ghrāṇasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na jihvāyāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na kāyasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na (śsp_ii-3_88) manaso vṛddhaye na hānaye śikṣate.

na rūpasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na śabdasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na gandhasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na rasasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na sparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na dharmāṇāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate.

na cakṣurvijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na śrotravijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na ghrāṇavijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na jihvāvijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na kāyavijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na manovijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate.

na cakṣuḥsaṃsparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na śrotrasaṃsparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na ghrāṇasaṃsparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na jihvāsaṃsparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na kāyasaṃsparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na manaḥsaṃsparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate,

na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate.

na pṛthivīdhātor vṛddhaye na hānaye śikṣate, na abdhātor vṛddhaye na hānaye śikṣate, na tejodhātor vṛddhaye na hānaye śikṣate, na vāyudhātor vṛddhaye na hānaye śikṣate, na ākāśadhātor vṛddhaye na hānaye śikṣate, na vijñānadhātor vṛddhaye na hānaye śikṣate.

nāvidyāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na saṃskārāṇāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na vijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na nāmarūpasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na ṣaḍāyatanasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na sparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na vedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na tṛṣṇāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, nopādānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na bhavasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na jāter vṛddhaye na hānaye śikṣate, na jarāmaraṇasya vṛddhaye na hānaye śikṣate.

na dānapāramitāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na śīlapāramitāyā (śsp_ii-3_89) vṛddhaye na hānaye śikṣate, na kṣāntipāramitāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na vīryapāramitāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na dhyānapāramitāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na prajñāpāramitāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate.

nādhyātmaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na bahirdhāśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, nādhyātmabahirdhāśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na śūnyatāśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na mahāśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na paramārthaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na saṃskṛtaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, nāsaṃskṛtaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, nātyantaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, nānavarāgraśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, nānavakāraśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na prakṛtiśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na sarvadharmaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na svalakṣaṇaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, nānupalambhaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, nābhāvaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na svabhāvaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, nābhāvasvabhāvaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate.

na smṛtyupasthānānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na samyakprahāṇānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na ṛddhipādānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na indriyāṇāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na balānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na bodhyaṅgānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na āryāṣṭāṅgasya mārgasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na āryasatyānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na dhyānānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, nāpramāṇānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na ārūpyasamāpattīnāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, nāṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, nānupūrvavihārasamāpattīnāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, nābhijñānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na samādhīnāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na dhāraṇīmukhānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na tathāgatabalānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na vaiśāradyānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na pratisaṃvidāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na mahāmaitryā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na mahākaruṇāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, nāveṇikabuddhadharmāṇāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, na srotaāpattiphalasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na sakṛdāgāmiphalasya (śsp_ii-3_90) vṛddhaye na hānaye śikṣate, nānāgāmiphalasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, nārhattvasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, na pratyekabodher vṛddhaye na hānaye śikṣate, na mārgākarajñatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, na sarvākārajñatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate.

yo na rūpasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na vedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na saṃjñāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na saṃskārāṇāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na vijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate.

yo na cakṣuṣo vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na śrotrasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na ghrāṇasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na jihvāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na kāyasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na manaso vṛddhaye na hānaye śikṣate.

yo na rūpasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na śabdasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na gandhasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na rasasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na sparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na dharmāṇāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate.

yo na cakṣurvijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na śrotravijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na ghrāṇavijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na jihvāvijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na kāyavijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na manovijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate.

yo na cakṣuḥsaṃsparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na śrotrasaṃsparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na ghrāṇasaṃsparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na jihvāsaṃsparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na kāyasaṃsparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na manaḥsaṃsparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate,

yo na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate.

yo na pṛthivīdhātor vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na abdhātor (śsp_ii-3_91) vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na tejodhātor vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na vāyudhātor vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nākāśadhātor vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na vijñānadhātor vṛddhaye na hānaye śikṣate.

