Nghi lễ và Sách Phật học · Nghi lễ tụng niệm · Nam Truyền

Nghi thức tụng niệm

Thông tin: Nguồn: budsas.net (Bình Anson) — tải 2026-09-01

Giáo Hội Tăng Già Nguyên Thủy Việt Nam

Chương IV - Các Nghi Thức Thường Dùng

Nếu kinh văn mang tinh thần uyên nguyên trung thành với lời Phật dạy thì các nghi thức là những ước định tùy duyên, tùy thời. Những sắp xếp trong các khoá lễ mang tính cách hướng dẫn tiêu biểu. Dựa theo khuôn khổ có sẵn người sử dụng có thể thêm các kinh văn thích hợp tùy hoàn cảnh.

IV.1 Nghi Thức Qui Y

Chư Tăng giải thích ý nghĩa qui y.Giới tử lễ Tam Bảo ba lạy rồi đọc theo lời hướng dẫn

Xưng tán

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Đệ tử thành kính đảnh lễ đức Thế Tôn, bậc Ứng Cúng, đấng Chánh Biến Tri. (ba lần /lạy)

Sám hối bất thiện nghiệp

Accayo maṃ bhante accagamā yathā bālaṃ

yathāmuḷhaṃ yathā akusalaṃ yo'haṃ

[yā'haṃ] bhante kāyena vā vācāya vā

manasāvā buddhassa vā dhammassa vā saṅghassa vā agāravaṃ akāsiṃ tassa me bhantesaṅgho accayaṃ

accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāya.

Ngưỡng bạch chư tôn đức Tăng Già,vì thiểu trí vô minh, không thông nhân quả, kiêu mạn chấp sai, sợ rằng con đã xúc phạm đến Phật, Pháp, Tăng. Nay trước Tam Bảo thành tâm sám hối. Ngưỡng mong chư tôn đức Tăng Già lượng thứ những tội lỗi ấy cho con để được tinh tiến tu tập từ nay về sau. (lạy)

Chư Tăng bày tỏ lời hoan hỷ: Sādhu, Lành thay

Giới tử đọc tiếp lời tác bạch xin qui y:

Esāhaṃ bhante taṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ

gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca

upāsakaṃ / upāsikaṃ maṃ saṅgho

dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ

gataṃ.

Ngưỡng bạch chư tôn đức Tăng Già, con cầu xin qui y Phật, con cầu xin qui y Pháp, con cầu xin qui y Tăng. Kính mong quý Ngài chứng minh cho con thành cận sự nam / cận sự nữ qui y Tam Bảo kể từ ngày nay cho đến trọn đời. (lạy)

Chư Tăng bày tỏ lời hoan hỷ: Sādhu lành thay

Tiếp theo là nghi thức thọ tam qui ngũ giới

Tam qui

Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Đệ tử nguyện qui y Phật

Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Đệ tử nguyện qui y Pháp

Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Đệ tử nguyện qui y Tăng

Dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ hai đệ tử nguyện qui y Phật

Dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ hai đệ tử nguyện qui y Pháp

Dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ hai đệ tử nguyện qui y Tăng

Tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ ba đệ tử nguyện qui y Phật

Tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ ba đệ tử nguyện qui y Pháp

Tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ ba đệ tử nguyện qui y Tăng (lạy)

Ngũ giới

Pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không sát sanh

Adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không trộm cắp

Kāmesumicchācārā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không tà dâm

Musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không nói dối

Surāmerayamajjappāmādaṭṭhānā veramaṇī

sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không uống rượu và các chất say (lạy)

Upāsakaṃ / upāsikaṃ maṃ saṅgho dhāretu

ajjatagge paṇupetaṃ saraṇaṅgataṃ.

Ngưỡng bạch chư tôn đức Tăng Già, kính mong quý Ngài nhận biết cho con là cận sự nam / cận sự nữ đã qui y Tam Bảo kể từ ngày nay cho đến trọn đời. (lạy)

Tiếp theo là phần truyền thọ Tam qui ngũ giới, chư tăng chúc phúc, rồi tất cả người hiện diện tụng bài Chúc Người Mới Qui Y

Chúc Người Mới Qui Y

Lành thay qui ngưỡng Phật Đà

Lành thay nương Pháp sâu xa diệu huyền

Lành thay y chỉ thánh hiền

Tăng già vô thượng phước điền mười phương

Từ nay chánh pháp soi đường

Bạn hiền bốn chúng đồng nương Cha Lành

Nguyện cầu Tam Bảo chứng minh

Cho người thiện tín tâm thành tiến tu

Trăm năm lạc chốn mê đồ

Không bằng một phút thấy bờ vô sanh

Chúc người thiện hạnh chuyên cần

Chúc người giới luật sạch trong giữa đời

Chúc người thiền tịnh chẳng dời

Chúc người Phật pháp lời lời ghi tâm

Chư thiên độ kẻ chí thành

Một đời giữ đạo vẹn toàn thắng duyên

Sàdhu sàdhu lành thay, lành thay

IV.2 Nghi Thức Thọ Tam Qui Ngũ Giới

Xưng tán

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Đệ tử thành kính đảnh lễ đức Thế Tôn, bậc Ứng Cúng, đấng Chánh Biến Tri. (ba lần /lạy)

Lời tác bạch xin thọ qui giới

[Giới tử đọc]

Ukāsa ahaṃ bhante tisaraṇenasaha

pañcasīlāni yācāmi.

Dutiyampi ahaṃ bhante tisaraṇenasaha

pañcasīlāni yācāmi.

Tatiyampi ahaṃ bhante tisaraṇenasaha

pañcasīlāni yācāmi.

Ngưỡng bạch chư tôn đức, con xin thọ trì tam qui và ngũ giới. Lần thứ hai con xin thọ trì tam qui và ngũ giới. Lần thứ ba con xin thọ trì tam qui và ngũ giới. Kính mong quý Ngài lân mẫn trao truyền qui giới cho con. (lạy)

Giới tử lập lại lời trao truyền của chư Tăng dưới đây

Tam qui

Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Đệ tử nguyện qui y Phật

Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Đệ tử nguyện qui y Pháp

Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Đệ tử nguyện qui y Tăng

Dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ hai đệ tử nguyện qui y Phật

Dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ hai đệ tử nguyện qui y Pháp

Dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ hai đệ tử nguyện qui y Tăng

Tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ ba đệ tử nguyện qui y Phật

Tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ ba đệ tử nguyện qui y Pháp

Tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ ba đệ tử nguyện qui y Tăng (lạy)

Ngũ giới

Pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không sát sanh

Adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không trộm cắp

Kāmesumicchācārā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không tà dâm

Musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không nói dối

Surāmerayamajjappāmādaṭṭhānā veramaṇī

sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không uống rượu và các chất say (lạy)

Chư Tăng khuyến tấn:

Imāni pañca sikkhāpadāni

sādhukaṃ katvā appamādena

niccakālaṃ sammā rakkhitabbaṃ

Chư Phật tử đã thọ tam qui và ngũ giới hãy chơn chánh nghiêm trì cho được thanh tịnh đến trọn đời chẳng nên dể duôi.

Giới tử:

Āma bhante

Con xin thành kính phụng hành.

Chư Tăng:

Sīlena sugatiṃ yanti sīlena bhogasampadā

sīlena nibbutiṃ yanti tasmā sīlaṃ visodhaye.

Người giữ giới hằng được phú túc, mạng chung thọ sanh lạc cảnh, là thắng duyên chứng đắc niết bàn. Do vậy hành giả nên dốc lòng trì giới đừng để bợn nhơ.

Giới tử:

Sādhu Lành thay! (lạy)

Giới tử tụng:

Qui sám

Phật là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Phật Bảo từ ân

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Phật Bảo đức lành từ dung (lạy)

Pháp là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Pháp Bảo chánh chân

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Pháp Bảo đức lành từ dung (lạy)

Tăng là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Tăng Bảo tịnh thanh

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Tăng Bảo đức lành từ dung (lạy)

Chư Tăng phúc chúc. Giới tử hồi hướng:

Hồi hướng công đức

Con xin hồi hướng phước lành

Khắp cùng pháp giới chúng sanh gội nhuần

Mẹ cha thầy tổ thân nhân

Hiện tiền quá vãng trọn phần phước duyên

Cầu xin hộ pháp chư thiên

Phát tâm hoan hỷ báo truyền gần xa

Cầu cho mưa thuận gió hoà

Pháp luân thường chuyển nhà nhà an khương

Chúng sanh ba cõi sáu đường

Do nhờ thực phẩm bảo tồn mạng căn

Nghiệp lành từ khẩu ý thân

Hoá thành phúc quả tùy nhân sở cầu (lạy)

IV.3 Nghi Thức Bát Quan Trai Giới

Chư Tăng giải thích ý nghĩa bát quan trai. Giới tử lễ Tam Bảo ba lạy rồi đọc:

Lời tác bạch xin thọ qui giới

Ukāsa ahaṃ bhante tisaraṇenasaha

aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ yācāmi

Dutiyampi ahaṃ bhante tisaraṇenasaha

aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ yācāmi

Tatiyampi ahaṃ bhante tisaraṇenasaha

aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ yācāmi

Ngưỡng bạch chư tôn đức Tăng Già, con xin thọ trì tam qui và bát quan trai giới. Lần thứ hai con xin thọ trì tam qui và bát quan trai giới. Lần thứ ba con xin thọ trì tam qui và bát quan trai giới. Kính mong quý Ngài lân mẫn trao truyền qui giới cho con. (lạy)

Giới tử lập lại lời trao truyền của chư Tăng dưới đây

Xưng tán

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Đệ tử thành kính đảnh lễ đức Thế Tôn, bậc Ứng Cúng, đấng Chánh Biến Tri. (ba lần /lạy)

Tam qui

Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Đệ tử nguyện qui y Phật

Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Đệ tử nguyện qui y Pháp

Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Đệ tử nguyện qui y Tăng

Dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ hai đệ tử nguyện qui y Phật

Dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ hai đệ tử nguyện qui y Pháp

Dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ hai đệ tử nguyện qui y Tăng

Tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ ba đệ tử nguyện qui y Phật

Tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ ba đệ tử nguyện qui y Pháp

Tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Lần thứ ba đệ tử nguyện qui y Tăng (lạy)

Bát Quan Trai Giới

Pānātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không sát sanh

Adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không trộm cắp

Abrahmacariyā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không dâm dục

Musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không nói dối

Surāmerayamajjappāmādaṭṭhānā

veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không uống rượu và các chất say

Vikālabhojaṇā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không ăn phi thời

Naccagītavāditavisūkadassanamālā gandha-

vilepanadhāranamandanavibhūsanaṭṭhānā

veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không ca vũ nhạc kịch, trang điểm và trang sức.

Uccāsayanā mahāsayanā

veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi

Đệ tử nguyện giữ giới không nằm ngồi chỗ cao sang (lạy)

Giới tử đọc:

Imaṃ aṭṭhaṅgasamannāgataṃ buddhappaññattaṃ

uposathaṃ imañca rattiṃ imañca divasaṃ sādhukaṃ katvā appamādena sammā rakkhitabbaṃ

Con nguyện tinh tấn nghiêm trì bát quan trai giới mà đức Phật đã giáo truyền trọn ngày nay và đêm nay. Nguyện vun bồi căn lành giải thoát trong ngày vị lai. (lạy)

Chư Tăng khuyến tấn:

Imāni aṭṭha sikkhāpadāni uposathasīlavasena imañca rattiṃ imañca divasaṃ sādhukaṃ katvā appamādena sammā rakkhitabbaṃ

Chư Phật tử đã thọ tam qui và bát quan trai giới hãy chơn chánh nghiêm trì trọn ngày nay và đêm nay chẳng nên dể duôi(lạy)

Giới tử:

Āma bhante

Con xin thành kính phụng hành.

