SỐ 2128 — NHẤT THIẾT KINH ÂM NGHĨA (tiếp theo)

BÁ THIÊN TỤNG ĐẠI TẬP KINH ĐỊA TẠNG BỒ TÁT THỈNH VẤN PHÁP THÂN TÁN

Huệ Lâm soạn tập.

Đề hồ ngược lại âm đệ nê âm dưới hộ cô Văn Tự Điển Tập Lược nói: Đề hồ là tinh thuần của Tô Lạc, xưa nay Chánh Tự đều từ bộ dậu đều là thanh thị hồ.

Ba tiêu ngược lại âm trên bá ma ngược lại âm dưới tức diêu Vương Dật chú giải sách Sở Từ rằng: Ba tiêu là tên của loại cỏ thơm, sách Văn Tự chỉ rằng: Mọc ở đất Giao Chỉ, lá giống như cỏ năng, dệt chiếu, đem nấu có thể đánh sợi mềm mại, làm vải thưa, có thể đem ngâm nước dệt mềm mại, xưa nay Chánh Tự cho rằng: Hai chữ đều từ bộ thảo đều thanh ba tiêu.

Sân nhuế ngược lại âm dưới là nhất quý sách Thuyết Văn nói: Nhuế là ghét từ bộ tâm thanh khuê.

Thai dựng ngược lại âm trên đại lai ngược lại âm dưới dăng tắng sách Hoài Nam Tử nói rằng: Người đàn bà có mang bốn tháng gọi là thai, Thiên Thương Hoét cho rằng: Còn là thai chưa sanh ra, Trịnh Huyền chú giải sách Lễ Ký rằng: Dựng là người đàn bà mang thai, sách Thuyết Văn viết chữ thai từ bộ nhục chữ dựng từ bộ tử.

Như khứu ngược lại âm dưới hưu hựu sách Thuyết Văn nói: Dùng cái mũi chính là để ngửi gọi là khứu từ nộ tỵ thanh khứu.

Cam giá ngược lại âm dưới giá dạ.

Ế minh ngược lại âm trên ế kế sách Vận Lược cho rằng: Bị ngăn che con mắt gọi là ế ngược lại âm dưới mịch bình theo Tả Truyện sách Ích Pháp nói: Linh mà không minh, nghe bên trong mà không thấy gọi là thành bởi minh sách Thuyết Văn nói con mắt nhắm lại, chữ viết đều không từ bộ mục.

PHẠM BỔN PHỔ HIỀN TÁN

- Chữ tán từ trong có giải thích âm.

PHẠM ÂM VĂN THÙ TÁN

- Chữ tán từ trong có giải thích âm.

KIẾT TƯỜNG TÁN

- Chữ tán từ bên trong có giải thích âm.

LONG THỌ BỒ TÁT VI THIỀN ĐÀ CA VƯƠNG THUYẾT PHÁP YẾU KỆ

Huệ Lâm soạn.

Sáp thực âm trên là táp Cố Dã Vương nói rằng: Con chim le le dùng mỏ ăn, gọi là sáp sáp là ăn có tiếng lào sào. Xưa nay Chánh Tự cho rằng: Nghĩa cũng đồng, chữ viết từ bộ khẩu thanh sáp hoặc là viết chữ sáp.

Nhật bạo ngược lại âm bổ mạo Cố Dã Vương cho rằng: Bạo là làm cho khô đi, sách Thuyết Văn cho rằng: Phơi khô dưới ánh mặt trời, chữ viết từ bộ nhật đến bộ xuất đến bộ cũng đến bộ mễ kinh văn viết từ bộ hỏa viết thành chữ bạo bạo là âm báo nghĩa là thiêu đốt củi, tre phát ra tiếng nổ, chẳng phải nghĩa kinh.

Tự xế ngược lại âm trên tật dư theo thanh loại cho rằng: Tự là nhai, sách Thuyết Văn viết từ bộ khẩu viết thành chữ tự.

Tề miết trên là chữ tề các chữ trong sách đều không có chữ này, người dịch kinh tùy ý viết, tương truyền âm trong các chữ ngược lại là chẳng phải, theo đúng hợp là viết chữ lai ngược lại âm trắc giai gọi là nhai răng rụng, Quảng Nhã cho rằng: Lai là cắn, người xưa dịch gọi là lợi răng, gân cốt của răng. Lại có âm tề là tuyệt nhiên không phải, ngược lại âm dưới nghiên kiết văn trước kinh Pháp Hoa âm nghĩa giải thích là cắn nhai, nhai ít là niết nhai ngấu nghiến là lai nơi nghĩa này là đúng, xưa nay Chánh Tự cho rằng: Niết cũng là phệ tức là cắn nhai, chữ viết từ bộ xỉ thanh niết kinh văn viết từ bộ khẩu viết thành chữ niết là chẳng phải âm niết ngược lại âm khẩu bát.

Mâu toàn ngay trên mạc hậu sách Thuyết Văn nói: Cây mâu dài một trượng hai tấc gắn ở đầu binh xa, kinh văn viết từ bộ kim viết thành chữ mâu là chữ cổ, âm dưới sang loạn Quảng Nhã cho rằng: Toàn gọi là cây mâu giáo dài, sách Khảo Thanh cho rằng: Cây giáo ngắn, xưa nay Chánh Tự viết từ bộ mâu thanh toàn kinh văn viết từ bộ mộc viết thành chữ toàn là sai lầm âm diên ngược lại âm thời diên âm tán là âm tán.

KHUYẾN PHÁT CHƯ VƯƠNG YẾU KỆ

Huệ Lâm soạn.

Di mật ngược lại âm dĩ chi sách Phương Ngôn nói rằng: Di gọi là đường, sách Thuyết Văn nói làm từ gạo đem ngâm nảy mầm, đem nấu thành đường, còn gọi là mạch nha, chữ viết từ bộ thực thanh di.

Ngạo mạn ngược lại âm trên ao cáo sách Khảo Thanh cho rằng: Kiêu ngạo, kinh văn viết chữ ngạo là chẳng phải.

Huấn tuần ngược lại âm dưới là tuất tuân Tư Mã Bưu nói rằng: Tuần là đi theo Quảng Nhã cho rằng: Tuần là ngựa hay giỏi, sách Thuyết Văn cho rằng: Thuận theo chữ viết từ bộ mã thanh xuyên.

Bảng sở ngược lại âm trên bạch manh Quảng Nhã cho rằng: Bảng là đánh bằng roi, theo Thanh Loại cho rằng: Hình phạt đánh bằng roi, sách Thuyết Văn viết từ bộ thủ thanh bàng âm si là âm si.

Châm phong ngược lại âm dưới phủ phòng theo Thanh Loại cho rằng: Phong là mũi nhọn, sách Thuyết Văn cho rằng: Mũi kiếm thẳng nhọn, chữ viết từ bộ kim thanh phong kinh văn viết chữ phong là chữ cổ.

Tự giới ngược lại âm trên tật dư sách Khảo Thanh cho rằng: Là nhai, ngược lại âm dưới là hài giới sách Phương Ngôn nói rằng: Giới là giận dữ, sách Thuyết Văn cho rằng: Nghiến răng giận dữ, chữ viết từ bộ xỉ thanh giới kinh văn viết từ bộ trảo viết thành chữ trảo là chẳng phải.

MÃ MINH BỒ TÁT TRUYỆN

Huệ Lâm soạn.

Minh kỳ ngược lại âm trên mịch bình Trịnh Huyền chú giải sách Khảo Công Ký rằng: Minh nói là tên, sách Lễ Ký cho rằng: Minh nghĩa sách là đẹp, mà không xưng gọi là ác xấu, Cố Dã Vương cho rằng: Minh là khắc chạm trổ vào đá, sách Thuyết Văn viết từ bộ kim thanh danh.

Quan đạt ngược lại âm loan bản Hứa thúc Trọng chú giải sách Hoài Nam Tử rằng: Quan là xâu xuyên suốt qua, thâu nhiếp âm loạn ngược lại âm ô quan.

Trác lạc ngược lại âm lực trác sách Khảo Thanh cho rằng: Lạc nổi cao lên, trác lạc là xuất chúng giỏi tài, sách Thuyết Văn viết từ bộ ngưu bộ lao thanh tĩnh.

Chúc-u-dạ ngược lại âm trên dung nhục sách Khảo Thanh cho rằng: Chiếu sáng, kinh văn viết chữ chúc lại cũng viết chữ chúc là chẳng phải.

LONG THỌ BỒ TÁT TRUYỆN

Huệ Lâm soạn.

Sính tình ngược lại âm trừu lãnh Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: Ngựa chạy nhanh, sách Thuyết Văn cho rằng: Ngựa chạy thẳng, chữ viết từ bộ mã thanh sính âm sính ngược lại âm sở đinh.

