Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST) · Kinh tạng › Kinh Đại thừa
Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā, 1
- Thông tin
- GRETIL — Nalinaksha Dutt: Pañcaviṃśatisāhasrikā Prajñāpāramitā, Calcutta 1934 (Calcutta Oriental Series, 28). = PSP1.CC BY-NC-SA 4.0
15715 {{śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo mano bahirdhāśūnyam iti manasikaroti/ yāvat śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo mano 'bhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti/ rūpam adhyātmaśūnyam iti manasikaroti bahirdhāśūnyam iti manasikaroti adhyātmabahirdhāśūnyam iti manasikaroti yāvad abhāvasvabhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti/ tāś ca śūnyatā upalabhate tathā ca manyate upalambhayogena/ evaṃ śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyaṃ dharmo 'dhyātmaśūnya iti manasikaroti/ śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyaṃ dharmo bahirdhāśūnya iti manasikaroti/ yāvat śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyaṃ dharmo 'bhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti/ cakṣurvijñānam adhyātmaśūnyam iti manasikaroti bahirdhāśūnyam iti manasikaroti adhyātmabahirdhāśūnyam iti manasikaroti yāvad abhāvasvabhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti/ tāś ca śūnyatā upalabhate tathā ca manyate upalambhayogena/ evaṃ śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvāvijñānaṃ kāyavijñānaṃ manovijñānam adhyātmaśūnyam iti manasikaroti/ śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvāvijñānaṃ kāyavijñānaṃ manovijñānaṃ bahirdhāśūnyam iti manasikaroti/ yāvat śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvāvijñānaṃ kāyavijñānaṃ manovijñānaṃ abhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti/ cakṣuḥsaṃsparśo 'dhyātmaśūnya iti manasikaroti bahirdhāśūnya iti manasikaroti adhyātmabahirdhāśūnya iti manasikaroti yāvad abhāvasvabhāvasvabhāvaśūnya iti manasikaroti/ tāś ca śūnyatā upalabhate tathā ca manyate upalambhayogena/ evaṃ śrotrasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśo jihvāsaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśo manaḥsaṃsparśo 'dhyātmaśūnya iti
manasikaroti/ śrotrasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśo jihvāsaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśo manaḥsaṃsparśo bahirdhāśūnya iti manasikaroti/ yāvat śrotrasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśo jihvāsaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśo manaḥsaṃsparśo 'bhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti/ cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedayitam adhyātmaśūnyam iti manasikaroti bahirdhāśūnyam iti manasikaroti adhyātmabahirdhāśūnyam iti manasikaroti yāvad abhāvasvabhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti/ tāś ca śūnyatā upalabhate tathā ca manyate upalambhayogena/ evaṃ śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ manaḥsaṃsparśapratyayavedayitam adhyātmaśūnyam iti manasikaroti/ śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ manaḥsaṃsparśapratyayavedayitam bahirdhāśūnyam iti manasikaroti/ yāvat śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ manaḥsaṃsparśapratyayavedayitam abhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti/}}
15716 evam avidyāyāṃ yāvaj jarāmaraṇam adhyātma{śūnyam iti manasikaroti} {{jarāmaraṇaṃ bahirdhāśūnyam iti manasikaroti yāvad jarāmaraṇam abhāvasvabhāvaśūnyam iti manasikaroti}} 15717 punar aparaṃ {subhūti} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran {apagatasarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ} smṛtyupasthānāni 15718 bhāvayati tāni ca smṛtyupasthānāni upalabhate taiś ca manyate upalambhayogena/ 15719 evaṃ samyakprahāṇāni {{ṛddhipādān indriyāṇi balāni bodhyaṅgāni mārgān pratisaṃvidaś vaiśāradyāni abhijñāḥ tathāgatabalāni}} buddhadharmān bhāvayati/ tāṃñ ca buddhadharmān upalabhate 15720 taiś ca manyate upalambhayogena/ evaṃ khalu subhūte {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ 15721 carann anupāyakuśala imaṃ prajñāpāramitānirdeśaṃ śrutvā uttrasyati {santrasyati santrāsam āpadyate} 15722 subhūtir āha/ kathaṃ bhagavan {bodhisattvo} mahāsattvaḥ pāpamitraparigṛhīto bhavati/
15801 yena pāpamitraparigrahaṇenemaṃ prajñāpāramitānirdeśaṃ śrutvā uttrasyati {santrasyati santrāsam āpadyate} 15802 bhagavān āha/ iha subhūte {bodhisattvasya} mahāsattvasya prajñāpāramitāyā vivecayati 15803 dhyānapāramitāyā {{vivecayati vīryapāramitāyā vivecayati kṣāntipāramitāyā vivecayati śīlapāramitāyā vivecayati}} dānapāramitāyā vivecayati/ nātra śikṣitavyam iti 15804 naitat tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena bhāṣitam iti kavikṛtāny etāni 15805 kāvyāni naitāni śrotavyāni nodgrahītavyāni na paryavāptavyāni na 15806 dhārayitavyāni na vācayitavyāni na manasikartavyāni nāpi parasyā- 15807 deśayitavyāni/ idaṃ {subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam/} 15808 punar aparaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya pāpamitraṃ yo 'sya na mārakarmā- 15809 ṇy upadiśati/ na māradoṣān ācaṣṭa iti hi māraḥ pāpīyān buddhaveṣeṇa vivecayati 15810 {bodhisattvaṃ} mahāsattvam upasaṃkramyaivaṃ bravīti/ kiṃ te kulaputra prajñāpāramitayā bhāvitayā 15811 {{kiṃ te dhyānapāramitayā bhāvitayā/ kiṃ te vīryapāramitayā bhāvitayā/ kiṃ te kṣāntipāramitayā bhāvitayā/ kiṃ te śīlapāramitayā bhāvitayā/}} kiṃ te dānapāramitayā bhāvitayā/ idaṃ {subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam/} 15812 punar aparaṃ subhūte māraḥ pāpīyān buddhaveṣeṇa śrāvakabhūmipratisaṃyuktāni sūtrāṇi geyaṃ 15813 vyākaraṇaṃ gāthodānaṃ nidānam itivṛttakaṃ jātakāni vaipulyam adbhutadharmāvadānopadeśa- 15814 m upadekṣyati prakāśayiṣyati vibhajiṣyati uttānīkariṣyati saṃprakāśayiṣyati/
15815 imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi cākhyātāni nāvabodhayati/ idam api {subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam/} 15816 {punar aparaṃ} {subhūte} {māraḥ pāpīyān} {bodhisattvam} mahāsattvam upasaṃkrāmyaivaṃ vakṣyati/ na te kulaputra kiṃcid bo- 15817 dhicittaṃ nāpi tvam avinivartanīyo nāpi tvaṃ śakṣyasy anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhi- 15818 saṃboddhum/ ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇy ākhyātāni nāvabodhayati/ idam api 15819 {subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam/} 15820 {punar aparaṃ} {subhūte} {māraḥ pāpīyān} {bodhisattvasya} mahāsattvasya buddhaveṣeṇopasaṃkramyaivaṃ vakṣyati cakṣuḥ kula-
15901 putra śūnyam ātmanā cātmīyena ca/ evaṃ śrotraṃ {{śūnyam ātmanā cātmīyena ca ghrāṇaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca jihvā śūnyātmanā cātmīyena ca kāyaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca}} manaḥ śūnyam ātmanā cātmī- 15902 yena ca {{rūpaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca śabdaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca gandhaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca rasaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca spraṣṭavyaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca dharmaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca cakṣurvijñānaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca śrotravijñānaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca ghrāṇavijñānaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca jihvāvijñānaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca kāyavijñānaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca manovijñānaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca cakṣuḥsaṃsparśaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca śrotrasaṃsparśaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca ghrāṇasaṃsparśaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca jihvāsaṃsparśaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca kāyasaṃsparśaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca manaḥsaṃsparśaḥ śūnya ātmanā cātmīyena ca cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca manaḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ śūnyam ātmanā cātmīyena ca}}
15903 {{dānapāramitā śūnyātmanā cātmīyena ca śīlapāramitā śūnyātmanā cātmīyena ca kṣāntipāramitā śūnyātmanā cātmīyena ca vīryapāramitā śūnyātmanā cātmīyena ca dhyānapāramitā śūnyātmanā cātmīyena ca prajñāpāramitā śūnyātmanā cātmīyena ca}} smṛtyupasthānāni śūnyāni ātmanā 15904 cātmīyena ca evaṃ samyakprahāṇāni ṛddhipādāḥ indriyāṇi balāni bodhya- 15905 ṅgāni mārgā yāvad āveṇikā buddhadharmāḥ śūnyā ātmanā cātmīyena ca/ kiṃ 15906 kariṣyaty anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhya ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi 15907 nācaṣṭe nopadiśati/ idaṃ {subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam/} 15908 {punar aparaṃ} {subhūte} {māraḥ pāpīyān} {bodhisattvaṃ} mahāsattvaṃ pratyekabuddhaveṣeṇopasaṃkramyaivaṃ vakṣyati/ 15909 śūnyatā kulaputra pūrvadig buddhair bhagavadbhir bodhisattvaiḥ śrāvakaiś ca nātra buddho na bodhi- 15910 r na bodhisattvo na śrāvakaḥ/ evaṃ samantād daśadiśaḥ śūnyā buddhair bhagavadbhiḥ 15911 bodhisattvaiḥ śrāvakaiś ca nātra buddho na bodhir na bodhisattvo na śrāvakaḥ/ ya 15912 imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi nopadekṣyati/ imāni {subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitrāṇi veditavyāni/} 15913 {punar aparaṃ} {subhūte} {māraḥ pāpīyān} śramaṇaveṣeṇopasaṃkramya {bodhisattvaṃ} mahāsattvaṃ sarvākārajñatā- 15914 pratisaṃyuktebhyo manasikārebhyo vivecya śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārai- 15915 r anuśāsiṣyati avavadiṣyati/ ya idam evaṃrūpaṃ mārakarma nopadekṣyati/ idaṃ 15916 {subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam/}
15917 {punar aparaṃ} {subhūte} {māraḥ pāpīyān} upādhyāyācāryaveṣeṇopasaṃkramya {bodhisattvaṃ} mahāsattvaṃ bodhi- 15918 sattvacaryāyā vivecayiṣyati sarvākārajñatāpratisaṃyuktebhyo manasikārebhyo vive- 15919 cayiṣyati/ smṛtyupasthāneṣu niyojayiṣyati samyakprahāṇeṣu ṛddhipādeṣu 15920 indriyeṣu baleṣu bodhyaṅgeṣu mārgeṣu niyojayiṣyati śūnyatāyām animitte apraṇihite 15921 niyojayiṣyati/ imāny evaṃrūpān dharmān sākṣatkṛtya śrāvakabhūmiṃ sākṣāt- 15922 kuruṣva, kiṃ te kariṣyaty anuttarayā samyaksaṃbodhyabhisaṃbuddhayā ya imāny evaṃ- 15923 rūpāṇi mārakarmāṇi nācaṣṭe nopadiśati/ idaṃ {subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam/}
16001 {punar aparaṃ} {subhūte} {māraḥ pāpīyān} mātāpitṛveṣeṇopasaṃkramya {bodhisattvaṃ} mahāsattvam evaṃ vakṣyati/ 16002 ehi tvaṃ kulaputra srotaāpattiphalasākṣātkriyāyai yogam āpadyasva {sakṛdāgāmiphalasākṣātkriyāyai yogam āpadyasva, anāgāmiphalasākṣātkriyāyai yogam āpadyasva} arhattva- 16003 phalasākṣātkriyāyai yogam āpadyasva/ kiṃ te 'nuttarayā samyaksaṃbodhyābhi- 16004 saṃbuddhayā yasyāḥ kṛtaśo 'saṃkhyeyān aprameyān kalpān saṃsāre saṃsarato hasta- 16005 cchedāḥ pādacchedāś cānubhavitavyāḥ/ ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi 16006 nopadekṣyati nākhyāsyati/ idaṃ {subhūte bodhisattvasya mahāsattsya pāpamitraṃ veditavyam/} 16007 {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvo} mahāsattvasya {māraḥ pāpīyān} bhikṣuveṣeṇopasaṃkramya rūpam anitya- 16008 m iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ rūpaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ 16009 śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/ 16010 {{vedanānityeti deśayiṣyāti upalambhayogena/ vedanā duḥkhānātmakā śāntā viviktā śūnyānimittāpraṇihiteti deśayiśyati upalambhayogena/ saṃjñānityeti deśayiṣyāti upalambhayogena/ saṃjñā duḥkhānātmakā śāntā viviktā śūnyānimittāpraṇihiteti deśayiśyati upalambhayogena/ saṃskārā anityā iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ saṃskārā duḥkhā anātmakāḥ śāntā viviktāḥ śūnyā animittā apraṇihitā iti deśayiśyati upalambhayogena/ vijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ vijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/ cakṣur anityam iti deśayiṣyāti
upalambhayogena/ cakṣur duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/ śrotram anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ śrotraṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/ ghrāṇam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ ghrāṇaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/ jihvānityeti deśayiṣyāti upalambhayogena/ jihvā duḥkhānātmakā śāntā viviktā śūnyānimittāpraṇihiteti deśayiśyati upalambhayogena/ kāyo 'nitya iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ kāyo duḥkho 'nātmakaḥ śānta viviktaḥ śūnyo 'nimitto 'praṇihita iti deśayiśyati upalambhayogena/ mano anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ mano duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/ rūpam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ rūpaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/ śabdo 'nitya iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ śabdo duḥkho 'nātmakaḥ śānta viviktaḥ śūnyo 'nimitto 'praṇihita iti deśayiśyati upalambhayogena/ gandho 'nitya iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ gandho duḥkho 'nātmakaḥ śānta viviktaḥ śūnyo 'nimitto 'praṇihita iti deśayiśyati upalambhayogena/ raso 'nitya iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ raso duḥkho 'nātmakaḥ śānta viviktaḥ śūnyo 'nimitto 'praṇihita iti deśayiśyati upalambhayogena/ spraṣṭavyam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ spraṣṭavyaṃ duḥkham
anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/ dharmo 'nitya iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ dharmo duḥkho 'nātmakaḥ śānta viviktaḥ śūnyo 'nimitto 'praṇihita iti deśayiśyati upalambhayogena/ cakṣurvijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ cakṣurvijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/ śrotravijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ śrotravijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/ ghrāṇavijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ ghrāṇavijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/ jihvāvijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ jihvāvijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/ kāyavijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ kāyavijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena/ manovijñānam anityam iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ manovijñānaṃ duḥkham anātmakaṃ śāntaṃ viviktaṃ śūnyam animittam apraṇihitam iti deśayiśyati upalambhayogena}}/ evaṃ yāvat smṛtyupasthānāny a- 16011 nityāni {{iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ smṛtyupasthānāni duḥkhāny anātmakāni śāntāni viviktāni śūnyāny animittāny apraṇihitāny iti deśayiśyati upalambhayogena}}/ evaṃ samyakprahāṇāny {{anityāny iti deśayiṣyāti upalambhayogena/
smṛtyupasthānāni duḥkhāny anātmakāni śāntāni viviktāni śūnyāny animittāny apraṇihitāny iti deśayiśyati upalambhayogena/ ṛddhipādā anityā iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ saṃskārā duḥkhā anātmakāḥ śāntā viviktāḥ śūnyā animittā apraṇihitā iti deśayiśyati upalambhayogena/ indriyāṇy anityāny iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ smṛtyupasthānāni duḥkhāny anātmakāni śāntāni viviktāni śūnyāny animittāny apraṇihitāny iti deśayiśyati upalambhayogena/ balāny anityāny iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ smṛtyupasthānāni duḥkhāny anātmakāni śāntāni viviktāni śūnyāny animittāny apraṇihitāny iti deśayiśyati upalambhayogena/ bodhyaṅgāny anityāny iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ smṛtyupasthānāni duḥkhāny anātmakāni śāntāni viviktāni śūnyāny animittāny apraṇihitāny iti deśayiśyati upalambhayogena/}} mārgo '- 16012 nityo {{'nitya iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ mārgo duḥkho 'nātmakaḥ śānta viviktaḥ śūnyo 'nimitto 'praṇihita iti deśayiśyati upalambhayogena/}} yāvad buddhadharmā api anityā {{iti deśayiṣyāti upalambhayogena/ saṃskārā duḥkhā anātmakāḥ śāntā viviktāḥ śūnyā animittā apraṇihitā iti deśayiśyati upalambhayogena}} 16013 /
ya imāny evaṃrūpāṇi mārakarmāṇi nopadekṣyati nākhyāsyati ida- 16014 m api {{subhūte bodhisattvasya mahāsattsya}} pāpamitraṃ veditavyaṃ viditvā ca parivarjayitavyam// [iti kalyāṇa- 16015 mitradvitīyasaṃparigrahaḥ/] [ity uktaṃ nirvedhāṅgaṃ caturvidham//] 16016 subhūtir āha/ bodhisattvo bodhisattva iti bhagavann ucyate/ bodhisattva 16017 iti bhagavan kaḥ padārthaḥ/ bhagavān āha/ apadārthaḥ subhūte bodhisattvapadārthaḥ/ 16018 tat kasya hetoḥ/ na hi subhūte bodhir utpādāstitā vā nāstitā vā vidyate vopa- 16019 labhyate/ tasmād apadārthaḥ subhūte bodhisattvapadārthaḥ// [iti gotrasvarūpam/] tad 16020 yathāpi nāma subhūte ākāśe śakuneḥ padaṃ na {vidyate nopalabhyate} evam eva subhūte 16021 bodhisattvapadārtho na {vidyate nopalabhyate}/ 16022 {{svapnasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ māyāyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ marīcyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/}} 16023 {{pratiśrutkāyāḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ pratibhāsasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ pratibimbasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ gandharvanagarasya padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ nirmitasya
