Buddhist yoga manual

Buddhist yoga manual

य्ल् 115व्1 /// .उवन एवा ///

2 /// .य्. माने कृत्स्नं जगत्. ///

3 /// ता दृश्यन्ते परित्ताः ///

4 /// श्मशानम् इव पश्यति / ता ///

5 /// संचयापचयौ बहुशो गत्वा नि ///

6 /// नासाग्राच् चास्य वैडूर्यध्वजो निर्गतः ///

र्2 /// दुश्चरितचारिणां पूर्व्. ///

3 /// व्यामिश्रा दृश्यन्ते / ///

4 /// उद्धतानि च मर्मान्य् आ ///

5 /// जीविते चास्य प ///

6 /// कपृथग्जन ///

य्ल् 116व्3 /// यावत् समुद्रपर्यन्तां महापृथिवीं ///

4 /// समुद्रपर्यन्तायां सर्वसत्वां ///

5 /// उरुः विपीतकम् / द्वितीयाव्. /// {लिएस्: ऊरुर् विपीतकम्} 6 /// / यथात्मानं + + सर्वसत्वा ///

र्1 /// बकैर् इव चितं स्फुटितदा ///

2 /// सत्वानां च पृथिव्यां तन्निमग्नां ///

3 /// परिपवनवच् छिद्रीकृतं स्वम् आश्रयं पश्यति / ///

4 /// या चूर्णीकृतं भस्म ///

5 /// ल + .ए .ई ///

य्ल् 117व्3 /// पृथिवीं भित्वाष्टौ महानरकान् अवभास्य ///

4 /// मूर्ध्ना निष्क्राम्य यावद् अघनिष्ठां गत्वा ///

5 /// गतं विनिवर्त्य नास्ति हि रूपा ///

6 /// यति च / ततो ललाटात् प्रवाहो निर्गत्य ///

र्1 /// स्थितिम् आपूरयति / ततः परिपाकान् नाभ्यां .इ ///

2 /// / चत्वारश् च महाभूताशिविषा ///

3 /// aṃgāraśalākāsadṛśa tejodhātoḥ /// {cf. yamabe 9.1.vd} 4 /// tat saptottaraṃ marmaśataṃ saṃnirodhayitvā /// {cf. yamabe 9.1.vd}

य्ल् 118व्1 /// तिष्ठति / ह्रस्वतायां / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + दीर्घतायां / तथैव परिवृत्तम् अन्तर्गतं च काये / ह्रस्वतायां तीर्यन् महाचक्रवाडगतं 2 दीर्घतायां तथैव परिवृत्तं काये ऽन्तर्गतम् / ह्रस्वतायाम् / + + + + + + + + + + + + तिवत् पूर्णम् आश्रयं वायुभिः पश्यति / सर्वस्रोतोभिर् वायून् प्रविशतो + + + 3 + + + सि सर्वं वा सि + + + + + + + + + + + + + + + + + + तैलह्रदनिमग्नं चात्मानं सर्वस्रोतोभिस् तैलेन प्रविशत इति सर्वकायप्रतिसंवेदनायाम् / // 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्रवर्तमानं पश्यति / तैलह्रदनिमग्नं चाकाशावष्टब्धम् उपरि तैलधाराभिः सिंच्यमानं 5 प्रस्रब्धकायासंस्कारतायाम् / // + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + धा निर्गता प्रीतिसंवेदनायां // चन्द्रमण्डलरेचित + + +ं + + + 6 सुखप्रतिसंवेदनायाम् / // + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + चित्तसंस्कारप्रतिसंवेदनायां // चित्तपटुत्वम् अत्र चित्तसं + + + + + + + +

य्ल् 118र्1 + + + त एवादित्यरश्मयः प्रस्रब्धचित्तसंस्कारतायाम् / // + + + + + + + + + + + + + + + .आन् अवष्टभ्य तिट्ःअति चित्तप्रतिसंवेदनायां // हृदये नीलपीतलोहितावदातं 2 रश्मिकलापनिर्गतं + + + + + + + + + चित्ताभिप्रमोदनायाम् / // + + + + + + + पश्यति / आश्वासप्रश्वाससहीयं चात्र बालदारकं चित्तनिमितं निमज्जमानम् / 3 चित्तसमाधानतायाम् / // ततो हृदये पुष्किरिणी + + + + + + + + + + तंनिमग्नं बालदारकं समाधिसुखसक्तं पश्यति अङ्गाराभतारकचितः 4 पुरुषश् च तस्यां एव पुष्किरिण्यां बालदारकं गृह्योद्धरति / ततः पुष्किरिणी ज्वलति / चित्तविमोचनतायाम् / // दुर्बलीभूतं दुःखितं 5 जीर्णं स्वम् आश्रयं पश्यति / आश्वासप्रश्वास + + + + + + + + + + + + + + + + + लोकः शीर्यते अनित्यानुदर्शनायां आश्वासप्रश्वासां ज्वलितां पश्यति / तथैव च कृत्स्नं लोकं 6 ज्वालयन्ति प्रहाणानुदर्शनायाम् / // + + + + + + + + + + + + + + + + + + ल फेनपिण्डाकुलं स्वम् आश्रयं पश्यति / तद्वद् आश्वासप्रश्वासां कृत्स्नं च लोकं

य्ल् 119व्1 विरागानुदर्शनायाम् / // + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + निरोधानुदर्शनायाम् / // + + + + + + + + + + + + 2 + + निःसृतानि मुक्तिपुष्पानि + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 3 स्य हृदयात् क्लेशोपक्लेश + + + + + + + + + + + + + + + + + + (गप् 119व्4 तो र्2 च. 330 अक्षरस्)

य्ल् 119र्3 ण्. श्. l. त्. निमित्तम् / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 4 न हस्तेन वैडूर्यगुहा र + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + (गप् 119र्5 तो 120व्2 च. 270 अक्षरस्)

य्ल् 120व्3 निःसृताः कृत्स्नं पृथिवीं स्फरित्वा तिष्ठन्ति / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 4 अङ्कुरेषु नीलाभानि पट्टच्छत्राणि + + + + + + + + + + + + + + (गप् 120व्5 तो 120र्2 च. 270 अक्षरस्)

य्ल् 120र्3 षाम् उपरि पाण्डराण्य् एव + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 4 वति / काये चास्य परा प्रस्रब्धिः + + + + + + + + + + + + + + + (गप् 120र्5 तो 121व्1 च. 170 अक्षरस्)

य्ल् 121व्1 + + + + + + + + + इन्द्रध्वज उत्पद्यते / निष्ठानिमित्तं + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्मृतिनिमित्तानि इदम् अपरं निष्ठानिमित्तं + + + + + + + + + + + + + समंततः च्छिद्र + + + 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + मुखाभिः सुवर्णशलाकाभिर् ऊर्ध्वमुखाभिः रत्नचिताभिः + + + + + + + + रूप्यशलाकाभ्यो नीलवर्णा + + 4 + + + + + + + + + + + + + + + + शलाकाभिः पाण्डराः पट्टा निःसृताः कृत्स्नं + + + + + + + + + + + रूप्यशालाकाभ्यः अङ्कुरा निःसृताः 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नीलाभाः पट्टाः ये चाकाशे पाण्डरास् ते + + + + + + + + + ध्. ते / तदन्तर्गतः योग्. + + +ं + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + अधिपतिरूपारंभः आश्वासानाम् अधिपतिरूपं / + + + + + + पानाम् / अन्तर्मुख + + + + + + + + + +

य्ल् 121र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्फटिकमयं सोपानं + + + + + + + + + + अवदातचन्द्रमण्डलचित + + + + + + + + + 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + // पुनर् आश्वासप्रश्वासस्थानान्तररं चित्त + + + + तत्रस्थं चित्तं शान्तं दृढं चिरकालं स्थ्. + स्. + 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + निर्गतश् च नीलाभैर् अंकुरैः कृत्स्ना पृथिवी चियते / वज्रासनानि चोद्गच्छन्ति / तेषु निषण्णा बुद्धाः रत्नमया 4 + + + + + + + + + वैडूर्यस्तंभोपरचिताः कूटागारा यावत् तृतीयं ध्यानम् एवं स्फुटं पश्यति / ततो ऽस्य मूर्धतः वज्रं निर्गच्छति / तत्र निषण्णो भगवां + 5 + + + + + + + + + + + + + + + नीलाभानि पट्टच्छत्राणि महान्ति सर्वं चैतद् इन्द्रनीलाभातिरेकाभि + + ते बुद्धाश् च शब्दम् उदीरयन्ति शान्तं शान्तम् इति + + + 6 + + + + + + + + + + + अन्ते सर्वं योगाचाराश्रये प्रविशति / आश्वासप्रश्वासनिष्पत्तिर् एव आश्वासप्रश्वास + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +

य्ल् 122व्1 - 61 अक्षरस् - 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + च्छ्. + + + + + + + + + + + + + + 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्रविसति / प्रश्वसतस् तत्र तिष्ठति / एवं पौनःपुण्येन / 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वस्रोतोभ्यश् च तद्वर्णा बुद्धाश्रया + + + .ए + + 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + (गप् 122व्6 तो र्3 च. 250 अक्षरस्)

य्ल् 122र्3 + + + + + + + + + + + + + + पूर्णः समुद्र उत्पद्यते / तत्पर्यन्त + + + 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + म् आश्वासकानां + + + सर्वकायप्रतिसंवेदनायाम् / // 5 + + + + + + + + + + + + + (गप् 122र्6 तो 123व्1 च. 150 अक्षरस्)

yl 123v1 + + + + + + + + + + yaṃ saṃkṣipya āśrayāt pravāho 2 niḥsṛtaḥ {eher: nirgataḥ; cf. swtf} + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +prasrabdhakāyasaṃskāratayām / // 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + prītisaṃvedanāyām / // 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + sukhapratisaṃvedanāyām / 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +ḥ kāyaṃ padmacitaṃ 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + bhi dhārābhiḥ yogācārāśrayaṃ

य्ल् 123र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नम् उत्पद्यते / 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + मुक्तापुष्प 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + भिर् अभ्रकूटैः 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + निरोधानुदर्शनायां / पुनर् आश्वासप्रश्वास 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + d. निमित्तं समुद्रचन्द्रं 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + उपरीमम् उपचीयते + + +

य्ल् 124व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वकायप्रतिसंवेदनावहितचेतसः रत्नशलाका इव रत्नचितादित्यमण्डलानि 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + शादित्यमण्डलोपचरिताः एवं कृत्स्नं लोकं स्फुटं पश्यति / 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सुवर्णभाजनपर्यन्तेषु च रत्नचितादित्यमण्डलानि + .र्. + + 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + निःसृताभिः सुवर्णवर्णाभिः स्निग्धाभिर् धाराभिर् आश्रया + + + + 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नं भाजने च पूर्यमाणे भाजनपर्यन्त + + + + + + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + / सुखप्रतिसंवेदी आश्वासात् सुखप्रतिसंवेद्. + + + + +

य्ल् 124र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + आश्वासप्रश्वासा प्रवर्तन्ते तद्वद् योगाचाराश्रयः प्र + + + + + + + + + + 2 + + + + + + + + + + + + प्रीतिसंवेदनायाम् / साभोगं साभिसंस्कारं च तस्मिं समये चित्तं भवति तेषां च रत्नानाम् आलोकः श्. + + + + + + 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सुखप्रतिसंवेदनावहितचेतस-आश्रयम् अनन्तपर्यन्त + + + 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + लसूर्यमण्डलानि निमग्नानि दृश्यन्ते / हृदये पी + + + + 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + शलाकाभिः दीपवद् व्युत्कर्षणयोगेन प्रदी + + + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सुखप्रतिसंवेदनायां साभोगं साभिसंस्कारं च तस्मिं समये चित्तं भवति /

य्ल् 125व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + / एतान्य् अधिपतिरूपाणि पुनर् आश्वासप्रश्वासा न्. v. + 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + मण्डलैः स्रग्दामभिर् इव व्यामिश्राः अधो यावद् वायुमण्डलं 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + चित्तसंस्कारप्रतिसंवेदनायाम् / साभोगं च साभिसंस्कारं तस्मिं 4 समये चित्तं भवति / + + + + + + + + + + + + + + + प्रस्रब्धचित्तसंस्कारतायाम् / अनाभोगम् अनभिसंस्कारं शान्तं तस्मिं समये चित्तं भवति 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + च बालदारकं षड्दन्तः श्वेतो गजः अग्रह + + + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + चित्तप्रतिसंवेदनायाम् / + + + + + + + + पश्यति भ्रमन्तं तंनिविष्टदृष्टिं च प्रमुदित्. + + + + +

य्ल् 125र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ताश् च बालदारकः प्रश्वसतः रत्न + + + + + + + + 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + चित्ताभिप्रमोदनायाम् / सान्तर्बहिश् च तैलपूर्णं समुद्रं पश्यति 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + बालदारकम् आश्वासपरिगृहीतम् अन्तर्निमज्जन्मानं पश्यति / चित्तसमाधानतायाम् / 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + बालदारकं तारकोपरचितेन च पुरुषेणोद्ध्रियमानं प्श्यति / + + + 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + लं कूटागारावष्टब्धं स्वम् आश्रयं पश्यति चित्तं चानुद्धत + + 6 + + + चित्तविमोचनतायाम् / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + संवर्तन्याम् इव कृत्स्नं लोकं विशीर्यन्तं पश्यति /

य्ल् 126व्1 अनित्यानुदर्शनायाम् / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्रहाणानुदर्शनायाम् / सिंहम् आदित्यमण्डलोपचितं रत्नोपचितैर् अ + 2 + + + + + + विरागानुदर्शनायाम् / + + + + + + + + + + + + निरोधानुदर्शनायाम् / उत्थानकाले अनन्तपर्यन्तं प्रासाद उत्पद्यते / वैडूर्यस्तंभधारितं / तत्र सिंहासनाधिरूढो 3 भगवां प्रादुर्भवति + + + + + + + + + + + + + + + + + + + निःसृतैः रत्नपुष्पवर्षैः स संघो व्यवकीर्यते // पुन + + + 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + पृथिवीम् अवष्टभ्य तिष्ठति / द्वितीय आकाशम् / चत्वार + + + + 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + पैर् आदित्यमण्डलम् / प्रतिबद्धा दृश्यन्ते / ब्. + + + + + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + रितम् अविकम्प्यम् आत्मानं पश्यति / नाभ्यां + + + + + + + + + +