Truy thù ngược lại âm trên tử sư ngược lại âm dưới thụ chu Trịnh Huyền chú giải sách Lễ Ký rằng: Tám lạng là một truy Hứa Thúc Trọng chú giải sách Hoài Nam Tử rằng: Mười hai túc mà nặng một phần mười hai phân là một thù sách Thuyết Văn cho rằng: Một truy là sáu thù, thù chia ra bằng phần mười của thứ sáu trọng nặng, truy thù là số nhỏ nhất hai chữ đều từ bộ kim đều thanh truy chu âm truy đồng với âm trên.

Thiền thuế ngược lại âm trên thời diên ngược lại âm dưới là thuế sách Thuyết Văn cho rằng: Thiền là loài rắn lột da chữ viết từ bộ trùng đến thanh thiền thuế.

ĐẠI A LA HÁN NAN ĐỀ MẬT ĐA LA SỞ THUYẾT PHÁP TRỤ KÝ

Huệ Lâm soạn.

Đam-một-la-châu ngược lại âm trên đảm lam tiếng Phạm kinh văn viết từ bộ cụ viết thành chữ đam là sai.

Trụ lại tốt lợi dương cụ châu âm dương ngược lại âm dương tượng tiếng Phạm.

Tốt-đổ-ba ngược lại âm trên tô một tiếng Phạm.

Phụ phụ ngược lại âm trên đô hồ theo Thanh Loại cho rằng: Đống đất nhỏ sách Thuyết Văn cho rằng: Mô đất nhỏ chữ tượng hình, ngược lại âm dưới phò cửu sách Nhĩ Nhã cho rằng: Đường lớn gọi là phụ Giả Quỳ chú giải sách Quốc Ngữ rằng: Phụ là đất dày, dài sách Thuyết Văn cho rằng: Đường lớn, không có núi đá, chữ tượng hình, kinh văn viết từ bộ thổ viết thành chữ truy phụ tục dùng chữ thông dụng.

Vấn nậu ngược lại âm trên vẫn quân theo Mao Thi Truyện cho rằng: Cái cuốc trừ cỏ gọi là nậu sách Thuyết Văn cho rằng: Trừ cỏ dơ mọc trong mạ, chữ viết từ bộ lỗi thanh vẫn hoặc là viết chữ vân ngược lại âm dưới nô đậu Trịnh Huyền chú giải sách Chu Lễ rằng: Nậu là cái cuốc, cuốc đất cày ruộng, sách Thuyết Văn cho rằng: Dụng cụ trừ cỏ chữ viết từ bộ lỗi thanh nhục âm liễu là âm liễu âm hao là âm cao âm lỗi ngược lại âm lô đội.

Nhương ba ngược lại âm phổ ba bông hoa chữ viết từ bộ bạch thanh ba lại cũng viết chữ ba.

PHÂN BIỆT NGHIỆP BÁO LƯỢC TẠP

Huyền Ứng soạn.

Thuyên pháp ngược lại âm thư tuyền thuyên là sửa đổi sách Phương Ngôn cho rằng: Từ miền núi mà đến miền đông gọi sửa đổi lỗi lầm, hối lỗi là thuyên Quảng Nhã cho rằng: Thuyên là thay đổi.

Phạm ngỗ lại viết chữ ngỗ ngộ hai chữ tượng hình cũng đồng, ngược lại âm ngũ cố Lại Thanh loại nói rằng: Ngổ nghịch ngang bướng, không nghe theo.

Thư nghị ngược lại âm tử dư loài côn trùng như con dế, con rít con giòi đều là một tên, gọi là thư cự.

Ngu tráng ngược lại âm đô giáng sách Thuyết Văn cho rằng: Ngu si … nóng nảy ngu si.

Lung quý văn cổ viết chữ quý hai chữ tượng hình. Nay viết chữ quý lại viết chữ lê cũng đồng, ngược lại âm ngưu khoái gọi là mưu sinh ra ngớ ngẩn tai không nghe gọi là quý lung là không hiểu biết, cũng gọi là quý tức thất thần.

Cung kính ngược lại âm cư hùng hình phạt dâm kế đó là chết. Nam nữ không lấy nghĩa mà giao cấu với nhau, hình phạt gọi là hình cung gọi là hình phạt cắt bỏ nam căn, người nam cắt bỏ nam căn, người phụ nữ nhốt trong cung tối đóng cửa ở thâm cung, âm dưới ngược lại âm dưới là chân kinh gọi là phạt tội, nói khác là dùng hình pháp, tĩnh vi hành pháp, sách Xuân thu Nguyên Mang Bao nói rằng: Chữ hình từ bộ đao đến bộ tĩnh tĩnh là nơi người ta lấy nước để uống, mọi người đều tranh nhau lấy nước để uống, đến nơi giếng nước, suối chảy thủ con dao cắt bỏ nam căn của người biếng nhác lười mà lại ham muốn dục tình nên sợ sệt, thận trọng cả toàn thân mạng cho nên chữ từ bộ đao đến bộ tĩnh.

Yểm thân ngược lại âm ư kiểm sách Thuyết Văn nói yểm là cửa đóng trong cung chiều tối mà đóng cửa lại, gọi là đóng tinh khí che giấu bên trong, người chủ đóng cửa cho nên gọi là yểm.

BÀ TẨU BÀN ĐẬU TRUYỆN

Huyền Ứng soạn.

Phất bà chữ lại viết chữ phế cũng đồng, ngược lại âm bổ vật dịch là đứa con nương dựa vào, chữ phất là cứu giúp viện trợ.

Tuyển minh ngược lại âm trợ luyến tuyển giống như là thuật Quảng Nhã cho rằng: Tuyển là định, ngược lại âm dưới là mạc hạ minh là nói cái tên, theo sách Công Ích nói nơi thông thường là chỗ khắc chạm điêu khắc trong đá, kim loại để ghi công đức làm kỷ niệm.

Bì mậu ngược lại âm thất tỳ sách Lễ Ký cho rằng: Lầm lẫn một vật, Trịnh Huyền cho rằng: Bì giống như sai lầm, ngược lại âm dưới phi ấu mậu giống như loạn, mậu là sai lầm, sách Phương Ngôn cho rằng: Mậu là giả dối, sách Thuyết Văn cho rằng: Điên cuồng, người điên nói lời không thật, chữ viết từ bộ ngôn thanh mậu.

Đại lam ngược lại âm lực cam thuộc cái sọt, cái giỏ tre, Tự Lâm cho rằng: Cái sọt tre lớn, lấy nan tre làm cái lồng, sách Toán Văn cho văn cho rằng: Cái sọt lớn đan bằng tre.

Tất kha ngược lại âm bổ miệt Tất-khả-ma-la-a-duệ-đa đây dịch là chánh cần.

LONG THỌ VI THIỀN ĐÀ CA VƯƠNG THUYẾT PHÁP YẾU KỆ

Huyền Ứng soạn.

Âu-ca lại viết chữ âu hai chữ tượng hình cũng đồng, ngược lại âm ô hầu sách Thuyết Văn cho rằng: Cùng ca hát với nhau gọi là âu Quảng Nhã cho rằng: Âu là ca hát vui vẻ.

Ẩm hàm văn cổ viết chữ hàm cũng đồng, ngược lại âm hồ cam sách Hán Thư, Ứng Thiệu cho rằng: Không say không tỉnh, gọi là hàm lại uống rượu vui vẻ, vui chén gọi là hàm.

Tra xế văn cổ viết chữ tra ngược lại âm trắc da sách Phương Ngôn cho rằng: Tra là giữ lấy, theo Thanh Loại cho rằng: Dùng năm ngón tay bắt lấy hợp lấy.

Di mật lại viết chữ dị dĩ hai chữ tượng hình cũng đồng, ngược lại âm dực chi sách Thuyết Văn nói rằng: Lấy mầm của hạt lúa làm mạch nha, sách Phương Ngôn cho rằng: Di cũng là đường, âm dương ngược lại âm tợ dinh.

Tuần tuần ngược lại âm tợ quân Quảng Nhã cho rằng: Tuần là quấy nhiễu, cũng gọi là ngựa hay, cũng gọi là thuận theo thuần, ngoan, sách Thuyết Văn cho rằng: Gọi là con thú ngoài dã nuôi dưỡng huấn luyện cho được thuần thục gọi là tuần.

Lưu ánh ngược lại âm lực chu sách Thuyết Văn cho rằng: Lưu là sưng lên gọi là sưng kết lại một cục không tiêu tan ra được, đó gọi là lưu, theo Thanh Loại cho rằng: Lưu là bệnh bướu cổ.

LONG THỌ BỒ TÁT KHUYẾN GIỚI VƯƠNG TỤNG

Huệ Lâm soạn.

Táo động ngược lại âm trên tao đáo Cố Dã Vương cho rằng: Táo cũng giống như động Giả Quỳ chú giải sách Quốc Ngữ rằng: Táo là khuấy nhiễu Trịnh Huyền chú giải sách Luận Ngữ rằng: Không an định, sách Văn Tự Điển nói: Chữ viết từ bộ túc thanh táo âm táo đồng với âm trên, kinh văn viết từ bộ tâm viết thành chữ tháo âm thảo đó là chẳng phải.

