Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Tam tạng Pāli — bản tiếng ViệtTrang 2/23

Tam tạng Pāli · Tam tạng Pāli — bản tiếng Việt · Luận tạng › Bộ Vị Trí

TIỀN VỊ TRÍ NHỊ ĐỀ THUẬN TÙNG (Anulomadukapaṭṭhānaṃ purimaṃ) (BUDSAS-PATTHANA2)

Dịch giả
Tịnh Sự
Thông tin
Mã SuttaCentral: BUDSAS-PATTHANA2

DỨT THUẬN TÙNG.

[66] Pháp vô nhân nhờ pháp hữu nhân sanh khởi do phi nhân duyên: si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử nhờ các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử.

Pháp vô nhân nhờ pháp vô nhân sanh khởi do phi nhân duyên: ... nhờ một uẩn vô nhân; vào sát na tái tục ... cho đến câu chúng sanh hữu tình; nhãn thức nhờ nhãn xứ ... thân thức nhờ thân xứ; các uẩn vô nhân và si nhờ ý vật.

Pháp vô nhân nhờ pháp hữu nhân và vô nhân sanh khởi do phi nhân duyên: si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử nhờ các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và ý vật ... tóm lược.

[67] Trong phi nhân có ba cách; trong phi cảnh có ba cách; trong phi trưởng có chín cách; trong phi vô gián có ba cách; trong phi đẳng vô gián có ba cách; trong phi hỗ tương có ba cách; trong phi y chỉ có ba cách; trong phi cận y có ba cách; trong phi tiền sanh có chín cách; trong phi hậu sanh có chín cách; trong phi trùng dụng có chín cách; trong phi nghiệp có bốn cách; trong phi quả có chín cách; trong phi vật thực có một cách; trong phi quyền có một cách; trong phi thiền na có một cách; trong phi đồ đạo có một cách; trong phi tương ưng có ba cách; trong phi bất tương ưng có sáu cách; trong phi vô hữu có ba cách; trong phi ly khứ có ba cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT ĐỐI LẬP.

[68] Trong phi cảnh từ nhân duyên có ba cách; trong phi trưởng ... chín cách; trong phi vô gián ... ba cách; trong phi đẳng vô gián ... ba cách; trong phi hỗ tương ... ba cách; trong phi cận y ... ba cách; trong phi tiền sanh ... chín cách; trong phi hậu sanh ... chín cách; trong phi trùng dụng ... chín cách; trong phi nghiệp ... ba cách; trong phi quả... chín cách; trong phi tương ưng ... ba cách; trong phi bất tương ưng ... ba cách; trong phi vô hữu ... ba cách; trong phi ly khứ ... ba cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT THUẬN TÙNG ĐỐI LẬP.

[69] Trong cảnh từ phi nhân duyên có ba cách; trong vô gián ... ba cách. Tóm lược; trong đồ đạo ... ba cách; trong tương ưng ... ba cách; trong bất ly ... ba cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT ĐỐI LẬP THUẬN TÙNG.

PHẦN Y CHỈ (nissayavāro) giống như phần DUYÊN SỞ ( paccayavāra ).

PHẦN HÒA HỢP (Saṃsaṭṭhavāro)

[70] Pháp hữu nhân hòa hợp pháp hữu nhân sanh khởi do nhân duyên: ba uẩn hòa hợp một uẩn hữu nhân, hai uẩn ... vào sát na tái tục ...

Pháp hữu nhân hòa hợp pháp vô nhân sanh khởi do nhân duyên: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử hòa hợp si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử.

Pháp hữu nhân hòa hợp pháp hữu nhân và vô nhân sanh khởi do nhân duyên: ba uẩn hòa hợp một uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si, hai uẩn ...

[71] Pháp hữu nhân hòa hợp pháp hữu nhân sanh khởi do cảnh duyên: ba uẩn hòa hợp một uẩn hữu nhân, hai uẩn ... vào sát na tái tục ...

Pháp vô nhân hòa hợp pháp hữu nhân sanh khởi do cảnh duyên: si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử hòa hợp các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử.

Pháp hữu nhân và vô nhân hòa hợp pháp hữu nhân sanh khởi do cảnh duyên: ba uẩn và si hòa hợp một uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, hai uẩn ...

Pháp vô nhân hòa hợp pháp vô nhân sanh khởi do cảnh duyên: ba uẩn hòa hợp một uẩn vô nhân, hai uẩn ... vào sát na tái tục ...

Pháp hữu nhân hòa hợp pháp vô nhân sanh khởi do cảnh duyên: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử hòa hợp si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử.

Pháp hữu nhân hòa hợp pháp hữu nhân và vô nhân sanh khởi do cảnh duyên: ba uẩn hòa hợp một uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si, hai uẩn ...

[72] Pháp hữu nhân hòa hợp pháp hữu nhân sanh khởi do trưởng duyên: ba uẩn hòa hợp một uẩn hữu nhân, hai uẩn ...

[73] Pháp hữu nhân hòa hợp pháp hữu nhân sanh khởi do vô gián duyên ... do đẳng vô gián duyên ... do câu sanh duyên ... tóm lược.

[74] ... Do quả duyên: ... hợp một uẩn quả hữu nhân, hai uẩn ... vào sát na tái tục ...

Pháp vô nhân hòa hợp pháp vô nhân sanh khởi do quả duyên: ba uẩn hòa hợp một uẩn quả vô nhân, hai uẩn ... vào sát na tái tục ...

... Do thiền na duyên. Tóm lược ... do bất ly duyên ...

[75] Trong nhân có ba cách; trong cảnh có sáu cách; trong trưởng có một cách; trong vô gián có sáu cách; trong đẳng vô gián có sáu cách; trong câu sanh có sáu cách; trong hỗ tương có sáu cách; trong y chỉ có sáu cách, trong cận y có sáu cách; trong tiền sanh có sáu cách ... tóm lược ... trong quả có hai cách; trong vật thực có sáu cách; trong quyền có sáu cách; trong thiền na có sáu cách; trong đồ đạo có năm cách; trong bất ly có sáu cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT THUẬN TÙNG.

[76] Pháp vô nhân hòa hợp pháp hữu nhân sanh khởi do phi nhân duyên: si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử hòa hợp các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử.

Pháp phi nhân hòa hợp pháp phi nhân sanh khởi do phi nhân duyên: ba uẩn hòa hợp một uẩn vô nhân, hai uẩn ... vào sát na tái tục ... tóm lược.

[77] Trong phi nhân có hai cách; trong phi trưởng có sáu cách; trong phi tiền sanh có sáu cách; trong phi hậu sanh có sáu cách; trong phi trùng dụng có sáu cách; trong phi nghiệp có bốn cách; trong phi quả có sáu cách; trong phi thiền na có một cách; trong phi đồ đạo có một cách; trong phi bất tương ưng có sáu cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT ĐỐI LẬP.

[78] Trong phi trưởng từ nhân duyên có ba cách; trong phi tiền sanh ... ba cách; trong phi hậu sanh ... ba cách; trong phi trùng dụng ... ba cách; trong phi nghiệp ... ba cách; trong phi quả... ba cách; trong phi bất tương ưng ... ba cách.

DỨT THUẬN TÙNG ĐỐI LẬP.