padaṃ na vidyate nopalabhyate evam eva subhūte bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate }}//
16101 [ity uṣmagatādhāraḥ//] {tad yathāpi nāma subhūte} bhūtakoṭyāḥ padaṃ {na vidyate nopalabhyate/ evam eva bodhisattvasya padārtho na vidyate nopalabhyate}/ {tad yathāpi nāma subhūte} tathatāyāḥ padaṃ {na vidyate nopalabhyate/ evam eva bodhisattvasya padārtho na vidyate nopalabhyate}/ 16102 evam avitathatāyā ananyatathatāyā dharmatāyā dharmadhātor dharmasthititāyā dharma- 16103 niyāmatāyāḥ satyatāyāḥ padaṃ {na vidyate nopalabhyate/ evam eva bodhisattvasya padārtho na vidyate nopalabhyate}// [iti mūrdhagatādhāraḥ//] 16104 {tad yathāpi nāma subhūte} māyāpuruṣasya rūpasya padaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva subhūte {bodhisattvasya} mahāsattvasya 16105 prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na {vidyate nopalabhyate}/ evaṃ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ/ 16106 {tad yathāpi nāma subhūte} māyāpuruṣasya vijñānasya padaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/}
16107 {{tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya cakṣuṣaḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ evaṃ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyaḥ/ tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya manasaḥ padaṃ na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya rūpasya padaṃ na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ evaṃ śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyaṃ/ tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya dharmasya padaṃ na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya cakṣurvijñānasya padaṃ na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ evaṃ śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvvijñānaṃ kāyavijñānam/ tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya manovijñānasya padaṃ na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}}// [iti 16108 kṣāntigatādhāraḥ//] 16109 {tad yathāpi nāma subhūte} māyāpuruṣasya adhyātmaśūnyatāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na
16110 {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/} {{tad yathāpi nāma subhūte māyāpuruṣasya bahirdhāśūnyatāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}}/ adhyātmabahirdhāśūnyatā- 16111 yāṃ carato bodhisattvapadārtho na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ yāvad vistareṇa/ {tad yathāpi nāma subhūte} 16112 māyāpuruṣasya abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ carato {{bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/}} {tad yathāpi nāma subhūte} māyā- 16113 puruṣasya pāramitāsu smṛtyupasthān{{eṣu samyakprahāṇeṣu ṛddhipādeṣu indriyeṣu baleṣu bodhyaṅgeṣu mārgeṣu pratisaṃvitsu vaiśāradyeṣu abhijñāsu tathāgatabaleṣu}} buddhadharmeṣu skandheṣu dhātuṣu āyata- 16114 neṣu pratītyasamutpādeṣu dhyānārūpyasamāpattyabhijñāsu carato bodhisattvapadārtho 16115 na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}// [ity agradharmagatādhāraḥ//]
16116 {tad yathāpi nāma subhūte} tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya rūpapadārtho na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate} 16117
16201 {{evaṃ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ/ tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya vijñānapadārtho na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya cakṣuḥpadārtho na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ evaṃ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyaḥ/ tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya manaḥpadārtho na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya rūpapadārtho na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ evaṃ śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyaṃ/ tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya dharmapadārtho na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ tad yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya cakṣurvijñānapadārtho na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ evaṃ śrotravijñānaṃ ghrāṇavijñānaṃ jihvvijñānaṃ kāyavijñānam/ tad
yathāpi nāma subhūte tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya manovijñānapadārtho na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}}/ {tad yathāpi nāma subhūte} tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya
16202 adhyātmaśūnyatāyāṃ yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na 16203 {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ {tad yathāpi nāma subhūte} tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya sarvabodhipakṣadharma- 16204 balavaiśāradyāveṇikabuddhadharme carato bodhisattvapadārtho na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ {tad yathāpi nāma subhūte} 16205 asaṃskṛtadhātau saṃskṛtadhtupadaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ saṃskṛtadhātau asaṃskṛtadhātupadaṃ na 16206 {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}// [iti darśanamārgādhāraḥ//] 16207 {tad yathāpi nāma subhūte} anutpādapadārtho na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ {tad yathāpi nāma subhūte} anirodhānabhisaṃskārā- 16208 prādurbhāvānupalambhāsaṃkleśapadārtho na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ {tad yathāpi nāma subhūte} avyavadāna-
16209 padārtho na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ tat kasya hetoḥ/ rūpasya subhūte utpāda- 16210 padārtho na {vidyate nopalabhyate/} {{vedanāyāḥ subhūte utpādapadārtho na vidyate nopalabhyate/ saṃjñāyāḥ subhūte utpādapadārtho na vidyate nopalabhyate/ saṃskārāṇāṃ subhūte utpādapadārtho na vidyate nopalabhyate/ vijñānasya subhūte utpādapadārtho na vidyate nopalabhyate}}/ tat kasya hetoḥ/ 16211 rūpasya subhūte nirodhābhisaṃskāraprādurbhāvopalambhasaṃkleśa{padārtho na vidyate nopalabhyate}/ 16212 {{vedanāyāḥ subhūte nirodhābhisaṃskāraprādurbhāvopalambhasaṃkleśapadārtho na vidyate nopalabhyate/ saṃjñāyāḥ subhūte nirodhābhisaṃskāraprādurbhāvopalambhasaṃkleśapadārtho na vidyate nopalabhyate/ saṃskārāṇāṃ subhūte nirodhābhisaṃskāraprādurbhāvopalambhasaṃkleśapadārtho na vidyate nopalabhyate/ vijñānasya subhūte nirodhābhisaṃskāraprādurbhāvopalambhasaṃkleśapadārtho na vidyate nopalabhyate}}/ [tat kasya hetoḥ/ rūpasya subhūte avyavadāna{padārtho na vidyate nopalabhyate}]/ 16213 {{vedanāyāḥ subhūte avyavadānapadārtho na vidyate nopalabhyate/ saṃjñāyāḥ subhūte avyavadānapadārtho na vidyate nopalabhyate/ saṃskārāṇāṃ subhūte avyavadāna{padārtho na vidyate nopalabhyate/ vijñānasya subhūte avyavadānapadārtho na vidyate nopalabhyate}}/ {tad yathāpi nāma subhūte} vyastasamastānāṃ skandhānāṃ dhātū-
16214 nām āyatanānāṃ pratītyasamutpādasya utpāda{padārtho na vidyate nopalabhyate}/ yāvat skandhadhātvāyatanapratītya- 16215 samutpādeṣu vyavadāna{padārtho na vidyate nopalabhyate}/ evaṃ saptatriṃśadbodhipakṣadharmāpramāṇadhyānārūpya- 16216 samāpattyabhijñāpratisaṃviddaśabalavaiśāradyāveṇikabuddhadharmāṇām utpāda{padārtho na vidyate nopalabhyate}/ evaṃ 16217 yāvad vyavadāna{padārtho na vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ {tad yathāpi nāma subhūte} āveṇikānāṃ buddhadharmāṇāṃ yāvat 16218 saṃkleśavyavadāna{padārtho na vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ 16219 {tad yathāpi nāma subhūte} rūpasyātyantaviviktatvān nimittapadaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/}
16301 {{vedanāyā atyantaviviktatvān nimittapadaṃ na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ saṃjñāyā atyantaviviktatvān nimittapadaṃ na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ saṃskārāṇām atyantaviviktatvān nimittapadaṃ na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate/ vijñānasyātyantaviviktatvān nimittapadaṃ na vidyate nopalabhyate/ evam eva subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}}/ {tad yathāpi nāma subhūte} vyastasamastānāṃ skandhadhātvāyatana- 16302 pratītyasamutpādānām atyantaviviktatvān nimittapadaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ 16303 {tad yathāpi nāma subhūte} smṛtyupasthānānām atyantaviśuddhatvān nimittapadaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva 16304 {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ evaṃ samyakprahāṇa{{rddhipādendriyabalabodhyaṅgamārgabalavaiśāradyapratisaṃvidāveṇika}}buddhadharmāṇām atyantaviśuddhatvān nimittapadaṃ 16305 na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato
bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ {tad yathāpi nāma subhūte} ātmasattvajīva{{poṣapuruṣapudgalamanujamānavakārakavedakajānaka}}paśyakānāṃ viśuddhau 16306 padaṃ na {vidyate nopalabhyate} ātmasattvajīva{{poṣapuruṣapudgalamanujamānavakārakavedakajānaka}}paśyakāsattvām upādāya/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate} 16307 [iti bhāvanāmārgādhāraḥ//] 16308 {tad yathāpi nāma subhūte} ādityasyodāgacchataḥ prabhāyāḥ padaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}// [iti 16309 pratipakṣādhāraḥ//] 16310 {tad yathāpi nāma subhūte} kalpodvāhe vartamāne sarvasaṃskāre padaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate} 16311 //
[iti vipakṣaprahāṇādhāraḥ//] 16312 {tad yathāpi nāma subhūte} tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya śīle dauḥśīlyapadaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ 16313 evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ {tad yathāpi nāma subhūte} tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya samādhau vikṣepapadaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ 16314 tathāgataprajñāyāṃ dauṣprajñapadaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ tathāgatavimuktāv avimuktipadaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ 16315 evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ {tad yathāpi nāma subhūte} tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya vimuktijñānadarśanapadaṃ na 16316 {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}// [iti pratipakṣavipakṣavikalpaprahāṇādhāraḥ//] 16317 {tad yathāpi nāma subhūte} sūryācandramasoḥ prabhāyāḥ padaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}// [iti prajñā- 16318 karuṇādhāraḥ//]
16401 {tad yathāpi nāma subhūte} śrāvakapratyekabuddhagrahanakṣatramaṇiratnajyotiṣāṃ prabhāyāḥ padaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ 16402 evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}// [ity asādhāraṇaguṇādhāraḥ//] 16403 {tad yathāpi nāma subhūte} cāturmahārājakāyikānāṃ devānāṃ {{trayastriṃśānāṃ devānāṃ yāmānāṃ devānāṃ tuṣitānāṃ devānāṃ nirmāṇaratayānāṃ devānāṃ paranirmitavaśavartināṃ devānāṃ brahmapārṣadyānāṃ devānāṃ brahmapurohitānāṃ devānāṃ}} 16404 mahābrahmāṇāṃ devānāṃ yāvad akaniṣṭhānāṃ devānāṃ prabhāyāḥ padaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva 16405 {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}// [iti parārthānukramādhāraḥ/] 16406 {tad yathāpi nāma subhūte} tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya prabhāyāḥ padaṃ na {vidyate nopalabhyate}/ evam eva {subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato bodhisattvapadārtho na vidyate nopalabhyate}/ 16407 tat kasya hetoḥ/ tathā hi subhūte yayā bodhyā bodhisattvapadārthaḥ yaś ca bodhisattva- 16408 padārthaḥ sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpino 'nidarśanā apratighā eka- 16409 lakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ/ sarvadharmāṇāṃ hi subhūte {bodhisattvena} mahāsattvena asaktatāyā- 16410 m asadbhūtatāyāṃ śikṣitavyam/ akalpanatām akalpanatāṃ copādāya sarvadharmāś ca subhte 16411 {bodhisattvena} mahāsattvenāvaboddhavyāḥ// [ity anābhāse pravṛttajñānādhāraḥ//] [ity uktaḥ prati- 16412 pattyādhāraḥ//] 16413 subhūtir āha/ katame bhagavan sarvadharmāḥ/ kathaṃ bhagavan {bodhisattvena} mahāsattvena sarva- 16414 dharmāṇām asadbhūtatāyāṃ śikṣitavyam/ kathaṃ bhagavan {bodhisattvena} mahāsattvena sarvadharmā 16415 avaboddhavyāḥ/ bhagavān āha/ sarvadharmā ucyante kuśalāś cākuśalāś ca vyākṛtā- 16416 ś cāvyākṛtāś ca laukikāś ca lokottarāś ca sāsravāś cānāsravāś ca saṃskṛtāś cāsaṃskṛtāś ca 16417 sādhāraṇāś cāsādhāraṇāś ca/ ima ucyante subhūte sarvadharmā yatra {bodhisattvena} mahāsattvenā-
16501 sadbhūtatāyāṃ śikṣitavyam/ ime subhūte {bodhisattvena} mahāsattvena sarvadharmā avaboddhavyāḥ//
16502 [ity ālambanasvarūpam//] 16503 subhūtir āha/ katame bhagavan kuśalā lokikā dharmāḥ/ bhagavān āha/ 16504 kuśalā laukikā dharmā ucyante, mātreyatā ptreyatā śrāmaṇyatā brahmaṇyatā 16505 kule jyeṣṭhāpacāyitā/ dānamayaṃ puṇyakriyāvastu śīlamayaṃ {puṇyakriyāvastu}/ bhāvanāmayaṃ {puṇyakriyāvastu}/ 16506 vaiyāvṛtyasahagatam upāyakauśalam/ daśakuśalāḥ karmapathāḥ/ laukikā navasaṃjñā/ 16507 ādhmātakasaṃjñā vipaṭumakasaṃjñā {{vipūyakasaṃjñā vilohitakasaṃjñā vinīlakasaṃjñā vikhāditakasaṃjñā vikṣiptakasaṃjñāsthisaṃjñā}} vidagdhakasaṃjñā/ 16508 laukikāni catvāri dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ/ 16509 laukikyaḥ pañcābhijñāḥ laukikyo daśānusmṛtayaḥ/ yad uta buddhānusmṛtiḥ 16510 dharmānusmṛtiḥ {{saṃghānusmṛtiḥ śīlānusmṛtiḥ tyāgānusmṛtir devatānusmṛtir ānāpānānusmṛtir maraṇānusmṛtir}} udvegānusmṛtiḥ kāyagatānusmṛtiḥ//
16511 [ima ucyante kuśalā laukikā dharmāḥ//] 16512 subhūtir āha/ katame bhagavan laukikā akuśalā dharmāḥ/ bhagavān āha/ 16513 prāṇātipāto 'dattādānaṃ kāmamithyācāro mṛṣāvādaḥ paiśunyaṃ pāruṣyaṃ sambhinnapralā- 16514 po 'bhidhyā vyāpādo mithyādarśanaṃ daśa akuśalakarmapathāḥ krodhopanāhau 16515 mrakṣaḥ pradāśo vihiṃsā īrṣyā mātsaryaṃ māno mithyāmānaḥ// [ima ucyante 16516 laukikā akuśalā dharmāḥ//]
16601 subhūtir āha/ katame bhagavan avyākṛtā dharmāḥ/ bhagavān āha/ avyākṛtaṃ 16602 kāyakarma/ {avyākṛtaṃ} vākkarma/ {avyākṛtaṃ} manaḥkarma/ {avyākṛtāni} catvāri mahābhūāni/ 16603 {avyākṛtāni} pañcendriyāni/ {avyākṛtāni} ṣaḍāyatanāni/ {avyākṛtāny} arūpyāṇi skandha- 16604 dhātvāyatanāni/ {avyākṛtāḥ} viākāḥ// [sarva ima ucyante avyākṛtā dharmāḥ/] 16605 subhūtir āha/ katame bhagavan laukikāḥ kuśalā dharmāḥ/ bhagavān āha/ 16606 pañca skandhā dvādaśāyatanāni aṣṭādaśa dhātavo daśa kuśalāḥ karmapathāś catvāri 16607 dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ pañcābhijñāḥ ye cānye 16608 laukikā dharmāḥ// [ima ucyante laukikāḥ kuśaladharmāḥ//] 16609 subhūtir āha/ katame bhagavan lokottarāḥ kuśalā dharmāḥ/ bhagavān āha/ 16610 catvāri smṛtyupasthānāni catvāri samyakprahāṇāni catvāra ṛddhipādāḥ 16611 pañcendriyāṇi pañcabalāni saptabodhyaṅgāni āryāṣṭhāṅgo mārgaḥ/ śūnyatā- 16612 vimokṣamukham animittavimokṣamukham apraṇihitavimokṣamukhaṃ anājñātam ājñā- 16613 syāmīndriyam ājñendriyam ājñātāvīndriyam/ savitarkaḥ savicāraḥ samādhiḥ/ 16614 avitarko 'vicāraḥ samādhiḥ/ vidyā vimuktiḥ smṛtiḥ samprajanyaṃ yoniśo 16615 manaskāraḥ/ aṣṭau vimokṣāḥ katame aṣṭau rūpī rūpāṇi paśyati/ ayaṃ 16616 prathamo vimokṣaḥ/ adhyātmam arūpasaṃjñī bahirdhārūpāṇi paśyati/ ayaṃ dvitīyo 16617 vimokṣaḥ/ śūnyatāyām adhimukto bhavati/ ayaṃ tṛtīyo vimokṣaḥ/ sarvaśo 16618 rūpasaṃjñānāṃ samatikramātu pratighasaṃjñānām astaṅgamāt nānātvasaṃjñānām amanasi- 16619 kārād anantam ākāśam ity ākāśānantyāyatanam upasaṃpadya viharati/ ayaṃ caturtho 16620 vimokṣaḥ/ sarvaśa ākāśānantyāyatanasamatikramād anantaṃ vijñānam iti 16621 vijñānānantyāyatanam upasaṃpadya viharati/ ayaṃ pañcamo vimokṣaḥ/ sarvaśo 16622 vijñānānantyāyatanasamatikramāt nāsti kiñcid ity ākiñcanyāyatanam upasaṃpadya 16623 viharati/ ayaṃ ṣaṣṭho vimoṣaḥ/ sarvaśa ākiñcanyāyatanasamatikramāt naiva