yo nāvidyāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na saṃskārāṇāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na vijñānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na nāmarūpasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na ṣaḍāyatanasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na sparśasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na vedanāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na tṛṣṇāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nopādānasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na bhavasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na jāter vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na jarāmaraṇasya vṛddhaye na hānaye śikṣate.

yo na dānapāramitāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na śīlapāramitāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na kṣāntipāramitāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na vīryapāramitāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na dhyānapāramitāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na prajñāpāramitāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate.

yo nādhyātmaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na bahirdhāśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nādhyātmabahirdhāśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na śūnyatāśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na mahāśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na paramārthaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na saṃskṛtaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nāsaṃskṛtaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nātyantaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nānavarāgraśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nānavakāraśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na prakṛtiśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na sarvadharmaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na svalakṣaṇaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nānupalambhaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nābhāvaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na svabhāvaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nābhāvasvabhāvaśūnyatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate.

yo na smṛtyupasthānānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na samyakprahāṇānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na ṛddhipādānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nendriyāṇāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na balānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na bodhyaṅgānāṃ vṛddhaye na hānaye (śsp_ii-3_92) śikṣate, yo na āryāṣṭāṅgasya mārgasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nāryasatyānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na dhyānānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nāpramāṇānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nārūpyasamāpattīnāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nāṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nānupūrvavihārasamāpattīnāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nābhijñānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na samādhīnāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na dhāraṇīmukhānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na tathāgatabalānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na vaiśāradyānāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na pratisaṃvidāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na mahāmaitryā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na mahākaruṇāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nāṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmāṇāṃ vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na srotaāpattiphalasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na sakṛdāgāmiphalasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nānāgāmiphalasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo nārhattvasya vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na pratyekabodher vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na mārgākārajñatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate, yo na sarvākārajñatāyā vṛddhaye na hānaye śikṣate.

sa na rūpasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na vedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na saṃjñāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na saṃskārāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na vijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

sa na cakṣuṣaḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na śrotrasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na ghrāṇasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na jihvāyāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na kāyasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na manasaḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

sa na rūpasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na śabdasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na gandhasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na rasasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na sparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na dharmāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

sa na cakṣurvijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na (śsp_ii-3_93) śrotravijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na ghrāṇavijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na jihvāvijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na kāyavijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na manovijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

sa na cakṣuḥsaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na śrotrasaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na ghrāṇasaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na jihvāsaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na kāyasaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na manaḥsaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

sa na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, sa na kāyasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

sa na pṛthivīdhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na abdhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na tejodhātoḥ parigrahāya śikṣate nantardhānāya, sa na vāyudhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nākāśadhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na vijñānadhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

sa nāvidyāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na saṃskārāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na vijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na nāmarūpasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na ṣaḍāyatanasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na sparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na vedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na tṛṣṇāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya,sa nopādānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na bhavasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na jāteḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na jarāmaraṇasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

sa na dānapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na śīlapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na kṣāntipāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na vīryapāramitāyāḥ parigrahāya (śsp_ii-3_94) śikṣate nāntardhānāya, sa na dhyānapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na prajñāpāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

sa nādhyātmaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na bahirdhāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nādhyātmabahirdhāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na śūnyatāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na mahāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na paramārthaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na saṃskṛtaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nāsaṃskṛtaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nātyantaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nānavarāgraśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nānavakāraśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na prakṛtiśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na sarvadharmaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, sa na svalakṣaṇaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nānupalambhaśūnyatāyaḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nābhāvaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na svabhāvaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nābhāvasvabhāvaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

sa na smṛtyupasthānānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na samyakprahāṇānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na ṛddhipādānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nendriyāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na balānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, sa na bodhyaṅgānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na āryāṣṭāṅgasya mārgasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nāryasatyānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na dhyānānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, sa nāpramāṇānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, sa nārūpyasamāpattīnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, sa nāṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, sa nānupūrvavihārasamāpattīnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, sa na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, sa nābhijñānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, sa na samādhīnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, sa na dhāraṇīmukhānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, sa na tathāgatabalānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na vaiśāradyānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, sa na pratisaṃvidāṃ (śsp_ii-3_95) parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na mahāmaitryāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na mahākaruṇāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nāṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na srotaāpattiphalasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na sakṛdāgāmiphalasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nānāgāmiphalasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa nārhattvasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na pratyekabodheḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na mārgākārajñatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, sa na sarvākārajñatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