[79] Trong cảnh từ phi nhân duyên có hai cách; trong vô gián ... hai cách. Tóm lược ... trong nghiệp ... hai cách; trong quả ... một cách; trong vật thực ... hai cách; trong đồ đạo ... một cách; trong bất ly ... hai cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT ĐỐI LẬP THUẬN TÙNG.

PHẦN TƯƠNG ƯNG (sampayuttavāro) giống như PHẦN HÒA HỢP ( saṃsaṭṭhavāra ).

PHẦN YẾU TRI (Pañhāvāro)

[80] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng nhân duyên: các nhân hữu nhân trợ các uẩn tương ưng bằng nhân duyên; vào sát na tái tục ...

Pháp hữu nhân trợ pháp vô nhân bằng nhân duyên: Các nhân hữu nhân trợ các sắc sở y tâm bằng nhân duyên; vào sát na tái tục ...

Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng nhân duyên: các nhân hữu nhân trợ các uẩn tương ưng và các sắc sở y tâm bằng nhân duyên; vào sát na tái tục ...

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng nhân duyên: Si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử trợ các sắc sở y tâm bằng nhân duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân bằng nhân duyên: Si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử trợ các uẩn tương ưng bằng nhân duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng nhân duyên: Si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử trợ các uẩn tương ưng và các sắc sở y tâm bằng nhân duyên.

[81] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng cảnh duyên: sau khi bố thí ... giới ... bố tát, suy xét lại việc ấy; xét lại các thiện hạnh đã từng làm; sau khi xuất thiền, phản khán thiền; các bậc Thánh sau khi xuất đạo, phản khán tâm đạo, phản khán tâm quả; phản khán các phiền não đã đoạn trừ ... các phiền não đã dứt tuyệt ... đã từng sanh; quán vô thường ... đối với các uẩn hữu nhân ... ưu sanh khởi; khi tâm thiện hay bất thiện vừa diệt thì tâm quả hữu nhân sanh khởi làm na cảnh (tadālambana); dùng tha tâm thông biết được tâm của người có tâm hữu nhân; thiền không vô biên xứ trợ thiền thức vô biên xứ; thiền vô sở hữu xứ trợ thiền phi tưởng phi phi tưởng xứ; các uẩn hữu nhân trợ biến hóa thông, trợ tha tâm thông, trợ túc mạng thông, trợ như nghiệp vãng thông, trợ vị lai phần thông bằng cảnh duyên; dựa theo các uẩn hữu nhân mà các uẩn hữu nhân sanh khởi.

Pháp hữu nhân trợ pháp vô nhân bằng cảnh duyên: quán vô thường đối với các uẩn hữu nhân ... ưu sanh khởi; khi tâm thiện hay bất thiện vừa diệt thì quả vô nhân sanh khởi làm na cảnh; dựa theo các uẩn hữu nhân mà các uẩn vô nhân và si sanh khởi.

Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng cảnh duyên: dựa theo các uẩn hữu nhân mà các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si sanh khởi.

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng cảnh duyên: Níp bàn trợ tâm khai môn bằng cảnh duyên, quán vô thường ... đối với mắt ... ý vật ... các uẩn vô nhân và si ... ưu sanh khởi; khi tâm thiện hay bất thiện vừa diệt thì quả vô nhân sanh khởi làm na cảnh; Sắc xứ trợ nhãn thức.

... Xúc xứ trợ thân thức; dựa theo các uẩn vô nhân và si mà các uẩn vô nhân và si sanh khởi.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân bằng cảnh duyên: các bậc Thánh phản khán Níp bàn; Níp bàn trợ tâm chuyển tộc, trợ tâm dũ tịnh, trợ tâm đạo, trợ tâm quả bằng cảnh duyên; các bậc Thánh phản khán phiền não vô nhân đã đoạn trừ ... đã từng sanh; quán vô thường ... đối với mắt ... ý vật ... các uẩn vô nhân và si ... ưu sanh khởi; khi tâm thiện tâm bất thiện vừa diệt thì tâm quả hữu nhân sanh khởi làm na cảnh; dùng thiên nhãn thấy sắc; dùng thiên nhĩ nghe tiếng; dùng tha tâm thông biết tâm của người có tâm vô nhân; các uẩn vô nhân trợ cho biến hóa thông, trợ tha tâm thông, trợ túc mạng thông, trợ như nghiệp vãng thông, trợ Vị Lai phần thông bằng cảnh duyên; dựa theo các uẩn vô nhân và si mà các uẩn hữu nhân sanh khởi.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng cảnh duyên: dựa vào mắt mà các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si sanh khởi; dựa vào tai ... ý vật ... các uẩn vô nhân và si các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si sanh khởi.

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp hữu nhân bằng cảnh duyên: dựa theo các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si mà các uẩn hữu nhân sanh khởi.

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp vô nhân bằng cảnh duyên: dựa theo các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si mà các uẩn vô nhân và si sanh khởi.

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng cảnh duyên: dựa vào các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si mà các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si sanh khởi.

[82] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng trưởng duyên: có cảnh trưởng và câu sanh trưởng.

Cảnh trưởng: Sau khi bố thí ... giới ... Bố tát, chú tâm xét lại việc ấy; ... thiền ... các bậc Thánh sau khi xuất tâm Đạo, phản khán đạo một cách khăng khít ... quả ... hoan hỷ thỏa thích một cách khăng khít đối với các uẩn hữu nhân, chú tâm cảnh ấy nên ái tham sanh khởi, tà kiến sanh khởi.

Câu sanh trưởng: Pháp trưởng hữu nhân trợ các uẩn tương ưng bằng trưởng duyên.

Pháp hữu nhân trợ pháp vô nhân bằng trưởng duyên. Chỉ có câu sanh trưởng: Pháp trưởng hữu nhân trợ các uẩn sắc sở y tâm bằng trưởng duyên.

Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng trưởng duyên. Chỉ có câu sanh trưởng: Pháp trưởng hữu nhân trợ các uẩn tương ưng và các sắc sở y tâm bằng trưởng duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân bằng trưởng duyên. Chỉ có cảnh trưởng: các bậc Thánh phản khán Níp bàn một cách khăng khít; Níp bàn trợ tâm chuyển tộc, trợ tâm dũ tịnh, trợ tâm đạo, trợ tâm quả bằng trưởng duyên; hoan hỷ thỏa thích một cách khăng khít đối với mắt ... ý vật ... các uẩn vô nhân, chú tâm cảnh ấy nên ái tham sanh khởi, tà kiến sanh khởi.

[83] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng vô gián duyên: các uẩn hữu nhân kế trước trợ các uẩn hữu nhân kế sau bằng vô gián duyên; tâm thuận thứ trợ tâm chuyển tộc; tâm thuận thứ trợ tâm dũ tịnh; tâm chuyển tộc trợ tâm đạo; tâm dũ tịnh trợ tâm đạo; tâm đạo trợ tâm quả; tâm quả trợ tâm quả; tâm thuận thứ trợ tâm quả thiền nhập; khi xuất thiền diệt, tâm phi tưởng phi phi tưởng xứ trợ tâm quả thiền nhập bằng vô gián duyên.