16701 saṃjñānāsaṃjñāyatanam upasaṃpadya viharati/ ayaṃ saptamo vimokṣaḥ/ sarvaśo naiva 16702 saṃjñānāsaṃjñāyatanasamatikramāt saṃjñāvedayitanirodham upasaṃpadya viharati/ ayam 16703 aṣṭamo vimokṣaḥ/ ima aṣṭau vimokṣāḥ/ navānupūrvavihārasamāpattayaḥ/ 16704 catvāri dhyānāni viviktaṃ kāmair viviktaṃ pāpakair akuśalair dharmaiḥ savitarkaṃ 16705 savicāraṃ vivekajaṃ prītisukhaṃ prathamaṃ dhyānam {upasaṃpadya viharati}/ vitarkavicārāṇāṃ 16706 vyupaśamād adhyātmaṃ samprasādāc cetasa ekotībhāvād avitarkam avicāraṃ samādhijaṃ 16707 prītisukhaṃ dvitīyaṃ dhyānam {upasaṃpadya viharati}/ prīter virāgād upekṣakaś ca viharati smṛtimān 16708 saṃprajānan sukhañ ca kāyena pratisaṃvedayati yat tad āryā ācakṣate upekṣakaḥ smṛtimāṃś ca 16709 sukhavihārīti tṛtīyaṃ dhyānam {upasaṃpadya viharati}/ sukhasya ca prahāṇād duḥkhasya ca prahāṇāt 16710 pūrvam eva saumanasyadaurmanasyayor astaṅgamād aduḥkhāsukham upekṣāsmṛtipariśuddhaṃ caturthaṃ 16711 dhyānam {upasaṃpadya viharati}/ sa sarvaśo rūpasaṃjñānāṃ samatikramāt pratighasaṃjñānām astaṅgamāt 16712 nānātvasaṃjñānām amanasikārād anantam ākāśam iti ākāśānantyāyatanam {upasaṃpadya viharati}/ 16713 sa sarvaśa ākāśānantyāyatanasamatikramād anantaṃ vijñānam iti vijñānānantyāya- 16714 tanam {upasaṃpadya viharati}/ sa sarvaśo vijñānānantyāyatanasamatikramān nāsti kiñcid ity ā- 16715 kiñcanyāyatanam {upasaṃpadya viharati}/ sa sarvaśa ākiñcanyāyatanasamatikramān naiva saṃjñā- 16716 nāsaṃjñāyatanam {upasaṃpadya viharati}/ sa sarvaśo naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanasamatikramāt saṃjñāvedayita- 16717 nirodham {upasaṃpadya viharati}/ etā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ/ adhyātmaśūnyatā bahirdhāśūnyatā 16718 adhyātmabahirdhāśūnyatā yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatā/ daśabalāni catvāri
16801 vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvidaḥ/ aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ// [ima ucyante 16802 lokottarāḥ kuśaladharmāḥ//] 16803 subhūtir āha/ katame bhagavan sāsravā dharmāḥ/ bhagavān āha/ pañcaskandhā 16804 dvādaśāyatanāni aṣṭādaśa dhātavaś catvāri dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra 16805 ārūpyasamāpattayaḥ/ [ima ucyante sāsravā dharmāḥ//] 16806 subhūtir āha/ katame bhagavan anāsravā dharmāḥ/ bhagavān āha/ catvāri 16807 smṛtyupasthānāni catvāri samyakprahāṇāni catvāra ṛddhipādāḥ pañcendriyāṇi 16808 pañcabalāni sapta bodhyaṅgāni āryāṣṭāṅgamārgaḥ daśaḥtathāgatabalāni catvāri 16809 vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido yāvad aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ/ [ima ucyante 16810 anāsravā dharmāḥ//] 16811 subhūtir āha/ katame bhagavan saṃskṛtā dharmāḥ/ bhagavān āha/ kāmadhātū 16812 rūpadhātur ārūpyadhātur ye 'py anye kecit traidhātukaparyāpannā dharmāḥ/ saptatriṃśad 16813 bodhipakṣādayo dharmāḥ/ [ima ucyante saṃskṛtā dharmāḥ//] 16814 subhūtir āha/ katame bhagavann asaṃskṛtā dharmāḥ/ bhagavān āha/ yeṣāṃ 16815 dharmāṇān notpādo na nirodho nānyathātvaṃ prajñāyate rāgakṣayo doṣakṣayo mohakṣayaś ca/ 16816 tathatā avitathatā ananyatathatā dharmatā dharmadhātur dharmasthititā dharmaniyāmatā 16817 bhūtakoṭiḥ/ [ima ucyante asaṃskṛtā dharmāḥ//] 16818 subhūtir āha/ katame bhagavan sādhāraṇā dharmāḥ/ bhagavān āha/ catvāri 16819 dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ pañcābhijñāḥ// [ima 16820 ucyante sādhāraṇā dharmāḥ//] 16821 subhūtir āha/ katame bhagavann asādhāraṇā dharmāḥ/ bhagavān āha/ saptatriṃśad 16822 bodhipakṣadharmā daśa tathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvidaḥ trīṇi 16823 vimokṣamukhāni aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ// [ima ucyante asādhāraṇā dharmāḥ//]
16901 tatra {bodhisattvena} mahāsattvena svalakṣaṇaśūnyeṣu dharmeṣu na saktiḥ kāryā advayayogena 16902 ca sarvadharmā avaboddhavyāḥ/ avakalpanatām anavakalpanatāṃ copādāya/ [ity uktaṃ 16903 pratipattyālambanam/] 16904 subhūtir āha/ yad ucyate bhagavan bodhisattvo mahāsattva iti/ kena 16905 kāraṇena bhagavan {bodhisattvo} mahāsattva ity ucyate/ bhagavān āha/ iha subhūte mahataḥ 16906 sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratāṃ kārayiṣyati/ tena kāraṇena subhūte {bodhisattvo} 16907 mahāsattva ity ucyate/ 16908 subhūtir āha/ katamo bhagavan mahāsattvarāśir mahāsattvanikāyaḥ yasya 16909 {bodhisattvo} mahāsattvo 'gratāṃ kārayiṣyati/ bhagavān āha/ mahāsattvarāśi- 16910 r mahāsattvanikāya iti subhūte ucyate yad uta gotrabhūmir aṣṭamakabhūmiḥ 16911 srotaāpannaḥ sakṛdāgāmī anāgāmī arhat pratyekabuddhaḥ prathamacittotpādam upādāya 16912 yāvad avinivartanīya iti/ ayaṃ mahān sattvarāśiḥ mahāsattvanikāyaḥ/ asya 16913 {bodhisattvo} mahāsattvo 'gratāṃ kārayiṣyati/ atra subhūte {bodhisattvena} mahāsattvena vajropamaṃ 16914 cittam utpādya mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratāḥ kārayitavyāḥ/ 16915 subhūtir āha/ katamo bhagavan vajropamaś cittotpādaḥ/ bhagavān āha iha 16916 subhūte {bodhisattvo} mahāsattva evaṃ cittam utpādayati/ aparimite mayā saṃsāre sannāhaṃ 16917 sannahya sarvasattvāparityāginā bhavitavyam/ sarvasattvānām antike mayā 16918 samacittatā utpādayitavyā/ sarvasattvā mayā tribhir yānaiḥ parinirvāpayitavyāḥ/
17001 sarvasattvān api mayā parinirvāpya na kaścit sattvaḥ parinirvāpito bhavati/ 17002 tat kasya hetoḥ/ anutpādo mayā sarvadharmāṇām avaboddhavyaḥ/ avyavakīrṇena mayā 17003 sarvākārajñatācittena ṣāṭsu pāramitāsu caritavyam/ sarvatrānugatāyāṃ sarvadharma- 17004 prativedhapariniṣpattyāṃ mayā śikṣitavyam/ ekatayābhinirhāro mayā sarvadharmāṇāṃ 17005 pratiboddhavyaḥ yāvat pāramitābhinirhāra{prativedhāya mayā sarvadharmāṇāṃ śikṣitavyam/} saptatriṃśad bodhipakṣadharmābhinirhāra- 17006 {prativedhāya mayā sarvadharmāṇāṃ śikṣitavyam}/ apramāṇadhyānārūpyābhijñājñānābhinirhāra{prativedhāya mayā sarvadharmāṇāṃ śikṣitavyam}/ daśabalavaiśāradyāveṇika- 17007 buddhadharmābhinirhāra{prativedhāya mayā sarvadharmāṇāṃ śikṣitavyam}/ ayaṃ subhūte {bodhisattvasya} mahāsattvasya vajropamaś cittotpādaḥ/ 17008 yatra pratiṣṭhito {bodhisattvo} mahāsattvo mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratāṃ 17009 kārayiṣyati/ tac cānupalambhayogena/ 17010 punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattva evaṃ cittam utpādayati/ yāvantaḥ 17011 sattvā nairayikā vā tairyagyonikā vā yamalaukikā vā duḥkhāṃ vedanāṃ vedayanti 17012 tāṃ duḥkhāṃ vedanāṃ vedayeyaṃ/ tatra {bodhisattvena} mahāsattvena evaṃ citta- 17013 m utpādayitavyam/ ekaikasyāpy ahaṃ sattvasyārthāya kalpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi 17014 nairayikaṃ vā tairyagyonikaṃ vā yamalaukikaṃ vā duḥkham anubhaveyaṃ yāvan na te sattvā 17015 nirūpadhiśeṣanirvāṇadhātau parinirvṛtā bhaveyur iti/ etenopāyena sarvasattānāṃ
17016 kṛtaśas tan nairayikādikaṃ duḥkham anubhaveyaṃ yāvan na te sattvā {{nirūpadhiśeṣanirvāṇadhātau parinirvṛtā bhaveyur}} 17017 iti/ paścād aham ātmanaḥ kṛtakuśalam avaropya kalpakoṭī- 17018 niyutaśatasahasrair anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddheyaṃ/ ayaṃ subhūte {bodhisattvasya} 17019 mahāsattvasya vajropamaś cittotpādaḥ {{yatra pratiṣṭhito bodhisattvo mahāsattvo mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratāṃ kārayiṣyati/ tac cānupalambhayogena/ punar aparaṃ subhūte bodhisattvo mahāsattva evaṃ cittam utpādayati/ yāvantaḥ sattvā nairayikā vā tairyagyonikā vā yamalaukikā vā duḥkhāṃ vedanāṃ vedayanti tāṃ duḥkhāṃ vedanāṃ vedayeyaṃ/ tatra bodhisattvena mahāsattvena evaṃ cittam utpādayitavyam/ ekaikasyāpy ahaṃ sattvasyārthāya kalpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi nairayikaṃ vā tairyagyonikaṃ vā yamalaukikaṃ vā duḥkham anubhaveyaṃ yāvan na te sattvā nirūpadhiśeṣanirvāṇadhātau parinirvṛtā bhaveyur iti}}/ 17020 punar aparaṃ subhūte {bodhisattvena} mahāsattvena udāracittena bhavitavyaṃ yena cittena sarva- 17021 sattvānām agratā kārayitavyā/ tatreyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasyodāracittatā yat prathama- 17022 cittotpādam upādāya na rāgacittam utpādayati/ na doṣa{cittam utpādayati}/ na moha{cittam utpādayati}/ 17023 na vihiṃsā{cittam utpādayati}/ na śrāvaka{cittam utpādayati}/ na pratyekabuddha{cittam utpādayati}/ iyaṃ subhūte {bodhisattvasya}
17101 mahāsattvasyodāracittatā yayā sarvasattvānām agratāṃ kārayisyati/ tena ca 17102 cittena na manyate/ 17103 {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvena} mahāsattvena akampyacittena bhavitavyam/ tatreyaṃ 17104 {bodhisattvasya} mahāsattvasyākampyacittatā yat sarvākārajñatāpratisaṃyuktam api manasikāran na 17105 manyate/ iyaṃ subhūte {bodhisattvasya} mahāsattvasyākampyacittatā/ 17106 {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvena} mahāsattvena sarvasattvānām antike hitasukhacittena bhavitavyam/ 17107 tatreyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya hitasukhacittatā yā sarvasattvānāṃ paritrāṇanā yaḥ 17108 sarvasattvānām aparityāgaḥ tena ca na manyate/ iyaṃ subhūte {bodhisattvasya} mahāsattvasya 17109 hitasukhacittatā/ evaṃ hi subhūte {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran 17110 sarvasattvānām agratāṃ kārayiṣyati/ 17111 {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvena} mahāsattvena dharmarāgeṇa bhavitavyam/ dharmas tena dharmārāgatā- 17112 yogam anuyuktena bhavitavyam/ tatra katamo dharmo yad uta sarvadharmāṇām asambhedaḥ 17113 ayam ucyate dharmaḥ/ tatra katamo dharmaratir yā dharme 'bhiratir iyam ucyate dharmaratiḥ/ 17114 tatra katamā dharmārāmatā yā tasya dharmasya bhāvanā bahulīkaraṇatā iyam ucyate 17115 dharmārāmatā/ evaṃ hi subhūte {bodhisattvena} mahāsattvena prajñāpāramitāyāṃ caratā mahataḥ 17116 {{sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratā}} kārayitavyā anupalambhayogena/ punar aparaṃ subhūte
17117 {bodhisattvena} mahāsattvena {prajñāpāramitāyāṃ caratā} adhyātmaśūnyatāyāṃ sthitvā bahirdhāśūnyatāyāṃ sthitvā 17118 adhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ sthitvā yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ sthitvā mahataḥ 17119 {{sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratā kārayitavyā anupalambhayogena}}/ {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvena} mahāsattvena {prajñāpāramitāyāṃ caratā} saptatriṃśad- 17120 bodhipakṣeṣu dharmeṣu sthitvā baleṣu vaiśāradyeṣu pratisaṃvitsv aṣṭādaśāveṇikeṣu 17121 buddhadharmeṣu sthitvā mahataḥ {{sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratā kārayitavyā anupalambhayogena}}/ {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvena}
17201 mahāsattvena {prajñāpāramitāyāṃ caratā} vajropamasamādhau sthitvā yāvad ākāśāsaṅgaimuktinirupalepa- 17202 samādhau sthitvā mahataḥ {{sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratāṃ kārayitavyā anupalambhayogena}}/ eteṣu subhūte 17203 dharmeṣu sthitvā {bodhisattvena} mahāsattvena {prajñāpāramitāyāṃ caratā} mahataḥ sattvarāśer mahataḥ sattvanikāyasyāgratā 17204 kārayitavyā/ tenocyate bodhisattvo mahāsattvaḥ// [iti sarvasattvāgratācitta- 17205 mahattvam//] 17206 atha khalv āyuṣmān śāriputro bhagavantam etad avocat/ mamāpi bhagavan 17207 pratibhāti yenārthena {bodhisattvo} mahāsattva ity ucyate/ bhagavān āha/ pratibhātu te 17208 śāriputra yenārthena {bodhisattvo} mahāsattvaḥ/ śāriputra āha/ ātmadṛṣṭer bhagavan 17209 sattvadṛṣṭer jantujīvapoṣa{{puruṣapudgalamanujamānavakārakavedakajānaka}}paśyakadṛṣṭer ucchedadṛṣṭeḥ śāśvatadṛṣṭer astidṛṣṭe- 17210 r nāstidṛṣṭeḥ skandhadṛṣṭer dhātudṛṣṭer āyatanadṛṣṭeḥ pratītyasamutpādadṛṣṭer bodhipakṣa- 17211 dharmadṛṣṭer balavaiśāradyadṛṣṭer āveṇikabuddhadharmadṛṣṭeḥ sattvaparipācanadṛṣṭer buddhakṣetrapari- 17212 śodhanadṛṣṭer bodhisattvadṛṣṭer buddhadṛṣṭer dharmacakrapravarttanadṛṣṭer iti/ āsāṃ sarvāsāṃ 17213 dṛṣṭīnāṃ prahāṇāya dharma deśayati anupalambhayogena/ tenārthena {bodhisattvo} mahāsattva 17214 ity ucyate/ 17215 subhūtir āha/ kena kāraṇenāyuṣman śāriputra {bodhisattvasya} mahāsattvasya rūpadṛṣṭi-
17216 r bhavati {{vedanādṛṣṭir bhavati saṃjñādṛṣṭir bhavati saṃskāradṛṣṭir bhavati}} vijñānadṛṣṭir bhavati/ śāriputra āha/ ihāyuṣman subhūte {bodhisattvo} 17217 mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāñ caran anupāyakuśalo bhavati/ sa rūpam upalabhya 17218 dṛṣṭim utpādayati upalambhayogena/ evaṃ vistareṇa vyastasamastaskandhadhātvāya- 17219 tanapratītyasamutpādaṃ yāvaj jarāmaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsām upalabhya 17220 dṛṣṭim {utpādayati upalambhayogena}/ evaṃ smṛtyupasthāna{{prahāṇarddhipādendriyabalabodhyaṅgamārga- 13008 pāramitā'}}bhijñā'kṣarāpramāṇadhyānārūpyasamāpattī- 17221 r upalabhya dṛṣṭim {utpādayati upalambhayogena}/ evaṃ daśabalavaiśāradya{{pratisaṃvidaṣṭādaśāveṇika}}buddhadharmān upalabhya dṛṣṭim {utpādayati upalambhayogena}//
17222 [iti prahāṇamahattvam//] 17223 atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat/ mamāpi bhagavan pratibhāti 17224 yenārthena {bodhisattvo} mahāsattva ity ucyate/ bhagavān āha/ pratibhātu te subhūte/ 17225 subhūtir āha/ yad api bhagavan bodhicittam asamasamacittam asādhāraṇacittaṃ sarva-
17301 śrāvakapratyekabuddhaiḥ tatrāpi citte 'saktaḥ/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi tat sarvajñatā- 17302 cittam anāsravam aparyāpannaṃ traidhātuke tatrāpi citte 'saktas tena {bodhisattvo} mahāsattva iti 17303 saṃkhyāṃ gacchati/ 17304 śāriputra āha/ katamad āyuṣman subhūte {bodhisattvasya} mahāsattvasya asamasama- 17305 cittam asādhāraṇacittaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ/ 17306 subhūtir āha/ ihāyuṣman śāriputra {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prathamacittotpāda- 17307 m upādāya na kasyacid dharmasya utpādaṃ vā nirodhaṃ vā samanupaśyati 17308 na hāniṃ na vṛddhiṃ nāgatiṃ na gatim/ na saṃkleśaṃ na vyavadānaṃ yatra 17309 cāyuṣman śāriputra na saṃkleśo na vyavadānaṃ na gatir nāgatir na hānir na 17310 vṛddhir notpādo na nirodhaḥ/ tac ca na śrāvakacittaṃ na pratyekabuddha- 17311 cittam/ idaṃ śāriutra {bodhisattvasya} mahāsattvasya asamasamacittam asādhāraṇa- 17312 cittaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ//
17313 {śāriputra} āha/ yadāyuṣman subhūtir evam āha tatrāpi śrāvakapratyekabuddha- 17314 citte 'sakta iti/ nanv āyuṣman subhūte rūpam apy asaktaṃ prakṛtiśūnyatā- 17315 m upādāya {{vedanāpy asaktā saṃjñāpy asaktā saṃskārā apy asaktā}} vijñānam apy asaktam/ 17316 {subhūtir} āha/ evam etad āyuṣman śāriputra rūpam apy asaktaṃ {{vedanāpy asaktā saṃjñāpy asaktā saṃskārā apy asaktā}} vijñānam apy a- 17317 saktaṃ yāvad vyastasamastāḥ skandhadhātvāyatanapratītyasamutpādā 17318 yāvaj jarāmaraṇam apy asaktam/ evam apramāṇadhyānārūpyasamāpattayo '- 17319 py asaktāḥ/ yāvat saptatriṃśad bodhipakṣā dharmā balāni {{vaiśāradyāni pratisaṃvidaḥ āveṇikeṣu buddhadharmeṣu āveṇikā}} 17320 buddhadharmā apy asaktāḥ/ 17321 {śāriputra} āha/ yady apy āyuṣmān subhūtir idam āha/ yad api tat sarvajñatā- 17322 cittam anāsravam aparyāpanna iti/ nanv āyuṣman subhūte bālapṛthagjanā-
17401 nām api cittam anāsravam aparyāpannaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya/ nanu sarva- 17402 śrāvakapratyekabuddhasamyaksaṃbuddhānām api cittam {anāsravam aparyāpannaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya}/ 17403 {subhūtir} āha/ evam etad āyuṣman śāriputra/ 17404 {śāriutra} āha/ rūpam api subhūte {anāsravam aparyāpannaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya/} {{vedanāpi subhūte anāsravāparyāpannā prakṛtiśūnyatām upādāya/ saṃjñāpi subhūte anāsravāparyāpannā prakṛtiśūnyatām upādāya/ saṃskārā api subhūte anāsravā aparyāpannāḥ prakṛtiśūnyatām upādāya/}} vijñānam apy āyuṣman 17405 subhūte {anāsravam aparyāpannaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya}/ nanv āyuṣman subhūte saptatriṃśad bodhipakṣā dharmā daśa 17406 tathāgatabalāni {{catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvidaḥ trīṇi vimokṣamukhāni aṣṭādaśāveṇikā}} buddhadharmā {anāsravā aparyāpannāḥ prakṛtiśūnyatām upādāya}/ 17407 {subhūtir} āha/ evam etad āyuṣman śāriputra yathā vadasi bālapṛthagjanānām api 17408 cittam {anāsravam aparyāpannaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya}/ yāvat sarvaśrāvakapratyekabuddhasamyaksaṃbuddhānām api 17409 cittam {anāsravam aparyāpannaṃ prakṛtiśūnyatām upādāya}/ yāvat saptatriṃśad bodhipakṣā dharmā daśa tathāgatabalāni 17410 {{catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvidaḥ trīṇi vimokṣamukhāni aṣṭādaśāveṇikā}} buddhadharmā {anāsravā aparyāpannāḥ prakṛtiśūnyatām upādāya}/ 17411 {śāriputra} āha/ yad api tad āyuṣmān subhūtir evam āha/ acittatvāt tatrāpi 17412 citte asakta iti/ nanv āyuṣman subhūte arūpe 'pi rūpam asaktam
17413 {{avedanāyām api vedanāsaktā asaṃjñāyām api saṃjñāsaktā asaṃskāreṣv api saṃskārā asaktā}} avijñāne 'pi vijñānam asaktam/ 17414 {subhūtir} āha/ evam etad āyuṣman {śāriputra}/ 17415 {śāriputra} āha/ nanv āyuṣman subhūte asmṛtyupasthāneṣv api smṛtyupasthānāny a- 17416 saktāni/ evam {{asamyakprahāṇeṣv api asamyakprahāṇāny asaktāny arddhipādeṣv api ṛddhipādā asaktā aindriyāṇeṣv api indriyāṇy asaktāniy abalāneṣv api balāny asaktāni abodhyaṅgāneṣv api bodhyaṅgāny asaktāny amārgeṣv api mārgā asaktā avaiśāradyeṣv api vaiśāradyāny asaktāny apratisaṃvitsv api pratisaṃvido 'saktā apāramitāsv api pāramitā asaktā atathāgatabalāneṣv api tathāgatabalāny asaktāny anāveṇikabuddha}}dharmeṣv api āveṇikā 17417 buddhadharmā asaktāḥ/ 17418 {subhūtir} āha/ evam etad āyuṣman śāriptra yathā vadasi rūpe 'py āyuṣman 17419 rūpam asaktaṃ vedanāsaṃjñāsaṃskārāḥ vijñāne 'pi vijñānam asaktam/ evaṃ vyastasamastā 17420 api skandhadhātava āyatanāni satyāni pratītyasamutpādā 'pramāṇadhyānārūpya- 17421 samāpattayaḥ/ pāramitā abhijñā bodhipakṣā dharmā balāni vaiśāradyāni prati- 17422 saṃvidaḥ āveṇikeṣu buddhadharmeṣu āveṇikā buddhadharmā asaktāḥ/ evaṃ hy āyuṣman 17423 {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caraṃs tenāpi bodhicittena asamasama-