Chư Tăng:

Sīlena sugatiṃ yanti sīlena bhogasampadā sīlena nibbutiṃ yanti tasmā sīlaṃ visodhaye.

Người giữ giới hằng được phú túc, mạng chung thọ sanh lạc cảnh, là thắng duyên chứng đắc niết bàn. Do vậy hành giả nên dốc lòng trì giới tịnh thanh.

Giới tử: Sādhu lành thay! (lạy)

Giới tử tụng:

Qui sám

Phật là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Phật Bảo từ ân

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Phật Bảo đức lành từ dung (lạy)

Pháp là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Pháp Bảo chánh chân

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Pháp Bảo đức lành từ dung (lạy)

Tăng là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Tăng Bảo tịnh thanh

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Tăng Bảo đức lành từ dung (lạy)

Chư Tăng phúc chúc. Giới tử hồi hướng:

Hồi hướng công đức

Con xin hồi hướng phước lành

Khắp cùng pháp giới chúng sanh gội nhuần

Mẹ cha thầy tổ thân nhân

Hiện tiền quá vãng trọn phần phước duyên

Cầu xin hộ pháp chư thiên

Phát tâm hoan hỷ báo truyền gần xa

Cầu cho mưa thuận gió hoà

Pháp luân thường chuyển nhà nhà an khương

Chúng sanh ba cõi sáu đường

Do nhờ thực phẩm bảo tồn mạng căn

Nghiệp lành từ khẩu ý thân

Hoá thành phúc quả tùy nhân sở cầu (lạy)

IV.4 Nghi Thức An Vị Phật

Dâng Hương

[Chủ lễ xướng]

Trước Tam Bảo uy linh tối thượng

Đèn trầm hương tâm nguyện chí thành

Cầu cho pháp giới chúng sanh

Khắp cùng ba cõi muôn phần phước duyên

Mãi tấn hóa trên đường thiện nghiệp

Mãi vun bồi hạnh phúc vô dư

Liên hoa nở khắp biển từ

Trần sa vô nhiễm huyễn hư đoạn lìa (lạy)

Kỳ Nguyện

Đệ tử chúng con chí thành đảnh lễ Tam Bảo vô thượng tôn Phật, vi diệu Chánh Pháp, thánh đức Tăng Già.

Hôm nay Phật tử ... pháp danh ... cảm niệm Phật đức sâu dày một lòng tịnh tín cung thỉnh tôn tượng, thiết lễ an vị. Ngưỡng cầu hồng ân Từ Phụ Thế Tôn gia hộ tín chủ Phật tử đạo tâm kiên cố, phước trí tăng trưởng, gia đạo an hoà, sở cầu như nguyện.

Chúng con nguyện trọn đời y lời Phật dạy, lánh xa điều ác, tu tập hạnh lành, thanh tịnh tâm ý. Trước báo đền thâm ân hoá độ, đáp nghĩa nặng sinh thành, sau vun bồi duyên lành giải thoát, lợi lạc chúng sanh.

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật (lạy)

Dâng Hoa

[Đại chúng cùng tụng]

Pūjemi buddhaṃ kusumenanena

Puññena me tena ca hotu mokkhaṃ

Pupphaṃ milāyāti yathā idaṃ me

Kāyo tathā yāti vināsabhāvaṃ.

Pūjemi dhammaṃ ...

Pūjemi saṅghaṃ ...

Dâng hoa cúng dường Phật

Bậc thương xót muôn loài

Dâng hoa cúng dường Pháp

Đạo nhiệm mầu cứu khổ

Dâng hoa cúng dường Tăng

Ruộng phước không gì bằng

Hoa tươi đẹp sẽ tàn

Thân giả hợp sẽ tan

Nguyện tu mau chứng đạt

Quả chân thường giải thoát (lạy)

Lễ Tam Thế Tam Bảo

Nam mô thập phương tam thế Phật Bảo

Nam mô thập phương tam thế Pháp Bảo

Nam mô thập phương tam thế Tăng Bảo (lạy)

Thỉnh Chư Thiên

Đạo tràng thanh tịnh bồ đề

Mười phương thiên chúng hội về nghe kinh

Pháp mầu diệt tận vô minh

Pháp mầu cứu khổ sinh linh vạn loài

Từ dục giới vân đài sáu cõi

Đến thiên cung sắc giới hữu hình

Duyên xưa đã tạo nghiệp lành

Kết thành phúc quả thiện sanh đến giờ

Ngự khắp chốn bến bờ đồng ruộng

Hoặc hư không châu quận thị phường

Non xanh rừng rậm đất bằng

Hoặc nơi quán cảnh xóm làng gần xa

Xin đồng thỉnh dạ xoa chư chúng

Càn thát bà long chủng nơi nơi

Miếu đền thành quách lâu đời

Sông hồ hoang đảo biển khơi trùng trùng

Pháp vi diệu nghìn thân nan ngộ

Phước nhân thiên muôn thuở khó cầu

Ngày tàn tháng lụn qua mau

Đắm say trần cảnh vùi đầu tử sinh

Đây là giờ chuyển kinh vô thượng

Đây là giờ đọc tụng pháp âm

Lời vàng lý nghĩa cao thâm

Xin chư hiền giả lắng tâm thọ trì (lạy)

Xưng Tán

Namo tassa bhagavato arahato

sammāsambuddhassa

Namo tassa bhagavato arahato

sammāsambuddhassa

Namo tassa bhagavato arahato

sammāsambuddhassa

Cúi đầu đảnh lễ đấng Từ Tôn

Bậc Chánh Biến Tri đáng cúng dường

Con nguyện thân tâm thường thanh tịnh

Làm lành lánh dữ lợi quần sanh (lạy)

Tam Qui

Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi

Đệ tử qui y Phật

đấng Thiên Nhơn Điều Ngự

bi trí vẹn toàn

Đệ tử qui y Pháp

đạo chuyển mê khai ngộ

ly khổ đắc lạc

Đệ tử qui y Tăng

bậc hoằng trì Chánh Pháp

vô thượng phước điền

Lần thứ hai

đệ tử qui y Phật Pháp Tăng Tam Bảo

Lần thứ ba

đệ tử qui y Phật Pháp Tăng Tam Bảo (lạy)

Lễ Phật Bảo

Cội bồ đề trang nghiêm thiền tịnh

Thắng thiên ma vạn chướng trùng trùng

Con xin lạy đấng Đại Hùng

Rọi vô biên trí tận cùng thế gian

Từ quá khứ vô vàn Phật hiện

Ở tương lai vô lượng Phật thành

Hiện tiền chư Phật độ sanh

Con xin kính lễ tâm minh nguyện cầu

Hồng danh Phật nhiệm mầu Ứng Cúng

Chánh Biến Tri Minh Hạnh đủ đầy

Đức ân Thiện Thệ cao dày

Bậc Thế Gian Giải chỉ bày lý chân

Vô Thượng Sĩ pháp âm tịnh diệu

Bậc Trượng Phu Điều Ngự độ sanh

Thiên Nhân Sư đấng cha lành

Phật Đà toàn giác Thế Tôn trong đời

Phật là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Phật Bảo từ ân

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Phật Bảo đức lành từ dung (lạy)

Lễ Pháp Bảo

Bát thánh đạo con đường chánh giác

Đưa chúng sanh vượt thoát trầm luân

Chân truyền diệu pháp thánh nhân

Con xin tịnh ý nghiêm thân thực hành

Từ quá khứ vô vàn Diệu Pháp

Ở tương lai vô lượng Pháp mầu

Hiện tiền Phật Pháp thâm sâu

Thuyền từ phương tiện bắc cầu độ sanh

Pháp vi diệu cha lành khéo dạy

Lìa danh ngôn giác ngộ hiện tiền

Vượt thời gian chứng vô biên

Sát na đại ngộ hoát nhiên liễu tường

Đạo vô thượng đến rồi thấy rõ

Hướng thượng tâm thoát ngõ vọng trần

Trí nhân tự ngộ giả chân

Diệu thường tịnh lạc Pháp ân nhiệm mầu

Pháp là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Pháp Bảo chánh chân

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Pháp Bảo đức lành từ dung (lạy)

Lễ Tăng Bảo

Hoà hợp chúng Tăng Già thanh tịnh

Đức vô song tứ thánh sa môn

Thừa hành di giáo Thế Tôn

Đời đời tương tục bốn phương phổ hoằng

Từ quá khứ vô vàn Tăng Chúng

Ở tương lai vô lượng thánh hiền

Hiện tiền Tăng Bảo phước điền

Con xin kính lễ gieo duyên Niết bàn

Bậc diệu hạnh thinh văn Thích Tử

Bậc trực hạnh pháp lữ thiền gia

Bậc như lý hạnh Tăng Già

Bậc chơn chánh hạnh dưới toà Thế Tôn

Thành đạo quả bốn đôi tám chúng

Đệ tử Phật ứng cúng tôn nghiêm

Cung nghinh kính lễ một niềm

Thánh chúng vô thượng phước điền thế gian

Tăng là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Tăng Bảo tịnh thanh

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Tăng Bảo đức lành từ dung (lạy)

Lễ Phật Tích

Ngàn xưa lưu dấu Cha Lành

Bảo tháp Xá lợi kim thân Phật Đà

Bồ đề khắp cõi ta bà

Nhất tâm kính lễ hương hoa cúng dường (lạy)

Kinh Thắng Hạnh

Đấng Đại Bi cứu khổ

Vì lợi ích chúng sanh

Huân tu ba la mật

Chứng vô thượng chánh giác

Mong với chân ngôn nầy

Tựu thành muôn hạnh phúc

Nhờ chiến thắng Ma Vương

Trên bồ đoàn bất bại

Địa cầu liên hoa đỉnh

Khiến dòng họ Thích Ca

Tăng trưởng niềm hoan hỷ

Nguyện chiến thắng vẻ vang

Nguyện khải hoàn như vậy

Khi nghiệp thân khẩu ý

Hiền thiện và thanh tịnh

Chính là ngày cát tường

Là giờ phút hanh thông

Là thời khắc hưng vượng

Cúng dường bậc phạm hạnh

Là tế tự nhiệm mầu

Khi nghiệp thân khẩu ý

Chân chánh và sung mãn

Thì bổn nguyện thịnh đạt

Ai ba nghiệp thanh tịnh

Được vô lượng an lạc

Nguyện đàn na tín thí

Gia đình cùng quyến thuộc

Được thiểu bệnh ít khổ

Thường hạnh phúc an vui

Tinh tiến tu Phật đạo

Sở nguyện được viên thành

Chư Tăng làm phép sái tịnh chú nguyện

Sái tịnh

Sabbe buddhā balappattā

paccekānañca yaṃ balaṃ

arahantānañca tejena

rakkhaṃ bandhāmi sabbaso

Kinh Đáo Bỉ Ngạn

(Đại chúng cùng tụng)

