Nghi thức tụng niệm

Giáo Hội Tăng Già Nguyên Thủy Việt Nam

Kệ Phật Sử

Kính lạy Phật toàn tri diệu giác

Đấng đại hùng giải thoát tử sanh

Đại bi đại trí trọn lành

Trời người qui ngưỡng tứ sanh nương nhờ

Kính lạy Pháp cam lồ thánh thủy

Đạo thậm thâm diệu lý hiển minh

Lương phương cứu khổ hữu tình

Ba tòa tạng báu thánh kinh lưu truyền

Kính lạy Tăng phước điền cao cả

Thừa Như Lai hoằng hoá đạo mầu

Đức thanh tịnh hạnh vô cầu

Rạng ngời tam học nêu cao gương lành

Ưu đàm hoa thiện sanh một thuở

Vạn năm sau còn tỏa linh hương

Công đức kết tụ kim cương

Trải vô lượng kiếp tìm đường độ sanh

Ba la mật nở tình bồ tát

Quyết đạt thành diệu giác biến tri

Hùng tâm đại nguyện nan nghì

Biển trần quyết vượt ngại gì ra khơi

Kiếp áp chót cung trời Đâu suất

Xét nhân lành gia tộc thời gian

Thấy Trung Ấn Độ lạc bang

Hoàng triều Thích chủng nghĩa nhân rạng ngời

Mạn đà la hoa trời khoe sắc

Chim tần già dìu dặt ca thanh

Ngài từ thiên giới giáng trần

Vào lòng Phật mẫu viên thành nguyện xưa

Đức Ma Da cùng vua Tịnh Phạn

Vốn ưu phiền hiếm muộn đã lâu

Miếu cao đền tháp nguyện cầu

Sanh con nối dõi mai sau thoả lòng

Chợt một hôm cung son hiển mộng

Khắp hoàng môn hương lộng ngạt ngào

Mây lành toả sắc năm màu

Đại linh bạch tượng nhập vào thánh thai

Điện cửu trùng rèm ngai thấp thoáng

Quan khâm thiên đoán mộng được vời

Hoàng nam rồi sẽ ra đời

Anh khôi tú lệ con trời dám đương

Biết điềm lành Phạn vương hoan hỉ

Đức Ma Da trăm vị kiêng khem

Giới điều nết hạnh nhu hiền

Đêm ngày trai tịnh đợi duyên mãn bồn

Lum Bi Ni tâm hồn thư thới

Dạo gót mây tay với long hoa

Tinh linh trời đất hiện ra

Ngôi sao vô tỉ Sĩ Đạt Ta giáng phàm

Tứ thiên vương quan tâm hầu hạ

Đại long vương phún nhả mưa sương

Chư tiên hoa rắc cúng dường

Ba cõi rúng động thanh dương chói lòa

Bảy bước đi liên tòa kết nụ

Chỉ đất trời thượng hạ tuyên ngôn

Như Lai vô thượng chí tôn

Thân nầy kiếp chót không còn trầm luân

Khắp ba cõi chúng sanh hoan lạc

Chín tầng không thiên nhạc reo vang

Mở ra trang sử huy hoàng

Ngàn năm in dấu bước chân Đại Từ

A Si Ta ẩn tu non thẳm

Chợt động tâm chiêu cảm nguyên nhân

Vội dùng thần lực vượt ngàn

Xin gặp thánh ấu long nhan bái mừng

Trước quý thể nghiêm cung phủ phục

Chợt hoàng nhi đặt gót lên đầu

Đại tiên biết chuyện cơ mầu

Khóc cười rồi lại kính tâu sự tình

Khóc là khóc thương mình bạc phận

Chẳng được nghe giáo huấn của Ngài

Mai sau chứng quả Như Lai

Tôn sư vô thượng bốn loài hàm ân

Cười là cười duyên phần sanh chúng

Triệu năm kia vốn chẳng có hai

Muôn loài thoát khổ được vui

Thấm nhuần chánh pháp trời người hân hoan

Đức Ma Da viên toàn phước báu

Bảy ngày sau đâu suất hóa sanh

Giờ đây nụ điểm đầu cành

Nhờ tay kế mẫu viên thành thắng hoa

Thương thái tử âu lo hậu vận

Tịnh Phạn Vương lòng chẳng được an

Sợ con từ bỏ ngai vàng

Sợ mai bóng xế bẽ bàng thâm cung

Tuổi vừa lớn hình dung tuấn tú

Mọi vinh hoa phú quý bày ra

Nằm ngồi lầu ngọc sàng ngà

Đến đi nhung lụa gấm hoa sẵn dành

Vườn ngự uyển sắc lành tú mậu

Màu cung môn tinh đẩu quang minh

Cung nga thế nữ diễm tình

Vũ ca dìu dặt cung nghinh tứ bề

Lầu tránh nóng tuyết lê nở rộ

Đình thanh lương trăng gió dạt dào

Sớm chiều hải vị sơn hào

Lầu son gác tía thiên lao giữ gìn

Mười sáu tuổi kén tìm mỹ nữ

Nàng Da Du hàm tiếu sắc hương

Xuân xanh phơi phới cung đường

Còn giăng tơ đỏ mà giương cánh thần

Từ nết hạnh tánh tâm vô lượng

Đến tài hoa thiên hướng khôn nghì

Nói năng văn vẻ khiêm uy

Học hành tư cách khác gì phượng long

Vui cung cấm thong dong ngày tháng

Tuổi thanh xuân trong sáng hồn nhiên

Bốn mùa nhạc trổi tiên thiên

Ngày đêm hoan lạc vô phiền vô ưu

Bình minh nọ chợt tâu vương phụ

Ra hoàng môn ngự giá dạo chơi

Vua cha dù chấp thuận lời

Lệnh truyền già bệnh kíp thời tránh xa

Chốn đô thành trầm hoa bái vọng

Khắp đế kinh lồng lộng nhạc trời

Nam thanh nữ tú vui cười

Nhà nhà phú túc người người lạc hoan

Lòng Thái Tử rộn ràng sung sướng

Cảnh thanh bình ví tưởng thiên cung

Mỉm cười xa giá thong dong

Muôn dân hạnh phúc dám mong thế này

Chợt cụ già răng lay tóc bạc

Chân run run ngơ ngác bên đường

Lưng còng má hóp trơ xương

Thân hình tiều tụy mà thương não lòng

Bước vân du cửa đông bỏ lại

Qua cửa nam gặp phải bệnh nhân

Phong cùi lở loét thương tâm

Tanh hôi ruồi nhặng trên thân bám đầy

Lòng ngao ngán cửa tây xa giá

Gặp tử thi xác rã thịt tan

Bọ dòi nhung nhúc mủ vàng

Ác cầm cắn xé âm vang thảm sầu

Quá xúc cảm nghiêng đầu gạt lệ

Gẫm nhân hoàn chịu lẽ điêu linh

Ngắn thay một kiếp phù sinh

Sanh già đau chết khổ hình phải mang

Bước hồi cung miên man suy nghĩ

Đời thế ư khổ lụy mà thôi

Bánh xe sinh tử quay hoài

Mù tăm vô định cõi người nào an

Ra cửa bắc lòng đang chán nản

Gặp sa môn thanh thản thoát trần

Đắp y mang bát nghiêm trang

Từ hoà nét mặt nhàn vân gót hài

Xe dừng lại chắp tay tham vấn

Hỏi căn nguyên ăn bận khác thường

Lý do độc bộ du phương

Bánh cơm bố thí bên đường là sao

Thầy khất sĩ khẽ chào khiêm tốn

Nhìn vương tôn nhu thuận đáp rằng

Xả ly ấy hạnh bần tăng

Cơm mười phương góp tín tâm mọi nhà

Lẽ sống chết bệnh già chi phối

Bận lòng chi muôn mối buộc ràng

Đây đường thoát tục tịnh an

Tự thân giải thoát thế gian nương nhờ

Như hết bệnh mắt mờ được sáng

Lẽ suốt thông trí rạng như gương

Bấy lâu ngủ giấc mộng trường

Nay bình minh hiện con đường thênh thang

Hăm chín tuổi cung vàng bỏ lại

Lìa thê nhi luyến ái bên lòng

Đêm cùng Sa Nặc ruổi dong

Vó câu Kiền Trắc băng sông vượt ngàn

A Nô Ma trường giang dừng bước

Cởi cẩm bào khoác chiếc y vàng

Gươm thiêng đoạn xả tóc xanh

Nhờ người tín bộc tấu trình phụ vương

Giữa rừng già tuyết sương mưa nắng

Ăn trái chua củ đắng qua ngày

Bạn cùng trăng gió cỏ cây

Cội tùng vách đá chọn thay cung vàng

Quyết tầm ra con đàng chân lý

Vấn chân sư ẩn sĩ đã nhiều

Nẻo vào giác ngộ cao siêu

Vẫn còn mù mịt lắm điều nghi nan

Rừng khổ hạnh sáu năm gian khổ

Sống yểm ly nhịn thở nhịn ăn

Hình hài tiều tuỵ khô cằn

Một hôm ngã quỵ lúc đang kinh hành

Vừa tỉnh lại gặp nàng tín nữ

Su Cha Ta cơm sữa cúng dường

Lắng nghe sinh lực hồi lần

Nhận ra minh mẫn tinh thần xiết bao

Đàn Đế thích ngàn cao lay tỉnh

Xé mây xanh tuyệt đỉnh vang ngân