17501 cittena sarvaśrāvakapratyekabuddhair asādhāraṇacittena na manyate nābhiniviśate sarva- 17502 dharmān upalambhayogena/ [ity adhigamamahattvam//] [ity uktaḥ pratipattyuddeśaḥ/] 17503 pūrṇo maitrāyaṇīputra āha/ mamāpi bhagavan pratibhāti yenārthena {bodhisattvo} 17504 mahāsattvaḥ ity ucyate/ 17505 bhagavān āha/ ratibhātu te pūrṇa/ 17506 pūrṇa āha/ mahāsannāhasannaddhaḥ sa bhagavan sattvo mahāyānasaṃprasthitaḥ 17507 sa sattvo mahāyānasamāruḍhaḥ sa sattvas tena bhagavan {bodhisattvo} mahāsattva 17508 ity ucyate/ 17509 {śāriputra} āha/ kiyatā āyuṣman pūrṇa {bodhisattvo} mahāsattvo mahāsannāhasannaddha 17510 ity ucyate/ 17511 pūrṇa āha/ ihāyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo na prādeśikānāṃ sattvānāṃ 17512 kṛtena bodhāya caran dānapāramitāyāṃ sthitvā dānaṃ dadāti/ api tu sarvasattvānāṃ 17513 kṛtena dānapāramitāyāṃ sthitvā dānaṃ dadāti/ evaṃ śīla{pāramitāyāṃ} kṣāntipā{ramitāyāṃ} 17514 vīrya{pāramitāyāṃ} dhyāna{pāramitāyāṃ}/ na prādeśikānāṃ sattvānāṃ kṛtena bodhāya caran prajñā{pāramitāyāṃ} 17515 sthitvā prajñāpāramitāṃ bhāvayati/ api tu sarvasattvānāṃ kṛtena prajñāpāramitāṃ 17516 bhāvayati/ na sattvaparicchedena {bodhisattvo} mahāsattvo mahāsannāhaḥ sannahyate/ iyataḥ 17517 sattvān parinirvāpayiṣyāmi iyataḥ sattvān na parinirvāpayiṣyāmīti iyataḥ 17518 sattvān bodhāya pratiṣṭhāpayiṣyāmi iyataḥ sattvān bodhāya na pratiṣṭhāpayiṣyā- 17519 mīti/ api tu khalu punaḥ sarvasattvānāṃ kṛtena sannāhaḥ sannahyate evaṃ cāsya 17520 bhavati ātmanā ca dānapāramitāṃ paripūrayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca dānapāra-
17601 mitāyāṃ niyojayiṣyāmīti {{evaṃ cāsya bhavati ātmanā ca śīlapāramitāṃ paripūrayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca śīlapāramitāyāṃ niyojayiṣyāmīti/ evaṃ cāsya bhavati ātmanā ca kṣāntipāramitāṃ paripūrayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca kṣāntipāramitāyāṃ niyojayiṣyāmīti/ evaṃ cāsya bhavati ātmanā ca dhyānapāramitāṃ paripūrayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca dhyānapāramitāyāṃ niyojayiṣyāmīti/ evaṃ cāsya bhavati ātmanā ca prajñāpāramitāṃ paripūrayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca prajñāpāramitāyāṃ niyojayiṣyāmīti}}/ 17602 evam apramāṇadhyānārūpyasamāpattīḥ/ ātmanā ca bhāvayiṣyāmi sarvasattvāṃś ca 17603 tāsu pratiṣṭhāpayiṣyāmīti/ yāvat saptatriṃśad bodhipakṣeṣu dharmeṣu daśabalavaiśā- 17604 radyāṣṭādaśāveṇikeṣu buddhadharmeṣv ātmanā ca sthāsyāmi sarvasattvāṃś ca teṣu pratiṣṭhā- 17605 payiṣyāmīti/ iyatāyuṣman śāriputra {bodhisattvo} mahāsattvo mahāsannāhasannaddha 17606 ity ucyate// [iti pratipattisvarūpam//] 17607 punar aparaṃ śāriputra {bodhisattvasya} mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carato dānaṃ dadataḥ 17608 sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ yā dānasya sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā 'nu- 17609 ttarāyai samyaksaṃbodhaye niryātanā/ ayaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ 17610 carato dānaṃ dadato dānapāramitāsannāhaḥ/ punar aparaṃ 17611 {{śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carato dānaṃ dadataḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ}} yā śrāvakapratyekabuddhamanasikārāṇāṃ parivarjanatā/ ayaṃ {bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato}
17612 śīlapāramitāsannāhaḥ/ punar aparaṃ 17613 {{śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carato dānaṃ dadataḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ}} yā teṣāṃ kṣamaṇā rocanā vyupaparīkṣaṇā/ ayaṃ {bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato} kṣāntipāramitā- 17614 sannāhaḥ/ punar aparaṃ {{śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carato dānaṃ dadataḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ}} yā vīryasraṃsanatā tat 17615 kuśalamūlaṃ {sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye} pariṇāmayati/ ayaṃ {bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato} vīryapāramitā- 17616 sannāhaḥ/ punar aparaṃ {{śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carato dānaṃ}} dadataḥ 17617 yac cittasyaikāgratā sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ śrāvakapratyekabuddhacitta- 17618 m anavakāśaṃ dānatā tat kuśalamūlaṃ {sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye} pariṇāmayati/ ayaṃ dānaṃ 17619 dadataḥ dhyānapāramitāsannāhaḥ/ punar aparaṃ
17701 {{śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāñ carato dānaṃ dadataḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ}} yā māyākṛtasaṃjñopasthitā ca naiva dāyakam upalabhate na pratigrāhakaṃ na deyam/ 17702 ayaṃ {bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato} prajñāpāramitāsannāhaḥ/ yad āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ sarvākāra- 17703 jñatāpratisaṃyuktena cittena tāḥ ṣaṭ pāramitā na nimittīkaroti nopalabhate/ 17704 evaṃ hy āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran mahāsannāhasannaddho 17705 bhavati// [iti dānapāramitsannāhaṣaṭkaṃ prathamam//] 17706 punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvasya} mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato {sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ} 17707 dānaṃ dadāti {sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye} pariṇāmayati anupalambhayogena/ iyaṃ subhūte {bodhisattvasya} 17708 mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato dānapāramitā/ punar aparaṃ 17709 {{śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ}} yā śrāvakapratyekabuddhabhūmyaspṛhaṇatā prāg eva pṛthagjanabhūme- 17710 r iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carataḥ śīlapāramitā 17711 {{punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ yā teṣāṃ kṣamaṇā rocanā vyupaparīkṣaṇā/ iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carataḥ kṣāntipāramitā/}}
17712 {{punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ yā vīryasraṃsanatānavalīnatā tat kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati/ iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato vīryapāramitā/}} 17713 {{punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato yac śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktānāṃ cittotpādānām anavakāśadānaṃ tasya kṛtaśaḥ kuśalamūlasya cittasyaikāgratā sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ śrāvakapratyekabuddhacittam anavakāśaṃ dānatā tat kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati/ iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carato dhyānapāramitā/}} 17714 {{punar aparaṃ śāriputra bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carataḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ yā}} 17715 māyākṛtasaṃjñā pratyupashtitā bhavati/ tac ca śīlaṃ na manyate nopalabhate/ iyam āyuṣman 17716 {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ śīlapāramitāyāñ carataḥ prajñāpāramitā/ evaṃ hi {śāriputra} 17717 {bodhisattvo} mahāsattvaḥ śīlapāramitāyāṃ caran ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhṇāti/ tena 17718 mahāsannāhasannaddha iti saṃkhyāṃ gacchati// [iti śīlapāramitāsannāhaṣaṭkaṃ 17718 dvitīyam//] 17719 punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ kṣāntipāramitāyāṃ caran dānaṃ dadāti {sarvākārajñatāpratisaṃyuktair}
17720 {manasikārair} na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ {sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye}
17801 pariṇāmayati/ iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya kṣāntipāramitāyāṃ carato dānapāramitā/ 17802 evaṃ kṣāntipāramitāyāṃ carataḥ śīla{pāramitā} kṣānti{pāramitā} vīrya{pāramitā} dhyāna{pāramitā}/ punar apara- 17803 m āyuṣman śāriputra {bodhisattvo} mahāsattvaḥ kṣāntipāramitāyāṃ caran sarvabuddhadharmasamu- 17804 dānayanatāyai sarvasattvaparipākāya ca prayujyate prajñayā sarvākārajñatā{{pratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati/ iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntipāramitāyāṃ}} 17805 carataḥ prajñāpāramitā/ evaṃ hi śāriputra 17806 {bodhisattvo} mahāsattvaḥ kṣāntipāramitāyāṃ caran ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhṇāti/ tena mahā- 17807 sannāhasannaddha iti saṃkhyāṃ gacchati// [iti kṣāntipāramitāsannāhaṣaṭkaṃ tṛtīyam//] 17808 punar aparam āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo vīryapāramitāyāṃ caran dānaṃ dadāti 17809 sarvākārajñatā{{pratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye}} pariṇāmayati/ iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya 17810 vīryapāramitāyāṃ carato dānapāramitā/ evaṃ vīryapāramitāyāṃ carataḥ śīla{pāramitā} 17811 kṣānti{pāramitā} vīrya{pāramitā} dhyāna{pāramitā}/ punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo vīryapāra- 17812 mitāyāṃ caran prajñāpāramitāṃ bhāvayan sarvadharmeṣu māyākṛtasaṃjñām upasthāpayati/ 17813
sarvākārajñatā{{pratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati/ iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya vīryapāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitā/ evaṃ hi śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ vīryapāramitāyāṃ caran ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhṇāti/ tena mahāsannāhasannaddha iti}} saṃkhyāṃ gacchati 17814 //
[iti vīryapāramitāsannāhaṣaṭkaṃ caturtham//] 17815 punar aparam āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo dhyānapāramitāyāṃ caran dānaṃ dadāti 17816 sarvākārajñatā{{pratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye}} pariṇāmayati/ iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya 17817 dhyānapāramitāyāṃ carato dānapāramitā/ evaṃ dhyānapāramitāyāṃ carataḥ 17818 śīla{pāramitā} kṣānti{pāramitā} vīrya{pāramitā} dhyāna{pāramitā}/ punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo 17819 dhyānapāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāṃ bhāvayan sarvadharmeṣu māyākṛtasaṃjñām upa- 17820 sthāpayati/ sarvākārajñatā{{pratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati/ iyaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya dhyānapāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitā/ evaṃ hi śāriputra bodhisattvo mahāsattvaḥ dhyānapāramitāyāṃ caran ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhṇāti/ tena mahāsannāhasannaddha iti}} 17821 saṃkhyāṃ gacchati// [iti dhyānapāramitā- 17822 sannāhaṣaṭkaṃ pañcamam//] 17823 punar aparam āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caraṃs trimaṇḍala- 17824 pariśuddhaṃ dānaṃ dadāti sarvākārajñatā{{pratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye}} 17825 pariṇāmayati/ iyaṃ
{bodhisattvasya} mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carato dāna{pāramitā}/ 17826 evaṃ prajñāpāramitāyāṃ carataḥ śīla{pāramitā} kṣānti{pāramitā} vīrya{pāramitā} dhyāna{pāramitā}/
17901 punar aparam āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāṃ 17902 bhāvayati/ tasya sarvapāramitāsu sarvadharmeṣu ca māyāsvapnapratibhāsapratiśrutka- 17903 pratibimbanirmāṇasaṃjñā pratyupasthitā bhavati sarvākārajñatā{{pratisaṃyuktair manasikārair na śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktair manasikārais tac ca kuśalamūlaṃ sarvasattvasādhāraṇaṃ kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye}} 17904 pariṇāmayati/ evaṃ hi {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsttvaḥ 17905 prajñāpāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāṃ paripūrayati/ yad āyuṣman {śāriputra} 17906 {bodhisattvo} {{prajñāpāramitāyāṃ caran mahāsannāha}}sannaddho bhavati/ evaṃ ca 17907 punar āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ ekaikasyāṃ pāramitāyāṃ sthitvā ṣaṭ- 17908 pāramitāḥ paripūrayati// [iti prajñāpāramitāsannāhaṣaṭkaṃ ṣaṣṭham//] 17909 punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo dhyānāni ca samāpadyate naiva dhyānāny ā- 17910 svādayati na ca taiḥ saṃhriyate na ca teṣāṃ vaśenopapadyate/ evam apramāṇāni 17911 cārūpyasamāpattīś ca samāpadyate na ca tā āsvādayati na ca tābhiḥ saṃhriyate 17912 na ca tāsāṃ vaśenopapadyate/ [iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasyopāyakauśalyagatā prajñāpāramitā] 17913 veditavyā//
17914 punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo dhyānārūpyasamāpattiṣu vivekadarśanena ca 17915 viharati śūnyatānimittāpraṇihitadarśanena ca viharati na ca bhūtakoṭiṃ sākṣāt- 17916 karoti// [ayaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carata upāyakauśalyasannāhaḥ//] 17917 evam āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo mahāsannāhasannaddhas tenocyate {bodhisattvo} 17918 mahāsattva iti/ evaṃ mahāsannāhasannaddhasyāyuṣman śāriputra {bodhisattvasya} mahā- 17919 sattvasya daśasu dikṣu buddhā bhagavanta udānam udānayati varṇam udīrayanti nāmadheyaṃ 17920 parikīrttyamānās tasya {bodhisattvasya} mahāsattvasya śabdam anuśrāvayanti/ ghoṣa- 17921 m udīrayanti/ amuṣmin lokadhātuprasare {bodhisattvo} mahāsattvo mahāsannāhasannaddha iti 17922 sattvāṃś ca paripācayati buddhakṣetraṃ ca pariśodhayati// [iti sannāhaṣaṭkopasaṃhāraḥ//] 17923 [ity uktā sannāhapratipattiḥ//]
18001 {śāriputra} āha/ kiyatāyuṣman pūrṇa {bodhisattvo} mahāsattvo mahāyānasaṃpratisthito 18002 mahāyānasamārūḍho bhavati/ pūrṇa āha/ ihāyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo 18003 dānapāramitāyāṃ caran viviktaṃ kāmair viviktaṃ pāpakair akuśalair dharmaiḥ savitarkasavicāraṃ 18004 vivekajaṃ prītisukhaṃ prathamaṃ dhyānam upasaṃpadya viharati/ evaṃ dvitīyaṃ tṛtīyaṃ caturthaṃ dhyānam/ 18005 evam ākāśānantyāyatanaṃ vijñānānantyāyatanam ākiñcanyāyatanaṃ naivasaṃjñānāsaṃjñāya- 18006 tanam upasampadya viharati/ imāni {bodhisattvasya} mahāsattvasya dhyānārūpyāṇi yadā {bodhisattvo} mahā- 18007 sattva etaiś ca dhyānair etaiś cārūpyair dānapāramitāyāṃ caran ākāśākāraliṅganimittaiḥ 18008 samāpadyamāno vyuttiṣṭhamānaś ca tāni ca kuśalamūlāni {sarvasattvasādhāraṇāni kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye} pari- 18009 ṇāmayati/ iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya dānapāramitā/ evaṃ śīla{pāramitāyāṃ} kṣānti{pāramitāyāṃ} 18010 vīrya{pāramitāyāṃ} dhyāna{pāramitāyāṃ} vācyate/ punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ 18011 caraṃś catvāri dhyānāni samāpadyate catasra ārūpyasamāpattīḥ samāpadyate/ yadā 18012 {bodhisattvo} mahāsattva etaiś ca dhyānair etābhiś cārūpyasamāpattibhir viharati/ sa etā dhyānā- 18013 rūpyasamāpattīḥ samāpadyamāno vyuttiṣṭhamānaś cākāśākāraliṅganimittāni manasi- 18014 karoti/ prajñāpāramitāyāṃ caraṃs tāni ca kuśalamūlāni anyāni ca sarvākārajñatā-
18015 pratisaṃyuktamanasikāraiḥ {sarvasattvasādhāraṇāni kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye} pariṇāmayati/ iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya 18016 prajñāpāramitā/ evaṃ hy āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ ṣaṭpāramitāsu caran 18017 mahāsannāhasannaddhaḥ sattvāṃś ca paripācayati buddhakṣetraṃ pariśodhayati/ [iti dhyānā- 18018 rūpyasamāpattivyusthānaprasthānam/] 18019 punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo yat {sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ} kāram utpādya kleśānāṃ dhvaṃsanāya 18020 sarvasattvānāṃ dharmaṃ deśayiṣyāmīti cittam utpādayati/ iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya 18021 dānapāramitā/ yad {bodhisattvo} mahāsattvas tair eva {sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ} prathamaṃ dhyānam ākrāmati 18022 deśayati tatra ca prathamadhyāne pratiṣṭhate na cānyeṣāṃ cittotpādānām avakāśaṃ dadāti
18101 śrāvakapratyekabuddhapratisaṃyuktānām iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya aparāmṛṣṭā śīlapāra- 18102 mitā/ yad {bodhisattvasya} mahāsattvasya {sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārair} dhyānārūpyair viharata evaṃ bhavati 18103 sarvasattvānāṃ kleśakṣayāya dharmaṃ deśayiṣyāmīti yāvat teṣāṃ namasikārāṇāṃ 18104 kṣamaṇā rocanā vyupaparīkṣaṇā avabodha upanidhyāpanam/ iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya 18105 kṣānti{pāramitā}/ punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ {sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ} sarvakuśalamūlāni {{sarvasattvasādhāraṇāni 18106 kṛtvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye}} pariṇāmayati vīryaṃ ca na sraṃsayati/ iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya 18107 vīrya{pāramitā}/ yad {bodhisattvo} mahāsattvaḥ {sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikārair} dhyānārūpyasamāpattīś ca samā- 18108 padyate na copalabhate/ iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya dhyāna{pāramitā}/ yad {bodhisattvo} mahāsattvaḥ 18109 {sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ} prathamadyānāṅgāni dvitīyāni tṛtīyāni caturthāni dhyānāṅgāni 18110 anityākāreṇa duḥkhākāreṇa anātmākāreṇa śāntākāreṇa śūnyākāreṇa 18111 animittākāreṇa apraṇihitākāreṇa pratyavekṣate na copalabhate/ iyaṃ {bodhisattvasya} mahā- 18112 sattvasya prajñā{pāramitā}/ idam āyuṣman śāriputra {bodhisattvasya} mahāsattvasya mahāyānam/ 18113 [iti ṣaṭpāramitāprasthānam/] 18114 punar aparam āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvasya} mahāsattvasya mahāyānam/ yat sarvākāraṃ