Pháp hữu nhân trợ pháp vô nhân bằng vô gián duyên: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử kế trước trợ si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử bằng vô gián duyên; tâm tử (cuticittaṃ) hữu nhân trợ tâm tục sinh (upapatticittassa) vô nhân bằng vô gián duyên; tâm hữu phần (bhavaṅgaṃ) hữu nhân trợ tâm khai môn bằng vô gián duyên; tâm hữu phần hữu nhân trợ tâm hữu phần vô nhân bằng vô gián duyên; các uẩn hữu nhân trợ tâm xuất lộ (vuṭṭhānassa) vô nhân bằng vô gián duyên.

Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng vô gián duyên: các uẩn câu hành hoài nghi, câu hành trạo cử kế trước trợ các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si kế sau bằng vô gián duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng vô gián duyên: si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử kế trước trợ si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử kế sau bằng vô gián duyên; các uẩn vô nhân kế trước trợ các uẩn vô nhân kế sau bằng vô gián duyên; tâm khai môn trợ tâm ngũ thức bằng vô gián duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng vô gián duyên: si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử kế trước các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử kế sau bằng vô gián duyên; tâm tử vô nhân trợ tâm tục sinh hữu nhân bằng vô gián duyên; tâm Hữu phần vô nhân trợ tâm hữu phần hữu nhân bằng vô gián duyên; các uẩn vô nhân trợ tâm Xuất Lộ hữu nhân bằng vô gián duyên; tâm khai môn trợ các uẩn hữu nhân bằng vô gián duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng vô gián duyên: si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử kế trước trợ các uẩn câu hành trạo cử và si kế sau bằng vô gián duyên; tâm khai môn trợ các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si bằng vô gián duyên.

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp hữu nhân bằng vô gián duyên: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si kết trước trợ các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử kế sau bằng vô gián duyên.

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp vô nhân bằng vô gián duyên: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si kế trước trợ si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử kế sau bằng vô gián duyên; các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si trợ tâm Xuất Lộ vô nhân bằng vô gián duyên.

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng vô gián duyên: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si kế trước trợ các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si kế sau bằng vô gián duyên.

[84] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng câu sanh duyên: giống như câu sanh duyên trong phần liên quan (paṭiccavāre) nhưng ở đây không có duyên tấu hợp (ghaṭanā).

... Bằng hỗ tương duyên: giống như phần liên quan.

... Bằng y chỉ duyên: giống như y chỉ duyên trong phần liên quan, ở đây không có duyên tấu hợp.

[85] ... Bằng cận y duyên: có cảnh cận y, vô gián cận y và thường cận y ... trùng ... Thường cận y: các uẩn hữu nhân trợ các uẩn hữu nhân bằng cận y duyên.

Pháp hữu nhân trợ pháp vô nhân bằng cận y duyên: có vô gián cận y và Thường cận y ... trùng ... Thường cận y: các uẩn hữu nhân trợ các uẩn vô nhân và si bằng cận y duyên.

Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng cận y duyên: có vô gián cận y và thường cận y ... trùng ... Thường cận y: các uẩn hữu nhân trợ các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si bằng cận y duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng cận y duyên: có vô gián cận y và thường cận y ... trùng ... Thường cận y: lạc thân trợ lạc thân, khổ thân và si bằng cận y duyên; khổ thân ... thời tiết ... thực phẩm ... sàng tọa trợ lạc thân, khổ thân, và si bằng cận y duyên; Si trợ lạc thân, khổ thân, và si bằng cận y duyên; lạc thân, khổ thân, thời tiết, thực phẩm, sàng tọa và si trợ lạc thân, khổ thân, và si bằng cận y duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân bằng cận y duyên: có cảnh cận y, vô gián cận y và thường cận y duyên ... trùng ... Thường cận y: Do nương lạc thân mà bố thí ... trùng ... chia rẽ tăng; do nương khổ thân ... thời tiết ... thực phẩm ... sàng tọa ... si mà bố thí ... trùng ... chia rẽ tăng; Lạc thân ... trùng ... Si trợ cho niềm tin ... tuệ, ái tham ... vọng cầu, Đạo, quả thiền nhập, bằng cận y duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng cận y duyên: có vô gián cận y và thường cận y ... trùng ... Thường cận y: lạc thân và si trợ các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si bằng cận y duyên.

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp hữu nhân bằng cận y duyên: có vô gián cận y và Thường cận y ... trùng ... thường cận y: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si trợ các uẩn hữu nhân bằng cận y duyên.

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp vô nhân bằng cận y duyên; có vô gián cận y và thường cận y ... trùng ... Thường cận y: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si trợ các uẩn vô nhân và si bằng cận y duyên.

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng cận y duyên: có vô gián cận y và thường cận y ... trùng ... Thường cận y: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si trợ các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si bằng cận y duyên.

[86] Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng tiền sanh duyên: có cảnh tiền sanh và vật tiền sanh.

Cảnh tiền sanh: quán vô thường ... đối với mắt ... ý vật ... ưu sanh khởi; khi tâm thiện hay bất thiện vừa diệt thì tâm quả vô nhân sanh khởi làm na cảnh; sắc xứ trợ nhãn thức ... xúc xứ trợ thân thức bằng tiền sanh duyên.

Vật tiền sanh: Nhãn xứ trợ nhãn thức ... Thân xứ trợ thân thức bằng tiền sanh duyên; ý vật trợ các uẩn vô nhân và si bằng tiền sanh duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân bằng tiền sanh duyên: có cảnh tiền sanh và vật tiền sanh.

Cảnh tiền sanh: quán vô thường ... đối với mắt ... ý vật ... ưu sanh khởi; khi tâm thiện hay tâm bất thiện vừa diệt thì tâm quả hữu nhân sanh khởi làm na cảnh; dùng thiên nhãn thấy sắc; dùng thiên nhĩ nghe tiếng.

Vật tiền sanh: ý vật trợ các uẩn hữu nhân bằng tiền sanh duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng tiền sanh duyên: có cảnh tiền sanh và vật tiền sanh.

Cảnh tiền sanh: dựa theo mắt ... ý vật mà các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si sanh khởi.

Vật tiền sanh: ý vật trợ các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si bằng tiền sanh duyên.

[87] Pháp hữu nhân trợ pháp vô nhân bằng hậu sanh duyên: các uẩn hữu nhân sanh sau trợ cho thân sắc sanh trước này bằng hậu sanh duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng hậu sanh duyên: các uẩn vô nhân và si sanh sau trợ cho thân sắc sanh trước này bằng hậu sanh duyên.

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp vô nhân bằng hậu sanh duyên: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si sanh sau trợ cho thân sắc sanh trước này bằng hậu sanh duyên.

[88] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng trùng dụng duyên: giống như vô gián duyên; không có tâm khai môn và tâm hữu phần; trong trùng dụng duyên cũng cần được phân tích chín câu.

[89] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng nghiệp duyên: có câu sanh và dị thời.

Câu sanh: Tư hữu nhân (sahetukā cetanā) trợ các uẩn tương ưng bằng nghiệp duyên.

Dị thời: Tư hữu nhân trợ các uẩn quả hữu nhân bằng nghiệp duyên.

Pháp hữu nhân trợ pháp vô nhân bằng nghiệp duyên: có câu sanh và dị thời.