Thảm độc ngược lại âm trắc cẩn sách Khảo Thanh cho rằng: Rất độc hại, sách Thuyết Văn cho rằng: Âm thiên cảm giải thích nghĩa cũng đồng, chữ viết từ bộ tâm thanh thảm kinh văn viết từ bộ ngọc viết thành chữ thảm là chẳng phải.

Hao đệ ngược lại âm trên hao cao sách Khảo Thanh cho rằng: Khóc lớn khóc rống lên, sách Thuyết Văn cho rằng: Kêu gọi, chữ viết từ bộ hiệu thanh hổ kinh văn từ bộ khẩu viết thành chữ hao là chẳng phải, ngược lại âm dưới đệ nê sách Văn Tự Tập Lược nói rằng: Khóc mà không có nước mắt, sách Thuyết Văn cho rằng: La lớn chữ viết từ bộ khẩu thanh đệ âm đệ đồng với âm trên, trong văn tụng viết từ bộ đế viết thành chữ đề tục dùng cũng thông dụng.

Thãng ôi ngược lại âm trên đảng lãng sách Khảo Thanh cho rằng: Trong than có ngọn lửa nhỏ, than nhỏ nằm trong tro, ngược lại âm dưới đô hồi Quảng Nhã cho rằng: Ôi là ấm áp, sách Thuyết Văn nói lửa trong chậu sành, hai chữ đều từ bộ hỏa đều thanh thảng ôi.

Sàng trách ngược lại âm dưới tranh cách Trịnh Huyền chú giải sách Lễ Ký rằng: Trách gọi là cái giường, Quách Phác chú giải sách Nhĩ Nhã rằng: Trách là giường gỗ ván, sách Thuyết Văn cho rằng: Cái giường trọ, chữ viết từ bộ trúc thanh trách trong văn tụng từ bộ mộc đến bộ thử viết thành chữ thử là sai lầm. Nếu như dựa theo chữ mà giải thích thì rất là chẳng phải ý kinh cho nên không lấy nghĩa này.

Trác tâm ngược lại âm đinh giác Quảng Nhã cho rằng: Trác là cắn, sách Khảo Thanh cho rằng: Chim mổ ăn, chữ viết từ bộ khẩu thanh trĩ âm thỉ ngược lại âm sửu túc trong Văn Tụng viết từ chữ trác viết thành chữ trác là chẳng phải.

Bá sóc ngược lại âm dưới sơn trác Quảng Nhã cho rằng: Sóc là câu mâu, Bì Thương cho rằng: Cây mâu dài một trượng tám, kinh văn viết chữ là tên của cây.

Tương kháp ngược lại âm khẩu hạp Bì Thương cho rằng: Kháp là móng vuốt, xưa nay Chánh Tự cho rằng: Móng vuốt, dùng móng tay bấm, ngắt, gảy, cào, chữ viết từ bộ thủ thanh kháp âm kháp ngược lại âm thổ cao.

Trác đảnh ngược lại âm đinh giác trong Văn Tụng viết từ bộ đăng viết thành (805) chữ đặng tục dùng cũng thông dụng.

TÂN ĐẦU LÔ VỊ VƯƠNG THUYẾT PHÁP KINH

Huyền Ứng soạn.

Huỳnh lạc ngược lại âm vi minh huỳnh giống như ánh sáng đèn hoa, đèn lồng, kinh văn viết chữ huỳnh là chẳng phải.

THỈNH TÂN ĐẦU LÔ PHÁP

Huệ Lâm soạn.

Cù lũ ngược lại âm trên cụ ngu ngược lại âm dưới sắc thiên trước đã giải thích rồi đây không giải thích trùng lập, kinh văn viết chữ từ chữ sưu viết thành chữ lũ là chẳng phải.

Giai ủy ngược lại âm trên ủy vi theo Mao Thi Truyện cho rằng: Không có cỏ nào mà không chết, không có cây nào mà không héo úa, theo truyện nói rằng: Cây cỏ đều có lá chết, Thiên Thương Hoét nói rằng: Bệnh suy nhược, Văn thông dụng cho rằng: Bệnh ốm gầy tiều tụy xấu đi héo úa, theo Thanh Loại cho rằng: Cỏ héo chữ hình thanh âm ứ là âm ư.

Bị tẫn ngược lại âm tân ấn sách Khảo Thanh cho rằng: Tẫn là bỏ chữ viết từ bộ thủ kinh văn viết từ bộ nhân viết thành chữ tẫn là chẳng phải ý kinh.

ĐỀ BÀ BỒ TÁT TRUYỆN

Huệ Lâm soạn.

Thù tạc văn truyện viết chữ thù tạc chẳng phải đúng chữ trên âm thù là âm thù âm tạc là âm tạc Mao Thi Truyện chú giải rằng: Thù là khuyến khích, sách Nhĩ Nhã cho rằng: Báo thù, theo Văn Tự giải thích rằng: Lấy lời nói mà đối đáp với nhau, sách Thuyết Văn cho rằng: Khách chủ rót rượu mời là lễ mà thành, hoặc là viết chữ thù sách Tập Huấn nói rằng: Lấy lời nói mà đáp, Văn Truyện Tự Thư viết chữ thù tạc là dùng sai, chẳng phải. Theo chữ thù tạc đó là Đề-bà Bồ-tát lấy chánh lý thù đối với ngoại đạo. Người xưa có nói rằng: Không đạo thì không biết, không tạc tức là không tán cho nên người dịch kinh có viết chữ thù tạc Văn nói cho rằng: Chữ chẳng phải chánh thể, nay dựa theo xưa nay Địch Văn Triện lấy chữ này chánh thể.

Phủ hung ngược lại âm trên phù vũ Cố Dã Vương cho rằng: Phủ giống như là phủi vỗ, Quảng Nhã cho rằng: Đánh, sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết từ bộ thủ thanh phó ngược lại âm dưới vu ung sách Thuyết Văn cho rằng: Hung là ngực, chữ viết từ bộ bao thanh hung hoặc là viết chữ hung.

Khấu địa ngược lại âm khẩu hầu sách Khảo Thanh cho rằng: Đầu sát đất, kinh văn viết chữ khấu là dùng chữ sai.

CA ĐINH THUYẾT ĐƯƠNG LAI BIẾN KINH

Huệ Lâm soạn.

Hề luyến ngược lại âm trên hề khải Khổng An Quốc chú giải sách Thượng Thư rằng: Hề là chờ đợi, sách Thuyết Văn cho rằng: Cũng là đợi chờ, chữ viết từ bộ xước thanh hề hoặc là viết chữ hệ.

Để mạo ngược lại âm kỳ lễ Thiên Thương Hoét ghi rằng: Để là khinh khi, mắng nhiếc, sách Thuyết Văn viết từ bộ ngôn thanh để kinh văn viết từ bộ cập viết thành chữ cập là chẳng phải.

Bã khiển ngược lại âm trên ba ngã Giả Quỳ chú giải sách Quốc Ngữ rằng: Bã là chân đi không ngay, sách Khảo Thanh cho rằng: Khiển chân tức là thọt chân, xưa nay Chánh Tự viết từ bộ túc thanh bì ngược lại âm dưới yết yển sách Thuyết Văn cho rằng: Què chân, chữ viết từ bộ túc đến bộ hàn viết thành chữ khiển thanh tĩnh kinh văn viết từ bộ mã viết thành chữ khiên là chẳng phải.

THẮNG TÔNG THẬP CÚ NGHĨA LUẬN

Huệ Lâm soạn.

Phiêu xí âm trên phiêu diêu văn trước chú giải kinh cú đã giải thích đầy đủ rồi, ngược lại âm dưới là xương chí Quảng Nhã cho rằng: Xí là cái phan, sách Khảo Thanh cho rằng: Xí là cái phướn có ghi viết chữ dùng vải lụa trắng dài năm thước rộng nửa bức kết nối lại nơi cờ trên, trên là cờ dưới là phan, phướn. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ cân thanh thức âm thức là âm chức.

KIM THẤT THẬP LUẬN QUYỂN THƯỢNG

Huệ Lâm soạn.

Ngạn sĩ ngược lại âm trì nhĩ sách Khảo Thanh nói rằng: Sĩ là lột bỏ, rơi rụng, sách Thuyết Văn viết từ bộ y thanh sĩ âm sĩ là âm kỳ.

KIM THẤT THẬP LUẬN QUYỂN TRUNG

Đằng nhiễu ngược lại âm trên đặng năng loại cỏ dây leo chằng chịt, chữ viết từ bộ thảo đến bộ thắng.

Da-phù-bì-đà âm phụ ngược lại âm thù chú tiếng Phạm, tên của Luận Sư.

Huân tập ngược lại âm trên vu quân sách Khảo Thanh cho rằng: Gió thổi đến. Lại nữa tập là đi lâu rồi, không phải như vậy sao? Sách Thuyết Văn viết từ bộ triệt đến bộ hắc kinh văn viết từ bộ thảo viết thành chữ huân là loại cỏ thơm, cùng với nghĩa kinh khác lạ, âm triệt ngược lại âm sửu liệt.