18115 saptatriṃśad bodhipakṣān dharmān bhāvayati/ sarvākāraṃ śūnyatā- 18116 nimittāpraṇihitavimokṣamukhasamādhiṃ bhāvayati/ sarvākāraṃ balāni vaiśāra- 18117 dyāni aṣṭādaśāveṇikān buddhadharmān bhāvayati/ idam āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvasya} mahā- 18118 sattvasya mahāyānam// [ity āryamārgaprasthānam//] 18119 punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo maitrīsahagatena cittena vipulena mahodgatenā- 18120 dvayenāpramāṇenāvaireṇāsapatnenānāvaraṇenāvyāvādhena sarvatrānugatena subhāṣitena 18121 dharmadhātuparame loke ākāśadhātuparyavasāne sarvāvantaṃ lokam ekāṃ diśaṃ sphuri- 18122 tvopasampadya viharati yāvad daśadiśaḥ sphuritvopasampadya viharati/ evaṃ karuṇā-
18201 sahagatena muditāsahagatena upekṣāsahagatena cittena vipulena {{mahodgatenādvayenāpramāṇenāvaireṇāsapatnenānāvaraṇenāvyāvādhena sarvatrānugatena subhāṣitena dharmadhātuparame loke ākāśadhātuparyavasāne sarvāvantaṃ lokam ekāṃ diśaṃ sphuritvopasampadya viharati yāvad daśadiśaḥ sphuritvopasampadya}} 18202 viharati/ imāny ucyante {bodhisattvasya} mahāsattvasyā- 18203 pramāṇāni/ punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo maitrīsamādhiṃ samāpadyate mayā 18204 sarvasattvās trātavyā iti nirnāmayati/ karuṇāṃ ca {samādhiṃ samāpadyate} klīvakāruṇyatāñ ca 18205 sattveṣu {nirṇāmayati}/ muditāṃ ca {samādhiṃ samāpadyate} aham eva modayiṣyāmīti sattveṣu {nirṇāmayati}/ 18206 upekṣāṃ ca {samādhiṃ samāpadyate} āsravakṣayaṃ ca sattveṣu {nirṇāmayati}/ iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasyāpramāṇeṣu 18207 carato dānapāramitā/ yadā {bodhisattvo} mahāsattvo dhyānāpramāṇākāraliṅganimittāni 18208 samāpadyate cyuttiṣṭhate ca na ca śrāvakapratyekabuddhabhūmau pariṇāmayaty anyatra sarvā- 18209 kārajñatāyāḥ/ iyaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasyāpramāṇeṣu carato 'parāmṛṣṭā śīlapāramitā/ 18210 yadā {bodhisattvo} mahāsattvas tābhir dhyānāpramāṇārūpyasamāpattibhir avyavakīrṇo 18211 viharati/ ābhyāṃ dvābhyāṃ śrāvakabhūmaye vā pratyekabuddhabhūmaye vā na 18212 spṛhayate sarvākārajñataivāsya kṣamate rocate ceyaṃ {bodhisattvasya mahāsattvasyāpramāṇeṣu carato 'parāmṛṣṭā} kṣānti{pāramitā}/ yadā {bodhisattvo mahāsattvo sarvākārajñatāpratisaṃyuktaiḥ}
18213 cittotpādair anikṣiptadhuro viharati akuśaladharmaprahāṇāya kuśaladharmopasampade/ 18214 iyaṃ {bodhisattvasya mahāsattvasyāpramāṇeṣu carato 'parāmṛṣṭā} vīrya{pāramitā}/ yadā bodhisattvo mahāsattva etāni ca dhyānāny etāś cā- 18215 pramāṇārūpyasamāpattīś ca samāpadyate/ na ca dhyānāpramāṇārūpyasamāpatti- 18216 vaśenopapadyate/ na ca tā āsvādāyati na ca tābhiḥ saṃhriyate/ iyaṃ {bodhisattvasya mahāsattvasyāpramāṇeṣu carato 'parāmṛṣṭā} 18217 dhyāna{pāramitā}/ yadā {bodhisattvo mahāsattvo sarvākārajñatāpratisaṃyuktair} manasikārais tā dhyānāpramāṇārūpyasamāpattīḥ samā- 18218 padyate ca vyuttiṣṭhate ca tāś cānityākāreṇa duḥkhākāreṇa anātmākāreṇa śāntā- 18219 kāreṇa śūnyākāreṇa animittākāreṇa apraṇihitākāreṇa pratyavekṣate na ca 18220 śrāvakanyāmaṃ vā pratyekabuddhanyāmaṃ vābhikrāmati/ iyaṃ {bodhisattvasya mahāsattvasyāpramāṇeṣu carato 'parāmṛṣṭā} prajñā{pāramitā}/ 18221 idam āyuṣman {bodhisattvasya} mahāsattvasya mahāyānam// [ity apramāṇaprasthānam//]
18301 punar aparam āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvasya} mahāsattvasya mahāyānam/ yad adhyātmaśūnya- 18302 tāyāṃ jñānaṃ na copalambhayogena/ yad bahirdhā{śūnyatāyāṃ jñānaṃ na copalambhayogena}/ yad adhyātamabahirdhā{śūnyatāyāṃ jñānaṃ na copalambhayogena}/ 18303 yad {śūnyatāyāṃ jñānaṃ na copalambhayogena}/ idaṃ {bodhisattvasya} mahāsattvasya mahāyānam/ 18304 {punar aparam āyuṣman} {śāriputra} {bodhisattvasya} mahāsattvasya mahāyānam/ yat sarvadharmeṣu na śikṣiṣyate 18305 cittaṃ samāhitaṃ taj jñānam/ idam api {bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam}/ punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam}/ yad asya 18306 na nityam iti jñānaṃ pravartate nānityam iti/ na duḥkham iti nāduḥkham iti 18307 {{na sukham iti nāsukham iti nātmeti nānātmeti na śāntam iti nāśāntam iti na śūnyam iti nāśūnyam iti na nimittam iti nānimittam iti}} 18308 {{na praṇihitam iti}} nāpraṇihitam iti jñānaṃ pravartate/ idam api subhūte {bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam}/ 18309 {punar aparam āyuṣman} {śāriputra} {bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam}/ yad atīte 'dhvani jñānaṃ na pravartate/ anāgate 'dhvani {jñānaṃ na pravartate}/ 18310 pratyutpanne 'dhvani {jñānaṃ na pravartate}/ na cāsya triṣv adhvasu jñānaṃ pravartate/ tac cānupalambhayogena/ 18311 idam api {śāriputra} {bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam}/
18312 {punar aparam āyuṣman} {śāriputra} {bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam}/ yan na kāmadhātau jñānaṃ pravartate na rūpa{dhātau jñānaṃ pravartate} nārūpya{dhātau jñānaṃ pravartate}/ 18313 na cāsya kāmarūpārūpya{dhātau jñānaṃ pravartate} tac cānupalambhayogena/ idam api {śāriputra} {bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam}/ 18314 punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam}/ yan na laukikeṣu lokottareṣu dharmeṣu jñānaṃ pravartate/ na 18315 sāsraveṣu dharmeṣu nānāsraveṣu dharmeṣu na saṃskṛteṣu nāsaṃskṛteṣu na cāsya laukika- 18316 lokottarasāsravānāsravasaṃskṛtāsaṃskṛteṣu dharmeṣu jñānaṃ pravartate/ tac cānupalambhayogena/ 18317 idam āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvasya mahāsattvasya mahāyānam}// [iti anupalambhayogena prasthānam//] 18318 {śāriputra} āha/ kiyatāyuṣman pūrṇa {bodhisattvo} mahāsattvo mahāyānasamārūḍha 18319 ity ucyate/ pūrṇa āha/ ihāyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ 18320 caran dānapāramitām ārohati/ sa naiva dānapāramitām upalabhate na dāyakaṃ 18321 na pratigrāhakaṃ na dānam upalabhate anupalambhayogena/ evaṃ hy āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} 18322 mahāsattvo dānapāramitāsamārūḍha ity ucyate/ evaṃ śīla{pāramitāsamārūḍhaḥ}, kṣānti{pāramitāsamārūḍhaḥ},
18401 vīrya{pāramitāsamārūḍhaḥ}, dhyāna{pāramitāsamārūḍhaḥ}/ prajñāpāramitāyāṃ caran prajñāpāramitām ārohati, sa naiva prajñā- 18402 pāramitām upalabhate na bodhisattvaṃ na manasikāram upalabhate anupalambhayogena/ 18403 evaṃ hy āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāsamārūḍha ity ucyate// [iti 18404 trimaṇḍalapariśuddhiprasthānam//] 18405 punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo 'vyavakīrṇena sarvākārajñatācittotpādena 18406 saptatriṃśad bodhipakṣān dharmān bhāvayati bhāvanāvibhāvanārthena tac cānupalambha- 18407 yogena/ evaṃ hy āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo mahāyānasamārūḍha ity ucyate/ 18408 {punar aparam śāriputra bodhisattvo mahāsattvo 'vyavakīrṇena sarvākārajñatācittotpādena} śūnyatānimittāpraṇihitasamādhīn {bhāvayati bhāvanāvibhāvanārthena tac cānupalambhayogena/ evaṃ hy āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo mahāyānasamārūḍha ity ucyate}/ {punar aparam śāriputra bodhisattvo mahāsattvo 'vyavakīrṇena sarvākārajñatācittotpādena} daśa tathāgatabalāni 18409 catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikān buddhadharmān {bhāvayati bhāvanāvibhāvanārthena tac cānupalambhayogena/ evaṃ hy āyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo mahāyānasamārūḍha ity ucyate}/ 18410 punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattva evaṃ sañjānāti vyavahāramātram idaṃ yad uta bodhisattva 18411 iti sattvānupalabdhitām upādāya/ idam api nāmamātraṃ yad uta rūpaṃ rūpānu-
18412 palabdhitām upādāya vedanā saṃjñā saṃskārāḥ/ {nāmamātraṃ yad uta} vijñānaṃ vijñānānu{palabdhitām upādāya}/ 18413 {nāmamātraṃ yad uta} cakṣuś cakṣuṣānu{palabdhitām upādāya}/ evaṃ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyaḥ/ {nāmamātraṃ yad uta} mano manasā- 18414 nu{palabdhitām upādāya}/ evaṃ vyastasamastāḥ skandhā dhātavaḥ {{āyatanāni pratītyasamutpādaḥ pāramitā abhijñāḥ smṛtyupasthānasamyakprahāṇarddhipādendriyabalabodhyaṅgamārgavaiśāradyapratisaṃvidāveṇikā}} buddhadharmāḥ/ {nāmamātraṃ yad uta} 18415 buddhadharmā buddhadharmānu{palabdhitām upādāya}/ adhyātmaśūnyatā bahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatā 18416 yāvad abhāvasvabhāvaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatānu{palabdhitām upādāya}/ tathatā dharmadhātuś ca 18417 dharmaniyāmatā ca bhūtakoṭiś ca bhūtakoṭyanu{palabdhitām upādāya}/ {nāmamātraṃ yad uta} bodhir buddhaś ca buddhānu{palabdhitām upādāya}/ 18418 evaṃ hy āyuṣman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo mahāyānasamārūḍha ity ucyate// [ity uddeśa- 18419 prasthānam//] 18420 punar aparaṃ {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prathamacittotpādam upādāya yāvad
18501 bodhir atrāntare {bodhisattvo} mahāsattvo 'bhijñāparipūrṇatvāt sattvāṃś ca paripācayati buddha- 18502 kṣetreṇa ca buddhakṣetraṃ saṃkrāmati/ buddhakṣetre buddhakṣetre ca buddhān bhagavataḥ satkaroti 18503 gurūkaroti mānayati pūjayati/ yo yasya buddhasya aupayikapūjā satkāravidhi- 18504 s tebhyaś ca buddhebhyo bhagavadbhyo dharmaṃ śṛṇoti yad uta idam eva mahāyānaṃ/ sa tatra 18505 bodhisattvayāne abhiruhya buddhakṣetreṇa ca buddhakṣetraṃ saṃkrāmati buddhakṣetraṃ ca pariśodha- 18506 yati sattvāṃś ca paripācayati na cāsya buddhakṣetrasaṃjñā pravartate na sattvasaṃjñā pravartate/ 18507 so 'dvayabhūmau sthitvā yādṛśenātmabhāvena sattvānāṃ śaknoy arthakaraṇāya tādṛśa- 18508 m ātmabhāvaṃ saṃcintya parigṛhṇāti/ sa na jātu tena mahāyānena virahito bhavati 18509 yāvat sarvākārajñatām anuprāpnoti// [iti abhijñāprasthānam//] 18510 sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartayati apravartanīyaṃ sarvaśrāvaka- 18511 pratyekabuddhair devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyāsureṇa lokena/ 18512 tasyānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhasya pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālu- 18513 kopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśa- 18514 yanti/ eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena {bodhisattvena} mahāsattvena mahāyānam a- 18515 bhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam/
18516 evaṃ dakṣiṇasyām diśi {{gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti/ eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam/ evaṃ paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti/ eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam/ evam uttarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti/ eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam/ evam uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti/ eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam/ evaṃ pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti/ eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam/ evaṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi
gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti/ eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam/ evaṃ paścimottarasyām diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti/ eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam/ evam adhastād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti/ eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam/}}
18517 {{evam ūrdhvadiśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto varṇaṃ bhāṣante ghoṣam udīrayanti yaśaḥ prakāśayanti/ eṣā amuṣmin lokadhātuprasare 'mukena bodhisattvena mahāsattvena mahāyānam abhiruhya sarvākārajñātā 'nuprāptā sarvākārajñatām anuprāpya dharmacakraṃ pravartitam}}/ evaṃ 18518 hy āyusman {śāriputra} {bodhisattvo} mahāsattvo mahāyānasamārūḍha ity ucyate// [iti sarvākāra- 18519 jñātāprasthānam//] [ity ucyate prasthānapratipattiḥ//] 18520 atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat/ mahāsannāhasannaddho 18521 mahāsannāhasannaddha iti bhagavan {bodhisattvo} mahāsattva ity ucyate/ kiyatā bhagavan 18522 {bodhisattvo} mahāsattvo mahāsannāhasannaddha ity ucyate/ bhagavān āha/ iha subhūte 18523 {bodhisattvo} mahāsattvo mahāyānaṃ sannahya yad uta dānapāramitāsannāhaṃ {{sannahyate mahāyānaṃ sannahya yad uta śīlapāramitāsannāhaṃ sannahyate mahāyānaṃ sannahya yad uta kṣāntipāramitāsannāhaṃ sannahyate mahāyānaṃ sannahya yad uta vīryapāramitāsannāhaṃ sannahyate mahāyānaṃ sannahya yad uta dhyānapāramitāsannāhaṃ sannahyate mahāyānaṃ sannahya yad uta}} prajñā- 18524 pāramitāsannāhaṃ sannahyate/ smṛtyupasthānasannāhaṃ sannahya samyakprahāṇarddhi-
18601 pādendriyabalabodhyaṅgamārgasannāhaṃ sannahya {{samāpattisannāhaṃ sannahya}} 18602 {{śūnyatāsannāhaṃ sannahya vaiśāradyasannāhaṃ sannahya pratisaṃvitsannāhaṃ sannahya aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmasannāhaṃ sannahya sarvākārajñatāsannāhaṃ sannahya}} 18603 buddhavigrahaṃ sannahya trisāhasramahāsāhasraṃ lokadhātum avabhāsena sphurati ca ṣaḍ- 18604 vikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayi- 18605 kānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya {bodhisattvo} 18606 mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyak- 18607 sambuddhāyeti/ tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante/ te 18608 tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra 18609 buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti/ evaṃ 18610 tiryagyonito yamalokato vyutthāya te lokadhātāv upapadyante yatra {buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca}
18611 parigṛhṇanti/ evaṃ pūrvasyāṃ diśi {{gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti/ tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante/ te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti/}}
18612 {{evaṃ dakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti/ tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante/ te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti/ evaṃ paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti/ tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante/ te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti/ evam uttarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate
samyaksambuddhāyeti/ tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante/ te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti/ evam uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti/ tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante/ te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti/ evaṃ pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti/ tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante/ te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti/ evaṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl
lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti/ tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante/ te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti/ evaṃ paścimottarasyām diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti/ tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante/ te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti/ evam adhastād diśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti/ tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ
buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante/ te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca parigṛhṇanti/}}
18613 {{evam ūrdhvadiśi gaṅgānadīvālukopamāṃl lokadhātūn avabhāsena sphurati ṣaḍvikāraṃ kampayati ca sarvasmin nairayikabhavane ca tam agniskandhaṃ nirvāpya nairayikānāṃ sattvānāṃ duḥkhāni praśāmya tān sarvān nirvaṇābhimukhān vijñāya bodhisattvo mahāsattvaḥ evaṃ śabdam udīrayati ghoṣam anuśrāvayati namas tathāgatāyārhate samyaksambuddhāyeti/ tatas te nairayikāḥ sattvās taṃ buddhaghoṣaṃ śrutvā sukhaṃ pratilabhante/ te tenaiva sukhasaumanasyena tebhyo nirayebhyo vyutthāya tatra lokadhātāv upapadyante yatra buddhān bhagavataḥ paśyanti ārāgayanti devamanuṣyopapattiñ ca}} parigṛhṇanti/ evaṃ hi subhūte {bodhisattvo} mahāsattvo 18614 mahāsannāhasannaddha ity ucyate/ 18615 tad yathāpi nāma subhūte dakṣo māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahā- 18616 pathe mahato janakāyasya purato nirayaṃs tiryagyoniyamalokañ ca nirmimīte nirmāya 18617 teṣāṃ sattvānāṃ buddhaśabdaṃ dharmaśabdaṃ saṃghaśabdam anuśrāvayati/ tatas tena buddhaśabdena 18618 dharmaśabdena saṃghaśabdena tebhyo nirayatiryagyoniyamalokebhyo vyutthāya deva- 18619 manuṣyeṣūpapadyeran/ api tu subhūte tena māyākārāntevāsinā vā kaścit sattvo 18620 nirayatiryagyoniyamalokagatibhyo vyutthāpitaḥ/ subhūtir āha/ no bhagavan/ 18621 bhagavān āha/ evam eva subhūte {bodhisattvena} mahāsattvena asaṃrūyeyeṣv aprameyeṣv apramāṇeṣu 18622 lokadhātuṣu sattvāṃs tribhyo 'pāyebhyaḥ parimocya na kaścit sattvaḥ parimocito 18623 bhavati/ tat kasya hetoḥ/ dharmas teṣāṃ subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya/