य्ल् 126र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नासाग्रे द्विच्छिद्रो भवति ताभ्याम् आश्वासप्रश्वास + + + + + + + 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + / ततो भगवां यथोक्तस्मृतिनिमित्तानि + + + + + + 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + बालदारक इव + .र्. + + आन्तर्गतश् चित्तनिमित्तं दृश्यते / + + 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सुखसम्ज्ञायाम् / ज्वलन्ति दुःखसंज्ञायाम् / अन्तःसुषिरः + + 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नेञ्जने / अध्यात्मवायुपथपरिशोधनात् / स्थितकायो 6 भवति + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .आकृता वितर्कविचारोपरमात् / स्थितचित्तो भवति समाधिप्रतिलाभात् /

य्ल् 127व्1 ऋजुभाव + + + + + + + + + + + + त्. सम्यक्सुप्रहीणानां भवति अभिप्रेतकार्यावाहकत्वात् / // पुनर् आश्वासप्रश्वासाद् वाहयतः स्फटिकमयो 2 लोकः आश्रयश् च दृष्यन्ते / ततो मूर्ध्नः रत्नमयो वृक्षः अनन्तां लोकधातूं स्फरित्वा तिष्ठति / तस्मिं वृक्षे घनपत्रशाखासु बुद्धा दृश्यन्ते धर्मं देशयन्तः तंमुखनिःसृतै रत्नपुष्पपद्मवर्षैर् 3 नानावर्णैर् लोको व्यवकीर्यते / वृक्षमूलानि च वैडूर्याभान्य् अन्तःसुषिराणि + च योगाचारपादतलैः कांचनचक्रे प्रतिष्ठितानि दृश्यन्ते / ततः 4 आश्वासतः नीलाभाः पट्टाः तदधिरूढानि यथोक्तस्मृतिनिमित्तानि / बालदारकश् च वैडूर्यमूलादिभिः कांचनचक्रम् अवतरति प्रश्वसतः अवदाताभाः पट्टाः 5 तदधिरूढानि स्मृतिनिमित्तानि बालदारकश् च सर्वशाखाभिर् निःसृतः सर्वबुद्धानाम् उपरि पट्टच्छत्रं कृत्वा तिष्ठति / एवं पौनःपुण्येन / पुनर् आश्वसतः नीलाभमुक्ताहाराधिरूढाः 6 एत एवावतरन्ति / प्रश्वसतः अवदातमुक्ताहाराधिरूढाः सर्वशाखासु सर्वबुद्धानां मुक्ताहारं छत्रं कृत्वा तिष्ठति तद्वद् आदित्यरश्मिभिः ततः सर्वं ज्ञेयं योगाचाराश्रये

य्ल् 127र्1 ऽन्तर्धीयते चित्ताभिप्रमोदनायाम् / ततः योगाचाराश्रयः चन्द्रमण्डलसंकाशः दृश्यते / अन्तःसमुद्र उत्पद्यते / द्वितीयं बहिः आश्वासपरिगृहीतं चित्तं बालदारकरूपी अन्तःसमुद्रे 2 निमज्जति आश्वसतः प्रश्वासपरिगृहीतम् एवं बहिःसमुद्रे प्रश्वसतः चित्तसमादानायाम् / // अन्ते चान्तःसमुद्रे निमग्नं समाधिसुखसक्तं पश्यति / उल्कासहस्राणि चान्तःसमुद्रे 3 निपतन्ति नैज्वलन्ति क्वथन्ति एवं बाह्यसमुद्रे / आश्वासपरिगृहीतः स बालदारकः अन्तःसमुद्रे निमज्जति प्रश्वासपरिगृहीतश् च बहिः अन्ते च स्फटिकमयैः 4 कूटागारैः + + + +ं पश्यति / अनेकशतपरिवारं मुक्ताचितं ततः स्मृतिसहीयो भगवान् उत्पद्य पट्तं बध्नाति पाण्डरं समन्ततश् च शिरसो मुक्ताहारा 5 निर्गच्छन्ति पट्टेन मुक्ताहारैश् च + + + + + + + ति / एवम् अनन्ता लोकधातवः स्फटिकमयैः कूटागारैः परिपूर्णा दृश्यन्ते / तदन्तर्गताश् च बुद्धा भगवन्तः अनेकशतपरिवाराः 6 तथैव + + + + + + + + + + + + + + + + + + परिवारम् उपगुह्य तिष्ठन्ति / विमुक्तिप्रतिसंवेदनायां / ततः आश्वासप्रश्वासा वज्रचिताः प्रवर्तन्ते /

य्ल् 128व्1 लोकं चूर्णं विशीर्यते / अनित्यानुपश्यनायाम् / // ततस् तृतीय्. + + + + कृत्स्नं लोकं ज्वालयन्ति प्रहाणानुपश्यनायाम् / // तैर् एव ज्वलितैः क्वथमानां जगत् कृत्स्नं फेनराशिर् इव दवति 2 विरागानुपश्यनायाम् / // + + + + + + .आ योगाचाराश्रयं + + + + शीतलजलपरिषिक्तम् इव उपरमन्तं पश्यति निरोधानुपश्यनायाम् / // उत्थानकाले मुक्ताचितः प्रासाद उत्पद्य 3 तत्रान्तः मुक्ताचित एवाश्रयः + भगवांश् चास्य शिरसि पट्टं बध्नाति / कथयति चैवम् आनापानस्मृतिर् भावयितव्या एवं चैषा भाविता सुपरिपूर्णा भवति 4 देवाश् च कृत्स्नं गगनं पूर्यमाणः पुष्परत्नवर्षम् उत्सृजन्ति इयं प्रत्युत्पन्नानापानस्मृतिभावना / अनागतभावनायाम् / निम्नं प्रदेशं पश्यति मुक्ताचितं तदुपरि 5 उरुप्रमाणा भासुरा मनयः आदित्यमण्डलोपरिस्थाः तदधिरूढो योगाचारः आत्मानं पश्यति / अभिसंबुद्धं चार्यमैत्रेयम् अनेकश्रावकसहस्रपरिवारं ते च भिक्षवः केचिद् 6 दीर्घतासमापन्ना दृश्यन्ते केचिद् यावन् निरोधानुपश्यनायां समापन्ना दृश्यन्ते इयता अनागतभावनायाम् / यत्रानेन भावयितव्या मे तत्कुशलमूलं भविष्यति / अतीतभावनायां /

य्ल् 128र्1 प्रतिलोमं काश्यपादिविपश्यिपर्यन्तां बुद्धां सपरिवारां पश्यति तत्र चात्मानम् इव कुशलमूलं भावयन्तं पश्यति / ते च भगवन्तः उपर्युपरि दृश्यन्ते // एवम् इयम् आनापानस्मृतिः 2 सपरिकर्मा सविशेषा निष्पन्ना वक्तव्या / तस्माद् एतच् छ्रुत्वा योगाचार्यैः योगाचारैश् च उपदेशे भावनायां च न विषादः कर्तव्य इति / अतः परम् अनिराकृतध्यायिनां स्मृत्युपस्थाननिर्वेधभागीयश्रामण्यफलानि 3 ससंभारालंकाराण्य् उत्पद्यन्ते // अतो ऽनन्तरं धातुयोगः योगशास्त्रोपदिष्टो ऽनुसर्तव्यः इह तु प्रयोगमात्रं दर्शयिष्यामः तथैव 4 शीलादिकृतपरिकर्मणः पादाङ्गुष्ठनखविवरे चित्तोपनिबद्धः कार्यः ततो नखविवरं मकरमुखम् इव लक्ष्यते तेन चित्तं प्रवेशयति / यदा 5 मूर्धानम् ऊर्ध्व + + + + + + + + + + + + + + + अवस्थापयति / तदुपरि चित्तोपनिबन्धं करोति / ततो मूतोडीवत् परिपूर्णं नानाप्रकारैर् अशुचिभिः स्वम् आश्रयं पश्यति / 6 तत्र चत्वारि महाभूतानि + + + + + + + + + + + + रं पश्यति / आकाशधातुः चक्षुःसौषीर्यादीनां / विज्ञानधातुः मर्कटबालदारकबिन्दुचितोल्कादीं + +

य्ल् 129व्1 .इ / तद्वत् सर्वसत्वाश्रयेषु असत्वाख्येषु च कृत्स्नं लोकं + + + + + + + नखविवरमकरं तदैकस्मिं केशप्रवाहा निर्गच्छन्ति / समुद्रपर्यन्तां महापृथिवीम् आपूर्य द्वितीयपादाङ्गुष्ठे 2 नखविवरमकरामुखे निरुध्यन्ते .इ .इ + + + + .र्. + + प्रवाहस्फरणनिरोधौ / एवं केशादिपुरुषप्रवाहाः स्फरणनिरोधौ च / तद्वन् नानाधातुपुरुषप्रवाहा 3 स्फरणनिरोधौ / इहाश्रयं समन्तं च्छिद्रं प्रणाडिकायो + शुन्यं पश्यत्य् एवं सर्वसत्वासत्वाख्यम् / तद्व + + + भिन्नं रजःसं + + + पश्यति / ततः सर्वं विशीर्णं चूर्णीभूतं 4 वायुमण्डलपर्यन्तम् अधः चोर्ध्वं यावद् अघनिष्ठपर्यन्तं पश्यति / तानि च राजांसि अन्तःशुन्यानि पश्यति शुन्यतानुकूलत्वाद् अस्य मनसिकारस्य पुनः कललावस्थं 5 धातुषट्कं पश्यति तत्र च आशीविषा + + + धातुवर्णाः तन्मध्ये शंखम् आकाशधातुनिमित्तम् / तदन्तर्गतं च बालदारकमुखं पश्यति विज्ञानधातुनिमित्तम्* जीविततन्तुनानुबद्धं 6 तच् च मातुः कुक्षाव् अर्बुदपेशीघनप्रशाखानुक्रमेण वर्धमानं पश्यति जायमानं बालकौमारयौवमध्यवृद्धा + + जीर्णं व्याधितं महल्लकं म्रीयमानं चूर्णीभूतं

य्ल् 129र्1 तद्वत् सर्वसत्वानां यथासंभव एष एव v. .र्. + यथोक्तः चूर्णपुरुषक उत्पद्यते / तदन्तरम् अभिषेकेनाश्रयं प्रीणयन् ततो भ्रुमध्ये चित्तोपनिबन्धः तस्मात् प्रवाहो निर्गतः 2 पृथिवीमण्डलं भित्वा नरकां प्रेतांश् चावभास्य कांचनचक्रं भित्वा आप्मण्डलं वायुमण्डलम् आकाशधातुम् अवभास्य परिवर्त्य नाभ्यां प्रविश्य मूर्ध्ना निर्गत्याव्युच्छिन्नं यावद् अघनिष्ठां देवान् 3 अवभास्य चतुर्ध्यानरसम् आदाय मूर्ध्ना पुनः प्रविशति / पुनर् भ्रुमध्याद् एकः प्रवाहो निर्गच्छति द्वितीयो नाभ्या मिश्रीभूतं पृथिवीं स्फरित्वा तिष्ठति / पूर्वं भ्रुमध्याद् विच्छिद्य्ते / 4 ततो नाभ्याः ततो नाभिपर्यन्तनिमग्नं स्वम् आश्रयं पश्यति स्थितिश् च वृक्षपरिपूर्णा दृश्यते तन्मूलनिषण्णा भिक्षवो धातुप्रयोगं भावयन्ति तन्नखविवरनिःसृताश् च धातवः 5 कृत्स्नं लोकं स्फरित्वा परस्परमकरमुखेषु तेष्व् एव निरुध्यन्ते / एवं षड्धातुमयैः पुरुषैः पृथिवीं पूर्णां पश्यति / कदाचिद् धातूं व्यस्तां पश्यति कदाचित् समस्तान् / अन्ते सर्वं नाभ्यां 6 निरुध्यते / + + + + मनसिकार + + + + + + + + + + + + + + + + + उत्पद्यते मूर्धत ए + + ऊर्ध्वमुखस् तिष्ठति / + .र्. + + + लकचिता तारका प्रवेशनिष्क्रमं करोति च्छिद्र

य्ल् 130व्1 + + + स वा लोत्. क्. + + + + + + + + + + तः सर्वाण्य् अशुचिद्रव्याणि षड्धातुमण्डलानि च पश्यति / तद्वत् कृत्स्नं लोकं सत्वासत्वाख्यं छिद्री क्रीयमाणं पश्यति नाभिस्थानान्तरे 2 च रत्नमयं सिंहमुखम् उत्पद्यते + + + लोकः शब्दं कुर्वाणो निरुध्यते / योगाचाराश्रयश् च तस्मिं निरुद्धे गरुडमुखम् उत्पद्यते / तदन्तर्गतं खद्योतक्रिमिम् इव स्पन्दमानं 3 ज्वलितं विज्ञाननिमित्तं पश्यति र्. + + + + + गरुडमुखं परिवार्य तिष्ठं ततो गरुडमुखाच् छब्दो निर्गच्छति लयनं च विशीर्यते / आकाशीभूतं च कृत्स्नं लोकं पश्यति / 4 चिरकालम् उपशमसुखम् अनुभूय व्युत्थानकाले रत्नचितं पट्टबद्धम् आश्रयम् उत्पद्यते / मूर्धतश् च निःसृतं रत्नमयं छत्रम् अनन्तां लोकधातूं स्फरित्वा तिष्ठति / 5 छत्रदण्डं च कांचनचक्रे प्रतिष्ठितं पश्यति / सर्वस्रोतोभ्यश् चास्याकाशनिभाः पट्टा निःसृत्य कृत्स्नं सत्वसमुद्रम् उपगुह्य तिष्ठन्ति / पुनः कृतपरिकर्मणो ऽवस्थितसमाधेः 6 सशस्त्रः पुरुष उत्पद्यते + + + + + + + + + + + + + + + + + कृत्स्नं लोकं + .या संस्कारगतं + + + च्छिद्रं शुन्यम् आत्मात्मीयविरहितं पश्यति / सर्वसंस्कारगतं

य्ल् 130र्1 विशीर्यन्तं निरुध्यमानं च पश्यति / स्. + + + + + + + + + + + + + .य्. + .ऋ + + + + + + निर्मलेन रसेन उपरि चास्य नीलपीतलोहितावदातरसपरिपूर्णात् 2 पर्वता दृश्यन्ते आदर्शे च पर्वतप्रतिबिंब + + + + + + + + + + + + + + नानावर्णेन रसेन आश्रयं पूरयति / रत्नभाजनम् इव निर्मलरसपरिपूर्णम् आश्रयं पश्यति / 3 स्थित्यां च सर्वरसपरिपूर्णं पर्वतं + + + + तिष्ठति / तस्मात् पुष्परसनद्यः क्षीरघृतनवनीतनद्यः नानावर्णरत्ननक्षत्रचन्द्रमण्डलनद्यः प्रविलीना 4 योगाचाराश्रयं पूरयन्ति / पुनः + + + मुक्तस्य कृतपरिकर्मणः अवस्थितसमाधेः द्विधाश्रयम् अवतिष्ठते / तत्र कक्ष्यापुट इव नानाशुचिद्रव्याणि / 5 अथ क्षु + + + + + + + + + + + + + + चतुर्षु च पार्श्वेषु समुद्रचतुष्टयं सर्वाशुचिपरिपूर्णं पश्यति / तद्दर्शनसंविग्नस्य च योगिनः निर्विदभिसूचकं ज्वलितं 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + व अन्ते सर्वं निरुध्यते / आकाशी भवति च लोकः तत उपशमसुखम् अनुभवति आश्रयो लक्षणानुव्यंजनविराजित उत्पद्यते /