Đường tu bố thí đứng đầu

Vị tha là tánh vô cầu là tâm

Không vì thương ghét sơ thân

Bàn tay ban bố nào phân biệt gì

Hy sinh ngoại vật tứ chi

Hoặc luôn mạng sống sá gì huyển thân

Phật xưa pháp độ vẹn toàn

Chúng con nguyện bước theo chân Đại Từ

Thiện nhân giới hạnh nghiêm trì

Nói làm suy nghĩ luôn khi giữ gìn

Nuôi ý lực dưỡng tâm lành

Cắt dây kiết phược phá thành mê si

Hy sinh ngoại vật tứ chi

Hoặc luôn mạng sống sá gì huyển thân

Phật xưa pháp độ vẹn toàn

Chúng con nguyện bước theo chân Đại Từ

Xuất gia vốn hạnh ly trần

Quyết ra nhà lửa bỏ thân luân hồi

Lợi danh quyến thuộc xa rời

Độc cư thanh tịnh sống đời xả ly

Hy sinh ngoại vật tứ chi

Hoặc luôn mạng sống sá gì huyển thân

Phật xưa pháp độ vẹn toàn

Chúng con nguyện bước theo chân Đại Từ

Đèn tâm trí tuệ sáng ngời

Bởi vô lượng kiếp vun bồi huệ căn

Phân minh thiện ác giả chân

Điều hay chuộng học bạn lành tương tri

Hy sinh ngoại vật tứ chi

Hoặc luôn mạng sống sá gì huyển thân

Phật xưa pháp độ vẹn toàn

Chúng con nguyện bước theo chân Đại Từ

Chính do nghị lực tinh cần

Vượt qua bể ái chứng thân đại hùng

Kiên trì giữa cuộc lao lung

Càng nhiều chướng nghịch thêm công tu trì

Hy sinh ngoại vật, tứ chi

Hoặc luôn mạng sống sá gì huyển thân

Phật xưa pháp độ vẹn toàn

Chúng con nguyện bước theo chân Đại Từ

Đức tu nhẫn nại vạn năng

Nuốt điều cay đắng nuôi phần tinh anh

Chông gai khéo tạo tâm thành

Xưa nay nguyện lớn hành trình gian nguy

Hy sinh ngoại vật tứ chi

Hoặc luôn mạng sống sá gì huyển thân

Phật xưa pháp độ vẹn toàn

Chúng con nguyện bước theo chân Đại Từ

Thiện hiền chân thật không ngoa

Quí gìn lẽ thật như là bảo châu

Chân tâm ấy đạo nhiệm mầu

Nói làm nhất quán cho dù hiểm nguy

Hy sinh ngoại vật tứ chi

Hoặc luôn mạng sống sá gì huyển thân

Phật xưa pháp độ vẹn toàn

Chúng con nguyện bước theo chân Đại Từ

Bởi do chí nguyện dẫn đường

Biết nơi cứu cánh mà nương lối về

Bờ kia là đạo bồ đề

Tự lòng đã quyết bến mê phải lìa

Hy sinh ngoại vật tứ chi

Hoặc luôn mạng sống sá gì huyển thân

Phật xưa pháp độ vẹn toàn

Chúng con nguyện bước theo chân Đại Từ

Hạnh lành từ ái bao la

Chúng sanh bốn loại chan hoà tình thương

Lòng như cam lộ suối nguồn

Rải ban phúc lạc lệ tuôn quản gì

Hy sinh ngoại vật tứ chi

Hoặc luôn mạng sống sá gì huyển thân

Phật xưa pháp độ vẹn toàn

Chúng con nguyện bước theo chân Đại Từ

An nhiên hành xả giữa đời

Khen chê đặng thất khổ vui thường tình

Điều tâm giữ ý quân bình

Trong cơn bão loạn biết gìn chánh tri

Hy sinh ngoại vật tứ chi

Hoặc luôn mạng sống sá gì huyển thân

Phật xưa pháp độ vẹn toàn

Chúng con nguyện bước theo chân Đại Từ

Từ trong bể khổ cuộc đời

Đại hùng lập nguyện cứu người cứu thân

Ba la mật hạnh vẹn toàn

Dám quên mạng sống quyết tâm thực hành

Nhờ ân Thiện Thệ Cha Lành

Muôn loài vượt thoát tử sanh luân hồi (lạy)

Từ Bi Nguyện

Nguyện cầu tám hướng mười phương

Chúng sanh muôn loại hãy thường an vui

Dứt trừ oan trái nhiều đời

Bao nhiêu đau khổ đến hồi duyên tan

Hại nhau chỉ chuốc lầm than

Mê si điên đảo vô vàn lệ châu

Chúng sanh vô bệnh sống lâu

Nguyện cho thành tựu phước sâu đức dày

Nguyện cho an lạc từ nay

Dứt trừ thống khổ đắng cay oán hờn

Dứt trừ kinh sợ tai ương

Bao nhiêu phiền não đoạn trường vĩnh ly

Nguyện cầu Tam Bảo chứng tri

Sống đời thanh tịnh từ bi vẹn toàn (lạy)

Hồi Hướng Công Đức

Con xin hồi hướng phước lành

Khắp cùng pháp giới chúng sanh gội nhuần

Mẹ cha thầy tổ thân nhân

Hiện tiền quá vãng trọn phần phước duyên

Cầu xin hộ pháp chư thiên

Phát tâm hoan hỷ báo truyền gần xa

Cầu cho mưa thuận gió hoà

Pháp luân thường chuyển nhà nhà an khương

Chúng sanh ba cõi sáu đường

Do nhờ thực phẩm bảo tồn mạng căn

Nghiệp lành từ khẩu ý thân

Hoá thành phúc quả tùy nhân sở cầu (lạy)

Phổ Nguyện

Nguyện công đức đã làm

Kết duyên lành giải thoát

Đệ tử và chúng sanh

Đồng viên thành chánh giác (lạy)

IV.5 Nghi Thức Thỉnh Pháp Sư

Xưng Tán

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Cúi đầu đảnh lễ đấng Từ Tôn

Bậc Chánh Biến Tri đáng cúng dường

Con nguyện thân tâm thường thanh tịnh

Làm lành lánh dữ lợi quần sanh. (lạy)

Ân Đức Phật Bảo

Hồng danh Phật nhiệm mầu Ứng Cúng

Chánh Biến Tri Minh Hạnh đủ đầy

Đức ân Thiện Thệ cao dày

Bậc Thế Gian Giải chỉ bày lý chân

Vô Thượng Sĩ pháp âm tịnh diệu

Bậc Trượng Phu Điều Ngự độ sanh

Thiên Nhân Sư đấng cha lành

Phật Đà toàn giác Thế Tôn trong đời (lạy)

Ân Đức Pháp Bảo

Pháp vi diệu cha lành khéo dạy

Lìa danh ngôn giác ngộ hiện tiền

Vượt thời gian chứng vô biên

Sát na đại ngộ hoát nhiên liễu tường

Đạo vô thượng đến rồi thấy rõ

Hướng thượng tâm thoát ngõ vọng trần

Trí nhân tự ngộ giả chân

Diệu thường tịnh lạc Pháp ân nhiệm mầu (lạy)

Ân Đức Tăng Bảo

Bậc diệu hạnh thinh văn Thích tử

Bậc trực hạnh pháp lữ thiền gia

Bậc như lý hạnh Tăng Già

Bậc chơn chánh hạnh dưới toà Thế Tôn

Thành đạo quả bốn đôi tám chúng

Đệ tử Phật ứng cúng tôn nghiêm

Cung nghinh kính lễ một niềm

Thánh chúng vô thượng phước điền thế gian (lạy)

Kệ Thỉnh Pháp Sư

Thuở đức Phật viên thành chánh giác

Gẫm đạo mầu diệu pháp cao thâm

Phân vân chưa chuyển pháp luân

Phạm thiên hầu Phật ba lần cầu xin

Bạch Thế Tôn muôn nghìn ân đức

Pháp vô biên mãn túc khai hoa

Mong Ngài chuyển pháp đăng tòa

Chúng sanh ít bụi may mà đủ duyên

Như hoa sen đẹp xinh mùa hạ

Đóa vươn cao đóa lả mặt hồ

Đóa còn tận đáy bùn nhơ

Chúng sanh căn trí tỏ mờ khác nhau

Vì bi mẫn ngưỡng cầu tế độ

Ngự thuyền từ cứu khổ quần mê

Chút duyên chút phước bồ đề

Chút nhân chút quả quay về thiện tâm

Phạm thiên vẫn vi trần phủ phục

Lời thiết tha bi đức sáng ngời

Pháp Vương im lặng nhận lời

Về vườn Lộc giả vì đời chuyển luân

Thuyết trung đạo Kiều Trần đại ngộ

Liễu niết bàn vô khổ vô sanh

Thế gian Tam Bảo tựu thành

Tỳ kheo năm vị đạo hành viên dung

Rồi từ đó Phật dùng trống Pháp

Gióng đêm thâu tỉnh giấc mộng trường

Dãi dầu nắng gió tuyết sương

Hoằng khai giáo hóa mở đường độ sinh

Bởi cớ tích sự tình ngày trước

Đại phạm thiên mãi được tán dương

Kính thành dâng cúng hoa hương

Thỉnh Ngài thuyết pháp noi đường từ bi

Hàng thiện tín mãi mê trần cảnh

Nghiệp bốn bề nặng gánh lo toan

ít khi tâm trí rảnh rang

Não phiền kết buộc sân tham còn nhiều

Nghe Chánh Pháp như người được ngọc

Nghe Pháp nhiều chư Phật ngợi khen

Phước sanh trí tuệ vô biên

Đường đi sáng tỏ nhân duyên rõ ràng

Thỉnh pháp sư đăng đàn thuyết giáo

Quỳ nơi đây tâm đạo tín thành

Ngưỡng mong chánh pháp thịnh hành

Ngưỡng cầu thâm nhập đạo lành Như Lai. (lạy)

Sau thời pháp:

[Đại chúng cùng tụng]

Phật là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Phật Bảo từ ân

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Phật Bảo đức lành từ dung (lạy)

Pháp là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Pháp Bảo chánh chân

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Pháp Bảo đức lành từ dung (lạy)

Tăng là nơi nương nhờ tối thượng

Cho chúng con vô lượng an lành

Qui y Tăng Bảo tịnh thanh

Nguyện lời chân thật tác thành thắng duyên

Gieo năm vóc trọn niềm sám hối

Những sở hành lầm lỗi vô minh

Từ thân khẩu ý khởi sanh

Ngưỡng mong Tăng Bảo đức lành từ dung (lạy)

Hồi Hướng Công Đức

Con xin hồi hướng phước lành

Khắp cùng pháp giới chúng sanh gội nhuần

Mẹ cha thầy tổ thân nhân

Hiện tiền quá vãng trọn phần phước duyên

Cầu xin hộ pháp chư thiên

Phát tâm hoan hỷ báo truyền gần xa

Cầu cho mưa thuận gió hoà

Pháp luân thường chuyển nhà nhà an khương

Chúng sanh ba cõi sáu đường

Do nhờ thực phẩm bảo tồn mạng căn

Nghiệp lành từ khẩu ý thân

Hoá thành phúc quả tùy nhân sở cầu (lạy)

Phổ Nguyện

Nguyện công đức đã làm

Kết duyên lành giải thoát

Đệ tử và chúng sanh

Đồng viên thành chánh giác (lạy)

Chân thành cám ơn Tỳ kheo Giác Đẳng, chùa Pháp Luân, Texas, Hoa Kỳ, đã gửi tặng bản vi tính

(Bình Anson, 06-2003)

Phật Giáo Nguyên Thủy

Giáo Hội Tăng Già Nguyên Thủy Việt Nam

Chương V - Khóa Lễ Anh ngữ

Khoá lễ Anh ngữ nầy được in trong quyển nghi thức tụng niệm với mục đích đáp ứng nhu cầu ngày một nhiều của tầng lớp Phật tử ở hải ngoại. Đây chỉ là khoá lễ nhật hành căn bản, trong trường hợp cần thêm các kinh văn bằng tiếng Anh có thể trực tiếp sử dụng các nghi thức tụng niệm bằng Anh ngữ vốn rất dễ tìm. Nghi thức nầy được sắp xếp theo truyền thống Tích Lan, soạn dịch bởi Ngài Henepola Gunaratana Mahathera. Trích đoạn vói sự đồng ý của soạn giả.