18624 evaṃ hi subhūte {bodhisattvo} mahāsattvo mahāyānasamārūḍho mahāsannāhasannaddha ity ucyate//
18625 [iti karuṇāsambhāraḥ//]
18701 punar aparaṃ subhūte {bodhisattvo} mahāsattvo dānapāramitāyāṃ sthitvā mahāsannāhasannaddha- 18702 s trisāhasraṃ mahāsāhasraṃ lokadhātuṃ vaidūryamayaṃ nirmimīte vaidūryamayaṃ nirmāya cakra- 18703 vartivyūhaṃ nirmimīte cakravartivyūhaṃ nirmāya annārthikebhyo 'nnaṃ dadāti/ 18704 evaṃ yāvad vastrayānagandhamālyapuṣpadhūpavilepanacūrṇapariṣkāraṃ vāsaśayanāsana- 18705 prāvaraṇajīvitopakaraṇabhaiṣajyasuvarṇarūpyamaṇiratnapravālaśaṅkhaśilāmuktābharaṇāni 18706 yāvad anyatarānyataraṃ pariṣkāraṃ dadāti/ so 'nnam annārthikebhyo datvā yāvad anya- 18707 tarānyataraṃ pariṣkāraṃ datvā teṣāṃ sattvānāṃ dharmaṃ deśayati yad uta imam eva ṣaṭpāra- 18708 mitāpratisaṃyuktam/ te khalu punaḥ sattvās tāṃ dharmadeśanāṃ śrutvā na jātu tābhiḥ 18709 pāramitābhir virahitā bhavanti yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyante/ evaṃ 18710 hi subhūte {bodhisattvo} mahāsattvo mahāsannāhasannaddha ity ucyate/ tad yathāpi nāma subhūte 18711 dakṣo māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe sthitvā mahato janakāyasya 18712 purato mahāntaṃ janakāyam abhinirmimīte nirmāya annam annārthikebhyo dadyād anya- 18713 tarānyataraṃ pariṣkāras tadarthikebhyo dadyāt/ tat kiṃ manyase subhūte api etena 18714 māyākāreṇa māyākārāntevāsinā vā kasmaicit kiñcid dattaṃ bhavet/ subhūti- 18715 r āha/ no bhagavan/ bhagavān āha/ evam eva subhūte {bodhisattvena} mahāsattvena yāvac cakra- 18716 vartivyūham abhinirmāya annam annārthikebhyo dadatā yāvad anyatarānyatarān
18717 mānuṣyakān pariṣkārān dadatā kasmaicit sattvāya yāvad anyatarānyatarā 18718 mānuṣyakāḥ pariṣkārā dattvā bhavanti/ tat kasya hetoḥ/ dharmataiṣā subhūte 18719 dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya/ evaṃ hi subhūte {bodhisattvo} mahāsattvo mahāsannāha- 18720 sannaddha ity ucyate// [iti dānasambhāraḥ//] 18721 {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvo} {mahāsattvo} śīlapāramitāyāṃ sañcintyopapattiparigraheṇa cakravartikule 18722 pratyājāyate/ sa tatra sthitvā sattvān daśakuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpayati/ 18723 caturṣu dhyāneṣu {{caturṣv apramāṇāneṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu caturṣu smṛtyupashāneṣu caturṣu samyakprahāṇeṣu caturṣv ṛddhipādeṣu pañcasv indriyeṣu pañcasu baleṣu saptasu bodhyaṅgeṣu saptatriṃśad}}bodhipakṣeṣu dharmeṣu pratiṣṭhāpayati/ yāvad aṣṭādaśasv āveṇikeṣu 18724 buddhadharmeṣu pratiṣṭhāpayati/ te ca sattvā na jātu virahitā bhavanti tayā
18801 dharmadeśanayā yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyante/ tad yathāpi nāma 18802 subhūte dakṣo {māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ nirmāya} daśakuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpayet/ yāvad aṣṭādaśāveṇi- 18803 keṣu buddhadharmeṣu pratiṣṭāpayet tena tāvataḥ sattvān yāvad buddhadharmeṣu pratiṣṭhāpya 18804 na kaścit sattvo yāvad buddhadharmeṣu pratiṣṭhāpito bhavati/ evam eva subhūte 18805 {bodhisattvena} mahāsattvena tāṃs tāvataḥ sattvān daśakuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya yāvad aṣṭā- 18806 daśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu pratiṣṭhāpya na kaścit sattvo yāvad buddhadharmeṣu 18807 pratiṣṭhāpito bhavati/ tat kasya hetoḥ/ dharmataiṣā {subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya/ evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhaṃ ity ucyate}/ [iti śīlasambhāraḥ/] 18808 {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvo} {mahāsattvaḥ} kṣāntipāramitāyāṃ sthitvā sattvān kṣāntau samādāpayati 18809 niveśayati pratiṣṭhāpayati/ kathaṃ ca subhūte {bodhisattvo} mahāsattvaḥ kṣāntipāramitāyāṃ 18810 sthitvā kṣāntau {samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati}/ iha subhūte {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prathamacittotpāda- 18811 m upādāya evaṃ sannāhaṃ sannahyate sacet mama sarvasattvā daṇḍaloṣṭramuṣṭiśastraprahārān 18812 dadyus tatra mayā ekam api kṣobhacittaṃ notpādayitavyaṃ sarvasattvāś caivaṃrūpāyāṃ 18813 kṣāntau pratiṣṭhāpayitavyā iti/ tad yathāpi nāma subhūte dakṣo {māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ nirmāya} nirmimīte
18814 te 'pi sarve tasya māyākārasya daṇḍair loṣṭrair muṣṭibhiḥ śastrair vā prahāraṃ dadyuḥ/ sa 18815 ca teṣu ekam api kṣobhacittaṃ notpādayet tāṃś ca sattvān nirmitān evaṃrūpāyāṃ kṣāntau 18816 pratiṣṭhāpayet/ tena tāvataḥ sattvān kṣāntau pratiṣṭhāpya na kaścit sattvaḥ pratiṣṭhā- 18817 pito bhavati/ evam eva subhūte {bodhisattvena} mahāsattvena tāṃs tāvataḥ sattvān kṣāntau 18818 pratiṣṭhāpya na kaścit sattvaḥ kṣāntau pratiṣṭhāpito bhavati/ tat kasya hetoḥ/ 18819 dharmataiṣā {subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya/ evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhaṃ ity ucyate}// [iti kṣāntisambhāraḥ//]
18901 {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvo} {mahāsattvo} vīryapāramitāyāṃ sthitvā sarvasattvān vīryapāramitāyāṃ 18902 {samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati}/ kathañ ca {subhūte} {bodhisattvo} mahāsattvo vīryapāramitāyāṃ sthitvā sarvasattvān vīrya- 18903 pāramitāyāṃ {samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati}/ iha {subhūte} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktair mana- 18904 sikāraiḥ kāyikacetasikavīryapratiṣṭhitaḥ savasattvān {kāyikacetasikavīrye} {samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati}/ tad yathāpi 18905 nāma subhūte dakṣo {māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ} nirmāya sarvākārajñatāpratisaṃyuktair manasikāraiḥ {kāyikacetasikavīrye} 18906 pratiṣṭhāpayet/ tena tāṃs tāvataḥ sattvān {kāyikacetasikavīrye} pratiṣṭhāpya na kaścit sattvaḥ {kāyikacetasikavīrye} 18907 pratiṣṭhāpito bhavati/ evam eva {subhūte} {bodhisattvena} mahāsattvena tāṃs tāvataḥ sattvān 18908 {kāyikacetasikavīrye} praviṣṭhāpya na kaścit sattvaḥ {kāyikacetasikavīrye} pratiṣṭhāpito bhavati/ tat kasya 18909 hetoḥ/ dharmataiṣā {subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya/ evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhaṃ ity ucyate}// [iti vīryasambhāraḥ//] 18910 {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvo} {mahāsattvo} dhyānapāramitāyāṃ sthitvā sarvasattvān 18911 dhynapāramitāyāṃ {samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati}/ kathaṃ ca {subhūte} {bodhisattvo} mahāsattvo dhyānapāra-
18912 mitāyāṃ sthitvā sarvasattvān dhyānapāramitāyāṃ {samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati}/ iha {subhūte} {bodhisattvo} 18913 mahāsattvaḥ sarvadharmāṇāṃ samatāyāṃ sthitvā na kasyacid dharmasya vikṣepaṃ vā 18914 avikṣepaṃ vā samanupaśyati/ evaṃ hi {subhūte} {bodhisattvo} mahāsattvo dhyānapāramitāyāṃ 18915 sthito bhavati/ sa tathaiva sarvasattvān dhyānapāramitāyāṃ {samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati}/ te ca samā- 18916 dāpitā niveśitāḥ pratiṣṭhāpitā bhavanti/ na jātu virahitā bhavanti dhyāna- 18917 pāramitayā yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti/ tad yathāpi nāma 18918 subhūte dakṣo {māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ} nirmāya janakāyaṃ dhyānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayet tena 18919 tāṃs tāvataḥ sattvān dhyānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpya na kaścid ekaḥ sattvo 'pi dhyāna- 18920 pāramitāyāṃ pratiṣṭhāpito bhavati/ evam eva {subhūte} {bodhisattvena} mahāsattvena sarvasattvān 18921 dhyānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpya na kaścit sattvo dhyānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpito 18922 bhavati/ tat kasya hetoḥ/ dharmataiṣā {subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya/ evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhaṃ ity ucyate}// [iti dhyānasambhāraḥ//] 18923 {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvo} {mahāsattvaḥ} prajñāpāramitāyāṃ sthitvā sarvasattvān prajñāpāramitāyāṃ 18924 {samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati}/ kathañ ca {subhūte} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ sthitvā sarvasattvān
18925 prajñāpramitāyāṃ {samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati}/ yataḥ {subhūte} {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran
19001 na kasyacid dharmasyāpāraṃ vā pāraṃ vā upalabhate/ evaṃ {bodhisattvo} mahāsattvaḥ prajñā- 19002 pāramitāyāṃ sthito bhavati/ sa tathaiva sarvasattvān api tatra {samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati}/ tad yathāpi 19003 nāma subhūte dakṣo {māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ nirmāya} 19004 {{janakāyaṃ prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayet tena tāṃs tāvataḥ sattvān prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭhāpya na kaścid ekaḥ sattvo 'pi prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭhāpito bhavati/ evam eva subhūte bodhisattvena mahāsattvena sarvasattvān prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭhāpya na kaścit sattvo prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭhāpito bhavati/ tat kasya hetoḥ/ dharmataiṣā subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya/ evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhaṃ ity ucyate}}// [iti prajñāsambhāraḥ//] 19005 {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvo} {mahāsattvo} mahāsannāhasannaddhaḥ pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvāluko- 19006 pameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ 19007 sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ evaṃ 19008 śīlapāramitāyāṃ {{kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati}} prajñāpāramitāyāṃ {samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati} dharmañ ca deśayati/ yad uta 19009 imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam/ te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti
19010 ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti/ evaṃ dakṣiṇa-
19011 syāṃ {{diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati/ yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam/ te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti/evaṃ paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati/ yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam/ te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti/ evam uttarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati
pratiṣṭhāpayati/ vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati/ yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam/ te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti/ evam uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati/ yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam/ te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti/ evaṃ pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati/ yad uta imam eva
ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam/ te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti/ evaṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati/ yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam/ te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti/ evaṃ paścimottarasyām diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati/ yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam/ te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti/ evam adhastād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān
yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati/ yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam/ te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā iti/}}
19012 {{evam ūrdhvadiśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu yāvantaḥ sattvāṃs tān sarvān yathaivātmanā dānapāramitāyāṃ sthitas tathā dānapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ evaṃ śīlapāramitāyāṃ kṣātipāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ vīryapāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati/ dhyānapāramitāyāṃsamādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati prajñāpāramitāyāṃ samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati dharmañ ca deśayati/ yad uta imam eva ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktam/ te ca taṃ śrutvā na jātu bhūyo virahitā bhavanti ṣadbhiḥ pāramitābhir yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhi}}saṃbuddhā iti/ 19013 tad yathāpi nāma subhūte dakṣo {māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ} nirmāya ṣaṭpāramitāsu {samādāpayati niveśayati pratiṣṭhāpayati}/ tat 19014 kiṃ manyase subhūte api nu tena māyākāreṇa māyākārāntevāsinā vā kaścit 19015 sattvaḥ ṣaṭpāramitāsu samādāpito bhavati niveśito vā pratiṣṭhāpito vā bhavati/ 19016 subhūtir āha/ no bhagavan/ bhagavān āha/ evam eva subhūte {bodhisattvena} mahāsattvena 19017 tāṃs tāvataḥ sattvān ṣaṭsu pāramitāsu pratiṣṭhāpya na kaścit sattvaḥ ṣaṭsu pāra- 19018 mitāsu pratiṣṭhāpito bhavati/ tat kasya hetoḥ/ dharmataiṣā {subhūte dharmāṇāṃ māyādharmatām upādāya/ evaṃ hi subhūte bodhisattvo mahāsattvo mahāsannāhasannaddhaṃ ity ucyate} 19019 {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvo} mahāsattvo mahāsannāhaṃ sannahya sarvākārajñatāpratisaṃyuktena
19020 cittena viharan nānyeṣāṃ cittotpādānām avakāśaṃ dadāti/ iyanto mayā sattvā dāna- 19021 pāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitavyā iti/ {{iyanto mayā sattvā śīlapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitavyā iti/ iyanto mayā sattvā kṣāntipāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitavyā iti/ iyanto mayā sattvā vīryapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitavyā iti/ iyanto mayā sattvā dhyānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitavyā iti/ iyanto mayā sattvā prajñāpāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayitavyā iti/}} 19022 {{iyanto mayā sattvā bodhipakṣadharmeṣu pratiṣṭhāpayitavyā iti/ iyanto mayā sattvā āveṇikabuddhadharmeṣu pratiṣṭhāpayitavyā iti/ iyanto mayā sattvā srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayitavyā iti/ iyanto mayā sattvā sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpayitavyā iti/ iyanto mayā sattvā anāgāmiphale pratiṣṭhāpayitavyā iti/ iyanto mayā sattvā arhattve pratiṣṭhāpayitavyā iti/ iyanto mayā sattvā pratyekabuddhatve pratiṣṭhāpayitavyā iti/}} 19023 {{iyanto mayā sattvā sarvajñatve pratiṣṭhāpayitavyā iti}}/ api tu khalu punar asaṃkhyeyāḥ sattvā aprameyāḥ sattvā ṣaṭsu pāramitāsu 19024 pratiṣṭhāpayitavyāḥ/ evaṃ saptatriṃśad bodhipakṣeṣu dharmeṣu daśasu tathāgatabaleṣu 19025 catasṛṣu pratisaṃvitsu aṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu pratiṣṭhāpayitavyāḥ srota- 19026 āpattiphale sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale arhattve asaṃkhyeyā aprameyāḥ sattvā 19027 buddhatve pratiṣṭhāpayitavyāḥ// [iti śamathasambhāraḥ//]
19101 tad yathāpi nāma subhūte dakṣo {māyākāro māyākārāntevāsī vā caturmahāpathe mahāntaṃ janakāyaṃ} nirmāya taṃ ṣaṭsu pāramitāsu pratiṣṭhā- 19102 payet/ yāvat sarvākāravaropete sarvajñajñāne pratiṣṭhāpayed evam eva subhūte {bodhisattvena} mahā- 19103 mahāsattvena tāṃs tāvataḥ sattvān asaṃkhyeyān aprameyān ṣaṭsu pāramitāsu pratiṣṭhāpya 19104 yāvat sarvākāravaropete sarvajñajñāne pratiṣṭhāpya na kaścit sattvaḥ ṣaṭsu pāramitāsu 19105 pratiṣṭhāpito bhavati/ tat kasya hetoḥ/ dharmataiṣā subhūte dharmāṇāṃ yad imāṃ 19106 māyādharmatām upādāya/ 19107 subhūtir āha/ yathāhaṃ bhagavan bhagavato bhāṣitasyārtham ājānāmi tathā 19108 asannāhasannaddho vatāyaṃ {bodhisattvo} mahāsattvo veditavyaḥ svalakṣaṇaśūnyatām upādāya/ 19109 tat kasya hetoḥ/ tathā hi bhagavan rūpaṃ rūpeṇa śūnyaṃ {vedanā vedanayā śūnyā saṃjñā saṃjñayā śūnyā saṃskārāḥ saṃskāraiḥ śūnyā} vijñānaṃ vijñānena 19110 śūnyaṃ, cakṣuś cakṣuṣā śūnyam/ {{śrotraṃ śrotreṇa śūnyaṃ ghrāṇaṃ ghrāṇena śūnyaṃ jihvā jihvayā śūnyā kāyaḥ kāyena śūnyo mano manasā śūnyaṃ rūpaṃ rūpeṇa śūnyaṃ śabdaḥ śabdena śūnyo gandho gandhena śūnyo raso rasena śūnyo spraṣṭavyaṃ spraṣṭavyena śūnyaṃ dharmo dharmeṇa śūnyo}}