atha khalv āyuṣmāñ chāradvatīputra āyuṣmantaṃ subhūtim etad avocat: evaṃ śikṣamāṇa āyuṣman subhūte bodhisattvo mahāsattvo na rūpasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na vedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na saṃjñāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na saṃskārāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na vijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na cakṣuṣaḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śrotrasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na ghrāṇasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na jihvāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na kāyasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na manasaḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na rūpasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śabdasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na gandhasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na rasasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na sparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na dharmāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na cakṣurvijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śrotravijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na ghrāṇavijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na jihvāvijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na kāyavijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na manovijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na cakṣuḥsaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śrotrasaṃsparśasya (śsp_ii-3_96) parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na ghrāṇasaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na jihvāsaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na kāyasaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na manaḥsaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na kāyasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na pṛthivīdhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nābdhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na tejodhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na vāyudhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nākāśadhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na vijñānadhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

nāvidyāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na saṃskārāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na vijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na nāmarūpasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na ṣaḍāyatanasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na sparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na vedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na tṛṣṇāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nopādānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na bhavasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na jāteḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na jarāmaraṇasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na dānapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śīlapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na kṣāntipāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na vīryapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na dhyānapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na prajñāpāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

nādhyātmaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na bahirdhāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nādhyātmabahirdhāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śūnyatāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na mahāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate (śsp_ii-3_97) nāntardhānāya, na paramārthaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na saṃskṛtaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na saṃskṛtaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nātyantaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nānavarāgraśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nānavakāraśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na prakṛtiśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na sarvadharmaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhāriāya, na svalakṣaṇaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nānupalambhaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nābhāvaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na svabhāvaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nābhāvasvabhāvaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na smṛtyupasthānānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na samyakprahāṇānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, narddhipādānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nendriyāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na balānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na bodhyaṅgānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nāryāṣṭāṅgasya mārgasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nāryasatyānnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na dhyānānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhāṇāya, nāpramāṇānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na ārūpyasamāpattīnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nāṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nānupūrvavihārasamāpattīnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nābhijñānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na samādhīnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na dhāraṇīmukhānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na tathāgatabalānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na vaiśāradyānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na pratisaṃvidānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na mahāmaitryāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na mahākaruṇāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nāṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na srotaāpattiphalasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na sakṛdāgāmiphalasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nānāgāmiphalasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nārhattvasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na pratyekabodheḥ parigrahāya śikṣate (śsp_ii-3_98) nāntardhānāya, na mārgākārajñatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na sarvākārajñatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

subhūtir āha: evaṃ śikṣamāṇa āyuṣmañ chāradvatīputra bodhisattvo mahāsattvo na rūpasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na vedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na saṃjñāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na saṃskārāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na vijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na cakṣuṣaḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śrotrasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na ghrāṇasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na jihvāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na kāyasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na manasaḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na rūpasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śabdasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na gandhasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na rasasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na sparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na dharmāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na cakṣurvijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śrotravijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na ghrāṇavijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na jihvāvijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na kāyavijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na manovijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na cakṣuḥsaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śrotrasaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na ghrāṇasaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na jihvāsaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na kāyasaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na manaḥsaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na kāyasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya sikṣate nāntardhānāya.

na pṛthivīdhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, nābdhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na tejodhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na vāyudhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, nākāśadhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na vijñānadhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya.

nāvidyāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na saṃskārāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na vijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na nāmarūpasya parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na ṣaḍāyatanasya parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na sparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na vedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na tṛṣṇāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, nopādānasya parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na bhavasya parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na jāteḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na jarāmaraṇasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

na dānapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na śīlapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na kṣāntipāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na vīryapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na dhyānapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na prajñāpāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya.

nādhyātmaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na bahirdhāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nādhyātmabahirdhāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na śūnyatāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na mahāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na paramārthaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na saṃskṛtaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, nāsaṃskṛtaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, nātyantaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, nānavarāgraśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, nānavakāraśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na prakṛtiśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na sarvadharmaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, na svalakṣaṇaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, nānupalambhaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, nābhāvaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na svabhāvaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nābhāvasvabhāvaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate (śsp_ii-3_100) nāntardhānāya.

na smṛtyupasthānānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na samyakprahāṇānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, narddhipādānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nendriyāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na balānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na bodhyaṅgānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nāryāṣṭāṅgasya mārgasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nāryasatyāṃnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na dhyānānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nāpramāṇānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nārūpyasamāpattīnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nāṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nānupūrvavihārasamāpattīnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nābhijñānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na samādhīnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na dhāraṇīmukhānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na tathāgatabalānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na vaiśāradyānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na pratisaṃvidānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na mahāmaitryāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na mahākaruṇāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nāṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na srotaāpattiphalasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na sakṛdāgāmiphalasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nānāgāmiphalasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, nārhattvasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na pratyekabodheḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na mārgākārajñatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na sarvākārajñatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

āha: kiṃkāraṇam āyuṣman subhūte bodhisattvo mahāsattvo na rūpasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na vedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na saṃjñāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na saṃskārānaṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na vijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

kiṃkāraṇaṃ na cakṣuṣaḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na śrotrasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na ghrāṇasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na jihvāyāḥ (śsp_ii-3_101) parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na kāyasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na manasaḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

kiṃkāraṇaṃ na rūpasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na śabdasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na gandhasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na rasasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na sparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na dharmāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

kiṃkāraṇaṃ na cakṣurvijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na śrotravijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na ghrāṇavijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na jihvāvijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na kāyavijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na manovijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

kiṃkāraṇaṃ na cakṣuḥsaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na śrotrasaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na ghrāṇasaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na jihvāsaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na kāyasaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na manaḥsaṃsparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

kiṃkāraṇaṃ na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na kāyasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

kiṃkāraṇaṃ na pṛthivīdhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nābdhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na tejodhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na vāyudhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nākāśadhātoḥ parigrahāya (śsp_ii-3_102) śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na vijñānadhātoḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya.

kiṃkāraṇaṃ nāvidyāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na saṃskārāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na vijñānasya parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na nāmarūpasya parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na ṣaḍāyatanasya parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na sparśasya parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na vedanāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na tṛṣṇāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ nopādānasya parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na bhavasya parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na jāteḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na jarāmaraṇasya parigrahāya śikṣate nāntardhanāya.

kiṃkāraṇaṃ na dānapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na śīlapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na kṣāntipāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na vīryapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na dhyānapāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na prajñāpāramitāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya.

kiṃkāraṇaṃ nādhyātmaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na bahirdhāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ nādhyātmabahirdhāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na śūnyatāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na mahāśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na paramārthaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na saṃskṛtaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ nāsaṃskṛtaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ nātyantaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ nānavarāgraśūnyatāyaḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ nānavakāraśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na prakṛtiśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na sarvadharmaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhanāya, kiṃkāraṇaṃ na svalakṣaṇaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate (śsp_ii-3_103) nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nānupalambhaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nābhāvaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na svabhāvaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nābhāvasvabhāvaśūnyatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

kiṃkāraṇaṃ na smṛtyupasthānānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na samyakprahāṇānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ narddhipādānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nendriyāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na balānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na bodhyaṅgānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nāryāṣṭāṅgasya mārgasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nāryasatyānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na dhyānānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nāpramāṇānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nārūpyasamāpattīnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nāṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nānupūrvavihārasamāpattīnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nābhijñānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na samādhīnāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na dhāraṇīmukhānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na tathāgatabalānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na vaiśāradyānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na pratisaṃvidānāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhāṇāya, kiṃkāraṇaṃ na mahāmaitryāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na mahākaruṇāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nāṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmāṇāṃ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na srotaāpattiphalasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na sakṛdāgāmiphalasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nanāgāmiphalasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ nārhattvasya parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, na pratyekabodheḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na mārgākārajñatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya, kiṃkāraṇaṃ na sarvākārajñatāyāḥ parigrahāya śikṣate nāntardhānāya.