Salutation to the Buddha

I pay homage to the Blessed One, the Worthy One, the Fully Enlightened One

(Three times)

Three refuges

I go to the Buddha for refuge

I go to the Dhamma for refuge

I go to the Sangha for refuge

A second time I go to the Buddha for refuge

A second time I go to the Dhamma for refuge

A second time I go to the Sangha for refuge

A third time I go to the Buddha for refuge

A third time I go to the Dhamma for refuge

A third time I go to the Sangha for refuge

Five Precepts

I undertake the trainning rule to abstain from taking life

I undertake the trainning rule to abstain from stealing

I undertake the trainning rule to abstain from sexual misconduct

I undertake the trainning rule to abstain from false speech

I undertake the trainning rule to abstain from intoxicating

HOMAGE TO THE BUDDHA

Such, indeed, is the Exalted One: worthy, perfectly enlightened, endowed with knowledge and conduct, well-gone, knower of the worlds, supreme trainer of persons to be tamed, teacher of gods and humans, enlightened and exalted.

To the Buddhas of the past

To the Buddhas of the future

To the Buddhas of the present

I offer my reverence always.

For me there is no other refuge

The Buddha is my matchless refuge

By these words of truth

May joyous victory be mine

With my forehead I pay reverence

To the dust at His feet

If I have done wrong to the Buddha

May the Buddha please forgive me

HOMAGE TO THE DHAMMA

Well expounded is the Dhamma by the Exalted One, directly visible, immediately effective, calling one to come and see, leading onwards, to be personally realized by the wise.

To the Dhammas of the past

To the Dhammas of the future

To the Dhammas of the present

I offer my reverence always.

For me there is no other refuge

The Dhamma is my matchless refuge

By these words of truth

May joyous victory be mine

With my forehead I pay reverence

To the matchless threefold Dhamma

If I have done wrong to the Dhamma

May the Dhamma please forgive me

HOMAGE TO THE SANGHA

The Order of the Exalted One's disciples is practicing well; the Order of the Exalted One's disciples is of upright conduct; the Order of the Exalted One's disciples has entered the right path; the Order of the Exalted One's disciples is practicing correctly, that is, the Four Pairs of Persons, the Eight Kinds of individuals, this Order of the Exalted One's disciples: worthy of offerings and hospitality, worthy of gifts and salutation, supreme field of merit for the world

To the Sanghas of the past

To the Sanghas of the future

To the Sanghas of the present

I offer my reverence always.

For me there is no other refuge

The Sangha is my matchless refuge

By these words of truth

May joyous victory be mine

With my forehead I pay reverence

To the matchless threefold Sanghas

If I have done wrong to the Sanghas

May the Sangha please forgive me

THE NOBLE EIGHTFOLD PATH

This is the Middle Path which the Perfect One discovered and expounded, which gives rise to vision and knowledge, which leads to peace, wisdom, enlightenment, and nibbana - the Noble Eightfold Path:

Right Understanding: of suffering, of its origin, of its cessation, of the way leading to the cessation of suffering.

Right Intention: of renunciation, free from craving; of good will, free from aversion; of compassion, free from cruelty.

Right Speech: abstaining from false speech, abstaining from malicious speech, abstaining from harsh speech, abstaining from useless speech.

Right Action: abstaining from taking life, abstaining from stealing, abstaining from sexual misconduct.

Right Livelihood: giving up wrong livelihood, one earns one's living by a right form of livelihood.

Right effort: to prevent unarisen unwholesome evil states of mind from arising by making effort, stirring up energy and exerting mind.

To abandon unwholesome evil states of mind that have already arisen by making effort, stirring up energy and exerting mind.

To develop wholesome mental states that have not yet arisen by making effort, stirring up energy and exerting mind.

Maintain and Perfect wholesome mental states already arisen and not to allow them to disappear, but to bring them to growth, to maturity and to the full perfection of development by making effort, stirring up energy and exerting mind.

Right mindfulness: mindful contemplation of the body, mindful contemplation of feelings, mindful contemplation of the mind, mindful contemplation of mental objects.

Right Concentration: Quite secluded from sense pleasures, secluded from unwholesome states of mind one enters and dwells in the first jhana, which is accompanied by applied thought and sustained thought with rapture and happiness born of seclusion.

With the subsiding of applied thought and sustained thought one enters and dwells in the second jhana, which has innner confidence and unification of mind, is without applied and sustained thought, is filled with rapture and happiness born of concentration.

With the fading away of rapture, one dwells in equanimity, mindful and discerning; and one experiences in one's own person that happiness of which the noble ones say: 'Happily lives one who is equanimous and mindful' - thus one enters and dwells in the third jhana.

With the abandoning of pleasure and pain, with the previous disappearance of joy a grief, one enters and dwells in the fourth jhana, which has neither pain nor pleasure and has purity of mindfulness due to equanimity.

GREAT DISCOURSE ON BLESSINGS

Thus have I heard. One time the Exalted One was living near Savatthi, in Jeta's Grove, the monastery of Anathapindika. Then, in the middle of the night, a certain deity of astounding beauty, lighting up the entire Jeta's Grove, approached the Exalted One. Drawing near, she paid homage to the Exalted One and stood to one side. Standing thus the deity addressed the Exalted One in verse:

Many deities and humans

Have pondered on blessings

Desiring their well-being

Tell me the blessing supreme

(Buddha's reply)

To associate not with the foolish

To be with the wise

To honor the worthy ones

This is a blessing supreme

To reside in a suitable location

To have good past deeds done

To set oneself in the right direction

This is a blessing supreme

To be well spoken, highly trained

Well educated, skilled in handicraft

And highly disciplined

This is a blessing supreme

To be well caring of mother, of father

To look after wife and children

To engage in a harmless occupation

This is a blessing supreme

Outstanding behavior, blameless action

Open hands to all relatives

And selfless giving

this is a blessing supreme

To cease and abstain from evil

To avoid intoxicants

To be diligent in virtuous practices

This is a blessing supreme

To be reverent and humble

Content and grateful

To hear the Dhamma at the right time

This is a blessing supreme

To be patient and obedient

To visit with spiritual people

To discuss the Dhamma at the right time

This is a blessing supreme

To live austerely and purely

To see the noble truths

And to realize nibbana

This is the blessing supreme

A mind unshaken when touched

By the worldly states

Sorrowless, stainless, and secure

This is the blessing supreme

Those who have fulfilled all these

Are everywhere invincible

They find well-being everywhere

Theirs is the blessing supreme

LOVING-KINDNESS DISCOURSE

One skilled in good, wishing to attain

that state of peace should act thus:

one should be able, straight, upright,

obedient, gentle, and humble

One should be content, easy to support,

with few duties, living lightly,

controlled in senses, discreet,

not impudent, unattached to families

One should not do any slight wrong

for which the wise might censure one

May all beings be happy and secure

May all beings have happy minds

Whatever living beings there may be

without exception, weak or strong,

long, large, middling,

short, subtle, or gross,

visible or invisible,

living near or far,

born or coming to birth

may all beings have happy minds

Let no one deceive another

nor despise anyone anywhere

Neither in anger nor enmity

should anyone wish harm to another

As a mother would risk her own life

to protect her only child,

even so towards all living beings

one should cultivate a boundless heart

One should cultivate for all the world

a heart of boundless loving-kindness,

above, below, and all around,

Unobstructed, without hate or enmity

Whether standing, walking, or sitting,

lying down or whenever awake,

one should develop this mindfulness;

this is called divinely dwelling here

Not falling into erroneous views,

but virtuous and endowed with vision,

removing desire for sensual pleasures,

one comes never again to birth in the womb

RECOLLECTION OF KAMMA

All living beings have kamma as their own, their inheritance, their congenital cause, their kinsman, their refuge. It is kamma that differentiates beings into low and high states

By oneself is wrong done

By oneself is one defiled

By oneself wrong is not done

By oneself, surely, is one cleansed

One cannot purify the other

Purity and impurity are in oneself

All actions are led by the mind;

mind is their master, mind is their maker

Act or speak with a defiled state of mind,

and suffering will follow

as the cartwheel follows the foot of the ox

All actions are led by the mind;

mind is their master, mind is their maker

Act or speak with a pure state of mind,

and happiness will follow

as your shadow that remains behind without departing

Even a wrongdoer experiences what is good

As long as the detriment has not matured

But when the detrimental is matured

The wrongdoer then experiences the detrimental

Even the good experiences what is detrimental

As long as the good has not matured

But when the good is matured

The good then experiences the good

By birth is not one an outcast

By birth is not one a noble being

By deed is one an outcast

By deed is one a noble being

We are the result of what we were and

will be the result of what we are

Past, present and future lives are linked through

wholesome and unwholesome mental processes

The evil-doer grieves here and hereafter; He grieves in both the worlds. He laments and is afflicted, recollecting his own impure deeds

The doer of good rejoices here and hereafter; He rejoices in both the worlds. He rejoices and is delighted, recollecting his own pure deeds

Sharing merit

By means of this meritorious deed

may I never join with the foolish

May I join always with the wise

until the time I attain nibbana

May the suffering be free from suffering,

may the fear-struck be free from fear,

may the grieving be free from grief

So too may all beings be.

From the highest realm of existence to the lowest

may all beings arisen in these realms

with form and without form,

with perception and without perception

be released from all suffering

and attain to perfect peace.

Excellent! Excellent! Excellent!

Chân thành cám ơn Tỳ kheo Giác Đẳng, chùa Pháp Luân, Texas, Hoa Kỳ, đã gửi tặng bản vi tính

(Bình Anson, 06-2003)

Phật Giáo Nguyên Thủy

Giáo Hội Tăng Già Nguyên Thủy Việt Nam

Chương VI - Phần Phụ Lục

Phụ lục 1: Cách phát âm Phạn ngữ Pāli

Phụ lục 2: Các ngày lễ và ngày giới

Phụ lục 3: Ý nghĩa các kinh văn

Phụ lục 4: Ý nghĩa của nghi thức và thờ phượng

Phụ lục 1 - Cách phát âm Phạn ngữ Pāli

Ngôn ngữ Pāli còn được gọi là Māgadhī là ngôn ngữ của xứ Magadha (Ma Kiệt Đà). Đó là một trong những trung tâm Phật Giáo quan trọng bao gồm các địa danh nổi tiếng Vương Xá thành (Rājagaha), Linh Thứu Sơn (Gijjhakūta), Nalanda. Cũng chính tại vương quốc nầy, vua Ajātasattu đã tổ chức Đại Hội Kết Tập Tam Tạng đầu tiên cách ba tháng sau ngày Phật viên tịch.

Pāli được gọi là Nam Phạn để phân biệt với tiếng Sanskrit là Bắc Phạn. Vào thời Phật trụ thế tiếng Sanskrit là tiếng của giới quí tộc và hàng giáo sĩ Bà la môn mang tính kinh viện và dùng cho nghi lễ theo kinh Veda. Đức Phật dùng nhiều ngôn ngữ khác nhau và Ngài khuyến khích dùng ngôn ngữ địa phương để diễn đạt chánh pháp. Có lẽ vì tính cách đại chúng và địa dư nên Nam Phạn Pāli được chọn trong lần kết tập kinh điển lần đầu. Thật ra Pāli có nghĩa là điển ngữ hay ngôn ngữ để chép kinh điển.