Chợt đâu một phiếm tơ chùng

Chợt đâu cao vút đứt tung giữa vời

Thiên tôn chủ ngỏ lời nhắc nhở

Đời tu hành giống tợ đàn kia

Quá căng dây sẽ đứt lìa

Quá dùn vô dụng chẳng vừa âm giai

Hai cực đoan kéo dài lầm lạc

Cũng chỉ là bất cập rỗng không

Đắm say lợi dưỡng giấc nồng

Cực hình khổ hạnh nghịch dòng thánh lưu

Gẫm đến đây đèn mờ chợt sáng

Nhìn trời cao quang đãng lạ thường

Từ nay trung đạo là đường

Định tâm thiền tuệ vầng dương giữa lòng

Bát khất thực thả sông trôi ngược

Chỉ dòng xanh nguyện ước nan nghì

Tịnh thiền dưới cội bồ đề

Quyết thành chánh giác lời thề trăng sao

Đêm hôm ấy đi vào tịch mặc

Trú khinh an phỉ lạc nhất tâm

Đoạn lìa tham dục hôn trầm

Lắng yên sân hại phóng tâm chẳng còn

Nhớ quá khứ tiền thân nhiều kiếp

Từng thời gian chi tiết đủ đầy

Từ cõi kia đến nơi đây

Tuệ minh túc mạng chứng ngay canh đầu

Thấy sanh tử hiểu sâu duyên trước

Do nhân chi có được quả nầy

Hữu vi năng sở liền tay

Tử sanh thắng trí canh hai đắc thành

Rõ chân tướng ngọn ngành vạn pháp

Đoạn vô minh ái chấp kiết thằng

Chính đây đạo cả vĩnh hằng

Từ nay lậu tận vẹn toàn nguyện xưa

Thành Phật quả sao mai vừa mọc

Bậc đại hùng chánh giác tôn nghiêm

Ma vương sợ hãi ưu phiền

Địa cầu chuyển động chư thiên lạy mừng

Bảy tuần lễ hưởng an quả vị

Quán đạo mầu ngự trị pháp lâu

Thấy đời ngụp lặn trần lao

Biết ai hiểu được thâm sâu đạo lành

Đức Nghiêm Tôn phân vân do dự

Pháp vô sanh bất tử nhiệm mầu

Chúng sanh chẳng đủ trí sâu

Khó thông lẽ đạo khó cầu huyền thâm

Đại phạm thiên Sa Ham Ba Tí

Nơi phạm cung cảm ý Thế Tôn

Kinh lo mối đạo vong tồn

Thời gian tay duỗi thần thông hiện kề

Bạch Thế Tôn trần mê thống khổ

Đã trầm luân sinh tử quá lâu

Ngưỡng mong Ngài chuyển pháp mầu

Mắt người ít bụi được hầu thánh kinh

Như hoa sen đẹp xinh mùa hạ

Đóa vươn cao đóa lả mặt hồ

Đóa còn tận đáy bùn nhơ

Chúng sanh căn trí tỏ mờ khác nhau

Pháp vô thượng khổ cầu chi dễ

Thương chúng sanh khác thể nghiêm từ

Mong Ngài ngự giá vân du

Vì đời chuyển pháp thiên thu hằng còn

Phật im lặng thuận lòng hứa khả

Vầng hào quang bát nhã lung linh

Nhắm vườn Lộc Giả đăng trình

Khai duyên giải thoát xiển minh Phật thừa

Tình khổ hạnh thuở xưa còn đó

Nhóm Kiều Trần liễu ngộ đạo mầu

Pháp luân Phật chuyển lần đầu

Thuyết minh tứ đế thâm sâu đạo lành

Đây là khổ đây nhân sanh khổ

Đây tịch nhiên diệt khổ niết bàn

Đây đường bát chánh tịnh an

Móng nền giáo pháp vẹn toàn từ đây

Rồi từ đó Như Lai hoá đạo

Bước chân thiêng lưu dấu mọi miền

Khi Trúc Lâm lúc Kỳ Viên

Thị thành cũng đến lâm tuyền cũng qua

Hàng đệ tử dưới toà bốn chúng

Vào Phật môn Thích chủng đồng nhiên

Xá Lợi Phất Mục Kiền Liên

Như Lai trưởng tử nối truyền Pháp Vương

Cất tiếng gọi hoằng dương đạo cả

Hãy ra đi mỗi ngã một người

Vì lòng thương tưởng cho đời

Xiển minh chánh đạo ba thời toàn chân

Hồi cố hương đáp ân sanh dưỡng

Cả hoàng triều qui ngưỡng Phật Đà

Hàng hàng lớp lớp xuất gia

Cùng dòng Thích tử chung nhà tình thương

Đạo giải thoát không phân nam nữ

Cửa vô sanh chẳng lựa nghèo giàu

Lệ cùng mặn máu cùng màu

Muôn sông rồi cũng chảy vào đại dương

Việc giáo hóa lắm đường nghịch thuận

Chuyện ghét thương vốn hẳn sự thường

Quang minh ánh đạo vĩnh hằng

Như nhiên thường tịnh bụi trần nào vương

Mỗi rạng đông Phật dùng thiên nhãn

Tìm độ người viên mãn duyên lành

Sáng ra khất thực trì bình

Buổi chiều thuyết pháp độ sanh hằng ngày

Vào buổi tối Như Lai huấn thị

Hàng xuất gia y chỉ tịnh tu

Canh khuya thiên chúng đến hầu

Phật ban pháp nhũ nhiệm mầu khai tâm

Thương chúng sanh mê lầm khổ nạn

Bốn lăm năm chẳng quản gian truân

Thôn lân thành thị xa gần

Nơi nơi nhuần gội hồng ân Đại Từ

Gióng trống pháp người mơ chợt tỉnh

Uy pháp vương đại định ma quân

Chư thiên nhân loại hân hoan

Vị nguồn thánh thủy phiền toan nhạt mầu

Mắt lắm bụi rửa lâu cũng sáng

Người nghiệp dầy cũng đặng giảm khinh

Chúng sanh dù lắm mê tình

Nhờ nghe Chánh Pháp cũng thành thiện nhân

Khi tuổi thọ bát tuần gần mãn

Đức Thế Tôn nhiếp quán tín duyên

Thâm sâu diệu pháp giáo truyền

Nhân thiên lãnh hội tinh chuyên thực hành

Nay bốn chúng hiểu rành nghĩa lý

Khéo thực hành y chỉ pháp môn

Khéo tuyên thuyết pháp chánh chơn

Khéo dùng biện giải đả thông dị đồng

Đã đến thời Thế Tôn xả thọ

Đại sự nầy công bố chúng Tăng

Tháng tư trăng sáng ngày rằm

Như Lai diệt độ tại thành Ma La

Bữa cơm cuối Chun Đa dâng cúng

Phật lại cùng Tăng chúng ra đi

Bụi đường in dấu đại bi

Nghĩ cho hậu tấn xá gì đường xa

Ku Si Na Ra phồn hoa xuân sắc

Rừng sa la nở ngát thanh hương

Có người hiến cúng y vàng

A Nan hầu mặc mà lòng ngạc nhiên

Màu da Phật khiến y chợt tối

Ánh linh quang sáng chói lạ thường

Thế Tôn bi mẫn nói rằng

Màu da đổi sắc hai lần mà thôi

Một vào lúc Như Lai đại ngộ

Hai là khi diệt độ mãn phần

Đêm nay thời khắc đã gần

Như Lai đại bát niết bàn vô sanh

Ngài A Nan khóc than bi lụy

Bậc Thượng Nhân vô tỉ còn đâu

Vầng dương vụt tắt trên đầu

Trời cao sụp đổ địa cầu chuyển rung

Khẽ an ủi vô cùng bi mẫn

Đức Thế Tôn khuyến tấn mọi người

Tử sinh định luật cõi đời

Có khi vui khổ có thời hợp tan

Pháp và luật khuôn vàng chân lý

Chính là thầy y chỉ từ nay

Nghĩa văn giảng dạy đủ đầy

Tứ phần giải thoát đoạn dây kiết thằng

Trong Tăng chúng ai cần thỉnh giáo

Những tồn nghi lý đạo trong lòng

Nêu ra để được đả thông

Hay nhờ bạch hỏi Thế Tôn chỉ bày

Đã đến lúc Như Lai diệt độ

Mong các thầy sáng tỏ tuệ tu

Ba lần cất giọng bi từ

Chúng Tăng im lặng tựa như tịnh thiền

Giây phút cuối Ngài khuyên đệ tử

Phải liễu tri đại sự tử sanh

Ngày đêm tu niệm tinh cần

Hữu vi tự tánh vô thường xưa nay

Song long thọ tàng lay hương quyện

Nhìn về tây đầu hướng bắc phương

Uy nghi tư thế sư vương

Liên thiền xuất nhập Thế Tôn niết bàn

Theo thể thức chuyển luân đại đế

Lễ trà tỳ thánh thể Phật Đà

Hư không từng đợt thiên hoa

Âm vang kinh nguyện lệ nhòa bi thương

Lửa tam muội tự nhiên phát cháy

Xá lợi châu từ đấy bảo lưu

Tháp tôn nghiêm ngưỡng vọng cầu

Pháp thân bất diệt ngàn sau rạng ngời

Đại Trượng Phu một đời giáo hạnh

Đức Thượng Tôn hiển thánh ai bì

Vầng trăng viên mãn trí bi

Xuất phàm một thuở sử ghi bối vàng

Chúng đệ tử bốn hàng hữu học

Đốt tâm hương tụng đọc đời Ngài

Lời xưa vọng đến hôm nay

