Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST) · Luận tạng
Śikṣāsamuccaya (bản khác)
- Tác giả
- Śāntideva
- Thông tin
- GRETILCC BY-NC-SA 4.0
advitīyasya bhagavan dharmasya raṇaṃ nâsti |
advitīyāś ca bhagavan sarvadharmāḥ parasparaṃ na jānanti na vijānanti |
na kalpayanti na vikalpayanti |
na saṃbhavanti na visaṃbhavanti |
na hīyante na varddhante |
na rajyanti |
na virajyanti |
na saṃsaranti na parinirvānti nâite kasyacit |
nâiṣāṃ kaścit |
nâite bhagavan dharmôdvijante na saṃkliśyante na vyavadāyante |
evam ahaṃ bhagavan jānāmy evam avabudhye |
yad apy ahaṃ |
bhagavann evaṃ vadāmi |
evam ahaṃ jānāmy evam ahaṃ budhyāmîti |
āyatanānām eṣa vikāraḥ |
na ca bhagavann āyatanānām evaṃ bhavati |
asmākam eṣa vikārêti |
yo hy evaṃ jānāti sa na kenacit sārddhaṃ vivadati |
yan na vivadati tac chramaṇadharmam anusaratîti |
tathā dharmadarśanaṃ-
[ cambridge ms f116a ---> ]
buddhadarśanaṃ sarvasatvadarśanaṃ sarvasatva-
[ bendall ed p264 ---> ]
hetupratyayadarśanaṃ śūnyatādarśanaṃ śūnyatādarśanam adarśanaṃ |
adarśanaṃ bhagavan sarvadharmāṇāṃ darśanaṃ samyagdarśanam iti ||
katham anadhiṣṭhānā saṃvṛtir yuktā |
kathaṃ punar ayuktā |
yathâsati sthāṇau puruṣabhrāntiḥ |
kasya punaḥ śūnyatāvādinaḥ paramârthataḥ sthāṇuḥ siddho yadāśrayāt puruṣabhrāntiḥ syād |
amūlâiva ca sarvadharmās tatvato mūlânupapatteḥ ||
tathā côktam āryavimalakīrtinirdeśe |
abhūtaparikalpasya kiṃ mūlaṃ |
āha |
viparyastā saṃjñā mūlaṃ |
āha |
viparyastāyāḥ saṃjñāyāḥ kiṃ mūlaṃ |
apratiṣṭhānaṃ mūlaṃ |
āha |
apratiṣṭhāyāḥ kiṃ mūlaṃ |
āha |
yan mañjuśrīr apratiṣṭhānaṃ na tasya kiñcin mūlam iti hy apratiṣṭhānamūlapratiṣṭhitāḥ sarvadharmêti ||
iyaṃ samāsataḥ prajñāpāramitā cittaśuddhyarthinā bhāvayitavyā |
bhāvayitvā ca kleśaripuraṇakuśalena bhavitavyaṃ |
na svagṛhaśūreṇa ||
yathôktam āryadharmasaṃgītisūtre |
na śūnyatāvādī lokadharmaiḥ saṃhriyate 'niśritatvāt |
na sa lābhena saṃhṛṣyāti |
alābhena na vimanā bhavati |
yaśasā na vismayate 'yaśasā na saṃkucati |
nindayā nâvalīyate |
praśaṃsayā nânunīyate |
sukhena na rajyate duṣkhena na virajyate |
yo hy evaṃ lokadharmair na saṃhriyate sa śūnyatāṃ jānītae iti ||
tathā śūnyatāvādino na kvacid anurāgo na virāgaḥ |
yasmin rajyeta tac chūnyam eva jānīte |
śūnyam eva paśyati |
nâsau śūnyatāṃ jānīte yaḥ kvacid dharme rajyate vā virajyate vā tathā nâsau śūnyatāṃ jānīte yaḥ kenacit sārddhaṃ vigrahaṃ vivādaṃ vā kuryāc chūnyam eva jānīte tac chūnyam eva paśyatîty ādi ||
etat saṃkṣepāc cittaśodhanam ||
[ bendall ed p265 ---> ]
athâivam api paramaviśuddhir dharmadarśane sati |
iha pañcakaṣāyasaṃkliṣṭasya kalyāṇamitrâvasāditasya vā saṃkṣepeṇa tāvat kutra
[ cambridge ms f116b ---> ]
yatnaṃ kṛtvā śīghraṃ cittaśuddhir bhavati |
ātmabahumānaparâvajñātyāge 'nayor mūlam ātmasatvadṛṣṭiḥ |
sā câitadabhyāsāt sukaraṃ prahīyatae iti paragauravam ātmâvajñā câivaṃ bhāvanīyā ||
yadi satvo yadi skandhāḥ kṣamatā sarvathā sthitā |
ekasya hi parâtmatvaṃ viruddhaṃ saṃbhavet kathaṃ ||
vinâlambanam apy etad ācaranty eva dehinaḥ |
anādikalyānâbhyāsāt kim abhyāsasya duṣkaram ||
evam abhyāsavaśyatve tulye kasmāt sukhôdayam |
paragauravam utsṛjya svasukhāyān yad iṣyate ||
cintāmaṇir yathôktāś ca santi gauravahetavaḥ |
na tu me gauravāt saukhyam ihâpi janadurbhagāt ||
tasmāt satvântare yadvad rūkṣamatsaramāninaḥ |
ātmasnehavato vṛttir bhāvayet tadviparyayam ||
ātmano bahumāno 'yaṃ stutinindâdisekataḥ |
vardhate nārakavaśāt sekān narakavahnivat ||
[ bendall ed p266 ---> ]
śabdas tāvad acittatvān māṃ stautîti na saṃbhavaḥ |
paraḥ kila mayi prītêty ayaṃ me matibhramaḥ ||
tattuṣṭyâiva mama prītiḥ sāmānye na sadā astu sā |
tatsukhena na cet kāryaṃ tena tuṣṭena kiṃ mama ||
anyatra mayi vā prītyā kiṃ hi me parakīyayā |
na me pareṇa tuṣṭena kāye saukhyam ihâṇv api ||
evaṃ jñātvā prahātavyā kalpanā nirvibandhanā |
akīrtinindā satkārâivaṃ jñeyāś ca niṣphalāḥ ||
na dharmo nâyur ārogyaṃ na balaṃ vandanâdibhiḥ |
yadvad utprāsyamānasya vikārair anyakāyikaiḥ ||
hṛṣṭasyâtha viṣaṇṇasya lābhâlābhau samôdayau |
vivarjya niṣphalaṃ tasmād bhaveyaṃ śailamānasaḥ ||
saṃstavatyāgāc ca śīghraṃ cittaviśuddhir bhavati |
iti ||
tatrâpi cintyate |
nimittôdgrahasaṃbhūtā pratyabhijñā punaḥ punaḥ |
utpādayaty anunayaṃ jāyate pratigho 'py ataḥ ||
pratighânunayau yasya tasya pāpam avāritam |
abhyākhyānāni citrāṇi mātsaryaṃ cêrṣyayā saha ||
[ bendall ed p267 ---> ]
lābhâdikāmatā nāmêty ādy āvartate bahu |
tasmāt sarvaprayatnena saṃstavaṃ pra-
[ cambridge ms f117a ---> ]
haren muniḥ || sādṛśyād anyad apy etad vārisrotovad īkṣyate |
tad evêdam iti bhrāntyā tatve tiṣṭhāmy ato balāt ||
avastu câitat sādṛśyaṃ duṣkhaṃ ca janayiṣyati |
ahaṃ câitac ca sarvaṃ ca na cirān na bhaviṣyati |
iti ||
ātmabhāvapariśuddhiś caturdaśaḥ paricchedaḥ ||
bhogapuṇyaśuddhiḥ pañcadaśaḥ paricchedaḥ ||
śikṣāsamuccayasyâtmaśuddhyanantaraṃ bhogaśuddhiḥ saṃcayâbhāvāt |
pṛthag iha lekhitā |
bhogaśuddhiṃ ca jānīyāt samyagājīvaśodhanāt ||
yathôktam āryôgraparipṛcchāyām |
iha gṛhapate gṛhī bodhisatvo dharmeṇa bhogān paryeṣate nâdharmeṇa |
samena na viṣameṇa |
samyagājīvo bhavati na viṣamâjīvêti ||
āryaratnameghe 'py uktaṃ |
na bodhisatvo dāyakaṃ dānapatiṃ dṛṣṭvêryāpatham āracayati |
kathaṃ nêryāpatham āracayati |
na śanair mandaṃ mandaṃ kramān utkṣipati na nikṣipati yugamātraprekṣikayā saviśva-
[ bendall ed p268 ---> ]
staprekṣikayânābhogaprekṣikayā |
evaṃ kāyakuhanāṃ na karoti |
kathaṃ vākkuhanāṃ na karoti |
na bodhisatvo lābhahetor lābhanidānaṃ mandabhāṇī mṛdubhāṇī na priyabhāṇī bhavati |
nânuvartanavacanāni niścārayati |
pe ||kathaṃ na cittakuhanāṃ kuroti |
bodhisatvo dāyakena dānapatinā vā lābhena pravāryamāṇo vā câlpêcchatāṃ darśayati |
citte na spṛhām utpādayati |
antardāhâiṣa kulaputra yad vācâlpêcchatā cittena lābhakāmatā |
evaṃ hi kulaputra bodhisatvaḥ kuhanalapanalābhâpagato bhavati |
pe |
na bodhisatvo dānapatiṃ vā dṛṣṭvā nimittaṃ karoti |
vighāto me cīvareṇa |
vighāto me pātreṇa |
vighāto me glānabhaiṣajyena |
na ca taṃ dāyakaṃ dānapatiṃ vā kiṃcit prārthayate |
na vācaṃ niścārayati |
evaṃ hi bodhisatvo nimittalābhâpagato bhavati |
yāvan na bodhisatvo dāyakaṃ dānapatiṃ dṛṣṭvâivaṃ vācaṃ niścārayati |
amukenâmu-
[ cambridge ms f117b ---> ]
kena vā me dānapatinâmukaṃ vastu pratipāditaṃ tasya ca mayâmukôpakāraḥ kṛtaḥ |
tena me śīlavān ayam iti kṛtvêdaṃ cêdaṃ ca dattaṃ bahuśrutêti |
alpêcchêti kṛtvā |
mayā ca tasya kāruṇyacittam upasthāpya parigṛhītaṃ |
pe ||
tatra kāyakṣatir yad uta lābhahetor lābhanidānam ādhāvanaparidhāvanaṃ dauḥśīlyasamudācaraṇaṃ ca |
cittakṣatir yad uta prārthanā |
[ bendall ed p268 ---> ]
lābhināṃ ca brahmacāriṇām antike vyāpādabahulatā |
evaṃ hi bodhisatvo viṣamaparyeṣṭilābhâpagato bhavati |
pe ||
iha bodhisatvo na tulākūṭena na mānakūṭena na visraṃbhaghātikayā na dhūrtatayā lābham upārjayati |
evaṃ hi bodhisatvo 'dharmalābhâpagato bhavati |
pe |
ye te lābhā staupikasaṃsṛṣṭā vā dhārmikasaṃsṛṣṭā vā sāṃghikasaṃsṛṣṭā vâdattā vânanujñātā vā |
tān na pratīcchati na svīkaroti |
evaṃ hi bodhisatvo 'pariśuddhalābhâpagato bhavati |
yāval labdhā lābhaṃ na mamāyate |
na dhanāyate |
na saṃnidhiṃ karoti |
kālânukālaṃ ca śramaṇabrāhmaṇebhyo dadāti |
mātāpitṛmitrâmātyajñātisālohitebhyaḥ kālânukālam ātmanā paribhuṅkte paribhuñjānaś câraktaḥ paribhuṅkte |
svanadhyavasito na câlabhyamāne lābhe khedacittam utpādayati |
na paritapyati na ca dāyakadānapatīnām antike 'prasādacittam utpādayatîty ādi ||
tatrâiṣâpy asya bodhisatvasya bhogaśuddhir ātmabhāvaśuddhivat parahitāya bhavet ||
yathôktam āryavimalakīrtinirdeśe |
punar aparaṃ bhadanta śāriputra ye praviśantîdaṃ gṛhaṃ teṣāṃ samanantarapraviṣṭānāṃ sarvakleśā na bādhante 'yaṃ dvitīyâścaryâdbhuto dharmaḥ ||
punar atrâivôktaṃ |
atha tato bhojanāt sarvāvatī sā parṣat tṛptā bhūtā |
na ca tat bhojanaṃ kṣīyate |
yaiś ca bodhisatvaiḥ śrāvakaiś ca śakrabrahmalokapālais tad anyaiś ca satvais tad bhojanaṃ bhuktaṃ teṣāṃ tā-
[ bendall ed p270 ---> ]
dṛśaṃ sukhaṃ kāye 'vakrāntaṃ yādṛśaṃ sarva-
[ cambridge ms f118a ---> ]
sukhamaṇḍitāyāṃ lokadhātau bodhisatvānāṃ sukhaṃ |
sarvaromakūpebhyaś ca teṣāṃ tādṛśo gandhaḥ pravāti |
tad yathâpi nāma tasyām eva sarvagandhasugandhāyāṃ lokadhātau vṛkṣāṇāṃ gandhaḥ ||
punaś côktaṃ |
yaiś ca bhadantânanda bhikṣubhir anavakrāntaniyāmair etad bhojanaṃ bhuktaṃ teṣām evâvakrāntaniyamānāṃ pariṇaṃsyati |
pe |
yair anutpāditabodhicittaiḥ satvaiḥ paribhuktaṃ teṣām utpāditabodhicittānāṃ pariṇaṃsyati |
yair utpāditabodhicittair bhuktaṃ teṣāṃ nâpratilabdhakṣāntikānāṃ pariṇaṃsyatîti vistaraḥ ||
śūnyatākaruṇā garbhaceṣṭitāt puṇyaśodhanam ||
uktaṃ hy āryagaganagañjasūtre |
yad utâhaṃkāraviśuddhaṃ tad dānaṃ dadāti |
mamakāraviśuddhaṃ tad dānaṃ dadāti |
hetuviśuddhaṃ tad dānaṃ dadāti |
dṛṣṭiviśuddhaṃ tad dānaṃ dadāti |
nimittaviśuddhaṃ tad dānaṃ dadāti |
nānātvaviśuddhaṃ tad dānaṃ dadāti |
vipākapratikāṅkṣaṇāviśuddhaṃ tad dānaṃ dadāti |
yathā gaganaṃ samaviśuddhaṃ tad dānaṃ dadāti ||
pe |
yathā gaganam aparyantam evam aparyantīkṛtena cittena tad dānaṃ dadāti |
yathā gaganaṃ vistīrṇam anāvaraṇam evaṃ bodhipariṇāmitaṃ tad dānaṃ dadāti |
yathā gaganam arūpi evaṃ sarvarūpâniśritaṃ tad dānaṃ dadāti |
yathā gaganam avedayitṛ |
evaṃ sarvaveditapratiprasrabdhaṃ dānaṃ dadāti |
evam asaṃjñi asaṃskṛtam avijñaptilakṣaṇam evam apratijñānaṃ tad dānaṃ dadāti |
yathā gaganaṃ sarvabuddhakṣetraspharaṇam evaṃ sarvasatvamaitrīspharaṇaṃ tad dānaṃ dadāti |
pe |
yathā gaganaṃ sadāprakāśam evaṃ cittaprakṛtiviśuddhaṃ tad dānaṃ dada-ti |
yathā gaganaṃ sarvasatvâvakāśaṃ evaṃ sarvasatvôpajīvyaṃ tad dānaṃ dadāti |
yāvad yathā nirmito nirmitāya dadāti nirvikalpo 'nābhogaḥ |
cittamanovijñānavigataḥ sarvadharmaniḥpratikāṅkṣī |
evaṃ dvayavigamatayā māyālakṣa-
[ bendall ed p271 ---> ]
ṇasvabhāvaviśuddhaṃ bodhisatvas tad dānaṃ dadāti |
yasyêdṛśo dānaparityāgaḥ prajñājñānena ca sarvasatva-
[ cambridge ms f118b ---> ]
kleśaparityāgaḥ |
upāyajñānena ca satvâparityāgaḥ |
evaṃ tyāgacittaḥ kulaputra bodhisatvo gaganasamadāno bhavati ||
āryâkṣayamatisūtre 'py uktaṃ |
nâsti satvôtpīḍanādānam |
yāvan nâsti yathôkte ūnadānaṃ |
yāvan nâsti sarvasatveṣu dakṣiṇīyâvamanyanādānaṃ |
pe |
nâsti nikrandadānaṃ yāvan nâsti yācanakeṣûpataptadānaṃ nâsty uccagghana*ullāpanadānaṃ nâsti parāṅmukhadānaṃ nâsty apaviddhadānaṃ nâsty asvahastadānaṃ |
pe |
nâsty akalpikadānaṃ |
nâsty akāladānaṃ nâsti viṣaśastradānaṃ nâsti satvaviheṭhanādānam iti ||
yat tarhy ugraparipṛcchāyām uktaṃ |
dānapāramitākālo 'yaṃ yasya yenârthas tasya tatpradānakālaḥ |
api tu tathâhaṃ kariṣyāmi |
madyapebhyâiva madyapānaṃ dāsyāmi |
tāṃs tān smṛtisaṃprajanye samādāpayiṣyāmîti ||
madyapānād api nairāśyakṛte bodhisatve pratigho garīyān |
satvasaṃgrahahāniś câto 'nyaprasādanôpāyâsaṃbhave madyaṃ deyam ity abhiprāyaḥ |
śastrâdiṣv api yady anubadhagurulâdyavavicārād dānam āpadyeta |
nâivâpattir ity atâiva gamyate |
sūtreṣu tu sāmānyena pratiṣedha |
ity uktā dānaviśuddhidik ||
śīlaviśuddhir āryagaganagañjasūtre evâbhihitā |
avirahitabodhicittatā cittaviśuddhyai apagataśrāvakapratyekabuddhacittatā prāmāṇikaviśuddhyaîty ādi ||
[ bendall ed p272 ---> ]
punar aparā śīlaviśuddhiḥ |
śuddhaṃ gaganaṃ śuddhaṃ tacchīlaṃ |vimalaṃ gaganaṃ vimalaṃ tacchīlaṃ |
śāntaṃ gaganaṃ śāntaṃ tacchīlaṃ |
anunnataṃ gaganam anunnataṃ tacchīlaṃ |
anunītaṃ gaganam anunītaṃ tacchīlam |
yāvad achedyâbhedyaṃ gaganam achedyâbhedyaṃ tacchīlam ity ādi ||
apratihataṃ gaganaṃ sarvasatvâpratighacittasya kṣāntipariśuddhiḥ |
samaprayogaṃ gaganaṃ sarvasatvasamacittasya kṣāntipariśuddhir ity ādi ||
tad yathâpi syān mahāśālavanaṃ |
tasmi-
[ cambridge ms f119a ---> ]
n kaścid evâgatya śālaṃ chindyāt |
tatra teṣām avaśiṣṭānāṃ nâivaṃ bhavati |
eṣa chinno vayam acchinnêti |
na teṣām anunayo na pratighaḥ |
na kalpo na vikalpo na parikalpaḥ ||
yâivaṃ kṣāntir iyaṃ bodhisatvasya paramā gaganasamā kṣāntir |
iti ||
āryaratnacūḍasūtre vistaram uktvâha |
idam ucyate vīryaṃ |
tasya kāyapariśuddhiḥ |
yat kāyasya pratibhāsapratibimbajñānaṃ vāco 'nabhilāpyajñānaṃ |
cittasyâtyantôpaśamajñānaṃ |
tathā maitrīsaṃnāhasaṃnaddho mahākaruṇâdhiṣṭhānapratiṣṭhitaḥ |
sarvâkāravarôpetaṃ śūnyatâkārâbhinirhṛtaṃ dhyānaṃ dhyāyati |
tatra katamā sarvâkāravarôpetā śūnyatā |
yā na dānavikalā |
yāvan nôpāyavikalā |
na mahāmaitrīmuditôpekṣāvikalā |
na satyajñānâvatāravikalā |
na bodhicittasatvâpekṣāvikalā |
nâśayâdhyāśayaprayogavikalā |
na dānapriyavadyatârthakriyā samānârthatāvikalā |
na smṛtisaṃprajanyavikalā |
na smṛtyupasthānasamyakprahāṇarddhipādêndriyabalabodhyaṅgâṣṭâṅgamārgavikalā na śamathavipaśyanāvikalā |
pe |
upaśāntā ca svabhāvena |
[ bendall ed p273 ---> ]
anupaśāntā ca karmakleśeṣu |
upekṣikā ca sarvadharmāṇāṃ |
avekṣikā ca buddhadharmāṇāṃ |
jahā ca svalakṣaṇena |
vikrāntā câdhiṣṭhānakāryatayā |
avyāpṛtā ca svarasena |
sadā vyāpṛtā ca buddhakāryeṣu |
śītībhūtā côpaśamena |
sadôjjvalitā ca satvaparipāke |
iyam ucyate sarvâkāravarôpetā śūnyatā ||
yāvad iyaṃ kulaputra dhyānapāramitā caryāpariśuddhir iti ||
etena prajñāpariśuddhir veditavyā |
evaṃ sarvapuṇyeṣv iti ||
tathâryavimalakīrtinirdeśe 'py uktaṃ |saddharmacakrapravartanamahāparinirvāṇasaṃdarśanagocaraś ca bodhisatvacaryâtyajanagocaraś câyam api bodhisatvasya gocara |
iti ||bhogapuṇyaśuddhiḥ pañcadaśaḥ paricchedaḥ ||
bhadracaryāvidhiḥ ṣoḍaśaḥ paricchedaḥ ||
idānīṃ trayāṇām api vṛddhir vā-
[ cambridge ms f119a ---> ]
cyā ||
kim arthaṃ |
grahītāraḥ subahavaḥ svalpaṃ cêdam anena kiṃ |
na câtitṛptijanakaṃ vardhanīyam idaṃ tataḥ ||atitṛpti buddhatvaṃ |
tan na śrāvakasādhāraṇena śuddhimātreṇa satvānāṃ janyatae ity arthaḥ |
ātmabhāvasya kā vṛddhir balânālasya vardhanaṃ ||
[ bendall ed p274 ---> ]
tatrâryaratnameghe balam uktaṃ |na sa satvaḥ satvanikāye saṃvidyate yo bodhisatvasya balena balaṃ mardayed ity ādi ||
tasya kathaṃ vardhanam |
yad uktam āryatathāgataguhyasūtre āryavajrapāṇer baladarśanavismitâjātaśatrupṛṣṭena bhagavatā |
daśabhir mahārāja dharmaiḥ samanvāgato bodhisatvâivaṃrūpāṃ balavattāṃ pratilabhate |katamair daśabhiḥ |
iha mahārāja bodhisatvaḥ kāyaṃ jīvitaṃ ca parityajati |
na ca punaḥ saddharmaṃ parityajati |
sarvasatvānāṃ câvanamati na ca punar mānaṃ bṛṃhayati |
durbalānāṃ ca satvānāṃ kṣamate |
na pratighaṃ karoti |
jighatsitānāṃ ca satvānām agraṃ varabhojanaṃ dadāti |
bhītānāṃ ca satvānām abhayaṃ dadāti |
glānānāṃ ca satvānāṃ bhūtacikitsāyai utsuko bhavati |
daridrāṃś ca satvān bhogaiḥ saṃtarpayati |
tathāgatacaitye ca sudhāpiṇḍalepanaṃ karoti |
ānandavacanaṃ satvānāṃ śrāvayati |
daridraduṣkhitānāṃ ca satvānāṃ bhogasaṃvibhāgaṃ karoti |
śrāntaklāntānāṃ ca satvānāṃ bhāraṃ vahati |
ebhir mahārāja daśabhir iti ||
[ bendall ed p275 ---> ]
anālasyavardhanaṃ katamat |
yad vīryavardhanaṃ |
yathôktaṃ sāgaramatisūtre |
ārabdhavīryeṇa sāgaramate bodhisatvena bhavitavyaṃ sadā dṛḍhaparākrameṇa |
tīvracchandena bodhisatvena bhavitavyam anikṣiptadhureṇa |
ārabdhavīryāṇāṃ hi sāgaramate bodhisatvānāṃ na durlabhā bhavaty anuttarā samyaksaṃbodhiḥ |
tat kasya hetoḥ |
yatra sāgaramate vīryaṃ tatra bodhiḥ |
kusīdānāṃ punaḥ sudūravidūre bodhiḥ |
nâsti kusīdasya dānaṃ yāvan nâsti prajñā
[ cambridge ms f120a ---> ]
nâsti kusīdasya parârthêti ||
candrapradīpasūtre 'py āha |
utpalaṃ vārimadhye vā so 'nupūrveṇa vardhatae |ity ādi ||
iyaṃ saṃkṣepād ātmabhāvavṛddhiḥ ||
śūnyatā karuṇāgarbhād dānād bhogasya vardhanaṃ ||
yathôktaṃ vajracchedikāyāṃ |
yo bodhisatvo 'pratiṣṭhito dānaṃ dadāti |
tasya puṇyaskandhasya na sukaraṃ pramāṇam udgrahītum iti ||
mahatyām api prajñāpāramitāyām uktaṃ |