Ngày nay Nam Phạn Pāli đã trở thành cổ ngữ. Tuy vậy tất cả các quốc gia Phật giáo nguyên thủy đều dùng tiếng Nam Phạn làm tiêu chuẩn cho kinh điển và nghi lễ. Các học giả Tây Phương đầu thế kỷ nầy đã dùng Nam Phạn làm biểu chuẩn cho việc nghiên cứu và giới thiệu Phật học. Hiện đang có những nỗ lực để quốc tế hoá thuật ngữ Phật học từ các ngôn ngữ Sanscrit, Nhật ngữ, Hoa ngữ và tiếng Tây Tạng.

Tiếng Pāli tương đối dễ đọc. Có tất cả 41 mẫu tự gồm 8 nguyên âm và 33 phụ âm.

8 nguyên âm:

a - ā - i - ī - u - ū - e - o

33 phụ âm chia thành 6 nhóm:

k - kh - g - gh - ṅ

c - ch - j - jh - ñ

ṭ - ṭh - ḍ - ḍh - ṇ

t - th - d - dh - n

p - ph - b - bh - m

y - r - l - v - s - h - ḷ - ṃ

Cách đọc nguyên âm

đọc là

như há

td: anīka

(á ni ká)

đọc là

như cha

td: bālā

(ba la)

đọc là

như tí

td: isi

(í sí)

đọc là

như nghi

td: īhā

(i ha)

đọc là

như tú

td: udara

(ú đá rá)

đọc là

như du

td: ūkā

(u ka)

đọc là

như đê

td: eka

(ê ká)

đọc là

như tô

td: okāra

(ô ka rá)

Các nguyên âm: ā, ī, ū, e, o phát âm dài Các nguyên âm có phụ âm đi sau phát âm dài; thí dụ: sattha (sát-thá) âm "sát" đọc dài, tunha (tun-há) âm "tun" đọc dài.

Cách đọc phụ âm lưu ý: những phiên âm có gạch nối là những "âm láy" khi phát âm đọc nhanh như "bờ" trong "bờ-há" .

1. Nhóm âm họng .

đọc là

ká

như ka ki

td: kata

(ká tá)

đọc là

kờ-há

như khá

td: khaya

(khá dá)

đọc là

gá

như gỗ

td: gati

(gá tí)

đọc là

gờ-há

td: ghaṭī

(gờ-há ti)

ṅ

đọc là

ngá

như ung

td: saṅkā

(săng ka)

2. Nhóm nóc giọng

đọc là

chá

như cháu

td: canda

(chanh đá)

đọc là

chờ-há

td: chando

(chờ-hanh đô)

đọc là

dzá

như dzu

td: jāni

(dza ní)

đọc là

dzờ-há

td: jhāna

(dzờ-ha ná)

đọc là

nhá

như nhà

td: ñāṇa

(nha ná)

3. Nhóm âm não (không có âm Việt tương đương) Khi phát âm giống như nhóm âm răng nhưng cong lưỡi lại,dồn hơi lên óc.

ṭ

td: ṭaṅka

(tăng ká)

ṭh

td: ṭhāna

(tha ná)

ḍ

td: ḍāka

(đa ká)

ḍh

td: oḍḍha

(ốt đơ-há)

ṇ

td: iṇa

(í ná)

4. Nhóm âm răng

đọc là

tá

như tú

td: taṭa

(tá tá)

đọc là

tờ-há

như thứ

td: thala

(thá lá)

đọc là

đá

như đong

td: dati

(đá tí)

đọc là

đờ-há

td: dhana

(đờ-há ná)

đọc là

ná

như non

td: naga

(ná gá)

5. Nhóm âm môi

đọc là

pá

như pa-pa

td:pajā

(pá dza)

đọc là

pờ-há

như phải

td:phala

(phá lá)

đọc là

bá

như báo

td: bāhā

(ba ha)

đọc là

bờ-há

td: bhaya

(bờ-há dá)

đọc là

má

như mơ

td: mana

(má ná)

6. Các phụ âm không thuộc nhóm

đọc là

dá

như du

td: yoni

(dô ní)

đọc là

rá

như rõ

td: rajani

(rá dzá ní]

đọc là

lá

như lo

td: laya

(lá yá)

ḷ

đọc là

lá

td: ḷīyati

(li dá tí)

đọc là

quá

như qui

td: vati

(quá tí)

đọc là

sá

như sử

td: sati

(sá tí)

đọc là

há

như hổ

td: hati

(há tí)

ṃ

đọc là

ăng

như băng

td: taṃ

(tăng)

Cách đọc vần ngược Pāli

k, g trong vần ngược đọc như "c" trong "nam bắc" td: agga (ắc gá), sakka (sắc cá).

ṅ, ṇ, ṃ trong vần ngược đọc như "ng" trong "ngang dọc" td: saṅgha (săng gờ-há), taṇḍa (tăng đá), dhammaṃ (đờ-ham măng).

c, j, ṭ, ḍ, t, d trong vần ngược đọc như "t" trong chữ chén bát (giọng bắc) td: satta (sát tá)

ñ trong vần ngược đọc như "nh" trong "nhanh chóng" td: añña (anh nhá).

n trong vần ngược đọc như "n" trong "than đá" (giọng bắc).

p, b trong vần ngược đọc như "p" trong "áp đảo" thí dụ uppannaṃ (úp pan năng).

l, ḷ trong vần ngược đọc "l" trong all của Anh ngữ. td: virūḷha (quí run há).

s trong vần ngược đọc "s" trong Texas (không có âm Việt tương đương)

y trong ey đọc như "ây" trong "đông tây" td: āhuneyyo (a hú nây dô)

ṅ, ṃ chỉ đi với nguyên âm trong vần ngược, tương đương với NG. thí dụ: taṃ [đọc là tăng]

Một chữ thường thấy xuất xứ từ Bắc phạn là Brahma (phạm chí) đọc là "bờ-ram má". Người học cần nhớ cách phiên âm để tự học chỉ là tương đối, nên học với thầy dạy là tốt nhất. Dưới đây là một bản thí dụ về cách phát âm Phạn ngữ Pāli với phiên âm bài kinh "Dâng Hoa"

Pūjemi buddhaṃ kusumenanena

Pu jê mí bút d-hăng kú sú mê nánê ná

Puññena me tena ca hotu mokkhaṃ

Pun nhê námê tê nácháhô tú mốc khăng

Pupphaṃ milāyāti yathā idaṃ me

Púp phăng mí la da tí dátha í đăm mê

Kāyo tathā yāti vināsabhāvaṃ.

Ka dô tátha da tí quí na sápha quăng

Phụ Lục 2 - Các ngày lễ và ngày giới

Các ngày lễ truyền thống Phật Giáo

Ngày Phật Bảo (Visākhapūjā) nhằm đúng rằm tháng Tư âm lịch. Tên thông dụng của ngày lễ nầy là Vesakh được dùng bởi tất cả tổ chức Phật giáo quốc tế, kỷ niệm ba sự kiện trọng đại của đức Phật Thích Ca Mâu Ni: đản sinh, thành đạo và viên tịch. Vì vậy còn được gọi là Đại Lễ Tam Hợp. Theo Phật giáo Bắc truyền chỉ kỷ niệm sự kiện đản sinh nên gọi là Ngày Phật Đản.

Ngày Pháp Bảo (Māghapūjā) nhằm Rằm tháng Giêng âm lịch. Kỷ niệm ngày đức Phật thuyết kinh Giải Thoát Giáo (Ovādapāṭimokkha) về tôn chỉ của Giáo Pháp và tinh thần hoằng pháp. Bài kinh được thuyết trong thánh hội gồm một ngàn hai trăm năm mươi vị thánh nhân vô lậu. Cũng ngày Rằm tháng Giêng, Đức Phật xác định nền tảng của Giáo Pháp đã thiết lập vững vàng và Ngài sẽ viên tịch.

Ngày Tăng Bảo (Kathina) có thể tổ chức bất cứ ngày nào trong vòng một tháng sau mùa kiết hạ của chư Tăng, tức từ Rằm tháng Chín đến Rằm tháng Mười. Vì nghi thức chính của Đại Lễ là cúng dường và thọ nhận một lá y theo thể thức được qui định bởi chính đức Phật nên Đại Lễ nầy thường có tên Lễ Tăng Y Kathina. Chư Tăng theo Phật Giáo Bắc Truyền nhập hạ từ Rằm tháng Tư đến Rằm tháng Bảy.

Các ngày lễ văn hoá dân tộc

Ngày Tết Nguyên Đán kéo dài nhiều ngày đầu tháng Giêng âm lịch đánh dấu năm mới. Đây là ngày lễ trọng thể mang nhiều sinh hoạt văn hoá dân tộc. Nhiều người đi chùa lễ Phật cầu phước đầu năm vì vậy ngày Nguyên Đán trở thành một đại lễ hằng năm tại các chùa.

Ngày Cha Mẹ. Cũng gọi là đại lễ Vu Lan Báo Hiếu tổ chức vào Rằm tháng Bảy âm lịch. Đại lễ mang ý nghĩa ghi nhớ thâm ân sinh dưỡng và cầu phước cho cha mẹ hiện tiền cũng như quá vãng. Ảnh hưởng truyền thống Trung Hoa ngày lễ cũng là ngày cầu siêu độ cho người quá vãng nên cũng được gọi là ngày Xá Tội Vong Nhân.

Ngày Thiếu Nhi. Cũng gọi là Tết Trung Thu nhằm Rằm tháng Tám âm lịch. Mặc dù bắt nguồn từ Trung Hoa ban đầu không liên quan đến tuổi trẻ nhưng các sinh hoạt vui chơi như múa lân, rước đèn, ca hát đã biến ngày nầy trở thành ngày của tuổi trẻ.

Các ngày kỷ niệm, tưởng niệm, và các lễ khác

Ngày Quốc Tổ. Cũng gọi là Giỗ Tổ Hùng Vương nhằm mùng Mười tháng Ba âm lịch đánh dấu triều đại đầu tiên lập nên nước Việt.

Ngày Hiệp kỵ. Là ngày giỗ chung chư vị tôn túc tiền bối dày công xây dựng và phát huy mối đạo tại Việt Nam. Giáo Hội thường chọn Rằm Tháng Chạp để tổ chức lễ nầy.

Ngày Chu Niên. Mang tánh cách địa phương kỷ niệm ngày thành lập ngôi chùa. Đây là dịp tưởng lệ ghi công những Phật tử hữu công và hun đúc đạo tình trong một ngôi chùa.

Ngày An Cư Kiết Hạ. Có tánh cách nội bộ hàng xuất gia. Nhằm Rằm tháng Sáu âm lịch. Ngày lễ vốn được qui định trong Tạng Luật (Vinayapitaka). Đức Phật cũng cho phép người cư sĩ tổ chức cúng dường y tắm mưa đến chư Tăng vào dịp lễ nầy. Đây cũng là thời gian người cư sĩ tu bát quan trai trường trọn ba tháng. Cũng cần ghi nhận rằng Rằm tháng Sáu là ngày đức Phật chuyển Pháp Luân tại Lộc Uyển.

Ngày Thiền Học. Để phát huy truyền thống pháp hành. Thường được tổ chức theo điều kiện địa phương với một khoá tu học tiêu biểu. Thời lượng có thể là một hay nhiều ngày.