Câu sanh: Tư hữu nhân trợ các sắc sở y tâm bằng nghiệp duyên.

Dị thời: Tư hữu nhân trợ các uẩn quả vô nhân và các sắc nghiệp bằng nghiệp duyên.

Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng nghiệp duyên: có câu sanh và dị thời.

Câu sanh: Tư hữu nhân trợ các uẩn tương ưng và các sắc sở y tâm bằng nghiệp duyên.

Dị thời: Tư hữu nhân trợ các uẩn quả hữu nhân và các sắc nghiệp.

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng nghiệp duyên: tư vô nhân trợ các uẩn tương ưng và các sắc sở y tâm bằng nghiệp duyên.

[90] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng quả duyên: một uẩn quả hữu nhân trợ ba uẩn ... hai uẩn ... vào sát na tái tục ...

Pháp hữu nhân trợ pháp vô nhân bằng quả duyên: các uẩn quả hữu nhân trợ các sắc sở y tâm bằng quả duyên; vào sát na tái tục ...

Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng quả duyên: một uẩn quả hữu nhân trợ ba uẩn và các sắc sở y tâm ... hai uẩn ... vào sát na tái tục...

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng quả duyên: một uẩn qua vô nhân trợ ba uẩn và các sắc sở y tâm ... hai uẩn ... vào sát na tái tục các danh uẩn trợ ý vật bằng quả duyên.

[91] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng vật thực duyên: ba câu.

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng vật thực duyên: các danh thực vô nhân trợ các uẩn tương ưng và các sắc sở y tâm bằng vật thực duyên; vào sát na tái tục đoàn thực trợ thân này bằng vật thực duyên.

[92] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng quyền duyên: ba câu.

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng quyền duyên: các danh quyền vô nhân trợ các uẩn tương ưng và các sắc sở y tâm bằng quyền duyên; vào sát na tái tục ...; nhãn quyền trợ nhãn thức ... thân quyền trợ thân thức bằng quyền duyên; mạng quyền sắc trợ các sắc nghiệp bằng quyền duyên.

[93] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng thiền na duyên: ba câu.

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng thiền na duyên: các chi thiền vô nhân trợ các uẩn tương ưng và các sắc sở y tâm bằng thiền na duyên; vào sát na tái tục ...

[94] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng đồ đạo duyên: ba câu.

[95] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng tương ưng duyên: có sáu vấn đề giống như tương ưng duyên trong phần liên quan (paṭiccavāra).

[96] Pháp hữu nhân trợ pháp vô nhân bằng bất tương ưng duyên: có câu sanh và hậu sanh.

Câu sanh: các uẩn hữu nhân trợ các sắc sở y tâm bằng bất tương ưng duyên; vào sát na tái tục các uẩn hữu nhân trợ các sắc nghiệp bằng bất tương ưng duyên.

Hậu sanh: các uẩn hữu nhân trợ thân sắc sanh trước này bằng bất tương ưng duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng bất tương ưng duyên: có câu sanh, tiền sanh và hậu sanh.

Câu sanh: các uẩn vô nhân trợ các sắc sở y tâm bằng bất tương ưng duyên; vào sát na tái tục, các uẩn vô nhân trợ các sắc nghiệp bằng bất tương ưng duyên, các danh uẩn trợ ý vật bằng bất tương ưng duyên, ý vật trợ các danh uẩn bằng bất tương ưng duyên.

Tiền sanh: Nhãn xứ trợ nhãn thức ... thân xứ trợ thân thức; ý vật trợ các uẩn vô nhân và si bằng bất tương ưng duyên.

Hậu sanh: các uẩn vô nhân và si trợ thân sắc sanh trước này bằng bất tương ưng duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân bằng bất tương ưng duyên: có câu sanh và tiền sanh.

Câu sanh: vào sát na tái tục, ý vật trợ các uẩn hữu nhân bằng bất tương ưng duyên.

Tiền sanh: ý vật trợ các uẩn hữu nhân bằng bất tương ưng duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng bất tương ưng duyên. Chỉ có tiền sanh: ý vật trợ các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si bằng bất tương ưng duyên.

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp vô nhân bằng bất tương ưng duyên: có câu sanh và hậu sanh.

Câu sanh: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và si trợ các sắc sở y tâm bằng bất tương ưng duyên.

Hậu sanh: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si trợ thân sắc sanh trước này bằng bất tương ưng duyên.

[97] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng hiện hữu duyên: một uẩn hữu nhân trợ ba uẩn ... hai uẩn ... vào sát na tái tục ...

Pháp hữu nhân trợ pháp vô nhân bằng hiện hữu duyên: có câu sanh và hậu sanh.

Câu sanh: các uẩn hữu nhân trợ các sắc sở y tâm bằng hiện hữu duyên; các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử trợ si và các sắc sở y tâm bằng hiện hữu duyên; vào sát na tái tục ...

Hậu sanh: các uẩn hữu nhân trợ thân sắc sanh trước này bằng hiện hữu duyên.

Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng hiện hữu duyên: một uẩn hữu nhân trợ ba uẩn và các sắc sở y tâm bằng hiện hữu duyên; một uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử trợ ba uẩn, si và các sắc sở y tâm bằng hiện hữu duyên; hai uẩn ... vào sát na tái tục ...

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng hiện hữu duyên; có câu sanh, tiền sanh, hậu sanh, vật thực và quyền.

Câu sanh: một uẩn vô nhân trợ ba uẩn và các sắc sở y tâm bằng hiện hữu duyên; hai uẩn ...; si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử trợ các sắc sở y tâm bằng hiện hữu duyên; thời tái tục ... cần sắp đặt cho đến câu chúng sanh vô tưởng.

Tiền sanh: quán vô thường ... đối với mắt ... ý vật ... ưu sanh khởi; khi tâm thiện hay tâm bất thiện vừa diệt thì tâm quả vô nhân sanh khởi làm việc na cảnh; sắc xứ trợ nhãn thức ... xúc xứ trợ thân thức; Nhãn xứ trợ nhãn thức ... thân xứ trợ thân thức bằng hiện hữu duyên; ý vật trợ các uẩn vô nhân và si bằng hiện hữu duyên.

Hậu sanh: các uẩn vô nhân và si trợ thân sắc sanh trước này bằng hiện hữu duyên.

Đoàn thực trợ thân này bằng hiện hữu duyên.

Mạng quyền sắc trợ các sắc nghiệp bằng hiện hữu duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân bằng hiện hữu duyên: có câu sanh và tiền sanh.

Câu sanh: si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử trợ các uẩn tương ưng bằng hiện hữu duyên; vào sát na tái tục, ý vật trợ các uẩn hữu nhân bằng hiện hữu duyên.

Tiền sanh: quán vô thường ... đối với mắt ... ý vật ... ưu sanh khởi; khi tâm thiện hay tâm bất thiện vừa diệt thì tâm quả hữu nhân sanh khởi làm na cảnh; dùng thiên nhãn thấy sắc; dùng thiên nhĩ nghe tiếng; ý vật trợ các uẩn hữu nhân bằng hiện hữu duyên.

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng hiện hữu duyên: có câu sanh và tiền sanh.

Câu sanh: si câu hành hoài nghi câu hành trạo cử trợ các uẩn tương ưng và các sắc sở y tâm bằng hiện hữu duyên.

Tiền sanh: dựa vào mắt ... ý vật mà các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si, sanh khởi; ý vật trợ các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si, bằng hiện hữu duyên.

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp hữu nhân bằng hiện hữu duyên: có câu sanh và tiền sanh.

Câu sanh: một uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si, trợ ba uẩn bằng hiện hữu duyên, hai uẩn ...; vào sát na tái tục, một uẩn hữu nhân và ý vật trợ ba uẩn bằng hiện hữu duyên, hai uẩn ...

Câu sanh: một uẩn hữu nhân và ý vật trợ ba uẩn bằng hiện hữu duyên, hai uẩn ...

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp vô nhân bằng hiện hữu duyên: có câu sanh, tiền sanh, hậu sanh, vật thực và quyền.

Câu sanh: các uẩn hữu nhân và sắc đại hiển trợ các sắc sở y tâm bằng hiện hữu duyên; các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si, trợ các sắc sở y tâm bằng hiện hữu duyên; vào sát na tái tục các uẩn hữu nhân và các sắc đại hiển trợ các sắc nghiệp bằng hiện hữu duyên.

Câu sanh: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử và ý vật trợ si bằng hiện hữu duyên.

Hậu sanh: các uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si, trợ thân sắc sanh trước này bằng hiện hữu duyên.

Hậu sanh: các uẩn hữu nhân và đoàn thực trợ thân này bằng hiện hữu duyên.

Hậu sanh: các uẩn hữu nhân và mạng quyền sắc trợ các sắc nghiệp bằng hiện hữu duyên.

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng hiện hữu duyên: có câu sanh và tiền sanh.

Câu sanh: một uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và si, trợ ba uẩn và các sắc sở y tâm bằng hiện hữu duyên.

Câu sanh: một uẩn câu hành hoài nghi câu hành trạo cử, và ý vật, trợ ba uẩn và si bằng hiện hữu duyên; hai uẩn ...

[98] Trong nhân có sáu cách; trong cảnh có chín cách; trong trưởng có bốn cách; trong vô gián có chín cách; trong đẳng vô gián có chín cách; trong câu sanh có chín cách; trong hỗ tương có sáu cách; trong y chỉ có chín cách, trong cận y có chín cách; trong tiền sanh có ba cách; trong hậu sanh có ba cách; trong trùng dụng có chín cách; trong nghiệp có bốn cách; trong quả có bốn cách; trong vật thực có bốn cách; trong quyền có bốn cách; trong thiền na có bốn cách; trong đồ đạo có ba cách; trong tương ưng có sáu cách, trong bất tương ưng có năm cách; trong hiện hữu có chín cách; trong vô hữu có chín cách; trong ly khứ có chín cách; trong bất ly có chín cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT THUẬN TÙNG.

[99] Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ... bằng nghiệp duyên...

Pháp hữu nhân trợ pháp vô nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ... bằng hậu sanh duyên ... bằng nghiệp duyên...

Pháp hữu nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ... bằng nghiệp duyên ...

Pháp vô nhân trợ pháp vô nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ... bằng tiền sanh duyên ... bằng hậu sanh duyên ... bằng vật thực duyên ... bằng quyền duyên ...

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ... bằng tiền sanh duyên ...

Pháp vô nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng cảnh duyên... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ... bằng tiền sanh duyên ...

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp hữu nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ...

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp vô nhân bằng cảnh duyên... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ... bằng hậu sanh duyên ...

Pháp hữu nhân và vô nhân trợ pháp hữu nhân và vô nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ...

[100] Trong phi nhân có chín cách. Tóm lược. Tất cả đều có chín cách ... trong bất ly có chín cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT ĐỐI LẬP.

[101] Trong phi cảnh từ nhân duyên có sáu cách; trong phi trưởng ... sáu cách; trong phi vô gián ... sáu cách; trong phi đẳng vô gián ... sáu cách; trong phi hỗ tương ... hai cách; trong phi cận y ... sáu cách. Tóm lược. Trong phi đồ đạo ... sáu cách; trong phi tương ưng ... hai cách; trong phi bất tương ưng ... hai cách; trong phi vô hữu ... sáu cách; trong phi ly khứ ... sáu cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT THUẬN TÙNG ĐỐI LẬP.

[102] Trong cảnh từ phi nhân duyên có chín cách; trong trưởng ... bốn cách; trong vô gián ... chín cách; trong đẳng vô gián ... chín cách; trong câu sanh ... chín cách; trong hỗ tương ... sáu cách; trong y chỉ ... chín cách; trong cận y ... chín cách; trong tiền sanh ... ba cách; trong hậu sanh ... ba cách; trong trùng dụng ... chín cách; trong nghiệp ... bốn cách; trong quả... bốn cách; trong vật thực ... bốn cách; trong quyền ... bốn cách; trong thiền na ... bốn cách; trong đồ đạo ... ba cách; trong tương ưng ... sáu cách; trong bất tương ưng ... năm cách; trong hiện hữu ... chín cách; trong vô hữu ... chín cách; trong ly khứ ... chín cách; trong bất ly ... chín cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT ĐỐI LẬP THUẬN TÙNG .

DỨT NHỊ ĐỀ HỮU NHÂN.

NHỊ ĐỀ TƯƠNG ƯNG NHÂN (Hetusampayuttadukaṃ)

PHẦN LIÊN QUAN (Paṭiccavāro)

[103] Pháp tương ưng nhân liên quan pháp tương ưng nhân sanh khởi do nhân duyên: ba uẩn liên quan một uẩn tương ưng nhân, hai uẩn ... vào sát na tái tục ...

Pháp bất tương ưng nhân liên quan pháp tương ưng nhân sanh khởi do nhân duyên: sắc sở y tâm liên quan các uẩn tương ưng Nhân; vào sát na tái tục ...

Cần được giải rộng theo cách thức này. Cũng như Nhị Đề Hữu Nhân (sahetukadukaṃ), cách không khác.

DỨT NHỊ ĐỀ TƯƠNG ƯNG NHÂN.

NHỊ ĐỀ NHÂN HỮU NHÂN (Hetusahetukadukaṃ)

PHẦN LIÊN QUAN (Paṭiccavāro)

[104] Pháp nhân hữu nhân liên quan pháp nhân hữu nhân sanh khởi do nhân duyên: vô sân vô si liên quan vô tham ... Nên kết hợp xoay vòng. Si liên quan tham ... nên kết hợp xoay vòng. vào sát na tái tục, vô sân vô si liên quan vô tham ... Nên kết hợp xoay vòng.

Pháp hữu nhân phi nhân liên quan pháp nhân hữu nhân sanh khởi do nhân duyên: các uẩn tương ưng liên quan nhân; vào sát na tái tục ...

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân liên quan pháp nhân hữu nhân sanh khởi do nhân duyên: vô sân, vô si, và các uẩn tương ưng, liên quan vô tham ... Nên kết hợp xoay vòng. Si và các uẩn tương ưng, liên quan tham ... Nên kết hợp xoay vòng. Vào sát na tái tục ...

Pháp hữu nhân phi nhân liên quan pháp hữu nhân phi nhân sanh khởi do nhân duyên: ba uẩn liên quan một uẩn hữu nhân phi nhân, hai uẩn ...; vào sát na tái tục ...