KIM THẤT THẬP LUẬN QUYỂN HẠ

Nghị tháp ngược lại âm sơ hạp theo Thanh Loại cho rằng: Khiến cho người ta đâm vào, sách Thuyết Văn cho rằng: Cũng là cắm thẳng vào bên trong, chữ viết từ bộ thủ thanh sáp âm tháp đồng với âm trên.

Tiên thiệt ngược lại âm tiên diệp Cố Dã Vương cho rằng: Thiệt là đếm, sách Chu Dịch cho rằng: Thiệt là dùng tay đếm vật, sách Thuyết Văn cho rằng: Xem xét duyệt lại, nắm giữ trong tay, chữ viết từ bộ thủ thanh diệp âm diệp là âm điệp.

Như tản ngược lại âm tư lãn Cố Dã Vương cho rằng: Tản tức là cây dù che. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ mịch thanh tán âm lãn ngược lại âm lan thả.

NHẤT THIẾT ÂM NGHĨA KINH

Phiên dịch kinh Sa-môn - Huệ Lâm soạn.

QUYỂN 77

- Âm Thích-ca Phổ mười quyển.

- Thích-ca Lược Phổ một quyển.

- Cựu Mục một quyển.

- Thích-ca Phương Chí hai quyển.

- Thích Thị Hệ Lục một quyển.

- Đại Chu Kinh Mục mười lăm quyển.

Trên là năm tập lục ba mươi mốt quyển đồng âm quyển này.

THÍCH CA PHỔ QUYỂN 1

Trừ cung âm trên là trừ phò vua tức nay người ta gọi là thái tử, chỗ ở cũng gọi là xuân cung.

Suyển bác âm trên xuyên nhuyễn Cố Dã Vương cho rằng: So le không đồng đều, sách Thuyết Văn nói: Chống chọi lại với nhau chữ viết từ bộ tịch bộ khoa gọi là chống trái với nhau, ngược lại âm dưới bang mạc Hán Thư cho rằng: Trắng đen lẫn lộn xen tạp với nhau, sách Văn nói: Màu sắc không thuần, chữ viết từ bộ mã thanh bác âm truy ngược lại âm tri kỹ âm khoa là âm khoa Phổ Văn lại viết chữ bác tục dùng cũng thông dụng.

Bác tấn ngược lại âm trên bổ mạc chữ bác từ chữ thập đến bộ bổ đến bộ thốn âm dưới là tín theo Mao Thi Truyện nói rằng: Tấn là hỏi thăm, sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết từ bộ ngôn thanh tấn Văn Phổ viết chữ túy là sai, âm tấn đồng với âm trên.

Đoàn thực ngược lại âm trên đoạn loan ban đầu ngồi đất mà ăn chưa có muỗng đũa mà ăn nên dùng tay vắt cơm mà ăn, cho nên gọi là đoàn thực, tức bốc cơm dùng tay vắt cơm ăn chữ viết từ bộ thủ thanh duyên trong văn viết chữ sủy là chẳng phải.

Bạc bĩnh ngược lại âm tinh dĩnh xưa nay Chánh Tự cho rằng: Bánh nướng, chữ viết từ bộ thực thanh tinh Văn Phổ viết chữ bĩnh tục dùng cũng thông dụng, âm tư là âm từ.

Hình tiếu ngược lại âm lôi diệu theo Mao Thi Truyện nói rằng: Tiếu là cười chế nhạo khinh nhờn, Cố Dã Vương cho rằng: Là chỗ cười khinh khi keo kiệt bỏn xẻn, xưa nay Chánh Tự cho rằng: Cười là vui vẻ, chữ viết từ bộ trúc thanh yêu Văn Phổ viết chữ tiếu tục dùng cũng thông dụng.

Khang quái âm trên đúng là chữ khang chữ viết từ bộ hòa thanh khang chữ khang sách Thuyết Văn viết từ bộ mễ thanh khang ngược lại âm dưới công ngoại Thiên Thương Hoét cho rằng: Quái là vỏ thô bên ngoài, sách Thuyết Văn viết từ bộ hòa thanh hội.

Ý-ma ngược lại âm trên Y-mỹ sách Nhĩ Nhã cho rằng: Ý là tốt đẹp sách Thuyết Văn cho rằng: Truyền lại sự tốt đẹp lâu dài, chữ viết từ bộ nhất thanh tử Văn Phổ viết chữ ý tục tự dùng cũng thông dụng.

Hiên cao ngược lại âm hiển ngôn ngược lại âm dưới hào lão trong Văn Đế Mịch Phổ nói rằng: Hiên là càng xe lớn, gồm hai bên càng xe, gọi là xe của vua đi, cao là hiếm ít đều từ xưa danh hiệu dùng chỉ cho vua, đế vương, cao sang.

Đại xuân ngược lại âm truất luân xưa nay Chánh Tự cho rằng: Theo sách Trang Tử thì thời thượng cổ có cây đại xuân, tám ngàn năm là một mùa xuân, tám ngàn năm là một mùa thu, cũng gọi là linh xuân, kinh điển giải thích văn này: Cây mọc ở Giang Nam là ba vạn hai ngàn năm là một năm tức là một mùa xuân.

Tẫn nghịch ngược lại âm trên tân nhẫn âm dưới là xích văn trước trong Tạp Sự Luật đã giải thích rồi.

Tẫn truất ngược lại âm xuân luật sách Phạm Ninh Tập chú giải Cốc Lương Truyện rằng: Truất là thối lui, sách Thuyết Văn viết từ bộ hắc thanh xuất.

Khuy du ngược lại âm trên khổ qui ngược lại âm dưới canh chu sách Thuyết Văn nói khuy là nhìn trộm, chữ viết từ bộ môn thanh quy sách Khảo Thanh cho rằng: Du cũng là trộm nhìn, chữ viết từ bộ môn thanh du.

Thuấn động ngược lại âm trên thi nhuận sách Thuyết Văn cho rằng: Mở mắt nhắm lại nhiều lần, dao động tức là nháy mắt, chữ viết từ bộ mục đến bộ thuấn sách Thuyết Văn viết đúng chữ thuấn cũng viết chữ thân.

Uyển chuyển ngược lại âm trên ư viễn sách Thuyết Văn cho rằng: Nằm uyển chuyển, chữ viết từ bộ tịch gọi là nằm có những khớp xương co duỗi cho nên chữ viết từ bộ tiết văn phổ viết chữ uyển là than thở oán trách, chữ uyển là chẳng phải, âm tiết là âm tiết.

Nhị xá ngược lại âm trên ni lợi âm dưới trạch da âm trạch ngược lại âm như ách.

Bác thọ quốc ngược lại âm trên bổ mạt tên nước.

Thô quảng ngược lại âm quắc mảnh sách Khảo Thanh cho rằng: Con chó hung hãn ngang ngược không thể tới gần được, Văn Phổ viết từ bộ mạch viết thành chữ quảng là lúa mì thô cứng, chẳng phải nghĩa chữ hung quảng.

Hội náo ngược lại âm trên hoài ngoại Thiên Thương Hoét cho rằng: Hội là loạn, hôn mê, mơ hồ, sách Thuyết Văn viết từ bộ tâm thanh quý cũng là âm hồi ngoại âm dưới viết đúng là chữ náo ngược lại âm kiêu giáo đã giải thích rồi, Văn Phổ viết chữ náo tục tự dùng cũng thông dụng.

Phỉ thúy ngược lại âm trên phi vị ngược lại âm dưới thất túy Tự Thống cho rằng: Loại chim sẻ lông xanh xuất phát từ trong rừng Uất Lâm, sách Di Vật Chí nói rằng: Chim phỉ thúy làm tổ trên cây cao, ngã xuống đất bảy tám lần, người Di-hồ mới gom vụn vặt chôn dưới bảy tám thước đợi chim con nở mới thành chim phỉ thúy, sách Thuyết Văn cho rằng: Chim phỉ lông màu đỏ, hai chữ đều bộ vũ đều thanh phi tốt.

Phù ê ngược lại âm trên bổ vô theo Mao Thi Truyện nói rằng: Phù là loài thủy điểu, Cố Dã Vương cho rằng: Tức là loài chim le le, sách Thuyết Văn cho rằng: Chim thư phù ê, tức là loài chim hải âu sống từng bầy, từng bầy chữ viết từ bộ điểu đến bộ phù phù cũng là thanh, ngược lại âm dưới ích hề theo Mao Thi Truyện chú thích: Ê cũng thuộc loại chim le le, sách Thuyết Văn chú giải: Viết từ bộ điểu thanh y âm phù là âm thù âm ê ngược lại âm ô kế.