Nguyện noi theo gót Như Lai trọn lành

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Kệ Chiêm Bái Xá Lợi

Trước Xá Lợi ân lành cao cả

Trên bửu đài rạng toả linh vân

Đèn hoa tinh khiết hương trầm

Đê đầu chiêm bái pháp thân Cha Lành

Đức Thích Tôn viên thành Phật quả

Bốn lăm năm hoằng hóa đạo mầu

Nắng mưa hạ lạp dãi dầu

Từ bi quảng đại sá đâu dặm trình

Thương ba cõi hữu tình khổ nạn

Ngàn năm sau còn cảm hồng ân

Nghiêm tôn Thượng Sĩ xuất trần

Đàm hoa ái truất diệu âm thường còn

Xét huyễn thể hơi mòn sức kiệt

Lẽ hoại thành sinh diệt tự nhiên

Đạo vàng tương tục giáo truyền

Thánh nhơn bốn quả nhân thiên đã nhiều

Bậc hữu học giới điều nghiêm cẩn

Hàng tại gia sung mãn tín tâm

Ngàn sau dòng pháp chuyển luân

Tam Bảo trụ thế viên âm bảo tồn

Vườn sa la Từ Tôn viên tịch

Ngọc Xá lợi di tích thế gian

Bảy đoạn xương lớn rỡ ràng

Xương trán răng nhọn thêm phần xương vai

Lửa tam muội hỏa đài tự cháy

Không hoại tan quả thấy nhiệm mầu

Uy linh Xá lợi đủ màu

Chia ra ba cỡ khác nhau cân lường

Chừng năm cân lớn bằng hạt đậu

Ánh chiếu ngời huỳnh ngọc kim cương

Cỡ hai đồng dạng lạ thường

Lớn bằng hạt thóc ước chừng sáu cân

Pha lê sắc trong ngần tôn quí

Dẫu đem so phỉ thúy nào bằng

Cỡ ba hột cải trắng ngần

Tựa như ngọc điệp năm cân đong lường

Kể từ đó bốn phương pháp hội

Tháp bảo đăng khắp cõi Diêm phù

Thánh tích tôn trí bốn châu

Chư thiên nhân loại ngưỡng cầu cung nghinh

Cõi Phạm đế nghiêm minh sùng bái

Chúa long cung quỳ lạy dâng hương

Trân châu mã não thiết đường

Kim ngân châu báu diệu trần hà sa

Ánh đạo cả bảo tòa bất diệt

Đèn vô dư mật độ chiếu soi

Công vua A Dục rạng ngời

Hằng muôn tôn tháp vạn đời di lưu

Ngọc Xá lợi nhiệm mầu pháp tánh

Xương Phật Đà hiển thánh uy linh

Xót thương khổ hải hữu tình

Hóa thuyền cứu độ chúng sinh quay về

Gieo hạt giống bồ đề ưu việt

Quả mai sau thanh khiết trần tâm

Tuệ tri thấy rõ mê lầm

Ba đào sóng lặng tham sân xả lìa

Hương tịnh giới ta bà nghi ngút

Trầm tín tu thơm ngát mười phương

Chúng con chiêm bái cúng dường

Trăng sao phạm hạnh tứ vương chứng hầu

Thờ Xá lợi ngưỡng cầu công đức

Xin vô ngôn chân thực hiển bày

Pháp thân Từ Phụ Như Lai

Hộ trì đệ tử đủ đầy phúc duyên

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Sám Nguyện

Cúi đầu kính lễ

Ba ngôi Tam Bảo

Vô thượng tôn Phật

Vi diệu Chánh Pháp

Thánh đức Tăng Già

Đệ tử bao đời sanh tử trầm luân

Bởi không thông lẽ thật

Khổ tập diệt đạo

Chẳng hiểu đường ngay

Tam học bát chánh

Nên từ lâu lầm lạc

Vô minh bao phủ

Ái dục buộc ràng

Sở hành bất thiện

Ba nghiệp tội dày

Nhân quả oan khiên

Sát sinh hại vật

Trộm đạo tà dâm

Nói sai sự thật

Hiểm độc rẽ chia

Buông lung phiếm luận

Tham lam sân ác

Tà kiến chấp sai

Lắm lúc si mê ngu dại

Mạn khinh Tam Bảo

Chẳng tin nghiệp báo

Lẫn lộn chánh tà

Giao du bạn ác gần xa

Sống vong ơn tự mãn

Xem thường thầy tổ

Bất kính sa môn

Không màng đại nghĩa

Quên nỗi khổ tha nhân

Chẳng nghĩ tình đồng loại

Nhiều lần vô tâm bất hiếu

Không nhớ công sinh dưỡng

Phụ rẫy mẹ cha

Hỗn hào phạm thượng

Bao kiếp phóng túng loạn tâm

Say đắm dục trần

Sáu căn buông thả

Không tin đạo cả

Thiếu chí tu hành

Rơi vào sa đọa

Nay nhờ pháp Phật soi đường

Tự biết bao điều lầm lỗi

Thành tâm sám hối

Chân thật dọn lòng

Quyết tìm về nẻo sáng

Làm lành bỏ dữ

Thanh lọc tâm ý

Thương vật thương người

Dưỡng tánh từ bi

Tu đức hỉ xả

Nguyện hiếu kính mẹ cha

Học làm con thảo

Trọn đời gìn lòng ngay thẳng

Suốt kiếp hướng Tam Bảo tựa nương

Ngưỡng mong Phật đức cao vời

Từ bi chứng giám

Cho đệ tử chúng con

Tác thành sở nguyện

Nam mô Phật Pháp Tăng Tam Bảo

Nam mô Phật Pháp Tăng Tam Bảo

Nam mô Phật Pháp Tăng Tam Bảo

Kệ Niệm Ân Phụ Mẫu

Lạy cha mẹ nguồn ân cao cả

Dẫu muôn thân vạn thuở khôn đền

Từ ấu thơ lầm lỗi gây nên

Nay khôn lớn chưa tròn hiếu tử

Ân nghĩa nặng thịt xương huyết nhũ

Công sâu dày chín tháng cưu mang

Dưỡng bào nhi ăn uống kiêng khem

Lúc đi đứng nằm ngồi giữ ý

Nỗi thống khổ làm sao kể xiết

Tự chống chèo vượt cạn qua sông

Trào lệ vui tiếng khóc bên lòng

Yêu con trẻ nâng như trứng mỏng

Lạy cha mẹ nghĩa sâu vô tận

Suối cam lồ tắm mát đời con

Lắm âu lo bất trắc không sờn

Bao dơ uế nhọc nhằn cam chịu

Nuốt mặn đắng chua cay tủi hận

Ôi suốt đời vất vã lo toan

Mới cảm đau ương yếu se mình

Đã hớt hải cầu Trời khấn Phật

Tình mẹ cha thấm dòng sữa mật

Nuôi đời con đến lúc nên người

Buổi khó khăn khô nhạt cầm hơi

Miếng ngon ngọt dành phần con trẻ

Năm canh đêm thức chừng con ngủ

Sáu khắc ngày tần tảo ngược xuôi

Đủ áo cơm nở mặt với đời

Cho ăn học đua đòi sĩ diện

Lạy cha mẹ ơn thiêng hiển hiện

Suối bi từ vô lượng nhân gian

Nhiều khi con hư hỏng hoang đàng

Lắm lúc lại hỗn hào tai ngược

Quay mặt đi dao bào cắt ruột

Đánh con đau lòng lại thêm đau

Ôi thâm ân giáo dưỡng sâu mầu

Đèn sách sáng lòng con chưa đủ sáng

Nay nhờ Phật tâm minh trí rạng

Đuốc thiên lương hiếu đạo soi đường

Mẹ cha là sen báu ngát hương

Là thanh nhạc chim trời Đao lợi

Là bảy báu phúc lành cao vợi

Là trăng sao sáng đẹp tuyệt vời

Là suối tình muôn thuở về xuôi

Là biển rộng thái sơn cao ngất

Mong báo đáp ân tày trời đất

Nguyện cúc cung hết dạ sớm hôm

Khi ốm đau tận tụy thuốc thầy

Lúc hữu sự ân cần công của

Giữ hòa khí cháu con thuận thảo

Gìn gia phong hợp đạo nghĩa nhân

Giúp mẹ cha bố thí cúng dường

Tu tín giới tham thiền niệm Phật

Lạy cha mẹ bậc thầy trước nhất

Là tiên nhân từ ái trong nhà

Con nghiêm cung phủ phục thiết tha

Mọi lầm lỡ thành tâm sám hối

Từ tấm bé muôn lầm vạn lỗi

Đến khi con khôn lớn nên người

Chuyện nghĩa ân thù tạc với đời

Việc hiếu đạo chừng như bổn phận

Có ai sống không niềm ân hận

Ai chưa thương biết quí tình thương

Đời phù du muôn vạn nẻo đường

Con dong ruổi thung huyên luống tuổi

Nhờ Phật dạy biết điều lầm lỗi

Đã tri ân xin nguyện báo ân

Dẫu cho con làm được muôn phần

Chưa đáp đủ ân cha nghĩa mẹ

Xin minh chứng tấc lòng con trẻ

Sống chánh chơn y pháp phụng hành

Con hôm nay hội đủ duyên phần

Hiếu và đạo tinh cần tu tập

Vầng nhật nguyệt tam thiên toả khắp

Vẹt vô minh hôn ám bao đời

Cầu cho sanh loại muôn nơi

Thọ trì hiếu hạnh rạng ngời nhân luân

Kệ Sám Hối Phụ Mẫu

Mātāpitupaṇāmagāthā.