Pháp nhân hữu nhân liên quan pháp hữu nhân phi nhân sanh khởi do nhân duyên: Nhân liên quan các uẩn hữu nhân phi nhân; vào sát na tái tục ...

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân liên quan pháp hữu nhân phi nhân sanh khởi do nhân duyên: ba uẩn và nhân liên quan một uẩn hữu nhân phi nhân, hai uẩn ...; vào sát na tái tục ...

Pháp nhân hữu nhân liên quan pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân sanh khởi do nhân duyên: vô sân, vô si liên quan vô tham và các uẩn tương ưng ... nên kết hợp xoay vòng. Si liên quan tham và các uẩn tương ưng ... Nên kết hợp xoay vòng. vào sát na tái tục ...

Pháp hữu nhân phi nhân liên quan pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân sanh khởi do nhân duyên: ba uẩn liên quan một uẩn hữu nhân phi nhân, và nhân; hai uẩn...; vào sát na tái tục ...

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân liên quan pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân sanh khởi do nhân duyên: ba uẩn và vô sân, vô si liên quan một uẩn hữu nhân phi nhân và vô tham; hai uẩn ...; vào sát na tái tục ... tóm lược. Cần được giải rộng như vậy.

[105] Trong nhân có chín cách; trong cảnh có chín cách; trong trưởng có chín cách; trong vô gián có chín cách. Tóm lược. Tất cả đều có chín cách ... Trong bất ly có chín cách. nên tính toán như vậy.

DỨT THUẬN TÙNG.

[106] Pháp nhân hữu nhân liên quan pháp nhân hữu nhân sanh khởi do phi trưởng duyên: vô sân, vô si liên quan vô tham. nên kết hợp xoay vòng. vào sát na tái tục ... Đầy đủ có chín câu.

... do phi tiền sanh duyên: chín câu.

... do phi hậu sanh duyên: chín câu.

... do phi trùng dụng duyên: chín câu.

[107] Pháp hữu nhân phi nhân liên quan pháp nhân hữu nhân sanh khởi do phi nghiệp duyên: Tư tương ưng liên quan nhân.

Pháp hữu nhân phi nhân liên quan pháp hữu nhân phi nhân sanh khởi do phi nghiệp duyên: Tư tương ưng liên quan các uẩn hữu nhân phi nhân.

Pháp hữu nhân phi nhân liên quan pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân sanh khởi do phi nghiệp duyên: Tư tương ưng liên quan nhân và các uẩn tương ưng.

... do phi quả duyên ... do phi bất tương ưng duyên ...

[108] Trong phi trưởng có chín cách; trong phi tiền sanh có chín cách; trong phi hậu sanh có chín cách; trong phi trùng dụng có chín cách; trong phi nghiệp có ba cách; trong phi quả có chín cách; trong phi bất tương ưng có chín cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT ĐỐI LẬP.

[109] Trong phi trưởng từ nhân duyên có chín cách; trong phi tiền sanh ... chín cách; trong phi hậu sanh ... chín cách; trong phi trùng dụng ... chín cách; trong phi nghiệp ... ba cách; trong phi quả ... chín cách; trong phi bất tương ưng ... chín cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT THUẬN TÙNG ĐỐI LẬP.

[110] Trong nhân từ phi trưởng duyên có chín cách; trong cảnh ... chín cách; trong vô gián ... chín cách. Tóm lược. Trong bất ly ... chín cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT ĐỐI LẬP THUẬN TÙNG.

PHẦN CÂU SANH (sahajātavāro), PHẦN DUYÊN SỞ (paccayavāro), PHẦN Y CHỈ (nissaya-vāro), PHẦN HÒA HỢP (saṃsaṭṭhavāro) PHẦN TƯƠNG ƯNG (sampayuttavāro) đều giống như PHẦN LIÊN QUAN (paṭiccavāro).

PHẦN YẾU TRI (Pañhāvāro)

[111] Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng nhân duyên: Vô tham trợ vô sân vô si bằng nhân duyên. cũng giống như phần Liên Quan.

Pháp nhân hữu nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng nhân duyên: Nhân trợ các uẩn tương ưng bằng nhân duyên; vào sát na tái tục ...

Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng nhân duyên: vô tham trợ vô sân, vô si, và các uẩn tương ưng bằng nhân duyên. Cần được giải rộng.

[112] Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng cảnh duyên: dựa vào nhân mà các nhân sanh khởi.

Pháp nhân hữu nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng cảnh duyên: dựa vào nhân mà các uẩn hữu nhân phi nhân sanh khởi.

Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng cảnh duyên: dựa vào nhân mà các nhân và các uẩn tương ưng sanh khởi.

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng cảnh duyên: sau khi bố thí ... giới ... bố tát, xét lại việc ấy; xét lại các thiện hạnh từng làm; sau khi xuất thiền phản khán thiền; các bậc Thánh sau khi xuất Đạo phản khán Đạo, phản khán Quả, phản khán phiền não đã đoạn trừ, phản khán phiền não đã dứt tuyệt, hiểu biết các phiền não đã từng nổi dậy; quán vô thường ... đối với các uẩn hữu nhân phi nhân ... ưu sanh khởi; dùng tha tâm thông biết tâm của người có tâm hữu nhân phi nhân; thiền không vô biên xứ trợ tâm thiền Thức Vô Biên Xứ; Thiền Vô Sở Hữu Xứ trợ tâm thiền phi tưởng phi phi tưởng xứ bằng cảnh duyên; các uẩn hữu nhân phi nhân trợ biến hoá thông, trợ tha tâm thông, trợ túc mạng thông, trợ như nghiệp vãng thông, trợ vị lai phần thông bằng cảnh duyên.

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng cảnh duyên: sau khi bố thí ... không khác với tiến trình trước.

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng cảnh duyên: sau khi bố thí ... Tiến trình trước như thế nào, đây cũng giống như vậy.

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng cảnh duyên: dựa vào nhân và các uẩn tương ưng mà các nhân sanh khởi.

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng cảnh duyên: dựa vào nhân và các uẩn tương ưng mà các uẩn hữu nhân phi nhân sanh khởi.

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng cảnh duyên: dựa vào nhân và các uẩn tương ưng ma nhân và các uẩn tương ưng sanh khởi.

[113] Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng trưởng duyên: có cảnh trưởng và câu sanh trưởng.

Cảnh trưởng: khi chú trọng đến nhân, các nhân sanh khởi.

Câu sanh trưởng: trưởng nhân hữu nhân trợ các uẩn tương ưng bằng trưởng duyên.

Pháp nhân hữu nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng trưởng duyên: có cảnh trưởng và câu sanh trưởng.

Cảnh trưởng: khi chú trọng đến nhân, các uẩn hữu nhân phi nhân sanh khởi.

Câu sanh trưởng: trưởng nhân hữu nhân trợ các uẩn tương ưng bằng trưởng duyên.

Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng trưởng duyên: có cảnh trưởng và câu sanh trưởng.

Cảnh trưởng: khi chú trọng nhân thì các nhân và các uẩn tương ưng sanh khởi.

Câu sanh trưởng: trưởng nhân hữu nhân trợ các uẩn tương ưng và các nhân bằng trưởng duyên.

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng trưởng duyên: có cảnh trưởng và câu sanh trưởng.