Mao liệp âm trên là mao Quảng Nhã cho rằng: Mao là người tuấn tú xuất sắc vượt trội, sách Thuyết Văn cho rằng: Mao là tóc dài, chữ viết từ bộ tiêu thanh mao ngược lại âm dưới liêm triếp Đỗ Dự chú giải Tả truyện rằng: Liệp là râu Cố Dã Vương cho rằng: Liệp đó là bờm ngựa trên đảnh có lông dài, sách Thuyết Văn chú giải: Râu tóc, chữ viết từ bộ tiêu thanh liệp âm tiêu ngược lại âm tất diêu âm liệp đồng với âm trên, văn cổ viết chữ liệp là chẳng phải.

Hư hân ngược lại âm trên hứa ư Cố Dã Vương cho rằng: Hư là xuất hơi ra, gọi là sụt sùi, nghẹn ngào, ngược lại âm dưới hư ân Quảng Nhã cho rằng: Hân là vui mừng, sách Thuyết Văn cho rằng: Hai chữ đều từ bộ khảm đều thanh hư cân.

Khướt thuyên âm trên đúng là chữ khướt từ bộ nhục đến bộ cốc đến bộ tiết ngược lại âm dưới là duyên nhuyễn sách Thuyết Văn cho rằng: Thuyên là bắp chân, chữ viết từ bộ nhục thanh đoan âm đoan (806) là âm đoan.

Nhãn tiệp ngược lại âm tiêm diệp sách Thuyết Văn cho rằng: Lông mi mí mắt, chữ viết từ bộ mục thanh tiệp Văn Phổ viết chữ tiếp hoặc là viết chữ hiệp tục tự dùng đều thông dụng, âm tiệp là âm tiệp sách Thuyết Văn viết chữ hiệp.

THÍCH CA PHỔ QUYỂN 2

Hoán trạc ngược lại âm trên hằng oán Lưu Triệu chú giải Công Dương Truyện rằng: Trạc là tẩy rửa tơ cho trắng. Lại cũng gọi là tẩy rửa bỏ đi cái cũ, cấu dơ gọi là hoán xưa nay Chánh Tự viết từ bộ thủy thanh oán cũng viết chữ hoán Văn Phổ viết chữ hoán tục tự dùng cũng thông dụng, ngược lại âm dưới đồng giác Mao Thi Truyện cho rằng: Trạc cũng là tẩy rửa, sách Thuyết Văn cho rằng: Tẩy rửa, chữ viết từ bộ thủy thanh diệu.

Điệt đại ngược lại âm trên là điền kiết Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: Điệt là đổi thay, sách Phương Ngôn cho rằng: Điệt cũng là thay thế cũng là, sách Thuyết Văn cho rằng: Lại cũng gọi là điệt chữ viết từ bộ xước thanh thất âm trật ngược lại âm tha kế.

Úy ảnh âm trên là ủy Quảng Nhã cho rằng: Úy là ngăn che, sách Thuyết Văn viết từ bộ thảo thanh úy.

Sàng tháp ngược lại âm trên trạng trang chữ chánh thể, ngược lại âm dưới tham lạp Thích Danh cho rằng: Cái giường hẹp mà dài đó gọi là tháp xưa nay Chánh Tự cho rằng: Tháp là cái giường bằng phẳng, chữ viết từ bộ mộc thanh tháp âm tháp đồng với âm trên.

Thiêu tượng ngược lại âm trên thiếu liễu theo Thanh Loại cho rằng: Thiêu bới móc ra, nhặt ra, sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết từ bộ thủ thanh khiêu âm quyết ngược lại âm uyên duyệt.

Hân hách ngược lại âm trên hỷ cân sách Thuyết Văn cho rằng: Hân là tảng sáng, rạng sáng, mặt trời vừa mới mọc, chữ viết từ bộ nhật thanh cân.

Hôn sính ngược lại âm thất tinh Cố Dã Vương cho rằng: Sính là hỏi vợ, cưới vợ và làm lễ hiền đạt, nộp lễ vật làm sính lễ, gọi là sính sách Thuyết Văn viết từ bộ nữ thanh sính âm sính ngược lại âm thất đinh.

Tằng huyễn ngược lại âm huyền quyến sách Thuyết Văn cho rằng: Huyễn là con mắt dao động, chữ viết từ bộ mục thanh huyễn âm huyễn đồng với âm trên.

Trư trĩ ngược lại âm trên chữ trư gọi là đánh bạc, vui chơi trò đánh bạc.

Thủ nại ngược lại âm nan đát Tự Lâm cho rằng: Nại là đè xuống dìm xuống, xưa nay Chánh Tự cho rằng: Nắn, nặn tượng, nắm cầm vo tròn, chữ viết từ bộ thủ thanh nại âm niết ngược lại âm niên kiết.

Phanh cung ngược lại âm trên phổ canh sách Thuyết Văn cho rằng: Phanh giương dây cung bắn, cũng gọi là đàn, đánh đàn, chữ viết từ bộ thủ thanh phanh hoặc là viết chữ phanh.

Tiên ưu ngược lại âm trên tiết yên Văn Phổ viết chữ tiên tục tự dùng cũng thông dụng.

Ủy hoàng âm trên là ủy Trịnh Huyền chú giải sách Lễ Ký rằng: Ủy là bệnh, Thiên Thương Hoét cho rằng: Bệnh không thể đi được, sách Thuyết Văn cho rằng: Bệnh tê liệt, chữ viết từ bộ tật thanh ủy.

Thân thích ngược lại âm thanh diệc Khổng An Quốc chú giải sách Thượng Thư rằng: Thích là gần gũi, Cố Dã Vương cho rằng: Gần gũi cho nên gọi là thân sách Thuyết Văn viết từ bộ tuất đến bộ thúc Văn Phổ viết chữ thích là chẳng phải, văn dưới là thảm cảm chữ cũng đồng.

Tần xúc ngược lại âm trên tất tân ngược lại âm dưới tửu dục Cố Dã Vương cho rằng: Tần xúc là lo buồn không vui, sách Thuyết Văn nói lội qua nước, chữ viết từ bộ tần thanh ty Văn Phổ viết chữ tần là cười chế nhạo tục dùng cũng thông dụng.

Lưu diên ngược lại âm dưới tiện diên sách Khảo Thanh cho rằng: Nước dãi trong miệng, chữ viết từ bộ khiếm đến bộ thủy cũng viết chữ diên hoặc là viết chữ bão Văn Phổ viết chữ diên tục tự dùng cũng thông dụng.

Tâm phế ngược lại âm phù phế Bạch Hổ Thông cho rằng: Phế cũng nói phí trong phủ tạng thuộc kim màu trắng. Tự Thư cho rằng: Nói tạng hỏa nay thuộc tạng kim, sách Thuyết Văn viết từ bộ nhục thanh phế âm phế là âm bối.

Tỳ thận ngược lại âm trên tỳ di Bạch Hổ Thông cho rằng: Tỳ là nói biện luận chỗ gọi là tích chứa, dịch là bẩm khí, tinh của thổ, màu sắc vàng, sách Thuyết Văn nói thuộc tạng thổ, chữ viết từ bộ nhục thanh ty ngược lại âm dưới thần nhẫn Bạch Hổ Thông cho rằng: Thận là nói tân Quảng Nhã cho rằng: Chất cứng tinh của thủy thuộc hắc âm ngẩu cho nên sách Thuyết Văn nói: Tạng thủy chữ viết từ bộ nhục thanh kiên âm kiên là âm kiên.

Phún minh ngược lại âm trên phổ muộn sách Thuyết Văn cho rằng: La hét lại cũng gọi là hắc hơi, chữ viết từ bộ khẩu thanh phún âm sá ngược lại âm đô giá.

Tao động ngược lại âm trên tảo di Cố Dã Vương nói rằng: Tao động là nhốn nháo, động loạn. Sách Thuyết Văn cho rằng: Quấy nhiễu chữ viết từ bộ mã đến thanh tao.

Mậu dịch ngược lại âm trên man hậu Cố Dã Vương cho rằng: Mậu giống như trao đổi, sách Thuyết Văn cho rằng: Trao đổi, hàng hóa chữ viết từ bộ bối thanh uyển âm uyển là âm uyển.

Hư hy ngược lại âm trên hy cư Trịnh Huyền chú giải sách Lễ Ký rằng: Hư là tiếng than thở, âm bị là âm bại Cố Dã Vương cho rằng: Xuất hơi ra gọi là hà hơi, kinh văn gọi là từ biểu thị, ngăn cản, ngược lại âm dưới hứa ký nói hy là tiếng than đau khổ đau buồn mà không khóc gọi là hy sách Thuyết Văn cho rằng: Hai chữ đều từ bộ khẩu đều thanh hư hy.

THÍCH CA PHỔ QUYỂN 3

Ngật nhiên âm trên ngân ngật sách Khảo Thanh cho rằng: Dáng người lực lưỡng mà lại ngu si, không hiểu trước sau, sách Thuyết Văn viết từ bộ nhân thanh khất âm chất ngược lại âm chân lật Văn Phổ viết chữ ngật là sai.

