Nghi thức tụng niệm

Giáo Hội Tăng Già Nguyên Thủy Việt Nam

Kinh Tứ Niệm Xứ

Satipaṭṭhānasutta

Evaṃ me sutaṃ: ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu

viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo

Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi: bhikkhavoti

Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ

Bhagavā etadavoca:

Như vầy tôi nghe,

Một thời Đức Thế Tôn ngự giữa dân chúng xứ Ku Ru tại đô thị Kam Ma Sa Đam Ma. Tại đấy đức Phật dạy các Tỳ kheo:

Ekāyano ayaṃ bhikkhave maggo sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya

dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa

adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya yadidaṃ

cattāro satipaṭṭhānā

Nầy các Tỳ kheo, đây là con đường độc nhất dẫn đến thanh tịnh, vượt khỏi sầu não, đoạn tận khổ ưu, thành tựu chánh trí, chứng ngộ niết bàn. Đó là bốn niệm xứ.

Katame cattāro? Idha bhikkhave bhikkhu kāye

kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya

loke abhijjhādo manassaṃ. Vedanāsu vedanānupassī

viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke

abhijjhādomanassaṃ. Citte cittānupassī viharati

ātāpī sampajānosatimā vineyya loke

abhijjhādomanassaṃ. Dhammesu dhammānupassī

viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya

lokeabhijjhādomanassaṃ

Bốn niệm xứ ấy là gì? Nầy các Tỳ kheo, người tu tập lấy thân quán thân với tinh tấn, tỉnh giác, chánh niệm khắc phục ham muốn âu lo. Người tu tập lấy thọ quán thọ với tinh tấn, tỉnh giác; chánh niệm khắc phục ham muốn âu lo. Người tu tập lấy tâm quán tâm với tinh tấn, tỉnh giác; chánh niệm khắc phục ham muốn âu lo. Người tu tập lấy pháp quán pháp với tinh tấn, tỉnh giác, chánh niệm khắc phục ham muốn âu lo.

Kathañca bhikkhave bhikkhu kāye kāyānupassī

viharati?

Idha bhikkhave bhikkhu araññagato vā

rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati

pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya

parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So sato vā assasati

sato passasati. Dīghaṃ vā assasanto dīghaṃ

assasāmīti pajānāti. Dīghaṃ vā passasanto dīghaṃ

passasāmīti pajānāti. Rassaṃ vā assasanto rassaṃ

assasāmīti pajānāti. Rassaṃ vā passasanto rassaṃ

passasāmīti pajānāti. Sabbakāyapaṭisaṃvedī

assasissāmīti sikkhati. Sabbakāyapaṭisaṃvedī

passasissāmīti sikkhati. Passambhayaṃ

kāyasaṅkhāraṃ assasissāmīti sikkhati.

Passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmīti

sikkhati.

Seyyathāpi bhikkhave dakkho bhamakāro vā

bhamakārantevāsī vā dīghaṃ vā añchanto dīghaṃ

añchāmīti pajānāti, rassaṃ vā añchanto rassaṃ

añchāmīti pajānāti, evameva kho bhikkhave bhikkhu

dīghaṃ vā assasanto dīghaṃ assasāmīti pajānāti

Dīghaṃ vā passasanto dīghaṃ passasāmīti pajānāti

Rassaṃ vā assasanto rassaṃ assasāmīti pajānāti

Rassaṃ vā passasanto rassaṃ passasāmīti pajānāti

Sabbakāyapaṭisaṃvedī assasissāmīti sikkhati.

Sabbakāyapaṭisaṃvedī passasissāmīti sikkhati

Passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assasissāmīti sikkhati

Passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmīti

sikkhati. Iti ajjhattaṃ vā kāye kāyānupassī viharati

Bahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati.

Ajjhattabahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati

Samudayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati

Vayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati

Samudayavayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati Atthi kāyoti vā panassasati paccupaṭṭhitā hoti

yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya. Anissito

ca viharati. Na ca kiñci loke upādiyati. Evampi

bhikkhave bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.

[Quán thân- niệm hơi thở]

Nầy các Tỳ kheo, thế nào là quán thân trên thân? người tu tập đi vào rừng vắng, hay dưới cội cây hoặc nơi nhà trống, ngồi kiết già với lưng thẳng hướng sự chú ý ngay trước mặt. Vị ấy thở ra, thở vào với sự tỉnh thức.

Khi thở vô dài vị ấy sáng suốt nhận biết: đang thở vô dài; khi thở ra dài vị ấy sáng suốt nhận biết: đang thở ra dài. Khi thở vô ngắn vị ấy sáng suốt nhận biết: đang thở vô ngắn; khi thở ra ngắn vị ấy sáng suốt nhận biết: đang thở ra ngắn.

Vị ấy thực tập: cảm giác toàn thân tôi sẽ thở vô; vị ấy thực tập: cảm giác toàn thân tôi sẽ thở ra; vị ấy thực tập: an tịnh toàn thân tôi sẽ thở ra; vị ấy thực tập: an tịnh toàn thân tôi sẽ thở vô; vị ấy thực tập: an tịnh toàn thân tôi sẽ thở ra; vị ấy thực tập: an tịnh toàn thân tôi sẽ thở vô.

Cũng như người thợ tiện thành thạo khi quay dài hay ngắn đều biết rõ, người tu tập cũng vậy.

Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu gacchanto vā

gacchāmīti pajānāti. ṭhito vā ṭhitomhīti pajānāti

Nisinno vā nisinnomhīti pajānāti. Sayāno vā sayānomhīti pajānātiYathā yathā vā panassa kāyo paṇihito hoti

tathā tathā naṃ pajānāti. Iti ajjhattaṃ vā kāye

kāyānupassī viharati. Bahiddhā vā kāye kāyānupassī

viharati Ajjhattabahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati

Samudayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati

Vayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati.

Samudayavayadham-mānupassī vā kāyasmiṃ viharatiAtthi kāyoti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti

yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya

Anissito ca viharati. Na ca kiñci loke upādiyati.

Evampibhikkhave bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.

[Quán thân- đại oai nghi]

Lại nữa, nầy các Tỳ kheo, người tu tập khi đi, sáng suốt ghi nhận: đang đi; khi đứng, sáng suốt ghi nhận: đang đứng; khi ngồi, sáng suốt ghi nhận: đang ngồi; khi nằm, sáng suốt ghi nhận: đang nằm. Thân thể trong tư thế ra sao biết rõ như thế.

Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu abhikkante

paṭikkante sampajānakārī hoti. Àlokite vilokite

sampajānakārī hoti

Sammiñjite pasārite sampajānakārī hoti.

Saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti

Asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti

Uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti

Gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve

sampajānakārī hoti. Iti ajjhattaṃ vā kāye kāyānupassī viharati bahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati

Ajjhattabahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati.

Samudayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati

Vayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati

Samudayavayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati Atthi kāyoti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti

yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya. Anissito ca

viharati. Na ca kiñci loke upādiyati. Evampi bhikkhave bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.

[Quán thân- tiểu oai nghi]

Lại nữa, nầy các Tỳ kheo, người tu tập khi bước tới bước lui, biết rõ việc mình đang làm; khi ngó tới ngó lui, biết rõ việc mình đang làm;

khi co tay duỗi tay, biết rõ việc mình đang làm; khi mặc y kép hay thượng y hoặc khi mang bát, biết rõ việc mình đang làm; khi ăn, uống, nhai, nếm, biết rõ việc mình đang làm; khi đại tiện, tiểu tiện, biết rõ việc mình đang làm;

khi đi, đứng, ngủ, thức, nói, im lặng, biết rõ việc mình đang làm.

Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu imameva kāyaṃ

uddhaṃ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyantaṃ pūraṃ nānappakārassa asucino paccavekkhati:

atthi imasmiṃ kāye kesā lomā nakhā dantā taco

maṃsaṃ nahārū aṭṭhī aṭṭhimiñjaṃ vakkaṃ hadayaṃ

yakanaṃ kilomakaṃ pihakaṃ papphāsaṃ antaṃ

antaguṇaṃ udariyaṃ karīsaṃ pittaṃ semhaṃ

pubbo lohitaṃ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā

lasikā muttanti.

Seyyathāpi bhikkhave ubhatomukhā mūtoḷī pūrā nānāvihitassa dhaññassa seyyathīdaṃ: sālīnaṃ vīhīnaṃ

muggānaṃ māsānaṃ tilānaṃ taṇḍulānaṃ, tamenaṃ

cakkhumā puriso muñcitvā paccavekkheyya: ime sālī

ime vīhī ime muggā ime māsā ime tilā ime taṇḍulāti

evameva kho bhikkhave bhikkhu imameva kāyaṃ

uddhaṃ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyantaṃ pūraṃ nānappakārassa asucino paccavekkhati:

atthi imasmiṃ kāye kesā lomā nakhā dantā taco

maṃsaṃ nahārū aṭṭhī aṭṭhimiñjaṃ vakkaṃ hadayaṃ

yakanaṃ kilomakaṃ pīhakaṃ papphāsaṃ antaṃ

antaguṇaṃ udariyaṃ karīsaṃ pittaṃ semhaṃ pubbo

lohitaṃ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttanti iti ajjhattaṃ vā kāye kāyānupassī viharati.

Bahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati.

Ajjhattabahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati

Samudayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati

Vayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati

Samudayavayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati Atthi kāyoti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti

yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya

Anissito ca viharati. Na ca kiñci loke upādiyati. Evampibhikkhave bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.

[Quán thân - quán thể trược]

Lại nữa, này các Tỳ kheo, người tu tập quán sát thân nầy từ bàn chân đến ngọn tóc. Toàn thân bao bọc bởi da, chứa đầy những vật bất tịnh khác nhau. Trong thân nầy gồm: tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân, xương, thận, tủy, tim, gan, hoành cách mô, lá lách, phổi, ruột, màng ruột, bao tử, phân, mật, đàm, mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt, mỡ da, nước miếng, nước mũi, nhớt, nước tiểu. Nầy các Tỳ kheo ví như một người có mắt mở ra bao đựng các thứ hột có thể phân biệt rõ: đây là gạo, đây là lúa, đây là đậu, đây là mè". Tương tự như vậy, người tu tập quán sát thân nầy chứa đựng những thứ bất tịnh khác nhau.

Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu imameva kāyaṃ

yathāṭhitaṃ yathāpaṇihi taṃ dhātuso paccavekkhati:

atthi imasmiṃ kāye paṭhavīdhātu āpodhātu tejodhātu

vāyodhātūti seyyathāpi bhikkhave dakkho goghātako

vā goghātakantevāsī vā gāviṃ vadhitvā

cātummahāpathe bilaso paṭivibhajitvā nisinno assa

evameva kho bhikkhave bhikkhu imameva kāyaṃ

yathāṭhitaṃ yathāpaṇihitaṃ dhātuso paccavekkhati

atthi imasmiṃ kāye paṭhavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti. Iti ajjhattaṃ vā kāye kāyānupassī viharat

Bahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati.

Ajjhattabahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati.

Samudayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati

Vayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati.

Samudayavayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati Atthi kāyoti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti

yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya. Anissito ca

viharati. Na ca kiñci loke upādiyati. Evampi bhikkhave bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.

[Quán thân - quán tứ đại]

Lại nữa, nầy các Tỳ kheo, người tu tập quán sát về vị trí và sự sắp đặt của tứ đại. Vị ấy chánh niệm: trong thân nầy có địa đại, thủy đại, hoả đại và phong đại. Như một người đồ tể rành nghề có thể phân một con bò thành từng phần riêng biệt, người tu tập có thể nhận rõ vị trí của tứ đại trong thân nầy.

Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu seyyathāpi

passeyya sarīraṃ sīvathikāya chaḍḍitaṃ ekāhamataṃ vā dvīhamataṃ vā tīhamataṃ vā uddhumātakaṃ

vinīlakaṃ vipubbakajātaṃ, so imameva kāyaṃ

upasaṃharati: ayampi kho kāyo evaṃ dhammo evaṃ

bhāvī evaṃ anatītoti. Iti ajjhattaṃ vā kāye kāyānupassīviharati bahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati.

Ajjhattabahiddhā vā kāye kāyānupassī

viharati. Samudayadhammānupassī vā kāyasmiṃ

viharati. Vayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati

Samudayavayadham mānupassī vā kāyasmiṃ viharati Atthi kāyoti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti

yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya Anissito ca

viharati. Na ca kiñci loke upādiyati. Evampi bhikkhave bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.

[Quán thân - quán tử thi]

Lại nữa, nầy các Tỳ kheo, người tu tập nhìn thấy một tử thi quăng bỏ trong bãi tha ma một ngày, hai ngày, ba ngày trong trạng thái căng phồng, biến thành màu xanh đen, nát thối. Vị ấy quán: thân nầy tự tánh là vậy, bản chất là vậy, không thể vượt ngoài tánh chất ấy.

Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu seyyathāpi

passeyya sarīraṃ sīvathikāya chaḍḍitaṃ kākehi vā

khajjamānaṃ kulalehi vā khajjamānaṃ gijjhehi

vā khajjamānaṃ supāṇehi vā khajjamānaṃ sigālehi

vā khajjamānaṃ vividhehi vā pāṇakajātehi

khajjamānaṃ, so imameva kāyaṃ upasaṃharati: ayampi kho kāyo evaṃ dhammo evaṃ bhāvī evaṃ anatītoti

Iti ajjhattaṃ vā kāye kāyānupassī viharati Bahiddhā vākāye kāyānupassī viharati. Ajjhattabahiddhā vā kāye

kāyānupassī viharati. Samudayadhammānupassī vā

kāyasmiṃ viharati. Vayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati. Samudayavayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati. Atthi kāyoti vā panassa sati paccupaṭṭhitā

hoti yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya. Anissito

ca viharati. Na ca kiñci loke upādiyati. Evampi

bhikkhave bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.

[Quán thân - quán tử thi bị hủy thể]

Lại nữa, nầy các Tỳ kheo, người tu tập nhìn thấy một tử thi quăng bỏ trong bãi tha ma bị các loài cầm thú quạ, diều hâu, kên kên, chó, giả can hay côn trùng đục khoét để ăn. Vị ấy quán: thân nầy tự tánh là vậy, bản chất là vậy, không thể vượt ngoài tánh chất ấy.

Như vậy vị ấy quán thân bằng nội thân hay ngoại thân hoặc cả hai. Vị ấy quán tánh sanh khởi trên thân, quán tánh hoại diệt trên thân hoặc cả hai tánh sanh diệt trên thân. Vị ấy quán niệm sự hiện hữu của thân với hy vọng hướng đến chánh trí, chánh niệm. Vị ấy không ỷ lại, chấp trước bất cứ vật gì ở đời. Nầy các Tỳ kheo, như vậy là người tu tập lấy thân quán thân.

Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu seyyathāpi

passeyya sarīraṃ sīvathikāya chaḍḍitaṃ

aṭṭhikasaṅkhalikaṃ samaṃsalohitaṃ

nahārusambandhaṃ, so imameva kāyaṃ

upasaṃharati: ayampi kho kāyo evaṃ dhammo

evambhāvī etaṃ anatītoti.

Iti ajjhattaṃ vā kāye kāyānupassī viharati. Bahiddhā

vā kāye kāyānupassī viharati. Ajjhattabahiddhā vā

kāye kāyānupassī viharati. Samudayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati. Vayadhammānupassī vā

kāyasmiṃ viharati. Samudayavayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati. Atthi kāyoti vā panassa sati

paccupaṭṭhitā hoti yāvadeva ñāṇamattāya

patissatimattāya. Anissito ca viharati. Na ca kiñci loke

upādiyati. Evampi bhikkhave bhikkhu kāye

kāyānupassī viharati.

[Quán thân - quán hài cốt]

Lại nữa, nầy các Tỳ kheo, người tu tập nhìn thấy một tử thi quăng bỏ trong bãi tha ma chỉ còn là một bộ xương với chút ít máu thịt còn sót lại với các sợi gân còn kết nối. Hoặc một bộ xương không còn thịt còn chút máu được các sợi gân kết nối. Hoặc một bộ xương không còn máu thịt, không còn các sợi gân kết nối. Hoặc rải rác từng phần xương tay, xương chân, xương ống, xương đùi, xương mông, xương sống, sọ đầu. Vị ấy quán: thân nầy tự tánh là vậy, bản chất là vậy, không thể vượt ngoài tánh chất ấy.

Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu seyyathāpi

passeyya sarīraṃ sīvathikāya chaḍḍitaṃ aṭṭhikāni

setāni saṅkhavaṇṇupanibhāni, so imameva kāyaṃ

upasaṃharati ayampi kho kāyo evaṃ dhammo evaṃ

bhāvī evaṃ anatītoti. Iti ajjhattaṃ vā kāye kāyānupassīviharati. Bahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati.

Ajjhattabahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati.

Samudayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati.

Vayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati

Samudayavayadhammānupassī vā kāyasmiṃ viharati Atthi kāyoti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti

yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya. Anissito ca

viharati. Na ca kiñci loke upādiyati. Evampi bhikkhave bhikkhu kāye kāyānupassī viharati.

[Quán thân - quán hài cốt mục rã]

Lại nữa, nầy các Tỳ kheo, người tu tập nhìn thấy một tử thi quăng bỏ trong bãi tha ma chỉ toàn xương trắng màu vỏ ốc... Hoặc đã biến dạng theo thời gian vài ba năm ... Hoặc mục nát thành bột ... Vị ấy quán: thân nầy tự tánh là vậy, bản chất là vậy, không thể vượt ngoài tánh chất ấy.

Như vậy vị ấy quán thân bằng nội thân hay ngoại thân hoặc cả hai. Vị ấy quán tánh sanh khởi trên thân, quán tánh hoại diệt trên thân hoặc cả hai tánh sanh diệt trên thân. Vị ấy quán niệm sự hiện hữu của thân với hy vọng hướng đến chánh trí, chánh niệm. Vị ấy không ỷ lại, chấp trước bất cứ vật gì ở đời. Nầy các Tỳ kheo, như vậy là người tu tập lấy thân quán thân.

Kathañca bhikkhave bhikkhu vedanāsu

vedanānupassī viharati?

Idha bhikkhave bhikkhu sukhaṃ vedanaṃ vediyamānosukhaṃ vedanaṃ vediyāmīti pajānāti. Dukkhaṃ

vedanaṃ vediyamāno dukkhaṃ vedanaṃ vediyāmīti

pajānāti. Adukkhamasukhaṃ vedanaṃ vediyamāno

adukkhamasukhaṃ vedanaṃ vediyāmīti pajānāti.