Cảnh trưởng: Sau khi bố thí ... giới ... bố tát, xét lại việc ấy một cách khăng khít; ... từng làm; sau khi xuất thiền, phản khán thiền một cách khăng khít; các bậc Thánh sau khi xuất tâm đạo, phản khán đạo một cách khăng khít ... phản khán quả một cách khăng khít; hoan hỷ thỏa thích một cách khăng khít với các uẩn hữu nhân phi nhân chú tâm theo đó mà ái tham sanh khởi, tà kiến sanh khởi.

Câu sanh trưởng: trưởng hữu nhân phi nhân trợ các uẩn tương ưng bằng trưởng duyên.

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng trưởng duyên: có cảnh trưởng và câu sanh trưởng.

Cảnh trưởng: sau khi bố thí ... cũng như tiến trình trước.

Câu sanh trưởng: trưởng hữu nhân phi nhân trợ các nhân tương ưng bằng trưởng duyên.

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng trưởng duyên: có cảnh trưởng và câu sanh trưởng.

Cảnh trưởng: sau khi bố thí ... giống như tiến trình trước.

Câu sanh trưởng: trưởng hữu nhân phi nhân trợ các uẩn tương ưng và các nhân bằng trưởng duyên.

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng trưởng duyên. Chỉ có cảnh trưởng: khi chú ý đến nhân và các uẩn tương ưng thì các nhân sanh khởi.

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng trưởng duyên. Chỉ có cảnh trưởng: khi chú ý đến nhân và các uẩn tương ưng thì các uẩn hữu nhân phi nhân sanh khởi.

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng trưởng duyên. Chỉ có cảnh trưởng: khi chú ý đến nhân và các uẩn tương ưng thì các nhân và các uẩn tương ưng sanh khởi.

[114] Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng vô gián duyên: các nhân kế trước trợ các nhân kế sau bằng vô gián duyên.

Pháp nhân hữu nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng vô gián duyên: các nhân kế trước trợ các uẩn hữu nhân phi nhân kế sau bằng vô gián duyên.

Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng vô gián duyên: các nhân kế trước trợ các nhân và các uẩn tương ưng kế sau bằng vô gián duyên.

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng vô gián duyên; các uẩn hữu nhân phi nhân kế trước trợ các uẩn hữu nhân phi nhân kế sau bằng vô gián duyên; tâm thuận thứ trợ tâm chuyển tộc; tâm thuận thứ trợ tâm dũ tịnh. Tóm lược. Khi xuất thiền diệt, tâm phi tưởng phi phi tưởng trợ tâm quả thiền nhập bằng vô gián duyên.

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng vô gián duyên: các uẩn hữu nhân phi nhân kế trước trợ các nhân kế sau bằng vô gián duyên; tâm thuận thứ trợ tâm chuyển tộc. Tóm lược.

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng vô gián duyên: các uẩn hữu nhân phi nhân kế trước trợ các nhân và các uẩn tương ưng kế sau bằng vô gián duyên; tâm thuận thứ trợ tâm chuyển tộc ...

Căn hữu nhân phi nhân ba câu như một.

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng vô gián duyên: các nhân và các uẩn tương ưng kế trước trợ các nhân kế sau bằng vô gián duyên.

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng vô gián duyên; các nhân và các uẩn tương ưng kế trước trợ các uẩn hữu nhân phi nhân kế sau bằng vô gián duyên.

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng vô gián duyên: các nhân và các uẩn tương ưng kế trước trợ các nhân và các uẩn tương ưng kế sau bằng vô gián duyên.

[115] Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng câu sanh duyên ... bằng hỗ tương duyên ... bằng y chỉ duyên ... Ba duyên đây đều giống như nhân duyên trong phần Liên Quan (paṭiccavāro).

[116] Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng cận y duyên: có cảnh cận y, vô gián cận y và thường cận y ... trùng ...

Thường cận y: các nhân trợ các nhân bằng cận y duyên. Các nhân trợ các uẩn hữu nhân phi nhân bằng cận y duyên. các nhân trợ các nhân và các uẩn tương ưng bằng cận y duyên. Các căn (mūlāni) cần được xét trong hai vấn đề này.

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng cận y duyên: có cảnh cận y, vô gián cận y và thường cận y ... trùng ...

Thường cận y: do nương đức tin mà bố thí ... trùng ... nhập thiền, sanh kiêu mạn, chấp tà kiến; do nương giới ... trùng ... vọng cầu mà bố thí ... chia rẽ tăng; đức tin ... vọng cầu trợ cho đức tin ... vọng cầu bằng cận y duyên.

Hai vấn đề còn lại trong căn hữu nhân phi nhân cần được giải rộng theo phương cách này.

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng cận y duyên: có cảnh cận y, vô gián cận y và thường cận y ... trùng ...

Thường cận y: các nhân và các uẩn tương ưng trợ các nhân bằng cận y duyên. Hai căn nên xét lại. các nhân và các uẩn tương ưng trợ các uẩn hữu nhân phi nhân bằng cận y duyên. Căn nên xét lại. các nhân và các uẩn tương ưng trợ các nhân và các uẩn tương ưng bằng cận y duyên.

[117] Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng trùng dụng duyên: giống như vô gián duyên.

[118] Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng nghiệp duyên: có câu sanh và dị thời.

Câu sanh: Tư hữu nhân phi nhân trợ các uẩn tương ưng bằng nghiệp duyên.

Dị thời: Tư hữu nhân phi nhân trợ các uẩn quả hữu nhân phi nhân bằng nghiệp duyên.

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng nghiệp duyên: có câu sanh và dị thời; câu sanh Tư hữu nhân phi nhân trợ các nhân tương ưng bằng nghiệp duyên. Dị thời: Tư hữu nhân phi nhân trợ các nhân dị thục quả (vipākānaṃ hetūnaṃ) bằng nghiệp duyên.

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng nghiệp duyên: có câu sanh và dị thời. Câu sanh: Tư hữu nhân phi nhân trợ các uẩn tương ưng và các nhân bằng nghiệp duyên. Dị thời: Tư hữu nhân phi nhân trợ các uẩn quả và các nhân bằng nghiệp duyên.

[119] Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng quả duyên: vô tham dị thục quả trợ vô sân vô si bằng quả duyên; vào sát na tái tục, vô tham ...

Nhân duyên như thế nào thì đây nên giải rộng như vậy. Chín câu, nên ấn định là quả dị thục (vipāka).

[120] Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng vật thực duyên: ba câu.

[121] Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng quyền duyên: đầy đủ chín câu, nên ấn định là Quyền (indriya).

[122] Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng thiền na duyên: ba câu.

[123] Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng đồ đạo duyên ... bằng tương ưng duyên ... bằng hiện hữu duyên ... bằng vô hữu duyên ... bằng ly khứ duyên ... bằng bất ly duyên.

[124] Trong nhân có ba cách; trong cảnh có chín cách; trong trưởng có chín cách; trong vô gián có chín cách; trong đẳng vô gián có chín cách; trong câu sanh có chín cách; trong hỗ tương có chín cách; trong y chỉ có chín cách, trong cận y có chín cách; trong trùng dụng có chín cách; trong nghiệp có ba cách; trong quả có chín cách; trong vật thực có ba cách; trong quyền có chín cách; trong thiền na có ba cách; trong đồ đạo có chín cách; trong tương ưng có chín cách, trong hiện hữu có chín cách; trong vô hữu có chín cách; trong ly khứ có chín cách; trong bất ly có chín cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT THUẬN TÙNG.