punar aparaṃ śāriputra bodhisatvena mahāsatvenâlpam api dānaṃ dadatā sarvasatveṣu sarvâkārajñatāyām upāyakauśalyapariṇāmanatāyām aprameyam asaṃkhyeyaṃ kartukāmena prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam |
tathā sarvasatvānāṃ manorathān paripūrayitukāmena |
yāvaj jātarūparajatôdyānarājyâdibhir upakaraṇaiḥ prajñāpāramitāyāṃ śikṣitavyam iti ||
[ bendall ed p276 ---> ]
vinā ca karuṇayā na bodhisatvānāṃ kiṃcic ceṣṭitam iti vakṣyāmaḥ |
iti saṃkṣepād bhogavṛddhiḥ ||
puṇyavṛddhiḥ sarvavṛddhīnāṃ mūlam iti tadarthaṃ parikarabandhôcyate ||
kṛtvâdāv eva yatnena vyavasāyâśāyau dṛḍhau |
karuṇāṃ ca puraskṛtya yateta śubhavṛddhaye ||
cittaśuddhikālabhāvitānāṃ vyavasāyâdīnāṃ prayogârambhe punar āmukhīkaraṇena dṛḍhatâpādanârthaḥ ślokaḥ |
kṛtvêty ādipūrvakâiva ||
āsannayuddhakālānāṃ astrakauśalyâdaravat prayogasamakālaṃ dṛḍhīkariṣyāmîti śaithilyanivāraṇârtham ādigrahaṇam |
tatra kathaṃ vyavasāyaṃ dṛḍhīkaroti ||
yathâryasudhanâryamaitreyam upasaṃprakrāntaḥ samyakcaryāniḥsamarthaḥ |
pūrvântakoṭīgatakāyapraṇāmaḥ kāyasamanvāhāreṇa kāyabalaṃ dṛḍhīkurvāṇaḥ |
pūrvântakoṭīgatakāya cittapariśuddhiniṣkāraṇasāṃsārikacittapracārasamanvāhāreṇa cittamanasikāraṃ nigṛhṇan |
pūrvântakoṭy-asa-
[ bendall ed p277 ---> ]
tkarmalaukikakāryaprayuktaniṣprayojanaparisyandasamanvāhāreṇa pratyutpannaprayojanamahāsāmarthyaṃ vicintayan |
pūrvântâbhūtaparikalpasamutthitavitathasaṃkalpasaṃdarśita-
[ cambridge ms f120b ---> ]
manasikārasamanvāhāreṇa sarvabodhisatvacaryāsamyaksaṃkalpâbhisaṃskārabalaṃ samutthāpayan |
atītâtmabhāvârthaprayogârambhaviṣamatāsamanvāhāreṇa sarvasatvârambhavaiśeṣikatayâdhyāśayabalaṃ dṛḍhīkurvāṇaḥ |
atītakāyasamudācāranirāsvādatāsamanvāhāreṇa |
sarvabuddhadharmapratilābhaprayogamahâśvāsapratilābhêndriyavegān vivardhayamāno 'tītâdhvaviparyāsaprayuktamithyâśayaprayogasamanvāh-reṇa |
pratyutpannâdhvasamyagdarśanâviparyāsasaṃprayuktena bodhisatvapraṇidhānasamādānena saṃtatiṃ pariśodhayan |
pūrvântagatâyogavīryârambhakāryâpariniṣpannâryasamādānasamanvāhāreṇa [[doubt]] |
pratyutpannabuddhadharmasamudāgamapratyupasthānena mahāvīryârambhavikrameṇa kāyacittasaṃpragrahaṃ saṃjanayamānaḥ |
pūrvântakoṭīpañcagatyapāyanikṣiptâtmaparanirupakaraṇâkhyanirupajīvyasamucchrayaparigrahasamanvāhāreṇa |
sarvabuddhadharmôtthāpakasarvajagadupajīvyasarvakalyāṇamitrârāgaṇasamarthyâtmabhāvaparigrahaṇatayā vipulaprītiprāmodyavegān vivardhayamānaḥ pratyutpannajanmâbhinirvṛttaṃ jarāvyādhimaraṇaśokâkarabhūtaṃ saṃyogaviyoganidhānabhūtaṃ samucchrayaṃ |
aparântakalpakoṭīgatabodhisatvacaryâcaraṇaprayuktasya satvaparipācanabuddhadharmaparigrahaprayuktasya tathāgatasaṃdarśanasarva-
[ bendall ed p278 ---> ]
buddhakṣetrânucaraṇasarvadharmabhāṇakôpasthānasarvatathāgataśāsanasamanvāharaṇaprayuktasya sarvadharmaparyeṣṭisahāyabhūtasya sarvakalyāṇamitradarśanasarvabuddhadharmasamudānayanaprayuktasya bodhisatvapraṇidhijñānaśarīrasya hetupratyayabhūtam avalokyâcintyakuśalamūlêndriyavegān viva
rdhayamānêti |
āryâkṣayamatinirdeśe mahāyānasūtre 'py uktaṃ |
eko bodhisatvo 'dvitīyo 'sahāyo 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau
[ cambridge ms f121a ---> ]
saṃnāhaṃ saṃnahyati |
sa vīryabalaparigṛhītenâdhyāśayenâparâvakāśâsvayaṃkārī |
svabalabalôdgataḥ |
sâivaṃ dṛḍhasaṃnāhaḥ saṃnaddho |
yat kiñcit sarvasatvānāṃ pariprāpayitavyaṃ bhaviṣyati tad ahaṃ pariprāpayiṣyāmi |
yat sarvâryāḥ sarvanavayānasaṃprasthitā bodhisatvā na pariprāpayiṣyanti tad ahaṃ pariprāpayiṣyāmi |
na mama dānaṃ sahāyakaṃ |ahaṃ punar dānasya sahāyaḥ |
na mama śīlakṣāntivīryadhyānaprajñāḥ sahāyikāḥ |
ahaṃ punaḥ śīlakṣāntivīryadhyānaprajñānāṃ sahāyo |
nâhaṃ pāramitābhir upasthātavyo mayā punaḥ pāramitôpasthātavyāḥ |
evaṃ saṃgrahavastuṣu sarvakuśalamūleṣu caleyam |
yāvad ekākinā mayâdvitīyenâsahāyena vajramaye mahīmaṇḍale sthitena sabalaṃ savāhanaṃ māraṃ dharṣayitvâikacittakṣaṇasamâyuktayā prajñayânuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃboddhavyêti ||
āryavajradhvajasūtre 'py āha |
tad yathâpi nāma sūryo devaputrôdayamāno na tiṣṭhati |
jā-
[ bendall ed p279 ---> ]
tyandhadoṣeṇa |
na tiṣṭhati gandharvanagaradoṣeṇa |
na tiṣṭhati caturdvīpalokadhātubhūmirajodoṣeṇa |
na tiṣṭhati rāhvasurêndradoṣeṇa |
na tiṣṭhati dhūmamaṇḍaladoṣeṇa |
na tiṣṭhati jambūdvīpakleśadoṣeṇa |
na tiṣṭhati nānāchāyādoṣeṇa |
na tiṣṭhati viṣamaparvatadoṣeṇa |
evam eva bodhisatvo mahāsatvaḥ smṛtisaṃprajanyavipulagambhīracetâdīnasatvo guṇacaryājñānacaryâvasānaṃ yāvan na vivartate satvadrauhilyadoṣaiḥ |
na vipravasati kuśalamūlapariṇāmaiḥ |
satvadṛṣṭikāluṣyadoṣair na vivartate |
satvakṣobhacetobhir na dūrībhavati |
satvavinaṣṭasaṃtatyā bodhisaṃnāhaṃ na viṣkambhayati |
sarvajagatparitrāṇapraṇidhānasya satvakalikaluṣair na sraṃsanāṃ karoti yāvad bālaja- [ bendall ed p280 ---> ]
nasamavadhānena |
na nirvidyate parasatvadoṣaiś ca |
tat kasya hetoḥ |
anāvaraṇa-
[ cambridge ms f121b ---> ]
maṇḍalam etad udayati |
yad uta sarvajagadviśuddhivinayāya |
pe ||
yaś ca teṣāṃ sarvasatvānāṃ duṣkhaskandho vividhaṃ câvaraṇīyaṃ karma samutthitaṃ yena te āvaraṇīyena karmaṇā buddhān na paśyanti |
dharmaṃ na śṛṇvanti |
saṃghaṃ na jānanti |
tad ahaṃ teṣāṃ trividham āvaraṇīyaṃ karmôpacitaṃ duṣkhaskandhena svakena śarīreṇôpādadāmi tāsu tāsu narakôpapattiṣv apāyabhūmiṣu saṃvāseṣu ca |
te ca sarvasatvās tataś cyavantāṃ |
ahaṃ ca duṣkhôpādānam upādadāmi vyavasyāmy utsahe |
na nivarte na palāyāmi nôttrasyāmi na saṃtrasyāmi na bibhemi na pratyudāvarte na viṣīdāmi |
tat kasya hetoḥ |
avaśyaṃ nirvāhayitavyo mayā sarvasatvānāṃ bhāro |
nâiṣa mama kāmakāraḥ |
sarvasatvôttāraṇapraṇidhānaṃ mama |
mayā sarvasatvāḥ parimocayitavyā |
mayā sarvajagat samuttārayitavyaṃ |
jātikāntārāj jarākāntārād vyādhikāntārāc cyutyupapatikāntārāt sarvâpattikāntārāt sarvâpāyakāntārāt sarvasaṃsārakāntārāt sarvadṛṣṭigahanakāntārāt kuśaladharmapraṇāśakāntārād ajñānasamutthitakāntārāt tad ete mayā sarvasatvāḥ sarvakāntārebhyaḥ parimocayitavyāḥ |
tṛṣṇājālasaktâvidyānivaraṇâvṛtā bhavatṛṣṇāsaṃprayuktāḥ praṇāśaparyavasānā duṣkhapañjaraprakṣiptāś cārakasaṃniśritā |
abudhāḥ pratijñāviruddhāḥ saṃśayabhūtāḥ sadā vimatayo 'kṣemadarśinaḥ |
aniḥśaraṇakuśalā bhavârṇave āvartamaṇḍalâikacaraṇāḥ |
pe ||
sarvasatvānām anuttarajñānarājyapratiṣṭhāpanârtham ahaṃ carāmi |
nâhaṃ kevalam ātmaparimocanâbhiyuktaḥ |
sarvasatvā hy ete mayā sarvajñatācittaplavena saṃsāradurgād dhartavyā |
mahāprapātād abhyutkṣeptavyāḥ |
sarvôpadravebhyaḥ parimocayitavyāḥ |
saṃsārasrotasaḥ pratārayitavyâtmanā mayā sarvasatvadu-
[ cambridge ms f122a ---> ]
ṣkhaskandho 'dhyavasitaḥ |
yāvad utsahe 'haṃ sarvâpāyeṣu sarvalokadhātuparyāpanneṣu sarvaduṣkhavāsam anubhavitum |
na ca mayā sarvasatvāḥ kuśala-
[ bendall ed p281 ---> ]
mūlair vañcitavyāḥ |
vyavasyāmy aham ekâikasminn apāye 'parântakoṭīgatān kalpān saṃvasayituṃ |
yathā câikâpāye tathā sarvâpāyaniravaśeṣasarvalokadhātuparyāpanneṣu sarvasatvaparimocananidānaṃ |tat kasya hetoḥ |
varaṃ khalu punar aham eko duṣkhitaḥ syāṃ na cême sarvasatvāḥ apāyabhūmiprapatitāḥ |
mayā tatrâtmā bandhako dātavyaḥ |
sarvajagac ca niḥkretavyaṃ narakatiryagyoniyamalokakāntārād ahaṃ ca sarvasatvānām arthāya sarvaduṣkhavedanāskandham anena svakena śarīreṇânubhaveyam |
sarvasatvanidānam ahaṃ ca sarvasatvānāṃ prātibhāvyam utsahe satyavādī pratyayito 'visaṃvādakaḥ |
na ca mayā sarvasatvāḥ parityaktāḥ |
tat kasya hetoḥ |
sarvasatvârambaṇo mama sarvajñatācittôtpādôtpanno yad uta sarvajagatparimocanāya |
na câhaṃ ratikāmatayânuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau saṃprasthito nâpi pañcakāmaguṇaratyanubhavanāya nâpi kāmaviṣayaniṣevaṇāya |
na câham anyonyakāmadhātuparyāpannarativyūhasamudānayanāya carāmi bodhisatvacaryāṃ |
tat kasya hetoḥ |
aratayo hy eṣā sarvalokaratayaḥ |māraviṣayâiṣa yad uta kāmaviṣayaniṣevaṇaṃ |
durbuddhisevito hy eṣa mārgaḥ |sarvabuddhivivarṇito hy ayam upadeśaḥ yad uta kāmaniṣevaṇaṃ |ataś câiṣa sarvaduṣkhaskandhasyôtpādâiva niṣevaṇaṃ atâiva ca narakatiryagyoniyamalokānām u-
[ cambridge ms f122b ---> ]
tpādaḥ |
kalahabhaṇḍanavivādakṣobhāś ca satvānām atâiva prādurbhavanti |
ete ca satvāḥ kāmān niṣevamāṇāḥ buddhānāṃ bhagavatāṃ sakāśād dūrībhavanti |
svargôpapatter apy ete kāmântarāyāya saṃvartante |
kiṃ punar anuttarasya jñānarājasya sarvasatvayogakṣemasya |
so 'ham evam apramāṇadoṣān kāmānāṃ paśyan parīttān ādīptāṃs tasmād aham etan nidānam acaraṇatāyāṃ pratipatsye ||
pe ||tathā tathâiva mayā kuśalamūlaṃ pariṇāmayitavyaṃ yathā yathâiva sarvasatvâtyantasukham aveditasukhaṃ yāvat sarvajñatāsukhaṃ pratilabheran |
mayā sārathinā mayā pariṇāyakena mayôlkādhāriṇā mayā kṣemagatidarśakena
[ bendall ed p282 ---> ]
mayā kṣaṇagatipratilabdhena mayôpāyajñena mayârthaviduṣā mayā saṃsārasāgare sarvajñajñānayānapātramahādeśasthitena mayā pariṇāmanakuśalena mayā pāradarśakena ||
pe ||
na khalu punar asmiṃś cāturmahādvīpake lokadhātau yāvantaḥ satvās tāvantâiva sūryôdāgacchanti cāturdvīpakalokadhātvavabhāsanāya |
atha ca punar ekâivâiṣāṃ sūryôdāgacchati catu-
[ cambridge ms f123a ---> ]
rdvīpâvabhāsanāya |
na ca teṣāṃ satvānāṃ caturdvīpôpapannānāṃ svakasvakaiḥ śarīrair avabhāsaḥ prādurbhavati |
yena te divasasaṃkhyāṃ jānīyuḥ |
svakāryaṃ vā pariprāpayeyuḥ |
sasyāni vā paripācayeyuḥ |
ahar ahar vôdyānanagareṣu ratikrīḍāparibhogam anubhaveyuḥ |
diśo vā paśyeyuḥ |
gamanâgamanaṃ vā grāmanagaranigamarāṣṭrarājadhānīṣu kuryuḥ |
vyavahārakāryeṣu prayujyeran |pe |
atha ca punaḥ sūryasya devaputrasyôdayatâikasya sūryamaṇḍalasyâdvitīyasya cāturdvīpake lokadhātau sarvasatvānām avabhāsaḥ prādurbhavati |
evam eva bodhisatvasya mahāsatvasya kuśalamūlāny upārpayamānasya kuśalamūlaṃ pariṇāmayamānasyâivaṃ cittam utpadyate |
nâiteṣāṃ satvānāṃ tat kuśalamūlaṃ vidyate yena te ātmānaṃ paritrāyeran |
kaḥ punar vādaḥ param |
ahaṃ punaḥ sarvasatvānāṃ kṛtaśaḥ kuśalamūlāni samudānayāmi kuśalamūlaṃ pariṇāmayāmi |
yad uta sarvasatvamocanāya |
sarvasatvānām avabhāsanāya sarvasatvānāṃ jñāpanāya saravsatvānām avatāraṇāya sarvasatvānāṃ parigrahaṇāya sarvasatvānāṃ pariniṣpādanāya sarvasatvānāṃ prasādanāya sarvasatvānāṃ prahlādanāya sarvasatvānāṃ saṃśayacchedanāyâdityamaṇḍalakalpair asmābhir bhavitavyaṃ |
na paraḥ pratikāṅkṣitavyaḥ |
na parasyâvakāśam utpādya satveṣu saṃnāhôtsraṣṭavyaḥ |
na ca sarvasatvānām antikāt sarvasatvatrāṇavyavaśāyo-
[ bendall ed p283 ---> ]
nivartayitavyaḥ |
na pariṇāmanāyāḥ sarvaduṣkhahatyā vinivartitavyaṃ |
na parīttāni kuśalamūlāni parigrahītavyāni |
na parīttayā pariṇāmanayā tuṣṭir mantavyêty ādi ||
āryâkṣayamatisūtre 'py āha |
sa na kalpagaṇanayā bodhiṃ paryeṣate |
iyataḥ kalpān saṃnatsyāmi |
iyataḥ kalpān saṃnatsyāmîti |
api tu khalv acintyam eva saṃnāhaṃ saṃnahyati |
yāvatī pūrvākoṭiḥ saṃsārasya yady etāvad ekaṃ rātriṃdivaṃ bhavet |
evaṃrūpai rātriṃdivaiḥ pañcadaśadaivasikena pakṣeṇa triṃśaddaivasikena māsena dvādaśamāsikena saṃvatsareṇânayā varṣagaṇanayā yāvad varṣaśatasahasreṇâikaṃ bodhicittam utpādayeyam ekaṃ ca tathāgatam arhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ paśyeyaṃ |
anena praveśenânayā gaṇanayā gaṅgānadīvālukāsamaiś cittôtpādais tathāgatadarśanaiś câikâikasya
[ cambridge ms f124a ---> ]
api satvasya cittacaritaṃ jānīyāṃ |
anenâiva praveśenânayā gaṇanayā sarvasatvānāṃ tāvadbhiś cittôtpādais tathāgatadarśanaiḥ svacittacaritāni prajanīyām ity anavalīnaḥ |
saṃnāho 'yaṃ bodhisatvasyâkṣayaḥ saṃnāhaḥ |evaṃ dānâdiṣu bodhipākṣikamahāpuruṣalakṣaṇeṣu ca nayaḥ ||
āryaratnameghe 'py uktaṃ ||
na bodhisatvaḥ satvakhaṭuṅkatāṃ satvadurdāntatāṃ jñātvā |
alam ebhiḥ satvair evaṃ khaṭuṅkair evaṃ durdāntair iti |
tato nidānaṃ parikhinnaḥ parāpṛṣṭhībhūtaḥ |
pariśuddhāyāṃ lokadhātau praṇidhānaṃ karoti |
yatrêdṛśānāṃ satvānāṃ nāmâpi na śṛṇuyāt |
na ca satvârthavaimukhyasya bodhisatvapariśuddhāyāṃ lokadhātāv upapattir bhavati |
tatra prājño bodhisatvâivaṃ ci-
[ bendall ed p284 ---> ]
ttam utpādayati |
tasmāt satvadhātor ye satvāḥ syuḥ pratyavarā dhajaḍâiḍamūkajātīyāḥ |
aparinirvāṇadharmakāḥ kṛtsnā satvadhātau na cikitsitāḥ sarvabuddhaiḥ sarvabodhisatvaiś ca pratyākhyātāḥ |
teṣāṃ madīye buddhakṣetre saṃnipātaḥ syāt |
tān ahaṃ sarvān bodhimaṇḍe niṣīdyânuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbodhayeyaṃ ||
evaṃ hi bodhisatvasya cintaya-
[ cambridge ms f124b ---> ]
taś cittôtpāde cittôtpāde sarvamārabhavanāni prakampante |
sarvabuddhāś câsya varṇavādino bhavantîti ||
evaṃ tāvat puṇyavṛddhikāmenâśayo dṛḍhīkartavyaḥ |
āśayadṛḍhīkaraṇârtham adhunôcyate |
kiṃ punar anena dṛḍhīkṛtenêti |
vimarṣanirāsāya dharmasaṃgītisūtre gaditaṃ |āśaye samyag bhagavan buddhadharmāṇāṃ mūlaṃ |
yasya punar āśayo nâsti sarve buddhadharmās tasya dūre ||
āśayasaṃpannasya punar bhagavan yadi buddhā na bhavanti gaganatalād dharmaśabdo niścarati kuḍmavṛkṣebhyaś ca |
āśayaśuddhasya bodhisatvasya svamanojalpād eva sarvâvavādânuśāsanyo niścaranti |
tasmāt tarhi bhagavan bodhisatvenâśayasaṃpannena bhavitavyaṃ ||
tad yathā bhagavan yasya pādau tasya gamanaṃ evaṃ bhagavan yasyâśayas tasya buddhadharmāḥ |tad yathā bhagavan yasyôttamâṅgaṃ tasya jīvitaṃ evam eva bhagavan yasyâśayas tasya buddhabodhiḥ |
tad yathā bhagavan yasya jīvitaṃ tasya lābhaḥ |
evam eva bhagavan yasyâśayas tasya buddhatvalābhaḥ |
tad yathā bhagavan satītvenâgnir jvalati |
asatītvena na
[ bendall ed p285 ---> ]
jvalati |
evam eva bhagavann āśaye sati bodhisatvasya sarvabuddhadharmā jvalanti |
asaty āśaye na jva-
[ cambridge ms f125a ---> ]
lanti |
tad yathā bhagavan satsv abhramegheṣu varṣaṃ varṣaty asatsu na varṣati |
evam eva bhagavann āśaye sati buddhadharmāḥ pravartante |
tad yathā bhagavan yasya vṛkṣasya mūlaṃ vipannaṃ tasya puṣpaphalāni na bhūyaḥ prarohanti |
evam eva bhagavan yasyâśayo vipannas tasya sarve kuśalā dharmā na bhūyaḥ saṃbhavanti |
tasmāt tarhi bhagavan bodhisatvena buddhabodhyarthikena svâśayaḥ sûdgṛhītaḥ svārakṣitaḥ suśodhitaḥ svadhiṣṭhitaḥ kartavyêti ||
ko 'yam āśayo nāma |
āryâkṣayamatisūtre 'bhihitaḥ |
sa khalu punar āśayo 'kṛtrimaḥ akṛtakatvāt |
akṛtako niḥsādhyatvāt |
niḥsādhyaḥ suviditatvāt |
suvidito nirmāyatvāt |
nirmāyaḥ śuddhatvāt |
śuddhaḥ ṛjukatvāt |
ṛjukaḥ akuṭilatvāt |
akuṭilaḥ spaṣṭatvāt |
spaṣṭo 'viṣamatvāt |
aviṣamaḥ sāratvāt |
sāro 'bhedyatvāt |
abhedyo dṛḍhatvāt |
dṛḍho 'calitatvāt |
acalitâniśritatvād ity ādi |
ayam eva câdhikâdhikaguṇâdhigamapravṛtto 'dhyāśayêty ucyate ||
yathâtrâivôktaṃ |
uttaraṇâdhyāśayo viśeṣagamanatayêty ādi ||
api câdhyāśayôcyate |
saumyatā bhūteṣu |
maitratā satveṣu |
hitacittatâryeṣu |
kāruṇyam anāryeṣu |
gauravaṃ guruṣu |
trāṇatâtrāṇeṣu |
śaraṇatâśaraṇeṣu |
dvīpatâdvīpeṣu |
parāyaṇatâparāyaṇeṣu |
sahāyatâsahāyeṣu |
ṛjutā kuṭileṣu |
spaṣṭatā khaṭuṅkeṣu |
[ bendall ed p286 ---> ]
aśaṭhatā śaṭheṣu |
amāyâgahanacariteṣu |
kṛtajñatâkṛtajñeṣu |
kṛtaveditā drohiṣu |
upakāritânupakāriṣu |
satyatâbhūtagateṣu |
nirmānatā śrabdheṣu |
aninditā su anindanā kṛteṣu [[doubt]] |
anārocanatā paraskhaliteṣu |
ārakṣaṇatā vipratipanneṣu |
adoṣadarśanatā sarvôpāyakauśalyacaryāsu |
śuśrūṣaṇatā sarvadakṣiṇīyeṣu |
pradakṣiṇagrāhitânuśāsanīṣv ity ādi ||
tad evaṃ vyavasāyâśayau dṛḍhīkṛtya kāruṇyaṃ puraskṛtya yate śubhavṛddhaye ||
yathôktam āryadharmasaṃgītisūtre |
atha khalv avalokiteśvaro bodhisatvo mahāsatvo bhagavantam etad avocat |
na bhagavan bodhisatvenâtibahuṣu dharmeṣu śikṣitavyaṃ |
eko dharmo bhagavan bodhisatvena svārādhitaḥ supratividdhaḥ kartavyaḥ |
tasya sarvabuddhadharmāḥ karatalagatā bhavanti |
katamâikadharmo |
yad uta mahākaruṇā |
mahākaruṇayā bhaga-
[ cambridge ms f126a ---> ]
van bodhisatvānāṃ sarvabuddhadharmāḥ karatalagatā bhavanti |