Sāmisaṃ vā sukhaṃ vedanaṃ vediyamāno sāmisaṃ

sukhaṃ vedanaṃ vediyāmīāti pajānāti. Nirāmisaṃ vā

sukhaṃ vedanaṃ vediyamāno nirāmisaṃ sukhaṃ

vedanaṃ vediyāmīti pajānāti. Sāmisaṃ vā dukkhaṃ

vedanaṃ vediyamāno sāmisaṃ dukkhaṃ vedanaṃ

vediyāmīti pajānāti. Nirāmisaṃ vā dukkhaṃ vedanaṃvediyamāno nirāmisaṃ dukkhaṃ vedanaṃ vediyāmīti

pajānāti. Sāmisaṃ vā adukkhamasukhaṃ vedanaṃ

vediyamāno sāmīsaṃ adukkhamasukhaṃ vedanaṃ

vediyāmīti pajānāti. Nirāmisaṃ vā adukkhamasukhaṃ

vedanaṃ vediyamāno nirāmisaṃ adukkhamasukhaṃ

vedanaṃ vediyāmīti pajānāti.

Iti ajjhattaṃ vā vedanāsu vedanānupassī viharati.

Bahiddhā vā vedanāsu vedanānupassī viharati.

Ajjhattabahiddhā vā vedanāsu vedanānupassī viharati.

Samudayadhammānupassī vā vedanāsu viharati.

Vayadhammānupassī vā vedanāsu viharati.

Samudayavayadhammānupassī vā vedanāsu viharati

Atthi vedanāti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti

yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya. Anissito ca

viharati. Na ca kiñci loke upādiyati. Evaṃ kho bhikkhave bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati.

[Quán thọ]

Nầy các Tỳ kheo, thế nào là quán thọ trên thọ?

Nầy các Tỳ kheo, người tu tập khi cảm thọ lạc, sáng suốt biết rõ: cảm thọ lạc; khi cảm thọ khổ, sáng suốt biết rõ: cảm thọ khổ; khi cảm thọ không lạc không khổ, sáng suốt biết rõ: cảm thọ không lạc không khổ.

Khi cảm thọ lạc thuộc vật chất, sáng suốt biết rõ: cảm thọ lạc thuộc vật chất; Khi cảm thọ lạc không thuộc vật chất, sáng suốt biết rõ: cảm thọ lạc không thuộc vật chất.

Khi cảm thọ khổ thuộc vật chất, sáng suốt biết rõ: cảm thọ khổ thuộc vật chất; Khi cảm thọ khổ không thuộc vật chất, sáng suốt biết rõ: cảm thọ khổ không thuộc vật chất.

Khi cảm thọ không lạc không khổ thuộc vật chất, sáng suốt biết rõ: cảm thọ không lạc không khổ thuộc vật chất; khi cảm thọ không lạc không khổ không thuộc vật chất, sáng suốt biết rõ: cảm thọ không lạc không khổ không thuộc vật chất.

Như vậy vị ấy quán thọ bằng nội thọ hay ngoại thọ hoặc cả hai. Vị ấy quán tánh sanh khởi trên thọ, quán tánh hoại diệt trên thọ hoặc cả hai tánh sanh diệt trên thọ. Vị ấy quán niệm sự hiện hữu của thọ với hy vọng hướng đến chánh trí, chánh niệm. Vị ấy không ỷ lại, chấp trước bất cứ vật gì ở đời. Nầy các Tỳ kheo, như vậy là người tu tập lấy thọ quán thọ.

Kathañca bhikkhave bhikkhu citte cittānupassī

viharati? Idha bhikkhave bhikkhu sarāgaṃ vā cittaṃ

sarāgaṃ cittanti pajānāti. Vītarāgaṃ vā cittaṃ

vītarāgaṃ cittanti pajānāti. Sadosaṃ vā cittaṃ

sadosaṃ cittanti pajānāti. Vītadosaṃ vā cittaṃ

vītadosaṃ cittanti pajānāti samohaṃ vā cittaṃ

samohaṃ cittanti pajānāti. Vītamohaṃ vā cittaṃ

vītamohaṃ cittanti pajānāti. Saṅkhittaṃ vā cittaṃ

saṅkhittaṃ cittanti pajānāti. Vikkhittaṃ vā cittaṃ

vikkhittaṃ cittanti pajānāti. Mahaggataṃ vā cittaṃ

mahaggataṃ cittanti pajānāti. Amahaggataṃ vā cittaṃ

amahaggataṃ cittanti pajānāti. Sauttaraṃ vā cittaṃ

sauttaraṃ cittanti pajānāti. Anuttaraṃ vā cittaṃ

anuttaraṃ cittanti pajānāti. Samāhitaṃ vā cittaṃ

samāhitaṃ cittanti pajānāti. Asamāhitaṃ vā cittaṃ

asamāhitaṃ cittanti pajānāti. Vimuttaṃ vācittaṃ

vimuttaṃ cittanti pajānāti. Avimuttaṃ vā cittaṃ

avimuttaṃ cittanti pajānāti.

Iti ajjhattaṃ vā citte cittānupassī viharati. Bahiddhā

vā citte cittānupassī viharati. Ajjhattabahiddhā vā citte cittānupassī viharati. Samudayadhammānupassī vā

cittasmiṃ viharati. Vayadhammānupassī vā cittasmiṃ viharati samudayavayadhammānupassī vā cittasmiṃ

viharati. Atthi cittanti vā panassa sati paccupaṭṭhitā

hoti yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya. Anissito

ca viharati. Na ca kiñci loke upādiyati. Evaṃ kho

bhikkhave bhikkhu citte cittānupassī viharati.

[Quán tâm]

Nầy các Tỳ kheo, thế nào là quán tâm trên tâm?

Nầy các Tỳ kheo, người tu tập khi ham muốn, biết rõ: tâm ham muốn.

Khi sân hận, biết rõ: tâm sân hận.

Khi si mê, biết rõ: tâm si mê.

Khi tâm thâu nhiếp, biết rõ: tâm thâu nhiếp.

Khi tâm tán loạn, biết rõ: tâm tán loạn.

Khi tâm quảng đại, biết rõ: tâm quảng đại.

Khi tâm hạn hẹp, biết rõ: tâm hạn hẹp.

Khi tâm cao thượng, biết rõ: tâm cao thượng.

Khi tâm tập chú, biết rõ: tâm tập chú.

Khi tâm không định, biết rõ: tâm không định.

Khi tâm giải thoát, biết rõ: tâm giải thoát.

Khi tâm ràng buộc, biết rõ: tâm ràng buộc.

Như vậy vị ấy quán tâm bằng nội tâm hay ngoại tâm hoặc cả hai. Vị ấy quán tánh sanh khởi trên tâm, quán tánh hoại diệt trên tâm hoặc cả hai tánh sanh diệt trên tâm. Vị ấy quán niệm sự hiện hữu của tâm với hy vọng hướng đến chánh trí, chánh niệm. Vị ấy không ỷ lại, chấp trước bất cứ vật gì ở đời. Nầy các Tỳ kheo, như vậy là người tu tập lấy tâm quán tâm.

Kathañca bhikkhave bhikkhu dhammesu

dhammānupassī viharati?

Idha bhikkhave bhikkhu dhammesu dhammānupassī

viharati pañcasu nīvaraṇesu. Kathañca bhikkhave

bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati

pañcasu nīvaraṇesu?

Idha bhikkhave bhikkhu santaṃ vā ajjhattaṃ

kāmacchandaṃ atthi me ajjhattaṃ kāmacchandoti

pajānāti. Asantaṃ vā ajjhattaṃ kāmacchandaṃ

natthi me ajjhattaṃ kāmacchandoti pajānāti. Yathā ca anuppannassa kāmacchandassa uppādo hoti, tañca

pajānāti. Yathā ca uppannassa kāmacchandassa

pahānaṃ hoti, tañca pajānāti. Yathā ca pahīnassa

kāmacchandassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca

pajānāti.

Santaṃ vā ajjhattaṃ byāpādaṃ atthi me ajjhattaṃ

byāpādoti pajānāti. Asantaṃ vā ajjhattaṃ byāpādaṃ

natthi me ajjhattaṃ byāpādoti pajānāti. Yathā ca

anuppannassa byāpādassa uppādo hoti, tañca pajānātiYathā ca uppannassa byāpādassa pahānaṃ hoti, tañcapajānāti. Yathā ca pahīnassa byāpādassa āyatiṃ

anuppādo hoti, tañca pajānāti Santaṃ vā ajjhattaṃ

thīnamiddhaṃ atthi me ajjhattaṃ thīnamiddhanti

pajānāti. Asantaṃ vā ajjhattaṃ thīnamiddhaṃ

natthi me ajjhattaṃ thīnamiddhanti, pajānāti. Yathā cānuppannassa thīnamiddhassa uppādo hoti, tañca

pajānāti. Yathā ca uppannassa thīnamiddhassa

pahānaṃ hoti, tañca pajānāti. Yathā ca pahīnassa

thīnamiddhassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti.