Đạo kính ngược lại âm kinh định sách Khảo Thanh cho rằng: Đi bộ bên đường cao dốc, Cố Dã Vương cho rằng: Con đường nhỏ, không có quanh co mà là đại lộ lớn, khúc khủy ngoằn ngoèo mà đi, cũng gọi là đường kính nhỏ hẹp, Quảng Nhã cho rằng: Đường xuyên rẽ ngã khác, sách Thuyết Văn viết từ bộ xước thanh kinh âm kinh cũng là âm kinh.

Uyển chuyển ngược lại âm trên miễn viển trong quyển thứ nhất đã giải thích rồi Văn Phổ viết chữ uyển là chẳng phải nghĩa chữ uyển chuyển.

Bi tê ngược lại âm tiên hề sách Phương Ngôn cho rằng: Tê là mắc nghẹn, Quách Phác chú giải rằng: Đau cổ họng Thiên Thương Hoét ghi giọng khàm khàn, sách Thuyết Văn viết từ bộ ngôn viết thành chữ tê gọi là tiếng đau khổ, chữ viết từ bộ ngôn thanh tê.

Khuyến tương ngược lại âm tương lượng sách Phương Ngôn cho rằng: Giữa Tần Tấn, khuyến khích với nhau gọi là tương xưa nát Chánh Tự cho rằng: Khích lệ cố gắng lên, chữ viết từ bộ cũng đến thanh tương âm cũng ngược lại âm cung lũng.

Ngung ngung ngược lại âm ngu cung sách Hoài Nam Tử nói rằng: Quần sanh đều hướng ứng hòa theo đức lớn của thánh nhân, sách Thuyết Văn cho rằng: Chúng đông cùng hòa theo âm thanh trên, chữ viết từ bộ khẩu thanh ngung.

Quyến tác ngược lại âm trên quyên luyến Thiên Thương Hoét cho rằng: Quyến là lưới giăng, Quảng Nhã cho rằng: Giăng lưới bên đường, theo Thanh Loại cho rằng: Dùng dây buộc chặt giữ lấy. Xưa nay Chánh Tự cho rằng: Chữ viết từ bộ võng thanh viên âm lưu ngược lại âm xương dùng âm phù ngược lại âm phò lưu Văn Phổ viết chữ quyến là chẳng phải.

Huynh minh ngược lại âm trên ách kinh ngược lại âm dưới mạch canh sách Khảo Thanh cho rằng: Huynh minh là dáng người của Hạ Lý phu nhân xinh đẹp. Minh cũng là dáng người nhỏ nhắn, sách Thuyết Văn cho rằng: Huynh là tâm nhỏ hẹp, chữ viết từ bộ nữ thanh huỳnh thanh tĩnh minh từ bộ nữ thanh minh.

Ban mục ngược lại âm trên phan man Tự Thư cho rằng: Ban là con mắt xinh đẹp, Mao Thi Truyện cho rằng: Con mắt tròng đen, trắng rõ ràng. Xưa nay Chánh tự viết từ bộ mục thanh phân Văn Phổ viết chữ hề âm hề ngược lại âm hứa ất chẳng phải nghĩa kinh.

Dũng sanh ngược lại âm trên dư dũng sách Thuyết Văn cho rằng: Dũng là loài côn trùng con nằm trong kén, chữ viết từ bộ trùng thanh dũng âm dũng đồng với âm trên.

Tích lịch ngược lại âm trên cung mịch ngược lại âm dưới linh đích sách Sử Ký cho rằng: Tích lịch đó là khí dương động phát ra tiếng nổ gọi là sấm sét, sách Thuyết Văn viết từ bộ vũ đều thanh tích lịch Văn Phổ viết chữ tích lịch tục tự đều dùng thông dụng.

Vãn cung âm trên là vãn sách Khảo Thanh cho rằng: Giương dây cung kéo dây cung. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ thủ thanh vãn viết đúng là chữ vãn Văn Phổ viết chữ vãn là sai.

Kỳ thốc ngược lại âm tông lộc Quảng Nhã cho rằng: Thốc là đầu mũi tên nhọn, sách Thuyết Văn cho rằng: Mũi tên cắm thẳng vào, chữ viết từ bộ kim thanh tộc.

Lão mẫu ngược lại âm trên mẫu hậu Trịnh Huyền chú giải sách Nghi Lễ rằng: Người đàn bà năm mươi tuổi mà không con xuất đi ra mà lại không lấy chồng, mà có thể làm thầy dạy đạo cho người đó cũng gọi là sư nữ. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ nữ thanh mẫu.

Hổ tự ngược lại âm tư tử kinh Sơn Hải nói rằng: Tự là con thú nằm trong ao hồ, hình trạng nó giống như con trâu, màu xanh đen, Quách Phác cho rằng: Chí có một cái sừng, màu sắc xanh, nặng cả ngàn cân, sách Thuyết Văn nói: Chữ tượng hình, Văn Phổ viết chữ tự tục tự dùng cũng thông.

Hống hách ngược lại âm trên hồ khẩu Giả Quỳ chú giải: Hống là kêu gọi, theo Thanh Loại cho rằng: Tiếng rống. Xưa nay Chánh Tự viết từ bôn ngưu thanh khẩu cũng viết chữ câu hoặc là viết chữ câu Văn Phổ viết chữ hống tục tự dùng cũng thông dụng, ngược lại âm dưới hách á Trịnh tiển chú giải Mao Thi Truyện rằng: Dùng cái miệng chẳng phải người để dọa nạt gọi là hách Bì Thương cho rằng: Hống hách là giận dữ dọa nạt, xưa nay Chánh Tự viết từ bộ khẩu thanh hách.

Điềm đạm ngược lại âm trên diệp hiềm sách Phương Ngôn cho rằng: Điềm tĩnh, sách Thuyết Văn viết từ bộ tâm đến bộ điềm thanh tĩnh ngược lại âm dưới đàm cảm cũng là âm đàm sách Thuyết Văn nói đạm là an, chữ viết từ bộ tâm thanh đảm.

Hao hồ ngược lại âm trên hồ giao sách Thuyết Văn nói rằng: Con heo giựt mình kinh sợ tiếng kêu khàn khàn, chữ viết từ bộ khẩu thanh hiếu cũng viết chữ hao ngược lại âm dưới hổ cô.

Ức hài ngược lại âm cải ai sách Khảo Thanh cho rằng: Hài là to lớn, danh số, chữ viết từ bộ nữ thanh hài.

Thời nhương ngược lại âm hoại dương sách Khảo Thanh cho rằng: Được chống cự, đẩy ra ngoài, ngăn cản trừ bỏ, sách Thuyết Văn cũng cho rằng: Đẩy ra, chữ viết từ bộ thủ thanh nhương.

THÍCH CA PHỔ QUYỂN 4

Kỳ hành âm trên là kỳ sách Khảo Thanh âm kỳ xưa nay Chánh Tự cho rằng: Loài côn trùng bò đi, sách Thuyết Văn viết từ bộ trùng thanh kỳ.

Tài nghiệt ngược lại âm ngạn hạt Khổng An Quốc chú giải sách Thượng Thư rằng: Cây sau khi đốn ngã rồi mà lại sinh mầm gọi là nghiệt, Quách Phác chú giải sách Nhĩ rằng: Nghiệt là cây chặt còn dư lại nên mọc mầm, sách Thuyết Văn viết từ bộ mộc thanh nghiệt cũng viết chữ nghiệt Văn Phổ viết chữ nghiệt là chẳng phải.

Sản chính ngược lại âm trên sơ tàn Quảng Nhã cho rằng: Đất nhổ sạch cỏ gọi là sản sách Thuyết Văn cho rằng: Sản là cái xẻng. Lại cũng gọi là san bằng, chữ viết từ bộ kim thanh sản Văn Phổ viết chữ sảm là sai, âm diệp là âm tập âm tiêm ngược lại âm tiếp diêm ngược lại âm dưới chinh diệc.

Tiều thán ngược lại âm tĩnh tiêu Quảng Nhã cho rằng: Tiều là than đen, sách Thuyết Văn cho rằng: Chỗ gọi là thiêu đốt, từ bộ hỏa thanh tiêu hoặc là viết chữ tiều âm tiêu ngược lại âm tài giáp.

Át-na-sơn ngược lại âm an hạt tên của nước Tây Vực.

Chiêm chúc ngược lại âm chi dục sách Vận Lược cho rằng: Chúc là nhìn chăm chú, sách Khảo Thanh cho rằng: Nhìn rất chăm chú, nhiều con mắt nhìn chăm vào, chữ viết từ bộ mục thanh chúc âm chúc đồng với âm trên.

Hữu hiệt ngược lại âm hà yết sách Phương Ngôn cho rằng: Từ quan ải mà đến đông Triệu Ngụy gọi là trí tuệ là hiệt Quách Phác chú giải rằng: Gọi là tuệ là hiểu rõ thông suốt. Cố Dã Vương cho rằng: Gian xảo lanh lợi, sách Thuyết Văn viết từ bộ hắc thanh kiết.