tad yathā bhagavan yena rājñaś cakravartinaś cakraratnaṃ gacchati |
tena sarvo balakāyo gacchati |
evam eva bhagavan yena bodhisatvasya mahākaruṇā gacchati |
tena sarve buddhadharmā gacchanti |
tad yathā bhagavann āditye udite satvāḥ karmakriyāsu pracurā bhavanti |
evam eva bhagavan mahākaruṇā yatrôditā bhavati tatrânyabodhikarā dharmāḥ kriyāsu pracurā bhava-
[ bendall ed p287 ---> ]
nti |
tad yathā bhagavan sarveṣām indriyāṇāṃ manasâdhiṣṭhitānāṃ svasvaviṣaye grahaṇaprācuryaṃ bhavati |
evam eva bhagavan mahākaruṇâdhiṣṭhitānām anyeṣāṃ bodhikarāṇāṃ dharmāṇāṃ svasmin svasmin karaṇīye prācuryaṃ bhavati |
tad yathā bhagavan jīvitêndriye saty anyeṣām indriyāṇāṃ pravṛttir bhavati |
evam eva bhagavan mahākaruṇāyāṃ satyām anyeṣāṃ bodhikarāṇāṃ dharmāṇāṃ pravṛttir bhavatîti ||
āryâkṣayamatisūtre 'py āha ||
tad yathâpi nāma bhadanta sāradvatīputra puruṣasya jīvitêndriyasyâśvāsāḥ praśvāsāḥ pūrvaṃgamāḥ |
evam eva bhadanta sāradvatīputra bodhisatvasya mahāyānasamudāgatasya mahākaruṇā pūrvaṃgamāḥ ||
pe ||
syād yathâpi nāma śreṣṭhi-
[ cambridge ms f126b ---> ]
no vā gṛhapater vâikaputrake guṇavati majjāgataṃ prema |
evam eva mahākaruṇāpratilabdhasya bodhisatvasya sarvasatveṣu majjāgataṃ premêti ||
katham eṣā bhāvayitavyā |
svakam anekavidhaṃ pūrvânubhūtam anubhūyamānaṃ vā duṣkhaṃ bhayaṃ ca svâtmany atyantam aniṣṭaṃ bhāvayitvā |
priyâdiṣu maitrī maitrīvatā bhāvayitavyā pratyutpannaduṣkhavyādhiṣu mahāduṣkhasāgarânavadhidīrghasaṃsāravyasanânunīteṣu vā ||
yathôktam āryadaśabhūmakasūtre |
tasyâivaṃ bhavaty āścaryaṃ yāvad ajñānasaṃmūḍhā vatême bālapṛthagjanāḥ |
yeṣām asaṃkhyeyâtmabhāvā niruddhā nirudhyante nirotsyante ca |
evaṃ ca kṣīyamāṇā kāye na nirvedam utpādayanti |
bhūyasyā mātrayā duṣkhayantraṃ vivardhayanti |
saṃsāraśrotasaś ca mahābhayān na
[ bendall ed p288 ---> ]
nivartante |
skandhâlayaṃ ca nôtsṛjanti |
dhātûragebhyaś ca na nirvidyante |
nandīrāgândhāś ca nâvabudhyante |
ṣaḍāyatanaśūnyagrāmaṃ ca na vyavalokayanti |
ahaṃkāramamakārâbhiniveśânuśayaṃ ca na prajahanti |
mānadṛṣṭiśalyaṃ ca nôddharanti |
rāgadveṣamohajālaṃ ca na praśamayanti |
avidyāmohândhakāraṃ ca na vidhamayanti |
tṛṣṇârṇa-
[ cambridge ms f127a ---> ]
vaṃ ca nôcchoṣayanti |
daśabalasârthavāhaṃ ca na paryeṣante |
mārâśayagahanânugatāś ca saṃsārasāgare vividhâkuśalavitarkagrāhâkule pariplavante |
apratiśaraṇāḥ tathā saṃvegam āpadyante bahūni duṣkhāni pratyanubhavantaḥ |
yad idaṃ jātijarāvyādhimaraṇaśokaparidevaduṣkhadaurmanasyôpāyāsān |
hantâham eṣāṃ satvānāṃ duṣkhârtānām anāthānām atrāṇānām aśaraṇānām alayanānām âparāyaṇānām andhānām avidyâṇḍakoṣapaṭalaparyavanaddhānāṃ tamoabhibhūtānām arthāyâiko 'dvitīyo bhūtvā tathārūpapuṇyajñānasaṃbhārôpacayaṃ bibharmi |
yathārūpeṇa puṇyajñānasaṃbhārôpacayena saṃbhṛtenême sarvasatvâbhyantaviśuddhim anuprāpnuyur iti ||
tathâtrâivâha |
saṃsārâṭavīkāntāramārgaprapannā vatême satvā nirayatiryagyoniyamalokapra-
[ bendall ed p289 ---> ]
pātâbhimukhāḥ kudṛṣṭiviṣamajālânuprāptāḥ mohagahanasaṃchannā mithyāmārgavitathaprayātā |
andhībhūtāḥ pariṇāyakavikalāḥ ||
pe ||
saṃsāraśrotânuvāhinaḥ tṛṣṇānadīprapannāḥ |
mahāvegagrastā |
avalokanâsamarthāḥ [[doubt]] kāmavyāpādavicikitsāvihiṃsāvi-
[ cambridge ms f127b ---> ]
tarkaprapātânucaritāḥ |
svakāyadṛṣṭyudakarākṣasagṛhītāḥ |
kāmagahanâvarttânupraviṣṭāḥ nandīrāgamadhyasaṃsaktāḥ |
asmimānasthalôcchannāḥ |
aparāyaṇāḥ |
āyatanagrāmânucchalitāḥ |
kuśalasaṃbhārakavirahitāḥ |
te 'smābhir mahākuśalamūlabalenôddhṛtya nirupadrave 'rajasi śivasarvajñatāratnadvīpe pratiṣṭhāpayitavyā |
ruddhā vatême satvā bahuduṣkhadaurmanasyôpāyāsabahulânunayapratighapriyâpriyavinibandhane saśokaparidevânucarite tṛṣṇānigaḍabandhane māyāśāṭhyâvidyāgahanasaṃchanne traidhātukacārake |
te 'smābhiḥ sarvatraidhātukaviveke 'bhayapure sarvaduṣkhôpaśame [[doubt]] anāvaraṇanirvāṇe pratiṣṭhāpayitavyêty ādi ||evam ebhiḥ parasparadṛḍhīkṛtyair vyavasāyâśayakāruṇyaiḥ puṇyavṛddhim ārabhet |
tatra tāvad bhadrâcāryāvidhiḥ kāryā vandanâdiḥ sadādarāt ||
[ bendall ed p290 ---> ]
āryôgradattaparipṛcchāyāṃ hi trirātre trir divasasya ca śuceḥ śucivastraprāvṛtasya ca triskandhakapravartanam uktaṃ ||
tatra trayaḥ skandhāḥ pāpadeśanāpuṇyânumodanābuddhâdhyeṣaṇâ-
[ cambridge ms f128a ---> ]
khyāḥ puṇyarāśitvāt |
tatra vandanā pāpadeśanāyām antarbhavati |
buddhān namaskṛtyôpāliparipṛcchāyāṃ deśanêti kṛtvā |
yācanam adhyeṣaṇāyāṃ ekârthatvāt |
pūjā tu vibhavâbhāvād anityêti nôktā |
mānasī vācasī ca sūtrântaraprasiddhatvān nôktāḥ |
trayāṇāṃ tu vacanāt prādhānyaṃ gamyate |
tatra vandanā |
sarvabuddhān namasyāmîti ||
āryâkṣayamatisūtre tv ātmaparapāpadeśanā puṇyasaṃbhāre paṭhyate ||
gāthācatuṣṭayena ca yathāgītaiś ca stotraiḥ |
āryabhadracaryâdigāthābhir vā pūjanā ca ||
āryaratnameghe yathôktaṃ |
iha bodhisatvo yānîmāni bhavanti puṣpajātāni vā phalajātāni vâmamāny aparigrahāṇi |
tāni triṣkṛtvā rātrau triṣkṛtvā divase buddhabodhisatvebhyo niryātayati ||
pe ||
sayathîme [[doubt]] dhūpavṛkṣā vā gandhavṛkṣā vā ratnavṛkṣā vā kalpavṛkṣā vâmamâparigrahās tān api triṣkṛtvā rātrau triṣkṛtvā divase buddhabodhisatvebhyo niryātayatîti ||āryatrisamayarāje 'pi sthalajā ratnaparvatāḥ |
jalajā ratnaparvatā sthalajalajāni ratnāni daśadigavasthitāni |
amamāny aparigrahāṇi deyānîty uktaṃ ||
anayā ca diśā sarvabhaiṣajyā-
[ bendall ed p291 ---> ]
ni sarvarasāyanāni sarvasalilāni a-
[ cambridge ms f128b ---> ]
navadyāni apmaṇḍalāni |
sarvakāñcanamaṇḍalāni |
vivṛtteṣu vā lokadhātuṣu ye paramarasasparśasaṃpannā bhūparpaṭakāḥ |
amṛtalatā |
akṛṣṭôptā vā śālayaḥ |
sarvôttarakurudvīpeṣu |
pariśuddheṣu ca lokadhātuṣu ye ramaṇīyatarāḥ paribhogāḥ ||
yathā câryaratnameghe evâha |
sa yānîmāni sūtrânteṣûdārôdārāṇi tathāgatapūjôpasthānāni śṛṇoti |
tāny āśayatas tīvreṇâdhyāśayena buddhabodhisatvebhyaḥ pariṇāmayatîti |
tathā |
sa vividhāni pūjôpasthānāni anuvicintayatîti ||
deśanā pūrvôktêva |
āryâkṣayamatisūtre tv ātmaparapāpadeśanā puṇyasaṃbhāre paṭhyate |
anumodanā bhadracaryāgāthayā |
candrapradīpânumodanāparivartena vā |
adhyeṣaṇā bhadracaryayâiva |
pariṇāmanā tu sakalasamāptâryabhadracaryayâiva |
vajradhvajapariṇāmanāṃ vā paśyet ||athavā daśabhūmakôktāni mahāpraṇidhānāni |
yathâha |
yad utâśeṣaniḥśeṣânavaśeṣasarvabuddhapūjôpasthāpanāya |
sarvâkāravarôpetam udārâdhimuktiviśuddhaṃ dharmadhātuvipulam ākāśadhātuparyavasānam aparântakoṭīniṣṭhaṃ sarvakalpasaṃkhyābuddhôtpādasaṃkhyāpratiprasrabdhaṃ |
mahāpūjôpasthā-
[ bendall ed p292 ---> ]
nāya
[ cambridge ms f129a ---> ]
prathamaṃ mahāpraṇidhānam abhinirharati || yad uta sarvatathāgatabhāṣitadharmanetrīsaṃdhāraṇāya sarvabuddhabodhisatvaparigrahāya |
sarvasamyaksaṃbuddhaśāsanaparirakṣaṇāya |
dharmadhātuvipulam ākāśadhātuparyavasānam aparântakoṭīniṣṭhaṃ |
sarvasaṃkalpasaṃkhyābuddhôtpādasaṃkhyāpratiprasrabdhaṃ |
saddharmaparigrahāya |
dvitīyaṃ mahāpraṇidhānam abhinirharati ||
yad uta sarvabuddhôtpādaniravaśeṣasarvalokadhātuprasareṣu |
tuṣitabhavanavāsam ādiṃ kṛtvā cyavanâcaṅkramaṇagarbhasthitijanmakumārakrīḍântaḥpuravāsâbhiniṣkramaṇaduṣkaracaryābodhimaṇḍôpasaṃkramaṇamāradharṣaṇâbhisaṃbodhyadhyeṣaṇamahādharmacakrapravartanamahāparinirvāṇôpasaṃkramaṇāya |
pūjādharmasaṃgrahaprayogapūrvaṃgamaṃ kṛtvā sarvatraikālavivartanāya |
dharmadhātuvipulam ākāśadhātuparyavasānam aparântakoṭīniṣṭhaṃ sarvakalpasaṃkhyābuddhôtpādasaṃkhyāpratiprasrabdhaṃ yāvan mahāparinirvāṇôpasaṃkramaṇāya |
tṛtīyaṃ mahāpraṇidhānam abhinirharati ||
yad uta sarvabodhisatvacaryāvipulamahadgatâpramāṇâsaṃbhinnasarvapāramitāsusaṃgrahītaḥ |
sarvabhūmipariśodhanaṃ sâṅgôpāṅganirhāraṃ yāvat sala-
[ cambridge ms f129b ---> ]
kṣaṇavilakṣaṇasaṃvartavivartasarvabodhi satvacaryābhūtayathāvad bhūmipathôpadeśapāramitāparikarmâvavādânuśāsany-anupradānôpasta-
[ bendall ed p293 ---> ]
mbhacittôtpādâbhinirhārāya |
dharmadha-tuvipulam ākāśadhātuparyavasānam aparântakoṭīniṣṭhaṃ sarvakalpasaṃkhyācaryāsaṃkhyāpratiprasrabdhaṃ cittôtpādâbhinirhārāya |
caturthaṃ mahāpraṇidhānam abhinirharati || yad uta niravaśeṣasarvasatvadhāturūpyarūpisaṃjñāsaṃjñi nâiva saṃjñi nâsaṃjñy aṇḍajajarāyujasaṃsvedajâupapādukatraidhātukaparyāpannaṣaḍgatisamavasṛtasarvôpapattiparyāpannanāmarūpasaṃgṛhītâśeṣasarvasatvadhātuparipācanāya |
sarvabuddhadharmâvatāraṇāya |
sarvagatisaṃkhyāvyavacchedanāya |
sarvajñajñānapratiṣṭhāpanāya |
dharmadhātu-
[ cambridge ms f130a ---> ]
vipulam ākāśadhātuparyavasānam aparântakoṭīniṣṭhaṃ sarvakalpasaṃkhyāsatvadhātusaṃkhyāpratiprasrabdhaṃ |sarvasatvadhātuparipācanāya |
pañcamaṃ mahāpraṇidhānam abhinirharati ||
yad uta niravaśeṣasarvalokadhātuvipulasaṃkṣiptamahadgatâpramāṇasūkṣmâudārikavyatyastâvamūrddhasamatalapraveśasamavasaraṇânugatêndrajālavibhāgadaśadigaśeṣavaimātryapraveśavibhāgajñānânugamapratyakṣatāyai |
dharmadhātuvipulam ākāśadhātuparyavasānam aparântakoṭīniṣṭhaṃ sarvakalpasaṃkhyālokadhātusaṃkhyāpratiprasrabdhaṃ lokadhātuvaimātryâvatāraṇāya |
ṣaṣṭhaṃ mahāpraṇidhānam abhinirharati ||
yad uta sarvakṣetrâikakṣetrâikakṣetra sarvakṣetraisamavaśaraṇapariśodhanaṃ [[doubt]] |
apramāṇabuddhakṣetra prabhāvyūhâlaṃkārapratimaṇḍitaṃ |
sarvakleśâpanayanapariśuddhipathôpetaṃ |
apramāṇajñānâkārasatvaparipūrṇam udārabuddhaviṣayasamavasaraṇaṃ |
yathâśayasarvasatvasaṃdarśanasaṃtoṣaṇāya |
dharmadhātuvi-
[ bendall ed p294 ---> ]
pulam ākāśadhātuparyavasānam aparântakoṭīniṣṭhaṃ |sarvakalpasaṃkhyābuddhakṣetrasaṃkhyāpratiprasrabdhaṃ |sarvabuddhakṣetrapariśodhanāya |saptamaṃ mahāpraṇidhānam abhinirharati ||yad uta sarvabodhisatvâikâśayaprayogatāyai |
niḥsapatnakuśalamūlôpacayāya |
ekârambaṇasarvabodhisatvasamatāyai | avirahitasatatasamitabuddhabodhisatvasamavadhānāya |
yathêṣṭabuddhôtpādasaṃdarśanāya |
svacittôtpādatathāgataprabhāvajñānânugamāya |
acyutânugāminy-abhijñāpratilambhāya |
sarvalokadhātvanuvicaraṇāya sarvaparṣanmaṇḍalapratibhāsaprāptaye |
sarvôpapattisvaśarīrânugamāya |
acintyamahāyānôpetatāyai |
[ cambridge ms f130b ---> ]
bodhisatvacaryācaraṇâvyavacchedāya |
dharmadhātuvipulam ākāśadhātuparyavasānam aparântakoṭīniṣṭhaṃ |
sarvakalpasaṃkhyācaryāsaṃkhyāpratiprasrabdhaṃ |
mahāyānâvatāraṇāya |
aṣṭamaṃ mahāpraṇidhānam abhinirharati ||yad utâvivartyacakrasamārūḍhabodhisatvacaryācaraṇāya |
amoghakāyavāṅmanaskareṇa |
sahadarśananiyatasarvabuddhadharmapratilambhāya |
sahaghoṣôdāhārajñānâ-
[ bendall ed p295 ---> ]
nugamāya |
sahaprasādakleśavivartanāya |
mahābhaiṣajyarājôpamâśrayapratilambhāya |
cintāmaṇivat kāyapratilambhāya |
sarvabodhisatvacaryācaraṇāya |
dharmadhātuvipulam ākāśadhātuparyavasānam aparântakoṭīniṣṭhaṃ |
sarvakalpasaṃkhyācaryāsaṃkhyāpratiprasrabdhaṃ |amoghaghoṣatāyai |
navamaṃ mahāpraṇidhānam abhinirharati ||
yad uta sarvalokadhātuṣv anuttarasamyaksaṃbodhyabhisaṃbodhanāya |
ekavālapathâvyativṛttasarvabālapṛthagjanajanmôpapattyabhiniṣkramaṇavikurvaṇa bodhimaṇḍadharmacakrapravartanamahāparinirvāṇôpadarśanāya |
mahābuddhaviṣayaprabhāvajñānânugamāya |
sarvasatvadhātuyathâśayabuddhôtpādakṣaṇakṣaṇâvabodhapraśamaprāpaṇasaṃdarśanāya |
e-
[ cambridge ms f131a ---> ]
kâbhisaṃbodhisarvadharmadhātunirmāṇaspharaṇāya |
ekaghoṣôdāhārasarvasatvacittâśayasaṃtoṣaṇāya |
mahāparinirvāṇôpadarśanacaryābalâvyupacchedāya |
mahājñānabhūmisarvadharmavyutthāpanasaṃdarśanāya |
dharmajñānaṛddhimāyâbhijñāsarvalokadhātuspharaṇāya |
dharmadhātuvipulam ākāśadhātuparyavasānam aparântakoṭīniṣṭhaṃ |
sarvakalpasaṃkhyâbhisaṃbodhisaṃkhyāpratiprasrabdhaṃ |
mahāyānâbhinirhārāya |
daśamaṃ mahāpraṇidhānam abhinirharatîti ||
[ bendall ed p296 ---> ]
etac ca bhāvayan sarvatra pariṇāmayāmîti yojyaṃ ||
āryâvalokiteśvaravimokṣe ca yad uktaṃ tad apy evaṃ yojyaṃ |
etat kuśalamūlaṃ sarvasatvaprapātabhayavigamāya pariṇāmayāmi |
sarvasatvān sāntānikabhayapraśamanāya |
sarvasatvasaṃmohabhayavinivartanāya pariṇāmayāmi |
sarvasatvabandhanabhayasamucchedāya |
sarvasatvajīvitôparodhôpakramabhayavyāvartanāya |
sarvasatvôpakaraṇavaikalyabhayâpanayanāya |
sarvasatvâjīvikābhayavyupaśamanāya |
sarvasatvâślokabhayasamatikramaṇāya pariṇāmayāmi |
sarvasatvasāṃsārikabhayôpaśamanāya |
sarvasatvaparṣacchāradyabhayavigamāya |
sarvasatvamaraṇa-
[ cambridge ms f131b ---> ]
bhayavyatikramāya |
sarvasatvadurgatibhayavinivartanāya |
sarvasatvatamoandhakāraviṣamagatyapratyudāvartanâvabhāsakaraṇāya pariṇāmayāmi |
sarvasatvānāṃ visabhāgasamavadhānabhayâbhyantavigamāya |
sarvasatvapriyaviprayogabhayanirodhāya |
sarvasatvâpriyasaṃvāsabhayâpanayanāya |
sarvasatvakāyaparipīḍābhayavisaṃyogāya |
sarvasatvacittaparipīḍanabhayanirmokṣaṇāya |
sarvasatvaduṣkhadaurmanasyôpāyāsasamatikramaṇāya pariṇāmayāmîti ||
[ bendall ed p297 ---> ]
saṃkṣepataḥ punar iyam anuttarā pariṇāmanā yêyam āryabhadracaryāgāthāyāṃ |
mañjuśirī yatha jānati śūraḥ so ca samantata bhadra tathâiva |
teṣu ahaṃ anuśikṣayamāṇo nāmayamī kuśalaṃ imu sarvaṃ ||
sarvatriyadhva gatebhi jinebhir yā pariṇāmana varṇitâgrā |
tāyâhaṃ kuśalaṃ imu sarvaṃ nāmayamī varabhadracarīye |
iti ||
iti śikṣāsamuccaye bhadracaryāvidhiḥ ṣoḍaśamaḥ paricchedaḥ samāptaḥ ||
vandanânuśaṃsāḥ saptadaśaḥ paricchedaḥ ||
ukto vandanâdividhiḥ |
tena puṇyavṛddhir bhavatîti kuto gamyate ||
āryâvalokanasūtrāt |
evaṃ hi tatrôktaṃ |
[ bendall ed p298 ---> ]
varjayaty akṣaṇāny aṣṭau yae ime deśitā mayā |
kṣaṇaṃ cârāgayaty ekaṃ buddhôtpādaṃ suśobhanaṃ ||
[ cambridge ms f132a ---> ]
varṇavān rūpasaṃpanno lakṣaṇaiḥ samalaṃkṛtaḥ
sthāmnā balena côpeto nâsau kausīdyam ṛcchati [[doubt]] ||
āḍhyo mahādhanaś câsau adhṛṣyaḥ puṇyavān api |
ārāgya lokapradyotaṃ satkaroti punaḥ punaḥ ||
śreṣṭhīkuleṣu sphīteṣu sâḍhyeṣûpapadyate |
bhaved dānapatiḥ śūro muktatyāgo hy amatsarī ||
rājā bhaved dhārmiko 'sau caturdvīpêśvaraḥ prabhuḥ |
praśāsayen mahīṃ kṛtsnāṃ samudragirikuṇḍalām ||
maharddhikaś cakravartī saptaratnasamanvitaḥ |
rājye pratiṣṭhito buddhān satkaroti punaḥ punaḥ ||
ścyuta/ câsmād gataḥ svargaṃ prasanno jinaśāsane |
śakro bhavati devêndraḥ īśvaro marumūrddhani ||
na śakyaṃ bhāṣatā varṇaṃ kṣapayituṃ kalpakoṭibhiḥ |
ya stūpaṃ lokanāthasya naraḥ kuryāt pradakṣiṇam ||
[ bendall ed p299 ---> ]
na jātu so 'ndhaḥ khañjo vā kalpānām api koṭibhiḥ |
utpādya bodhicittaṃ yaḥ śāstu stūpaṃ hi vandate ||
dṛḍhavīryo dṛḍhasthāmo vīraś ca dṛḍhavikramaḥ |
kauśalyaṃ gacchati kṣipraṃ kṛtvā stūpapradakṣiṇam ||
yo buddhakoṭiniyutaśatasahasrān kalpān koṭī ca tuliya satkarayā |
yaś cêha kalpe caramaka ghorakāle vandeya stūpaṃ bahutara tasya puṇyam ||
[ cambridge ms f132b ---> ]
agro hi buddho 'tuliya dakṣiṇīyo 'grāṃ caritvā cariyaviśeṣa prāptaḥ |
tasyêha pūjāṃ karia narariṣabhasya vipāka śreṣṭho bhavati atulyarūpaḥ ||
itaś cyutvā manuṣyebhyas trāyastriṃśeṣu gacchati |
vimānaṃ labhate tatra vicitraṃ ratanām ayam ||
kūṭâgāraṃ svayaṃ datvâpsarogaṇasevitaḥ |
mālāṃ stūpe saṃpradāya trāyastriṃśeṣu jāyate ||
aṣṭâṅgajalasaṃpūrṇāṃ suvarṇasikatâstritām |
vaiḍūryasphaṭikaiś câiva divyāṃ puṣkariṇīṃ labhet ||
bhuktvā ca tāṃ ratiṃ divyāṃ āyuḥ saṃpūrya paṇḍitaḥ |
cyutvā ca devalokāt sa manuṣyo bhavati bhogavān ||
[ bendall ed p300 ---> ]
jātikoṭisahasraṇi śatāni niyutāni ca |
satkṛtaḥ syāc ca sarvatra caitye mālāṃ pradāya ca ||
cakravartī ca rājâsau śakraś ca bhavatîśvaraḥ |
brahmā ca brahmalokasmin caitye mālāṃ pradāya ca ||
paṭṭapradāna datvā tu lokanāthasya tāyinaḥ |
sarve 'syârthāḥ samṛdhyanti ye divyā ye ca mānuṣāḥ ||
tyajed dhīnān akuśalān na sa tatrôpapadyate |
mālāvihāraṃ kṛtvā ca lokanāthasya dhātuṣu |
abhedyaparivāreṇa rājā bhūyān maharddhikaḥ ||
priyaḥ sadayitaś câsau satkṛtaś ca praśaṃsitaḥ |
davānām atha nāgānāṃ ye lokesmiṃś ca paṇḍitāḥ ||
yatrâsau jāyate vīraḥ puṇyatejaḥsudīpitaḥ |