subhūtir āha: tathā hy āyuṣmañ chāradvatīputra rūpasya parigraho nāsti, na hi rūpaṃ rūpaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi vedanāyāḥ parigraho nāsti, na hi vedanā vedanāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi saṃjñāyāḥ parigraho nāsti, na hi saṃjñā saṃjñāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi saṃskārāṇāṃ parigraho nāsti, na hi saṃskārāḥ saṃskārān parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi vijñānasya parigraho nāsti, na hi vijñānaṃ vijñānaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya.

tathā hi cakṣuṣaḥ parigraho nāsti, na hi cakṣuś cakṣuṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi śrotrasya parigraho nāsti, na hi śrotraṃ śrotraṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi ghrāṇasya parigraho nāsti, na hi ghrāṇaṃ ghrāṇaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi jihvāyāḥ parigraho nāsti, na hi jihvā jihvāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi kāyasya parigraho nāsti, na hi kāyaḥ kāyaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi manasaḥ parigraho nāsti, na hi mano manasaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya.

tathā hi rūpasya parigraho nāsti, na hi rūpaṃ rūpaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi śabdasya parigraho nāsti, na hi śabdaḥ śabdaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi gandhasya parigraho nāsti, na hi gandhaḥ gandhaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi rasasya parigraho nāsti, na hi raso rasaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi sparśasya parigraho nāsti, na hi sparśaḥ sparśaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi dharmāṇāṃ parigraho nāsti, na hi dharma dharmān parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya.

tathā hi cakṣurvijñānasya parigraho nāsti, na hi cakṣurvijñānaṃ cakṣurvijñānaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi śrotravijñānasya parigraho nāsti, na hi śrotravijñānaṃ śrotravijñānani parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi ghrāṇavijñānasya parigraho nāsti, na hi ghrāṇavijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām (śsp_ii-3_105) upādāya, tathā hi jihvāvijñānasya parigraho nāsti, na hi jihvāvijñānaṃ jihvāvijñānaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi kāyavijñānasya parigraho nāsti, na hi kāyavijñānaṃ kāyavijñānaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi manovijñānasya parigraho nāsti, na hi manovijñānaṃ manovijñānaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya.

tathā hi cakṣuḥsaṃsparśasya parigraho nāsti, na hi cakṣuḥsaṃsparśaś cakṣuḥsaṃsparśaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi śrotrasaṃsparśasya parigraho nāsti, na hi śrotrasaṃsparśaḥ śrotrasaṃsparśaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi ghrāṇasaṃsparśasya parigraho nāsti, na hi ghrāṇasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi jihvāsaṃsparśasya parigraho nāsti, na hi jihvāsaṃsparśo jihvāsaṃsparśaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi kāyasaṃsparśasya parigraho nāsti, na hi kāyasaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi manaḥsaṃsparśasya parigraho nāsti, na hi manaḥsaṃsparśo manaḥsaṃsparśaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya.

tathā hi cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigraho nāsti, na hi cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigraho nāsti, na hi śrotrasaṃsparśapratyayavedanā śrotrasaṃsparśapratyayavedanāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigraho nāsti, na hi ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigraho nāsti, na hi jihvāsaṃsparśapratyayavedanā jihvāsaṃsparśapratyayavedanāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi kāyasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigraho nāsti, na hi kāyasaṃsparśapratyayavedanā kāyasaṃsparśapratyayavedanāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ parigraho nāsti, na hi manaḥsaṃsparśapratyayavedanā manaḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya.