Santaṃ vā ajjhattaṃ uddhaccakukkuccaṃ atthi me

ajjhattaṃ uddhaccakukkuccanti pajānāti. Asantaṃ vā ajjhattaṃ uddhaccakukkuccaṃ natthi me ajjhattaṃ

uddhaccakukkuccanti pajānāti. Yathā ca

anuppannassa uddhaccakukkuccassa uppādo hoti

tañca pajānāti. Yathā ca uppannassa

uddhaccakukkuccassa pahānaṃ hoti tañca pajānāti.

Yathā ca pahīnassa uddhaccakukkuccassa āyatiṃ

anuppādo hoti, tañca pajānāti.

Santaṃ vā ajjhattaṃ vicikicchaṃ atthi me ajjhattaṃ

vicikicchāti pajānāti. Asantaṃ vā ajjhattaṃ

vicikicchaṃ natthi me ajjhattaṃ vicikicchāti pajānāti.

Yathā ca anuppannāya vicikicchāya uppādo hoti, tañca

pajānāti. Yathā ca uppannāya vicikicchāya pahānaṃ

hoti, tañca pajānāti. Yathā ca pahīnāya vicikicchāya

āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti.

Iti ajjhattaṃ vā dhammesu dhammānupassī viharati.

Bahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati.

Ajjhattabahiddhā vā dhammesu dhammānupassī

viharati. Samudayadhammānupassī vā dhammesu

viharati. Vayadhammānupassī vādhammesu viharati.

Samudayavayadhammānupassī vā dhammesu viharati.

Atthi dhammāti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti

yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya. Anissito ca

viharati. Na ca kiñci loke upādiyati. Evaṃ kho bhikkhave bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati

pañcasu nīvaraṇesu.

[Quán pháp - quán năm pháp ngăn ngại]

Nầy các Tỳ kheo, thế nào là quán pháp trên pháp?

Nầy các Tỳ kheo, người tu tập quán pháp qua năm ngăn ngại. Nầy các Tỳ kheo, khi người tu tập tâm có ham muốn, vị ấy sáng suốt biết rõ: nội tâm có ham muốn; tâm không có ham muốn, vị ấy sáng suốt biết rõ: nội tâm không có ham muốn.

Với sự ham muốn vốn không có nay sanh khởi, vị ấy biết rõ.

Với sự ham muốn đã sanh khởi nay đoạn diệt, vị ấy biết rõ.

Với sự ham muốn đã đoạn diệt tương lai không sanh khởi nữa, vị ấy biết rõ.

Khi tâm có sân hận, vị ấy sáng suốt biết rõ: nội tâm có sân hận; tâm không có sân hận, vị ấy sáng suốt biết rõ: nội tâm không có sân hận.

Với sự sân hận vốn không có nay sanh khởi, vị ấy biết rõ.

Với sự sân hận đã sanh khởi nay đoạn diệt, vị ấy biết rõ.

Với sự sân hận đã đoạn diệt tương lai không sanh khởi nữa, vị ấy biết rõ.

Khi tâm có hôn trầm thụy miên, vị ấy sáng suốt biết rõ: nội tâm có hôn trầm thụy miên; tâm không có hôn trầm thụy miên, vị ấy sáng suốt biết rõ: nội tâm không có hôn trầm thụy miên.

Với sự hôn trầm thụy miên vốn không có nay sanh khởi, vị ấy biết rõ.

Với sự hôn trầm thụy miên đã sanh khởi nay đoạn diệt, vị ấy biết rõ.

Với sự hôn trầm thụy miên đã đoạn diệt tương lai không sanh khởi nữa, vị ấy biết rõ.

Khi tâm có loạn động, vị ấy sáng suốt biết rõ: nội tâm có loạn động; tâm không có loạn động, vị ấy sáng suốt biết rõ: nội tâm không có loạn động.

Với sự loạn động vốn không có nay sanh khởi, vị ấy biết rõ.

Với sự loạn động đã sanh khởi nay đoạn diệt, vị ấy biết rõ.

Với sự loạn động đã đoạn diệt tương lai không sanh khởi nữa, vị ấy biết rõ.

Khi tâm có nghi hoặc, vị ấy sáng suốt biết rõ: nội tâm có nghi hoặc; tâm không có nghi hoặc, vị ấy sáng suốt biết rõ: nội tâm không có nghi hoặc.

Với sự nghi hoặc vốn không có nay sanh khởi, vị ấy biết rõ.

Với sự nghi hoặc đã sanh khởi nay đoạn diệt, vị ấy biết rõ.

Với sự nghi hoặc đã đoạn diệt tương lai không sanh khởi nữa, vị ấy biết rõ. Như vậy vị ấy tu tập quán pháp qua năm triền cái.

Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu dhammesu

dhammānupassī viharati pañcasu

upādānakkhandhesu. Kathañca bhikkhave bhikkhu

dhammesu dhammānupassī viharati pañcasu

upādānakkhandhesu?

Idha bhikkhave bhikkhu " iti rūpaṃ, iti rūpassa

samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo. Iti vedanā, iti

vedanāya samudayo, iti vedanāya atthaṅgamo. Iti

saññā, iti saññāya samudayo, iti saññāya atthaṅgamo. Iti saṅkhārā, iti saṅkhārānaṃ samudayo, iti

saṅkhārānaṃ atthaṅgamo. Iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamoti.

Iti ajjhattaṃ vā dhammesu dhammānu passī viharati. Bahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati.

Ajjhattabahiddhā vā dhammesu dhammānupassī

viharati. Samudayadhammānu passī vā dhammesu

viharati. Vayadhammānupassī vā dhammesu viharati.

Samudayavayadhammānupassī vā dhammesu viharati.Atthi dhammāti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti

yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya. Anissito ca

viharati na ca kiñci loke upādiyati. Evaṃ kho

bhikkhave bhikkhu dhammesu dhammānupassī

viharati pañcasu upādānakkhandhesu.

[Quán pháp - quán năm thủ uẩn]

Lại nữa, nầy các Tỳ kheo, người tu tập quán pháp qua năm thủ uẩn. Vị ấy quán sát: đây là sắc, đây là tập khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc; đây là thọ, đây là tập khởi của thọ, đây là sự đoạn diệt của thọ; đây là tưởng, đây là tập khởi của tưởng, đây là sự đoạn diệt của tưởng; đây là hành, đây là tập khởi của hành, đây là sự đoạn diệt của hành; đây là thức, đây là tập khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức. Như vậy vị ấy tu tập quán pháp qua năm thủ uẩn.

Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu dhammesu

dhammānupassī viharati chasu ajjhattikabāhiresu

āyatanesu. Kathañca bhikkhave bhikkhu dhammesu

dhammānupassī viharati chasu ajjhattikabāhiresu

āyatanesu?

Idha bhikkhave bhikkhu cakkhuñca pajānāti. Rūpe ca pajānāti. Yañca tadubhayaṃ paṭicca uppajjati

saṃyojanaṃ tañca pajānāti. Yathā ca anuppannassa

saṃyojanassa uppādo hoti tañca pajānāti. Yathā ca

uppannassa saṃyojanassa pahānaṃ hoti tañca pajānāti. Yathā ca pahīnassa saṃyojanassa āyatiṃ anuppādo

hoti tañca pajānāti. Sotañca pajānāti. Sadde ca

pajānāti yañca tadubhayaṃ paṭicca uppajjati

saṃyojanaṃ tañca pajānāti. Yathā ca anuppannassa

saṃyojanassa uppādo hoti tañca pajānāti. Yathā ca

uppannassa saṃyojanassa pahānaṃ hoti tañca

pajānāti. Yathā ca pahīnassa saṃyojanassa āyatiṃ

anuppādo hoti tañca pajānāti. Ghāṇañca pajānāti.

Gandhe ca pajānāti yañca tadubhayaṃ paṭicca

uppajjati saṃyojanaṃ tañca pajānāti. Yathā ca

anuppannassa saṃyojanassa

uppādo hoti tañca pajānāti. Yathā ca uppannassa

saṃyojanassa pahānaṃ hoti tañca pajānāti. Yathā ca

pahīnassa saṃyojanassa āyatiṃ anuppādo hoti tañca

pajānāti. Jivhañca pajānāti. Rase ca pajānāti yañca

tadubhayaṃ paṭicca uppajjati saṃyojanaṃ tañca

pajānāti. Yathā ca anuppannassa saṃyojanassa

uppādo hoti tañca pajānāti. Yathā ca uppannassa

saṃyojanassa pahānaṃ hoti tañca pajānāti. Yathā ca

pahīnassa saṃyojanassa āyatiṃ anuppādo hoti

tañca pajānāti. Kāyañca pajānāti. Phoṭṭhabbeca

pajānāti yañca tadubhayaṃ paṭicca uppajjati

saṃyojanaṃ tañca pajānāti Yathā ca anuppannassa

saṃyojanassa uppādo hoti, tañca pajānāti. Yathā ca

uppannassa saṃyojanassa pahānaṃ hoti tañca

pajānāti. Yathā ca pahīnassa saṃyojanassa āyatiṃ

anuppādo hoti tañca pajānāti. Manañca pajānāti.

Dhamme ca pajānāti yañca tadubhayaṃ paṭicca

uppajjati saṃyojanaṃ tañca pajānāti. Yathā ca

anuppannassa saṃyojanassa uppādo hoti tañca

pajānāti. Yathā ca uppannassa saṃyojanassa pahānaṃhoti tañca pajānāti Yathā ca pahīnassa saṃyojanassa

āyatiṃ anuppādo hoti tañca pajānāti.

Iti ajjhattaṃ vā dhammesu dhammānupassī viharati.

Bahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati.

Ajjhattabahiddhā vā dhammesu dhammānupassī

viharati. Samudayadhammānupassī vā dhammesu

viharati. Vayadhammānupassī vā dhammesu viharati. Samudayavayadham mānupassī vā dhammesu viharatiAtthi dhammāti vā panassa sati paccupaṭṭhitā

hoti yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya. Anissito

ca viharati. Na ca kiñci loke upādiyati. Evaṃ kho

bhikkhave bhikkhu dhammesu dhammānupassī

viharati chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu.

[Quán pháp - quán sáu xứ]

Lại nữa, nầy các Tỳ kheo, người tu tập quán pháp qua sáu nội và ngoại xứ. Vị ấy sáng suốt biết rõ: do duyên hai thành tố mắt và cảnh sắc, kiết sử sanh khởi.

Do duyên hai thành tố tai và âm thanh, kiết sử sanh khởi.

Do duyên hai thành tố mũi và mùi hương, kiết sử sanh khởi.

Do duyên hai thành tố lưỡi và các vị, kiết sử sanh khởi.

Do duyên hai thành tố thân và cảnh xúc, kiết sử sanh khởi.

Do duyên hai thành tố ý và cảnh pháp, kiết sử sanh khởi.

Với kiết sử chưa sanh nay sanh khởi, vị ấy sáng suốt biết rõ.

Với kiết sử đã sanh nay đoạn diệt, vị ấy sáng suốt biết rõ.

Với kiết sử đã đoạn diệt tương lai không sanh khởi, vị ấy sáng suốt biết rõ.

Như vậy là người tu tập quán pháp qua sáu nội và ngoại xứ.

Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu dhammesu

dhammānupassī viharati sattasubojjhaṅgesu.

Kathañca bhikkhave bhikkhu dhammesu

dhammānupassī viharati sattasu bojjhaṅgesu?

Idha bhikkhave bhikkhu santaṃ vā ajjhattaṃ

satisambojjhaṅgaṃ atthi me ajjhattaṃ

satisambojjhaṅgoti pajānāti. Asantaṃ vā ajjhattaṃ satisambojjhaṅgaṃ natthi me ajjhattaṃ

satisambojjhaṅgoti pajānāti. Yathā ca anuppannassa

satisambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti. Yathāca uppannassa satisambojjhaṅgassa bhāvanāpāripūrī hoti tañca pajānāti.

Santaṃ vā ajjhattaṃ dhammavicayasambojjhaṅgaṃ

atthi me ajjhattaṃ dhammavicayasambojjhaṅgoti

pajānāti. Asantaṃ vā ajjhattaṃ

dhammavicayasambojjhaṅgaṃ natthi me ajjhattaṃ

dhammavicayasambojjhaṅgoti pajānāti. Yathā ca

anuppannassa dhammavicayasambojjhaṅgassa uppādohoti tañca pajānāti. Yathā ca uppannassa

dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāpāripūrī hoti

tañca pajānāti.

Santaṃ vā ajjhattaṃ viriyasambojjhaṅgaṃ atthi me

ajjhattaṃ viriyasambojjhaṅgoti pajānāti. Asantaṃ vā

ajjhattaṃ viriyasambojjhaṅgaṃ natthi me ajjhattaṃ

viriyasambojjhaṅgoti pajānāti. Yathā ca anuppannassa viriyasambojjhaṅgassa uppādo hoti, tañca pajānāti.

Yathā ca uppannassa viriyasambojjhaṅgassa

bhāvanāpāripūri hoti tañca pajānāti.

Santaṃ vā ajjhattaṃ pītisambojjhaṅgaṃ atthi me

ajjhattaṃ pītisambojjhaṅgoti pajānāti. Asantaṃ vā

ajjhattaṃ pītisambojjhaṅgaṃ natthi me ajjhattaṃ

pītisambojjhaṅgoti pajānāti. Yathā ca anuppannassa

pītisambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti.

Yathā ca uppannassa pītisambojjhaṅgassa

bhāvanāpāripūrī hoti tañca pajānāti.

Santaṃ vā ajjhattaṃ passaddhisambojjhaṅgaṃ atthi

me ajjhattaṃ passaddhisambojjhaṅgoti pajānāti.

Asantaṃ vā ajjhattaṃ passaddhisambojjhaṅgaṃ natthi me ajjhattaṃ passaddhisambojjhaṅgoti pajānāti. Yathāca anuppannassa passaddhisambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti. Yathā ca uppannassa

passaddhisambojjhaṅgassa bhāvanāpāripūrī hoti tañcapajānāti.

Santaṃ vā ajjhattaṃ samādhisambojjhaṅgaṃ atthi me ajjhattaṃ samādhisambojjhaṅgoti pajānāti. Asantaṃ

vā ajjhattaṃ samādhisambojjhaṅgaṃ natthi me

ajjhattaṃ samādhisambojjhaṅgoti pajānāti.

Yathā ca anuppannassa samādhisambojjhaṅgassa

uppādo hoti, tañca pajānāti. Yathā ca uppannassa

samādhisambojjhaṅgassa bhāvanāpāripūrī hoti tañca

pajānāti.

Santaṃ vā ajjhattaṃ upekkhāsambojjhaṅgaṃ atthi me ajjhattaṃ upekkhāsambojjhaṅgoti pajānāti. Asantaṃ

vā ajjhattaṃ upekkhāsambojjhaṅgaṃ natthi me

ajjhattaṃ upekkhāsambojjhaṅgoti pajānāti. Yathā ca

anuppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa uppādo hoti

tañca pajānāti. Yathā ca uppannassa

upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāpāripūri hoti tañca pajānāti.

Iti ajjhattaṃ vā dhammesu dhammānupassī viharati.

Bahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati.

Ajjhattabahiddhā vā dhammesu dhammānupassī

viharati. Samudayadhammānupassī vā dhammesu

viharati. Vayadhammānupassī vā dhammesu

viharati. Samudayavayadhammānupassī

vā dhammesu viharati. Atthi dhammāti vā

panassa sati paccupaṭṭhitā hoti yāvadeva

ñāṇamattāya patissatimattāya. Anissito ca

viharati. Na ca kiñci loke upādiyati. Evampi kho

bhikkhave bhikkhu dhammesu dhammānupassī

viharati sattasu bojjhaṅgesu.

[Quán pháp - quán bảy giác chi]

Lại nữa, nầy các Tỳ kheo, người tu tập quán pháp qua bảy giác chi.

Này các Tỳ kheo, khi tâm có niệm giác chi vị ấy biết rõ: nội tâm có niệm giác chi; khi tâm có trạch pháp giác chi vị ấy biết rõ: nội tâm có trạch pháp giác chi; khi tâm có tinh tấn giác chi vị ấy biết rõ: nội tâm có tinh tấn giác chi; khi tâm có hỷ giác chi vị ấy biết rõ: nội tâm có hỷ giác chi; khi tâm có tịnh giác chi vị ấy biết rõ: nội tâm có tịnh giác chi; khi tâm có định giác chi vị ấy biết rõ: nội tâm có định giác chi; khi tâm có xả giác chi vị ấy biết rõ: nội tâm có xả giác chi.

Với các giác chi vốn không có nay sanh khởi, vị ấy sáng suốt biết rõ.

Với các giác chi đã sanh nay được viên thành, vị ấy sáng suốt biết rõ.

Như vậy là người tu tập quán pháp qua bảy giác chi.

Puna ca paraṃ bhikkhave bhikkhu

dhammesu dhammānupassī viharati

catūsu ariyasaccesu. Kathañca bhikkhave

bhikkhu dhammesu dhammānupassī

viharati catūsu ariyasaccesu?

Idha bhikkhave bhikkhu idaṃ dukkhanti

yathābhūtaṃ pajānāti. Ayaṃ

dukkhasamudayoti yathābhūtaṃ pajānāti.

Ayaṃ dukkhanirodhoti yathābhūtaṃ

pajānāti. Ayaṃ dukkhanirodhagāminī

paṭipadā ti yathābhūtaṃ pajānāti.

Iti ajjhattaṃ vā dhammesu dhammānupassī viharati.

Bahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharati.

Ajjhattabahiddhāvā dhammesu dhammānupassī

viharati. Samudayadhammānupassī vā dhammesu

viharati vayadhammānupassī vādhammesu viharati.

Samudayavaya dhammānupassī vā dhammesu viharati

Atthi dhammāti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti

yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya. Anissito ca

viharati. Na ca kiñci loke upādiyati. Evampi kho

bhikkhave bhikkhu dhammesu dhammānupassī

viharati catūsu ariyasaccesu.

[Quán pháp - quán bốn thánh đế]

Lại nữa, nầy các Tỳ kheo, người tu tập quán pháp qua bốn thánh đế.

Nầy các Tỳ kheo, người tu tập sáng suốt biết rõ đây là khổ; sáng suốt biết rõ đây là nhân sanh khổ; sáng suốt biết rõ đây là sự chấm dứt khổ; sáng suốt biết rõ đây là con đường dẫn đến diệt khổ.