Quán thấu ngược lại âm trên quan yểm ngược lại âm dưới sưu hựu sách Thuyết Văn cho rằng: Quán là rửa tay, chữ viết từ bộ cửu bộ thủy đến bộ mảnh Văn Phổ viết chữ quán là chẳng phải âm cửu là âm cúc âm mảnh ngược lại âm minh bính âm oản ngược lại âm ô quản.

Bảo tỷ ngược lại âm kình kích Cố Dã Vương nói rằng: Khổng Tòng Tử nhìn thấy vua mang giày cỏ mà đi trên thảm cỏ. Xưa nay Chánh Tự cho rằng: Tỷ là giày dép cỏ chữ viết từ bộ lý tóm lược thanh chi âm kiêu ngược lại âm cư lược Văn Phổ viết chữ lý truyện viết sai.

THÍCH CA PHỔ QUYỂN 5

Quán trách ngược lại âm trên cổ hoan Bạch Hổ Thông nói rằng: Quan đó là cuộn lại, chỗ gọi là quấn cuộn giữ búi tóc, Quảng Nhã nói có mười tám loại mũ chỗ gọi là không có truy tìm theo đuổi theo nghiệp văn chương bổ ủy, mà làm chăn nuôi vật thì cái mũ kéo vãn ra, thông cả ngày du ngoạn phương xa, Tấn Hiền Cao đội mũ vuông vùng núi, Huệ Căn đội mũ hoa, cũng lại cởi bỏ đi, lại lột bỏ da chim trĩ mà miễm làm đội mũ, đều là loại mũ, sách Thuyết Văn nói: Cái mũ là cuộn lại gọi là cuộn tóc lại, Tóm lại gọi cuộn buộc búi tóc trên đầu chữ viết từ bộ mịch đến bộ nguyên đến bộ thốn quan có pháp độ cho nên chữ viết từ bộ thốn ngược lại âm dưới trạch cách Quảng Nhã cho rằng: Trách là khăn bao tóc, sách Phương Ngôn nói che búi tóc lại gọi là trách hoặc gọi là còn chừa dư lại để lộ ra ngoài, hoặc là khi cúng tế hoặc là cắt bỏ đi, đó là người ty tiện, khi làm công việc lao nhọc phải bỏ mũ xuống đó gọi là phục dịch, có loại khăn màu xanh, khăn màu đỏ, khi làm việc sang, hèn phân biệt đều phải tuân theo, Quan văn đó khăn buộc tóc dài tới tai, , quan vỏ đó khăn ngắn trên tai đều xưng gọi là mũ quán, sách Thuyết Văn nói trách là khăn bao tóc bên trong có khăm vuông gọi là trách chữ viết từ bộ cân thanh trách âm quan ngược lại âm vu âm vãn là âm vấn âm trĩ ngược lại âm trách giới âm hoảng là âm miễn âm quyển ngược lại âm quyết nguyên âm truy ngược lại âm khưu viên âm cân là âm hân âm thanh ngược lại âm thất dược âm trách là âm trách âm kế là âm kế âm mịch là âm mịch Văn Phổ viết trong từ bộ trúc viết thành chữ trách là chẳng phải.

Chuyển toại ngược lại âm tùy túy âm nghĩa trong quyển thứ ba đã giải thích đầy đủ rồi, Văn Phổ viết chữ toại tục tự lưu hành lâu rồi vậy.

Vương giá ngược lại âm ngôn kiện Thiên Thương Hoét cho rằng: Giá là nghinh đón, xưa nay Chánh Tự viết từ bộ xước thanh ngôn.

Câu tích âm trên cự ngu âm dưới tinh diệc Cố Dã Vương cho rằng: Tích là cái chân bị nghiêng teo khô lại không thể đi được. Xưa nay Chánh Tự viết (807) từ bộ túc thanh tích cũng viết chữ tích này nhưng chẳng phải.

Hạc trì âm trên hà các đã giải thích đầy đủ trong quyển thứ mười hai âm nghĩa.

Quyên phi âm trên nhất duyên âm dưới phỉ vi trong quyển Hoằng Minh Tập đã giải thích rồi.

Uyển diên âm trên miễn nguyên âm dưới là diên.

Tràng mao âm trên độc giang âm dưới là mao Cố Dã Vương cho rằng: Phàm gọi là mao đó đều là cờ có cắm lông của ly ngưu, trâu đuôi dài, cắm thẳng vào cờ xí lông trâu đuôi dài trên trâu hoặc trên gối trâu đều có lông dài, cắt cái lông đó lấy dùng để cắm vào, sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết từ bộ phương đến bộ mao mao cũng là thanh, Văn Phổ viết từ bộ cân viết thành chữ mao là chẳng phải.

Kha kỳ âm trên ác hà Ngũ Hành Truyện nói rằng: Theo mùa tức là có khẩu kha sách Thuyết Văn nói bệnh gầy ốm, chữ viết từ bộ tật thanh khả theo Thanh Loại viết chữ kha Văn Phổ viết chữ là chẳng phải là sai.

Trân kỳ âm trên thất lân sách Thuyết Văn viết từ bộ ngọc thanh chân Văn Phổ viết chữ điển là chẳng phải âm dưới kỹ nghi sách Thuyết Văn cho rằng: Kỳ là khác lạ, chữ viết từ bộ đại đến bộ khả Văn Phổ viết chữ kỳ là tên ngọc, nghĩa cũng tương cận.

Phả ngộ âm trên phổ khả Tự Thư giải thích: Phả là không thể được.

Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ khẩu đến bộ phương là âm phương.

Liêu chúc âm trên liễu điêu Khổng An Quốc chú giải sách Thượng Thư rằng: Liêu là bạn cùng làm quan với nhau, theo Tả Truyện cho rằng: Đồng làm quan gọi là liêu lại cũng gọi là đại phu, ấp sĩ, ấp sĩ ãng, ãng thần lệ. Lệ thần đều là quan liêu, Cố Dã Vương nói trong quyển thứ chín, nói về nhân phẩm, xưa nay Chánh Tự viết từ bộ nhân thanh liêu cũng viết chữ liêu Văn Phổ viết chữ liêu là sai âm dưới thù dục.

THÍCH CA PHỔ QUYỂN 6

Giả dung âm trên giá dã Quách Phác chú giải kinh Sơn Hải rằng: Giả đó màu đỏ đậm, nhân màu đỏ tím, sách Thuyết Văn viết từ bộ xích đến bộ giả thanh giả.

Thanh ái ngược lại âm ô tái Cố Dã Vương nói: Ái là ôn hòa ấm áp. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ nhật thanh ái Văn Phổ viết từ chữ tạc ái đó là sai.

Đanh thước ngược lại âm thương nhược theo Mao Thi Truyện nói rằng: Thước là tốt đẹp, Quách Phác chú giải sách Phương Ngôn rằng:

Sáng sủa, sách Thuyết Văn viết từ bộ kim thanh lạc.

Cốc trịnh âm trên hồng ốc địa danh của Tây Vực. Cư để âm đinh lễ tên của vị Tỳ-kheo ni ở Tây Vực. Ẩn ế âm y kế tên Tỳ-kheo ở Tây Vực.

Tự hoại âm tài dữ Mao Thi Truyện nói rằng: Tự gọi là cản trở hư hoại, xưa nay Chánh Tự viết từ bộ thủy thanh thư Văn Phổ viết từ bộ phá đến nhân viết thành chữ trở chẳng phải âm nghĩa này, âm là trang lữ khách lạ ý văn âm dưới hồ quái.

Hiệp-tu-na âm lực kế tên Tỳ-kheo ni ở Tây Vực.

Luân lịch âm dưới lực đích Thiên Thương Hoét ghi: Lịch là xe lăn bánh, sách Thuyết Văn nói: Chỗ chiếc xe cán lên, chữ viết từ bộ xa thanh lạc âm triển ngược lại âm nữ triển.

Thao tháp âm trên đồ hao âm dưới đàm lạp lại cũng viết chữ tháp Văn Phổ viết chữ tháp là chẳng phải là sai.

Lai chấn ngược lại âm thất lân.

Kỳ đạo âm trên cư y Mao Thi Truyện nói: Kỳ là cầu, mong cầu, sách Thuyết Văn viết từ bộ thi thanh cân Văn Phổ viết chữ kỳ nghĩa cũng đồng.

Nợ quyền âm trên nô đổ âm dưới là quyền Văn Phổ viết từ chữ quyển tục dùng chữ cũng thông dụng.

Cẩu niết ngược lại âm nghiên kiết.

Diên thóa âm trên nghĩa diên viết đúng chữ diên âm dưới thổ ngọa.

THÍCH CA PHỔ QUYỂN 7

Yểu yểu ngược lại âm yểu hiểu sách Thuyết Văn nói: Yểu là sâu xa, chữ viết từ bộ huyệt thanh ấu lại cũng viết chữ yểu.

Đạo khuê ngược lại âm huệ khuê Văn thông dụng nói: Tần Hiếu Công lấy hai trăm bốn mươi bước chân làm một mẫu, năm mươi mẫu làm một khuê Vương Dật chú giải sách Sở Từ rằng: Khuê giống như là khu sách Thuyết Văn cũng cho rằng đồng nghĩa trên, chữ viết từ bộ điền thanh khuê.