Lịch trình kiểu mẫu các ngày lễ trong năm theo thứ tự tháng dương lịch

Dương Lịch

Ngày Lễ

Âm Lịch

Ghi chú

Tháng 1

Ngày Hiệp Kỵ

Rằm tháng Chạp

Tháng 2

Tết Nguyên Đán

Đầu tháng Giêng

Tháng 3

Ngày Pháp Bảo

Rằm tháng Giêng

Tháng 4

Ngày Quốc Tổ

Mùng Mười tháng Ba

Tháng 5

Ngày Phật Bảo

Rằm tháng Tư

Tháng 6

Tháng 7

Ngày An Cư

Rằm tháng Sáu

Tháng 8

Ngày Cha Mẹ

Rằm tháng Bảy

Tháng 9

Ngày Nhi Đồng

Rằm tháng Tám

Tháng 10

Ngày Tăng Bảo

Rằm tháng chín đến Rằm tháng Mười

Ngày thiền học

tùy duyên

Ngày chu niên

tùy duyên

Những điểm cần lưu ý

Ảnh hưởng truyền thống Phật Giáo Trung Hoa, các chùa Việt Nam thường khai kinh cúng dường đại lễ từ ngày mùng Tám cho đến ngày Rằm. Lâu ngày một số lớn Phật tử hiểu lầm rằng chính lễ là ngày mùng Tám. Trên thực tế các đại lễ trong Đạo Phật đều nhằm ngày Rằm.

Tại các quốc gia Âu Mỹ, người Phật tử tổ chức đại lễ theo "mùa" hơn là đúng ngày ghi trong lịch bởi vì chỉ có thể tổ chức vào cuối tuần và tình trạng thiếu Tăng Ni cũng khiến các ngày tổ chức lễ phải được linh động.

Những ngày lễ nêu trên đã được Hội Đồng Chưởng Quản Giáo Hội Tăng Già Nguyên Thủy Việt Nam thông qua trong phiên họp ngày 11-3-1997 tại Tự Viện Liên Hoa, Irving, Texas, Hoa Kỳ dưới sự chứng minh của Hoà Thượng Tăng Thống Hộ Giác và các thành viên trong Hội Đồng.

Các Ngày Trai Giới

Ngày trai dịch từ phạn ngữ Uposatha có nghĩa là lấy sự qui định hạn cuộc thời gian làm nền tảng tu tập. Có những học giới mà người cư sĩ không thể hành trì trọn đời,tuy nhiên nếu phát nguyện gìn giữ trong một thời gian ấn định chẳng những có thể trong sạch mà còn hoan hỷ tinh tấn nhiều hơn. Yếu tố thời gian đó được qui định bởi đức Phật và cần hiểu rõ khi thực hành trai giới. Thông thường có sự hiểu lầm về chữ "Trai" hay đọc trại là "chay" có nghĩa là ăn lê hoát nhưng chữ trai (uposatha) nguyên nghĩa là thời gian tu tập tịnh giới (trai hựu tác thời).

Lịch Ấn Độ chia mỗi tháng thành hai tuần: thượng tuần và hạ tuần. Thượng tuần là tuần trăng đầy kể từ mùng một đến ngày Rằm; hạ tuần tính từ trăng tròn đến ba mươi.

Thời Phật trụ thế ngày trai gồm các ngày đầu, giữa và cuối thượng tuần cũng như hạ tuần. Như vậy tổng cộng có 6 ngày: Mùng 1, mùng 8, 15,16,23 và 30 (tháng thiếu 29). Về sau các vị tôn túc thêm hai ngày mùng 5 và 20.

Nếu tính như trên thì ngày sóc đúng mùng 1 và ngày vọng đúng 16 (trăng tròn). Nhưng vì vài sự sai biệt (...) nên các ngày sóc vọng và trai giới được qui định như sau: Mùng 5, mùng 8, 14, 15, 20, 23, 29, 30 âm lịch. Tháng thiếu: 28, 29.

Phụ lục 3 - Xuất xứ, Ý nghĩa và cách dùng các kinh văn

Hầu hết các kinh văn trong kinh tụng Phật giáo Nguyên Thủy là Phật ngôn trích từ Tam Tạng Kinh Điển. Theo tinh thần tụng niệm thì uy lực nhiệm mầu của sự gia trì dựa trên bốn yếu tố:

a) Lời Phật là lời linh diệu. Đức Phật là bậc đại bi đại đức. Những lời Ngài không phải chỉ đầy đủ nghĩa văn mà còn chân xác, tương ứng với sự vận hành của thiên nhiên. Tôn giả Ananda trùng tụng lời Phật thường với thoại đầu "Evam me sutam (tôi nghe như vầy)." Dầu trong tông phái nào thì Phật ngôn là căn bản của các kinh văn tụng niệm.

b) Chân ngôn là lời huyền nhiệm. Khi một sự thật được nói lên có nhiều sức mạnh cả hai phương diện mật và hiển. Trong kinh văn thường có câu: "Etena saccavaccena hotu me jayamaṅgalaṃ / Nguyện nhờ chân ngôn nầy phát sanh điều cát tường". Khi tâm thành và ý kinh được hợp nhất thì lời kinh được xem là chân ngôn.

c) Hiệu năng khai thị cũng là uy lực kinh. Đức Phật dạy quả nhập lưu cao quý hơn đế nghiệp chuyển luân vương. Người tụng đọc kinh văn tâm được tịnh, trí được sáng thì đã nhận được sự lợi lạc to lớn của sự tụng niệm.

d) Đức tin trong sạch là hạt giống của thiện pháp. Tụng niệm ân đức Tam Bảo là cách tăng trưởng niềm tin nhờ vậy tâm hồn hướng thượng và sự tu học được vững tiến. Có thể nói đây là lợi ích thiết thực mà sự tụng niệm mang lại.

Chính do bốn yếu tố trên, phần phụ lục nầy được thêm vào nhằm giúp quí Phật tử tìm hiểu về xuất xứ, ý nghĩa và duyên sự tụng đọc của các kinh văn.

Kinh Hạnh Phúc

Xuất xứ từ Kinh Tập (Sutta Nipāta) Tiểu Bộ Kinh (Khuddaka Nikāya) [PTS Sutta Nipāta P. 46 London 1984). Tựa kinh Phạn ngữ Mahamaṅgalasutta.

Chữ Hạnh Phúc được dịch thoát từ phạn ngữ maṅgala có nghĩa là cát tường hay điềm lành. Một vị chư thiên bạch hỏi Phật cái gì là dấu hiệu tốt lành nhất trong cuộc đời.

Đức Phật trả lời bằng mười một bài kệ bao gồm ba mươi tám điều liên hệ mọi lãnh vực tu thân, gia đình, xã hội... Vì đề cập đến cát tường nên bài kinh rất thường được tụng trong các khoá lễ cầu phước. Những lời dạy trong kinh trở thành kim chỉ nam cho đời sống người Phật tử.

Kinh Từ Bi

Xuất xứ từ Kinh Tập (Sutta Nipāta) Tiểu Bộ Kinh (Khuddaka Nikāya) [PTS Sutta Nipāta P. 25 London 1984). Tựa kinh Phạn ngữ Mettasutta.

Đây là bài kinh đặc biệt nói về lòng từ. Ba bài kệ đầu dạy về những đức tánh cần thiết cho người muốn phát triển hạnh từ ái; đoạn thứ hai gồm 2 bài kệ nói về đối tượng của từ tâm; phần kế, 2 bài kệ đề cập những bất thiện pháp có hại cho lòng từ; tiếp theo là phương thức tu dưỡng; và bài kệ cuối cùng là quả phúc của từ bi. Bài kinh nầy được đức Phật dạy cho các tỳ kheo trì tụng nhằm mục đích hoá giải những quấy phá của phi nhơn khi các thầy đang tu tập trong rừng. Vì được giảng trong duyên sự như vậy, bài kinh thường được dùng để bảo vệ sự bình an đối với những quấy nhiễu của chúng sanh khuất mặt. Tất nhiên nội dung bài kinh là một cẩm nang cho người tu tập lòng từ.

Kinh Châu Báu

Xuất xứ từ Kinh Tập (Sutta Nipāta) Tiểu Bộ Kinh (Khuddaka Nikāya) [PTS Sutta Nipāta P. 39 London 1984]. Tựa kinh Phạn ngữ Ratanasutta.

Nguyên văn là Kinh Châu Báu nói về những giá trị vượt bực ở đời. Ở đây Phật Pháp Tăng là những bảo vật trân quí nhất. Không phải chỉ có lời tán thán mà là một trình bày khúc chiết đặc tính của Tam Bảo. Qua đó người tu tập tìm thấy dấu ấn quan trọng trong hành trình tâm linh của mình. Mười bài kệ trong số mười lăm đoạn của bài kinh nói đến bản thể ưu việt của ba ngôi báu và liên hệ bất khả ly của Phật Pháp Tăng. Cũng từ những đoạn nầy con đường tu tập và quả vị giải thoát được trình bày một cách hàm xúc. Đức Phật dạy bài kinh nầy tại Vesalì nơi đang bị ba tai ách bệnh dịch, nạn đói, và phi nhân hoành hành. Tôn giả Ananda học thuộc lòng bài kinh và trì niệm trọn đêm suốt hành trình ba vòng thành Vesalì. Kết quả mọi tai ách đều được giải trừ. Cả tánh lẫn dụng của bài kinh đều đặc thù nên Kinh Châu Báu trở thành quan trọng nhất trong các bài kinh cầu an.

Kinh Chuyển Pháp Luân

Xuất xứ từ bộ Đại Phẩm ( Mahavagga) thuộc Luật Tạng (Vinaya pitaka) cũng tìm thấy trong Tương Ưng Bộ Kinh (Samyutta Nikāya) [PTS Kindred Saying V.420-431) Tựa kinh Phạn ngữ Dhammacakkappavattana Sutta.

Chuyển Pháp Luân nghĩa là chuyển quay bánh xe Chánh Pháp. Gọi như vậy vì đây là bài pháp đầu tiên trong cuộc đời hoằng đạo của đức Phật. Trong bài pháp lịch sử nầy, đức Thích Ca Mâu Ni đã trình bày giáo lý Tứ Diệu Đế, đồ hình của giáo pháp, để giới thiệu con đường tu tập giác ngộ. Ngài Kiều Trần Như, bậc thánh đệ tử đầu tiên của đức Phật, nhờ nghe kinh Chuyển Pháp Luân mà liễu ngộ. Bài kinh tạo nên một niềm hoan lạc vô biên cho khắp hàng thiên chúng. Điều đó tạo nên một giá trị truyền thống trong nghi lễ đạo Phật. Bài kinh được dùng trong các khoá lễ cầu an.

Kinh Vô Ngã

Xuất xứ từ bộ Đại Phẩm ( Mahāvagga) thuộc Luật Tạng (Vinaya pitaka I. 13-14) cũng tìm thấy trong Tăng Chi Bộ Kinh Anguttara Nikāya I. 57. Tựa kinh Phạn ngữ: Anattalakkhaṇasutta.

Đây là bài kinh dạy về lý vô ngã qua phương pháp quán niệm năm uẩn: xác thân, cảm thọ, nhận thức, hành hoạt và các giác quan. Kinh chia làm bốn đoạn chính. Đoạn I nói về sự trạng vô hộ vô chủ của năm uẩn. Đoạn II dạy về sự liên hệ tự nhiên của vô thường, khổ não và vô ngã. Đoạn III xác định bản chất vô ngã của tâm lý, vật lý trong mọi hình thái, không gian, thời gian. Đoạn IV nói về trình tự giải thoát của hành giả quán niệm vô ngã. Nguyên văn được giảng từng uẩn riêng biệt thích hợp cho sự tu tập quán niệm. Bản dịch gom chung năm uẩn tiện cho sự tụng đọc. Bài kinh được đức Phật thuyết nhằm khai thị năm tỳ kheo Kiều Trần Như đến quả vị hoàn toàn giải thoát nên thường được tụng trong các khoá lễ cầu siêu.