Như vậy vị ấy quán pháp bằng pháp. Vị ấy quán tánh sanh khởi trên pháp, quán tánh hoại diệt trên pháp hoặc cả hai tánh sanh diệt trên pháp. Vị ấy quán niệm sự hiện hữu của pháp với hy vọng hướng đến chánh trí, chánh niệm. Vị ấy không ỷ lại, chấp trước bất cứ vật gì ở đời. Nầy các Tỳ kheo, như vậy là người tu tập lấy pháp quán pháp.

Yo hi ko ci bhikkhave ime cattāro satipaṭṭhāne evaṃ

bhāveyya satta vassāni, tassa dvinnaṃ phalānaṃ

aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭheva dhamme

aññā, sati vā upādisese anāgāmitā. Tiṭṭhantu

bhikkhave satta vassāni, yo hi koci bhikkhave ime

cattāro satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyya chabbassāni tassadvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ

diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā.

Tiṭṭhantu bhikkhave chabbassāni, yo hi ko ci

bhikkhave ime cattāro satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyya

pañcavassāni tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ

phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭheva dhamme aññā, sati vā

upādisese anāgāmitā. Tiṭṭhantu bhikkhave

pañcavassāni, yo hi ko ci bhikkhave ime cattāro

satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyya cattāri vassāni tassa

dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ:

diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā.

Tiṭṭhantu bhikkhave cattāri vassāni, yo hi koci bhikkhave ime cattāro satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyya tīṇi vassānitassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ

pāṭikaṅkhaṃ diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese

anāgāmitā. Tiṭṭhantu bhikkhave tīṇi vassāni yo hi ko

ci bhikkhave ime cattāro satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyya

dve vassāni tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ

phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭheva dhamme aññā, sati vā

upādisese anāgāmitā. Tiṭṭhantu bhikkhave dve vassāni yo hi ko ci bhikkhave ime cattāro satipaṭṭhāne

evaṃ bhāveyya ekaṃ vassaṃ tassa dvinnaṃ phalānaṃaññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭheva dhamme

aññā, sati vā upādisese anāgāmitā. Tiṭṭhatu bhikkhave ekaṃ vassaṃ, yo hi ko ci bhikkhave ime cattāro

satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyya satta māsāni, tassa

dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ

diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā.

Tiṭṭhantu bhikkhave satta māsāni, yo hi ko ci

bhikkhave ime cattāro sati satipaṭṭhāne evaṃ

bhāveyya cha māsāni tassa dvinnaṃ phalānaṃ

aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭheva dhamme

aññā sati vā upādisese anāgāmitā. Tiṭṭhantu bhikkhave

cha māsāni, yo hi ko ci bhikkhave ime cattāro sati satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyya pañca māsāni tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭheva

dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā. Tiṭṭhantu

bhikkhave pañca māsāni, yo hi ko ci bhikkhave ime

cattāro sati satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyya cattāri

māsāni tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ

pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭheva dhamme aññā, sati vā

upādisese anāgāmitā. Tiṭṭhantu bhikkhave cattāri

māsāni, yo hi ko ci bhikkhave ime cattāro sati

satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyya tīṇi māsāni tassa dvinnaṃ

phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃdiṭṭheva

dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā. Tiṭṭhantu bhikkhave tīṇi māsāni, yo hi ko ci bhikkhave ime

cattāro sati satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyya dve māsāni

tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ

pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭheva dhamme aññā sati vā upādiseseanāgāmitā Tiṭṭhantu bhikkhave dve māsāni, yo hi ko

ci bhikkhave ime cattāro sati satipaṭṭhāne

evaṃ bhāveyya māsaṃ tassa dvinnaṃ phalānaṃ

aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ diṭṭheva dhamme

aññā sati vā upādisese anāgāmitā. Tiṭṭhatu bhikkhave māsaṃ , yo hi ko ci bhikkhave ime cattāro sati

satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyyāa addhamāsaṃ tassa

dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ

diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā

tiṭṭhatu bhikkhave addhamāso, yo hi ko ci bhikkhave

ime cattāro satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyya sattāhaṃ

tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ

pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭheva dhamme aññā, sati vā

upādisese anāgāmitā.

Ekāyano ayaṃ bhikkhave maggo sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya

dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa

adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya yadidaṃ

cattāro satipaṭṭhānāti, iti yantaṃ vuttaṃ idametaṃ

paṭicca vuttanti.

[Quả chứng]

Nầy các Tỳ kheo, người nào tu tập bốn niệm xứ trong bảy năm như vậy có thể chứng một trong hai quả ngay trong đời hiện tại: một là vô lậu chánh trí nếu không thì quả bất hoàn. Nầy các Tỳ kheo, không nhất thiết phải tu tập đến bảy năm, một người có thể chứng quả trong thời gian tu tập bốn niệm xứ trong sáu năm, năm năm, bốn năm, ba năm, hai năm, một năm hoặc bảy tháng, sáu tháng, năm tháng, bốn tháng, ba tháng, hai tháng, một tháng, nửa tháng thậm chí bảy ngày có thể chứng đắc một trong hai quả vô lậu chánh trí hoặc quả bất hoàn.

Nầy các Tỳ kheo, đây là con đường độc nhất dẫn đến thanh tịnh, vượt khỏi sầu não, đoạn tận khổ ưu, thành tựu chánh trí, chứng ngộ niết bàn. Đó là quán niệm bốn lãnh vực.

Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato

bhāsitaṃ abhinandunti.

Đức Thế Tôn thuyết giảng như vậy, các Tỳ kheo hoan hỷ tín thọ lời Ngài.

Kinh Lễ Bái Sáu Phương

Siṅgalovadasutta

Evaṃ me sutaṃ:

Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane

kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena sigālako

gahapatiputto kālasseva vuṭṭhāya rājagahā

nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthuddisā

namassati, puratthimaṃ disaṃ dakkhiṇaṃ disaṃ

pacchimaṃ disaṃ uttaraṃ disaṃ heṭṭhimaṃ disaṃ

uparimaṃ disaṃ.

Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā

pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi.

Addasā kho bhagavā sigālakaṃ gahapatiputtaṃ

kālasseva vuṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavatthaṃ

allakesaṃ pañjalikaṃ puthuddisā namassantaṃ,

puratthimaṃ disaṃ dakkhiṇaṃ disaṃ pacchimaṃ

disaṃ uttaraṃ disaṃ heṭṭhimaṃ disaṃ uparimaṃ

disaṃ. Disvāna sigālakaṃ gahapatiputtaṃ etadavoca: kinnu kho tvaṃ gahapatiputta kālasseva vuṭṭhāya

rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko

puthuddisā namassasi, puratthimaṃ disaṃ

dakkhiṇaṃ disaṃ pacchimaṃ disaṃ uttaraṃ disaṃ

heṭṭhimaṃ disaṃ uparimaṃ disanti?.

Pitā maṃ bhante kālaṃ karonto evaṃ avaca: chaddisā tāta namasseyyāsīti. So kho ahaṃ bhante pituvacanaṃsakkaronto garukaronto mānento pūjento kālasseva

vuṭṭhāya rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso

pañjaliko puthuddisā namassāmi puratthimaṃ disaṃ dakkhiṇaṃ disaṃ pacchimaṃ disaṃ uttaraṃ disaṃ

heṭṭhimaṃ disaṃ uparimaṃ disanti. Na kho

gahapatiputta ariyassa vinaye evaṃ chaddisā

namassitabbāti.

Tôi nghe như vầy:

Một thời đức Thế Tôn trú tại chùa Trúc Lâm gần thành Vương Xá. Vào buổi sáng Ngài đắp y mang bát đi khất thực. Lúc bấy giờ đức Thế Tôn trông thấy thanh niên Sin Ga La lễ bái sáu phương đông nam tây bắc trên dưới, Ngài hỏi tại sao làm thế. Sin Ga La trả lời: Khi thân phụ lâm chung nhắn nhủ phải thường lễ bái sáu phương. Đức Thế Tôn dạy rằng: Cách thức lễ bái sáu phương trong đạo lý thánh hiền không giống như vậy.

"Yathākathaṃ pana bhante ariyassa vinaye chaddisā

namassitabbā? Sādhu me bhante bhagavā tathā

dhammaṃ desetu yathā ariyassa vinaye chaddisā

namassitabbāti. Tenahi gahapatiputta suṇāhi,

sādhukaṃ manasi karohi, bhāsissāmīti Evaṃ bhanteti

kho sigālo gahapatiputto bhagavato paccassosi.

Bhagavā etadavoca:

Kathañca gahapatiputta ariyasāvako

chaddisā paṭicchādī hoti? Chayimā gahapatiputta disā

veditabbā: puratthimā disā mātāpitaro veditabbā.

Dakkhiṇā disā ācariyā veditabbā. Pacchimā disā

puttadārā veditabbā. Uttarā disā mittāmaccā veditabbāHeṭṭhimā disā dāsakammakarā veditabbā.

Uparimā disā samaṇabrāhmaṇā veditabbā.

Thanh niên Sin Ga La thỉnh cầu đức Phật giảng dạy đạo lý ấy. Đức Phật dạy rằng:

Nầy gia chủ, phương đông được hiểu là cha mẹ

Phương nam được hiểu là thầy tổ

Phương tây được hiểu là người hôn phối

Phương bắc được hiểu là bạn bè

Phương dưới được hiểu là người giúp việc

Phương trên được hiểu là sa môn

Pañcahi kho gahapatiputta ṭhānehi

puttena puratthimā disā mātāpitaro

paccupaṭṭhātabbā: bhato nesaṃ

bharissāmi, kiccaṃ nesaṃ karissāmi,

kulavaṃsaṃ ṭhapessāmi, dāyajjaṃ

paṭipajjāmi, atha vā pana petānaṃ

kālakatānaṃ dakkhiṇaṃ anuppadassāmīti.

Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi

puttena puratthimā disā mātāpitaro

paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi puttaṃ

anukampanti: pāpā nivārenti, kaḷyāṇe

nivesenti, sippaṃ sikkhāpenti, patirūpena

dārena saṃyojenti, samaye dāyajjaṃ

niyyādenti. Imehi kho gahapatiputta

pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā

mātāpitaro paccupaṭṭhitā imehi pañcahi

ṭhānehi puttaṃ anukampanti. Evamassa

esā puratthimā disā paṭicchannā hoti

khemā appaṭibhayā.

Nầy gia chủ, đối với phương đông tức cha mẹ, người con nên làm năm việc:

Một là phụng dưỡng cha mẹ

Hai là làm công việc thay cha mẹ

Ba là gìn giữ gia phong

Bốn là khéo quản trị tài sản thừa kế

Năm là tạo phước hồi hướng

Đáp lại, đối với con, cha mẹ nên làm năm việc:

Một là ngăn con không làm điều ác

Hai là dạy con làm việc lành

Ba là hướng dẫn nghề nghiệp

Bốn là tác thành gia thất

Năm là trao tài sản thừa kế khi thích hợp

Đó là cách lễ bái phương đông tức đạo nghĩa cha mẹ con cái. Làm như vậy được an lạc không gì lo lắng.

Pañcahi kho gahapatiputta ṭhānehi

antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā

paccupaṭṭhātabbā: uṭṭhānena,

upaṭṭhānena, sussūsāya, pāricariyāya,

sakkaccaṃ sippapaṭiggahaṇena. Imehi

kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi

antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā

paccupaṭṭhitā, pañcahi ṭhānehi antevāsiṃ

anukampanti:

suvinītaṃ vinenti, suggahitaṃ gāhāpenti

sabbasippasutaṃ samakkhāyino bhavanti

mittāmaccesu paṭivedenti, disāsu parittānaṃ

karonti. Imehi kho gahapatiputta

pañcahi ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā

ācariyā paccupaṭṭhitā, imehi pañcahi

ṭhānehi antevāsiṃ anukampanti.

Evamassa esā dakkhiṇā disā

paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.

Nầy gia chủ, đối với phương nam tức thầy tổ, người học trò nên làm năm việc:

Một là giữ lòng kính trọng

Hai là quan tâm săn sóc

Ba là chăm chỉ học hành

Bốn là đáp ứng khi cần

Năm là hấp thụ những gì được truyền dạy

Đáp lại, đối với trò, thầy nên làm năm việc:

Một là dạy trò những chuyên môn của mình

Hai là dùng phương pháp dễ hiểu

Ba là không giấu nghề

Bốn là giới thiệu tiến thân

Năm là bố trí an toàn cho trò

Đó là cách lễ bái phương nam tức đạo nghĩa thầy trò. Làm như vậy được an lạc không gì lo lắng.

Pañcahi kho gahapatiputta ṭhānehi

sāmikena pacchimā disā bhariyā

paccupaṭṭhātabbā: sammānanāya,

avimānanāya, anaticariyāya,

issariyavossaggena, alaṅkārānuppadānena.

Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi

sāmikena pacchimā disā bhariyā

paccupaṭṭhitā, pañcahi ṭhānehi sāmikaṃ

anukampati: susaṃvihitakammantā ca hoti

susaṃgahitaparijanā ca, anaticārinī ca,

sambhataṃ anurakkhati, dakkhā ca hoti

analasā sabbakiccesu. Imehi kho

gahapatiputta pañcahi ṭhānehi sāmikena

pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā

imehi pañcahi ṭhānehi sāmikaṃ

anukampati. Evamassa esā pacchimā disā

paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.

Nầy gia chủ, đối với phương tây tức người hôn phối thì người chồng nên làm năm việc:

Một là đối xử hoà ái

Hai là không bạc đãi khinh khi

Ba là một dạ thủy chung

Bốn là giao quyền nội chính

Năm là tùy khả năng mua sắm tư trang cho vợ

Đáp lại, đối với chồng, người vợ nên làm năm việc:

Một là quán xuyến công việc gia đình

Hai là cư xử với hai họ một cách đồng đều

Ba là một lòng tiết hạnh

Bốn là gìn giữ tài sản

Năm là cần mẫn trong bổn phận.

Đó là cách lễ bái phương tây tức đạo nghĩa vợ chồng. Làm như vậy được an lạc không gì lo lắng.

Pañcahi kho gahapatiputta ṭhānehi

kulaputtena uttarā disā mittāmaccā

paccupaṭṭhātabbā: dānena, peyyavajjena

atthacariyāya, samānattatāya,

avisaṃ vādanatāya. Imehi kho gahapatiputtapañcahi

ṭhānehi kulaputtena uttarā disā

mittāmaccā paccupaṭṭhitā pañcahi

ṭhānehi kulaputtaṃ anukampanti:

pamattaṃ rakkhanti, pamattassa

sāpateyyaṃ rakkhanti, bhītassa saraṇaṃ

honti, āpadāsu na vijahanti, aparapajā

cassa paṭipūjenti. Imehi kho gahapatiputta

pañcahi ṭhānehi kulaputtena uttarā disā

mittāmaccā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi

ṭhānehi kulaputtaṃ anukampanti.

Evamassa esā uttarā disā paṭicchannā

hoti khemā appaṭibhayā.

Nầy gia chủ, đối với phương bắc tức bạn bè nên làm năm việc:

Một là rộng rãi

Hai là nhã nhặn

Ba là quan tâm lợi ích của bạn

Bốn là đồng cam cộng khổ

Năm là thành thật

Đáp lại, đối với một bạn tốt, nên làm năm việc:

Một là cảnh giác bạn trước những cám dỗ

Hai là giữ hộ tài sản khi bạn sa ngã

Ba là làm nơi nương tựa cho bạn lúc sa cơ

Bốn là không bỏ bạn lúc nguy biến

Năm là cư xử tốt với người thân của bạn

Đó là cách lễ bái phương nam tức đạo nghĩa bạn bè. Làm như vậy được an lạc không gì lo lắng.

Pañcahi kho gahapatiputta ṭhānehi

ayirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā

paccupaṭṭhātabbā: yathābalaṃ

kammantasaṃvidhānena,

bhattavettanānuppadānena,

gilānupaṭṭhānena, acchariyānaṃ

rasānaṃ saṃvibhāgena, samaye

vossaggena. Imehi kho gahapatiputta

pañcahi ṭhānehi ayirakena heṭṭhimā disā

dāsakammakarā paccupaṭṭhitā pañcahi

ṭhānehi ayirakaṃ anukampanti.

Pubbuṭṭhāyino ca honti, pacchānipātino

ca dinnādāyino ca, sukatakammakarā ca

kittivaṇṇaharā ca. Imehi kho gahapatiputta pañcahi

ṭhānehi ayirakena heṭṭhimā disā

dāsakammakarā paccupaṭṭhitā imehi

pañcahi ṭhānehi ayirakaṃ anukampanti.

Evamassa esā heṭṭhimā disā paṭicchannā

hoti khemā appaṭibhayā.

Nầy gia chủ, đối với phương dưới tức người giúp việc thì người chủ nên làm năm việc:

Một là không giao việc quá sức

Hai là trả thù lao tương xứng

Ba là chăm sóc khi đau yếu

Bốn là chia sớt món ngon vật lạ

Năm là không bắt làm việc quá giờ

Đáp lại, đối với chủ, người giúp việc nên làm năm việc:

Một là thức trước chủ

Hai là ngủ sau chủ

Ba là không lấy những thứ không cho

Bốn là siêng năng làm việc

Năm là giữ tiếng tốt cho chủ

Đó là cách lễ bái phương dưới tức đạo nghĩa chủ tớ. Làm như vậy được an lạc không gì lo lắng.

Pañcahi kho gahapatiputta ṭhānehi

kulaputtena uparimā disā

samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhātabbā:

mettena kāyakammena, mettena

vacīkammena, mettena manokammena

anāvaṭadvāratāya, āmisānuppadānena.

Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi

kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā

paccupaṭṭhitā chahi ṭhānehi

kulaputtaṃ anukampanti. Pāpā nivārenti

kalyāṇe nivesenti, kalyāṇena manasā

anukampanti, assutaṃ sāventi, sutaṃ

pariyodapenti, saggassa maggaṃ ācikkhanti.Imehi kho gahapatiputta chahi ṭhānehi

kulaputtena uparimā disā

samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhitā imehi

chabhi ṭhānehi kulaputtaṃ anukampanti

Evamassa esā uparimā disā paṭicchannā

hoti khemā appaṭibhayāti.

Nầy gia chủ, đối với phương trên tức sa môn thì người cư sĩ nên làm năm việc:

Một là cử chỉ thân thiện

Hai là lời nói thân thiện

Ba là tư tưởng thân thiện

Bốn là luôn mở rộng cửa đón tiếp

Năm là cúng dường tứ sự

Đáp lại, đối với cư sĩ, sa môn nên làm năm việc:

Một là hướng dẫn cư sĩ xa điều ác

Hai là hướng dẫn cư sĩ làm việc lành

Ba là luôn cư xử với tâm từ ái

Bốn là giảng giải đạo lý tường tận

Năm là chỉ đường an vui đời sau

Đó là cách lễ bái phương nam tức đạo nghĩa tăng tục. Làm như vậy được an lạc không gì lo lắng.

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato

athāparaṃ etadavoca satthā:

Evaṃ vutte sigālako gahapatiputto

bhagavantaṃ etadavoca: abhikkantaṃ

bhante, abhikkantaṃ bhante. Seyyathāpi

bhante nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya,

paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā

maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā

telapajjotaṃ dhāreyya cakkhumanto

rūpāni dakkhintīti, evamevaṃ bhagavatā

anekapariyāyena dhammo pakāsito

Esāhaṃ bhante bhagavantaṃ saraṇaṃ

gacchāmi, dhammañca bhikkhusaṅghañca

Upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu

ajjataggepāṇupetaṃ saraṇaṃ gatanti.

Nghe đức Thế Tôn dạy như vậy, thanh niên Sin Ga La bày tỏ niềm hoan hỷ: Thật vi diệu, bạch đức Thế Tôn, Chánh Pháp được giảng dạy như người lật lên những gì bị úp xuống, phơi bày những gì bị che phủ, chỉ đường cho người lạc lối, đem ánh sáng vào chỗ tối. Con xin qui y Phật, con xin qui y Pháp, con xin qui y Tăng. Xin Ngài nhận biết cho con là đệ tử từ nay cho đến trọn đời.

Lễ Hồng Danh

Àṭānāṭiyaparittaṃ

Namo me sabbabuddhānaṃ

Uppannānaṃ mahesinaṃ

Taṇhaṅkaro mahāvīro

Medhaṅkaro mahāyaso

Saraṇaṅkaro lokahito

Dìpaṅkaro jutindharo

Koṇdañño janapāmokkho

Maṅgalo purisāsabho

Sumano sumano dhīro

Revato rativaḍḍhano

Sobhito guṇasampanno

Anomadassī januttamo

Padumo lokapajjoto

Nārado varasārathī

Padumuttaro sattasāro

Sumedho appaṭipuggalo

Sujāto sabbalokaggo

Piyadassī narāsabho

Atthadassī kāruṇiko

Dhammadassī tamonudo

Siddhattho asamo loke

Tisso ca vadataṃ varo

Pusso ca varado buddho

Vipassī ca anūpamo

Sikhì sabbahito satthā

Vessabhū sukhadāyako

Kakusandho sattavāho

Konāgamano raṇañjaho

Kassapo sirisampanno

Gotamo sakyapuṅgavo

Nhất tâm đảnh lễ:

Nam mô đại trí Dìpaṅkaro Phật

Nam mô đại hùng Taṇhaṃkaro Phật

Nam mô đại uy Medhaṅkaro Phật

Nam mô cứu thế Saraṇaṅkaro Phật

Nam mô vô thượng sư Koṇdañño Phật

Nam mô thượng nhân Maṅgalo Phật

Nam mô thường hoan hỷ Sumano Phật

Nam mô thường an lạc Revato Phật

Nam mô viên đức Sobhito Phật

Nam mô siêu nhân Anomadassī Phật

Nam mô phổ quang Padumo Phật

Nam mô điều ngự Nārado Phật

Nam mô đại đạo sư Padumuttaro Phật

Nam mô vô tỷ Sumedho Phật

Nam mô vô thượng tôn Sujāto Phật

Nam mô vô thượng sĩ Piyadassī Phật

Nam mô đại bi Atthadassī Phật

Nam mô vô lượng quang Dhammadassī Phật

Nam mô lưỡng túc tôn Siddhattho Phật

Nam mô vô thượng trí Tisso Phật

Nam mô vô thượng giác Pusso Phật

Nam mô đại lực Vipassì Phật

Nam mô thiên nhân sư Sikhì Phật

Nam mô đại từ Vessabhū Phật

Nam mô cứu khổ Kakusandho Phật

Nam mô vô nhiễm Konāgamano Phật

Nam mô đại hạnh Kassapo Phật

Nam mô Thích tử đại giác Gotamo Phật

Qui sám

Phật là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Phật Bảo từ ân

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Phật Bảo đức lành từ dung

Pháp là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Pháp Bảo chánh chân

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Pháp Bảo đức lành từ dung

Tăng là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Tăng Bảo tịnh thanh

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Tăng Bảo đức lành từ dung

Từ bi nguyện

Sabbadisāsu mettāpharanaṃ

Sabbe sattā averā hontu

sukhitā hontu niddukkhā hontu

abyāpajjhā hontu anīghā hontu

dīghāyukā hontu arogā hontu

sampattīhi sammijjhantu sukhī

attānaṃ pariharantu dukkhappattā

ca niddukkhā bhayappattā ca

nibbhayā sokappattā ca nissokā

hontu sabbepi pāṇino.

Nguyện cầu tám hướng mười phương

Chúng sanh muôn loại hãy thường an vui

Dứt trừ oan trái nhiều đời

Bao nhiêu đau khổ đến hồi duyên tan

Hại nhau chỉ chuốc lầm than

Mê si điên đảo vô vàn lệ châu

Chúng sanh vô bệnh sống lâu

Nguyện cho thành tựu phước sâu đức dày

Nguyện cho an lạc từ nay

Dứt trừ thống khổ đắng cay oán hờn

Dứt trừ kinh sợ tai ương

Bao nhiêu khổ não đoạn trường vĩnh ly

Nguyện cầu Tam Bảo chứng tri

Sống đời thanh tịnh từ bi vẹn toàn

Hồi hướng công đức

Yaṅkiñci kusalakammaṃ

kattabbaṃ kiriyaṃ mama

kāyena vācāmanasā

tidase sugataṃ kataṃ

ye sattā saññino atthi

ye ca sattā asaññino

kataṃ puññaphalaṃ mayhaṃ

sabbe bhāgī bhavantu te

ye taṃ kataṃ suviditaṃ

dinnaṃ puññaphalaṃ mayā

ye ca tattha na jānanti

devā gantvā nivedayuṃ

sabbe lokamhi ye sattā

jīvantāhārahetukā

manuññaṃ bhojanaṃ sabbe

labhantu mama cetasāti.

Con xin hồi hướng phước lành

Khắp cùng pháp giới chúng sanh gội nhuần

Mẹ cha thầy tổ thân nhân

Hiện tiền quá vãng trọn phần phước duyên

Cầu xin hộ pháp chư thiên

Phát tâm hoan hỷ báo truyền gần xa

Cầu cho mưa thuận gió hoà

Pháp luân thường chuyển nhà nhà an khương

Chúng sanh ba cõi sáu đường

Do nhờ thực phẩm bảo tồn mạng căn

Nghiệp lành từ khẩu ý thân

Hoá thành phúc quả tùy nhân sở cầu

Hồi Hướng Chư Thiên

Ākāsaṭṭhā ca bhummaṭṭhā

devā nāgā mahiddhikā

puññaṃ no anumodantu

ciraṃ rakkhantu sāsanaṃ

ākāsaṭṭhā ca bhummaṭṭhā

devā nāgā mahiddhikā

puññaṃ no anumodantu

ciraṃ rakkhantu raṭṭhake

ākāsaṭṭhā ca bhummaṭṭhā

devā nāgā mahiddhikā

puññaṃ no anumodantu

ciraṃ rakkhantu ñātayo

ākāsaṭṭhā ca bhummaṭṭhā

devā nāgā mahiddhikā

puññaṃ no anumodantu

ciraṃ rakkhantu pāṇino

ākāsaṭṭhā ca bhummaṭṭhā

devā nāgā mahiddhikā

puññaṃ no anumodantu

ciraṃ rakkhantu no sadā

Phước lành từ thiện hạnh

Nguyện hồi hướng chư thiên

Bậc thiện thần hộ pháp

Nhiều oai đức thần lực

Ngự khắp cả trần hoàn

Hư không giới thiên giới

Xin các ngài tùy hỷ

Công đức đã thể hiện

Rồi hộ trì Phật pháp

Mãi soi sáng nhân thiên

Quốc độ hưởng thái bình

Muôn người sống lạc nghiệp

Mẹ cha và thầy tổ

Quyến thuộc cùng chúng sanh

Được hạnh phúc dài lâu

Thiểu bệnh dứt khổ sầu

Ngày ngày vui tu tập

Tinh tiến trong đạo mầu

Nhất tâm cầu giác ngộ

Phổ nguyện

[Đại chúng cùng tụng]

Idaṃ vata me dānaṃ

Āsavakkhayāvahaṃ hotu

Buddho'āhaṃ bodhayissāmi

Mutto'āhaṃ mocaye pare

Tiṇṇo'āhaṃ tārayissāmi

Saṃsār'ogha mahabbhayā

Nguyện công đức đã làm

Kết duyên lành giải thoát

Đệ tử và chúng sanh

Đồng viên thành chánh giác

Chân thành cám ơn Tỳ kheo Giác Đẳng, chùa Pháp Luân, Texas, Hoa Kỳ, đã gửi tặng bản vi tính

(Bình Anson, 06-2003)

Phật Giáo Nguyên Thủy