य्ल् 131व्1 चतुर्षु च पार्श्वेषु + + + + + + + + नीलपीतलोहितावदातां पश्यति / तेषु क्रमशः प्रविष्टस्य तद्वर्णरसेनाश्रयः पूर्यते / पद्मानि चापनीयन्ते / नीलाद्याभिश् च स्वाश्रयप्रभाभिः 2 कृत्स्नं लोकम् आपूरयति / चतुर्भ्यश् च समुद्रेभ्य उत्तरति / नाभ्याश् चास्य पुष्पप्रवाहो निःसृतः चतुर्धा गच्छति / समुद्रेषु चतुर्षु पतति / ततः समुद्रा रसैः पूर्यन्ते / 3 पद्मानि चोपनीयन्ते / ततो भ्रुमध्यान् नानारत्नमयः बुद्धप्रवाहो निर्गतः पद्मेषु निषण्णो दृश्यते / पृथिवीधातुं समापद्यमानः ततश् च घनः प्रवाहान् 4 निःसृतः + + + + + + + + + र्.ं .इ + लोकः कृत्स्न एकघनो दृश्यते / नितान्तलोहितवर्णः ततो ऽब्धातुं समापद्यते त एव बुद्धाः तेभ्य उदकप्रवाहेभ्यः 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + याः इव च लोको लक्ष्यते / ततस् तेजोधातुं समापद्यते / तेभ्यो नानावर्णान्य् अर्चींसि निःसृत्य त 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ततो वायुधातुं समापद्यन्ते तेभ्यो नानावर्णा वायुकलापा निःसृत्य योगाचाराश्रयं छिद्री कुर्वन्ति / हिमाभ्र

य्ल् 131र्1 इव कृत्स्नं लोकं पश्यति / तत आकाशधातुं समापद्यते / + + + + + + + + .ऋ + + च्छ्. आकाशधातुवर्णाः प्रवाहा आगच्छन्ति योगाचाराश्रयं + + + + + हि जीर्णं 2 कृत्स्नं लोकं / वैडूर्य + + + + + + + + + + + + + + + + + बुद्धा दृश्यन्ते / परिशुद्धबिन्दुचितगात्राः तत्सदृशाश् च प्रवाहा आगता योगाचाराश्रयं कृत्स्नं च त्रैधातुकं 3 स्फरित्वा तिष्ठन्ति / ततः कृत्स्नं त्रैधातुकं बुद्धाश्रयांश् च सूक्ष्मान् अवश्यायबिन्दून् इव स्पन्दमानां पश्यति / पुनः संक्षिप्तेन गृहीतपद्मा बुद्धाः योगाचाराश्रयं पद्मैर् व्यवकिरन्ति 4 अघनिष्ठपर्यन्तं लोकं पद्मचितं तदधिरूधांश् च बुद्धान् पश्यति युगपत् षड्धातुसमापन्नान् / तन्निःसृतैः प्रवाहैः पद्मप्रवाहैश् चानेकवर्षधाराभिर् 5 इव स्वम् आश्रयं पूर्यते / + + + + + + + + + + ते / तत उपशमसुखम् अनुभूय व्युत्थानकाले रत्नचितं रत्नवृक्षाधर् निषण्णं चात्मानं पश्यति / स च रत्नवृक्षः अनन्तं लोकं 6 स्फरित्वा तिष्ठति ततः + + + + + + + + रत्नवृक्षाद् रत्नवर्षेण कृत्स्नं सत्वसमुद्रम् उपगूढं पश्यति / ततः समुच्चालभेदांश् च सौषीर्यादीं पश्यति / धातुशब्दश् च सर्वत्र बु

य्ल् 132व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + प्रतिपक्षसमनन्तरम् आत्मदृष्टिप्रतिपक्षार्थं स्कन्धपरीक्षारभ्यते / तत्परिकर्मादौ साधारणं मैत्राशयादिं पूर्वोक्तं / अयं 2 + + + + + + + + + + + + + + + पृथिवीं सस्यराशिपूर्णां पश्यति / तथा ना + + + + + + + + + + + + बाह्यं परिकर्म आध्यात्मिकं तु परिकर्म शरीरं पंचविभाग 3 + + + + + + + + + + + नि चाशु + + कूटागारैः स्फुतां पृथिवीं पश्यति पश्यतश् चास्य फेनपिण्डम् उत्पद्यते / एतद् रूपस्कन्धपरिकर्म / क्षुद्रैर् अशुचिद्रव्यैः 4 पृथिवीं चितां पश्यति / ततो बुद्बुदा उत्पद्यन्ते / वेदनास्कन्धपरिकर्म ततः + + + + + + र्यैश् च करन्थैः पृथिवीं चितां पश्यति / पश्यतश् चास्य मरीचिकलापा 5 उत्पद्यन्ते / संज्ञास्कन्धपरिकर्म / + + + + + निर्हृतैर् अन्यकोष्ठागारैश् च पृथिवीं पूर्णां पश्यति / + + + + + कदलीपत्रवत् पुटापुटयोगेनावतिष्ठन्ति / संस्कारस्कन्धपरिकर्म 6 + + + + + + + + + + + + + + + + मयस्कृतोत्पद्यन्ते / तेन स्पन्दमानां पृथिवीं पश्यति विज्ञानस्कन्धपरिकर्म रूपस्कन्धस्य मूलस्थानान्तराणि / कडमं ललाटं मूर्धा

य्ल् 132र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + अध्यात्मबाह्यानि सत्वासत्वाख्यानि शीर्यमाणानि पश्यति / शीर्णे च स 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्वम् आश्रयं फेनपिण्डमयम् उत्पद्यते / ततो भ्रुमध्यात् फेनपिण्डप्रवाहो निर्गच्छति / अघनिष्ठपर्यन्तां कृत्स्नां पृथिवीं स्फरति ततो 3 नाभ्यां निरुध्यते / ततः + + + खनिभानां बुद्धानां प्रवाह उत्पद्यते / अघनिष्ठपर्यन्तां कृत्स्नां पृथिवीं स्फरति / पुनश् च तत्रैव निरुध्यते वेदनास्कन्धपरीक्षाधिमुतिः / 4 स्वम् आश्रयम् उदकबुद्बुदचितां पश्यति कायिक + + + + + + + + + + + + + + एवं सर्वसत्वानां ततो वामाद् अंसाद् बुद्बुदप्रवाहो निःसृतः 5 त्रैधातुकं स्फरित्वा तिष्ठति / + + + बुद्बुदा उदकवर्णाः दुःकायां ज्वलिता + + + + + + + + + सुखायां बुद्बुदेषु स्त्रीमुखानि दृश्यन्ते / रागस्याधिपतिरूपं / ज्वलिते 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + तस्मिंन् एव प्रदेशे तत्रैव निरुध्यते / ततः + + + + + + नीलाभानां बुद्बुदचितानां बुद्धानां प्रवाहो निर्गच्छति / त्रैधातुकं

य्ल् 133व्1 स्फरित्वा तिष्ठति / तत्रैव च निरुध्यते / संज्ञास्कन्धपरीक्षाधिमुक्तिः + + + + + + + + + + + + स्पन्दमानं ततो दक्षिणाद् अंसाद् अस्य मरीचिप्रवाहो निर्गच्छति / 2 कृत्स्नां पृथिवीं स्फरति / ततः पृथिवीं सुवर्णवालुकाचिताम् इव पश्यति / तत्रैव च निरुध्यते / ततः + + + + + सुवर्णाभानां बुद्धानां प्रवाहो निर्गतः त्रैधातुकं स्फरित्वा तिष्ठति / 3 तत्रैव च निरुध्यते / ततो + + गण्डाद् विचित्रपुटापुटचितः पुरुषप्रवाहो निर्गतः त्रैधातुकं स्फरित्वा कदलीपत्रपुटापुटनिर्भूजनयोगेन च विचित्रं संस्कारगतं 4 + + + + + + + नाभ्यां निरुध्यते / तस्या एव नाभ्या आकाशनिभानां बुद्धानां प्रवाहो निर्गतः / त्रैधातुकं स्फरित्वा तिष्ठति / तत्रैव निरुध्यते विज्ञानस्कन्धपरीक्षाधिमुक्तिः / 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + लप्रवृत्तिस्थानान्तराणां + र्य्. त्. + + + मा + सा + + + + नाम् इव प्रवाहो निर्गतः त्रैधातुकं स्फरित्वा तिष्ठति / तदन्तर्गता 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नाभ्यां निरुध्यते / ततह्1,89] + + + + + + + + + + बुद्धानां प्रवाहो निर्गतः त्रैधातुकं स्फरित्वा तिष्ठति / तत्रैव च निरुध्यते /

य्ल् 133र्1 तदनन्तरम् अभिषेकेनाश्रयं प्रीणयन् ततो भ्रुमध्याधस्तात् प्रवाहो निर्गत्य यावद् वायुमण्डलं भित्वा आकाशात् परिवृत्य नाभ्यां पुनः प्रविश्य मूर्ध्ना निर्गत्य यावद् अघनिष्ठान् अवभास्य 2 मूर्ध्ना पुनः प्रविशति / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ति / तेषु व्युच्छिन्नेषु तेभ्यः स्थानान्तरेभ्यो यथोक्तलक्षणा बुद्धा 3 निःसृताः + + + + + + + + + + + + + .ध्. + + + त्. + + + + + + + + + + + निरुध्यते / ततो निष्ठानिमित्तम् आदित्यमण्डलद्वये ऽन्तर्गतं पंचरंग 4 + + + + + + + + + + + + त्. / ततः नीलपीतलोहितावदाताः प्रवाहाः + + + + + + + गता आश्रयं प्रीणयन्ति क्रमेणैव च निर्गताः स्थितिम् आपूरयन्ति / 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + मध्ये चाभ्युन्नते प्रदेशे + + + + + + + + + + + + + + + निर्मलोज्ज्वलशस्त्रचितं प्रत्यवेक्षणानिमित्तम् उत्पद्यते / श 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + णानि स्कन्धनिमित्तानि / + + + + + + + + + + + + + तत्राष्टभिर् आकारैः परामृशति / तत्र रोगतः परामृशन् /

य्ल् 134व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + गण्डतः परामृशन् स्रवत + + + पश्यति / शल्यतः परामृशन् / रूपस्कन्धं जरादिभिः शल्यैर् विद्धं 2 पश्यति / अघतः परामृशन् / रूपस्कन्धं + + + + + + + + + + र्गैर् उपहन्यमानं पश्यति सूनासिकाष्ठ इव च्छिद्यमानं / अरूपिणः स्कन्धां परस्परोपघातैः उपहन्यमानां पश्यति / 3 अनित्यतः परामृशन् / + + + + + + + + + + + + + / दुःकतः परामृशन् / ज्वलितान् अयस्पिण्डसंनिभां पश्यति / शुन्यतः परामृशन् / 4 + + + + + + + + + + + + + + + अनात्मतः परामृशन् / + + + + + स्वतन्त्रांश् च पश्यति / ततो निरुद्धे सर्वस्मिं ज्ञेये मुक्ताचितकूटागारे ऽन्तर्गतं मुक्ताचितम् एव 5 आत्मानं पश्यति / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + च मेदिन्यां बुद्धां पद्मपङ्क्तिम् इवावस्थितां पश्यति सर्वबुद्धानां नाभिषु चादित्यमण्डलानि 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + m. यनियामावक्रान्तिफलप्राप्तिवैराग्यास्रवक्षयदृष्टधर्मसु

य्ल् 134र्1 + + + + + + + + + + + + + + + आत्मदृष्टिप्रतिपक्षार्थं आत्मदृष्टिप्रतिपक्षसमनन्तरं + + + + m. नार्थं चायतनपरीक्षारभ्यते / तथैव शीलादिकृतपरिकर्मणः 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + / तत आयतनस्थानान्तराण्य् आयतनानि च क्लिन्नज्वलितशुन्यानि पश्यति / त 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + भिश् चितं कायं पश्यति / तद्वत् कृत्स्नं लोकं पंचगति .ऐ + भिश् चितं पश्यति / नरके चक्षु 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वं ज्ञेयं ग्रसति / तद्वच् छ्रोतघ्राणजिह्वाकायमनोरूपशब्दगन्धरसस्पृष्टव्यधर्मा 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + आदित्यमण्डलरश्मिभिर् भिन्नां पश्यति / एवम् आयतनचितां ध्वजां आदित्यमण्डलाव्यतिमिश्राद् आदित्यमण्डलरश्मिभिर् भिन्नां 6 पश्यति / ततः + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + णि दृश्यन्ते / ततो ऽभिषेकः + + + + ले + + + कः प्रीणिताश्रयस्य भ्रुमध्याधस्तात् प्रवाहः द्वादशायतन

य्ल् 135व्1 + + + लैव निर्गतो यावद् वायुमण्डलं भित्वाकाशात् परिवृत्य नाभ्यां प्रविश्य मूर्ध्ना निर्गत्य यावद् अघनिष्ठां देवां गत्वा पुनर् मूर्ध्ना प्रविश्य भ्रुमध्याधस्ताद् एव निर्गत्य नाभ्याश् च 2 ततः स्थितिर् अनन्तपर्यन्ता आयतनपरिपूर्णा दृश्यते स्थित्युपरि च पर्वता विचित्रायतनचिता दृश्यन्ते / अन्ते च सर्वं नाभ्यां निरुध्यते / पुनर् आयतनपरीक्षावहितचेतसः प 3 + + + + + + + + दृश्यन्ते / शिरश् च महाप्रमाणं + + तम् आयतनानि च ज्वलिताग्निनिमग्नानि दृश्यन्ते / तद्वत् सर्वसत्वाः तत्र बाह्यायतनानि प्रविश्यन्ति / 4 + + + + + + + + + + + + + + + + .आ .ऐ + + + .ए पृथिवी पर्वतमहा + .आ + + + जानि तिष्ठन्ति / अन्ते च वि + + + रमा च तस्मिं समये निर्वि 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + चक्षुः श्रोत्रं घ्राणं जिह्वा कायानां यथास्वविषयं निपतन्ति मनस् तु प्रदीप 6 इवोपशमं गच्छति + + + + + + + + + + + + + + + + + ततश् चक्षुर्भ्यां पूयरुधिराश्रुप्रवाहा निर्गच्छन्ति / श्रोत्राभ्यां पूयरुधिरकर्णमलप्रवाहाः घ्राणाभ्यां पूयरुधिरसिंघाणकप्रवाहाः