tathā hi pṛthivīdhātoḥ parigraho nāsti, na hi pṛthivīdhātuḥ pṛthivīdhātuṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy abdhātoḥ parigraho nāsti, na hy abdhātur abdhātuṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi tejodhātoḥ parigraho nāsti, na hi tejodhātus tejodhātuṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi vāyudhātoḥ parigraho nāsti, na hi vāyudhātur vāyudhātuṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy ākāśadhātoḥ parigraho nāsti, na hy ākāśadhātur ākāśadhātuṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi vijñānadhātoḥ parigraho nāsti, na hi vijñānadhātur vijñānadhātuṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya.

tathā hy avidyāyāḥ parigraho nāsti, na hy avidyāvidyāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi saṃskārāṇāṃ parigraho nāsti, na hi saṃskārāḥ saṃskārān parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi vijñānasya parigraho nāsti, na hi vijñānaṃ vijñānaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi nāmarūpasya parigraho nāsti, na hi nāmarūpaṃ nāmarūpaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi ṣaḍāyatanasya parigraho nāsti, na hi ṣaḍāyatanaṃ ṣaḍāyatanaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi sparśasya parigraho nāsti, na hi sparśaḥ sparśaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi vedanāyāḥ parigraho nāsti, na hi vedanā vedanāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi tṛṣṇāyāḥ parigraho nāsti, na hi tṛṣṇā tṛṣṇāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy upādānasya parigraho nāsti, na hy upādānam upādānaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi bhavasya parigraho nāsti, na hi bhavo bhavaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi jāteḥ parigraho nāsti, na hi jātir jātiṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi jarāmaraṇasya parigraho nāsti, na hi jarāmaraṇaṃ jarāmaraṇaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya.

tathā hi dānapāramitāyāḥ parigraho nāsti, na hi dānapāramitā dānapāramitāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi śīlapāramitāyāḥ parigraho nāsti, na hi śīlapāramitā śīlapāramitāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi kṣāntipāramitāyāḥ parigraho nāsti, na hi kṣāntipāramitā kṣāntipāramitāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām (śsp_ii-3_107) upādāya, tathā hi vīryapāramitāyāḥ parigraho nāsti, na hi vīryapāramitā vīrya pāramitāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi dhyānapāramitāyāḥ parigraho nāsti, na hi dhyānapāramitā dhyānapāramitāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi prajñāpāramitāyāḥ parigraho nāsti, na hi prajñāpāramitā prajñāpāramitāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya.

tathā hy adhyātmaśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hy adhyātmaśūnyatādhyātmaśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi bahirdhāśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hi bahirdhāśūnyatā bahirdhāśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy adhyātmabahirdhāśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hy adhyātmabahirdhāśūnyatādhyātmabahirdhāśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi śūnyatāśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hi śūnyatāśūnyatā śūnyatāśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi mahāśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hi mahāśūnyatā mahāśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi paramārthaśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hi paramārthaśūnyatā paramārthaśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi saṃskṛtaśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hi saṃskṛtaśūnyatā saṃskṛtaśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy asaṃskṛtaśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hy asaṃskṛtaśūnyatāsaṃskṛtaśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy atyantaśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hy atyantaśūnyatātyantaśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy anavarāgraśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hy anavarāgraśūnyatānavarāgraśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy anavakāraśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hy anavakāraśūnyatānavakāraśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi prakṛtisūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na

hi prakṛtiśūnyata prakṛtiśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi sarvadharmaśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hi sarvadharmaśūnyatā sarvadharmaśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi svalakṣaṇaśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hi svalakṣaṇaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy anupalambhaśūnyatāyāḥ parigraho (śsp_ii-3_108) nāsti, na hy anupalambhaśūnyatānupalambhaśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy abhāvaśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hy abhāvaśūnyatābhāvaśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi svabhāvaśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hi svabhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy abhāvasvabhāvaśūnyatāyāḥ parigraho nāsti, na hy abhāvasvabhāvaśūnyatābhāvasvabhāvaśūnyatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya.

tathā hi smṛtyupasthānānāṃ parigraho nāsti, na hi smṛtyupasthānāni smṛtyupasthānāni parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi samyakprahāṇānāṃ parigraho nāsti, na hi samyakprahāṇāni samyakprahāṇāni parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy ṛddhipādānāṃ parigraho nāsti, na hy ṛddhipādā ṛddhipādān parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hīndriyāṇāṃ parigraho nāsti, na hīndriyāṇīndriyāṇi parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi balānāṃ parigraho nāsti, na hi balāni balāni parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi bodhyaṅgānāṃ parigraho nāsti, na hi bodhyaṅgāni bodhyaṅgāni parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy āryāṣṭāṅgasya mārgasya parigraho nāsti, na hi mārgo mārgaṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy āryasatyānāṃ parigraho nāsti, na hy āryasatyāny āryasatyāni parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi dhyānānāṃ parigraho nāsti, na hi dhyānāni dhyānāni parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy apramāṇānāṃ parigraho nāsti, na hy apramāṇāny apramāṇāni parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy ārūpyasamāpattīnāṃ parigraho nāsti, na hy ārūpyasamāpattaya ārūpyasamāpattīḥ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi vimokṣāṇāṃ parigraho nāsti, na hi vimokṣā vimokṣāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy anupūrvavihārasamāpattīnāṃ parigraho nāsti, na hy anupūrvavihārasamāpattaya anupūrvavihārasamāpattīḥ

parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ parigraho nāsti, na hi śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy abhijñānāṃ parigraho nāsti, na hy (śsp_ii-3_109) abhijñā abhijñāḥ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi samādhīnāṃ parigraho nāsti, na hi samādhayaḥ samādhīn parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi dhāraṇīmukhānāṃ parigraho nāsti, na hi dhāraṇīmukhāni dhāraṇīmukhāni parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi tathāgatabalānāṃ parigraho nāsti, na hi tathāgatabalāni tathāgatabalāni parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi vaiśāradyānāṃ parigraho nāsti, na hi vaiśāradyāni vaiśāradyāni parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi pratisaṃvidāṃ parigraho nāsti, na hi pratisaṃvidaḥ pratisaṃvidaḥ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi mahāmaitryāṃ parigraho nāsti, na hi mahāmaitrī mahāmaitrīṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi mahākaruṇāyāḥ parigraho nāsti, na hi mahākaruṇā mahākaruṇāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hy āveṇikabuddhadharmāṇāṃ parigraho nāsti, na hy āveṇikabuddhadharmā āveṇikabuddhadharmān parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi sarvajñatāyāḥ parigraho nāsti, na hi sarvajñatā sarvajñatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi mārgākārajñatāyāḥ parigraho nāsti,

na hi mārgākārajñatā mārgākarajñatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya, tathā hi sarvākārajñatāyāḥ parigraho nāsti, na hi sarvākārajñatā sarvākārajñatāṃ parigṛhṇāti, adhyātmabahirdhāśūnyatām upādāya.

evaṃ khalv āyuṣmañ chāradvatīputra bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvadharmaparigrahayogena sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati.

āha: evaṃ śikṣamāṇa āyuṣman subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ sthitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati.

subhūtir āha: evaṃ śikṣamāṇa āyuṣmañ chāradvatīputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ sthitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati, sarvadharmā parigrahayogena.