Yadājāto ca yo vāhaṃ

Dukkhaṃ mãtãpitūhime

Anubhūtaṃ navaṇṇituṃ

Hatthaṃ pagayha vandito

Dosaṃ khamathameyeva

Tumhe dethābhayampi ca

Ruditassevame tumhe

Sugītamuppagettha ve

Nipajjāpetha maṃ amhaṃ

Malamuttampi sakala

Hatthena te gahetvā va

Dhovitthāpi ca sabbaso

Tumhe anāgate kāle

Amma kāruṇṇike have

Puttadhītuttamā tāta

Buddhāyeva bhaveyyātha

Cúi đầu kính lạy mẹ cha

Ngưỡng mong mở lượng hải hà bao dung

Tội con bất hiếu muôn ngàn

Ấu thơ cho đến thành nhân vẫn còn

Một đời tần tảo lo toan

Gian truân bao độ lòng son chẳng sờn

Bút nào tả hết yêu thương

Lời nào nói đủ đoạn trường gian lao

Tóc xanh cho đến bạc màu

Vì con tất cả nghĩ đâu phần mình

Phật xưa rằng đấng sanh thành

Là trời Phạm đế đức lành bao la

Thiện thần ngự trị trong nhà

Cổ nhân thánh đức chói loà ngàn sau

Bậc thầy tiên khởi thanh cao

Dạy con từng bước đi vào lớn khôn

Dù hai vai cõng song đường

Trăm năm chưa đủ đáp ơn sâu dày

Con từ thơ dại đến nay

Xét ra lỗi đạo lầm sai lắm điều

Những mong mình được nuông chiều

Biết đâu cha mẹ bao nhiêu ưu phiền

Lời răn của đấng từ nghiêm

Ít khi tạc dạ trọn niềm kính tin

Ấm no chỉ biết phần mình

Mẹ cha mòn mỏi chút tình đợi mong

Tình cha nghĩa mẹ biển đông

Tình con đáp lại giọt sương đầu cành

Nhớ công giáo dưỡng sanh thành

Sáu thời cung dưỡng ba canh phụng thờ

Từ nay cho đến trọn đời

Sống theo hiếu đạo nương nhờ Phật ân

Ngưỡng cầu minh chứng lòng con

Nghiêng mình kính lễ sắt son một niềm

Cầu cha mẹ trọn phước duyên

Nghiêng mình kính lễ vô biên nguyện cầu

Nguyện đem hiếu đạo làm đầu

Nghiêng mình kính lễ ân sâu đáp đền

Kệ Tụng Ba Pháp Ấn

Biển trần khổ sóng bồng lai láng

Kiếp phù sanh gẫm ngán biết bao

Tử sanh chìm đắm ba đào

Mịt mờ chưa biết đời nào thoát ly

Cõi giả tạm ích gì sự thế

Uổng tâm tư tìm kế miên trường

Trần hoàn vạn vật vô thường

Khổ sầu vô định muôn đường chông gai

Do nghiệp báo lưu lai từ trước

Thân tâm nầy có được do duyên

Sát na kế tục nhau liền

Diệt sanh sanh diệt triền miên không ngừng

Người hay thú đồng chung số phận

Hễ có thân ngũ uẩn không bền

Chịu điều biến đổi đảo điên

Sanh già đau chết có yên lúc nào

Thể vật chất không sao giữ nổi

Sức vô thường phá mỗi sát na

Chủ quyền nào phải của ta

ốm đau khó tránh tuổi già khó ngăn

Dây ái dục trói trăn từ phút

Vấy ưu phiền chẳng chút nào nguôi

Ở đời ai mãi an vui

Suy mòn vì nhuốm nặng mùi trần ai

Chừng thân chết toả hơi hôi hám

Người chung quanh chẳng dám lại gần

Cho dù những kẻ chí thân

Cũng nhờm xác chết ngại ngần tránh xa

Chọn một chốn rừng già thanh vắng

Đem thây thi an táng cho xong

Địa táng hỏa táng chẳng đồng

Tùy duyên tùy tục vẫn không khác gì

Đưa xác chết người đi thương tiếc

Kẻ thân nhân ly biệt khóc than

Hình hài mấy khúc rã tan

Cửa nhà bỏ lại họ hàng cách xa

Khổ tử biệt thiết tha nung nấu

Lìa lợi danh của báu tình yêu

Kiếp người khi đã hoại tiêu

Còn gì đáng kể ít nhiều ngoại thân

Cuộc trăm năm xoay vần ngày tháng

Buổi chia lìa ngao ngán bi thương

Chúng sanh trong cõi vô thường

Nên vun cội phước tìm đường vô sanh

Bỏ việc ác nhân lành gieo giống

Kết quả vui kiếp sống về sau

Mở lòng xả kỷ thanh cao

Giới tu thiền tập khá mau thực hành

Kẻ vụng tu điêu linh thối đọa

Tự sa vào ác đạo trầm mê

Trăm ngàn kiếp sống não nề

Khổ theo sau khổ quả về với nhân

Tu dưỡng ý khẩu thân trong sạch

Thẳng trên đường thanh bạch mà đi

Dầu cho sanh tử đến kỳ

Phút giây liễu ngộ thoát ly khổ sầu

Lẽ chân thật phải cầu liễu đạt

Khổ cõi đời số cát sông Hằng

Tám điều khổ não chi bằng

Đây lần lượt giải ngọn ngành như sau

Ôi khổ lụy sanh vào cõi thế

Luật tuần hoàn nào kể chi ai

Thân ta bất luận gái trai

Cũng đều mắc phải đọa đày khổ sanh

Khi nghiệp đến pháp hành cấu tạo

Thác sanh vào lòng mẹ thành phôi

Nguyên tố vi tế ban đầu

Vốn là chất lỏng như dầu màu trong

Giọt dầu vấy chót lông con thú

Ta cầm lên rảy đủ bảy lần

Chỉ còn chút ít dư phần

Ấy như nguyên chất khởi thân con người

Bảy ngày đầu còn tươi trong vắt

Rồi lần lần biến sắc đổi màu

Đến tuần thứ bảy về sau

Biến thành một chất trông vào đáng ghê

Sắc đỏ dợt mỡ pha lẫn máu

Bởi pháp hành cứ tạo thêm ra

Đúng vào tuần lễ thứ ba

Hóa thành chất đặc như là thịt dư

Trong bụng mẹ an cư một chỗ

Miếng thịt thừa tội khổ xiết chi

Tuy hình hài kết thế ni

Nhưng còn mềm mại như chì nấu tan

Tưởng tượng đến trăm ngàn ghê sợ

Phôi thai giờ tương tợ trứng gà

Nhưng còn non yếu chưa già

Tuần tự thay đổi bảy ngày thứ tư

Bảy ngày nữa từ từ biến hóa

Bắt đầu chia tất cả năm nhành

Toàn thân chưa hẳn hình thành

Nhưng trông có dạng đầu mình chân tay

Bào thai phát triển hoài không dứt

Tuần thứ năm thất nhựt vừa qua

Nhỏ to hình dáng dần dà

Băm lăm ngày đủ đã ra hình hài

Ngoài ba tháng thành thai cứng cáp

Thai loài người nào khác thú đâu

Cũng đều khổ não âu sầu

ở trong bụng mẹ co đầu rút chân

Đủ mười tháng vẹn toàn thân thể

Gần kỳ sanh lòng mẹ chẳng vui

Lo âu dạ luống bùi ngùi

Sợ bao bất trắc trong hồi khai hoa

Mãn toan tính đắn đo cân nhắc

Biển mênh mông chưa chắc được qua

Quẩn quanh công chuyện trong nhà