य्ल् 135र्1 जिह्वायाः पूयरुधिरलसिकाप्रवाहाः कायात् पूयरुधिरस्वेदप्रवाहाः स्तनाभ्यां क्षीरप्रवाहाः प्रस्रावप्रवाहाः सर्वस्रोतोभ्यः पूय 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + योगाचाराश्रयं पूरयन्ति / स च सततसमितं सर्वस्रोतोभ्यः प 3 + + + + + + + ततो योगाचारनिःसृताभिर् अशुचिधाराभिः प्रवाहः स्. + + + यावद् वायुमण्डलं भित्वा आकाशात् परिवर्त्य नाभ्यां प्रविश्य मूर्ध्ना निर्गत्य 4 कामावचरां देवां विमानोद्यानोपभोगां रूपावचरांश् च सविमानां सर्वाशुचिधाराभिर् विक्लेदयन् दूषयंश् च गच्छत्य् आगच्छति च मूर्ध्ना च प्रविश्य 5 पुनस् तत एव स्थानां निःसृतः स्थितिम् आपूरयति / तस्यां सर्वसत्वा निमग्नाः स्रवन्तो दृश्यन्ते / अन्ते च सर्वं ज्ञेयं निरुध्यते / निष्ठितः प्रयोगः // आय्तनपरीक्षाभिरतस्य मूर्ध्नि 6 + + + + + तत्रस्थं चिरकालं शान्ता + .इरतं च चित्तं तिष्थति / ततः षडायतननिमित्तम् उत्पद्यते + + + आयतनानि युगपद् उत्पन्नान्य् आधार्यमाणानि प्रविलीयन्ते / तेभ्यश्

य्ल् 136व्1 चायतनरसपुरुष उत्पद्यते / तस्य पार्श्वेभ्यो द्वारचतुष्टयम् अपावृतं संभवति / दारेभ्यश् चतस्रः आयतनचिताः शंकलाः प्रदीपतन्तुकलापोभयहस्ता निर्गच्छन्ति / 2 तन्तुकलापैश् चाकृष्टाः शंकला आयतचिता निर्गच्छन्ति / दिशोदिशः ऊर्ध्वं चाधश् च स्फरित्वा तिष्ठन्ति / स चायतनरसपुरुषः प्रविलीयन्न् आयतनरसपरिपूर्णा पुष्किरिणी मूर्ध्नः 3 संभवति / तस्याश् चोटकाक्षाद् इव प्रदीपा निर्गत्य सर्वाण्य् आयतनानि सर्वाश् च शंकलाः परिपवनवच् छिद्री कुर्वन्ति / तैश् च छिद्रैर् वर्षधाराभिर् इव दशभ्यो दिग्भ्यः 4 योगाचाराश्रयं पूर्यते / तत आयतनरससमुद्रम् अन्तः पश्यति / प्रदीपाश् च कृत्स्नं लोकं परिपवनवच् छिद्री कृत्वा योगाचाराश्रये पतितास् तद्वत् तं छिद्री कुर्वन्ति / 5 समन्ततः छिद्रं दुर्बलं स्रुतसारं च सर्वजगत् पश्यति / एषा शुन्यतानुकूला परीक्षा / ततः ब्रह्मभिः रत्नपुष्पमुक्तानक्षत्रायतनचितैः कृत्स्नं गगनं पूर्नं पश्यति / 6 तेभ्यश् चायतनेभ्यः रसधाराः पतिताः सर्वं शंकलासु तदाश्रये च निपतिताः यथोक्तशुभनिमित्तायतनचितं जगद् अवस्थापयन्ति / ततो घृतपिण्डवत् प्रविलीनं ज्ञेयं

य्ल् 136र्1 सर्वं तदाश्रये प्रविशति / एषा उपशमानुकूलावस्था ततः सर्वस्रोतोभ्यः बुद्धप्रत्येकबुद्धश्रावकाः पद्माधिरूढा यथोक्तलक्षणायतनचिताः सर्वदिग्विदिशः ऊर्ध्वम् अधश् च 2 स्फरित्वा तिष्थन्ति / अन्ते च तदाश्रये अनित्यम् अनित्यम् इति शब्दम् उदीरयन्तः प्रविशन्ति / आयतनप्रयोगनिष्पत्तिः // भवभोगतृष्णाप्रतिपक्षानन्तरं / मोहप्रतिपक्षार्थं प्रतीत्यसमुत्पादपरीक्षारभ्यते / 3 स च द्विविधः बाह्यः आध्यात्मकश् च सत्वासत्वाख्यश् च बाह्यो द्विविधः प्रतिष्ठितोत्पत्तिक्रमभेदात् / आ + + + + त्त्र्. धानुसर्तव्यः तत्र हि षड्. 4 + + .ओ निश्रयो देशितः आधारकः संधारकः उत्पत्तिः प्रतिष्ठा प्रज्ञप्तिः स्पृहनिश्रयश् च तत्राधारको निश्रयः ब्राह्मणका मन्त्राः पुद्गलं निःशृताः संधारकः 5 पुद्गला व्रीहीयवां निःशृताः उत्पत्तिः व्रीहियवाः पृथिवीं निःशृताः प्रतिष्ठा / पृथिव्य् आप्सु प्रतिष्ठिता / आपः वायौ वायुर् आकाशे प्रज्ञप्तिः आलोके सत्य् आकाशं प्रज्ञायते प्रज्ञप्तिनिःश्रयः 6 स्पृहनिश्रयः + + + र्य्.ः चतुर्महाराजिके + + यो व + + + + + + + + + + + + + मितम् इति / तत्परीक्षा परिकर्म / पादांगुष्ठे गोमयपिण्डं तदन्तर्गतानि

य्ल् 137व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + पद्मजम् इत्य् एव कुक्कुट्याण्डवद् अनादिप्र्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स एवं बाह्ये प्रतीत्यसमुत्पादे कृतकौशलः आध्यात्मप्रतीत्यसमुत्पादे ऽवतरति / + + + + + 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्रतिष्ठितं यावच् छीर्षकपालं ग्रीवास्थिप्रतिष्ठितं पश्यति / एवं सर्वरूपाणां सत्वानां तत्र कृतकौशलः 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + क्रमेण यावज् जरामरण + + + + + + + + + + + + + + + + .ओ + .इ 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + रः प्रत्येकबुद्धज्ञा + + + + + + + + + + + + + + + + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + यम् अतीतम् अविद्यास्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +

य्ल् 137र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्तोपादानानि क्लेशावस्थ्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्फरित्वा तिष्ठति + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + संस्काराधिपतिरूपम् / पुरुष + + + + + + + + + + + + + .क्. c. त्. कर्म करोति / 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + अग्निज्वालान्तर्गतम् अग्नितिलकं चेतनाया अधिपतिरूपम् / पुनस् त्रिविधाः संस्काराः पुण्याः अपुण्याः आनिञ्ज्याः 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ः त्रिध्यानोपगाश् च पुण्यानां संस्काराणां / ज + + + + + .इ + + + + +ं + र्.. + + + + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + नीलवर्णांकुरचितः पर्वतः तदन्तर्गता + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +

य्ल् 138व्1 + + + + + (गप् 138व्2 तो व्5; च. 200 अक्षरस्) 5 + + + + + + + + + + रामुखा विज्ञानावस्था जातिः नामरूप + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वसत्वानां यथासंभवतः पश्यति / ततः

य्ल् 138र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्रतीत्यसमुत्पादसूत्रम् विस्तरेण प्रकाशितं 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .इचक्रे निपतन्ति / एवम् + + + .इ .आ + 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + (गप् 138र्4 तो 139व्2; च. 290 अक्षरस्)

य्ल् 139व्2 + + + + + + + मारपरिवारं निर्जित्य प्रति + + + + + + + + + + + + + + + + + .य्. d. त्य्. + + + + + 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + ला निःसृताः अविद्याधिपतिरूपाणि पूरयन्ति विचक्री भवति च द्वादशांगं प्रतीत्यसमुत्पादचक्रं 4 ततो m. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + लोकम् अवभास्य बोधिसत्वमूर्धनि परिशान्तं पश्यति अभिसंबुद्धं बोधिं + + + + + + 5 महाकरुणावेणिकस्मृत्युपस्थान + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + गो भविष्यति + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 6 तमानां पश्यति महाकरुण + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + संस्कारसांतानिकं

य्ल् 139र्1 द्वादशांगं प्रतीत्यसमुत्पादचक्रं + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 2 दृश्यन्ते / तेषां वि + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + क्रमेणात्. न् + + + + + + + + + + + + + + + + + + भगवतः 3 श्रावकपरिवार + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्थितिर् अन्ते च सर्वं योगाचारस्य नाभ्यां निरुध्यत इति व्युत्थानम् / + + + + 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + पुण्येन विचारयतः अ .इ .ए + र्.. + + भवतीति // अज्ञानप्रतिपक्षानन्तरं क्रोधप्रतिपकार्थं 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +ं + संवृत्यनुक्र + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +ं + + .इ + + 6 + + + + + + + अथ किंस्वभावा मैत्री तद् उच्यते / अद्वेषेति सा स्वभावा / सा तु सप्रतिपक्षा सानुपरिवर्ता ससंप्रयोगा परिगृह्यमाना / कामावचरा चतुःस्कन्धस्वभावा / रूपावचरा

य्ल् 140व्1 पंचस्कन्धस्वभावा / आश्रये कामधात्वाश्रया / आलंबने कामधात्वालंबना भूमिभेदेन सप्तभौमा कामधातुर् अनागम्यश् चत्वारि ध्यानानि ध्यानान्तरं च हितसुखोपसंहार 2 + + + + + + + + + + तत्प्रयोगः + + + + + + + + + + अधिमात्राधिमात्रे मित्रे मृदुनि एवम् उदासीने / तथा अमित्रे मृदुनि मध्य अधिमात्रे यदा यदृशम् अ 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वसत्वहितसुखाध्याशयप्रवृत्ता तदा + + + + + + + + + + + सत्वानां हितत्. + + + + 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + मम् इवात्मानं महा + + 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .आकारं विधिमन्तं पश्यति + + .ओ .आयो + + + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सत्वानां लक्षणानुव्यंजनविराजिता बुद्धा + + +

य्ल् 140र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + d. च यथाभिलषित उत्पद्यते + + + + + + + 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + हृदयं तत्र चित्तोपनिबन्धं + + + + + + + + 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + न्. व क्रमेण सर्वसत्वान् मातृ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + पुनः सर्वथा विषंचयतः नाभूत् स + + + + + + + + + + + + + + + + + v. स 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ओपसंहरति अयं द्वितीय अवदार + + + + + + + + + + + + + + + + सत्वानाम् अ

य्ल् 141व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + राणि हितसुखोपसंहारः स्थानान्तरम् / हितसुखा 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्. .ओ + हनास्थानान्तरं च हितसुखोपसंहारस्था 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + संहृतानि स तान् सत्वां पश्यति दृष्ट्वा चास्य 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + यन्ति च क्षीरसमुद्रे च निमग्नाः 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +ं .ई न्. ल .एपनामय 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सेनापतिर् भवति / उमापतिः

य्ल् 141र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + v. .य्. .त्. सत्वान्. 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + चित्तोपनिबन्धं कृत्वा चिन्तयति दीर्घरात्रं 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ला देशाः ससत्वा दग्धाः तंम 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + मैत्राशयस्य सत्वेषु हृदयद्वारम् अपाव्रियते / 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वसत्वानां दुःखान्य् उपशमयन्ति ते च त एव नद्यो ऽनु 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ः अन्तराश्रयप्रविष्टाः राजभिर् एव ब्रह्मभिः षड्दन्तैर् गजैः

य्ल् 142व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 2 हृदये सुवर्णा + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + याम् उचितानुचितायां य्. + + + + 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + उपदेशस्थानान्तरं जिह्वाग्र + + + + चित्तोपनिबन्धं कृत्वा ध्याति दीर्घरात्रं + + + + 4 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्रियहितसुखोपदेशे + + + + सत्वान् अनुगृह्णीयाम् / तस्यैवं चित्तस्. + + + + 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + (गप् 142व्6 तो र्2; च. 185 अक्षरस्)

य्ल् 142र्2 + + + + + + + + + + मैत्राशयसह + + + + + + + + + + पश्येयाम् इति / तस्यैवम्. + + + + 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + निःसृताः अंजलिभिः सत्वां पि + + + + + त्. पश्यति एवं चन्द्रमण्डलसंकाशाभिर् नदीभिः 4 c. त्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + मुखद्वारे दक्षिणायां दंष्ट्रायां चित्तोपनिबन्धं 5 कृत्वा पश्यति / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + मैत्राशयस्य कल्याणा + + + + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + क्रमः तस्यैवं भवति / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + क्षीरवृक्षो + + + +

य्ल् 143व्1 लम् आश्रयं पूरयति पूर्णे चाश्रये मूर्धतः क्षीरस्तम्भः इव निर्गतः अभ्रकूट इव गगनम् आपूर्य क्षीरवर्षं मुञ्चति येन स्थितिर् आपूर्यते तत्र प्रासादा उरुप्रमाणा उत्पद्यन्ते 2 तदन्तर्गतानां सर्वसत्वानां सप्त परिषत्संपदाम् उपसंहरति आज्ञाधिपत्यसंपद् यथा चक्रवर्तिनां / आरक्षाधिपत्यसंपद् यथा चतुर्णां महाराजानाम् / विषयपरिभोगाधिपत्यसंपद् 3 यथा त्रयस्त्रिंशताम् / कामाधिपत्यसंपद् यथा माराणां / + + .आधिपत्यसंपद् यथा ब्रह्मणां स्वयमवबोधाधिपत्यसंपद् यथा प्रत्येकजिनानाम् / 4 धर्मचक्रप्रवर्तनाधिपत्यसंपद् यथा सम्यक्संबुद्धानाम् / + + + + + + + क्रमेण वर्णसंस्थानो + + + भावोपेतान् सर्वसत्वां पश्यति सर्वदन्ते + 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + d. दाः संभवन्ति / तदन्तर्गतांश् च सत्वां पश्यति / तत आलोक +ं + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + वैडूर्यमयी स्त्री संप्रजन्य + + + + + + +