āha: evaṃ śikṣamāṇa āyuṣman subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvadharmāṇāṃ parigrahāyāntardhānāya śikṣitvā kathaṃ sarvākārajñatāyāṃ niryāsyati?

subhūtir āha: ihāyuṣmañ chāradvatīputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāñ caran na rūpasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati (śsp_ii-3_110) nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi rūpaṃ rūpasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na vedanāyā utpādaṃ paśyati na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi vedanā vedanāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na saṃjñām utpādaṃ paśyati na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi saṃjñā saṃjñāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na saṃskārāṇām utpādaṃ paśyati na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi saṃskārāḥ saṃskārasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na vijñānasyotpādaṃ paśyati na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi vijñānaṃ vijñānasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate.

na cakṣuṣa utpādaṃ paśyati na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi cakṣuś cakṣuḥsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na śrotrasyotpādaṃ paśyati na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi śrotraṃ śrotrasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na ghrāṇasyotpādaṃ paśyati na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi ghrāṇaṃ ghrāṇasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na jihvāyā utpādaṃ paśyati na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati (śsp_ii-3_111) notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi jihvā jihvāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na kāyasyotpādaṃ paśyati na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi kāyaḥ kāyasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na manasa utpādaṃ paśyati na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi mano manaḥsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate.

na rūpasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi rūpaṃ rūpasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na śabdasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi śabdaḥ śabdasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na gandhasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi gandho gandhasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na rasasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi raso rasasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na sparśasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi sparśaḥ sparśasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na dharmāṇām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ (śsp_ii-3_112) paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi dharmā dharmasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate.

na cakṣurvijñānasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi cakṣurvijñānaṃ cakṣurvijñānasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na śrotravijñānasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi śrotravijñānaṃ śrotravijñānasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na ghrāṇavijñānasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi ghrāṇavijñānaṃ ghrāṇavijñānasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na jihvāvijñānasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi jihvāvijñānaṃ jihvāvijñānasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na kāyavijñānasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi kāyavijñānaṃ kāyavijñānasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na manovijñānasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi manovijñānaṃ manovijñānasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate.

na cakṣuḥsaṃsparśasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati (śsp_ii-3_113) nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi cakṣuḥsaṃsparśaś cakṣuḥsaṃsparśasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na śrotrasaṃsparśasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi śrotrasaṃsparśaḥ śrotrasaṃsparśasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na ghrāṇasaṃsparśasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi ghrāṇasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na jihvāsaṃsparśasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi jihvāsaṃsparśo jihvāsaṃsparśasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na kāyasaṃsparśasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi kāyasaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na manaḥsaṃsparśasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi manaḥsaṃsparśo manaḥsaṃsparśasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate.

na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi śrotrasaṃsparśapratyayavedanā śrotrasaṃsparśapratyayavedanāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi jihvasaṃsparśapratyayavedanā jihvāsaṃsparśapratyayavedanāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi kāyasaṃsparśapratyayavedanā kāyasaṃsparśapratyayavedanāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi manaḥsaṃsparśapratyayavedanā manaḥsaṃsparśapratyayavedanāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate.

na pṛthivīdhātor utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi pṛthivīdhātuḥ pṛthivīdhātusvabhāve na (śsp_ii-3_115) saṃvidyate nopalabhyate,

nābdhātor utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati, tat kasya hetoḥ? tathā hy abdhātur abdhātusvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na tejodhātor utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi tejodhātuḥ tejodhātusvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na vāyudhātor utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi pṛthivīdhātuḥ pṛthivīdhātusvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

nākāśadhātor utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy ākāśadhātur ākāśadhātusvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na vijñānadhātor utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi vijñānadhātur vijñānadhātusvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate.

nāvidyāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy avidyāvidyāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na saṃskārāṇām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi saṃskārāḥ saṃskārasvabhāve na saṃvidyate (śsp_ii-3_116) nopalabhyate,

na vijñānasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi vijñānaṃ vijñānasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na nāmarūpasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi nāmarūpaṃ nāmarūpasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na ṣaḍāyatanasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi ṣaḍāyatanaṃ ṣaḍāyatanasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na sparśasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi sparśaḥ sparśasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na vedanāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi vedanā vedanāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.