Dể duôi cũng chẳng đi xa bấy giờ

Kịp đến lúc ngồi chờ hoa nở

Quyến thuộc vầy kẻ đỡ người nâng

Chịu điều đau khổ từng cơn

Dầu kiên gan mấy cũng sờn nỗi đau

Phận làm mẹ khỏi sao tránh thoát

Nỗi đớn đau bão tạt vào thai

Khai hoa khi đã đến ngày

Theo đường kinh huyết ra ngoài sản môn

May được lúc lâm bồn yên ổn

Cả mẹ con khoẻ mạnh vuông tròn

Ấy nhờ hồng phúc nhà còn

Từ bao kiếp trước gieo trồng thiện căn

Nếu phước báu không hơn nghiệp ác

Khi sanh ra chịu các khó khăn

Dẫu còn sống sót nữa chăng

Dật dờ dường phải đôi lần đứt hơi

Ví nhân ác đến hồi trả quả

Chúng sanh nầy thảm họa chết non

Chết ngộp hoặc chết mỏi mòn

Chết ngoài bụng mẹ hoặc còn trong thai

Ngán ngẫm kiếp sanh lai tất tưởi

Từ thác sanh đến buổi lọt lòng

Mạng căn khương thới hoặc không

Nhưng đều phải chịu trong vòng trần lao

Quán khổ sanh xôn xao tấc dạ

Xét kiếp người buồn bã u sầu

Thế nhưng hết khổ đặng đâu

Có thân còn phải lo âu khổ già

Sự khổ già thân ta phải chịu

Dầu gái trai tiều tụy như nhau

Đổi thay chẳng trước thì sau

Suy mòn từ lúc tốn hao từ giờ

Buổi niên thiếu ngây thơ đầy đặn

Sắc xinh tươi đủ vẹn mười phân

Dung nghi đẹp đẽ tốt lành

Dương dương đắc ý tuổi xanh thường tình

Độ trẻ trung vóc mình tráng kiện

Hằng phô bày thể diện đáng yêu

Thế gian ai cũng ưa chiều

Gái trai đều có tự kiêu thuở nầy

Mê muội tưởng đẹp hoài không giảm

Quá lạc lầm quý mến thân ta

Sắm đồ trang sức xa hoa

Điểm tô cho đặng đẹp ra tuyệt trần

Dùng kính lược dự phần chải gỡ

Giồi phấn son rạng rỡ thêm duyên

Chẳng vừa sở tạo tự nhiên

Thật ra cùng tánh khác hình mà thôi

Thân bất tịnh mọi người chẳng khác

Túi đựng đầy những vật nhớp nhơ

Lại còn biến đổi dường mơ

Chậm mau rồi cũng có giờ tiêu tan

Hữu tình đến vội vàng tuổi hạc

Mái tóc xanh trắng bạc như bông

Dầu cho cạn trí hết lòng

Cản ngăn tận sức vẫn không được nào

Tay chân thảy mòn hao gầy yếu

Dần dần còn xương chịu lấy da

Ôi thời tráng kiện đã qua

Xuân xanh nhường chỗ tuổi già đến thay

Mắt sáng tỏ những ngày rực rỡ

Thời lão niên đã trở nên lờ

Trông xa các vật tờ mờ

Nhãn quan suy kém có chờ cho đâu

Đồng thời phát khổ sầu tai điếc

Lắng tai nghe chẳng thiệt tiếng tăm

Nghe lầm ắt nói lại lầm

Nhĩ quan đã hẳn âm thầm hoại tiêu

Cuộc biến đổi rất nhiều cơ sở

Đây trưng ra mấy cớ thật gần

Như răng phải rụng lần lần

Đó là triệu chứng tấm thân đã già

Tham luyến sống cũng là phải chết

Thân hữu tình chưa hết bao lâu

Thế nên sanh tử ải đầu

Trí nhân lấy đó làm câu răn mình

Cũng có kẻ quá tin sức khỏe

Tâm trẻ con thân thể đã già

Có ai kêu thử ông bà

Dầu không oán giận cũng là không vui

Nghe tiếng gọi ngậm ngùi không dĩ

Trái lại kêu bằng chị hay anh

Ngỡ mình còn độ xuân xanh

Đẹp lòng toại ý thân tình kết giao

Đã có thân tránh sao tiêu hoại

Vốn nhớp nhơ mà lại không bền

Khổ già đeo đuổi một bên

Khổ đau liên tiếp cho thêm não nề

Ôi thảm não nhắc về bệnh khổ

Khi cơn đau phát lộ đến ta

Do nhiều bệnh chứng hà sa

Toàn thân rũ riệt rên la từng hồi

Bao tật bệnh kể thôi không xiết

Bệnh ho lao bệnh kiết ung thư

Có thân thì phải hoại hư

Sang hèn ngu trí cũng như trẻ già

Bệnh cùi hủi thúi tha nhầy nhụa

Bệnh ngoài da ăn túa châu thân

Nhức đầu sổ mũi rút gân

Phù thũng sưng khắp tay chân mặt mày

Khi thấp khớp thiên thời gió rét

Lúc đau răng mũi nghẹt trái ban

Yếu tim sưng phổi đau gan

Những bệnh hư thiệt nhiệt hàn cũng lo

Vài đơn cử nghiệm cho ra lẽ

Dầu bệnh cơ nặng nhẹ khác nhau

Nhưng khi đã phải vướng đau

Khổ thân chẳng biết tả sao cho cùng

Thấy bệnh hoạn cảm thương thân thể

Cũng toan lo tìm kế giải sầu

Khổ đau càng thấm càng lâu

Rồi đến khổ chết bắt đầu nối theo

Khi khổ chết đã gieo mầm dữ

Thân chúng sanh mất sự thăng bằng

Trẻ già đều phải hãi hùng

Phút giây mệnh hệ thì lòng hay quên

Cơn hấp hối run lên không dứt

Khắp thân mình thịt giật gân thun

Có khi chuyển động vẫy vùng

Ruột gan dao cắt vô cùng đớn đau

Ngày tận số lâu mau phải tới

Khi thức thần lìa khỏi xác thân

Của trần trả lại cõi trần

Thi hài mục rã ai cần nữa đâu

Quyến thuộc dẫu khổ sầu than tiếc

Người chết rồi còn biết là chi

Thân kia đã gọi thây thi

Ôi thời oanh liệt đã đi qua rồi

Khi đã chết không nhờ của cải

Cùng vợ chồng con cái mẹ cha

Anh em quyến thuộc gần xa

Khó trông nương tựa cõi ma một mình

Thậm chí đến đồng trinh cắc bạc

Để trong môi người thác theo lề

Cũng không đem được dựa kề

Của trần bỏ lại ra về tay không

Quỉ vô thường vô song quyền thế

Giết chúng sanh bất kể gái trai

Giết người chẳng sót một ai

Dầu chư thiên cũng bị tay vày vò

Đang vui sống làm cho tiêu diệt

Sát sanh linh chẳng biết xót than

Chỉ trừ cảnh giới niết bàn

Vô thường chẳng dám tìm đàng đến đây

Bởi chưng ở cảnh nầy tịch tịnh

Đầy yên vui chẳng dính bụi trần

Phước báu to lớn vô ngần

Chẳng hư chẳng hoại pháp thân diệu thường

Niệm tưởng chết sanh lòng áo não

Muốn khỏi thì rán tạo phước duyên

Cố công trì giới tham thiền

Nhân sanh quả phúc về miền an vui

Chớ hờ hững dể ngươi sự ác

Đừng để cho lầm lạc càng tăng

Bền lòng vun tưới thiện căn