[125] Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ...

Pháp nhân hữu nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ...

Pháp nhân hữu nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ...

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ... bằng nghiệp duyên ...

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ... bằng nghiệp duyên ...

Pháp hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ... bằng nghiệp duyên ...

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên ...

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân trợ pháp hữu nhân phi nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên ... bằng cận y duyên.

Pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân trợ pháp nhân hữu nhân và hữu nhân phi nhân bằng cảnh duyên ... bằng câu sanh duyên... bằng cận y duyên ...

[126] Trong phi nhân có chín cách. Tóm lược. Tất cả đều có chín cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT ĐỐI LẬP.

[127] Trong phi cảnh từ nhân duyên có ba cách; trong phi trưởng ... ba cách; trong phi vô gián ... ba cách; trong phi đẳng vô gián ... ba cách; trong phi cận y ... ba cách. Tóm lược ... tất cả đều ba cách; trong phi đồ đạo ... ba cách; trong phi vô hữu ... ba cách; trong phi ly khứ ... ba cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT THUẬN TÙNG ĐỐI LẬP.

[128] Trong cảnh từ phi nhân duyên có chín cách; trong trưởng ... chín cách; trong vô gián ... chín cách; trong đẳng vô gián ... chín cách; trong câu sanh ... ba cách; trong hỗ tương ... ba cách; trong y chỉ ... ba cách; trong cận y ... chín cách; trong trùng dụng ... chín cách; trong nghiệp ... ba cách; trong quả... ba cách; trong vật thực ... ba cách; trong quyền ... ba cách; trong thiền na ... ba cách; trong đồ đạo ... ba cách; trong tương ưng ... ba cách; trong hiện hữu ... ba cách; trong vô hữu ... chín cách; trong ly khứ ... chín cách; trong bất ly ... ba cách. Nên tính toán như vậy.

DỨT ĐỐI LẬP THUẬN TÙNG.

DỨT NHỊ ĐỀ NHÂN HỮU NHÂN.

NHỊ ĐỀ NHÂN TƯƠNG ƯNG NHÂN (Hetuhetusampayuttadukaṃ)

[129] Pháp nhân tương ưng nhân liên quan pháp nhân tương ưng nhân sanh khởi do nhân duyên: vô sân, vô si liên quan vô tham. Nên kết hợp xoay vòng. Si liên quan tham. Nên kết hợp xoay vòng. vào sát na tái tục ...

Nhị đề nhân hữu nhân như thế nào thì đây cần được giải rộng như vậy, cách thức không khác nhau.

DỨT NHỊ ĐỀ NHÂN TƯƠNG ƯNG NHÂN.

NHỊ ĐỀ PHI NHÂN HỮU NHÂN (Nahetusahetukadukaṃ)

[130] Pháp phi nhân hữu nhân liên quan pháp phi nhân hữu nhân sanh khởi do nhân duyên: ba uẩn liên quan một uẩn phi nhân hữu nhân, hai uẩn ... vào sát na tái tục ... phi nhân hữu nhân.

Pháp phi nhân vô nhân liên quan pháp phi nhân hữu nhân sanh khởi do nhân duyên: sắc sở y tâm liên quan các uẩn phi nhân hữu nhân; vào sát na tái tục ...

Pháp phi nhân hữu nhân và phi nhân vô nhân liên quan pháp phi nhân hữu nhân sanh khởi do nhân duyên: ba uẩn và sắc sở y tâm liên quan một uẩn phi nhân hữu nhân, hai uẩn ... vào sát na tái tục ...

Pháp phi nhân vô nhân liên quan pháp phi nhân vô nhân sanh khởi do nhân duyên: ... trùng ... ba sắc đại hiển liên quan một đại hiển; sắc sở y tâm, sắc nghiệp, sắc y sinh, liên quan các đại hiển.

Pháp phi nhân hữu nhân liên quan pháp phi nhân vô nhân sanh khởi do nhân duyên: vào sát na tái tục các uẩn phi nhân hữu nhân liên quan ý vật.

Pháp phi nhân hữu nhân và phi nhân vô nhân liên quan pháp phi nhân vô nhân sanh khởi do nhân duyên: vào sát na tái tục các uẩn phi nhân hữu nhân liên quan ý vật; sắc nghiệp, sắc y sinh liên quan các sắc đại hiển.

Pháp phi nhân hữu nhân liên quan pháp phi nhân hữu nhân và phi nhân vô nhân sanh khởi do nhân duyên: vào sát na tái tục ba uẩn liên quan một uẩn phi nhân hữu nhân và ý vật, hai uẩn ...

Pháp phi nhân vô nhân liên quan pháp phi nhân hữu nhân và phi nhân vô nhân sanh khởi do nhân duyên: sắc sở y tâm liên quan các uẩn phi nhân hữu nhân và các sắc đại hiển; vào sát na tái tục ...

Pháp phi nhân hữu nhân và phi nhân vô nhân liên quan pháp phi nhân hữu nhân và phi nhân vô nhân sanh khởi do nhân duyên: vào sát na tái tục ba uẩn liên quan một uẩn phi nhân hữu nhân và sắc ý vật, hai uẩn ... sắc nghiệp, sắc y sinh liên quan các uẩn phi nhân hữu nhân và các sắc đại hiển.

[131] Pháp phi nhân hữu nhân liên quan pháp phi nhân hữu nhân sanh khởi do cảnh duyên: ba uẩn liên quan một uẩn phi nhân hữu nhân, hai uẩn ... vào sát na tái tục ...

Pháp phi nhân vô nhân liên quan pháp phi nhân vô nhân sanh khởi do cảnh duyên: ... liên quan một uẩn phi nhân vô nhân ... vào sát na tái tục ...

Pháp phi nhân hữu nhân liên quan pháp phi nhân vô nhân sanh khởi do cảnh duyên: vào sát na tái tục các uẩn phi nhân hữu nhân liên quan ý vật.

Pháp phi nhân hữu nhân liên quan pháp phi nhân hữu nhân và phi nhân vô nhân sanh khởi do cảnh duyên: vào sát na tái tục ba uẩn liên quan một uẩn phi nhân hữu nhân và ý vật, hai uẩn ... tóm lược, nên phân tích như vậy.

[132] Trong nhân có chín cách; trong cảnh có bốn cách; trong trưởng có năm cách; trong vô gián có bốn cách; trong đẳng vô gián có bốn cách; trong câu sanh có chín cách; trong hỗ tương có sáu cách; trong y chỉ có chín cách, trong cận y có bốn cách; trong tiền sanh có hai cách; trong trùng dụng có hai cách; trong nghiệp có chín cách; trong quả có chín cách; trong vật thực có chín cách. Tóm lược. Tất cả đều có chín cách; trong tương ưng có bốn cách, trong bất tương ưng có chín cách; trong hiện hữu có chín cách; trong vô hữu có bốn cách; trong ly khứ có bốn cách; trong bất ly có chín cách. Nên tính toán như vậy.

Nguồn: Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.