19111 {{cakṣurvijñānaṃ cakṣurvijñānena śūnyaṃ śrotravijñānaṃ śrotravijñānena śūnyaṃ ghrāṇavijñānaṃ ghrāṇavijñānena śūnyaṃ jihvāvijñānaṃ jihvāvijñānena śūnyaṃ kāyavijñānaṃ kāyavijñānena śūnyaṃ manovijñānaṃ manovijñānena śūnyaṃ cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedayitena śūnyaṃ śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ śrotrasaṃsparśapratyayavedayitena śūnyaṃ ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitena śūnyaṃ jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ jihvāsaṃsparśapratyayavedayitena śūnyaṃ kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ kāyasaṃsparśapratyayavedayitena śūnyaṃ manaḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ manaḥsaṃsparśapratyayavedayitena śūnyaṃ dānapāramitā dānapāramitayā śūnyā śīlapāramitā śīlapāramitayā śūnyā kṣāntipāramitā kṣāntipāramitayā śūnyā vīryapāramitā vīryapāramitayā śūnyā dhyānapāramitā dhyānapāramitayā śūnyā prajñāpāramitā prajñāpāramitayā śūnyā adhyātmaśūnyatā adhyātmaśūnyatayā śūnyā bahirdhāśūnyatā bahirdhāśūnyatayā śūnyā adhyātmabahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatayā śūnyā śūnyatāśūnyatā śūnyatāśūnyatayā śūnyā mahāśūnyatā mahāśūnyatayā śūnyā paramārthaśūnyatā paramārthaśūnyatayā śūnyā saṃskṛtaśūnyatā saṃskṛtaśūnyatayā śūnyā asaṃskṛtaśūnyatā asaṃskṛtaśūnyatayā śūnyā atyantaśūnyatā atyantaśūnyatayā śūnyā anavarāgraśūnyatā anavarāgraśūnyatayā śūnyā anavakāraśūnyatā anavakāraśūnyatayā śūnyā prakṛtiśūnyatā prakṛtiśūnyatayā śūnyā sarvadharmaśūnyatā sarvadharmaśūnyatayā śūnyā svalakṣaṇaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatayā śūnyā anupalambhaśūnyatā
anupalambhaśūnyatayā śūnyā abhāvasvabhāvaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatayā śūnyā bhāvaśūnyatā bhāvaśūnyatayā śūnyā abhāvaśūnyatā abhāvaśūnyatayā śūnyā svabhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyatayā śūnyā parabhāvaśūnyatā parabhāvaśūnyatayā śūnyā saptatriṃśadbodhipakṣadharmāḥ saptatriṃśadbodhipakṣadharmaiḥ śūnyāḥ}}
19112 {{daśatathāgatabalāni daśatathāgataiḥ śūnyāni aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmāḥ aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmaiḥ śūnyāḥ bodhisattvo bodhisattvena śūnyaḥ}}/ mahā- 19113 yānasannāho 'pi bhagavan mahāyānasannāhena śūnyaḥ/ anena bhagavan paryāyeṇa 19114 asannāhasannaddho bodhisattvo veditavyaḥ/ evam ukte bhagavān āyuṣmantaṃ subhūtim etad a- 19115 vocat/ evam etat subhūte yathā vadasi/ tat kasya hetoḥ/ akṛtā hi subhūte 19116 sarvākārajñatā avikṛtā anabhisaṃskṛtā/ te 'pi sattvā {akṛtā avikṛtā anabhisaṃskṛtā} yeṣāṃ kṛtaśo 19117 {bodhisattvena} mahāsattvena mahāsannāhaḥ sannaddhaḥ/ 19118 subhūtir āha/ kena kāraṇena bhagavan sarvākārajñatā {akṛtā avikṛtā anabhisaṃskṛtā}/ 19119 te 'pi sattvā {akṛtā avikṛtā anabhisaṃskṛtā} yeṣāṃ kṛtaśo {bodhisattvena} mahāsattvena mahā- 19120 sannāhasannaddhaḥ/ bhagavān āha/ kārakānupalabdhitām upādāya subhūte sarvākāra- 19121 jñatā {akṛtā avikṛtā anabhisaṃskṛtā}/ te 'pi sattvā {akṛtā avikṛtā anabhisaṃskṛtā}/ tat kasya hetoḥ/ na hi subhūte rūpaṃ 19122 karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ {{na vedanā karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na saṃjñā karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na saṃskārāḥ kurvanti na vikurvanti nābhisaṃskurvanti/ na vijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na cakṣuḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na śrotraṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na ghrāṇaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na jihvā karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na kāyaḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na manaḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/}}
19123 {{na rūpaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na śabdaḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na gandhaḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na rasaḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na spraṣṭavyaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na dharmaḥ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na cakṣurvijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na śrotravijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na ghrāṇavijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na jihvāvijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na kāyavijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na manovijñānaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na śrotrasaṃsparśapratyayavedayitaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedayitaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na jihvāsaṃsparśapratyayavedayitaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ na kāyasaṃsparśapratyayavedayitaṃ karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/}} na manaḥsaṃsparśapratyayavedayitaṃ karoti 19124 na vikaroti nābhisaṃskaroti/ tat kasya hetoḥ/ tathā hy atyantatayā sarva ete
19201 na vidyante nopalabhyante/ ātmā subhūte na {karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti}/ evaṃ na sattvo na jīvo 19202 {{na poṣo na puruṣo na pudgalo na manujo na mānavo na kārako na vedako na jānako}} na paśyakaḥ karoti {{na vikaroti nābhisaṃskaroti/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi atyantatayā na vidyante}} nopalabhyante/ 19203 svapnaḥ subhūte na {karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti}/ pratiśrutkaḥ pratibhāsaḥ pratibimbaṃ marīcir na nirmāṇaṃ 19204 karoti {{na vikaroti nābhisaṃskaroti/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi atyantatayā na vidyante nopalabhyante/}} 19205 {{adhyātmaśūnyatā bahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatā śūnyatāśūnyatā mahāśūnyatā paramārthaśūnyatā saṃskṛtaśūnyatā asaṃskṛtaśūnyatā atyantaśūnyatā anavarāgraśūnyatā anavakāraśūnyatā prakṛtiśūnyatā sarvadharmaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatā anupalambhaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatā bhāvaśūnyatā abhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyatā na parabhāvaśūnyatā karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ tat kasya hetoḥ/ tathā hi atyantatayā na vidyante nopalabhyante}}/ saptatriṃśad bodhipakṣā dharmā daśa tathāgatabalāni catvāri vaiśā- 19206 radyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā/ tathatā {{ākāśadhātur bhūtakoṭir acintyadhātur bodhiḥ}} sarvākāra- 19207 jñatā subhūte na karoti na vikaroti nābhisaṃskaroti/ tat kasya hetoḥ/ 19208 tathā hi atyantatayā na vidyante nopalabhyate/ anena subhūte paryāyeṇa sarvā- 19209 kārajñatā {akṛtā avikṛtā anabhisaṃskṛtā}/ yeṣāṃ kṛtaśo {bodhisattvena} mahāsattvena mahāsannāhasannaddhaḥ/ evaṃ
19210 hi subhūte {bodhisattvo} mahāsattvo mahāsannāhasannaddha ity ucyate// [iti vidarśanā- 19211 sambhāraḥ//] 19212 subhūtir āha/ yathāhaṃ bhagavato bhāṣitasyārtham ājānāmi/ rūpaṃ bhagavann a- 19213 baddham amuktaṃ vedanāsaṃjñāsaṃskārā vijñānaṃ bhagavan na {baddhamuktam} 19214 pūrṇo maitrāyaṇīputra āha/ rūpam āyuṣman subhūte abaddham amuktam iti vadasi/ 19215 {{vedanāyuṣman subhūte abaddhāmukteti vadasi/ saṃjñāyuṣman subhūte abaddhāmukteti vadasi/ saṃskārā āyuṣman subhūte abaddhā amuktā iti vadasi/ vijñānam āyuṣman subhūte abaddham amuktam iti vadasi}}/ 19216 subhūtir āha/ evam etad āyuṣman pūrṇa/ 19217 pūrṇa āha/ katamat tad āyuṣman subhūte rūpaṃ yad {abaddham amuktam}/ {{katamā sāyuṣman subhūte vedanā yābaddhāmuktā/ katamā sāyuṣman subhūte saṃjñā yābaddhāmuktā/ katamāḥ te āyuṣman subhūte saṃskārā ye abaddhā amuktāḥ/ katamat tad āyuṣman subhūte vijñānaṃ yad abaddham amuktam}}/ 19219 subhūtir āha/ yad etad āyuṣman pūrṇa svapnopamaṃ rūpaṃ tad {abaddham amuktam}/ ya ete 19220 svapnopamā vedanā {{sābaddhāmuktā/ ya eṣā svapnopamā saṃjñā sābaddhāmuktā/ ye ete svapnopamāḥ saṃskārāḥ te 'baddhā amuktāḥ/ yad etat svapnopamaṃ vijñānaṃ tad abaddham amuktam}}/ evaṃ pratiśrutkopamā māyopamā marīcyupamā prati- 19221 bhāsopamā yad etad āyuṣman pūrṇa nirmitopamaṃ rūpaṃ tad {abaddham amuktam}/ ya ete nirmitopamā
19301 vedanā {{sābaddhāmuktā/ ya eṣā nirmitopamā saṃjñā sābaddhāmuktā/ ye ete nirmitopamāḥ saṃskārāḥ te 'baddhā amuktāḥ/ yad etat nirmitopamaṃ vijñānaṃ tad abaddham amuktam}}/ evam anāgataṃ pratyutpannam āyuṣman pūrṇa rūpam {abaddham amuktam}/ pratyutpannā 19302 vedanā {{abaddhāmuktā/ pratyutpannā saṃjñābaddhāmuktā/ pratyutpannāḥ saṃskārā abaddhā amuktāḥ/ pratyutpannaṃ vijñānam abaddham amuktam}}/ tat kasya hetoḥ/ asattvād āyusman pūrṇa rūpasya/ evaṃ tad rūpam {abaddham amuktam}/ 19303 asattvād āyuṣman pūrṇa vedanāyāḥ saṃjñāyāḥ saṃskārāṇām/ asattvād āyuṣman 19304 pūrṇa vijñānasyaivaṃ tad vijñānam {abaddham amuktam}/ evaṃ viviktatvāc chāntatvāc chūnyatvād animitta- 19305 tvād apraṇihitatvād asaṃskṛtatvād anutpannatvāt kuśalam akuśalaṃ saṃkleśan niṣkleśaṃ 19306 sāvadyam anavadyaṃ sāsravam anāsravaṃ laukikaṃ lokottaraṃ saṃkliṣṭaṃ vyavadānam āyuṣman pūrṇaṃ 19307 rūpam {abaddham amuktam}/ tat kasya hetoḥ/ asattvād rūpasyaivaṃ tad rūpam {abaddham amuktam}/ vedanā saṃjñā 19308 saṃskārāḥ/ saṃkliṣṭaṃ vyavadānam āyuṣman pūrṇa vijñānam {abaddham amuktam}/ tat kasya hetoḥ/ 19309 asattvād vijñānasya evaṃ tad vijñānam {abaddham amuktam}/ sarvadharmā apy āyuṣman pūrṇa {abaddhā amuktāḥ}/ 19310 tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād a-
19311 baddhā amuktā/ {{adhyātmaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ bahirdhāśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ adhyātmabahirdhāśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ śūnyatāśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ mahāśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ paramārthaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ saṃskṛtaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ atyantaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ anavarāgraśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ anavakāraśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/
prakṛtiśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ sarvadharmaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ svalakṣaṇaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ anupalambhaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ abhāvasvabhāvaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ bhāvaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ abhāvaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ svabhāvaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/ parabhāvaśūnyātā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/}}
19312 {{saptatriṃśadbopdhipakṣā dharmā apy āyuṣman pūrṇa abaddhā amuktāḥ/ tat kasya hetoḥ/ asattvād abaddhā amuktāḥ/ evaṃ viviktatvād yāvad anutpannatvād abaddhā amuktā/}} evaṃ daśabalāni catvāri vaiśāradyāni yāvad aṣṭādaśā- 19313 veṇikabuddhadharmāḥ, sarvākārajñatā, tathatā {{dharmadhātur}} bhūtakoṭiḥ/ evaṃ hy āyuṣman 19314 pūrṇa {bodhisattvo} mahāsattvo 'baddho 'muktaḥ/ evaṃ ṣaḍ api pāramitā abaddhā amuktāḥ/ 19315 yāvat sarvākārajñatāpy {abaddhāmuktā}/ sattvān api yān parinirvāpayiṣyati te api 19316 {abaddhā amuktāḥ}/ buddhakṣetrāṇy api yāni pariśodhayiṣyati tāny apy {abaddhāny amuktāni}/ yān api buddhān 19317 bhagavataḥ paryupāsiṣyate te 'py {abaddhā amuktāḥ}/ yam api dharmaṃ śroṣyati so 'py abaddho 'muktaḥ/ 19318 buddhair bhagavadbhir na jātu virahito bhaviṣyati abaddho 'muktaḥ/ nābhijñābhir {virahito bhaviṣyaty abaddho 'muktaḥ} 19319 na pañcabhiś cakṣurbhir {virahito bhaviṣyaty abaddho 'muktaḥ}/ tathā nānyaiḥ samādhibhir {virahito bhaviṣyaty abaddho 'muktaḥ}/ abaddhām amuktāṃ mārgā- 19320 kārajñatām utpādayiṣyati/ abaddhām amuktāṃ sarvākārajñatām avabhotsyate/ abaddha- 19321 m amuktaṃ dharmacakraṃ pravartayiṣyati/ abaddhān amuktān sattvāṃs tribhir yānaiḥ parinirvā- 19322 payiṣyaty abaddho 'muktaḥ/ evaṃ hy āyuṣman pūrṇa {bodhisattvo} mahāsattvaḥ ṣaḍbhiḥ pāramitābhir a- 19323 baddho 'muktaḥ sarvadharmān abhisaṃbhotsyate asattvām upādāya/ evaṃ viviktatā yāva-
19401 d anutpannatām upādāya/ evaṃ hy āyuṣman pūrṇa {bodhisattvasya} mahāsattvasya abaddho 'mukto 19402 mahāyānasannāho veditavyaḥ// [iti yuganaddhamārgasambhāraḥ/] 19403 atha khalv āyuṣmān subhūtir bhagavantam etad avocat/ katamad bhagavan {bodhisattvasya} mahā- 19404 sattvasya mahāyānam/ kathaṃ bhagavan {bodhisattvo} mahāsattvo mahāyānasaṃprasthito 19405 veditavyaḥ/ kutas tad yānaṃ niryāsyati/ kva vā tad yānaṃ sthāsyati/ ko vā 19406 tena yānena niryāsyati/ evam ukte bhagavān āyuṣmantaṃ subhūtim etad avocat/ yat 19407 subhūte evaṃ vadasi katamad {bodhisattvasya} mahāsattvasya mahāyānam iti/ ṣaṭpāramitāḥ 19408 subhūte {bodhisattvasya} mahāsattvasya mahāyānam/ katamā ṣaṭpāramitā/ dāna{pāramitā} 19409 śīla{pāramitā} kṣānti{pāramitā} vīrya{pāramitā} dhyāna{pāramitā} prajñā{pāramitā}/ 19410 subhūtir āha/ katamā bhagavan {bodhisattvasya} mahāsattvasya dāna{pāramitā}/ 19411 bhagavān āha/ iha subhūte {bodhisattvo} mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktai- 19412 ś cittotpādair dānaṃ dadāti yad utādhyātmikabāhyāni vastūni tāni ca 19413 sarvasattvasādhāraṇāni kṛtvānuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayati/ 19414 parāṃś ca tatra samādāpayati anupalambhayogena/ iyaṃ subhūte {bodhisattvasya} 19415 mahāsattvasya dāna{pāramitā}/ 19416 {subhūtir āha/ katamā bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitā}/ 19417 {bhagavān āha/ iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktaiś cittotpādair} ātmanā ca daśa kuśalān karmapathān samādāya varttate/ parāṃś ca
19418 daśakuśale karmapathe {samādāpayati anupalambhayogena/ iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya} aparāmṛṣṭā śīla{pāramitā}/ 19419 {subhūtir āha/ katamā bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntipāramitā}/ 19420 {bhagavān āha/ iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktaiś cittotpādair} ātmanā ca kṣāntisamāpanno bhavati parāṃś ca kṣāntau {samādāpayati anupalambhayogena/ iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya} kṣānti{pāramitā}/ 19422 {subhūtir āha/ katamā bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya vīryapāramitā}/
19501 {bhagavān āha/ iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktaiś cittotpādair} pañcasu pāramitāsu anikṣiptadhūro viharati parāṃś ca tāsu pañcasu pāra- 19502 mitāsu {samādāpayati anupalambhayogena/ iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya} vīrya{pāramitā}/ 19503 {subhūtir āha/ katamā bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya dhyānapāramitā}/ 19504 {bhagavān āha/ iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktaiś cittotpādair} ātmanā copāyakauśalyena dhyānāni samāpadyate/ na ca teṣāṃ 19505 vaśenopapadyate parāṃś ca dhyāneṣu {samādāpayati anupalambhayogena/ iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya} dhyāna{pāramitā}/ 19506 {subhūtir āha/ katamā bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā}/ 19507 {bhagavān āha/ iha subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvākārajñatāpratisaṃyuktaiś cittotpādair} sarvadharmān abhiniviśate sarvadharmāṇāṃ ca prakṛtiṃ pratyavekṣate sarvadharma- 19508 prakṛtipratyavekṣāyāṃ ca sattvāṃś ca {samādāpayati anupalambhayogena/ iyaṃ subhūte bodhisattvasya mahāsattvasya} prajñā{pāramitā}/ idaṃ 19509 subhūte {bodhisattvasya} mahāsattvasya mahāyānam// [ity upāyakauśalyasambhāraḥ//] 19510 {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvasya} mahāsattvasya mahāyānaṃ yad uta adhyātmaśūnyatā
19511 {{bahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatā śūnyatāśūnyatā mahāśūnyatā paramārthaśūnyatā saṃskṛtaśūnyatā atyantaśūnyatā anavarāgraśūnyatā anavakāraśūnyatā prakṛtiśūnyatā sarvadharmaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatā anupalambhaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatā bhāvaśūnyatā abhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyatā}} parabhāvaśūnyatā/ 19512 tatra katamā adhyātmaśūnyatā/ ādhyātmikā dharmā ucyante cakṣuḥ 19513 śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo manaḥ/ tatra cakṣuś cakṣuṣā śūnyaṃ akūṭasthāvināśitām u- 19514 pādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā/ śrotraṃ śrotreṇa śūnyaṃ akūṭasthā- 19515 vināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā/ 19516 {{ghrāṇaṃ ghrāṇena śūnyaṃ akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā/ jihvā jihvayā śūnyām akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyā eṣā/ kāyaḥ kāyena śūnyo 'kūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā/ mano manasā śūnyaṃ akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā}}/ iyam ucyate adhyātmaśūnyatā/ 19517 tatra katamā bahirdhāśūnyatā/ ye bahirdhā dharmās tad yathā rūpaśabdagandharasa- 19518 spraṣṭavyadharmāḥ/ tatra rūpaṃ rūpeṇa śūnyam akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya
19519 hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā, {{śabdaḥ śabdena śūnyo 'kūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā/ gandho gandhena śūnyo 'kūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā/ raso rasena śūnyo 'kūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā/ spraṣṭavyaṃ spraṣṭavyena śūnyam akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā/ dharmo dharmeṇa śūnyo 'kūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā}}/ iya- 19520 m ucyate bahirdāśūnyatā/ 19521 tatra katamā adhyātmabahirdhāśūnyatā/ ṣaḍādhyātmikāny āyatanāni ṣaḍ- 19522 bāhyāny āyatanāni/ iyam ucyate adhyātmabahirdhāśūnyatā/ 19523 tatra katamā ādhyātmikā dharmā bahirdhādharmaiḥ śūnyāś cakṣuḥśrotraghrāṇa-
19601 jihvākāyāmanāṃsi ādhyātmikāni rūpaśabdagandharasasparśadharmaiḥ śūnyāni {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir eṣām eṣā}/ 19602 tatra katame bahirdhā dharmā ādhyātmikaiḥ dharmaiḥ śūnyāḥ/ rūpaśabdagandharasasparśa- 19603 dharmāś cakṣuḥśrotraghrāṇajihvākāyamanobhiḥ śūnyā {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir eṣām eṣā}// iyam ucyate adhyātma- 19604 bahirdhāśūnyatā/ 19605 {tatra katamā} śūnyatāśūnyatā/ yā sarvadharmāṇāṃ śūnyatā tayā śūyatayā śūnyā 19606 {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyā eṣā}// {iyam ucyate} śūnyatāśūnyatā/ 19607 {tatra katamā} mahāśūnyatā/ pūrvā dik pūrvayā diśā śūnyā evaṃ dakṣiṇā paścimā 19608 {{uttarā uttarapūrvā pūrvadakṣiṇā dakṣiṇapaścimā paścimottarā adhastād}} ūrdhvā dik ūrdhvayā diśā śūnyā {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyā eṣā}// {iyam ucyate} mahāśūnyatā/ 19609 {tatra katamā} paramārthaśūnyatā/ paramārtha ucyate nirvāṇam/ tac ca nirvāṇena śūnyam 19610 {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyā eṣā}// {iyam ucyate} paramārthaśūnyatā/ 19611 {tatra katamā} saṃskṛtaśūnyatā/ saṃskṛta ucyate kāmadhātuḥ rūpadhātur ārūpyadhātuś ca/ 19612 tatra kāmadhātuḥ kāmadhātunā śūnyo {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā}// rūpadhātūḥ rūpadhātunā śūnyaḥ {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā}/
19613 ārūpyadhātur ārūpyadhātunā śūnyo {'kūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā}// {iyam ucyate} saṃskṛtaśūnyatā/ 19614 {tatra katamā} asaṃskṛtaśūnyatā/ asaṃskṛta ucyate yasya notpādo na nirodho 19615 na sthitir nānyathātvam/ idam ucyate asaṃskṛtam/ asaṃskṛtam asaṃskṛtena śūnyaṃ 19616 {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā}// {iyam ucyate} asaṃskṛtaśūnyatā/ 19617 {tatra katamā} atyantaśūnyatā/ yasya anto nopalabhyate tad atyantam atyantena śūnyam 19618 {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā}// {iyam ucyate} atyantaśūnyatā/ 19619 {tatra katamā} anavarāgraśūnyatā/ yasya naivāgraṃ nāvaram upalabhyate/ tasya madhyā- 19620 bhāvaḥ/ yasya ca nādir na madhyaṃ nāvaram upalabhyate tasya nāgatir na gatiḥ/ ādi- 19621 madhyāvasānāny api ādimadhyāvasānaiḥ śūnyāny {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir eṣām eṣā}// {iyam ucyate} anavarāgraśūnyatā/ 19622 {tatra katamā} anavakāraśūnyatā/ yasya dharmasya na kaścid avakāraḥ/ avakāraṃ nāma
19701 avikiraṇaṃ choraṇam utsargaḥ/ anavakāro 'navakāreṇa śūnyo {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā}// {iyam ucyate} 19702 anavakāraśūnyatā/ 19703 {tatra katamā} prakṛtiśūnyatā/ yā sarvavarmāṇāṃ prakṛiḥ saṃskṛtānāṃ vā asaṃskṛtānāṃ vā 19704 na śrāvakaiḥ kṛtā na pratyekabuddhaiḥ kṛtā na tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhaiḥ kṛtā 19705 nāpakṛtā/ prakṛtiḥ prakṛtyā śūnyā {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyā eṣā}/ {iyam ucyate} prakṛtiśūnyatā/ 19706 {tatra katamā} sarvadharmaśūnyatā/ sarvadharmā ucyante rūpaṃ {{vedanā saṃjñā saṃskārā vijñānaṃ}} 19707 {{cakṣuḥ śrotraṃ ghrāṇaṃ jihvā kāyo mano rūpaṃ śabdo gandho rasaḥ spraṣṭavyaṃ dharmaḥ cakṣuḥsaṃsparśaḥ śrotrasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśo jihvāsaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśo manaḥsaṃsparśaḥ cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā śrotrasaṃsparśapratyayavedanā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā jihvāsaṃsparśapratyayavedanā kāyasaṃsparśapratyayavedanā}} 19708 manaḥsaṃsparśapratyayavedanā saṃskṛtā dharmā asaṃskṛtā dharmāḥ/ ime ucyante sarvadharmāḥ/ 19709 tatra dharmāḥ dharmaiḥ śūnyā {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir eṣām eṣā}/ {iyam ucyate} sarvadharmaśūnyatā/ 19710 {tatra katamā} svalakṣaṇaśūnyatā/ rūpaṇalakṣaṇaṃ rūpam/ anubhavalakṣaṇā vedanā/ ud- 19711 grahaṇalakṣaṇā saṃjñā/ abhisaṃskāralakṣaṇāḥ saṃskārāḥ/ vijānanalakṣaṇaṃ vijñānaṃ 19712 vistareṇa kartavyaṃ yac ca saṃskṛtānāṃ dharmāṇāṃ lakṣaṇālakṣaṇaṃ yac cāsaṃskṛtānāṃ
19713 dharmāṇāṃ lakṣaṇālakṣaṇaṃ sarva ete dharmāḥ svalakṣaṇaśūnyā {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir eṣām eṣā}/ {iyam ucyate} 19714 svalakṣaṇaśūnyatā/ 19715 {tatra katamā} anupalambhaśūnyatā/ ye dharmā atītānāgatapratyutpannās te nopalabhyante/ 19716 tat kasya hetoḥ/ nātīte anāgatā upalabhyante/ nāpy anāgate atītāḥ/ na 19717 pratyutpanne 'tītānāgatā upalabhyante/ nāpy atītā anāgate yāḥ pratyutpannā 19718 eṣām iyam anupalabdhir ādiviśuddhitvāt {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir eṣām eṣā}/ {iyam ucyate} anupalambhaśūnyatā/ 19719 {tatra katamā} abhāvasvabhāvaśūnyatā/ nāsti sāṃyojikasya dharmasya svabhāvaḥ pratītya- 19720 samutpannatvāt/ saṃyogaḥ saṃyogena śūnyaḥ {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā}/ {iyam ucyate} abhāvasvabhāvaśūnyatā/ 19721 {tatra katamā} bhāvaśūnyatā/ bhāva ucyate pañcopādānaskandhāḥ/ sa ca bhāvo bhāvena 19722 śūnyo {'kūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā}/ {iyam ucyate} bhāvaśūnyatā/
19801 {tatra katamā} abhāvaśūnyatā/ abhāva ucyate asaṃskṛtam/ tac cāsaṃskṛtam asaṃskṛtena 19802 śūnyam {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā}/ {iyam ucyate} abhāvaśūnyatā/ 19803 {tatra katamā} svabhāvaśūnyatā/ svabhāvo hi prakṛtir aviparītatā tasyā yā 19804 tayā śūnyatā {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyā eṣā}/ na sā jñānena darśanena ca kṛtā/ tat kasya hetoḥ/ 19805 prakṛtir asyaiṣā/ {iyam ucyate} svabhāvaśūnyatā/ 19806 {tatra katamā} parabhāvaśūnyatā/ yā utpādād vā tathāgatānām anutpādād vā sthitai- 19807 vaiṣā dharmāṇāṃ dharmatā dharmasthititā {{dharmaniyāmatā}} bhūtakoṭis tasyā yā tayā śūnyatā/ 19808 {akūṭasthāvināśitām upādāya/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyā eṣā}/ na sā pareṇa kṛtā/ tat kasya hetoḥ/ prakṛtir asyaiṣā/ 19809 iyam ucyate parabhāvaśūnyatā/ idam ucyate subhūte {bodhisattvasya} mahāsattvasya mahāyānam//
19810 [iti jñānasambhāraḥ//] 19811 {punar aparaṃ} {subhūte} {bodhisattvasya} mahāsattvasya mahāyānam/ yad uta śūarṅgamo nāma samādhiḥ/
19812 {{ratnamudro nāma samādhiḥ/ sucandro nāma samādhiḥ/ candradhvajaketur nāma samādhiḥ/ sarvadharmamudro nāma samādhiḥ/ avalokitamūrddhā nāma samādhiḥ/ dharmadhātuniyato nāma samādhiḥ/ niyatadhvajaketuḥ nāma samādhiḥ/ vajropamo nāma samādhiḥ/ sarvadharmapraveśamudro nāma samādhiḥ/ samāhitāvasthāpratiṣṭhāno nāma samādhiḥ/ rājamudro nāma samādhiḥ/ balavīryo nāma samādhiḥ/ sarvadharmasamudgato nāma samādhiḥ/ niruktiniyatapraveśo nāma samādhiḥ/ āsecanakapraveśo nāma samādhiḥ/ digavalokano nāma samādhiḥ/ dhāraṇīmudro nāma samādhiḥ/ asaṃpramuṣito nāma samādhiḥ/ samavasaraṇo nāma samādhiḥ/ ākāśasphāraṇo nāma samādhiḥ/ vajramaṇḍalo nāma samādhiḥ/ dhvajāgraketurājo nāma samādhiḥ/ indraketuḥ nāma samādhiḥ/ sroto'nugato nāma samādhiḥ/ siṃhavijṛmbhito nāma samādhiḥ/ vyatyastasamāpattiḥ nāma samādhiḥ/ raṇaṃjaho nāma samādhiḥ/ vairocano nāma samādhiḥ/ nimiṣo nāma samādhiḥ/ niketasthito nāma samādhiḥ/ niścito nāma samādhiḥ/ vipulapratipanno nāma samādhiḥ/ anantaprabho nāma samādhiḥ/ prabhākaro nāma samādhiḥ/ varadharmamudro nāma samādhiḥ/ samantāvabhāso nāma samādhiḥ/ śuddhāvāso nāma samādhiḥ/ vimalaprabho nāma samādhiḥ/ aratikaro nāma samādhiḥ/ ajayo nāma samādhiḥ/ tejovatī nāma samādhiḥ/ kṣayāpagato nāma samādhiḥ/ anirjito nāma samādhiḥ/ vivṛto nāma samādhiḥ/ sūryapradīpo nāma samādhiḥ/ candravimalo nāma samādhiḥ/ śuddhapratibhāso nāma samādhiḥ/ ālokakaro nāma samādhiḥ/ kārākāro nāma samādhiḥ/ jñānaketuḥ nāma samādhiḥ/ cittasthito nāma samādhiḥ/ samantāvaloko nāma samādhiḥ/
supratiṣṭhito nāma samādhiḥ/ ratnakoṭiḥ nāma samādhiḥ/ sarvadharmasamatā nāma samādhiḥ/ ratijaho nāma samādhiḥ/ dharmaṅgato nāma samādhiḥ/ vikiraṇo nāma samādhiḥ/ sarvadharmapadaprabhedo nāma samādhiḥ/ samākṣarāvatāro nāma samādhiḥ/ anigaro nāma samādhiḥ/ prabhākaro nāma samādhiḥ/ nāmaniyatapraveśo nāma samādhiḥ/ aniketacārī nāma samādhiḥ/ vitimirāpagato nāma samādhiḥ/ cāritravatī nāma samādhiḥ/ acalo nāma samādhiḥ/ viṣamaśāntiḥ nāma samādhiḥ/ sarvaguṇasaṃcayo nāma samādhiḥ/ niścito nāma samādhiḥ/ śubhapuṣpitaśuddho nāma samādhiḥ/ bodhyaṅgavatī nāma samādhiḥ/ anantaprabhā nāma samādhiḥ/ āgamasamo nāma samādhiḥ/ vimativikiraṇo nāma samādhiḥ/ praticchedakaro nāma samādhiḥ/ ākārānabhiniveśanirhāro nāma samādhiḥ/ ākārānavakāro nāma samādhiḥ/ niratiśayasarvabhavatalavikiraṇo nāma samādhiḥ/ saṃketarutapraveśo nāma samādhiḥ/ ghoṣavatī nāma samādhiḥ/ nirakṣaravimuktiḥ nāma samādhiḥ/ tejovatī nāma samādhiḥ/ jvalanolkā nāma samādhiḥ/ rakṣānupariśoṣaṇo nāma samādhiḥ/ anāvilakṣāntiḥ nāma samādhiḥ/ sarvākārāvatāro nāma samādhiḥ/ sarvasukhaduḥkhanirabhinandī nāma samādhiḥ/ akṣayākāro nāma samādhiḥ/ dhāraṇīmatiḥ nāma samādhiḥ/ samyakamithyātvasaṃgraho nāma samādhiḥ/ roṣaviroṣapratiroṣo nāma samādhiḥ/ vimalaprabho nāma samādhiḥ/ śāravatī nāma samādhiḥ/ paripūrṇavimalacandraprabho nāma samādhiḥ/ vidyutprabho nāma samādhiḥ/ mahāvyūho nāma samādhiḥ/ sarvalokaprabhākaro nāma samādhiḥ/ samādhisaratā nāma samādhiḥ/ anayavinayanayavimukto nāma samādhiḥ/ anusaraṇasarvasamavasaraṇo nāma samādhiḥ/
anilaniyato nāma samādhiḥ/ tathatāsthitaniścito nāma samādhiḥ/ kāyakalisaṃpramathano nāma samādhiḥ/ vākkalividhvaṃsano nāma samādhiḥ/ gaganakalpo nāma samādhiḥ/}} ākāśāsaṅgavimuktinirupa-
19813 lepo nāma samādhiḥ/ tatra katamaḥ śūraṅgamo nāma samādhiḥ, {{yena samādhinā sarvasamādhīnāṃ gocaram anubhavaty ayam ucyate śūraṅgamo nāma samādhiḥ/ tatra katamo ratnamudro nāma samādhiḥ/ yena samādhinā sarvasamādhayo mudritā bhavaty ayam ucyate}} 19814 ratnamudro nāma samādhiḥ/ tatra katamaḥ siṃhavikrīḍito nāma 19815 samādhiḥ// yatra samādhau sthitvā sarvasamādhibhir vikrīḍati/ ayam ucyate 19816 siṃhavikrīḍito nāma samādhiḥ/ tatra katamaḥ sucandro nāma samādhiḥ/ yatra 19817 samādhau sthitvā sarvasamādhīn avabhāsayati/ ayam ucyate sucandro nāma samādhiḥ/ 19818 {tatra katamaḥ} candradhvajaketur {nāma samādhiḥ}/ yaḥ sarvasamādhīnāṃ dhvajaṃ dhārayati/ {ayam ucyate candradhvajaketur nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} 19819 sarvadharmodgato {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhibhir udgacchati/ {ayam ucyate sarvadharmodgato nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} avalokita-
19901 mūrdhā {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhīnāṃ murdhānam avalokayati/ {ayam ucyate 'valokitamūrdhā nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} dharmadhātuniyato 19902 {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} dharmadhātor niścayaṃ gacchati/ {ayam ucyate dharmadhātuniyato nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} niyatadhvajaketur {nāma samādhiḥ}/ 19903 {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhīnāṃ niyatadhvajaṃ dhārayati/ {ayam ucyate niyatadhvajaketur nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} vajropamo {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} 19904 sarvasamādbhir na bhidyate/ {ayam ucyate vajropamo nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} dharmapraveśamudro {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhīnāṃ 19905 mudrāṃ praviśati/ {ayam ucyate dharmapraveśamudro nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} samādhirājasupratiṣṭhito {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} samādhīnāṃ 19906 rājasupratiṣṭhānena pratitiṣṭhati/ {ayam ucyate samādhirājasupratiṣṭhito nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} raśmipramukto {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamā- 19907 dhīnāṃ raśmīn avasṛjati/ {ayam ucyate raśmipramukto nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} balavyūho {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhīnāṃ 19908 balavyūhaṃ dhārayati/ {ayam ucyate balavyūho nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} samudgato {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} samādhayaḥ samudāgacchanti/
19909 {ayam ucyate samudgato nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} niruktinirdeśapraveśo {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhīnāṃ niruktinirdeśaṃ praviśati/ 19910 {ayam ucyate niruktinirdeśapraveśo nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} adhivacanasaṃpraveśo {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhīnāṃ adhivacananāma- 19911 dheyāni praviśati/ {ayam ucyate adhivacanasaṃpraveśo nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} digvilokito {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhīnāṃ 19912 diśo vyavalokyante/ {ayam ucyate digvilokito nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} ādhāraṇamudro {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhīnāṃ mudrā 19913 ādhārayati/ {ayam ucyate ādhāraṇamudro nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} asampramuṣito {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhayo na pramuṣyante/ 19914 {ayam ucyate asampramuṣito nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} sarvadharmasamavasaraṇasāgaramudro {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} tasya sarvasamādhayaḥ 19915 saṃgrahaṃ samavasaraṇatām udgacchanti/ {ayam ucyate sarvadharmasamavasaraṇasāgaramudro nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} ākāśasphāraṇo {nāma samādhiḥ}/ 19916 {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhīnām ākāśaspharaṇatayā spharati/ {ayam ucyate ākāśasphāraṇo nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} tejovatī 19917 {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhīnāṃ tejasā ca dhiyā ca jvalayati/ tenocyate tejovatī
19918 nāma samādhiḥ/ {tatra katamaḥ} apramāṇāvabhāso {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} apramāṇam avabhāsate {tenocyate apramāṇāvabhāso nāma samādhiḥ}/ 19919 {tatra katamaḥ} asaṅgānāvaraṇo {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasaṅgarahitatām upādāya nirāvaraṇo 'vabhāsate 19920 {tenocyate asaṅgānāvaraṇo nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} sarvadharmapravṛttisamucchedo {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvadharmapravṛttiṃ samucchinatti
20001 {tenocyate sarvadharmapravṛttisamucchedo nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} raṇajaho {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhīnāṃ nimittāny api jahāti 20002 prāg evānyāni nimittāni kleśānāṃ {tenocyate raṇajaho nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} vairocano {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} 20003 sarvasamādhīn avabhāsayati tapati virocate {tenocyate vairocano nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} animiṣo {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} 20004 na kaścid dharmam eṣati {tenocyate 'nimiṣo nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} aniketasthito {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhiṣu na 20005 kañcid dharmam aniketaṃ samanupaśyati {tenocyate 'niketasthito nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} niścitto {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} nihīnāṃ- 20006 ś cittacaitasikān dharmān na pravartayati {tenocyate niścitto nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} vimalapradīpo {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} 20007 sarvasamādhīnāṃ pradīpaṃ dhārayati {tenocyate vimalapradīpo nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} anantaprabho {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} 20008 anantāṃ prabhāṃ karoti {tenocyate 'nantaprabho nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} prabhākaro {nāma samādhiḥ}/ {yatra samādhau sthitvā} sarvasamādhīnāṃ 20009 prabhāṃ karoti {tenocyate prabhākaro nāma samādhiḥ}/ {tatra katamaḥ} samantāvabhāso {nāma samādhiḥ}/ yasya samādheḥ saha pratilambhena
Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