Kinh Đáo Bỉ Ngạn

Xuất xứ từ các bản kinh tụng truyền thống của Phật Giáo Nguyên Thủy. Tựa kinh Phạn ngữ: Dasapāramī (Mười hạnh Ba la mật).

Đáo bỉ ngạn hay ba la mật là pháp hành của các vị bồ tát trên đường hướng đến giác ngộ. Đáo bỉ ngạn có nghĩa là pháp đưa đến bờ kia nên còn gọi là Pháp Độ. Mười ba la mật là bố thí, trì giới, xuất gia, trí tuệ, tinh tấn, nhẫn nại, chân thật, chí nguyện, từ tâm và hành xả. Có ba bậc tu ba la mật: một là vì đại nguyện tu tập hy sinh tất cả vật ngoại thân; hai là hy sinh tứ chi hoặc một phần thân thể; ba là hy sinh mạng sống. Vì vậy mười pháp đáo bỉ ngạn được tính là ba mươi.

Bản dịch khai triển ý nghĩa từng pháp nhằm tác động tín tâm tu tập. Theo truyền thống, bài kinh nầy lợi lạc cho kẻ hiện tiền lẫn người quá vãng nên được dùng chung cho khoá lễ cầu an và cầu siêu.

Kinh Phật Lực

Xuất xứ từ các bản kinh tụng truyền thống của Phật Giáo Nguyên Thủy. Tựa kinh Phạn ngữ Buddhajayamaṅgalagāthā.

Kệ tụng đề cập tám trường hợp đức Phật hoán chuyển nghịch cảnh. Những đối tượng cảm hoá gồm trời, người, mãnh thú. Đức Phật dùng nhiều phương tiện khác nhau từ thần thông, đức độ cho đến tuệ giác. Đây là những sự kiện tiêu biểu các chướng duyên xảy ra trong quãng đời hoá đạo của đức Thế Tôn. Sự trì tụng bài kinh không những mang lại năng lực nhiệm mầu mà còn là những bài học soi sáng thái độ hành xử trước nghịch cảnh của người tu tập. Kinh nầy được tụng đọc trong các khoá lễ cầu an, cầu tiêu tai.

Kinh Thắng Hạnh

Xuất xứ từ các bản kinh tụng truyền thống của Phật Giáo Nguyên Thủy. Tựa kinh Phạn ngữ Jayaparitta.

Nội dung kinh đề cập ý nghĩa của sự kiết tường. Mở đầu là hình ảnh của đức Phật với sự thành tựu đạo quả vô thượng mang lại những tốt lành cho quyến thuộc và tất cả chúng sanh. Tiếp theo là Phật ngôn về thế nào là ngày tốt, giờ tốt theo đạo lý thánh hiền. Bởi vì đề cập đến pháp kiết tường nên bài kinh nầy thường được đặc biệt dùng để chú nguyện trong các khoá lễ cầu an.

Kinh Lễ Chánh Giác Tông

Xuất xứ từ các bản kinh tụng truyền thống của Phật Giáo Nguyên Thủy. Tựa kinh Phạn ngữ Sambuddhagāthā.

Là bài kinh lễ bái chư Phật. Bởi vì trong mười phương ba đời có vô số Phật ra đời nên những con số được nêu ra có tánh cách đặc trưng nói lên sự biến mãn của Phật giới. Những con số nầy dựa theo thắng duyên gặp chư vị Thế Tôn của ba bậc đại bồ tát trong suốt quá trình huân tu giác hạnh.

Bậc Trí Hạnh Đại Bồ Tát được thọ ký bởi hai mươi tám vị Phật; trong thời kỳ phát nguyện bằng lời trải qua mười hai ngàn vị Phật; khi còn mới khởi nguyện trong lòng trải qua năm trăm ngàn vị Phật.

Bậc Tấn Hạnh Đại Bồ Tát được thọ ký bởi bốn mươi tám vị Phật; trong thời kỳ phát nguyện bằng lời trải qua hai mươi bốn ngàn vị Phật; khi còn mới khởi nguyện trong lòng trải qua một triệu vị Phật.

Bậc Tín Hạnh Đại Bồ Tát được thọ ký bởi một trăm lé chín vị Phật; trong thời kỳ phát nguyện bằng lời trải qua bốn mươi tám ngàn vị Phật; khi còn mới khởi nguyện trong lòng trải qua hai triệu vị Phật.

Có hai ý nghĩa chính của bài kinh: thứ nhất là nói về truyền thống của chư Phật, thứ hai nói về quá trình tu tập khó thể nghĩ bàn của các đấng chánh đẳng chánh giác. Vì hai ý nghĩa nầy bài kinh trở thành quan trọng trong các thời khoá cầu an.

Kinh Bồ Đề Phần

Xuất xứ từ Abhiddhammasangaha (Vi Diệu Pháp Tập Yếu). Tựa kinh Phạn ngữ Bodhipakkhiyasangaha.

Nội dung kinh nói về ba mươi bảy pháp tu tập nằm trong các thể tài căn bản pháp hành là tứ niệm xứ, tứ thần túc, tứ chánh cần, ngũ căn, ngũ lực, thất giác chi và bát chánh đạo. Đức Phật dạy rằng những vị đệ tử Phật về sau có thể có những quan niệm dị biệt về giáo pháp nhưng ba mươi bảy pháp bồ đề là pháp tu nền tảng chung của tất cả. Các nhà sớ giải cũng gọi đề tài nầy là bản đồ tu Phật. Bài kinh nầy tụng trong thời khoá nhật hành, đại chúng và cầu an.

Kinh Vô Úy

Xuất xứ từ các bản kinh tụng truyền thống của Phật Giáo Nguyên Thủy. Tựa kinh Phạn ngữ Abhayaparittagāthā.

Niệm tưởng uy đức Tam Bảo để xua tan những âu lo, sợ hãi là nội dung chính của bài kinh. Ở đâu có phước lành nơi đó là chốn hội tụ của các vị thiện thần nhờ vậy tiêu trừ điều bất tường. Cầu nguyện an lành cho tha nhân và xưng tán uy lực của chư Phật toàn giác, độc giác và thánh chúng cũng là cách đem lại sự an lành thanh thản, không sợ sệt. Kinh nầy đặc biệt tụng trong các khoá lễ cầu an tiêu tai.

Kinh Quán Niệm

Xuất xứ từ Dhammapada và Sutta Nipātā. Tựa kinh dựa theo nội dung quán niệm.

Đây là một sưu tập ngắn các Phật ngôn về ba pháp ấn: vô thường, khổ, vô ngã. Sự suy niệm về thực tướng của đời sống giúp khai thông những bế tắc do dính mắc, mê lầm tạo nên. Ba đoạn đầu nói lên sự có mặt cùng khắp của vô thường, khổ, vô ngã trong ba cõi; đoạn giữa dạy về sự chết và thái độ sáng suốt của người hiểu đạo; ba bài cuối nói về con đường giải thoát xuyên qua sự liễu ngộ thực trạng cuộc đời. Kinh nầy được tụng trong khoá lễ cầu siêu và nghi thức nhật hành.

Kinh Duyên Sinh

Xuất xứ từ Mahasaccakasutta, Trung Bộ Kinh I. M.I.237-251. Tựa kinh Phạn ngữ Paṭiccasamuppāda.

Nội dung là một trình bày cô đọng về mười hai duyên sinh. Đề tài nầy vừa trình bày tiến trình phức tạp tạo thành sự hiện hữu của người, cõi, nghiệp vừa minh định cái nhìn của giáo lý Phật đà không nằm ở những biên kiến hữu, vô, thường, đoạn. Đây là một trong những giáo lý thâm sâu nhất của Phật Pháp. Theo truyền thống thì bài kinh nầy có uy lực phá tan kiến chấp và được tụng trong khoá lễ cầu siêu.

Kinh Suy Niệm Về Nghiệp

Phật ngôn sưu tập trong Tạng Kinh (Sutta Pitaka)

Gồm những lời Phật dạy chỉ rõ về luật nhân quả và đời sống. Qua bài kinh nầy, giáo lý nghiệp báo không những được minh định trên nhiều phương diện mà còn là đề mục thiết thực để quán chiếu trong lời nói, hành động và tư tưởng hằng ngày. Với nội dung chân xác, kinh nầy có thể dùng trong tất cả khoá lễ nhằm mục đích soi sáng tâm ý, vun bồi phước hạnh.

Kinh Vạn Pháp Tổng Trì

Xuất xứ từ Bộ Pháp Tụ (Dhammasangini), Tạng Diệu Pháp.

Đây là một trình bày hệ thống về bản thể vạn pháp. Mỗi tiêu đề (Mātikā) bao gồm trọn "biểu đồ pháp giới". Những chiết trung nầy được dùng để trình bày lý duyên hệ (paccayo) như những thành tố năng duyên và sở duyên. Theo sớ giải thì đây là bài kinh có thắng lực vượt thoát mê đồ vãng sinh lạc cảnh. Chính vì vậy Kinh Vạn Pháp Tổng Trì trở thành chánh kinh cho các khoá lễ cầu siêu bằng phạn ngữ.

Kinh Chúc Nguyện

Trích từ Kinh Tập (Sutta Nipāta), Kinh Tiểu Bộ (Khuddaka Nikāya)

Đây là một bài kinh chú nguyện được dùng nhiều nhất. Mục đích là phát huy công đức và hướng nguyện. Ba hình ảnh được dùng làm biểu tướng cho sự gia trì là biển cả đón nhận nước của muôn sông rạch chảy vào; ánh trăng tròn toả chiếu đêm rằm; và ngọc như ý ma ni khiến mọi ước vọng thành tựu. Y cứ trên công đức đã làm và hướng nguyện theo Phật ngôn chúc phúc sẽ mang lại phước lành đầy đủ. Bài kinh được dùng trong tất cả khoá lễ.

Kinh Hồi Hướng Vong Linh

Trích Bộ Tiểu Tụng (Khuddakapāṭha), Kinh Tiểu Bộ (Khuddaka Nikāya), tựa kinh Phạn ngữ Tirokuḍḍasuttam.

Nội dung bài kinh là Phật ngôn được thuyết dạy trong một duyên sự cầu phước cho thân nhân quá vãng. Nhiều người sau khi qua đời sanh làm ngạ quỷ vì bất thiện nghiệp. Những hương linh nầy thường tìm đến nhà thân quyến mong đợi phước lành hồi hướng. Đức Phật dạy về sự tạo phước hợp đạo và làm thế nào hồi hướng đúng cách. Kinh nầy được tụng trong lễ trai tăng và cầu siêu.

Kinh Ghi Ri Ma Nan Đa

Trích từ Kinh Tăng Chi Bộ (Anguttaranikāya), tựa kinh Phạn ngữ Girimānanda.

Bài kinh dạy về mười phép nội quán vô thường, vô ngã, bất tịnh, hệ lụy, đọan tận, ly dục, tịch tịnh, vô trước, yểm ly và hơi thở có công năng giúp hành giả thành tựu tuệ giác, khắc phục bệnh căn. Đức Phật truyền dạy mười pháp môn nầy cho tôn giả Ghi Ri Ma Nan Đa khi vị nầy đang bị bệnh nặng. Nhờ nghe kinh tôn giả khỏi bệnh. Do duyên sự như vậy nên kinh nầy đặc biệt trì tụng trong các khoá lễ cầu tiêu tai thân bệnh.