Nghiệp theo chẳng kịp khi thăng niết bàn

Nếu do dự muộn màng sanh hại

Cũng đừng nên ỷ lại vào ai

Buddho một tiếng chỉ bày

Định tâm tỉnh trí khỏi sai lạc đường

Ta nên nhớ vô thường khổ não

Đừng đợi cho nghiệp báo đến nơi

Đọa đày vừa lúc tắt hơi

Bốn đường ác đạo lâu đời khó ra

Sự khổ chết nguyên là nghiệp dữ

Luật luân hồi tử tử sanh sanh

Nhiều đời quả báo sẵn dành

Chính ta tạo tác đã thành từ lâu

Vô minh đã gieo sâu nhân ác

Nhân đến hồi kết các quả sầu

Do câu thiện ác đáo đầu

Mình làm mình chịu ai cầu được ai

Vì lầm lạc giữ hoài tâm ác

Biết bao lần giết thác sanh linh

Nhẫn tâm không chút niệm tình

Tu nhân tích đức phần mình không lo

Vật có chủ không cho cũng cắp

Vợ con người mê hoặc tà dâm

Tính toan mưu kế âm thầm

Chẳng kiêng luật pháp tối tăm làm liều

Nói dối cũng một điều ác dữ

Lòng dối gian miệng cứ nói bừa

Có người uống rượu say sưa

Dầu ai khuyên nhắc không chừa thói quen

Cõi hiện tại nhúm nhen ngũ nghiệp

Tánh xấu xa chẳng kịp đổi thay

Chết rồi phải bị đọa đày

Sa vào địa ngục khổ hoài chẳng ngưng

Các tội ác theo từng mỗi bước

Bóng với hình cái trước cái sau

Nhân nào quả nấy liền nhau

Mình gây mình chịu ai nào giúp ta

Bị quỉ sứ hành hà đánh đập

Kéo lôi bừa bằm dập chẳng thương

Lửa hừng thiêu đốt thịt xương

Sống đi chết lại luôn luôn không ngừng

Sự thống khổ bởi chưng ác báo

Bất kỳ ai đã tạo phải mang

Cảnh nầy ác quả đã tan

Sanh làm ngạ quỉ đôi phần nhẹ hơn

Giống ngạ quỉ toàn thân ghê tởm

Đói khát luôn hôm sớm quẩn quanh

Ăn ròng mủ máu hôi tanh

Hết kiếp ngạ quỉ tái sanh lên đời

Loài thú vật trên bờ dưới nước

Lớn nhỏ vì từ trước dể duôi

Đành cam số phận hẩm hiu

Lắm khi bị giết để nuôi mạng người

Bắt giết hại thẳng tay chẳng tiếc

Thảm sát do trả nghiệp kiếp xưa

Khổ hành tả mấy cho vừa

Đã là quả báo có chừa chi ai

Cũng có kẻ đầu thai thần quỉ

A tu la ngạ quỉ khác chi

Cũng đều đói khát thường khi

Chịu không biết mấy tăng kỳ kiếp lâu

Kiếp quá khứ gây bao tội khổ

Nghiệp quả này chẳng bỏ sót ai

Chúng sanh khắp hết bốn loài

Thấp hóa không hạn noãn thai chẳng trừ

Nhân ác đã gieo từ vô thỉ

Quả xấu kia trực chỉ theo mình

Làm cho tất cả chúng sanh

Mỗi đời phải chịu khổ hình như trên

Cõi giả tạm dường tên thắm thoát

Kiếp nầy qua kiếp khác đến thay

Rồi trong những kiếp vị lai

Cũng là hệ lụy nạn tai dẫy đầy

Sự khổ não bao vây liền sát

Khiến chúng sanh lầm lạc thêm hoài

Vì chưa thoát khỏi trần ai

Trùng trùng khổ ải biết ngày nào ra

Giờ ta hãy xét qua hiện tại

Chẳng khổ nào sánh lại khổ ăn

Vì chưng đói khát khó khăn

Muốn cho no đủ nên hằng phải lo

Nghèo sạch đất giàu to cũng thế

Nhọc ưu tư bất kể ngày đêm

Có rồi lại muốn có thêm

Bằng người chưa có cũng tìm cho ra

Nếu biếng nhác ở nhà thong thả

Ăn không lo lở cả núi sông

Mối ăn nặng gánh bên lòng

Mãi nuôi mạng sống dày công liệu lường

Già chí trẻ vẫn thường lam lụng

Việc sinh nhai phải dụng tấm thân

Lao lung thể xác tinh thần

Khó khăn cũng chịu nhọc nhằn cũng cam

Bệnh đói khát hằng làm vất vả

Thuốc dầu hay chẳng đả tật nầy

Nếu không ăn uống ốm gầy

Càng lâu ắt phải bỏ thây cõi trần

Ăn hay gấp mấy lần diệu dược

Có ăn rồi bệnh được giảm thuyên

Chúng sanh dù biếng cũng siêng

Không sao tránh khỏi phải quyền sanh nhai

Có kẻ rán cấy cày đào cuốc

Luống chuyên cần rẫy bái ruộng nương

Kẻ thì làm mướn bán buôn

Biết bao khổ cực luôn luôn một đời

Người giàu có thảnh thơi đôi chút

Bởi từ xưa quả phúc vun trồng

Cõi trần hái trái ngọt ngon

Khỏe thân nhưng vẫn phải còn khổ tâm

Những khổ não đã lần lượt giải

Vắn tắt đây đại khái tám điều

Chúng ta lấy đó gương nêu

Trẻ già cũng phải chịu điều khổ lao

Thấu lẽ khổ ta mau thức tỉnh

Rán nghiêm trì giới định tu thân

Độ mình cùng độ tha nhân

Vô minh đoạn tận niết bàn chứng tri

Kinh Ghi Ri Ma Nan Đa

Girimānandasutta

Evaṃ me sutaṃ.

Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāṭhapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena āyasmā girimānando ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno.

Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca āyasmā bhante girimānando ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno sādhu bhante bhagavā yenāyasmā girimānando tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyāti.

Như vầy tôi nghe

Một thời Thế Tôn

Ngự tại Kỳ Viên tịnh xá

Của trưởng giả Cấp Cô Độc

Gần thành Xá Vệ

Lúc ấy thầy Tỳ kheo

Ghi Ri Ma Nan Đa

Thọ bệnh trầm kha

Vật vã đau đớn

Thị giả A Nan Đa

Động lòng trắc ẩn

Vào nơi Phật ngự

Đảnh lễ Thế Tôn

Ngồi xuống một bên

Bạch đức Thế Tôn

Thầy Ghi Ri Ma Nan Đa

Thọ bệnh trầm kha

Vật vã đau đớn

Xin đức Thế Tôn

Dủ lòng bi mẫn

Quang lâm thăm viếng

Sace kho tvaṃ ānanda girimānandassa bhikkhuno upasaṅkamitvā dasa saññā bhāseyyāsi ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati yaṃ girimānandassa bhikkhuno dasa saññā sutvā so ābādho ṭhānaso paṭippassambheyya

Katamā dasa aniccasaññā anattasaññā asubhasaññā ādīnavasaññā pahānasaññā virāgasaññā nirodhasaññāsabbaloke anabhiratasaññā

Sabbasaṅkhāresu aniccasaññā ānāpānassati.