य्ल् 143र्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + गुणेनानागते ऽध्वनि + + 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + मण्डलेनातिक्र + + + + + + + + + + + + .इ + य्. प्रतिपक्षे + + + 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + क्षेण इति यत्रैवा + + + + + + + + आ + + रक्षास्थानान्तरम् इत्य् उच्यते / 4 सत्वोद्वहन + + + + + + + र्. + + + + + + + + + + + + .व्. मैत्राशयस्य रत्नमयः + .आ + शिरस्य् उत्पद्यते / अनन्तपर्यन्तं स्वास्तीर्णपर्यंकस् तदधिरूढान् 5 सत्वान् उद्वहति / पुनस् तस्यैवं भवति मया सर्वसत्वाः भारै + + + पीडिता मातृभूताश् चान्तःकुक्षिगता + ण्. + .आरं पीडिताः कथं + + .ए + सत्वान् उद्वहेयम् इति तस्यैवं 6 मैत्राशयस्य हृदयद्वारम् अपाव्रियन्ते / तेभ्यः क्षीरप्रवाहा निर्गताः / तेषु सर्वसत्वा निमग्नास् तदनुसारेणैवाश्रयं

य्ल् 144व्1 प्रविशन्ति / तदाश्रये + + तासु वैडूर्यदण्डानि पद्मानि / तत्कर्णिकासु च क्षीरपुष्किरिण्यः पद्मदण्डानुसारेणाधिरुह्य सर्वसत्वाश् च क्षीरपुष्किरिणीषु निमग्नाः सांकुचितपत्त्राधिरूढा 2 दृष्यन्ते / मूर्ध्नश् चास्य पद्मं संभवति तन्निषण्णो भगवां धर्मं देशयति / तच् छ्रुत्वा विकसितेभ्यः पद्मेभ्यस् तुल्यां प्रीतिम् अनुभवन्ति सर्वसत्वाः तेषु च पद्मनाडेषु पद्मपंक्तयो 3 ऽनन्तपर्यन्ताः संभवन्ति / तदधिरूढा ब्रह्मरूपिणः सत्वा दृश्यन्ते / एवं सुवर्णेषु नीललोहितावदातवर्णेषु च सर्वसत्वां सर्वगात्रैः समुद्वहं परां प्रीतिं 4 समनुभवति / चंक्रमनिषद्याभ्यां सर्वेर्यापथेषु चोद्वहतो ऽस्य सत्वां परा प्रीतिर् उत्पद्यते / पुनर् मैत्रीप्रयुक्त + + + + क्रमति न विषं न शस्त्रं काये / वैडूर्यमयीं 5 पृथिवीं वैडूर्यमयवज्रासनरचितां तन्मध्ये वज्रामयः आश्रयो वज्रासनाधिरूढः योगिन उत्पद्यते / तदुपरि सर्वसत्वाः सर्वप्रहरणानि क्षिपन्ति तानि पुष्पभूतानि तत्र 6 निपतन्ति / तद् एव वज्रासनं तेषाम् अविषयी भवति तेषु चान्येषु वज्रासनेषु बुद्धा उष्णीषपूर्वदर्शनात् क्रमेणोद्गच्छन्तो दृश्यन्ते / तेषाम् उष्णीषप्रभया कृत्स्नं जगद् इन्द्रनीलाभं दृश्यते /

य्ल् 144र्1 ऊर्णाप्रभया चन्द्रावदातं गात्रप्रभया कनकप्रभं / अष्टनखप्रभाभिः पद्मरागाभं ते भगवन्तः मूर्धत एकैकं + + + + योगाचाराश्रयं वेष्टयन्ति / वज्राचलकूटप्रख्यो 2 ऽवतिष्ठति / पुनर् अपि च सर्वसत्वाः सर्वप्रहरणाग्निविषादींश् चादाय सिंहव्याघ्रादयश् च तम् अभिद्रवन्ते तस्य मैत्राशयस्य मूर्ध्ना नदी क्षीरमयाभ्रकूटवं निर्गत्य सर्वं गगनम् 3 आपूर्य प्राकारवत् सर्वसत्वान् उपगुह्य तिष्ठति / ते च सत्वा मुक्तसंरंभप्रहरणास् तम् एव प्रणमन्तीति / पुनर् मैत्राशयस्यैवायम् अन्यो विशेष उत्पद्यते स्वम् आश्रयं 4 सर्वमरणप्रत्ययैः परिवृतं पश्यति / आश्रयाच् चास्य ब्रह्माणो निर्गत्य तां मरणप्रत्ययान् उद्वीक्षते ततः सर्वमरणप्रत्ययनिर्मुक्तं चन्द्रमण्डलाधिरूढं 5 चन्द्रसंकाशं चात्मानं पश्यति / तद्वत् सर्वसत्वानां मरणप्रत्ययां मरणापनयनं पश्यति / ते च सत्वाः चन्द्रमण्डलरश्म्या ऊर्ध्वं + + + .आश्रयं प्रविशन्ति / स च चक्रवर्त्याश्रयं 6 स च ब्रह्माश्रयं स च बुद्धाश्रयं बुद्धाश्रये ब्रह्माश्रयो दृश्यते यावद् योगिनः आश्रये सर्वसत्वाश्रयाः तत्र भगवां सु + + + + + + + + + +ं पृथिव्यां चंक्रमति निक्षिप्ते

य्ल् 145व्1 + + + + + + + + + निर्गतः तद्रसपूर्णं सिंचति उत्क्षिप्ते पर्यंकेन निषण्णस्य क्षीरवृक्षो मूर्धनिर्गतो ऽनन्तं लोकधातुं स्फरित्वा तिष्ठति / + + + + + + + + + + + + 2 + + + + + + + + + सत्वा निःसृताभिः क्षीरधाराभिः सिक्तमात्रा एव मुक्तसंरंभप्रहरणा मैत्राविहारिणं प्रणमन्ति / एवं मैत्राशयस्य + + + + + + + + + + + 3 + + + + + + + + + कुत एव भगवतो बुद्धस्येति // पुनः मैत्राशयस्यानन्तं पर्यन्तं सत्वसमुद्रम् अभिमुखी भवति / + + + + + + + + + + + + + 4 + + + + + + + + + + अभिषेकैः सिंच्यमानो दृश्यते / एवं सुवर्णनीलपीतलोहितावदातरसाभिषेकैः + + + + + सदृशः दृश्यते / + + + + + 5 + + + + + + + + + + निःसृताभिर् धाराभिः सिक्ताः सत्वाः तत्सदृशा एव दृश्यन्ते / ततः सौवर्णं पद्मं दशदिशः स्फरित्वा सर्वसत्वान् उपगुह्य तिष्ठति / समं च ततो + + 6 + + + + + + + + + + + सत्वानां विशेषं पश्यति / सर्वसत्वहिताध्याशयप्रवृत्तः इत्य् एषा अप्रमाणो मैत्रीविहारः आश्रयाप्रमाणतया अप्रमाणा आलंबनाप्रमाणतया

य्ल् 145र्1 + + + .आप्रमाणतया पुण्यप्रसवाप्रंआणतयाप्रमाणेति कृतपरिकर्मणो मैत्राशयस्य अप्रमाणप्रदानस्थानान्तरा+ + + + .उपनिबद्धचेतसश् चिरकालं शान्तं 2 + + + + सर्वसत्वहिताध्याशयप्रवृत्तं चित्तम् अनुवर्तते तदा धारणाच् च च्छत्रप्रदेशे नीलवर्णो नीलांकुरपरिवारो मणिः उत्पद्यते तद्वत् सर्वस्रोतोभ्यः नीलवर्णानीलांकुरपरिवारा 3 मणय उत्पद्यन्ते तद्वर्णनिःसृतानेकरसधारासहस्राणि सत्वेषु निपतन्ति / सत्वाश् च पिबन्तो दृश्यन्ते ततो मणयो ऽभिवृद्धमैत्राशयस्य + + + + + + + 4 + + + + + + + + + अधस्तान् निर्गताः सत्वाः परिगृह्य प्रीयैकपुत्रकवत् स्तनेषु श्लेषयन्ति ततो ऽभिवृद्धमैत्राशयस्य + + + + + + + + + + + + + + + 5 + + + + + + कृत्स्नं लोकं स्फरित्वा तिष्ठति / ततो ऽष्टौ महानरकान् षोडशोत्सदमहापरिवारां सह शीतनरकैस् तीर्यक्प्रेतमनुष्यांश् च अपनीतस्. + + + + + + + + + + + + 6 + + + + + योगाचाराश्रयां परिषण्डाधिरूढां पश्यति / तदुपरि षट् कामावचरां देवां रूपावचरांश् च चतुर्ध्यानोपपन्नां स्थानान्तरपरि + + + + + + + + + + + +

य्ल् 146व्1 ति / सर्वपरिषण्डानि सौवर्णकूटागारपरिवारितानि तदन्तर्गतांश् च बुद्धां भगवतः तेजोधातुसमापन्नां पश्यति उपरीमांश् च परिषण्डां स्निग्धा + + + + + + + + + + + 2 सर्वत्र .आ .ई + + + + + + पूरयित्वा कांचनचक्रे निपतिता यावद् अघनिष्ठां स्थानान्तरम् आपूर्य तिष्ठन्ति स्निग्धसुवर्णरसं समुद्रनिमग्न + + + + + + + + + + + + + + 3 य परिषण्डां कु + + + + तैर् बुद्धवपुर्धारिभिः अभिसंक्षिप्ते चास्मिं नीललोहितावदातं समापद्याभिनिर्हरति / + + + + + + + + + + + वीतरागाणां 4 त्रिभिः रूपैः प्रवर्तते अधिपतिविभागनिष्यन्दरूपैः अवीतरागाणाम् एकेन अधिपतिरूपेणैव ततः कूटागार + + + + + + + + + + + + + + + परिषण्डाः 5 योगाचाराश्रयेषु योगाचाराश्रयो ऽभिसंक्षिप्तः यथापौराणो ऽवस्तिष्ठते इत्य् एषो ऽपरः अप्रमाणो मैत्रीविहारः आश्रयाप्रमाणतयालंबनाप्रमाणतया + + + आप्रमाणतया 6 पुण्यप्रसवाप्रमाणतयाप्रमाणेति व्युत्थितस्यापि निष्यन्दम् अनुवर्तते आश्रयम् अनन्तरपर्यन्तां सौवर्णगुहां + + + + + + + + + + + + + + + + + +

य्ल् 146र्1 पन्नम् अधः कांचनचक्रे प्रतिष्ठितं नानारत्नचितैः पद्मैर् निषण्णैर् ऊर्ध्वाद् अघनिष्ठपर्यन्तं तिर्यक्तो ऽनन्तपर्यन्तः सौवर्णा गुहा परि + + + + + + + + + + + + + + + + + 2 पद्मेषु सत्वा निषण्णास् तेजोधातुसमापन्ना बुद्धवपुर्धारिणो दृश्यन्ते मध्ये चानन्तभासुरं नानारत्नचितं सहस्रारचक्रं तद्वत् स + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 3 म् इन्द्रनीलपद्मरागस्फटिकवर्णे सर्वाः एष एव क्रमः ततो युगपच् चतुर्वर्णाभिषेकः चतुर्वर्णपद्मा गु + + + + + + + + + + + + + + + + + 4 श् चतुर्वर्णपद्माः / तदधिरूढाश् चतुर्वर्णा बुद्धा भगवन्तः प्रभाभिर् लोकम् अवभास्य तिष्ठन्तीत्य् एतावन् मैत्राभिषेक + + + + + + + अधश् च लोकम् आपूर्य 5 ऊर्ध्वं च / सुवर्णवर्णचतुर्वर्णमैत्राभिशेकश् च / तद्रसपरिपूर्णः पर्वतः तस्माच् चत्वारः प्रवाहाः काचपारीभिः शरीरं पूरयन्ति सुवर्ण + + + + + + + + + + + + स्वम् 6 आश्रयं लक्ष्यते / ततो भ्रुमध्याधर् निम्नप्रदेशात् क्षीरप्रवाहो निर्गत्य पृथिवीमण्डलं भित्वा अपायगतानां सत्वानां सर्वदुःखोपशमं कृत्वा यावद् वायुमण्डलं भित्वा परिवर्त्य नाभ्यां

yl 147v1 praviśya mūrdhnā nirgatya yāvad aghaniṣṭhāṃ gatvā parivartya kāmārūpārūpyāvacaradevaparivṛto mūrdhnā praviśati / punas tata eva sthānāṃ niḥsṛto nābhyāś ca sthitim āpūrayati / ādau gulakād 2 vicchidyate / tato nābhyāḥ / nābhiparyantanimagnaṃ cātmānaṃ paśyati nābhiniḥsṛtāś ca devāḥ sthitim āpūrya tiṣṭhanti hṛdaye ca kṣīrapuṣkiriṇī taṃnimagnaṃ nakṣatraṃ maitrāśayaparigṛhītasya adhipatirūpam / 3 taṃnirjātam amṛtarasam ivendrāyudhavarṇā strī nirmalena bhājanena gṛhītvā daśadiśaḥ ākṣipya ca sarvān satvāṃ pareṇa sukhena saṃyojayati 4 maitrī sthitim āpūrayati tato nirudhyata iti vyutthānam / // yogavinyāsā yogālaṃkārā uktāś ca viśeṣās ta eva śa + + + + .ai + + + + + nirākaraṇīyo + sarvavyāpādā 5 + + + .ānuśaṃsāś cotpadyante / yad uta sukhaṃ svapiti sukhaṃ pratibudhyate suptaṃ enaṃ devatā rakṣanti / na ca pāpakaṃ svapnaṃ paśyati kramati na viṣaṃ na śastraṃ kāye + 6 + + + + + + + + + + + + + ḥ priyo devamanuṣyāṇāṃ brahmaṇā ca praśaṃsitāḥ anāgāmiphalaṃ prāpnoty uttare cāpratividhya brahmalokasya svabhāvatāyām upagacchati // krodhapratipakṣānantaram / {zu v4-6 cf. sht 620 und sht iv p. 339}

य्ल् 147र्1 परसुखहितापनयनकारणाविष्करणार्थम् / व्यापादप्रतिपक्षानन्तरं व्यापादनिष्यन्द विहिंसाविष्करणार्थम् / + + + + + + + + + 2 प्रतिपक्षानन्तरं + + + + डकारणप्रतिपक्षाविष्करणार्थम् / करुणाप्रयोगनिर्देशः क्रियते / अथ किंस्वभावा करुणा तद् उच्यते / + + + + + + + + + 3 सप्रतिपक्षेति / सा तु सानुपरिवर्ता ससंप्रयोगा परिगृह्यमाना कामावचरा चतुःस्कन्धस्वभावा / रूपावचरा पंचस्कन्धस्वभावा / आश्रये 4 कामाश्रया / आलंबने कामधात्वालंबना / भूमितः सप्तभौमा / कामधातौ अनागम्ये चतुर्षु ध्यानेषु ध्यानान्तरे च / + + .इत्यादि // तत्प्रयोगः अधिमात्राधिमात्रं 5 मित्रं + + + .अशुभमलिनवसनं कृपणं कृष्णम् अनुप्राप्तं विवृतविनिगुह्यद्वेशभयशोकविषादारतिमात्सर्येर्ष्याप + .त्.ः चास्य दृष्ट्वा परं कारुण्यम् उत्पद्यते 6 एवं मध्यं म्र्दुं तद्वद् उदासीनं मृदुमध्याधिमात्रं चामित्रं क्रमशः तद् अनेकशारीरमानसैः दुःखैर् उपहतं दृष्ट्वा कारुण्यम् उत्पद्यते / ततो ऽस्य करुणार्तस्य

य्ल् 148व्1 भ्रुवोर् मध्ये कृष्णतप्तं पिटकम् उत्पद्यते / + + + + + + + + + + + + + + मूर्ध्नो निःसृता स्त्री क्षीरधाराभिः शरीरम् अवसिंचति यावद् वेदनोपशाम्यति तस्माच् छरीरात् 2 क्षीरधाराभिः सर्वसत्वसमुद्रः प्लाव्यते / ततो नश्यमानां सर्वसत्वानां शारीरमानसदुःखां पश्यति / पुनस् तथैव करुणा + + + + रावहितचेतसः शारीरमानसै 3 रोगैर् उपहताः सर्वसत्वाः आविर् भवन्ति / शारिरैश् चतुरुत्तरैश् चतुर्भिः रोगशतैः मानसैश् चाष्टोत्तरैः ऽष्टाभिः रोगशतैः दृष्ट्वा चास्य करुणा भवति / तदधिपतिरूपम् / 4 हृदये स्त्री सुवर्णाभा अवदातवस्त्रप्रावृता उत्पद्यते / उत्पन्ना योगिनं प्रोत्साहयति / + + + + कार्यः अहं ते सर्वपरहितकरणे 5 सर्वानुकूलं साहाय्यं करिष्यामीति ततः करुणाधिपतिरूपं हृदयान् निर्गतः अघनिष्ठां कृत्स्नं गगनम् अभ्रकूट इव स्फरित्वा सर्वशरीरदुःखप्रतिपक्षभ 6 + सर्वोपकरणवृष्टिं मुंचति मानसानां रोगानां + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + गां विष्कंभयति / उभयहस्ताङ्गुलिनिःसृताभिः अष्टांगोपेताभिः

य्ल् 148र्1 सलिलधाराभिर् अवशेषं मानसं दुःखम् अह्. + + + + + + + + + + .ए + + + + + + + + + .र्. + मेध्य सा ग्. र्. + + + m. मुख्. + ति / तथैव च हृदयस्था करुणा 2 प्रोत्साहयत्य् उद्धर स्नापय चैनां सत्वान् इति / स तां सत्वान् उद्धरति स्नापयति च + + + + + . वस्याधस्तान् निर्गत्य सत्वां स्. + + + + + ब्रह्मैश् च गगनम् आपूर्णं करकहस्तैः 3 नानावर्णरससेकैः सत्वां सिंच्यमानैः पश्यति / स च तां स्नापयति / देवानां च पद्मैः पृथिवी पूर्यते / तदधिरूढां सत्वां पश्यति / ब्रह्महस्तांगुलिभ्यश् 4 च वर्षं पतति / ततस् ते सत्वाः प्रामोद्यप्रापिणो भवन्ति तस्यैवं भवति मयैते महाव्यसनपंकाद् उद्धृता इत्य् अधिमात्रं तेषु करुणाम् अवक्रामति / सर्वस्रोतोभ्यश् 5 चास्याकाशनिभाः पट्टा निःसृताः सर्वसत्वान् उपगुह्य तिष्ठन्ति / पुनः करुणावर्जितचेतसः अष्टौ महानरकाः षोडशोत्सदपरिवाराः सह शीतनरकैर् आमुखी भवन्ति / 6 तत्कारणाश् चेमाः शक्त्यसिपदहस्ता + + + + + संजीवे + + + + + + श् चारसूत्रक्रकचच्छिदान् कालसूत्रे तु / अश्म + + + + यन्त्रायोघनगजानव्दार्यायोद्रोण्यः

य्ल् 149व्1 संघाते श्. ण्. णशस्त्रैर् गृहीत + + + रौरवयोः / + + + + + + + + तपने / प्रतापने नरके भृष्टोद्भर्जनपिटरप्रवेशम् अवीचौ नरके तु षट्स्पर्शायतनाग्निप्रवर्षणरथाङ्गकीलशंक्वचला / 2 दृश्यन्ते + + + + + + + + + + + + + + + + + + कारणापनयनायैवं चित्तस्य या एषां सत्वानां कारणास् ता अहं प्रतिच्छदेयं इति 3 तस्यैवाप्रमाणाशयस्य महां आश्रयः + + + + + + + + + + + + + + + .ओ + + + सहस्रैर् अष्टांगोपेतं पानीयं निश्चरति तेन सर्वाः कारणाः 4 शाम्यन्ते / ततो भगवां वज्रासनाधिरूढः + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + धीरगंभीरोदारेण च स्वरेण धर्मं देशयति / 5 तच् छ्रुत्वा सत्वास् तस्माच् च्युताः सुगताव् उपपद्यन्ते / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + अपसर्प मारिषापसर्प पर्वतं पातयामीति 6 न चा + + + + षतयाम् अपसर्पति / .ए + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सुखसंस्पर्शो महांश् चाश्रयो महानरकान् सर्वान्

य्ल् 149र्1 अवष्टभ्य + + + + + कारणाश् च विनश्यन्ति / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वदुःखविनिर्मुक्ताः सुखं तिष्ठन्ति / पुनः स पुरुष + + + त्. मूर्धन्य् उत्सृजति स तस्य करुणा + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सर्वांश् च सत्वां नारकां पश्यति / पुष्परसधाराभिः 3 सिंच्यमानान् / एवं तिर्यां प्रेतां मनुष्यांश् च / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .त्रोपनिमित्तं पंच च च्यवननिमित्तैः दुःखितां 4 पश्यति च्छायां स्वाश्रयस्य पश्यति / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + d. v. गात्रे तिष्ठति / एकविषयालंबनसमर्थं चास्य चित्तं भवति 5 न भूयः अलातचक्रवत् / सर्वविषया + हि द + + + + + + + + + + + + + + निमित्तानि पंचरजो गृह्णन्ति वासां + + + .इव स्रजो गात्रस्वेदो जायते दौर्गन्ध्यं कायम् 6 अवक्रामति स्वे आसने देवो धृतिं न लभते + + + + + + + + + + + + + + य्. नोद्यतभावस्य भगवां सिंहासनाधिरूढ उत्पद्यते धर्मं च देशयति ते च संविग्नाः

य्ल् 150व्1 + + + v. त इति शब्दं निश्चारयन्ति भगवतः पादयोः पतन्ति / त्. + + + + + + + + + त् / त्. + + + + + + + + + + + + + + देवेषूपपद्यन्ते / एवं यावत् परनिर्मितवशवर्तिनो 2 देवां पश्यति / पुनः करुणाशय एवं पंचगतिकं चक्रं + + + भ्रम्यमाणं पश्यति दृष्ट्वा चास्य कारुण्यम् उत्पद्यते / आत्रासनार्थं क्लेशपर्वतः नानावर्णै 3 रागद्वेषमोहमानविचिकित्सादृष्टि + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + गच्छति / स चासंभ्रान्तस् तिष्ठति / अथ स पुरुषस् तं संसारचक्रम् आदाय 4 तस्मिं क्लेशपर्वते प्रविशति / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + वेशकण्टकां + + मानां पश्यति दृष्ट्वा चास्याधिकतरं संजातकारुण्यस्य 5 हस्ते वज्र उत्पद्यते तेन तं क्लेशपर्वतं + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + सिंहासनाधिरूढाः भगवन्तो धर्मं देशयन्ति ब्रह्मा च भृंगारम् 6 आदायाग्रतः स्थितो बोधिसत्वं कथयति न्य + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + जयति / बोधौ च प्रणिधानं करोति / तच् चोदकं

य्ल् 150र्1 वायुना क्षिप्तम् अनन्तेषु लोकधातुषु सत्वान् सिंचति / + + + + + + मूर्ध्ना प्रतिच्छंन + + + + + + भगवांश् चास्य शिरसि पट्टं बध्नाति कथयति च नमो ऽनागते ऽध्वनि भविष्यज्जगत्कर्णधाराय 2 देवाश् च कृत्स्नं गगनम् आपूर्य न्. + + + + + + + + .आ भूत्वा निपतन्ति / + + + + + + + + + .व्. + + + . उत्सृजन्ति तस्य प्रीतिप्रामोद्यसंजातस्य क्रमेण 3 लक्षणानुव्यंजनविराजित आश्रय + + यति चन्द्रमण्डलसंकाशो + + + + + सत्वांश् च विनयति / व्युत्थितस्य चास्य बोधाय दृढम् अध्याशयम् 4 उत्पद्यते / आशा चास्य संतिष्ठते कर्मक्लेशा + + + + + + + पुनर् बन्धनबद्धं + + .अभिमुखी भवति तद् अस्य दृष्ट्वा अधिमात्रं कारुण्यम् उत्पद्यते / संजातकारुण्यस्य 5 च दक्षिणे हस्ते तीक्ष्णम् आकाशवर्णं शस्त्रम् उत्पद्यते / तेन + + + + + + + बन्धनां च्छेदयति / च्छत्रं च अनन्तं लोकं स्फरित्वा सर्वसत्वान् उपगुह्य तिष्ठति / 6 तत इन्द्रनीलवर्णो ऽभिषेकः पूर्ववत् / अधश् चोर्ध्वं च गत्वा + + + + + + + + + + + + + + + स्. + + + + + + + + + + + ततो हंसरथाधिरूढः ब्रह्मा त

य्ल् 151व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + भगवांश् चास्य + + + + + + + + + + + आर्यमैत्रेयश् च तत्परिवाराश् च बोधिसत्व्. 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + गते + + + + + + + + + + + + + + + अनुमोदयति / ब्रह्मा कथयत्य् आश्वसतु 3 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + कथयति + + + + त्वम् इति करुणास्थितिः / पुनर् अभिषेकप्रवाहानन्तरम् / स्थितिः कुट्टिमसौ 4 + + अनन्तापर्यन्ता भवति / ततो रत्नमयो वृक्ष उद्गतः कृत्स्नं लोकं स्फरित्वा तिष्ठति / वृक्षमूलानि च कांचनचक्रे प्रतिष्ठितानि सौवर्णानि क्षीरपरिपूर्णानि दृश्यन्ते / 5 वृक्षाधस्तात्. + + + + + + + + + + + यज्ञवाटा यत्र बोधिसत्वः सर्वं सर्वत्र सर्वदा प्रयच्छन् नो + + + + + + + + + + + पुरुषः कथयति / अस्मिं स्थाने बोधिसत्वः 6 सर्वसत्वानां सर्वमनोरथ + + + कृत्वाभिसंबुद्धो बोधिम् असंख्यसत्वपरिवारः निरुपधिशेषे निर्वाणधातौ प्रविशतीति ततो ऽस्य हृदये स्त्री समुत्पद्यते सुवर्णवर्णावदातवस्त्रप्रावृता /

य्ल् 151र्1 सपट्टसुवर्णमालावबद्धा सैनं प्रोत्साहयति / त्वम् अपि तावत्. + र्. + + ततः साव् आत्मानां प्रणम्य बोधाय प्रणिधानं करोति व्युत्थितस्य चास्य प्रणिधान 2 + + + + + + + + + +ः सर्वसत्वोपरि पतति / तच् च दृष्ट्वा संजातप्रीतिप्रामोद्य + + + + + + + + + + + + निर्गत्य कृत्स्नं सत्वसमुद्रम् उपगुह्य तिष्ठन्ति / 3 क्रमेण + + + + + + + + + बुद्धान् अनेकसहस्रपरिवारान् निरुपधिशेषे निर्वाणधातौ प्रविशतः पश्यति इयम् अपरा करुणास्थितिः // पुनः 4 करुणाशयस्य भ्रूविवर उपनिबद्धचेतसश् छिद्रम् उत्पद्यते / तत्र भगवन्तं + + + + + + पश्यति / तंनिःसृतैर् आलोकैर् लोकम् अवभासितं पश्यति / 5 + + + + + + + + + समुद्रां स + + + + + + + + + + + + + + + + + कांचनचक्रे + + + + + + + + + + + + + + + नगरभवनोद्यानानि पश्यति तां 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ब्रह्मा गृहीतसुवर्णभाजन + + + + + + + + + निःसृता चन्द्रमण्डलसंकाशा नदी

य्ल् 152व्1 आश्रयं पूरयति / + + + + + + + + एव प्रवाहः अधो यावद् वायुमण्डलं ऊर्ध्वं यावच् चतुर्थं ध्यानम् इति तद्वर्णम् एवावस्थाप्य पुनर् मूर्ध्ना प्रविश्य भ्रुविवरां निर्गतो द्वितीयश् च 2 नाभ्याः स्थितिम् आपूरयति + + + + + रचितैश् च बुद्धाश्रयैः स्थितिः पूर्णा दृश्यते / ततो हंसरथाधिरूढः ब्रह्मा प्रादुर्भवति / दक्षिणे चास्य पार्श्वे सौवर्णेन पद्मं वामे नीलाभं / 3 ततो भगवां च्छुद्धावासदेवपरिवृतो दक्षिणे पद्मकर्णिकायां निषीदति शुद्धावाशाश् च देवाः पत्रेषु आर्यमैत्रेयः बोधिसत्वगणपरिवृतः वामे पार्श्वे 4 पद्मकर्णिकायां निषीदति बोधिसत्वा पत्रेषु / ततः करुणाविहारिणः संजातप्रसादस्य पादमूले पद्मम् उत्पद्यते / स भगवत्पादयोः प्रणम्य कथयति / 5 भगवं स्याम् अहम् अनागते ऽध्वनि सर्वसत्वपरिणायके / सर्वसत्वव्याधीनाम् अपहर्ता सम्यक्संबुद्ध इति ततो ऽस्य भगवां पाणिना मूर्धानं परामृशति / कथयति च पुत्रक 6 भविष्यसि त्वम् अनागते ऽध्वनि सर्वसत्व्यव्याधीनाम् अपहर्ता सम्यक्संबुद्ध इति / ततो देवा हृष्टाः कृत्स्नं गगनं स्फरित्वा + + + + पुष्परत्नवर्षम् उत्सृजन्ति / स्थित्युपरि निषण्णानां

य्ल् 152 र्1 च बुद्धानां सर्वस्रोतोभ्यो रत्नवृक्षाः निर्गच्छन्ति / तदधिरूढाः सम्यक्संबुद्धाश् चन्द्र मण्डलचिता यावद् अघनिष्ठां देवान् इति तंनाभिनिःसृताभिश् चन्द्रमण्डलसंकाशाभिर् नदीभिर् 2 योगाचाराश्रयम् आपूर्यते / ततो भगवां च्छुद्धावासदेवपरिवृत आर्यमैत्रेयो बोधिसत्वगणपरिवृतः ऊर्ध्वं यथागता अभिरुहन्ति स च प्रसादजातः रत्नानि पुष्पाणि च क्षिप्तानि 3 देवैः परिगवेषते / इयम् अपरा करुणास्थितिः अन्ते च सर्वं नाभ्यां ज्ञेयं निरुध्यते / बुद्धाश् च पद्माधिरूढाः काये ऽन्तर्गता दृश्यन्त इति व्युत्थानम् / एवम् 4 अस्य सपरिकर्मा सविशेषा करुणा निष्पन्ना वक्तव्या / अतः परम् इदानीम् अपरोपतापिभवः क्षान्तिसौरत्यमार्दवमृदुत्वे परकार्यव्यसनित्वं सौहृदम् अंगानि 5 करुणायाः एभि + + + + गृहीता करुणा पुनःपुनर् आरभ्यमाना महाकरुणावाहिका भवतीति // करुणानन्तरं मुदिता निर्दिष्टा भगवता / अतस् तत्सामर्थ्यं 6 + .ए + + + + + + + + + + किमर्थं पुनः करुणानन्तरं मुदितानिर्देशस् तद् उच्यते विहिंसाप्रतिपक्षानन्तरम् ईर्ष्यारतिप्रतिपक्षाविष्करणार्थं / परदुःखप्रीतिप्रतिपक्षानन्तरं

य्ल् 153व्1 वा परसुखाप्रीतिप्रतिपक्षाविष्करणार्थम् / निर्विदाकारमनसिकारानन्तरं वा प्रामोद्याकारानुकूलमनसिकारद्योतनार्थम् / दुःखितापनयनाशयमनसिकारानन्तरं 2 वा हितसुखानुमोदनाशयमनसिकारद्योतनार्थम् / अथ किंस्वभावा मुदिता तद् उच्यते / सौमनस्येति सा स्वभावा सा तु सानुपरिवर्ता ससंप्रयोगा 3 परिगृह्यमाना / कामावचरा चतुःस्कन्धस्वभावा / रुपावचरा पंचस्कन्धस्वभावा / आश्रये कामधात्वाश्रया / अलंबने कामधात्वालंबना / भूमितः 4 कामधातौ ध्यानद्वये च तत्र सौमनस्यं द्वयसद्भावं // तत्प्रयोगः अधिमात्राधिमात्रस्य मित्रस्य सुखेन प्रीतो भवति एवं मध्यस्य मृदुनः उदासीनस्य एवम् 5 अधिमात्रस्यामित्रस्य सुखेन प्रीतो भवति ततो मुदितोपनिबद्धचेतसः एभिः प्रकारैः सत्वान् अधिमुच्यमानस्य हृदये पद्मिनी प्रादुर्भवति / सुवर्णवालुकास्तीर्ना 6 सुवर्णपद्मैः वैडूर्यनाडैः रत्नचितैः पूर्णा तदधिरूढां सत्वान् सर्वालंकारविभूषितां प्रमुदितां पश्यति / तद्वत् कृत्स्नायां पृथिव्यां दृष्ट्वा चास्य प्रीतिर् उत्पद्यते / अनुमोदनाकारश्

य्ल् 153र्1 च मोदन्तु बत सत्वा इति / पुनर् मुदिताप्रयोगावहितचेतसो नानासुखसमर्पितः सत्वसमुद्रः अभिमुखी भवति / चक्रवर्तिसदृशाभिर् विभूषिताभिः 2 + + + दृश्यन्ते हृदयाच् चास्य सौवर्णो ध्वज उत्पद्यते + + + + + + + + ना स च मूर्ध्ना निर्गतः कृत्स्नं लोकं स्फरित्वा सर्वोपकरणवर्षम् अन्ते च रत्नवर्षं मुञ्चति / तेन च 3 सत्वा बुद्धधर्मसंघेषु कारं कुर्वन्ति हृदये ऽस्य सुवर्णाभा स्त्री प्रमुदितोत्पद्यते मुदिताधिपतिरूपं सैनं समुत्कर्षयति साधु साधु शोभनम् इदम् आरब्धं / 4 एवम् इव सत्वा इहलोके परलोके सुखेनानुगृहीताः / यावत् परनिर्मितवशवर्तिदेवां सुखेन सुखितां दृष्ट्वा प्रीतिर् उत्पद्यते / अनुमोदनाकारश् च 5 मोदन्तु बत सत्वा इति / तत्समन्तरं अनागतेन सुखेन सुखितां सत्वां पश्यति / ततो ऽस्य ब्रह्मसदृशम् आश्रयम् उत्पद्यते / सर्वस्रोतोभ्यश् च सुवर्णाभानि चन्द्रमण्डलानि 6 नानारत्नचितानि निर्गच्छन्ति तत्राधिरूढां सत्वां तत्सदृशवर्णान् रत्नकूटागारैर् इवोपगूढां पश्यति / तद्वद् अनन्तं लोकं द्वितीये ध्याने / एवम् एव नीलवर्णो धातुः सर्वेषां / तच् च

य्ल् 154व्1 + + + + + .उत्पद्यते / अनु + + + + + + + + + + द्यानानुभवदर्शनं वीतरागाणाम् अधिपतिविभागनिष्यन्दरूपैर् वेदितव्यम् / + + + + + + + + + + + + + + 2 + + + + + नुभावेन एव नय + + + + + + मनसिकारप्रयुक्तस्यैकस्मिं भागे मनुष्यलोकं देवांश् च पश्यति द्वितीये भागे + + + + + + + + + + + + + 3 + + + + + + संपरमेण चित्तदमोपशमेन समन्वागतं चन्द्रादित्यसमाभासं अग्निविद्युत्. + + + + + + य प + + + बुद्धतेजो विशिष्यते श्रावकगणं 4 + + + + + + परिपूर्णसन्तानं भगवतश् च धर्मशरीरं तस्य विस्तरेण बुद्धानुस्मृतौ viv. + + + + + + + + + पक्षद्वयं दृष्ट्वा इमे ऽत्रपचयः सु 5 + + + + अमी + + + + + वः इमे संवृत्युपपत्तिदेवा अमी विशुद्धिदेवाः / इमे अभ्युदयिकेन सुखेन सुखिनः अमी निश्रयस् .ई + इमे महार्हप्रासादविमानाधिरूढा 6 अमी + + + + + + + + + + इमे महार्हालंकारालंकृता अमी श्रमणालंकारालंकृताः इमे ईश्वरजनग्. + + + अमी + + + + + + + + + इमे + + +

य्ल् 154 र्1 + + + + + अमी + + + + + + + इमे महाभूतसमतयोपेताः अमी चित्तसमतयोपेताः / ततो भगवतः शरीरात् प्रवाहो निर्गतः + + + + + + + + + + + + 2 + + + + + + + + रत्नपुष्पवर्षम् आकाशात् पतति / ते च सत्वा भगवन्तं दृष्ट्वा समन्ततः प्रधावन्ति भगवतः पादयोः प्रणम्य + + + नां भगवां धर्मं देशयति ते च सत्वाः 3 + + + + + पारमार्थिकं शासनां सांकेतिकं चावतरन्ति श्रावकगुणोपेतांश् च दृष्ट्वा प्रीतिर् उत्पद्यते / अनुमोदनाकारश् च मोदन्तु बत सत्वा इति / ततो ऽभिषेकः रत्नप्रवाहः 4 प्रविलीय मूर्ध्ना प्रविश्याश्रयं पूरयति प्रीणयति च हृदयाच् चास्य प्रवाहो निर्गत्य विच्छिद्यते अधश् चोर्ध्वं च गत्वा रत्नप्रभाभिर् लोकम् अवभास्या 5 + + + + + क्रमेण स्थितिम् आपूरयति / ततः सिंहासनाधिरूढाः अनन्तपर्यन्ता भगवन्तो बुद्धाः प्रादुर्भवन्ति श्रावकगणपरिवृताः तंनिःसृतैश् च रत्नपुष्पवर्षैः लोको व्यवकीर्यते 6 + .अङ्गुलिभिस् तेभ्य एव + + + + + + + कूटागारान्तर्गता बुद्धा दृश्यन्ते / सत्वाश् च रत्नप्रासादान्तर्गताः तदुभयेषु वै + + + + + + + + + + + + + + + +

य्ल् 155व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + लोकैश् च बुद्धगुणप्रभाभिश् चावभासितो लोको बुद्धाश्रये + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 2 + + + + + + + + + + अन्ते सर्वं ज्ञेयं नाभ्यां निरुध्यत इति व्युत्थानम् / // मुदितासमनन्तरम् उपेक्षा निर्दिष्ता भगवता / + + + + + + + m. v. + + + + + + + 3 + + + + + + + + + + + + + + त् तद् उच्यते ईर्ष्यारतिप्रतिपक्षानन्तरं कामरागव्यापादप्रतिपक्षाविष्करणार्थम् / v. भ्. ग्. मनसिकारानन्तरं + 4 + + + + + + + + + + + + + यविधुरौद्बिल्यानुकूलमनसिकारानन्तरं + + + + + + + + + + + + + द्योतनार्थम् / तत्प्रयोग आदित एवो + 5 + + + + + + + + + + + + + + + + च मित्रपक्षं मृदुं मध्यम् अधिमात्रं चामित्रं + + + + + + + + + + + + स्त्य् अजत्वात् / यदास्य तचि +ं समं + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + .उपेक्षा निष्पन्ना भवति / अथ किंस्वभावा उपेक्षा तद् उच्यते / अलोभस्वभावा सा तु सानुपरिवर्ता ससंप्रयोगा परिगृह्यमाना /

य्ल् 155र्1 + + + + + + + + + + आश्रये कामधात्वाश्रया आलंबने कामधात्वालंबना भूमितः सप्तभौमा / कामधातौ अनागम्ये चतुर्षु ध्यानेषु ध्यानान्तरे च / + + + + + 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + पृष्ठतः उपनिबद्धचेतसः यथोक्ते + + + + + + + + + + + + द्वारं प्रादुर्भवति / तत्र पद्मोपग + + + + + 3 + + + + + + + + + पुरत उपनिबद्धचेतसः तत्रैव द्वारं प्रादुर्भवति तत्र + + + + + + + + + + + + + + + m. कूटप्रख्या बुद्धवपुर्धारिण + + + + 4 + + + + + + + + + + + + + ता चात्र नवनीतवर्णसंस्पर्शा स्त्री उत्पद्यते / + + + + + + + + + + + + + .उपगुह्य तिष्ठति / + + + 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + पट्टैर् अनन्तपर्यन्तैः सत्वाश् छाद्यन्ते पट्ट + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + षु सत्वां परस्परोपेक्षकिं स्निग्धरसप्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +

य्ल् 156व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .आमानांस् तन्निःसृतैश् च नवनीतवर्णस + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 2 + + + + + + + + / करुणाया दुःखाहित + + + + + मुदितायास् तदुभयानुमोदनेन युक्तः पु + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 3 + + + + + + + + + + त्यागी / + + + + तां परेभ्यस् तदपेक्षदोषनाशाय / अतो वि + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 4 + + + + + + + विषयोपेक्षा / वेदयितोपेक्षा / बालचरितरत्युपेक्षा / भवांगोपेक्षा / आत्मपरिकल्पोपेक्षा / + + + + + + + + + + + + 5 + + + + + + + + + + .अप्रमाणोपेक्षायां यथोक्तस्थानान्तरेष्व् अन्यतरान्यतर उपनिबद्धचेतसः + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 6 + + + + + + + + + + + + + यम् उत्पद्यते / दुश्चरितचारिष्व् अबहुमानात् प्रतिघः + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +

य्ल् 156र्1 + + + + + + + + + + + + + .य्. ति चेतः दुश्चरितचारिणाम् अतीतानागतां पश्यति / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 2 + + + + + + + + + + + + + सत्वां पश्यति एवं सुवर्णदुर्वर्णानाम् / सधनान् अधनान् / + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 3 + + + + + + + + + वीतरागान् / बालान् अवीतरागान् / सक्लेशां निष्क्लेशान् / अच्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 4 + + + + + + + + + + समी + + + +ः सर्वसत्वा निष्क्लेशा दृश्यन्ते / कूटागाराश् च + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .आ उत्पद्यन्ते / तत्र च प्रविष्टान् सर्वसत्वां + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ते / विषयोपेक्षा त्रिप्रकारा कि + .आ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +

य्ल् 157व्1 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + स्त उत्पद्यते मध्यस्थां विषयां d. य्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + प्रतिघश् च दूरी भवति मो + + + 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + क्षीरपरिपूर्णा चन्द्रमण्डलहस्तो + + + + + + + + + + + + + + + + + + + ति / प्रतिकूलालांबनाभा 3 + + + + + + + + + + + + + + .आशीविषां निर्धाव्यमानां पश्यति / तत + + + + + + + + + + + + + + + + + + .इ. + .आ + + + 4 + + + + + + + + + + + + + + .य्. रूपनद्यः स्नेहमिश्राः प्रवि + + + + + + + + रूपाणां चक्षुर्द्वारेण शब्दानां श्रोत्रद्वारेण गन्धानां घ्राणद्वारेण 5 रसानां जिह्वाद्वारेण स्पृष्टव्यानां कायद्वारैः धर्माणां मनोद्वारैः तानि च नक्षत्राणि इष्टविषयाधिपतिरूपाणि + + + + + + + + + + + + + + + + + 6 + + + + + + + + + + + + + + + रश्मिभिर् विस्फुलिंगाभिः इष्टविषयान् उपहन्ति चक्षुर्द्वारेण + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +

य्ल् 157र्1 श्रोत्रद्वारेण + + + घ्राणद्वारेण + + + + + जीह्वाद्वारेण क्षुराणाम् / कायद्वारेण शक्तिनाम् / नद्य + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 2 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + पि + उत्पद्यते तन्निःसृताभिः रश्मिभिः इन्द्रियाणि + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 3 + + + + + + + + + + + + रश्मिकालापं गृहीत्वा स्मृतिनिमित्तं + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 4 + + + + + + + + + + + + + .याभिमुखी भवन्ति आयतनद्वाराण्य् अ + + + + + + + + + + + + + + + + अनुनयश् च दूरी भवति / 5 + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + मस्य त्रिप्रकारस्य विषयेषूपेक्षा + + + + + + + + + + + + + + + + + + भवति / ततो ऽस्य विषयसा 6 + + + + + + + + + + + + + + + + + नाम् अनिष्टेषु द्विष्यमानां तदुभय .इ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + विषयोपेक्षाम् उपसंहरति

य्ल् 158व्1 तदपेक्षदोषनाशाय ततः स्त्री अनन्तपर्यन्तम् आदर्शं गृहीत्वैकैकस्य सत्वस्याग्रतः तिष्ठति / + + + + + + + + + + + + + विषयेभ्यः उपेक्षां प्रतिलभन्ते / यथा 2 सुपरिवारितं चैकैकं सत्वं पर्यंकेन निषण्णं पश्यति / इति विषयोपेक्षा / वेदयितोपेक्षा कतरा / + + + + + + त्रिप्रकारायाः वेदनायाः अधिपतिरूपम् उत्पद्यते / 3 यथोक्तं वेदनास्कन्धपरीक्षायां तत्र दुःखसुखायां वेदनायाम् उदकवर्णं बुद्बुदम् उ + + + + + .उत्पद्यते पश्यतश् चास्य उपेक्षा संतिष्ठते दुःखायां 4 पीड्यमानस्य द्वेषम् उत्पद्यते तत्रास्यातीता जन्मपरंपराभिमुखी भवति तत्रानेन + + + + दुःखैः पीडिताः घातिताश् च अनागता च जन्मपरंपराभिमुखी भवति / 5 द्वेषसमुदाचारदोषदर्शनात् क्षिप्ताशीविषादिषु दृष्ट्वा चास्य + + + + + + + + + + + + + + + .आपराद्धः अनागत .आ .अं दोषः इति दुःखायां 6 वेदनायाम् उपेक्षा संतिष्ठते प्रतिघश् च दूरी भवति / तत्कृतश् च दोष्ः व्यावर्तते सुखायां वेदनायां सुखितस्य राग उत्पद्यते / तत्रातीतां जन्मपरंपराम् अभिमुखी करोति

य्ल् 158र्1 तत्रानेन सुखवेदनास्वादवशाद् दुश्चरितं समुत्थापितम् अपायेषु दुःखम् अनुभूतम् / + + + + + + + + + + + + + प्रवर्तमानां c. d. + क्षणम् ऊर्ध्वम् अनवस्थायिनीं 2 पश्यति दृष्ट्वा चास्य सुखायां वेदनायाम् उपेक्षा संतिष्ठति निष्परिद्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + .य्. सत्वसमुद्रम् अभिमुखी भवति 3 स तेषां वेदयितोपेक्षाम् उपसंहरति / तदपेक्षदोषनाशाय ततो वैडूर्यस्तंभमहाप्रासाद उत्पद्यते यत्र ते सत्वा त्रिप्रकारस्य वेदयिताध्यवसानस्यादीनवं 4 दृष्ट्वा क्रमशः उपेक्षां प्रतिलभन्ते तत एव स वैडूर्यस्तंभनिःसृतैः पट्टैस् तद्वर्णैश् च कूटागारैर् अवच्छादिता दृश्यन्ते / रत्नप्रासादान्तर्गतं 5 वेदयितं त्रिप्रकारं परीक्षमाणा दृश्यन्ते इति वेदयितोपेक्षा / // बालचरितरत्युपेक्षा कतरा / तत्रास्यातीतजन्मपरंपराभिमुखी भवति / इहजान्मिकम् अन्यजान्मिकं 6 च चरितं पश्यति / इहजन्मनि मैथुनयुद्धकरणनिरीक्षणाभिरतः अन्यजन्मनि च + + + + + + + + + + + + + + + + + + + l. + नस् वैश्वाभूतेन रागद्वेषमोहवशाद्

य्ल् 159व्1 दुश्चरितं समुत्थापितम् अपायेषु च दुःखम् अनुभूतम् एवम् अनन्तपर्यन्तां जन्मपरंपराम् अपायेष्व् आक्षिप्तां पश्यति ततो ह्र्यवत्राप्याधिपतिरूपम् उत्पद्यते अवदातवस्त्रप्रावृता 2 स्त्री पुरुषश् च ह्रीः क्लेशेभ्यो लज्जति अवत्राप्यं दुश्चरितेभ्यः ह्रीर् दुश्चरितेभ्यः अवत्राप्यं दुश्चरितफलात् / दृष्ट्वा चास्य परा ह्रीर् उत्पद्यते / बालचरितरतिभ्यश् 3 चोपेक्षा संतिष्ठते / ततो ऽस्य बालचरितक्रीड + + सत्वसमुद्रम् अभिमुखी भवति / स तेषां बालचरितरत्युपेक्षाम् उपसंहरति तदपेक्षदोषनाशय 4 ततो भगवान् उत्पद्यते तंनिःसृतैश् चालोकैः सत्वा अवभासिताः .ऋ .व्. + + + + + + + + + उपेक्षां प्रतिलभन्ते सर्वसत्वाः संविग्नाश् च भगवतो 5 ऽन्तिके गच्छन्ति प्रव्रज्याम् अपि याचन्ते / भगवांश् चैहिब्किक्षुकया प्रव्राजयति ते प्रव्रजिता निष्क्लेशा + + + + + + + + वृक्षमूलेषु कुटिका मापिताः ते पुनः 6 सत्वाः पर्यंकेन निषण्णा उपेक्षकास् तिष्ठन्ति / बालचरितरत्युपेक्षा // भवांगोपेक्षा कतरा / प्रतीत्यसमुत्पादं परीक्षमाणस्य द्वादशाम्गं प्रतीत्यसमुत्पादचक्रं

य्ल् 159र्1 संस्कारसांतानिकं त्रैधातुकं कर्मक्लेशावबद्धं भ्रमन्तम् अभिमुखी भवति दृष्ट्वा चास्य वैमुख्यम् उत्पद्यते / ततः सिंहासनाधिरूढा अष्टौ बुद्धप्रतिमाः आर्याष्टांगस्य मार्गस्याधिपतिरूपम् 2 उत्पद्यन्ते / तंमुखनिःसृतैर् इन्द्रायुधैर् अविद्याधिपतिरूपम् अभ्याहतं निरुध्यते विचक्री भवति च द्वादशांगं प्रतीत्यसमुत्पादचक्रम् आकाशनिभैः 3 कूटागारैर् अवष्टभ्यन्ते योगाचाराश्रय उपर्. + + + + + .ई + .ए + + + + + + + + + + + + + हं चास्य तस्मिं समये चित्तं भवति ततो 4 ऽस्य द्वादशांगप्रतीत्यसमुत्पादचक्रकृतं परस्परकर्मक्लेशावबद्धं सत्वसमुद्रम् अभिमुखी भवति / स तेषां भवांगोपेक्षाम् उपसंहरति तदपेक्षदोषनाशाय / 5 ततो भगवान् उत्पद्यते / गृहीतचन्द्रमण्डलः तत्रैकैकश्स्ः सत्वानाम् एष एव परीक्षा क्रमशः + + + + + + + .ए .आम् उत्पद्यते / ततो भगवंमुखनिःसृतैर् इन्द्रायुधैर् वज्राकारैः सर्वाविद्याधिपतिरूपाणि पराहतानि निरुध्यन्ते / विचक्री भवन्ति / सर्वसत्वानां द्वादशांगाः प्रतीत्यसमुत्पादचक्राः तथैव चाकाशनिभैः

य्ल् 160व्1 कूटागारैर् अवष्टभ्यन्ते / इति भवांगोपेक्षा / आत्मपरिकल्पोपेक्षा कतमा / इहास्य षड्धातुपरीक्षानुकूलार्थं गोघातकः गृहीतशस्त्र उत्पद्यते / स गां वधयित्वा 2 तच्चर्मणि षड् बिलां भागशः प्रत्यवेक्षते / ततो योगिनो नाभ्याः शस्त्रं निर्गच्छति / योगिनश् चाश्रयं षड् बिलां भागशः तच्चर्मण्य् अवस्थापयति / दक्षिणं + + + + पृथिवीधातुः 3 स्थिरतरत्वात् / वामम् अब्धातुः दुर्बलतरत्वात् / दक्षिणो बाहुः वायुधातुः स्थिरतरत्वात् / वामस् तेजोधातुः + + + + + + + + + + + .आत् / तेनैव 4 च कारणेन वामपार्श्वशयिनां शीघ्रतरं जीर्यते मध्यमं गण्डम् आकाशधातुः सुषिरतरत्वात् / सकलं मुखं विज्ञानधातोः + + + + + + + + + 5 यप्रवृत्तेः ततो योगाचाराश्रयनिःसृतानि शस्त्राणि तद्वद् एव षड्धातुविभागेन कृत्स्नं सत्वसमुद्रम् अवस्थापयन्ति असत्वाख्यं च पंचधातुविभागेन हस्ताभ्याम् एकैकशस् 6 तां धातूं तुलयति / ते समं तुल्यन्ते ततः कथयति / अयम् अपि पृथिवीधातुर् अयम् अपि पृथिवीधातुः अयम् अप्य् अब्धातुर् एवं यावद् विज्ञानधातुः / अयम् अप्य् आत्मात्मीयविरहितः

य्ल् 160र्1 अयम् अप्य् आत्मात्मीयविरहितः ततो + + + य षड्धातु षड्बिलानि निर्विदाग्निना ज्वलन्ति तदन्ये च सत्वा + + + + + + + + + + + + + + 2 सर्वसत्वासत्वाख्यानि षड्धातुमण्डलान्य् अवशिष्यन्ते ततो भागशो हस्ताभ्यां सत्वाख्यांश् चासत्वाख्यांश् च तुलयति / अयम् अपि पृथिवीधातुर् इत्य् एवमादि पूर्ववत् / ततः षड्धातुमण्डलैः 3 लोकं पूर्णं पश्यति आकाशाच् च तैलहाराः पतिताः सर्वाणि मण्डलानि कंपयन्ति अभिसंक्षिप्यन्ते च तानि या + + .इ + + + + + + + + 4 यमुक्ता नश्यमाना दृश्यन्ते / ततो बिन्दुभ्यः षड्धातुमयम् आश्रयं निर्वर्तते प्रदीपहस्ता च स्त्री प्रज्ञाधिपतिरूपं प्रणाशितम् आश्रयं शुन्यम् आत्मात्मीयविरहितं 5 धातुमात्रकम् इदम् इति प्रकाशयति / तत्र चान्ता राशियोगेनाशीति क्रिमिकुलसहस्राणि दृश्यन्ते / एवं चतुरुत्तरं रोगशतं महाभूताशीविषपरिपूर्ण + + + + + + 6 र्णां द्वारे द्वारे च स्कन्धपंचकं प्रवर्तमानं पयति तदधिपतिरूपाणि स्कन्धप्रयोगे विभक्तानि एवं सर्वसत्वां प्रकाशयति ततः सर्वसत्वासत्वाख्यं लोकं + + + +

य्ल् 161व्1 मुक्तं पश्यति / स एवं विचित्रसंस्कारगतं हेतुप्रत्ययाधीनम् आत्मात्मीयविरहितं गतिपंचके भ्रमन्तं सुशिक्षितनटम् इव विचित्रां वेषविशेषां कुर्वन्तं पश्यति दृष्ट्वा चास्य संस्कारेषूपेक्षा 2 उत्पद्यते ततो ऽस्य स्फटिकमयैर् अभ्रकूटैः कायम् अवष्टभ्यते / मुहूर्ताच् च स्फटिककूटागारान्तर्गतम् आत्मानं पश्यति ततो हृदये स्त्री अवदातवर्णा अवदातवस्त्रप्रावृता 3 पर्यंकेन निषण्णानाभोगावस्थिता उपेक्षाधिपतिरूपं संभवति / ततो ऽस्यानाभोगावस्थितस्य + + + + + + + + + + + + .ई + 4 एवम् उदकसम्क्षोभः अग्निसंक्षोभः वायुसंक्षोभः यथासंवर्तनीषु एवं स्वजन्मविनाशम् अन्ते + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 5 m. मैत्रानुसारेण उपेक्षा संतिष्ठते / न नैर्घृण्यदोषात् / एवं चास्योपेक्षकस्य विहरतः सा + + + सत्वसमुद्रम् अभिमुखी भवति स तेषाम् आत्मपरिकल्पोपेक्षाम् उपसंहरति / 6 तदपेक्षदोषनाशाय / तदुपसंहारहेतोश् च भगवान् उत्पद्य स्वशरीरनिःसृतैः + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +

य्ल् 161र्1 तेषां तथैवोपेक्षा संतिष्ठते स्फटिकसमयैश् च अभ्रकूटैर् अवष्टभ्यन्ते / तथैव स्फटिकमयकूतागारान्तर्गतां सत्वां पश्यति / अप्रमाणोपेक्षा कतरा + + + + + + + 2 .ऐ +ं + + + + भगवत्परिनिर्वाणम् अभिमुखी भवति वज्रशैलम् इव वनकंपने धर्मानुसारि + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + निर्वाणपुरस्थं 3 च भगवन्तं धार्म्यां गण्डिकाम् आकोटयन्तं पश्यति स शब्दः अनन्तां लोकधातून् आपूरयति स्. + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + 4 म् इति घोषयति श्रावकाणां निर्वाणपुरप्रवेशकालं सूचयति / ततो यावत् तस्य भगवतः परिवारः ताभ्यः त्. + + + + + + + + + + + + दशदिशो 5 ऽनन्तपर्यन्तः पुष्परत्नमयः प्रादुर्भवति यत्राधिरूढा दृश्यन्ते / ततो निर्वाणपुरं प्रविशता वैडूर्याभः दौवारिकः पुरुषो v. + + + + + + + कथयति / इह नगरे 6 यः प्रविष्टो न भूयो निर्गच्छतीति / ते च प्रविष्टाः आकाशमयैर् इवाभ्रकूटैर् अवष्टब्धाः प्रदीपा इव शाम्यन्ते शी + + + + + + + + तत आश्रये बलवैशारद्यावेणिकस्मृत्युपस्थानमहाकरुणाधिपतिरूपाणि