te kulāḥ satkṛtā bhonti rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca ||
[ bendall ed p301 ---> ]
yaḥ sarṣapāt sūkṣmataraṃ gṛhītvā dhūpeya dhūpaṃ bhagavati caityakeṣu |
tasyânuśaṃsān śṛṇuta prabhāṣato me prasannacittā jahiya khilāṃ malāṃś ca ||
sa puṇyavāṃś carati diśaḥ samantād ārogyaprāpto dṛḍhamatir apramattaḥ |
vineti śokaṃ vicarati cārikāyāṃ priyo manāpo bhavati mahājanasya ||
rājyaṃ ca labdhvā jina varu satkarotī mahânubhāvo vidu cakravartī |
suvarṇavarṇo vicitralakṣaṇaiḥ sa manojñagandhān labhi sarvaloke ||
jātamātro labhate śreṣṭhavastrān divyaviśiṣṭasurucirakauśikāṃś ca |
bhotī sukhasukāyaḥ saṃveṣṭyastūpaṃ nāthasya cīvaraiḥ |
yaś cīvareṇa caityeṣu kuryāt pūjām atulāṃ nāyakānāṃ |
tasyêha bhotī asadṛśu ātmabhāvo dvātriṃśatībhiḥ kavacita lakṣaṇebhiḥ |
[ bendall ed p302 ---> ]
pāṇītaleṣu suruciru muktahārāḥ prādurbhavantī vividhânantakalpāḥ |
siṃhalatāḥ suruciravarṇasūtrā veṭhitva stūpaṃ bhagavata cīvarebhiḥ ||
datvā patākāṃ bhagavata cetikeṣū chandaṃ janitvā tatha siya buddhaloke |
sa pūjanīyo bhavati mahājanasya carantu śreṣṭho jinacārikāye ||suvarṇavarṇo bhavati si ātmabhāvo lābhī sa bhotī suruciracīvarāṇāṃ |
[ cambridge ms f133b ---> ]
karpāsikānāṃ susahita kambalānāṃ dukūlakānāṃ tatha varakauśakānāṃ ||
dhvajaṃ daditvā hataraji satvasāre dhanaṃ prabhūtaṃ pratilabhi na cireṇa |
prabhūtakoṣo bhavati anantaprajño paricāru tasya bhavaty adīnacittaḥ |
na cittaśūlaṃ janayati so parasya prasādacittaḥ sadâpramattaḥ |
na tasyâgniḥ kramati viṣannaśastraṃ udvīkṣaṇīyo bhavati mahājanasya ||
[ bendall ed p303 ---> ]
adho upādāya ca vibhavâgru yāvat jāmbūnadaṃ tena bhavati buddhakṣetraṃ |
śakyaṃ kṣayetuṃ āyuśriyâivarūpā na buddhastūpe dharayatâika dīpam ||
na tasya kāyo bhavati avarṇitâṅgo dṛḍhâsu bhotī parighabhujo 'chambhī |
ālokaprāpto [[doubt]] vicarati sarvaloke daditva dīpaṃ bhagavata cetikeṣu ||
yadi buddhakṣetrā niyutaśatā sahasrā bhaveyu pūrṇā śikhagatasarṣapebhiḥ |
śakyaṃ gaṇetuṃ tulayitu bhāṣituṃ vā na tathāgateṣū dharayitu ekadīpam ||alaṅkaritvā suruciradarśanīyaṃ yo deti chatraṃ bhagavata cetikeṣu |
tasyêha bhoty asadṛśâtmabhāvo dvātriṃśatībhiḥ kavacita lakṣaṇebhiḥ ||
yebhir jinasya pratapatâtmabhāvo rūpaṃ viśiṣṭaṃ yathariva [[doubt]] kāñcanasya |
jāmbūnado vā suruciradarśa-
[ cambridge ms f134a --->]
nīyâbhikīrṇa ... kusumita lakṣaṇebhiḥ ||
abhijñaprāpto bhavati mahāyaśâkhyaḥ carati śreṣṭhâvaracārikāyāṃ |
na bhogahānir bhavati kadācid asya devāna bhoti gurukṛta pūjitaś ca ||
[ bendall ed p304 ---> ]
na kāmabhogau ramati kadāci dhīro viśuddhaśīlaḥ sakuśalabrahmacaryaḥ |samādayitvā vanupavane uṣitvâbhiyuktidhyāno bhavati viśeṣaprāptaḥ ||
na jñānahānir bhavati kadācid asya na bodhicittaṃ vijahati so kathañcit |
maitrīvihārī bhavati adīnacitto datvêha chattraṃ bhagavatacetikeṣu ||
vādyena pūjāṃ naravṛṣabhasya kṛtvā na śoka śalyavaśa jātu bhoti |
manojñaghoṣo bhavati manuṣyaloke svarâṅgu tasyâvikala viśuddha bhoti ||viśuddhacakṣur bhavati sa saṃprajanyo viśuddhaśrotro bhavati udagracittaḥ |
ghraṇêndriyaṃ paramôttapta bhoti vāditva vādyaṃ bhagavata cetikeṣu ||jihvâsya bhoti surucira darśanīyā susūkṣma mṛdvī rucira manojña ghoṣā |
raktā pravālā yathariva [[doubt]] devatānāṃ svarâṅga koṭīvara sṛjate 'prameyāṃ ||
na jātu bhotī uragu ajihvako vā na khañjakubjo nâpi ca nāmitâṅgaḥ |
viśiṣṭa bhotī surucirâtmabhāvo
[ cambridge ms f134b ---> ]
vāditva vādyaṃ bhagavata cetikeṣu ||
na jātu kaścij janaye prasādaṃ devo ca nāgo manuja mahôrago vā |
āśvāsaprāpto vicarati sarvaloke vāditva vādyaṃ bhagavata cetikeṣu ||
kalpāna koṭīniyutaśatā sahasraṃ viśiṣṭakāyo bhavati aninditâṅgaḥ |
prāsādiko 'sau kavacita lakṣaṇebhiḥ saṃśodhya stūpaṃ bhagavata nirvṛtasya ||
[ bendall ed p305 ---> ]
vimānaśreṣṭhaṃ labhati manojñagandhaṃ divyaṃ viśiṣṭaṃ suruciracandanasya |
na jātu tṛṣṇāṃ janayati so kadācit saṃśodhya stūpaṃ bhagavata nirvṛtasya ||pralopakāle jinavaraśāsanasmin na jātu bhotī upagata jambudvīpe |
svarge sa bhoti pratiṣṭhita tasmi kāle gandhânulepaṃ dadiya jinasya stūpe ||durgandhikāmān aśucijugupsanīyān varjeti nityaṃ pratiṣṭhita śīlaskandhe |
carī sa nityam imu vara brahmacaryaṃ gandhânulepaṃ kariya jinasya stūpe ||
itaś cyuto 'sau marupati svargaloke 'rthaṃ sahasrā tulayati nô cireṇa |
karoti cârthaṃ suvipuladevatānāṃ gandhânulepaṃ kariya jinasya stūpe ||
viśiṣṭavākyo bhavati manojñaghoṣaḥ priyo manāpo bahujanasatkṛtaś ca |
[ cambridge ms f135a ---> ] sukhaṃ ca tasya bhavati sadā prasannaṃ gandhânulepaṃ kariya jinasya stūpe ||
apāyabhūmiṃ ... vijahāty aśeṣāṃ āsannako bhavati tathāgatānāṃ |
prasādalabdhaḥ sada sukhi premaṇīyo gandhânulepaṃ kariya jinasya stūpe ||
[ bendall ed p306 ---> ]
so 'kṣaṇaṃ vai vijahāti sarvaṃ aṣṭa kṣaṇāś câsya viśiṣṭa bhonti |
buddhāna pūjām atuliya so karoti choritva jālaṃ bhagavata cetikeṣu || śūraś ca bhoti dṛḍhamatir apramatto na kāmabhoge 'bhiratiṃ janeti |
naiṣkramyaprāptau câdīnacittaḥ choritva jālaṃ bhagavata cetikeṣu ||
na bodhicittaṃ pramuṣyati tasya jātu akhaṇḍaśīlo 'sti susaṃvṛtaś ca |
dharmaṃ virāgaṃ labhate viśuddhaṃ upanīya jālaṃ bhagavata cetikeṣu ||
durvācatāṃ vijahati sarvakālaṃ prajñâbhāvaṃ ca jahāty aśeṣam |viśālaprajño viharati cārikāyāṃ upanīya jālaṃ bhagavata cetikeṣu ||
lābhī ca bhotī śucibhojanānāṃ vastrān viśiṣṭān labhate suvarṇān |
sparśâbhyupetān rucidarśanīyān upanīya jālaṃ jinacetikebhyaḥ ||
abhyutkṣipitvā jinacetikebhyaḥ nirmālyaśuṣkaṃ pramuditavegajātaḥ |
vrajeta kāmān duḥkhadavairaghorān ārāgayed daśabalasârthavāhān ||
[ bendall ed p307 ---> ]
prāsādiko bhoti viśuddhakāyaḥ udvīkṣaṇī-
[ cambridge ms f135b ---> ]
yo bahujanapūjanīyaḥ |
na tasya rājâpi praduṣṭacittaḥ yo jīrṇapuṣpān apaneya caitye ||kumārga sarvaṃ pithitâpāyabhūmiḥ sa śīlaskandhe sthita bodhisatvaḥ |
avatārayitvā jinacetikebhyaḥ puṣpaṃ ca prāg anyanaraiḥ pradattaṃ ||śokāṃś ca doṣān vijahāty amatto rogān aśeṣān vijahāty anekān |
āśvāsaprāptaś cânantakalpān yo jīrṇapuṣpān apaneti caitye ||
buddhaś ca bhoty asadṛśadakṣiṇīyo 'tulyaprāpto naramarupūjanīyaḥ |
alaṃkṛto bhavati viśuddhakāyaḥ yo jīrṇapuṣpān apaneti caitye ||
dadyāc ca yaḥ suruciradivya puṣpaṃ māndāravān apy atha pāṭalaṃ vā |
nirmālyakaṃ yo 'panayeta caitye vipāka śreṣṭho 'sya bhaved atulyaḥ ||yaḥ prāñjaliḥ praṇamati nāthastūpaṃ chandaṃ janitvā ca sabuddhaloke |
so bhoti loke gurukṛtu satkṛtaś ca prāsādiko bhavati sudarśanīyaḥ ||
tasyêha rājyaṃ nipatati sarvaloko devâsurā nāgamanuṣyakāś ca |
sarvāḥ sahasrāḥ kusumita lokadhātuḥ praśāsti rājño vaśêśvarāṃś ca ||
ye tasya rājye sthita bhonti satvāḥ sthāpeya sarvān akaluṣabuddhajñāne |
apāyabhūmyas tyaktā bhavanti karoti câiṣāṃ paramasuśreṣṭham artham ||
[ bendall ed p308 ---> ]
paricāro-
[ cambridge ms f136a ---> ]
asya bhavati manojñaghoṣaḥ puṇyair upetaḥ smṛtimatipūjanīyaḥ |
āśvāsaprāpto vicarati jīvaloke sadâbhiprāyaṃ janayati śreṣṭhaprītiṃ ||
paricāra bhoty asya svarâṅga śuddhaḥ jñāyeta satvair madhurapraśāntavākyo |
na tasya kaścij janayati cêśvaratvaṃ vilokanīyo bhavati mahājanasya |
dānapramodaṃ priyatârthacaryāṃ samānârthatāṃ janayati mahājanasya |
ākruṣṭaḥ san nâjanayeta roṣaṃ yaḥ prāñjaliḥ praṇamati buddhastūpaṃ ||devêndra bhoty upagatasvargaloke manuṣyako bhavati narasya rājā |
na pārihāṇir bhavati kadācid asya yo 'ñjalībhir namatîha stūpaṃ ||
nâsāv apāye prapateta jātu hīnāṃś ca varjeta sa kāma loke |
āḍhyo dhanī bhoti prabhūtakoṣo yo 'ñjalībhir namati buddhastūpam ||
sūtrântacaryā na kadācid asya nâsthānakopaṃ kurute nṛloke |
satvāś ca tṛptā muditâsya bhonti yaḥ saṃpramuñcī guṇavati ekavācaṃ ||
[ bendall ed p309 ---> ]
yaḥ puṣpamuṣṭiṃ gṛhītvôdagracittaḥ prasādato 'vakirati lokanāthe |
sa puṇyavān bhavati manuṣyaloke rākṣe ca sthitvā jina satkaroti ||
śokā na doṣāḥ khilamala nâsya bhonti atulyatâptaś ca susaṃsthitâṅgaḥ |
ālokanīyaś ca mahājanasya vrajeta kāmāna bhayakaravairaghorān |
iti ||āryamahākaruṇāpuṇḍarīkasūtre 'py uktaṃ |tiṣṭhatu tāvad ānanda yo māṃ saṃmukhaṃ satkuryāt |
tiṣṭhatu me śarīrasya pūjā sarṣapaphalama-treṣu dhātuṣu |
[ cambridge ms f136b ---> ]
tiṣṭhatu mām uddiśya kṛteṣu stūpeṣu satkāraḥ |
ye kecid ānanda buddham ālambyântaśâikapuṣpam apy ākāśe kṣepsyanti |
tasya puṇyaskandhasya yo vipākaḥ saced yāvān anādiḥ saṃsāro yasya pūrvā koṭir na prajñāyate |
tāvataḥ kalpān saṃsaratāṃ teṣāṃ śakratvaṃ brahmatvaṃ cakravartitvaṃ |
na śakyas tatparyanto 'dhigantum |
tiṣṭhatu buddhâlambatântaśa*ākāśe 'py ekapuṣpanikṣepaḥ |
saced antaśaḥ svapnântaragatâpi satvā buddham ālambyâkāśe ekapuṣpam api kṣepsyanti tad apy ahaṃ kuśalamūlaṃ nirvāṇaparyavasānaṃ vadāmîti ||uktaṃ câryabṛhatsāgaranāgarājaparipṛcchāyāṃ |
aṣṭābhir bhujagâdhipate dharmaiḥ samanvāgatā bodhisatvāḥ satatasamitaṃ buddhasamavadhānaṃ pratilabhante |
katamair aṣṭābhiḥ |
buddhabimbadarśanasatvasamādāpanatayā |
tathāgatasyôpasthānakaraṇatayā |
tathāgatasyâbhīkṣṇaṃ varṇabhāṣaṇatayā |
tathāgatapratimākaraṇatayā |
tathāgatadarśanasarvasatvasamādāpanatayā |
yatra ca buddhakṣetre tathāgataśravaṃ śṛṇvanti tatra praṇidhānam utpādayanti |
na câvalīnasaṃtatayo bhavanti |
udārasaṃtatikāś ca buddhajñānam abhilaṣantae iti ||
[ cambridge ms f137a ---> ]
kiṃ punaḥ puṇyavṛddhyarthino buddhasamavadhānena prayojanabhūtaṃ |
yasya guṇaparyantam asarvajño nâdhigacchet ||
[ bendall ed p310 ---> ]
yathâryagaṇḍavyūhe saṃvarṇitaṃ |
sudurlabho buddhaśabdaḥ kalpakoṭiśatair api |
kiṃ punar darśanaṃ sarvakāṅkṣācchedanam uttamam ||sudṛṣṭo lokapradyotaḥ sarvadharmagatiṃ gataḥ |
puṇyatīrthaṃ trailokasya sarvasatvaviśodhanam ||
mahat puṇyam ayaṃ kṣetraṃ muditaṃ jñānamaṇḍalaṃ |
bhāsayaty abhitaṃ lokaṃ puṇyaskandhavivarddhanam ||
chedano duṣkhajālasya jñānaskandhaviśodhanaḥ |
na durgatibhayaṃ teṣāṃ yair ihârāgito jinaḥ ||vipulaṃ jāyate cittaṃ paśyatāṃ dvipadôttamaṃ |
prajñābalam asaṃkhyeyaṃ jāyate ca prabhāsvaraṃ ||punar atrâivâha |
arthāya sarvasatvānām utpadyante tathāgatāḥ |
mahākāruṇikā vīrā dharmacakrapravartakāḥ ||
pratikartuṃ kathaṃ śakyaṃ buddhānāṃ sarvedehibhiḥ |
satvârtheṣv abhiyuktānāṃ kalpakoṭiśatair api ||
kalpakoṭiṃ varaṃ paktuṃ tryapāye bhṛśadāruṇe |
na tv evâdarśanaṃ śāstuḥ sarvasarganivartinaḥ ||
yāvantaḥ sarvalokasminn apāyagatayaḥ pṛthak |
varaṃ tatra ciraṃ vāso buddhānām aśrutir na ca ||kiṃ kāraṇam apāyeṣu nivāsaś ciram iṣyate |
yatkāraṇaṃ jinêndrasya darśanaṃ jñānavardhanam ||
[ bendall ed p311 ---> ]
chidyante sarvaduṣkhāṇi dṛṣṭvā lokêśvaraṃ jinaṃ |
saṃbhavaty avatāraś ca jñāne saṃbuddhagocare ||kṣapayaty āvṛtīḥ sarvā dṛṣṭvā buddhaṃ narôttamam |
vardhayaty amitaṃ puṇyaṃ yena bodhir avāpyatae |
iti ||
[ cambridge ms f137b ---> ]
tad evam asti puṇyavṛddhau buddhasamavadhānena prayojanaṃ |api ca pratimāmātradarśanam api tāvad aparimitaphalaṃ tathāgatānāṃ |
kiṃ punaḥ svarūpeṇa || uktaṃ hy āryaśraddhābalâdhānâvatāramudrāsūtre |
yaḥ kaścin mañjuśrīḥ kulaputraḥ kuladuhitā vā sarvalokadhāturajôpamānāṃ pratyekabuddhānāṃ dine dine śatarasam āhāraṃ dadyāt divyāni ca vastrāṇi |
evaṃ dadad gaṅgānadīvālukôpamān kalpān dadyāt |
yaś cânyo mañjuśrīḥ kulaputraḥ kuladuhitā vā citrakarmalikhitaṃ vā pustakakarmakṛtaṃ vā buddhaṃ paśyed |
ayaṃ tato 'saṃkhyeyataraṃ puṇyaṃ prasavati |
kaḥ punar vādo yo 'ñjalipragrahaṃ vā kuryāt puṣpaṃ vā dadyāt dhūpaṃ vā gandhaṃ vā dīpaṃ vā dadyād |
ayam eva tato 'saṃkhyeyataraṃ puṇyaṃ prasavatîti ||āryabodhisatvapiṭake 'pi puṇyavṛddhyupāyôktaḥ |
yas tathāgatacaityaṃ śodhayati sa catasro 'grāḥ praṇidhānaviśuddhīr anuprāpnoti |
katamāś catasraḥ |
agrāṃ rūpapraṇidhānaviśuddhiṃ |
agrāṃ dṛḍhasamādānapraṇidhānaviśuddhiṃ |
agrāṃ tathāgatadarśanapraṇidhānaviśuddhiṃ |agrāṃ lakṣaṇasaṃpatpraṇidhānaviśuddhim iti ||punar atrâivâkhyātaṃ |
tathāgatacaityeṣu puṣpâvaropaṇaṃ gandhânulepanaṃ kṛtvâṣṭāv avikalatânuprāpnoti |
katamâṣṭau |
na rūpavikalo bhavati |
na bhogavikalaḥ |
na parivā-
[ bendall ed p312 ---> ]
ravikalaḥ |
na śīlavikalaḥ |
na samādhivikalaḥ |
na śrutavikalo na prajñāvikalo na praṇidhānavikalêti ||
uktaṃ câryaratnarāśisūtre |
ye tribhavaparyāpannāḥ satvās te sarve pratyekaṃ tathāgatastūpān kārayeyur evaṃrūpān uccaistvena |
tad yathā sumeruḥ parvatarājaḥ |
tāṃś ca gaṅgānadīvālikāsamān kalpān pratyekaṃ sarvasatkāraiḥ satkuryuḥ |
yaś ca bodhisatvo 'virahitasarvajñatācittenâikapuṣpam apy āropayet |
ayaṃ tasmāt pūrvakāt puṇyaskandhād bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet ||atrâivôktaṃ |
ye khalu punas trisāhasramahāsāhasre lokadhātau satvās te sarve mahāyānasaṃprasthitā bhaveyuḥ |
sarve ca cakravartirājyasamanvāgatā bhaveyur ekâikaś ca rājā cakravartī mahāsamudrapramāṇadīpasthālīṃ kṛtvā |
sumerumātrāṃ vartīm ādīpya pratyekam evaṃrūpāṃ dīpapūjāṃ tathāgatacaityeṣu pravartayet |
yaś câbhiniṣkrāntagṛhâvāso bodhisatvas tailaprakṣiptāṃ vartīṃ kṛtvâdīpya tathāgatacaitye dhārayet |
asyās tailaprakṣiptāyā varter etat pūrvakaṃ pradīpadānaṃ śatatamīm api kalāṃ nôpaiti |
yāvad upaniṣadam api na kṣamatae iti |
peyālaṃ ||
ye ca khalu punas te rājānaś cakravartino buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃ-
[ cambridge ms f138b ---> ]
ghaṃ sarvasukhôpadhānaiḥ satkuryuḥ yaś câbhiniṣkrāntagṛhâvāso bodhisatvaḥ piṇḍapātraṃ caritvā pātraparyāpannaṃ pareṣāṃ saṃvibhajya paribhuñjīta |
idaṃ tato bahutaraṃ ca mahârghataraṃ ca |
yac ca te rājānaś cakravartinaḥ sumerumātraṃ cīvararāśiṃ buddhapramukhāya bhikṣusaṃghāya dadyuḥ |
yac câbhiniṣkrāntagṛhâvāso bodhisatvas tricīvaraṃ bahirdhā mahāyānasaṃprasthitāya buddhapramukhāya bhikṣusaṃghāya vā tathāgatacaitye vā dadyād |
idaṃ bhikṣoś cīvaradānam etat pūrvakacīvararāśim abhibhavati |
yac ca te rājānaḥ pratyekaṃ sarvaṃ jambūdvīpaṃ puṣpasaṃstṛtaṃ kṛtvā tathāgatacaitye niryātayet |
yac câbhiniṣkrāntagṛhâvāso bodhisatvaḥ antaśâikapuṣpam api tathāgatacaitye āropayet |
asya dānasyâitat pūrvakaṃ dānaṃ śatatamīm api kalāṃ nôpaiti |
yāvad upaniṣadam api nôpaitîti ||
[ bendall ed p313 ---> ]
āryânupūrvasamudgataparivarte 'pi deśitaṃ |
caturêmān bhadrânuśaṃsān paśyan bodhisatvas tathāgatapūjāyām utsuko bhavati |
katamāṃś caturaḥ |
agraś ca me dakṣiṇīyaḥ pūjito bhaviṣyati
[ cambridge ms f139a ---> ]
māṃ ca dṛṣṭvânye 'pi tathā śikṣiṣyanti |
tathāgataṃ ca pūjayitvā bodhicittaṃ dṛḍhaṃ bhaviṣyati |
dvātriṃśatāṃ ca mahāpuruṣalakṣaṇānāṃ saṃmukhadarśanena kuśalamūlam upacitaṃ bhaviṣyati |
imāś catvāraḥ iti ||idaṃ ca niruttaraṃ tathāgatapūjôpasthānaṃ |yathôdāhṛtam āryasāgaramatiparipṛcchāsūtre |
trīṇîmāni sāgaramate tathāgatasya niruttarāṇi pūjôpasthānāni |
katamāni trīṇi |
yac ca bodhicittam utpādayati |
yac ca saddharmaṃ parigṛhṇāti |
yac ca satveṣu mahākaruṇācittam utpādayatîti ||nirdiṣṭam apy āryaratnameghe |
daśabhiḥ kulaputra dharmaiḥ samanvāgatā bodhisatvânanuliptā garbhamalena jāyante |
katamair daśabhiḥ |
yad uta |
tathāgatapratimākaraṇatayā |
jīrṇacaityasaṃskaraṇatayā |
tathāgatacaityeṣu gandhavilepanânupradānena |
tathāgatapratimāsu gandhôdakasnānânupradānena |
tathāgatacaityeṣu saṃmārjanôpalepanânupradānena |
mātāpit-rṇāṃ kāyaparicaryâcaraṇenâcāryôpādhyāyānāṃ kāyaparicaryâcaraṇena |
sabrahmacāriṇāṃ kāyaparicaryâcaraṇena |
tac ca nirāmiṣeṇa cittena na sâmiṣeṇa |
tac ca kuśalam evaṃ pariṇāmayanti |
[ cambridge ms f139b ---> ]
anena kuśalamūlena sarvasatvā nirupaliptā garbhamalena jāyantām iti |
tac ca tīvreṇâśayena cintayanti |
ebhiḥ kulaputra daśabhir dharmair iti ||anumodanânuśaṃsās tv āryaprajñāpāramitāyām uktāḥ |
yaḥ prathamayānasaṃprasthitānāṃ bodhisatvānāṃ mahāsatvānāṃ tāṃś cittôtpādān anumodate |caratām api bodhisatvacaryāṃ tāṃś cittôtpādān anumodate |
avinivartanīyām api avinivartanīyadharmatām anumodate bodhisatvānāṃ mahāsatvānāṃ |
[ bendall ed p314 ---> ]
kiyantaṃ sa bhagavan kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaskandhaṃ prasavati ||
evam ukte bhagavān śakraṃ devānām indram etad avocat |
pe |
syāt khalu punaḥ kauśika trisāhasramahāsāhasrasya lokadhātoḥ palâgreṇa tulyamānasasya pramāṇam udgrahītuṃ |
na tv eva kauśika bodhisatvasya mahāsatvasya teṣām anumodanāsahagatānāṃ cittôtpādānāṃ puṇyapramāṇaṃ grahītuṃ ||evam ukte śakro devānām indro bhagavantam etad avocat |
mārâdhiṣṭhitās te bhagavan satvā veditavyā |
ye bodhisatvānāṃ mahāsatvānāṃ prathamacittôtpādam upādāya yāvad anuttarāṃ samyaksaṃ-
[ cambridge ms f140a ---> ]
bodhim abhisaṃbuddhānām evam aprameyam anumodanāsahagataṃ puṇyam iti na śṛṇvanti na jānanti |
tām anumodanāṃ na samanvāharanti |
mārapakṣikās te bhagavan satvā bhaviṣyanti ||bhagavān āha |
pe |
yaiḥ kauśika kulaputraiḥ kuladuhitṛbhiś cême cittôtpādânumoditā bodhisatvayānikair vā pratyekabuddhayānikair vā śrāvakayānikair vā |
te kṣipraṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān ārāgayiṣyanti || bhagavān āha ||evaṃ tair anumodanāsahagataiś cittôtpādakuśalamūlair yatra yatrôpapatsyante tatra tatra satkṛtāś ca bhaviṣyanti gurukṛtāś ca mānitāś ca pūjitāś cârcitāś câpacāyitāś ca bhaviṣyanti |
na ca te 'manâpāni rūpāṇi drakṣyanti |
na ca te 'manâpān śabdān śroṣyanti |
evaṃ na gandhān na rasān na spraṣṭavyān sprakṣyanti na ca teṣām apāyeṣûpapattiḥ pratikāṅkṣitavyā svargôpapattis teṣāṃ pratikāṅkṣitavyā |
tat kasya hetoḥ |
tathā hi taiḥ satvaiḥ sarvasatvasukhâvahanāni asaṃkhyeyānāṃ satvānāṃ kuśalamūlāny anumoditāni yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhyâprameyâsaṃkhyeyān satvān parinirvāpayiṣyantîti ||punar atrâivâha |
ye subhūte gaṅgāna-
[ cambridge ms f140b ---> ]
dīvālikôpameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu sarvasatvās te sarve 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhiṃ pratitiṣṭheyur anuttarāṃ samyaksaṃbodhiṃ prati-
[ bendall ed p315 ---> ]
ṣṭhāya gaṅgānadīvālikāsamān kalpān upalambhasaṃjñinaś catvāri dhyānāni samāpadyeran |
yaś ca bodhisatvo mahāsatvo 'nayā prajñāpāramitayôpāyakauśalyena ca parigṛhītâtītânāgatapratyutpannānāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaskandhaṃ |
śrāvakānāṃ pratyekabuddhānām api śīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanaskandhaṃ sarvam ekato 'bhisaṃkṣipya piṇḍayitvā tulayitvā niravaśeṣam anumodetâgrayânumodanayā jyeṣṭhayā śreṣṭhayā varayā pravarayā praṇītayôttarayā niruttarayôttarôttarayâsamayâsamasamayâpratisamayânumodanayânumodyânumodanāsahagataṃ [[doubt]] puṇyakriyāvastv anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati |
asya subhūte 'numodanāsahagatasya puṇyakriyāvastuno 'sau pūrvakâupalambhikānāṃ bodhisatvānāṃ caturdhyānamayaḥ puṇyâbhisaṃskāraḥ śatatamīm api kalāṃ nôpaiti yāvad upaniṣada-
m api na kṣamatae iti ||ayam eva nayaḥ pariṇāmanāyām uktaḥ |
athavâgrapariṇāmanayā pariṇāmitatvāt sarvapuṇyānām asya buddhatvāya satkṛtapraṇidhibuddhatvam eva syāt |
ataḥ kā parā puṇyavṛddhiḥ |
tad dhy aśeṣasatvamokṣakṛtapuṇyajñānôpetaṃ nirvikalpaṃ ca ||
adhyeṣaṇāyās tv anuśaṃsâryôgraparipṛcchāyām uktā dharmagrāhyatām upādāyâprameyâsaṃkhyeyeṣu buddhakṣetreṣv āyuḥ parirakṣaṇāyêti ||
āryaśikṣāsamuccaye vandanâdyanuśaṃsā saptadaśaparicchedaḥ samāptaḥ ||
ratnatrayânusmṛtir nāmâṣṭādaśaḥ paricchedaḥ ||
uktā bhadracaryāvidhinā puṇyavṛddhiḥ |
asyāś câyam aparo hetuḥ |
yo 'yaṃ śraddhâdīnāṃ sadâbhyāsaḥ ||yathôktam āryatathāgataguhyasūtre |
catvārême mahārāja dharmā mahāyānasaṃprasthitānāṃ viśeṣagāmitāyai saṃvartante 'parihāṇāya ca |
katame catvāraḥ |
śraddhā mahārāja viśeṣagāmitāyai saṃvartate 'parihāṇāya |
tatra katamā śraddhā |
yayā śraddhayâryān upasaṃkrāmati |
akaraṇīyaṃ ca na karoti ||gauravaṃ mahārāja viśeṣagāmitāyai saṃvartate |
yena gauraveṇa subhāṣitaṃ śṛṇoti śuśrūṣate 'virahitaśrotraś ca dharmaṃ śṛṇoti ||nirmānatā mahārāja viśeṣagāmitāyai saṃvartate |
yayā nirmānatayâryāṇām abhinamati praṇamati namasyati ||vīryaṃ mahārāja viśeṣagāmitāyai saṃvartate 'parihāṇāya |
yena vīryeṇa kāyalaghutāṃ cittalaghutāṃ-
[ cambridge ms f141b ---> ]
ca pratilabhate sarvakāryāṇi côttārayati ||ime mahārāja catvārêti ||eṣāṃ śraddhâdīnāṃ sadâbhyāsaḥ kāryaḥ |
athavânyeṣāṃ śraddhâdīnāṃ ||
yathâhâryâkṣayamatisūtre pañcêmānîndriyāṇi |
katamāni pañca |
śraddhêndriyaṃ vīryêndriyaṃ smṛtîndriyaṃ samādhîndriyaṃ prajñêndriyam iti ||tatra katamā śraddhā |
yathā śraddhāyāś caturo dharmān abhiśraddadhāti |
katamāṃś caturaḥ |
saṃsārâvacarīṃ laukikīṃ samyagdṛṣṭiṃ śraddadhāti |
sa karmavipākapratiśaraṇo bhavati |
yad yat karma kariṣyāmi tasya tasya karmaṇaḥ phalavipākaṃ pratyanubhaviṣyāmîti |
sa jīvitahetor api pāpaṃ karma na karoti |
bodhisatvacārikām abhiśraddadhāti |
taccaryāpratipannaś cânyatra
[ bendall ed p317 ---> ]
yāne spṛhāṃ nôtpādayati |
paramârthanītârthaṃ gambhīrapratītyasamutpādanairātmyaniḥsatvanirjīvaniḥpudgalavyavahāraśūnyatānimittâpraṇihitalakṣaṇān sarvadharmān śrutvā śraddadhāti |
sarvadṛṣṭikṛtāni ca nânuśete sarvabuddhadharmān balavaiśāradyaprabhṛtīṃś ca śraddadhāti |
śraddhāya ca vigatakathaṃkathas tān buddhadharmān samudānayati |
idam ucyate śraddhêndriyam ||tatra katamad vīryêndriyaṃ |
yān dharmān śraddhêndriyeṇa śraddadhāti tān dharmān vīryêndriyeṇa samudānayatîdam ucyate vīryêndriyaṃ ||
tatra katamat smṛtîndriyaṃ |
yān dharmān vīryêndriyeṇa samudānayati tān dharmān
[ cambridge ms f142a ---> ]
smṛtîndriyeṇa na vipraṇāśayati |
idam ucyate smṛtîndriyam ||tatra katamat samādhîndriyaṃ |
yān dharmān smṛtîndriyeṇa na vipraṇāśayati tān samādhîndriyeṇâikâgrīkarotîdam ucyate samādhîndriyaṃ ||tatra katamat prajñêndriyam |yān dharmān samādhîndriyeṇâikâgrīkaroti tān prajñêndriyeṇa pratyavekṣate pratividhyati |
yad eteṣu dharmeṣu pratyātmajñānam aparapratyayajñānam idam ucyate prajñêndriyaṃ ||evam imāni pañcêndriyāṇi sahitāny anuprabaddhāni sarvabuddhadharmān paripūrayanti |
vyākaraṇabhūmiṃ câpyayantîti ||śraddhâdīnāṃ balānāṃ sadâbhyāsaḥ kāryaḥ |
yathôktam āryaratnacūḍasūtre |
tatra katamat kulaputra bodhisatvasya balacaryāpariśuddhiḥ |
yad ebhir evêndriyair upastabdho 'navamardyo bhavati sarvamāraiḥ |
asaṃhāryo bhavati śrāvakapratyekabuddhayānābhyāṃ |
avinivartyo bhavati mahāyānāt |
durdharṣo bhavati sarvakleśaiḥ |
dṛḍho bhavati pūrvapratijñāsu |
tṛpto bhavati cittena |
balavān bhavati kāyena |
gupto bhavatîndriyaiḥ |
duḥparājayo bhavati tīrthikaraiḥ |
ity ādi ||
evaṃ tāvac chraddhâdīnāṃ sadâbhyāsaḥ puṇyavṛddhaye ||
kā maitrī ||
yathâha candrapradīpasūtre |
[ bendall ed p318 ---> ]
yāvanti pūjā bahuvidhâprameyā yā kṣetrakoṭī-
[ cambridge ms f142b ---> ]
n ayutabimbareṣu |
tāṃ pūjakṛtvā puruṣavareṣu nityaṃ saṃkhyākalāpo na bhavati maitracitta |
iti ||kā buddhâdyanusmṛtiḥ ||
tatra rāṣṭrapālasūtre saṃvarṇitā |
vandāmi te kanakavarṇanibhā varalakṣaṇā vimalacandramukhā |
vandāmi te 'samajñānaparā sadṛśo na te 'sti tribhave virajā ||
mṛdu cāru snigdha śubha keśa nakhā girirājatulya tava côṣṇir iha |
nôṣnīṣam īkṣitu tavâsti samo vibhrājate bhruvi tavôrṇa mune ||kundênduśaṅkhahimaśubhranibhā nīlôtpalâbhaśubhanetravarā |
kṛpayêkṣase jagad idaṃ hi yayā vandāmi te vimalanetra jina ||jihvā prabhūta tanu tāmranibhā vadanaṃ ca chādayasi yena svakaṃ |
dharmaṃ vadan vinayase ca jagat vandāmi te madhurasnigdhagirā ||
daśanāḥ śubhāḥ sudṛḍha vajranibhāḥ triṃśaddaśa apy aviralāḥ sahitāḥ |
kurvan smitaṃ vinayase ca jagat vandāmi te madhurasatyakathā ||
rūpeṇa câpratisamo 'si jinaḥ prabhayā ca bhāsayasi kṣetraśatān |
brahmêndrapālajagato bhagavan jihmībhavanti tava te prabhayā ||
[ bendall ed p319 ---> ]
eṇeya jaṅgha bhagavann asamā gajarājabarhimṛgarājagato |
īkṣan vrajasy api yugaṃ bhagavan saṃkampayan dharaṇiśailataṭān ||
[ cambridge ms f143a ---> ]
kāyaś ca lakṣaṇacito bhagavan sūkṣma chavī kanakavarṇanibhā |
nêkṣañ jagad vrajati tṛptim idaṃ rūpaṃ tavâpratimarūpadhara ||
tvaṃ pūrvakalpaśatacīrṇatapāḥ tvaṃ sarvatyāgadamadānarataḥ |
tvaṃ sarvasatvakṛpamaitramanāḥ vandāmi te paramakāruṇikam ||tvaṃ dānaśīlanirataḥ satataṃ tvaṃ kṣāntivīryanirataḥ sudṛḍhaḥ |
tvaṃ dhyānaprajñaprabhatejadharo vandāmi te 'samajñānadhara ||
tvaṃ vādisūra kugaṇapramathī tvaṃ siṃhavan nadasi parṣadi ca |
tvaṃ vaidyarāja trimalântakaro vandāmi te paramaprītikara ||vākkāyamānasaviśuddha mune tribhaveṣv aliptajalapadmam iva |
tvaṃ brahmaghoṣakalaviṅkaruto vandāmi te traibhavapāragatam ||māyôpamaṃ jagad imaṃ bhavatā naṭaraṅgasvapnasadṛśaṃ viditaṃ |
nâtmā na satva na ca jīvagatī dharmā marīcidakacandrasamāḥ ||śūnyāś ca śāntânutpādanayaṃ avijānad eva jagad udbhramati |
teṣām upāyanayayuktiśataiḥ avatārayasy atikṛpālutayā ||
[ bendall ed p320 ---> ]
rāgâdibhiś ca bahurāgaśataiḥ saṃbhrāmitaṃ satata vīkṣya jagat |
vaidyôpamo vicarase 'pratimo parimocayan sugata satvaśatān ||
jātījarāmaraṇaśoka-
[ cambridge ms f143b ---> ]
hataṃ priyaviprayogaparidevaśataiḥ |
satatâturaṃ jagad avekṣya mune parimocayan vicarase kṛpayā ||
rathacakravad bhramati sarvajagat tiryakṣu pretaniraye sugatau |
mūḍhâdeśikânāthagatāḥ tasya pradarśayasi mārgavaraṃ ||
ye te babhūvu purimāś ca jināḥ dharmêśvarā jagati cârthakarāḥ |
ayam eva taiḥ prakathitâryapatho yad deśayasy api vibho 'pratimaḥ ||
snigdhaṃ hy akarkaśa manojña varaṃ brahmâdhikaṃ paramaprītikaraṃ |
gandharvakinnaravarâpsarasām abhibhūya tāṃ giram udāharase ||satyârjavâkṣayam upāyanayaiḥ pariśodhitāṃ giram anantaguṇāṃ |
śrutvā hi yāṃ niyutasatvaśatāḥ yānatrayeṇa janayanti śamam ||tava pūjayā sukham anekavidham divyaṃ labhanti manujeṣu tathā |
āḍhyo mahādhana mahāvibhavo bhavate jagaddhitakaro nṛpatiḥ ||balacakravarty- api ca dvīpapatiḥ jagad āvṛṇoti daśabhiḥ kuśalaiḥ |
ratnāni sapta labhate suśubhā tvayi saṃprasādajanako 'pratimaḥ ||
[ bendall ed p321 ---> ]
brahmâpi śakrâpi lokapatiḥ bhavate ca saṃtuṣiṭa devapatiḥ |
paranirmito 'pi ca sa yāmapatiḥ tvatpūjayā bhavati câpi jinaḥ ||evaṃ hy amogha tava pūjā kṛtā saṃdarśanaṃ-
[ cambridge ms f144a ---> ]
śravaṇam apy asamaṃ |
bhavate jagad vividhaduḥkhaharaṃ spṛśate padaṃ ca paramaṃ virajaṃ ||mārgajña mārgakuśalā bhagavan kupathān nivārayasi lokam imaṃ |
kṣeme śive viraji āryapathe pratiṣṭhāpayasi jagad bhagavan ||puṇyârthikasya tava puṇyanidhe satatâkṣayā bhavati puṇyakriyā |
bahukalpakoṭiṣu na yāti kṣayaṃ yāvad dhi na spṛśati bodhi varāṃ ||
pariśuddhakṣetra labhate ruciraṃ parinirmitâbha sada prītikaraṃ |
śuddhāś ca kāyavacasā manasā satvā bhavanty api ca kṣetravare ||ity evam ādiguṇa nâikavidhān labhate jinârcanakṛtān manujaḥ |
svargâpavarga manujeṣu sukhaṃ labhate ca puṇyanidhi sarvajage ||
kīrtiyaśaś ca prasṛtaṃ vipulaṃ tava sarvadikṣu bahukṣetraśatān | saṃkīrtayanti sugatāḥ satataṃ tava varṇamāla pariṣatsu jināḥ ||vigatajvarā jagati mokṣakarāḥ priyadarśanâsamakāruṇikāḥ |
śāntêndriyā śamaratā bhagavan vandāmi te naravarapravara ||
[ bendall ed p322 ---> ]
labdhâbhijña jina pañca mayā gagane sthitena te niśamya giram |
bhavitâsmi vīra sugatapratimo vibhajiṣya dharmam amalaṃ jagataḥ ||stutvâdya sarvaguṇapāragataṃ naradevanāgamahitaṃ sugataṃ |
puṇyaṃ yad arjitam idaṃ-
[ cambridge ms f144b ---> ]
vipulaṃ jagad āpnuyād api ca buddhapadam |iti ||
athavā yathâryadharmasaṃgītisūtre kathitaṃ |
punar aparaṃ buddhā bhagavanto mahāpuṇyajñānasaṃbhārā mahāmaitrīmahākaruṇāgocarā mahāsatvarāśeḥ trāṇabhūtā mahābhaiṣajyaśalyahartāraḥ sarvasatvasamacittânityasamādhigocarāḥ saṃsāranirvāṇavimuktā yāvat satvānāṃ mātāpitṛkalpāḥ samānamaitracittāḥ |
pe ||
sarvalokânabhibhūtāḥ sarvalokasyâlokabhūtā mahāyogayogino mahâtmāno mahājanaparivārā viśiṣṭajanaparivārânivāritadarśanaśravaṇaparyupāsanāḥ svasukhanirapekṣāḥ paraduṣkhapraśamanapriyā dharmapriyā dharmadharā dharmâhārā dharmabhiṣajo dharmêśvarā dharmasvāmino dharmadānapatayo nityatyāgâbhiratā nityâpramattā nityavivekâbhiratāḥ sarvatra tīrthasetubhūtā mahārājamārgaprakhyā yāvad asecanakadarśanā buddhā bhagavanta |
evaṃ tān anusmarati |
evaṃ ca tān anusmṛtya tadguṇapariniṣpattyarthaṃ smṛtim upasthāpayatîti ||
tad ucyate buddhânusmṛtir iti ||
atrâiva dharmânusmṛtim āha |
iha bodhisatvasyâivaṃ bhavati |
yae ete buddhā bhagavanto 'nantâparyantaguṇâite dharmajā dharmapadā dharmanirmitā dharmâdhipateyā dharmaprabhā dharmagocarā dharmapratiśaraṇā dharmaniṣpannāḥ |
peyālaṃ ||
yāny api laukikāni lokôttarāṇi ca sukhāni santi |
[ bendall ed p323 ---> ]
tāny api dharma-
[ cambridge ms f145a ---> ]
jāni dharmaniṣpannāni |
tasmān mayā bodhyarthikena dharmagurukeṇa bhavitavyaṃ |
dharmagauraveṇa dharmapratiśaraṇena dharmaparāyaṇena dharmasāreṇa dharmânva ... dharmapratipannena |
itîyam ucyate bodhisatvasya dharmânusmṛtiḥ ||
punar aparaṃ bodhisatvasyâivaṃ bhavati |
samo hi dharmaḥ samaḥ satveṣu pravartate |
dharmo hīnamadhyaviśiṣṭânapekṣyaḥ pravartate |
tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyaṃ |
na dharmo sukhaprekṣikayā pravartate |
apakṣapatito hi dharmaḥ |
tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyaṃ |na dharmaḥ kālam apekṣya pravartate |ākāliko hi dharmaḥ |
aihipaśyikaḥ |
pratyātmavedanīyaḥ |tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyaṃ |na dharmôdāre pravartate hīneṣu na pravartate |
anunnāmâvanāmo hi dharmaḥ |tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyaṃ |na dharmaḥ śuddheṣu pravartate kṣateṣu na pravartate |
utkarṣâpakarṣâpagato hi dharmas tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyaṃ |na dharmâryeṣu pravartate pṛthagjaneṣu na pravartate |
kṣetradṛṣṭivigato hi dharmaḥ |
tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyaṃ |
na dharmo divā pravartate rātrau na pravartate |
rātryāṃ vā pravartate divā na pravartate |
sadâdhiṣṭhito hi dharmaḥ |
tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyam |
na dharmo vinayavelām atikrāmati |
na dharmasya kvacid vilambaḥ |
tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyam |
na dharmasyônatvaṃ na pūrṇatvam aprameyâsaṃkhyeyo hi dharmâkāśavan na kṣīyate na vardhate |
tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyaṃ |
na dharmaḥ satvai rakṣyate |
dharmaḥ satvān rakṣati |
tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyaṃ |na dharmaḥ śaraṇaṃ paryeṣate |dharmaḥ sarvalokasya śaraṇaṃ |tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyaṃ |na dharmasya kvacit pratighāto* |apratihatalakṣaṇo hi dharmaḥ |
[ bendall ed p324 ---> ]
tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyaṃ |na dharmo 'nuśayaṃ vahati |
niranuśayo hi dharmaḥ |tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyam |
na dharmaḥ saṃsārabhayabhīto na nirvāṇânunītaḥ |
sadā nirvikalpo hi dharmaḥ |tathā mayā dharmasadṛśacittena bhavitavyam |evaṃ bodhisatvo dharmavad dharme smṛtim upasthāpayati |
tad ucyate dharmânusmṛtir iti ||atrâivâha |
saṃgho hi dharmavādī dharmacaraṇo dharmacintako dharmakṣetraṃ dharmadharo dharmapratiśaraṇo dharmapūjako dharmakṛtyakārī dharmagocaro dharmacāritrasaṃpannaḥ |
svabhāvaṛjukaḥ svabhāvaśu-
[ cambridge ms f146a ---> ]
ddhaḥ sânukrośo dharmânukāruṇikaḥ sadā vivekagocaraḥ |
sadā dharmaparāyaṇaḥ sadā śuklakārîty ādi ||
tatra bodhisatvasya saṃgham anusmarataḥ evaṃ bhavati |
yae ete saṃghasya bhūtā guṇâite mayâtmanaḥ sarvasatvānāṃ ca niṣpādayitavyêti ||yathâryavimalakīrtinirdeśe bodhisatvaguṇôktās tathā saṃghânusmṛtir bhāvyā |
sarvasatvāna ye rūpā rutaghoṣāś cêritāḥ |
ekakṣaṇena darśenti bodhisatvā viśāradāḥ ||
te jīrṇavyādhitā bhonti bodhisatvā mṛtam ātmāna darśayī |satvānāṃ paripākāya māyādharma vikrīḍitāḥ ||kalpôddāhaṃ ca darśenti uddahitvā vasuṃdharām |
nityasaṃjñina satvānām anityam iti darśayī ||satvaiḥ śatasahasrebhir ekarāṣṭre nimantritāḥ |
sarveṣāṃ gṛha bhuñjanti sarvān nāmanti bodhaye ||
ye kecin mantravidyā vā śilpasthānā bahuvidhāḥ |
sarvatra pāramiprāptāḥ sarvasatvasukhâvahāḥ ||
[ bendall ed p325 ---> ]
yāvanto loka pāṣaṇḍāḥ sarvatra pravrajanti te |
nānādṛṣṭigataṃ prāptāṃs te satvān paripācati || candrā vā bhonti sūryā vā śakrabrahmaprajêśvarāḥ |
bhavanti āpas tejaś ca pṛthivī mārutas tathā ||
rogântarakalpeṣu bhaiṣajyaṃ bhonti uttamāḥ |
yena te satva mucyante sukhī bhonti a-
[ cambridge ms f146b ---> ]
nāmayāḥ ||durbhikṣântarakalpeṣu bhavantī pānabhojanam |kṣudhāpipāsām apanīya dharmaṃ deśenti prāṇinām ||
śastrântarakalpeṣu maitrīdhyāyī bhavanti te |
avyāpāde niyojenti satvakoṭiśatān bahūn ||mahāsaṃgrāmamadhye ca samapakṣā bhavanti te |
sandhisāmagri rocenti bodhisatvā mahābalāḥ ||
ye câpi nirayāḥ kecid buddhakṣetreṣv acintiṣu |
saṃcintya tatra gacchanti satvānāṃ hitakāraṇāt ||yāvantyā gatayaḥ kāścit tiryagyonau prakāśitāḥ |
sarvatra dharmaṃ deśenti tenôcyanti nāyakāḥ ||kāmabhogāṃś ca darśenti dhyānaṃ ca dhyāyināṃ tathā |
vidhvasta māraṃ kurvanti avatāraṃ na denti te ||
agnimadhye yathā padmam abhūtaṃ taṃ vinirdiśet |
evaṃ kāmāṃś ca dhyānaṃ câbhūtaṃ te vidarśayī ||
[ bendall ed p326 ---> ]
saṃcintya gaṇikāṃ bhonti puṃsām ākarṣaṇāya te |
rāgâṅku saṃlobhya buddhajñāne sthāpayanti te ||grāmikāś ca sadā bhonti sârthavāhāḥ purohitāḥ |
agrâmātyâtha câmātyaḥ [[doubt]] satvānāṃ hitakāraṇāt ||
daridrāṇāṃ ca satvānāṃ nidhānā bhonti akṣayāḥ |
teṣāṃ dānāni datvā ca bodhicittaṃ janenti te ||
mānastabdheṣu satveṣu mahānagnā bhavanti te |
sarvamānasam udghātaṃ bodhiṃ prārthenti uttamām ||bhayârditānāṃ satvānāṃ saṃtiṣṭhante 'grataḥ sadā |
abhayaṃ teṣu datvā ca paripācenti bodhaye ||pañcâbhijñāś ca te bhūtvā ṛṣayo brahmacāriṇaḥ |
śīle satvān niyojenti kṣāntisauratyasaṃyame ||upasthānagurūn satvān paśyantîha viśāradāḥ |
ceṭā bhavanti dāsā vā śiṣyatvam upayānti ca ||yena yenâiva câṅgena satvo dharmarato bhavet |
darśenti hi kriyāḥ sarvā mahôpāyasuśikṣitāḥ ||
[ bendall ed p327 ---> ]
yeṣām anantā śikṣā hi anantaś câpi gocaraḥ |
anantajñānasaṃpannânantaprāṇimocakāḥ ||
na teṣāṃ kalpakoṭībhiḥ kalpakoṭiśatair api |
buddhair api vadadbhis tu guṇântaḥ suvaco bhaved |
iti ||yathâryaratnôlkādhāraṇyāṃ bodhisatvaguṇôktās tathā bhāvayitavyāḥ |
raśmi pramuñciya mālyaviyūhā mālyavataṃsaka mālya vitānāḥ |
mālyavicinnavikīrṇasamantāḥ te jinapūja karonti mahâtmā ||raśmi pramuñciya cūrṇaviyūhā cūrṇavataṃsaka cūrṇavitānāḥ |
cūrṇavicitravikīrṇa samantān te jinapūja karonti maha-ātmā ||raśmi pramuñciya padmaviyūhā padmavataṃsaka padmavitānā |
padmavicitravikīrṇasamantān te jinapūja karonti mahâtmā ||raśmi pramuñciya hāraviyūhā hāravataṃsaka hāravitānā |
[ cambridge ms f147b ---> ]
hāravicitravikīrṇasamantān te jinapūja karonti mahâtmā ||raśmi pramuñciya dhvajâgraviyūhā te dhvaja pāṇḍuralohitapītāḥ |
nīlam aneka patāka vicitrā ||dhvaja samalaṃkarite jinakṣetrāḥ te maṇijālavicitraviyūhā |
paṭṭa patāka pralambita dāmā kiṅkiṇijāla jinasvaraghoṣān ||chatra dharenti tathāgatamūrdhne te yathâikajinasya karonti |
pāṇitalāt tu acintiyapūjāṃ evam aśeṣatasarvajinānāṃ ||
eṣa samādhi vikurva ṛṣīṇāṃ te jagasaṃgrahajñānavikurvā |
agrasamādhyabhinirharamāṇāḥ sarvakriyôpacāra sukhebhiḥ ||
[ bendall ed p328 ---> ]
satva vinenti upāyasahasraiḥ keci tathāgatapūjamukhena |
dānâcinti atyāgamukhena sarvadhutaṃguṇaśīlamukhena ||akṣayakṣānti akṣobhyamukhena keci vrataṃ tapavīryamukhena |
dhyāna praśānti vihāramukhena svarthaviniścayaprajñamukhena ||sarvôpāya sahasramukhena brahmavihārâbhijñamukhena |
saṃgrahavastu hitâiṣimukhena puṇyasamuccaya jñānamukhena ||satyapratītya vimokṣamukhena keci balêndriyamārgamukhena |
śrāvakayānavimuktimukhena pratyayayānaviśuddhimukhena ||uttamayānavikurvamu-
[ cambridge ms f148a ---> ]
khena kecid anityataduṣkhamukhena |
keci nirātmanijīvamukhenâśubhata saṃjñivirāgamukhena ||śāntanirodhasamādhimukhena yātuka caryamukhā jagatī ye |yātuka dharmamukhāḥ pratiyantaḥ te tu samantavimokṣamukhena ||satva vinenti yathâśaya loke ye tu samantavimokṣamukhena |
satva vinenti yathâśaya loke teṣa nimitta na śakya grahītuṃ ||kenacid eṣa samādhivikurvāḥ tena tivyūhata [[doubt]] agrasamādhiḥ |
sarvajagatparipācanulomā sarvaratī mukhaprītipraharṣāḥ ||cintiya darśayi sarva vinenti yatra durbhikṣa sudurlabha sarvaṃ |
ye pariṣkāra sukhâvaha loke tatra ca sarvabhiprāyakriyābhiḥ ||dātu dadanti karonti jagârthaṃ te varabhojanapānarasâgraiḥ |vastranibandhanaratnavicitraiḥ rājyadhanâtmapriyaiḥ parityāgaiḥ ||
[ bendall ed p329 ---> ]
dānadhimukti jagad vinayanti te varalakṣaṇacitritagātrā |
uttamâbharaṇā varadhīrāḥ mālyavibhūṣitagandhanuliptā ||rūpa vidarśiya satva vinenti darśana prītipraharṣaratānāṃ |
te vararūpasurūpasumedhāḥ uttamarūpa nidarśayamānāḥ ||rūpadhimukti jagad vinayanti te madhuraiḥ kalaviṅkarutebhī |
kokilahaṃsakuṇālaraveṇa dundubhikinnarabrahmarutena deśayi sarvadhimuktiṣu dharmam || ye catur evâśīti sahasrā yebhi jinā jagato 'rtha karonti |
tebhita dharmaprabhedamukhebhiḥ satva vinenti yathâśaya loke ||te sukhaduṣkhasahāya karonti arthânarthasahāyaka bhontī |
sarvakriyāsu sahāya bhavitvā satva vinenti sahāyamukhena ||duṣkhôpadravasatkṛtadoṣān te tu sahanti sahāyanidānās |
tebhi sahāya sahantiya pīḍāṃ sarvajagasya hitāya sukhāya ||yatra na niṣkramaṇaṃ na ca dharmo jñāyati raṇyagato na ca mokṣaḥ |
tatra tu rājyasamṛddhisahāya niṣkramaśāntamanâniketāḥ ||
[ bendall ed p330 ---> ]
te gṛhabandhanatṛṣṇaniketāt sarvajagatparimocanahetoḥ |
sarvata kāmaratī aniketā niṣkramamoks.a prabhāvayamānāḥ ||te daśa carya prabhāvayamānâcari dharma mahāpuruṣāṇāṃ |
sarvam aśeṣata carya ṛṣīṇāṃ bhāvayamāna karonti jagârthaṃ ||yatr amitâyuṣa satva bhavantī saukhyasamarpitamandakileśāḥ |
tatra jarârdita vyādhinapṛṣṭā darśayi mṛtyuvaśaṃ avaśâtmā ||rāgapradīpitu doṣapradīptaṃ mohamahâgnipradīpitu lokam |
prajvalitaṃ jaravyādhitamṛtyu loka nidarśayi satva vinenti ||daśabalaiś caturvaiśāradyair aṣṭadaśair api dharmaviśeṣaiḥ |
buddhamahâtma tu sūcayamānāḥ buddhaguṇebhi karonti jagârtham ||
te câdeśa ṛddhyanuśāstī rūpadhiṣṭhānabalena samantāt |
darśayamāna tathāgata ṛddhī ṛddhivikurvita satva vinenti ||te vividhehi upāyanayehi loka-
[ cambridge ms f149a ---> ]
vicāri karonti jagârthaṃ |
loki alipta jale yatha padmaṃ prītiprasādakarā vicaranti ||
kāvyakarāḥ kavirāja bhavantī te naṭanartaka jhallakamallāḥ |
utkuṭaśobhikahārakanṛtyā māyakarāḥ pṛthu rūpanidarśī ||
[ bendall ed p331 ---> ]
grāmika nāyaka sārathi bhontī sârthika śreṣṭhika gṛhapati bhonti |
rājâmātya purohitadūtā vaidyaviśāradaśāstravidhijñāḥ || te 'ṭavīṣu mahādruma bhontī auṣadhâkṣayaratnanidhānāḥ |
cintamaṇi druma kāmadadāś ca deśikôtpathamārgagatānāṃ ||arcciya santu tu loka viditvā karmavidhīṣu ajānaka satvāḥ |
te kṛṣikarmaprayogavaṇijyā śilpivicitra prabhāvayi loke ||ye 'viheṭhâhiṃsaprayogaḥ sarvasukhâvahavijñapraśastāḥ |
vidyabalâuṣadhi śāstravicitrāḥ sarva prabhāvita tebhi ṛṣībhiḥ ||ye ṛṣiṇāṃ caraṇāḥ paramâgrā yatrâdhimukta sadevaku lokaḥ |
ye vrataduṣkara ye tapaśreṣṭhāḥ sarvi prabhāvita tebhi vidūbhiḥ ||te carakāḥ parivrājaka tīrthyāḥ tāpasagotamamonacarāṇām |
nagnâcelaguruśramaṇānāṃ tīrthikâcaryā hi bhavanti ||
[ bendall ed p332 ---> ]
te tu ajīvika dharmacarāṇāṃ uttarikāṇânuttarikāṇāṃ |
dīrghajaṭāna kumāravratānāṃ teṣv api ācaryā hi bhavanti ||sūryanuvartakapañcatapānāṃ kukkuragovratikā mṛgacaryā |
cārika tīrthya daśa tritayānāṃ teṣv api ācaryā hi bhavanti ||
devatajñānapraveśaratānāṃ tīrthupadarśanadeśacarāṇāṃ |
[ cambridge ms f149a ---> ]
mūlaphalâmbucarâpi bhūtvā dharmâcintiya te paramâgrāḥ ||utkuṭasthāyinâikacarāṇāṃ kaṇṭakabhasmatṛṇaśśayanānāṃ |
ye muṣaleśaya [[doubt]] yuktivihārī teṣv api ācaryā hi bhavanti ||yāvata bāhirakāḥ pṛthutīrthyâśaya teṣv adhimukti samīkṣya |
tīkṣṇadurāsadôgratapebhī tīrthika duṣkhaprahāṇa vinenti ||
[ bendall ed p333 ---> ]
dṛṣṭisamākula loke viditvā sarvakudṛṣṭisamāśrita tīrthyāḥ |
sūkṣmapadebhir upāyana yebhī satyaprakāśana teṣu karonti ||keṣuci drāmiḍamantrapadebhī deśayi satya suguptapadebhiḥ |
keṣûja .. vyaktapadebhiḥ keṣucid eva rahasyapadebhiḥ ||keṣuci akṣarabhedapadebhiḥ arthaviniścayavajrapadebhiḥ |
vādipramardanajñānapadebhiḥ śāstrâdharmakamokṣapadebhiḥ ||keṣuci mānuṣamantrapadebhiḥ sarvapraveśaniruktipadeṣu |
keṣuci devaniruktipadebhiḥ nāganiruktita yakṣapadebhiḥ ||
rākṣasâthagandharvapadebhiḥ bhūtakumbhāṇḍamahôragakebhiḥ |
kiṃnarâpsaragaruḍapadebhiḥ satyaprakāśanamokṣupanenti ||te yathasatya niruktividhijñâivam aśeṣata ye jinadharmā |
dharmam acintiya vākyapathajñā deśa-
[ cambridge ms f150a ---> ]
yi eṣa samādhivikurvā ||te jagasaukhyatâgrasamādhī sarvajage 'bhinirharamānā |
raśmim acintiyam utsṛjamānā raśmi pramuñciya satva vinenti ||
raśmi pramuñciya darśayamānā yāvata satva vijānita raśmi |
teṣu sudarśana bhoti amogham hetu anuttari jñānavarasya ||
darśayi buddha vidarśayi dharmaṃ saṃgha nidarśayi mārga narāṇām |
darśayi cetika te jinabimbā tena sudarśanaraśmi nivṛttā ||
[ bendall ed p334 ---> ]
raśmi pramuñci prabhaṃkara nāmā yā prabha jihma karoti marūṇāṃ |
sarvarajaṃ ca tamaṃ ca hanitvā so prabha bhāsati lokahitānāṃ ||tāya prabhāsaya codita satvās te jinapūjapradīpa dharentī |
te jinapūjapradīpa dharitvā lokapradīpakarā jina bhonti ||
tailapradīpa ghṛtasya pradīpā dāru tṛṇā naḍaveṇu pradīpān |
gandharasāyanaratnapradīpān datva jineṣu prabhaṃkara labdhāḥ ||raśmi pramuñciya pratāraṇi nāmā tāya prabhāsaya codita satvāḥ |
... nāvapratāraṇinadyapatheṣu |
dūṣita saṃskṛta varṇita śāntī tena pratāraṇi raśmi nivṛttā ||
raśmi pipāsavinodani nāmā tāya prabhāsaya codita satvāḥ |
kāmaguṇeṣu tṛṣāṃ prajahitvā dharmavimuktirasârthika bhonti ||kāmaguṇeṣu tṛṣāṃ prajahitvā dharmavimuktirasârthika bhūtvā |
buddha bhavanty amṛtaṃjalavarṣī tṛṣṇapipāsavinodana loke ||puṣkariṇī nadikūpataḍāgôtsaya kārita bodhinidānāḥ |
kāma vivarṇita varṇita-
[ cambridge ms f150b ---> ]
dhyānā tṛṣṇavinodani tena nivṛttā ||
prītikarī yada raśmi pramuñcī tāya prabhāsaya codita satvāḥ |
prītiphuṭā varabodhinidānaṃ cinta janenti bhaviṣya svayaṃbhū ||lakṣaṇamaṇḍita padmaniṣaṇṇā yat kṛtavigraha kāruṇikānāṃ |
bhāṣita buddhaguṇāḥ sada kālaṃ prītikarī prabha tena nivṛttā ||raśmi pramuñci ratiṃkara nāmā tāya prabhāsaya bodhita satvā |
buddharatīrata dharmaratīrata saṃgharatīrata te sada bhonti ||tritayaratīrata te sada bhūtvā buddhasamāgamadharmagaṇârye |
labdhanupattikakṣānti labhanti codita smārita ye bahu satvā ||
buddhânusmṛtidharmagaṇârye bodhi ya cittaguṇān vivaritvā |
tena ratiṃkara raśmi nivṛttā ||puṇyasamuccayaraśmi pramuñcī tāya prabhāsaya codita satvā |
dānu dadanti vicitram anekaṃ prārthayamānu anuttaru bodhiṃ ||āśaya pūritu yācanakānāṃ yajña nirargaḍa tair yajamānaiḥ |
sarvabhiprāyata dānu daditvā puṇyasamuccaya raśmi nivṛttā ||jñānavatī yada raśmi pramuñcī tāya prabhāsaya codita satvāḥ |
eka tu dharma mukhātu anekā dharmamukhān avabuddhi kṣaṇena ||
[ bendall ed p336 ---> ]
dharmaprabheda ... grāhita satvān arthaviniścaya jñāna vibhaktī |
[ cambridge ms f151a ---> ]
dharmapadârthavibhāṣaṇa kṛtvā jñānavatī prabha tena nivṛttā || prajñapradīpayâusari raśmi tāya prabhāsaya codita satvāḥ |
śūnya nisatvâjātavipannān otari dharmâbhāvasvabhāvān |
māyamarīcisamā dakacandrasvapnasamān pratibimbasamān vā |
dharmâsvāmika śūnya nirīhān bhāṣati prajñapradīpa nivṛttā ||dharmavikurvaṇi raśmi pramuñcī tāya prabhāsaya codita satvā |
dhāraṇi akṣayakoṣu labhitvā sarvatathāgatakoṣu labhenti ||dharmadharāṇu parigrahu kṛtvā dhārmikarakṣa karitva ṛṣīṇāṃ |
dharmânugraha kṛtva jagasya dharmavikurvaṇi raśmi nivṛttā ||
tyāgavatī yada raśmi vimuñcī tāya ya matsara codita satvā |
jñātvânityâśāśvatabhogān tyāgaratīrata te sada bhonti ||
matsaradurdama satvâdāntā jñātva dhanaṃ supinâbhrasvabhāvaṃ |
bṛṃhita tyāga prasannam anena tyāgavatīprabha tena nivṛttā ||niṣparidāha yâusari raśmiḥ tāya duḥśīlaya codita satvā |
śīlaviśuddhi pratiṣṭhita bhūtvā cinta janenti bhaveya svayaṃbhūḥ ||
[ bendall ed p337 ---> ]
karmapathe kuśale pariśuddhe śīla samādayi yad bahusatvān |
bodhayi citta samādayanena raśmi nivṛtta sa niṣparidāhaḥ ||
[ cambridge ms f151b ---> ]
kṣāntiviyūha yâusari raśmi tāya yâkṣama codita satvāḥ |
krodhakhilaṃ adhimāna jahitvā kṣāntiratīrata te sada bhonti ||duḥkṛta kṣānti apāyamatīnāṃ cittâkṣobhita bodhinidānaṃ |
varṇita kṣāntiguṇāḥ sadakālaṃ tena nivṛtta sa kṣāntiviyūhā ||raśmi uttaptavatī yada muñcī tāya kuśīdaya codita satvāḥ |
yukta prayukta triṣū rataneṣu pūja karonti akhinnaprayogāḥ ||
yukta prayukta triṣū rataneṣu pūja karitvâkhinnaprayogāḥ |
te catu mārapathâtikrāntāḥ kṣipra spṛśanti anuttara bodhiṃ ||
vīrya samādayi yad bahusatvān pūja karitva triṣū rataneṣu |
dharma dharitva kṣayaṃgata kāle tenôtaptavatī prabha labdhā ||śāntikarī yada raśmi pramuñcī tāya vibhrāntaya codita satvāḥ |
teṣu na rāgu na dveṣa na mohāḥ bodhita bhonti samāhita cittāḥ ||pāpa kumitra kiliṣṭa carīye saṃgaṇikāvinivartana kṛtvā |varṇita dhyāna praśāntâraṇye śāntikarī prabha tena nivṛttā ||prajñaviyūha yâusari raśmī tāya duḥprajña saṃcodita satvāḥ |
satyapratītya vimokṣanaye 'smin nidriya jñānagatiṃ gata bhonti ||
[ bendall ed p338 ---> ]
indriyajñānagatiṃ gata bhūtvā ... |
sūryapradīpasamādhi labhitvā prajñaprabhāsa-
[ cambridge ms f152a ---> ]
karā jina bhonti ||rājyadhanâtmapriyaiḥ parityāgaiḥ dharma ya mārgita bodhinidānaṃ |
taṃ ca satkṛtya prakāśiya dharmaṃ raśmi nivṛtta sa prajñaviyūhāḥ ||buddhavatī yada raśmi pramuñcī tāya prabhāya saṃcodita satvāḥ |
buddha sahasrânekâcintyān paśyiṣu padmavaneṣu niṣaṇṇān ||buddhamahâtmata buddhavimokṣā bhāsita buddhavikurvânantā |
buddhabalâviprabhāvana kṛtvā buddhavatī prabha tena nivṛttā ||te 'bhayaṃdada raśmi pramuñcī tāyâbhayârdita satva saspṛṣṭāḥ |
bhūtagrahâvadhatāḍanabandhe mucyiṣu sarvupasargabhayebhyaḥ ||
ye 'bhayena nimantrita satvāḥ prāṇibadhāt tu nivārita bhonti |
trāyita yaccharaṇâgata bhītās tena bhayaṃdada raśmi nivṛttā ||sarvasukhâvahâusari raśmī tāya gilānayâtura spṛṣṭāḥ |
sarvata vyādhidukhāt pratimuktā dhyānasamādhisukhāni labhanti ||rogavinodani mūla phaloṣadha ratna rasāyana gandhanulepān |
phāṇita kṣīra madhū ghṛta telān bhojana pāna daditvaya labdhā ||
[ bendall ed p339 ---> ]
buddhanidarśani raśmi pramuñcī tāya sacoditâyu kṣayānte |
buddhânusmari paśyiṣu buddham te cyuta gacchi sabuddhakkṣetraṃ ||kāla karonti ca smārita buddhā darśitaprītakarā
[ cambridge ms f152b ---> ]
jinabimbān |
buddhagatāḥ śaraṇaṃ maraṇânte bhāsiya buddhanidarśani labdhā ||dharmaprabhāvani raśmi pramuñcī tāya prabhāya saṃcodita satvā |
dharma paṭhanti śṛṇvanti likhantī dharmaratī rata te sada bhonti |||dharmadurbhikṣaya dyotitu dharmo dharmagaveṣiṇa pūritâśā |
chanda janitva prayujyatha dharme bhāṣata dharmaprabhāvani labdhā ||ghoṣavatī yada raśmi pramuñcī buddhasutā paricodanatāyāṃ |
yātuka śabdapracāru triloke sarva tathāgataghoṣa śṛṇvanti ||ucca svareṇa stavanti maharṣīn tūryamahattaraghaṇṭapradānaiḥ |
sarvajage jinaghoṣarutârthaṃ niścari ghoṣavatī prabhalabdhā ||te 'mṛtaṃdada raśmi pramuñcī tāya prabhāsaya codita satvāḥ |
sarva pramāda ciraṃ prajahitvā sarvaguṇaiḥ pratipadyati yogaṃ ||duṣkhânekôpadravapūrṇaṃ bhāṣita saṃskṛta nityam akṣemaṃ |
śāntinirodhasukhaṃ sada kṣemaṃ bhāṣayatâmṛtaṃdada labdhā ||raśmi viśeṣavatī yada muñcī tāya prabhāsaya codita satvāḥ |
śīlaviśeṣa samādhiviśeṣaṃ prajñaviśeṣa śṛṇonti jinānāṃ ||
[ bendall ed p340 ---> ]
śīlatâgra samādhitâgro prajñatâgra mahāmunirājā |
[ cambridge ms f153a ---> ]
ya stuta varṇita bodhinidānaṃ tena viśeṣavatī prabha labdhā ||ratnaviyūha yâusari raśmi tāya prabhāsaya codita satvāḥ |
akṣara ratnanidhāna labhitvā pūjayi ratnavarebhi maharṣīn ||
ratnavisarga jine jinastūpe saṃgrahi kṛtsnajanaṃ ratanebhiḥ |
ratnapradāna karitva jinānāṃ raśmi nivṛtta ya ratnaviyūhāḥ ||gandhaprabhāsa yâusari raśmī tāya prabhāsaya codita satvāḥ |
ghrātvâmānuṣa gandha manojñān buddhaguṇe niyutāni bhavanti ||gandhanulepanumānuṣadivyair [[doubt]] yat kṛta pūja narâdhipatīnāṃ |
gandhamayān jinavigrahastūpān kṛtva nivṛtta sugandhaprabhāsaḥ ||muñcati raśmi vicitraviyūhān indrapatākadhvajâgra vicitrān |
tūryanināditagandhapradhūpita śobhisurôttamapuṣpavikīrṇaṃ ||tūryapratyudgami pūjajinānāṃ puṣpavilepanadhūpanacūrṇaiḥ |
chattradhvajâgrapatākavitānais tena vicitraviyūha nivṛttāḥ ||raśmi prasādakarī yada muñcī pāṇitalôpama saṃsthihi bhūmiḥ |
śodhayato ṛṣi āśramastūpān tena prasādakarī prabha labdhā ||muñcati meghavatī yada raśmiṃ saṃsthihi gandha pravarṣati meghaṃ |
stūpa varâṅgaṇagandhajalenâsiñciya
[ cambridge ms f153b ---> ]
meghavatī prabha labdhā ||
bhūṣaṇavyūha pramuñcatu raśmīn nagnâcela subhūṣaṇa bhontī |
vastranibandhanahāravicitraṃ datva vibhūṣaṇa raśmi nivṛttā ||
[ bendall ed p341 ---> ]
raśmi rasâgravatī yada muñcī bhukṣita bhojya rasâgra labhantī |
bhojana pāna vicitra rasâgrān datva rasâgravatī prabha labdhā ||arthanidarśani muñcati raśmīn ratnanidhāna labhanti daridrāḥ |
akṣayaratnanidhiṃ tribhi ratnair dānatârthanidarśani labdhā ||cakṣuviśodhani muñcati raśmīn andha tadā dṛśi rūpa vicitram |
dīpapradāna jine jinastūpe cakṣuviśodhani raśmi nivṛttā ||śrotraviśodhani muñcati raśmīn śrotravihīna śruṇī pṛthuśabdān |
vādyapradānajine jinastūpe śrotraviśodhani raśmi nivṛttā ||ghrāṇaviśodhani muñcati raśmīn ghrāyi aghrāyitapūrva sugandhān |
gandhapradāna jine jinastūpe ghrāṇaviśodhani raśmi nivṛttā ||jihvaviśodhani muñcati raśmīn snigdhamanojñarutai stuti buddhān |
vāca durukta vivarjita rukṣā ślakṣṇôdīrita raśmi nivṛttā ||kāyaviśodhani muñcati raśmīn indriyahīna suindriya bhonti |
kāyapraṇāma jine jinastūpe kurvata kāyaviśodhani labdhvā ||citta-
[ cambridge ms f154a ---> ]
viśodhani muñcati raśmīn unmatu sarva sacita bhavanti |
citta samādhivaśânuga kṛtvā cittaviśodhani raśmi nivṛttā ||rūpaviśodhani muñcati raśmīn paśyiya cintiya rūpanarêndrān |
rūpakaśodhani citrasamantāt stūpâlaṃkaratā pratilabdhā ||
śabdaviśodhani muñcati raśmīn śabdâśabdata śūnya vijānī |
pratyaya jāta pratiśrutatulyaṃ śabdaprakāśana raśmi nivṛttā ||gandhaviśodhani muñcati raśmīn sarva dugandha sugandha bhavantī |
gandhavarâgra janair jinastūpān snāpanabodhidruma prabhâiṣā ||
[ bendall ed p342 ---> ]
te rasaśodhani muñcati raśmīn sadviṣa nirviṣa bhonti rasâgrāḥ |
buddha saśrāvakamātṛpit-rṇāṃ sarvarasâgrapradāna prabhâiṣāṃ ||sparśaviśodhani muñcati raśmīn kakkhaṭa sparśa mṛdū sukha bhontī |
śaktitriśūlâsi [[doubt]] tomaravarṣā mālya mṛdū padumôtpala bhontī ||duṣyâneka mṛdū sukhasparśā saṃstari mārgi vrajanti jinānāṃ |
[ cambridge ms f154b ---> ]
puṣpavilepanacīvarasūkṣmā mālyavitāna pradāna prabhêyam ||dharmaviśodhani muñcati raśmīn sarvata romata cintiya dharmān |
niścarataḥ śruṇi lokahitānāṃ toṣayi sarvadhimuktijinānām ||pratyaya jātâjāta svabhāvā dharmaśarīrâjātaśarīrāḥ |
dharmata nityasthitā gaganasthā sūcata dharmaviśodhani labdhā ||raśmi sukhāpramukhêti kṛtvâikatu romamukhāt tu ṛṣīṇāṃ |
niścari gaṅgarajôpama raśmī sarvapṛthagvidhakarmaprayogāḥ ||te yathâikata romamukhāto osari gaṅgarajôpama raśmī |
evam aśeṣata sarvatu romā deśa samādhivikurva ṛṣīṇāṃ ||yena guṇena ya raśmi nivṛttā tasmi guṇeṣu sahāyaka pūrve |
teṣu tam eva pramuñcati raśmiṃ jñānavikurvaṇâiṣa ṛṣīṇāṃ ||teṣa ya puṇya sahāyaka pūrve yair anumodita yācita yebhiḥ |
yebhi ca dṛṣṭa śubhôpacitaṃ vā te ima raśmi prajānati teṣāṃ ||ye ca śubhôpacitāḥ kṛtapuṇyāḥ pūjita yebhi punaḥ punaḥ buddhāḥ |
arthika chandika buddhaguṇebhiḥ codana teṣa karotiya raśmiḥ ||
[ bendall ed p343 ---> ]
sūrya yathā jātyandha na paśyī nô ca sa nâsti udeti sa loke |
cakṣusametôdāgamu jñātvā sarva prayujya
[ cambridge ms f343 ---> ]
svaka svaka dharme ||
evata raśmi mahāpuruṣāṇāṃ asti ca te itare ca na paśyī |
mithyahatâdhimuktivihīnāḥ durlabha te côdāramatīnāṃ ||ābharaṇāni nipāna vimānāḥ ratna rasāyana gandhanulepāḥ |
te pi tu asti mahâtmajanasya te ca sudurlabha kṛcchragatānāṃ ||evata raśmi mahāpuruṣāṇāṃ asti ca te itare ca na paśyī |
mithyahatâdhimuktivihīnāḥ durlabha te côdāramatīnāṃ ||yasy imu [[doubt]] raśmiprabheda śruṇitvā bheṣyanti śraddadhimukti [[doubt]] prasādaḥ |
tena na kāṅkṣa na saṃśaya kāryo nâṅga na bheṣyi mahāguṇaketuḥ ||te parivāraviyūhavikurvâgrasamādhyabhinirharamāṇāḥ |
sarvadaśaddiśi apratimānāḥ darśayi buddhasutāḥ parivāraṃ ||te trisahasrapramāṇuvicitraṃ padmam adhiṣṭhihi raśmiviyūhāḥ |
kāyaparyaṅka parisphuṭapadmaṃ darśayi eṣa samādhivikurvā ||te daśakṣetrarajôpamânye padmam adhiṣṭhihi saṃparivāraṃ |
sarva parīvṛta buddhasutebhī ye ca samādhyasamādhivihārī ||ye paripācita tena ṛṣīṇāṃ satva niṣpa-dita buddhaguṇeṣu |
te parivāri ataṃ mahapadmaṃ sarvôdikṣiṣu prāñjalibhūtāḥ ||
[ bendall ed p344 ---> ]
te ca samāhita bālaśarīre vyutthi-
[ cambridge ms f155b ---> ]
hi yauvanavegasthitebhyaḥ ||
yauvanavegasthiteṣu samāhita vyutthihi jīrṇaka vṛddha śarīrāḥ |
jīrṇakavṛddhaśarīri samāhita vyutthihi śraddhôpāsikakāyāt ||śraddhôpāsikakāyasamāhita vyutthihi bhikṣuṇikāyaśarīrā |
bhikṣuṇikāya śarīri samāhita vyutthihi bhikṣubahuśrutakāyāḥ ||bhikṣubahuśrutakāya samāhita vyutthihi śaikṣâśaikṣaśarīrāḥ |
śaikṣâśaikṣaśarīri samāhita vyutthihi pratyayabuddhaśarīrā ||pratyaya buddha śarīri samāhita vyutthihi buddhavarâgraśarīrā |
buddhavarâgraśarīri samāhita vyutthihi devatakāya śarīrā ||devatakāyaśarīri samāhita vyutthihi nāgamaharddhikakāyāḥ |
nāgamaharddhikakāyasamāhita vyutthihi yakṣamaharddhikakāyāḥ ||yakṣamaharddhikakāyasamāhita vyutthihi sarvatabhūtaśarīrāḥ |
sarvatabhūtaśarīri samāhita vyutthihi ekaturomamukhātaḥ ||
ekatu romamukhasmi samāhita vyutthihi sarvata romamukheṣu |
sarviṣu romamukheṣu samāhita vyutthihi ekatu vālapathātaḥ ||ekatu vālapathasmi samāhita vyutthihi sarvata vālapathebhyaḥ |
sarviṣu vālapatheṣu samāhita vyutthihi te paramâṇurajātaḥ ||ekarajasmi samāhita bhūtvā vyutthihi sarvarajebhyâśeṣam |
sarvarajeṣu samāhita bhūtvā vyutthihi sāgaravajratalātaḥ ||
[ bendall ed p345 ---> ]
sāgaravajratalasmi samāhita
[ cambridge ms f156a ---> ]
vyutthihi te maṇivṛkṣaphalebhyaḥ |
vṛkṣaphaleṣu samāhita bhūtvā vyutthihi raśmimukhebhi jinānāṃ ||raśmimukheṣu jināna samāhita vyutthihi sāgaratoyanadībhyaḥ |
sāgaratoyanadīṣu samāhita vyutthihi tejapathātu mahâtmā ||tejapathasmi samāhita bhūtvā vyutthihi vāyupathânusmṛtîmān |
vāyupathe tu samāhita bhūtvā vyutthihi bhūmitalānu mahâtmā ||
bhūmitale tu samāhita bhūtvā vyutthihi sarvatu devavimānāt |
sarvi tu devabalāna samāhita vyutthihi te gaganânusmṛtîmān ||eti samādhi vimokṣâcintyās teṣâcintyaguṇôpacitānāṃ |
kalpâcintya prabhāṣiyamāṇāḥ sarvajinebhi na śakya kṣayītum ||sarvajinebhi ca bhāṣitâite karmavipāku jagasyâcintyo |
nāgavikurvita buddhavikurvā dhyāyina dhyānâcintya vikurvā ||te ca vaśe sthitâṣṭa vimokṣāḥ śrāvakâika bhavībahu bhontī |
bhūtva bahuḥ punâika bhavitvā dhyāyati prajvalate gaganasmin ||te hi mahākaruṇāya vihīnā bodhi anarthiku lokôpekṣī |
darśayi kāyavikurvâcintyā kasya na darśayi loka hitâiṣī ||candra sa sūrya nabhe vicarantau darśayi sarvadiśi pratibhāsaṃ |
utsasarohradakūpataḍā-
[ cambridge ms f156b ---> ]
ge bhājanaratnasamudranadīṣu ||
[ bendall ed p346 ---> ]
evam acintiya darśiyi rūpaṃ sarvadaśaddiśi te naravīrāḥ |
sarvasamādhivimokṣavidhijñā yatra tathāgata sākṣi svayaṃbhūḥ ||sāgaradeva rutāvatināmā yāvat satva samudry utpannā |
teṣu svarâṅgaruteṣu vidhijñā toṣayi sarvarutān svarutena ||sā hi sarāga sadoṣa rutāvati sarvarute pratighoṣa vidhijñā |
dhāraṇidharmabalaṃ vaśiprāptā kaḥ sa na toṣi sadevakalokam ||māyakaro yatha vidyavidhijño darśayi rūpa vicitrânantān |
rātridivâikamuhūrtuku māsān varṣaśataṃ puna sphītapradīptān ||māyakaro hi sarāgu sadoṣo toṣayi māyavikurvita lokaṃ |
dhyānâbhijña vimokṣasuśikṣita kasya na toṣayi caryavidhijñaḥ ||rāhu yathêṣa ya nirmaṇi kāyaṃ kurvati vajra pade talabandhaṃ |
darśana sāgaru nābhipramāṇaṃ bhoti sumerutale sama śīrṣaḥ ||so 'pi sarāgu sadoṣa samoho rāhu nidarśayîdṛśa ṛddhī |
mārapramardana lokapradīpa kasya na darśayi ṛddhi anantā ||paśyâcintiya śakravikurvā devasurêndraraṇasmi pravṛtte |
yātuka bimbaranekasurāṇāṃ tātuka nirmaṇi śakru svakāyān ||
[ bendall ed p347 ---> ]
sarvasurêndrasurāś ca vijānī śakrama ... purato gata svâyum |eṣa gṛhyeta vajradharāṇāṃ saṃbhramu gacchisu sarvasurêndrāḥ ||netra sahasra bhayaṅkara darśī jvālapramuñcana vajra gṛhītaṃ |
varmita kāya durāsada teja śakram udīkṣya palātv asurêndrāḥ || so hitêtvarapuṇyabalenā śakra vikurvati devajayârthī |
sarvajagasyâśeṣata trāṇāṃ akṣayapuṇya kuto na vikurvī || ...
vāyuta saṃbhuta meghapravarṣī vāyuta megha punaḥ prasamentī |
vāyuta sasya virohati loke vāyu sukhâvaha sarvajagasya ||
so hi aśikṣita pāramitāsu buddhaguṇeṣu aśikṣita vāyuḥ |
darśayi lokavipākâcintyā kasya na darśayi te varalabdhā ||
iti śikṣāsamuccaye ratnatrayânusmṛtināmâṣṭādaśaḥ paricchedaḥ samāptaḥ ||
navadaśaḥ paricchedaḥ ||
anyo 'pi puṇyavṛddhaye hetuḥ kāryaḥ |
yo 'yaṃ sarvâvasthāsu satvârthaḥ ||yathā kathitaṃ câryaratnameghe |
sa tathāgatacaitye vā tathāgatavigrahe vā puṣpaṃ vā dhūpaṃ vā gandhaṃ vā dadat sarvasatvānāṃ dauḥśīlyadaurgandhyamalâpanayanāya tathāgataśīlapratilambhāya ca pariṇāmayati |
sa sanmārjanôpalepanaṃ kurvan sarvasatvānām aprāsādikêryāpathavigamāya |
prāsādikêryāpathasaṃpade ca pariṇāmayati |
sa puṣpacchatram āropayan sarvasatvānāṃ sarvakleśaparidāhavigamāya pariṇāmayati |
sa vihāraṃ praviśann evaṃ cittam utpādayati |
[ cambridge ms f158a ---> ]
sarvasatvān nirvāṇapuraṃ praveśayeyaṃ |
sa niṣkramann evaṃ cittam utpādayati |
sarvasatvān saṃsāracārakān niṣkrāmayeyaṃ |
sa labhanadvāram udghāṭayann evaṃ cittam utpādayati |
sarvasatvānāṃ lokôttareṇa jñānena nirvāṇasugatidvāram udghāṭayeyaṃ |
sa pithad evaṃ cittam utpādayati |
sarvasatvānāṃ sarvâpāyadvārāṇi pidadhyāṃ |
sa niṣīdann evaṃ*cittam utpādayati |
sarvasatvān bodhimaṇḍe niṣādayeyaṃ |
sa dakṣiṇena pārśvena śayyāṃ kalpayann evaṃ cittam utpādayati |
sarvasatvān eva parinirvāpayeyaṃ |
sa tato vyuttiṣṭhann evaṃ cittam utpādayati |
sarvasatvān vyutthāpayeyaṃ sarvakleśaparyutthānebhyaḥ |
sa śarīragatyā gacchann evaṃ cittam utpādayati |
sarvasatvā mahāpuruṣagatyā gacchantu |
sa tatrôpaviṣṭae evaṃ cittam utpādayati |
sarvasatvā niḥśalyakriyā yad uta rāgadveṣamohebhyaḥ |
sa śaucaṃ kurvann evaṃ cittam utpādayati |
sarvasatvānāṃ kleśamalāt prakṣālayeyaṃ |sa hastau prakṣālayann evaṃ cittam utpādayati |
sarvasatvānāṃ sarvakleśa-
[ bendall ed p349 ---> ]
vāsanām apanayeyaṃ |sa pādau prakṣālayann evaṃ cittam utpādayati sarvasatvānām anekaprakārāṇi kleśarajāṃsy apanayeyaṃ |mukhaṃ prakṣālayann evaṃ cittam utpādayati |
sarvasatvānāṃ sarvadharmamukhāni pariśodhayeyaṃ |
sa dantakāṣṭhaṃ bhakṣayann evaṃ cittam utpādayati |
sarvasatvānāṃ nānāvidhān kleśamalān apanayeyaṃ |
sarvāṃ kāyâvasthāṃ sarvasatvahitasukhāya pariṇāmayati |
tathāgatacaityaṃ vandamānâivaṃ cittam utpādayati |
sarvasatvā vandanīyā bhavantu sadevakasya lokasyêti ||athavā yathâryaprajñāpāramitāyāṃ |
punar aparaṃ śāriputra vyāḍakāntāramadhyagatena bodhisatvena mahāsatvena nôttrasitavyaṃ na saṃtrasitavyam na saṃtrāsam āpattavyam |
tat kasmād dhetoḥ |
tathā hi tena sarvaṃ parityaktaṃ sarvasatvānām arthāya |
tenâivaṃ cittam utpādayitavyam |sacen māṃ vyāḍā bhakṣayeyus tebhyâiva tad dānaṃ dattaṃ bhavatu |
mama ca dānapāramitāparipūrir bhaviṣyati |
abhyāsannā ca bhaviṣyati |
tathā ca kariṣyāmi yathā me 'nuttarāṃ samyaksaṃbo-
[ cambridge ms f158b ---> ]
dhim abhisambuddhasya satas tatra buddhakṣetre tiryagyonigatāḥ satvāḥ sarveṇa sarvaṃ na bhaviṣyanti na prajñāsyante ||corakāntāramadhyagatena śāriputra bodhisatvena mahāsatvena nôttrasitavyaṃ na saṃtrasitavyaṃ na saṃtrāsam āpattavyaṃ |tat kasmād dhetoḥ |
sarvasvaparityāgakuśalā hi te bodhisatvā mahāsatvôtsṛṣṭakāyenâpi ca bodhisatvena bhavitavyaṃ parityaktapariṣkārôpakaraṇena ca |
tenâivaṃ cittam utpādayitavyaṃ |te cen me satvāḥ pariṣkārôpakaraṇāni haranti tebhyâivâitad dānaṃ dattaṃ bhavatu |
sacen māṃ kecij jīvitād vyaparopayeyuḥ tatra mayā na dveṣo na krodhôtpādayitavyaḥ |
teṣām api mayā na kāyena na vacasā na manasâparāddhavyaṃ |
evaṃ ca me tasmin samaye dānapāramitā ca śīlapāramitā ca kṣāntipāramitā ca paripūriṃ gamiṣyati |
anuttarā ca me samyaksaṃbodhir abhyāsannā bhaviṣyati |
tathā ca kariṣyāmi tathā pratipatsye yathā me 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhasya satas tatra buddhakṣetre |
ete cânye ca doṣāḥ sarveṇa sarvaṃ sarvathā sarvaṃ na bhaviṣyanti na prajñāsyante ||pānīyakāntāramadhyagatena śāriputra bodhisatve-
[ cambridge ms f159a ---> ]
na mahāsa-
[ bendall ed p350 ---> ]
tvena nôttrasitavyaṃ na saṃtrasitavyaṃ na saṃtrāsam āpattavyaṃ |tat kasmād dhetoḥ |
asaṃtrastadharmāṇo hi bodhisatvā mahāsatvā bhavanti |
evaṃ cânena cittam utpādayitavyaṃ |
sarvasatvānāṃ mayā sarvatṛṣṇacchedāya śikṣitavyaṃ |
na bodhisatvena mahāsatvena saṃtrāsam āpattavyaṃ |saced ahaṃ tṛṣṇayā kālaṃ kariṣyāmi |
api tu khalu punaḥ satvānām antike mahākaruṇācittam utpādayiṣyāmi |
aho vatâlpapuṇyâmī satvā yad eteṣāṃ loke evaṃrūpāṇi pānīyakāntārāṇi prajñāyante |
tathā punar ahaṃ kariṣyāmi tathā pratipatsye yathā me 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhasya satas tatra buddhakṣetre sarveṇa sarvaṃ sarvathā sarvaṃ pānīyakāntārāṇi na prajñāsyante |
tathā ca sarvasatvān puṇyaiḥ saṃyojayiṣyāmi yathâṣṭâṅgôpetapānīyalābhino bhaviṣyanti |
tathā dṛḍhaṃ vīryam ārapsye sarvasatvānāṃ kṛtaśo yathā vīryapāramitā tasmin samaye paripūriṃ gamiṣyanti ||punar aparaṃ śāriputra bubhukṣākāntāramadhyagatena bodhisatvena mahāsatvena nôttrasitavyaṃ na saṃtrasitavyaṃ na saṃtrāsam āpattavyaṃ |
evaṃ cânena saṃnāhaḥ saṃnaddhavyaḥ |
tathā dṛḍhaṃ vīryam ārapsye tathā ca svaṃ bu-
[ cambridge ms f159b ---> ]
ddhakṣetraṃ pariśodhayiṣyāmi yathā me 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhasya satas tatra buddhakṣetre sarveṇa sarvaṃ sarvathā sarvaṃ evaṃrūpāṇi bubhukṣākāntārāṇi na bhaviṣyanti na prajñāsyante |
sukhitâiva te satvā bhaviṣyanti sukhasamaṅginaḥ |
sarvasukhasamarpitās tathā ca kariṣyāmi yathā teṣāṃ satvānāṃ yo yâivâbhiprāyo bhaviṣyati yad yad evâkāṅkṣiṣyanti manasā tat tad eva prādurbhaviṣyati |
tad yathâpi nāma devānāṃ trāyastriṃśānāṃ manasā sarvaṃ prādurbhavati manasā sarvam utpadyate |
tathā dṛḍhaṃ vīryam ārapsye yathā teṣāṃ satvānāṃ dhārmikâbhiprāyāḥ paripūriṃ gamiṣyanti |
avaikalyaṃ ca jīvitapariṣkāraiḥ sarvasatvānāṃ bhaviṣyati sarveṣāṃ sarvataḥ sarvadêti ||evam ayaṃ ... sarvâvasthāsu satvârthaḥ ... puṇyavṛrdhihetuḥ |
vistaratas tv āryagocarapariśuddhisūtre draṣṭavyaḥ ||
kiṃ ca |
... dharmadānaṃ nirāmiṣaṃ |
puṇyavṛddhinimittaṃ bhavati ||
[ bendall ed p351 ---> ]
yathôktam āryâdhyāśayasaṃcodanasūtre |
viṃśatir ime maitreyânuśaṃsā nirāmiṣadāne |
yo lābhasatkāram apratikāṅkṣan dharmadānaṃ dadāmi |
katame viṃśatiḥ |
yad uta |
smṛtimāṃś ca bhavati matimāṃś ca bhavati buddhimāṃś ca bhavati gatimāṃś ca bhavati dhṛtimāṃś ca bhavati prajñāvāṃś ca bhavati |
[ cambridge ms f160a ---> ]
lokôttarāṃ ca prajñām anuvidhyati |
alparāgo bhavati |
alpadveṣo 'lpamohaḥ |
māraś câsyâvatāraṃ na labhate |
buddhair bhagavadbhiḥ samanvāhriyate |
amanuṣyāś câinaṃ rakṣanti |
devāś câsyâujaḥ kāye praks.ipanti |
amitrāś câsyâvatāraṃ na labhante |
mitrāṇi câsyâbhedyāni bhavanti |
ādeyavacanaś ca bhavati |
vaiśāradyāṃś ca pratilabhate |
saumanasyabahulaś ca bhavati vidvatpraśastaś ca |
anusmaraṇīyaṃ câsya tad dharmadānaṃ bhavati |
ime maitreya viṃśatir anuśaṃsêti ||āryaprajñāpāramitāyāṃ tv āha |
sacet tvam ānanda śrāvakayānikānāṃ pudgalānāṃ śrāvakabhūmau dharmaṃ deśeyaḥ |
tasyāṃ ca dharmadeśanāyāṃ ye trisāhasramahāsāhasre lokadhātau satvās te sarve 'rhatvaṃ sākṣāt kuryus tad adyâpi tvayā me śrāvakeṇa śrāvakakṛtyaṃ na kṛtaṃ syāt |
sacet punaḥ tvam ānanda bodhisatvasya mahāsatvasyâikam api prajñāpāramitāpratisaṃyuktaṃ padaṃ deśayeḥ prakāśayer evam ahaṃ tvayā śrāvakeṇârādhitaḥ syāṃ |
tayā ca pūrvikayā dharmadeśanayā ye trisāhasramahāsāhasre lokadhātau satvās te sarve 'rhatvaṃ prāpnuyus teṣāṃ cârhatāṃ yad dānamayaṃ puṇyakriyāvastu śīlama-
[ cambridge ms f160b ---> ]
yaṃ puṇyakriyāvastu bhāvanāmayaṃ puṇyakriyāvastu |
tat kiṃ manyase ānandâpi tu sa bahu puṇyaskandhaḥ |
āha |
bahu bhagavan bahu sugata |
bhagavān āha |
ataḥ sânanda śrāvakayānikapudgalo bahutaraṃ puṇyaskandhaṃ prasavati yo bodhisatvānāṃ mahāsatvānāṃ prajñāpāramitāpratisaṃyuktaṃ dharmaṃ deśayati |
ato 'py ānanda bahutaraṃ puṇyaskandhaṃ prasavati yo bodhisatvo mahāsatvo 'parasya bodhisatvasya prajñāpāramitāpratisaṃyuktaṃ dharmaṃ deśayati |
antaśâika-
[ bendall ed p352 ---> ] divasam api |
tiṣṭhatv ānandâikadivasaḥ |
antaśaḥ prāgbhaktam api |
tiṣṭhatv ānanda prāgbhaktaṃ |
antaśâikanālikām api |
yāvad antaśâikakṣaṇasaṃnipātam api |
peyālaṃ ||
idam ānanda tasya bodhisatvasya mahāsatvasya dharmadānaṃ sarvaśrāvakayānikānām api sarvapratyekabuddhayānikānāṃ ca pudgalānāṃ kuśalamūlam abhibhavati |
evaṃ kuśalamūlasamanvāgato bodhisatvo mahāsatvaḥ |
evaṃ kuśalamūlaṃ samanvāharann asthānam ānandânavakāśo yat sa bodhisatvo mahāsatvo vivartetânuttarāyāḥ samyaksaṃbodheḥ |
nâitat sthānaṃ vidyatae iti ||kathaṃ dharmadānaṃ dātavyaṃ |
yathâryasaddharmapuṇḍarīke 'bhihitaṃ | kālena cô cintayamā-
[ cambridge ms f161a ---> ]
nu paṇḍitaḥ praviśya layanaṃ tatha ghaṭṭayitvā |
vipaśya dharmaṃ imi sarva yoniśo utthāya deśetâlīnacittaḥ ||sukhasthito bhoti sadā vicakṣaṇo sukhaṃ niṣaṇṇas tatha dharma bhāsate |
udāraprajñapta karitvâsanaṃ caukṣe manojñe pṛthivīpradeśe ||caukṣaṃ ca so cīvara prāvaritvā suraktaraṅgaṃ ca prasannaraṅgaiḥ |
āsevakaṃ kṛṣṇa tathā daditvā mahāpramāṇaṃ ca nivāsayitvā ||
[ bendall ed p353 ---> ]
sapādapīṭhasmi niṣadyâsane vicitraduṣyehi susaṃstṛtasmin |
sudhautapādaś côpāruhitvā snigdhena śīrṣeṇa mukhena câpi ||dharmâsane tatra niṣīdiyānaḥ ekâgra satveṣu samaṃ vipaśyan |
upasaṃharec citrakathā bahūś ca bhikṣūnaś cô bhikṣunikās tathâiva ||kilāsitāś câpi vivarjayīta na câpi utpādayi khedasaṃjñāṃ |
aratiṃ ca sarvāṃ vijahīta paṇḍitaḥ maitrībalaṃ parṣadi bhāvayec ca ||bhāṣec ca rātriṃdivam agradharmān dṛṣṭântakoṭīniyutaiḥ sa paṇḍitaḥ |
saṃharṣayet tāṃ ca tathâiva toṣayet na câpi kiñcit tatra jātu prārthayet ||khōüdyaṃ ca bhojyaṃ ca tathânnapōünaṃ vastrōüṇi śayyâsanacīvarōüṇi |
gilānabhaiṣajya na cintayet saḥ na vijñape-
[ cambridge ms f161b ---> ]
t parṣadi kiñcid anyat ||
[ bendall ed p354 ---> ]
anyatra cinteya sadā vicakṣaṇaḥ bhaveya buddho 'ham ime ca satvā |
etac ca me sarvasukhôpadhānaṃ yaṃ dharma śrāvemi hitāya loke ||atrâivâha ||
na kasyacid antaśo dharmapremṇâpy adhikataram anugrahaṃ karoti ||
āryacandrapradīpasūtre 'py āha |
adhyeṣayeyur yadi tvāṃ te dharmadānasya kāraṇāt |
prathamaṃ vāca bhāṣeyā nâhaṃ vaitulyaśikṣitaḥ ||
evaṃ tvaṃ*vāca bhāṣeyā yuṣme vā vijñapaṇḍitāḥ |
kathaṃ mahâtmanāṃ śakyaṃ purato bhāṣituṃ mayā ||
sahasâiṣāṃ na jalpeta tulayitvā tu bhājanaṃ |
yadi bhājanaṃ vijānīyāḥ anadhīṣṭo 'pi deśayeḥ ||
yadi duḥśīlān paśyesi pariṣāyāṃ bahūn sthitān |
saṃlekhaṃ mā prabhāṣe tvaṃ varṇaṃ dānasya kīrtayeḥ ||
bhaveyur yadi câlpêcchāḥ śuddhāḥ śīle pratiṣṭhitāḥ |
maitraṃ cittaṃ janitvā tvaṃ kuryāḥ saṃlekhikīṃ kathām ||
[ bendall ed p355 ---> ]
parīttā yadi pāpêcchāḥ śīlavanto 'tra vistarāḥ |
labdhapakṣas tadā bhūtvā varṇaṃ śīlasya kīrtayeḥ |
iti ||uktaṃ câryasāgaramatisūtre |
tad yathā |
same |
samavati |
śamitaśatru |
aṅkure |
maṅkure |
mārajite |
karāḍe |
keyūre |
oghavati |
ohokayati |
viśaṭhanirmale |
malâpanaye |
okhare |
kharograse |
[ cambridge ms f162a ---> ]
grasane |
hemukhī |
parāṅmukhī |
āmukhī |
śamitāni sarvagrahabandhanāni |
nigṛhītāḥ sarvaparapravādinaḥ |
vimuktā mārapāśāḥ |
sthāpitā buddhamudrāḥ samudghātitāḥ sarvamārāḥ |
acalitapadapariśuddhyā vigacchanti sarvamārakarmāṇi ||
imāni sāgaramate mantrapadāni dharmabhāṇakena supravṛttāni kṛtvā dharmâsanakena supravṛttāni kṛtvā dharmâsananiṣaṇṇena sarvāṃ parṣadaṃ bodhyākārâbhinirhṛtayā maitryā spharitvā |
ātmani vaidyasaṃjñām utpādya dharme bhaiṣajyasaṃjñāṃ dharmaśravaṇikeṣv āturasaṃjñāṃ tathāgate satpuruṣasaṃjñāṃ dharmanetryāṃ cirasthitikasaṃjñām utpādyêmāni mantrapadāny āmukhīkṛtya dharmasaṃkathā karaṇīyā |
tasya samantād yo janaśate na māro na mārakāyikā vā devatôpasaṃkramayiṣyanti vicakṣuḥkaraṇe |
ye 'py enam upasaṃkramiṣyanti te 'py asya na śakṣyanty antarāyaṃ kartum iti ||atrâivâha |
dharmabhāṇakena caukṣeṇa śucisamudācāreṇa susnātena śucinivāsitena bhavitavyam iti ||evaṃ dharmadānaṃ ||
[ bendall ed p356 ---> ]
bodhicittaṃ ca puṇyasya vṛddhihetuḥ samāsataḥ ||yathôktam āryaratnakaraṇḍakasūtre |
tad yathâpi nāma mañjuśrīr nānāgandhavṛkṣāś ca caturdhātusaṃgṛhītā vivardhante |
evam eva mañjuśrīr nānāsaṃbhārôpacitaṃ bodhisatvasya kuśalamūlaṃ |
bodhicittasaṃgṛhītaṃ sarvajñatāpariṇāmitaṃ vivardhatae |
iti ||eṣâdikâdika-
[ cambridge ms f162b ---> ]
rmikāṇāṃ sahasā bodhisatvaśikṣā smaraṇârtham upadarśitā |
vistaratas tu buddhaviṣayâiva ||atra câsyā yathôktāyāḥ śikṣāyāḥ |
siddhiḥ samyakprahāṇānām apramādâviyojanāt |
smṛtyâtha saṃprajanyena yoniśaś cintanena ca ||tatrânutpannānāṃ pāpakānām akuśalānāṃ dharmāṇām anutpādāyâiva chandaṃ janayati vyāyacchati vīryam ārabhate cittaṃ pragṛhṇāti samyakpraṇidadhātîty anena rakṣā ||utpannānāṃ ca prahāṇāya chandaṃ janayatîty anena śuddhiḥ |
anutpannānāṃ kuśalānāṃ dharmāṇām utpādāya chandaṃ janayati |
yāvad utpannānāṃ ca sthitaye bhūyobhāvāya chandaṃ janayatîty ādi |
anena vṛddhiḥ |
etāni ca nityam apramādâdhiṣṭhitāni kāryāṇi sarvakuśalamūlānāṃ tanmūlatvāt ||yathôktam āryacandrapradīpasūtre |
yāvanta dharmāḥ kuśalāḥ prakīrtitāḥ śīlaśrutaṃ tyāgu tathâiva kṣāntiḥ |
sarveṣu mūlaṃ hy ayam apramādo nidhānalambhaḥ sugatena deśita |
iti ||
ko 'yam apramādo nāma |
iṣṭavighātâniṣṭâgamaśaṅkāpūrvakaṃ pratikāratātparyaṃ |
tad yathā tīvrakopaprasādasya rājño bhaiṣajyatailaparipūrṇabhājanaṃ gṛhītvā picchila-
[ cambridge ms f163a ---> ]
saṃkrameṇa bhṛtyasya
[ bendall ed p357 ---> ]
gacchataḥ ||uktaṃ hy āryatathāgataguhyasūtre |tatra katamo 'pramādo |yad indriyasaṃvaraḥ |
sa cakṣuṣā rūpāṇi dṛṣṭvā na nimittagrāhī bhavati |
nânuvyañjanagrāhī |
evaṃ yāvan manasā dharmān vijñāya na nimittagrāhī bhavati |
nânuvyañjanagrāhī |
sarvadharmeṣv āsvādaṃ câdīnavaṃ ca niḥśaraṇaṃ ca yathābhūtaṃ prajānāti |
ayam ucyate 'pramādaḥ ||punar aparam apramādo yat svacittasya damanaṃ paracittasyârakṣā kleśarater aparikarmaṇā dharmarater anuvartanaṃ yāvad ayam ucyate 'pramādaḥ |
yasya guhyakâdhipate śraddhā câpramādaś ca tasyânulomikena vīryeṇa kāryaṃ |
yena tān apramādakāraṇān śraddhākāraṇāṃś ca dharmān samudānayati |
yasya guhyakâdhipate śraddhā câpramādaś ca vīryaṃ ca tena smṛtisaṃprajanye yogaḥ karaṇīyaḥ |
yena smṛtisaṃprajanyena sarvān bodhipakṣān dharmān na vipraṇāśayati |
yasya guhyakâdhipate śraddhā câpramādaś ca vīryaṃ ca smṛtisaṃprajanyaṃ ca tena yoniśaḥ prayoge yogaḥ karaṇīyaḥ |
yoniśaḥ prayukto hi guhyakâdhipate bodhisatvo yad asti tad astîti prajānāti |
yan nâsti tan nâstîti prajānāti |
yāvad asti saṃvṛtyā cakṣur ity ādi ||tathā atrâivâha |
sadâpramādo hy amṛtasya mūlaṃ satvârthayu-
[ cambridge ms f163b ---> ]
ktasya ca bodhicittaṃ |
yad yoniśaś câiva vivekacittam aparigrahaḥ sarvasukhasya mūlam iti ||āha ca |
parâtmasamatâbhyāsād bodhicittaṃ dṛḍhībhavet |
āpekṣikaṃ parâtmatvaṃ pārâvāraṃ yathāmṛṣā ||
[ bendall ed p358 ---> ]
tatkūlaṃ na svataḥ pāraṃ kim apekṣyâstv apāratā |
ātmatvaṃ na svataḥ siddhaṃ kim apekṣya paro bhavet ||tadduṣkhena na me bādhêty ato yadi na rakṣasi |
nâgāmikāyaduṣkhāt te bādhā tat kena rakṣasi ||aham eva tadâpîti mithyêyaṃ parikalpanā |
anyâiva mṛto yasmād anyas tatra prajāyate ||anyaś cej jāyate tatra kiṃ puṇyena prayojanaṃ |
yūnaḥ kiṃ vṛddhakāyasya sukhāya dhanasaṃcayaiḥ ||mṛte garbhagate tāvad anyo bālaḥ prajāyate |
mṛte bālye kumāratvaṃ tannāśāyâgato yuvā ||
tannāśāc câgato vṛddhaḥ |
ekaḥ kāyaḥ kathaṃ mataḥ |
evaṃ pratikṣaṇaṃ cânyaḥ kāyaḥ keśanakhâdivat ||
atha bālyāparityāgād bālo yāti kumāratāṃ |
kāyasvabhāvo vaktavyo yo 'vasthārahitaḥ sthitaḥ |
kāyaś cet pratimâkāraḥ pesībhasmasu nâsti saḥ ||sūkṣmabhāvena cet tatra sthaulyaṃ tyaktvā vyavasthitaḥ |
anirdeśyaḥ svataḥ prāptaḥ |
kāyêty ucyate na saḥ ||tatra cintâiva me nâsti dṛśyakāyas tu nāśavān |
avasthābhiś ca saṃbandhaḥ saṃvṛtyā câiva dṛśyate ||
[ bendall ed p359 ---> ]
āga-
[ cambridge ms f164a ---> ]
māc ca tad astitvaṃ yuktyāgamanivāritam |
na guṇavyatirekeṇa pradhānaṃ vidyate yataḥ ||na ca trīṇi pradhānāni tathā sattā guṇâpi |
pratyekaṃ tryātmakās te 'pi śeṣaṃ nâikavidhaṃ jagat ||acetanaṃ ca vastrâdi tatsukhâdyātmakaṃ katham |
sukhâder na paṭṭôtpattiḥ paṭṭâdes tu sukhâdayaḥ |
paṭṭâdīnām ahetutvād abhāvas tatsukhaṃ kutaḥ ||tasmād āgamayuktibhyāṃ anityaṃ sarvasaṃskṛtaṃ |tad dhetuphalasaṃbandhaḥ pratyakṣatvān na sādhyate ||svasaṃtāne ca dṛṣṭo 'sau nityeṣu ca kathaṃ yathā |
param aṇus [[doubt]] tu nâiko 'sti digbhedânupapattitaḥ ||dīpatailaṃ kṣayaṃ yāti kṣīyamānaṃ na lakṣyate |
evaṃ bhāvā na lakṣyante kṣīyamānāḥ pratikṣaṇaṃ ||saṃtānaḥ samudōüyaś ca paṅktisenâdivan mṛṣōü |
tatrâbhyāsād ahaṃkāraḥ parasmin kiṃ na jāyate ||
[ bendall ed p360 ---> ]
tasmād evaṃ jagat jñeyaṃ yathâyatanasaṃcayaḥ |
aprāptam eva tad duṣkhaṃ pratikāryaṃ parâtmanoḥ ||ayuktam api ced etat svâtmany astîtaratra na |
yad ayuktaṃ nivartyaṃ tat svam anyad vā yathābalaṃ ||kṛpayā bahu duṣkhaṃ cet kasmād utpādyate balāt |
jagadduṣkhaṃ nirūpyêdaṃ kṛpāduṣkhaṃ kathaṃ bahu ||evaṃ bhāvitasaṃtānāḥ paraduṣkhasamapriyāḥ |
avīcīm avagāhante haṃsāḥ padmavanaṃ yathā ||satveṣu mucyamāneṣu ye te prāmodyasāgarāḥ |
tair eva nanu paryāptaṃ mokṣeṇâpy arasena kim ||
evaṃ parârthaṃ kṛtvâpi na mado na ca vismayaḥ |
na vipākaphalâkāṅkṣā parârthâikântatṛṣṇayā [[doubt]] ||daśadiksatvasaṃpattir ātmī-
[ cambridge ms f164b ---> ]
yâsya na saṃśayaḥ |
nâsty erṣyâvakāśo 'pi parasaukhye svasaṃjñayā ||
[ bendall ed p361 ---> ]
pareṣām ātmano vâpi sāmānyā pāpadeśanā |
puṇyânumodanā câivaṃ buddhâdhyeṣaṇayācanaṃ ||
pariṇāmanam apy evaṃ nirviśeṣaṃ pravartate |
puṇyaṃ pravartate tasmād anantaṃ satvadhātuvat ||ayaṃ sa mārgapravaraḥ kṣemânantasukhôtsavaḥ |
bodhisatvamahāsârtha kalilaprītivardhanaḥ ||
pālyamānaś ca satataṃ vajrapāṇyātiyāntrikaiḥ |
māragulmikasaṃtrāsajananair buddhakiṃkaraiḥ ||saṃbuddharājatanayā bodhicittarathasthitāḥ |
vahante tena mārgeṇa stūyamānāḥ surâdibhiḥ ||
tasmād ātmatvam āropya satveṣv abhyāsayogataḥ |
parâtmaduṣkhaśāntyartham ātmâdīn sarvathôtsṛjet ||tṛṣṇā parigraho yasya tasya duṣkhaṃ na śāmyati |
pariṇāmavināśitvāt sa duṣkhajanako yataḥ ||loke duṣkhâgnitapte ca kā ratiḥ susukhe bhavet |
samantād dahyamānasya nakhâdāhe 'pi kiṃ sukham ||ātmatṛṣṇā ca sarveṣāṃ duṣkhāṇāṃ mūlam uttamaṃ |
tasmān nihanmi tām eva satvebhyaḥ svârtham utsṛjan ||
[ bendall ed p362 ---> ]
tad agradūtī jñātêcchā jetavyā sarvayatnataḥ |
ātmatatvasmṛtiṃ kṛtvā pratītyôtpādacintayā ||yad bhayān nôtsṛjāmy etat tad evâdadato bhayaṃ |
pratikṣaṇaṃ hi yāty eva kāyaś cittaṃ ca me yataḥ ||yadi ni-
[ cambridge ms f165a ---> ]
tyâpy anityena nirmalā malavāhinā |
bodhiḥ kāyena labhyeta nanu labdhā mayâiva sā ||evam ātmānam utsṛjya sarvasatvârtham ācaret |
bhaiṣajyapratimākalpo lokadharmeṣv acintakaḥ ||sarvasatvârthamantritve svaprajñāṃ viniyojayet |
yuktyā saṃrakṣya tu dravyaṃ satveṣu vôpayojayet ||svakāye parakāye vā yad duṣkhaṃ nêha duṣkhakṛt |
satvānāṃ bhogavighnatvāt kleśāḥ śodhyāḥ prayatnataḥ |
lokôpajīvyāt sattīrthād [[doubt]] bhujaṅgakuṇapêva ||puṇyakṣetram idaṃ śuddhaṃ saṃpatsasyamahāphalaṃ |
sukhadurbhikṣasaṃtaptaṃ jagat saṃtarpayiṣyati ||lābhasatkārakāyâdi tyaktaṃ nanujane [[doubt]] mayā |
kopaḥ kasyârtham adyâpi mṛṣā vā tan mayôditam ||svârthaghneṣu yadi dveṣaḥ kṛpā kutra bhaviṣyati |
nirdayasyâpi kaḥ kopaḥ parârtho yadi naśyati ||
[ bendall ed p363 ---> ]
ākrośâdikṣamāḥ satyam ikṣukas tūrikâdayaḥ |
svāmy-asanena durnyastā nôpabhogyā bhavanti te ||cintayati pratīkāraṃ na ca svāmihitêcchayā |
nâpi saṃcodayaty enaṃ bhogârthaṃ nôpayāti ca ||anusmṛtyôpasmṛtyâitān akṛṣṭôptā jinâtmajāḥ |
nānāviṣayadhātūnāṃ sārvêndriyamahāgadān ||vijñapya smārayitvâitān kruddhān apy upakāriṇaḥ
[ cambridge ms f165b ---> ]
svabhāvātyaktamādhuryāḥ sukhayanty eva duṣkhitān ||
dhātavaḥ pañca bhūvāritejo 'nilakhasaṃjñitāḥ |
yāvat satvāḥ sthitās tāvat sarveṣām arthakāriṇaḥ ||sarvaduścaritenâiṣāṃ satvârthād vinivartanaṃ |
evam etān karomy eṣa dhātūn ṣaḍ api nirvyathān ||yāvad ākāśaniṣṭasya niṣṭhā lokasya saṃbhavet |
tāvat sthāsyāmi lokârthaṃ kurvan jñānapuraḥsaraḥ ||ātmâcāryo 'nuśiyaṣyād dhi sadâtmānaṃ suśiṣyavat |
apṛṣṭvā câtmanâtmānaṃ balenârakṣitakriyaḥ ||
[ bendall ed p364 ---> ]
kâiva mama duṣkhena duṣkhī syān me bhayād bhayī |
taddoṣânuśayajño vā yathâtmagurur ātmanaḥ ||avirāgy- apalāyī ca karuṇāviṣayo 'pi vā |
nityasaṃnihitaś câpi śiṣyâtmasamaḥ kutaḥ ||kleśônmatto 'tha mohândhaḥ prapātabahule pathi |
skhalan pade pade śocyaḥ parâtmā ca sarvadā ||skhalitânveṣaṇaṃ tasmāt samānavyasanāj janāt |
na yuktaṃ yujyate tv atra guṇān dṛṣṭvâdbhutaṃ mahat ||nâikena śakyam ādātuṃ mayā doṣamahôdadhiḥ |
kṛtyam anyair mamâivâtra ko 'nyadoṣeṣu mêkṣaṇaḥ ||paracodanadakṣāṇām anadhīṣṭôpakāriṇāṃ |
vākyaṃ mūrdhnā pratīcchāmi sarvaśiṣyo bhavāmy ahaṃ ||saṃgrāmo hi mamâikasya bahubhiḥ kleśaśatrubhiḥ |
tatrâikena raṇâsaktam anye nighna-
[ cambridge ms f166a ---> ]
nti māṃ sukham ||
tatra yaḥ pṛṣṭhato bhītiṃ śrāvayed anyato 'pi vā |
pradviṣṭo vā prasanno vā same prāṇapradaḥ suhṛt ||
[ bendall ed p365 ---> ]
alisaṃhātanīlena cīrabhāraṇabhāriṇā |
vicitrasurabhisphītapuṣpaśekharahāriṇā ||yugapat sarvadigbuddhakṣetrasāgaracāriṇā |
balinā pratikāryeṇa sarvamārâpahāriṇā ||narakapretasaṃtāpapraśamônmuktavāriṇā |
saṃsāragahanântasthabhavyasatvârthasāriṇā ||jagannetrôcchavôtpādibalâlaṅkāradhāriṇā |
viduṣā bālavapuṣā lokavismayakāriṇā ||mañjuśrī saṃjñakaṃ yat tat piṇḍībhūtaṃ jagaddhitaṃ |
sarveṇâivâtmabhāvena namas tasmai punaḥ punaḥ ||
anekaduṣkhasaṃtaptaprahlādanamahāhradaṃ |
trailokyatṛṣṇāpātālaprapūraṇamahâmbudam ||jagadiṣṭaphalasphītadaśadikkalpapādapaṃ |prārthitaprāptisaṃhṛṣṭajagannetrôtpalârcitaṃ ||vismayôdgataromāñcair bodhisatvaśataiḥ stutam |
mañjuśriyaṃ namasyāmi praṇāmair uttarôttaraiḥ ||niḥśeṣaduṣkhavaidyāya sukhasattrapradāyine |
sarvâkārôpajīvyāya mañjughoṣāya te namaḥ ||
[ bendall ed p366 ---> ]
iti jinatanayānāṃ sarvathâtyadbhutānāṃ caritam upanibdhyôpārjitaṃ yac chubhaṃ me |
bhavatu sukham anantaṃ dehināṃ tena yāvat sugatapadam ana-
[ cambridge ms f166a ---> ]
ntavyomasīmâdhipatyaṃ ||puṇyavṛddhiḥ samāptā ||
samāptaś câyaṃ bodhisatvavinayo 'nekasūtrântôddhṛtaḥ śikṣāsamuccayêti ||
Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