Lúc ấy Phật dạy

Nầy A Nan Đa

Hãy thay Như Lai

Đến chỗ Tỳ kheo

Ghi Ri Ma Nan Đa

Truyền dạy cho thầy

Mười pháp quán tưởng

Giảng giải tận tường

Minh bạch thông suốt

Bệnh nhân được nghe

Chú tâm lãnh hội

Bệnh tình trầm kha

Có thể thuyên giảm

Nầy A Nan Đa

Hãy lắng nghe kỹ

Mười pháp quán tưởng

Gồm những pháp nào?

Quán tưởng vô thường

Quán tưởng vô ngã

Quán tưởng bất tịnh

Quán tưởng hệ lụy

Quán tưởng đọan tận

Quán tưởng ly dục

Quán tưởng tịch tịnh

Quán tưởng vô trước

Quán tưởng yểm ly

Quán niệm hơi thở

Katamā cānanda aniccasaññā?

Idhānanda bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā itipaṭisañcikkhati rūpaṃ aniccaṃ vedanā aniccā saññā aniccā saṅkhārā aniccā vinñāṇaṃ aniccanti

Iti imesu pañcasu upādānakkhandhesu aniccānupassī viharati

Ayaṃ vuccatānanda aniccasaññā

Nầy A Nan Đa

Phàm thầy Tỳ kheo

Sống trong Phật Pháp

Ngụ ở trong rừng

Nhà trống cội cây

Hằng nên quán tưởng

Sắc uẩn vô thường

Thọ tưởng hành thức

Cũng hằng biến hoại

Nầy A Nan Đa

Như vậy vị ấy

Quán niệm vô thường

Với năm thủ uẩn

Như Lai gọi là

Quán tưởng vô thường

Katamā cānanda anattasaññā?

Idhānanda bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā itipaṭisañcikkhati cakkhuṃ anattā rūpā anattā sotaṃ anattā saddā anattā, ghānaṃ anattā gandhā anattā jivhā anattā rasā anattā kāyo anattā phoṭṭhabbā anattā mano anattā dhammā anattāti.

Iti imesu chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu anattānupassī viharati ayaṃ vuccatānanda anattasaññā.

Nầy A Nan Đa

Phàm thầy Tỳ kheo

Sống trong Phật Pháp

Ngụ ở trong rừng

Nhà trống cội cây

Hằng nên quán tưởng

Từ mắt tai mũi

Đến lưỡi thân ý

Chúng là vô ngã

Từ sắc thanh hương

Đến vị xúc pháp

Thảy đều vô ngã

Nầy A Nan Đa

Như vậy vị ấy

Quán niệm vô ngã

Sáu căn sáu cảnh

Như Lai gọi là

Quán tưởng vô ngã

Katamā cānanda asubhasaññā?

Idhānanda bhikkhu imameva kāyaṃ uddhaṃ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyantaṃ pūrannāṇappakarassa asucino paccavekkhati atthi imasmiṃ kāye kesā lomā nakhā dantā taco maṃsaṃ nahārū aṭṭhī atthiṃiñjaṃ vakkaṃ hadayaṃ yakanaṃ kilomakaṃ pihakaṃ papphāsaṃ antaṃ antaguṇaṃ udariyaṃ karīsaṃ pittaṃ semhaṃ pubbo lohitaṃ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttanti.

Iti imasmiṃ kāye asubhānupassī viharati ayaṃ vuccatānanda asubhasaññā.

Nầy A Nan Đa

Phàm thầy Tỳ kheo

Sống trong Phật Pháp

Ngụ ở trong rừng

Nhà trống cội cây

Hằng nên quán tưởng

Từ chân trở lên

Từ đầu trở xuống

Bì da bao bọc

Chứa vật không sạch

Tính chất khác nhau

Hình dạng sai biệt

Tóc, lông, móng, răng,

Da, thịt, gân, xương,

Tủy, thận, tim, gan,

Cơ hoành, lá lách,

Phổi, ruột già, ruột non,

Vật thực chưa tiêu,

Phân, mật, đàm, mủ,

Máu, mồ hôi, mỡ,

Nước mắt, dầu da,

Nước miếng, nước mũi,

Nước nhớt, nước tiểu

Nầy A Nan Đa

Như vậy vị ấy

Quán niệm bất tịnh

Đối với thân nầy

Như Lai gọi là

Quán tưởng bất tịnh

Katamā cānanda ādīnavasaññā?

Idhānanda bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā itipaṭisañcikkhati bahudukkho kho ayaṃ kāyo bahu ādīnavoti.

Iti imasmiṃ kāye vividhā ābādhā uppajjanti.

Seyyathīdaṃ cakkhurogo sotarogo ghānarogo jivhārogokāyarogo sīsarogo kaṇṇarogo mukharogo dantarogo kāso sāso pināso ḍaho jaro kucchirogo mucchā pakkhandikā sulā visūcikā kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso soso apamāro dandu kaṇḍu kacchu rakhasā vitacchikā lohitaṃ pittaṃ madhumeho aṃsā piḷakā bhagaṇḍalā pittasamuṭṭhānā ābādhā semhasamuṭṭhānā ābādhā vātasamuṭṭhānā ābādhā sannipātakā ābādhā

utupariṇāmajā ābādhā visamaparihārajā ābādhā opakkamikā ābādhā kammavipākajā ābādhā sītaṃ uṇhaṃ jighacchā pipāsā uccāro passāvoti.

Iti imasṃiṃ kāye ādīnavānupassī viharati.

Ayaṃ vuccatānanda ādīnavasaññā.

Nầy A Nan Đa

Phàm thầy Tỳ kheo

Sống trong Phật Pháp

Ngụ ở trong rừng

Nhà trống cội cây

Hằng nên quán tưởng

Nơi thân thể ta

Nguyên nhân tội khổ

Đầy dẫy hệ lụy

Nhiều tật nhiều bệnh

Bệnh mắt, bệnh tai,

Bệnh mũi, bệnh lưỡi,

Bệnh thân, bệnh đầu,

Bệnh ngoài vành tai,

Bệnh răng, bệnh ho,

Bệnh xuyễn, sổ mũi,

Bệnh sốt, bệnh già,

Đau bụng, cảm mạo,

Thổ huyết, bệnh ruột,

Thổ tả, bệnh cùi,

Ung nhọt, ghẻ lở,

Bệnh lao, trúng gió,

Bệnh sảy, bệnh ngứa,

Ban trái, huyết đảm,

Tiểu đường, bệnh trĩ,

Mụt nhọt, ung loét,

Bệnh sanh do mật,

Bệnh sanh do đàm,

Niêm dịch, gió máy,

Bệnh do dịch vị,

Bệnh do thời tiết,

Bệnh do lao lực,

Bệnh do trùng hợp,

Bệnh do nghiệp sanh

Cùng sự lạnh nóng

Đói khát hằng ngày

Đại tiện, tiểu tiện

Nầy A Nan Đa

Như vậy vị ấy

Quán niệm nguy hại

Đối với thân nầy

Như Lai gọi là

Quán tưởng hệ lụy

Katamā cānanda pahānasaññā?

Idhānanda bhikkhu uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāseti pajahati vinodetibyantīkaroti anabhāvaṃ gameti uppannaṃ byāpādavitakkaṃ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti.

Uppannaṃ vihiṃsāvitakkaṃ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti.

Uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti ayaṃ vuccatānanda pahānasaññā.

Nầy A Nan Đa

Phàm thầy Tỳ kheo

Sống trong Phật Pháp

Ngụ ở trong rừng

Nhà trống cội cây

Hằng nên quán tưởng

Làm cho tiêu tan

Hết mọi tà niệm

Là dục tư duy

Là hận tư duy

Là hại tư duy

Đã sanh trong lòng

Tẩy sạch chấm dứt

Ngăn ngừa mầm mống

Tương lai sanh khởi

Nầy A Nan Đa

Như vậy vị ấy

Quán niệm dứt bỏ

Đối với tà niệm

Như Lai gọi là

Quán tưởng đoạn tận

Katamā cānanda virāgasaññā?

Idhānanda bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā itipaṭisañcikkhati etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nibbānanti ayaṃ vuccatānanda virāgasaññā.

Nầy A Nan Đa

Phàm thầy Tỳ kheo

Sống trong Phật Pháp

Ngụ ở trong rừng

Nhà trống cội cây

Hằng nên quán tưởng

Tội khổ ái dục

Duyên sanh phiền não

Phải biết ly dục

Niết bàn tịch tịnh

An ổn tối thượng

Tịnh chỉ các hành

Không còn sanh y

Nầy A Nan Đa

Như vậy vị ấy

Quán niệm xả bỏ

Đối với ái dục

Như Lai gọi là

Quán tưởng ly dục

Katamā cānanda nirodhasaññā?

Idhānanda bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo nirodho nibbānanti ayaṃ vuccatānanda nirodhasaññā.

Nầy A Nan Đa

Phàm thầy Tỳ kheo

Sống trong Phật Pháp

Ngụ ở trong rừng

Nhà trống cội cây

Hằng nên quán tưởng

Niết bàn tịch tịnh

Chấm dứt hữu vi

Diệt các sở hành

Đoạn tuyệt ái dục

Dứt bỏ phiền não

Nầy A Nan Đa

Như vậy vị ấy

Quán niệm tịch nhiên

Đối với niết bàn

Như Lai gọi là

Quán tưởng tịch tịnh

Katamā cānanda sabbaloke anabhiratasaññā ?

Idhānanda bhikkhu ye loke upāyupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā te pajahanto viramati na upādiyanto ayaṃ vuccatānanda sabbaloke anabhiratasaññā.

Nầy A Nan Đa

Phàm thầy Tỳ kheo

Sống trong Phật Pháp

Ngụ ở trong rừng

Nhà trống cội cây

Hằng nên quán tưởng

Kiến chấp mông lung

Chủ quan biên kiến

Phương tiện thành kiến

Cần phải viễn ly

Chẳng nên chấp thủ

Nầy A Nan Đa

Như vậy vị ấy

Quán niệm từ bỏ

Đối với kiến chấp

Như Lai gọi là

Quán tưởng vô trước

Katamā cānanda sabbasaṅkhāresu aniccasaññā?

Idhānanda bhikkhu sabbasaṅkhārehi aṭṭiyati harāyati jigucchati ayaṃ vuccatānanda sabbasaṅkhāresu aniccasaññā.

Nầy A Nan Đa

Phàm thầy Tỳ kheo

Sống trong Phật Pháp

Ngụ ở trong rừng

Nhà trống cội cây

Hằng nên quán tưởng

Tất cả các hành

Đáng nhàm đáng chán

Đáng sợ đáng thẹn

Nầy A Nan Đa

Như vậy vị ấy

Quán niệm nhàm chán

Đối với các hành

Như Lai gọi là

Quán tưởng yểm ly

Katamā cānanda ānāpānassati?

Idhānanda bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā so sato vā assasati sato passasati dīghaṃ vā assasanto dīghaṃ assasāmītipajānāti dīghaṃ vā passasanto dīghaṃ passasāmīti pajānāti rassaṃ vā assasanto rassaṃ assasissāmīti pajānāti rassaṃ vā passasanto rassaṃ passasāmīti pajānāti.

Sabbakāyapaṭisaṃvedī assasissāmīti sikkhati sabbakāyapaṭisaṃvedī passasissāmīti sikkhati.

Passambhayaṃ kāyasaṅkhārāṃ assasissāmītisikkhati passambhayaṃ kāyasaṅkhārāṃ passasissāmīti sikkhati.

Pītipaṭisaṃvedī assasissāmīti sikkhati pītipaṭisaṃvedī passasissāmīti sikkhati

Sukhapaṭisaṃvedī assasissāmīti sikkhati sukhapaṭi saṃvedī passasissāmīti sikkhati

Cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī assasissāmīti sikkhati cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī passasissāmīti sikkhati passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assasissāmīti sikkhati

Passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ passasissāmīti sikkhati.

Cittapaṭisaṃvedī assasissāmīti sikkhati cittapaṭisaṃvedī passasissāmīti sikkhati

Abhippamodayaṃ cittaṃ assasissāmīti sikkhati abhippamodayaṃ cittaṃ passasissāmīti sikkhati

Samādahaṃ cittaṃ assasissāmīti sikkhati samādahaṃ cittaṃ passasissāmīti sikkhati

Vimocayaṃ cittaṃ assasissāmīti sikkhati vimocayaṃ cittaṃ passasissāmīti sikkhati

Aniccānupassī assasissāmīti sikkhati aniccānupassī passasissāmīti sikkhati

Virāgānupassī assasissāmīti sikkhati virāgānupassī passasissāmīti sikkhati

Nirodhānupassī assasissāmīti sikkhati nirodhānupassī passasissāmīti sikkhati

Paṭinissaggānupassī assasissāmīti sikkhati paṭinissaggānupassī passasissāmīti sikkhati ayaṃ vuccatānanda ānāpānassati.

Nầy A Nan Đa

Phàm thầy Tỳ kheo

Sống trong Phật Pháp

Ngụ ở trong rừng

Nhà trống cội cây

Kiết già khép mắt

Thân hình ngay thẳng

Tâm ý chánh chơn

Tu tập thiền định

Thở vô biết rõ

Thở ra biết rõ

Hơi thở vắn dài

Vô ra biết rõ

Cảm giác toàn thân

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

Cảm giác toàn thân

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

An tịnh tâm hành

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

An tịnh tâm hành

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

An tịnh thân hành

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

An tịnh thân hành

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

Cảm giác hỷ thọ

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

Cảm giác hỷ thọ

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

Cảm giác lạc thọ

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

Cảm giác lạc thọ

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

Cảm giác tâm hành

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

Cảm giác tâm hành

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

An tịnh tâm hành

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

An tịnh tâm hành

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

Cảm giác nội tâm

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

Cảm giác nội tâm

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

Với tâm hân hoan

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

Với tâm hân hoan

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

Với tâm định tĩnh

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

Với tâm định tĩnh

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

Với tâm giải thoát

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

Với tâm giải thoát

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

Quán tưởng vô thường

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

Quán tưởng vô thường

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

Quán tưởng ly tham

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

Quán tưởng ly tham

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

Quán tưởng đoạn diệt

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

Quán tưởng đoạn diệt

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

Quán tưởng từ bỏ

Tôi sẽ thở vô

Vị ấy thực tập

Quán tưởng từ bỏ

Tôi sẽ thở ra

Vị ấy thực tập

Nầy A Nan Đa

Như vậy gọi là

Quán niệm hơi thở

Sace kho tvaṃ ānanda girimānandassa bhikkhuno upasaṅkamitvā imā dasa saññā bhāseyyāsi ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati yaṃ girimānandassa bhikkhuno imā dasa saññā sutvā so ābādho ṭhānaso paṭippassambheyyāti.

Nầy A Nan Đa

Hãy đến thăm viếng

Ghi Ri Ma Nan Đa

Giảng giải cặn kẽ

Minh bạch thông suốt

Mười pháp quán tưởng

Bệnh nhân nghe được

Chú tâm lãnh hội

Bệnh dẫu trầm kha

Vật vã đau đớn

Lập tức thuyên giảm

Athakho āyasmā ānando bhagavato santike imā dasa saññā uggahetvā yenāyasmā girimānando tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmato girimānandassa imā dasa saññā abhāsi.

Athakho āyasmato girimānandassa imā dasa saññā sutvā so ābādho ṭhānaso paṭippassambhi vuṭṭhahi cāyasmā girimānando tamhā ābādhā tathāpahīno ca panāyasmato girimānandassa so ābādho ahosīti

Tôn giả A Nan Đa

Ghi nhớ nằm lòng

Mười pháp quán tưởng

Thế Tôn vừa dạy

Giảng giải cho Thầy

Ghi Ri Ma Nan Đa

Cặn kẽ tường tận

Minh bạch thông suót

Người bệnh trầm kha

Chú tâm lắng nghe

Lập tức thuyên giảm

Bởi duyên khởi ấy

Mười phép quán tưởng

Do đức Thế Tôn

Vì lòng bi mẫn

Dạy cho người bệnh

Luôn được chư Tăng

Các hàng tại gia

Thành tâm tụng đọc

Quán tưởng nhiếp niệm

Hằng được an vui

Hằng được dứt khổ

Chúng sanh hữu tình

Khắp thảy trời người

Vô biên lợi lạc.

Chân thành cám ơn Tỳ kheo Giác Đẳng, chùa Pháp Luân, Texas, Hoa Kỳ, đã gửi tặng bản vi tính

(Bình Anson, 06-2003)

Phật Giáo Nguyên Thủy