Kinh Tứ Niệm Xứ

Trích từ Kinh Trung Bộ (Majjhimanikāya), tựa kinh Phạn ngữ Satipathanasutta

Đây là bài kinh căn bản của thiền quán. Một trình bày toàn diện bốn lãnh vực quán chiếu từ sắc thân, cảm thọ, trạng thái của tâm và sự tương quan các pháp. Bài kinh cũng nêu rõ về phương pháp quán và những thành tựu do sự tu tập nầy mang lại. Trong tất cả pháp hành, tứ niệm xứ được đức Phật dạy là cốt tủy của thiền định. Sự thọ trì kinh nầy trên cả hai phương diện tụng niệm và thực hành được xem là ưu việt nhất trong tất cả pháp tu dưỡng. Bài kinh được tụng trong khoá lễ nhật hành và cầu an.

Kinh Lễ Bái Sáu Phương

Trích đoạn từ kinh Siṅgalovada, Trường Bộ Kinh (Dìghanikāya).

Bài kinh nầy đức Phật dạy cho gia chủ Singàla về nghi lễ trong đạo lý của thánh nhân. Vị gia chủ nầy lễ bái sáu phương theo tập tục. Đức Phật dạy phép thờ phượng nằm ở sự quí kính và tôn trọng. Sự quí kính chánh đáng nhất là làm tốt bổn phận. Sáu phương đông, nam, tây, bắc, trên, dưới được hiểu như sáu cương vị quan hệ với một người trong cuộc sống. Đó là quan hệ cha mẹ con cái, vợ chồng, thầy trò, bằng hữu, xuất gia tại gia, chủ tớ. Những tương quan nầy nếu được lưu tâm và làm tốt thì là cốt tủy của lễ nghi.

Đức Phật đã nêu lên một cách chi tiết về những gì đáng làm trong đời sống người cư sĩ. Bài kinh được tụng trong các thời khoá nhật hành và đại chúng.

Kinh Sám Nguyện

Dựa theo tinh thần tu tập truyền thống.

Nội dung chính là sám hối mười bất thiện nghiệp từ thân khẩu ý và những khiếm khuyết trong hành xử hằng ngày. Những tâm sám nầy không phải chỉ phản tỉnh những gì thuộc quá khứ mà còn là những soi sáng mọi hành vi trong đời người.

Cũng trong nội dung kinh văn sám nguyện có cả một trình bày toàn diện thế nào là tinh thần giới luật của một cư sĩ Phật tử. Bài kinh nầy là bài tụng căn bản cho khoá lễ sám hối cũng có thể tụng trong nghi thức nhật hành.

Kinh Lễ Hồng Danh

Trích trong bản kinh tụng truyền thống của Phật Giáo Nguyên Thủy.

Xưng tán hồng danh của hai mươi tám vị Phật. Đây là những bậc toàn giác đã thọ ký cho đức Phật tổ Thích Ca Mâu Ni trong giai đoạn sau cùng của quá trình tu tập ba la mật hạnh. Kính lễ các ngài là bày tỏ lòng qui ngưỡng đối với ân lành truyền đăng tục mệnh của chư Phật.

Nghi thức lễ bái nầy được trì tụng trong những duyên sự đặc biệt làm tăng trưởng lòng tịnh tín và nghị lực tu tập.

Kệ Niệm Ân Phụ Mẫu và Kệ Sám Hối Phụ Mẫu

Dựa theo tinh thần kinh Sonadanta, Kinh Bổn Sanh (Jataka).

Là kệ tụng xưng tán ân đức cao dày của cha mẹ và lời sám hối về lỗi lầm của con cái. Đức Phật dạy bất hiếu là trọng tội và hiếu hạnh là thắng hạnh. Sự tâm niệm về thâm ân cha mẹ trong các thời khoá tụng niệm là một cảnh tỉnh tâm linh. Qua đó thể hiện được tinh thần tri ân và báo ân của người tu tập.

Kệ Phật Sử

Y cứ theo Kinh Phật Bản Hạnh (Buddhacarita), Kinh Tiểu Bộ.

Nội dung tóm lược cuộc đời đức Phật tổ Thích Ca Mâu Ni. Ba thời kỳ được nêu rõ là thân thế và đời sống của thái tử Siddhattha, quãng đời trước khi thành đạo và những năm hoá đạo. Đức Phật không những là hiện thân của những đức lành mà còn là một nhân vật lịch sử với vô vàn cao đẹp. Cuộc sống và lời dạy của Ngài không mảy may khác biệt. Bài kệ nầy được tụng trong các đại lễ và các khoá tu.

Kệ Chiêm Bái Xá Lợi

Dựa vào Biên Niên Sử của Bộ Tiểu Phẩm, Tạng Luật.

Xá lợi Phật là phần di cốt của đức bổn sư Thích Ca Mâu Ni. Lịch sử Xá lợi gắn liền với lịch sử Đạo Phật. Xá lợi và cây Bồ Đề là những linh thể biểu tượng cho đức Phật được chính Ngài cho phép tứ chúng thờ tự. Bài kệ nầy ngoài ý nghĩa tôn kính còn nêu rõ những giai đoạn lịch sử và các sắc dạng xá lợi. Bài kệ được tụng trong những buổi lễ chiêm bái xá lợi Phật.

Kệ Ba Pháp Ấn

Một trình bày các thực tướng vô thường, khổ, vô ngã qua hiện thực đời sống. Với văn thể bình dị, bài kệ hướng dẫn sự quán chiếu đối với mọi biến đổi, phiền lụy của thân tâm. Kệ nầy được tụng trong các khoá tu học.

Phụ lục 4 - Nghi thức và Thờ phượng

I. Nghi Thức

Nghi thức các khoá lễ luôn luôn có 4 phần:

1. Tác bạch: Gồm cả phần niêm hương cúng Tam Bảo. Phần tác bạch như một lời trình về duyên sự của buổi lễ. Tiếp theo là bài thỉnh chư thiên. Đây là khởi đầu của tất cả khoá lễ

2. Lễ Tam Bảo: Là phần xưng tán ba ngôi Tam Bảo. Tất cả các thời khoá đều có phần nầy dù đầy đủ hay giản lược.

3. Phần Kinh Văn: Gồm những Phật ngôn hay kệ tụng phù hợp với tinh thần của khoá lễ đã xướng trong lời tác bạch. Phần nầy có thể linh động. Vị chủ lễ có thể chọn những bài kinh thích hợp với thì giờ, hoàn cảnh và căn cơ của những người tham dự khoá lễ.

4. Phần hoàn kinh: Là phần sau cùng của mỗi khoá lễ với kinh Từ Bi Nguyện, Hồi hướng và Phục nguyện.

Chương I của quyển kinh nầy là các khoá lễ được sắp sẵn với thời lượng và kinh văn cố định thích hợp cho những khoá lễ đông người.

II. Thờ phượng

Sự thờ phượng nói lên lòng kính ngưỡng đối với Tam Bảo. Phần hình thức tuy không tuyệt đối cần thiết nhưng là trợ duyên thù thắng cho sự hành trì Phật Pháp. Dưới đây là vài gợi ý.

Trang nghiêm là điều cần lưu tâm trong sự thờ phượng. Nên thường xuyên lau dọn bàn thờ. Những lễ phẩm cúng dường nên tinh khiết như nhang, đèn, hoa, trái.

Nên thiết lập bàn thờ ở nơi trang trọng. Độ cao của bàn thờ chừng ngang vai trở lên là thích hợp.

Chỗ thanh tịnh rất tốt cho sự lễ bái và tập thiền. Sự tỉnh lặng rất cần thiết cho sự tập trung tinh thần.

Không nên xem thường yếu tố thẩm mỹ. Hình thức trang nhã tạo nên sự hoan hỷ của mọi người trong gia đình.

III. Tinh thần của nghi lễ

Có mười hạnh lành mang lại phước báu mà đức Phật gọi là Mười Phước Hạnh (puññakiriyāvatthu). Sự tụng niệm của người Phật tử dựa theo tinh thần của mười phước hạnh nầy.

Bố thí. Danh từ nầy cần được hiểu rộng theo kinh điển là bất cứ sự hy hiến nào dù là cho, tặng, cúng. Cúng dường hương đăng hoa quả cũng được kể trong hạnh lành nầy.

Trì giới. Giới là quyết tâm tránh những nghiệp bất thiện. Ngũ giới, bát quan trai giới là những luật nghi được Phật dạy cho người cư sĩ. Nên tụng giới trong các thời khoá. Nếu có chư Tăng thì xin thọ giới.

Thiền định. Có nhiều phương pháp thiền định nhưng nói chung hướng tâm đúng cách, đúng đối tượng là phương pháp chính. Niệm Phật, từ bi quán cũng là một trong những phép tập thiền. Trong tất cả các thời khoá tụng niệm đều có cả hai phần nầy.

Cung kính. Là giữ lòng kính quí đối với những giá trị cao thượng. Lòng cung kính nuôi đức khiêm cung, giảm lòng kiêu căng ngã chấp. Trong hình thức lễ bái lòng cung kính là điều tối cần.

Phục vụ. Là lòng vị tha vì lợi ích cho người khác. Đối với người tu tập, tinh thần phục vụ là cách hữu hiệu giảm thiểu thái độ vị kỷ, tự cô lập. Trong các khoá lễ tụng niệm đều có ý nghĩa lợi tha qua các bài tác bạch cầu an, cầu siêu và kỳ nguyện.

Thuyết pháp. Là sự chuyển đạt những lời dạy có khả năng khai thị tri kiến. Hầu hết các kinh văn là Phật ngôn. Tụng kinh là thuyết pháp cho mình và cho bất cứ ai có duyên lành lắng nghe.

Thính Pháp. Là nghe, học lời Phật dạy. Nghe pháp là tạo cơ hội cho tâm trí được suy tư trong điều kiện khách quan. Tụng kinh có nghĩa là vừa thuyết pháp vừa thính pháp.

Hồi hướng phước. Là nguyện lành hồi hướng công đức đến tha nhân. Hồi hướng phước không phải chỉ tăng phần công đức mà còn thể hiện được tình cảm, bổn phận với người thân. Trong tất cả các buổi tụng niệm đều kết thúc bằng lời hồi hướng phước báu.

Tùy hỷ phước. Là cùng vui với phước hạnh của người khác. Niềm vui nầy biểu lộ lòng rộng rãi không ganh tỵ và cũng là thái độ quý trọng thiện pháp. Lời tùy hỷ "Sàdhu lành thay" được dùng rất phổ biến tại các quốc gia Phật giáo.

Huân tu chánh trí. Là làm thế nào cái nhìn được sáng suốt và chân chánh. Người tu tập nếu sống với tà kiến là làm hỏng tất cả công phu. Tụng kinh có cả hai tác dụng định tâm và khai thị.

Người có tín tâm chuyên trì tụng niệm lấy mười phước hạnh kể trên làm tinh thần nghi lễ thì không bao giờ sợ lầm lạc và càng hoan hỷ hơn với sự tu học của mình.

Chân thành cám ơn Tỳ kheo Giác Đẳng, chùa Pháp Luân, Texas, Hoa Kỳ, đã gửi tặng bản vi tính

(Bình Anson, 06-2003)

Phật Giáo Nguyên Thủy

Nguồn: Nghi lễ tụng niệm — budsas.net (Bình Anson) · hoavouu.com · sách Kindle và kho ổ ngoài theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn).