Śikṣāsamuccayakārikā

Śikṣāsamuccayakārikā

śikṣāsamuccayakārikā (śsk)

yadā mama pareṣāṃ ca bhayaṃ duḥkhaṃ ca na priyam / tadātmanaḥ ko viśeṣo yattaṃ rakṣāmi netaram // śsk_1 //

duḥkhāntaṃ kartukāmena sukhāntaṃ gantumicchatā / śraddhāmūlaṃ dṛḍhīkṛtya bodhau kāryā matirdṛḍhā // śsk_2 //

(śikṣādaro) mahāyānādbodhisattvasya saṃvaraḥ / marmasthānānyato vidyādyenānāpattiko bhavet // śsk_3 //

ātmabhāvasya bhogānāṃ tryadhvavṛtteḥ śubhasya ca / utsargaḥ sarvasattvebhyastadrakṣā śuddhivardhanam // śsk_4 //

paribhogāya sattvānāmātmabhāvādi dīyate / arakṣite kuto bhogaḥ ki dattaṃ yanna bhujyate // śsk_5 //

tasmātsattvopabhogārthamātmabhāvādi pālayet / kalyāṇamitrānutsargāt sūtrāṇāṃ ca sadekṣaṇāt // śsk_6 //

tatrātmabhāve kā rakṣā yadanarthavivarjanam / kenaitallabhyate sarvaṃ niṣphalaspandavarjanāt // śsk_7 //

etatsidhyetsadā smṛtyā smṛtistīvrādarādbhavet / ādaraḥ śamamāhātmyaṃ jñātvātāpena jāyate // śsk_8 //

samāhito yathābhūtaṃ prajānātītyavadanmuniḥ / śamācca na caleccitaṃ bāhyaceṣṭā nivartanāt // śsk_9 //

sarvatrāpacalo mandamatisnigdhābhibhāṣaṇāt / āvavarjayejjanaṃ bhavyamādeyaścāpi jāyate // śsk_10 //

anādeyaṃ tu taṃ lokaḥ paribhūya jināṅkuram / bhasmacchanno yathā vahniḥ pacyeta narakādiṣu // śsk_11 //

ratnameghe jinenoktastena saṅkṣepasaṃvaraḥ / yenāprasādaḥ sattvānāṃ tadyatnena vivarjayet // śsk_12 //

eṣā rakṣātmabhāvasya bhaiṣajyavasānādibhiḥ / ātmatṛṣṇopabhogāttu kliṣṭāpattiḥ prajāyate // śsk_13 //

sukṛṭārambhiṇā bhāvyaṃ mātrajñena ca sarvataḥ / iti śikṣāpadādasya bhogarakṣā na duṣkarā // śsk_14 //

svārthavipāka vaitṛṣṇyācchubhaṃ saṃrakṣitaṃ bhavet / paścātāpaṃ na kurvīta na ca kṛtvā prakāśayet // śsk_15 //

lābhasatkārabhītaḥ syādunnatiṃ varjayetsadā / bodhisattvaḥ prasannaḥ syāddharme vimatimutsṛjet // śsk_16 //

śodhitasyātmabhāvasyabhogaḥ pathyo bhaviṣyati / samyaksiddhasya bhaktasya niṣkaṇasyeva dehinām // śsk_17 //

tṛṇacchanna yathā śasyaṃ rogaiḥ sīdati naidhate / buddhāṅkurastathā vṛddhiṃ kleśacchanno na gacchati // śsk_18 //

ātmabhāvasya kā śuddhiḥ pāpakleśaviśodhanam / sambuddhottayarthasāreṇa yatnabhāve tvapāyagaḥ // śsk_19 //

kṣameta śrutameṣeta saṃśrayeta vanaṃ tataḥ / sāmādhānāya yujyeta bhāvayedaśubhādikam // śsk_20 //

bhogaśuddhiṃ ca jānīyātsamyagājīvaśodhanāt / śūnyatākaruṇāgarbheceṣṭitātpuṇyaśodhanam // śsk_21 //

grahītāraḥ subahavaḥ svalpaṃ ceda manena kim / na cātitṛptijanakaṃ vardhanīyamidaṃ tataḥ // śsk_22 //

ātmabhāvasya kā vṛddhirbalānālasyavardhanam / śūnyatākaruṇāgarbhāddānādbhogasya vardhanam // śsk_23 //

kṛtvādāveva yatnena vyavasāyāśayau dṛḍhau / karuṇāṃ ca puraskṛtya yateta śubhavṛddhaye // śsk_24 //

bhadracaryāvidhiḥ kāryo vandanādiḥ sahādarāt / śraddhādīnāṃ sadābhyāso maitrī buddhādyanusmṛtiḥ // śsk_25 //

sarvāvasthāsu sattvārtho dharmadānaṃ nirāmiṣam / bodhicittaṃ ca puṇyasya vṛddhihetuḥ samāsataḥ // śsk_26 //

siddhiḥ samyakprahāṇānāmapramādāviyojanāt / smṛtyātha samprajanyena yoniśaścintanena ca // śsk_27 //