Đê đường âm trên đệ hề Vi Thiệu chú giải rằng: Đê là bờ đất rộng, ngăn phòng, sách Thuyết Văn nói cũng là bờ đê ngăn phòng nước tràn, chữ viết từ bộ phụ thanh thị âm dưới là đãng lãng xưa nay Chánh Tự cho rằng: Bãi cát dài người ta gọi là đê làm đường chữ viết từ bộ phụ thanh đường lại cũng viết chữ đường.

Cực ư âm trên cạnh lực Trịnh Huyền chú giải Mao Thi Truyện rằng: Cực là nóng nảy, sách Nhĩ Nhã cho rằng: Nghĩa cũng đồng, chữ viết từ bộ nhân đến bộ khẩu lại cũng viết bộ nhị nhị là thiên địa, nói là con người sanh trong trời đất, có miệng để hỏi, có tay để cầm nắm, rất cần thiết tối ưu, chữ hội ý, lại cũng âm là khí nay không lấy nghĩa này. Đạo đố ngược lại âm đô cố Trịnh Huyền chú giải sách Chu Lễ rằng: Đố là con mọt nó ăn vật dụng của người có loại màu trắng, đen, sách Thuyết Văn nói: Con sâu đục trong gỗ, chữ viết từ bộ côn thanh đố

Văn Phổ viết chữ đố là sai.

Thiết sa ngược lại âm sang khả.

Phẩu hệ ngược lại âm trên phổ khẩu Khổng An Quốc chú giải sách Thượng Thư rằng: Phẩu giống như là phá ra, Thiên Thương Hoét ghi chẻ ra, sách Thuyết Văn nói: Phanh ra, phá ra, mở ra, chữ viết từ bộ đao thanh phẩu Văn Phổ viết chữ phẩu là chẳng phải, ngược lại âm là giảng tóm lược giảng trong phẩu kích nghĩa cũng đồng, đây đã giải thích rồi, đây không giải thích trùng lắp nữa.

Sử thủy âm trên sư lợi Thiên Thương Hoét ghi: Sử là con ngựa chạy rất nhanh, xưa nay Chánh Tự viết từ bộ mã thanh sử.

Huyễn mạo âm trên huyền quyến Thiên Thương Hoét ghi rằng: Huyễn là nhìn không thấy rõ, Giả Quỳ chú giải sách Quốc Ngữ rằng: Huyễn hoặc, sách Thuyết Văn viết từ bộ mục thanh huyền.

Buộn giả âm trên bồn muộn Cổ Tự giải thích: Trong chậu có đất bùn dơ.

THÍCH CA PHỔ QUYỂN 8

Sắc nhiên âm trên sở lực Bì Thương nói rằng: Sợ hãi. Công Dương Truyện nói sắc nhiên là kinh hãi, sách Thuyết Văn nói ý là đau buồn, chữ viết từ bộ khiếm thanh sắc.

Cầu giác ngược lại âm giang nhạc Quảng Nhã cho rằng: Giác là dụng cụ để gạt cho bằng cái đấu và hộc khi đong lường, lại cũng có giảng nghĩa quyết đo lường hơn thua, sách Thuyết Văn nói: Thanh gạt cho bằng, chữ viết từ bộ đấu thanh giảng hoặc là viết chữ giác.

Phách liệt âm trên phanh mạch trong Văn Phổ lại viết chữ tích là chẳng phải, ngược lại âm phanh mạch trong Văn Phổ lại viết chữ tích là chẳng phải, ngược lại âm bình mịch chẳng phải nghĩa này.

Phẩu địa âm trên bổ hậu sách Khảo Thanh cho rằng: Phẩu là dùng tay nắm kéo ra, xưa nay Chánh Tự viết từ bộ thủ thanh phẩu nay tục âm là hồ là bao gồm. Văn Phổ viết chữ bao là chẳng phải.

- Long tàn âm trên lực cung Hứa Thúc Trọng chú giải sách Hoài Nam Tử rằng: Long là bệnh nhọt độc, Thiên Thương Hoét cho rằng: Bệnh lâu ngày, sách Thuyết Văn cho rằng: Bệnh đã giảm, chữ viết từ bộ tật thanh long tục tự dùng cũng thông dụng.

Khôi phụ ngược lại âm trên đô hồi gọi là đống đất nhỏ, Văn Phổ viết chữ đồi tục tự dùng thông, âm phụ là âm phụ.

Phảng phất âm trên phương võng âm dưới phương muội, phương vật hai âm, sách Hán Thư nói phưởng phất là tương tợ, mơ hồ giống mà không giống, theo Thanh Loại cho rằng: Thấy mà không rõ thật. Xưa nay Chánh Tự đều từ bộ tiêu đều thanh phương phất sách Thuyết Văn viết chữ phảng phất là chữ cổ nay không dùng.

THÍCH CA PHỔ QUYỂN 9

Mong mong ngược lại âm mộc bồng theo Mao Thi Truyện nói: Mong đó trong mắt có màng che con ngươi nên không thấy, sách Thuyết Văn cho rằng: Thấy không rõ chữ viết từ bộ mục thanh mong Văn Phổ viết từ bộ mục viết thành chữ mong đó là sách viết sai.

Hao đào âm trên hao lao âm dưới đạo lao Văn Phổ viết chữ hao đào tục tự dùng thông dụng.

Mâu sóc ngược lại âm song tróc.

Châm phong âm trên chấp lâm âm dưới phu dung. Kiết khương âm trên khinh kiết âm dưới khướt hướng. Phúc sái âm trên phong mục âm dưới là sửu giới.

Tập tập ngược lại âm tầm lập kiểm lại các chữ trong sách đều không có chữ này, tập tập đó là tục ngữ nói sai. Gọi là bệnh phong ngoài da nói là bệnh tự nhiên mà có.

Uyết ế âm trên uyển nguyệt sách Tập Huấn nói: Uyết là hơi đi ngược, tức là nôn ọe, sách Thuyết Văn nói: Hơi đi ngược trở ra, chữ viết từ bộ khẩu thanh tuế âm dưới yên kiết sách Khảo Thanh cho rằng: Ế là mắc nghẹn ở cổ không thông được, theo Mao Thi Truyện cho rằng: Lo buồn không thể nghỉ ngơi, sách Thuyết Văn nói ăn cơm mắc nghẹn. Chữ viết từ bộ khẩu thanh ế.

Truân quệ âm dưới quyển nguyệt tiếng Phạm.

Thuế hóa ngược lại âm du nhuế Quảng Nhã nói: Con ve lột xác, sách Thuyết Văn nói: Con ve lột da ngoài, chữ viết từ bộ trùng thanh thuế.

Phật thư ngược lại âm tử thư sách Thuyết Văn nói: Thư là râu trên miệng, chữ viết từ bộ tu thanh thử nay Văn Phổ viết từ bộ lạc đến bộ mao là chẳng phải, vốn tục từ viết từ bộ tư đến bộ mao viết thành chữ tư người viết sách không hiểu, lại sửa đổi từ bộ lạc là sai, trong lại càng sai chẳng phải trong truyện Thích-ca Phổ từ bộ tiêu viết thành chữ tư cũng là tục dùng thông dụng

THÍCH CA PHỔ QUYỂN 10

Thô sáp âm trên sang ô âm dưới sương lập chữ chánh thể.

Khảng khái âm trên khang lãng âm dưới khẩu ái sách Thuyết Văn nói: Người tráng sĩ bắt đắc chí, chí không toại nguyện, nên than thở, hai chữ đều từ bộ tâm đều thanh khang khái sách Thuyết Văn viết đúng là chữ khảng.

Chu hàng ngược lại âm hạc cang nghĩa đã giải thích rồi trong Cao Tăng Truyện, nay Văn Phổ viết chữ hàng là chẳng phải.

Khái quán âm trên phàm lợi Cố Dã Vương nói: Khái cũng giống như quán quán cũng là ốc tức là rót nước tưới ruộng tươi mát. Xưa nay Chánh Tự đều viết từ bộ thủy đều thanh ký quan âm quan ngược lại âm hồ quan.

Giam chi ngược lại âm trên giáp hàm sách Thuyết Văn nói: Giam là buộc kín lại, buộc kín cái rương. Lại viết chữ từ bộ mịch thanh hàm. Sự tiết ngược lại âm tiên liệt Trịnh Tiển chú giải Mao Thi Truyện rằng: Tiết là phát ra, sách Thuyết Văn nói: Chữ viết từ bộ thủy thanh thế hoặc là viết chữ tiết đều tục từ dùng thông dụng.

Dĩ lạp ngược lại âm lam ám Bì Thương cho rằng: Lạp là sáp mật, xưa nay Chánh Tự viết từ bộ trùng thanh lạp Văn Phổ viết từ bộ nhục viết thành chữ dịch là chẳng phải.

Bài kháng ngược lại âm trên bại mai Quảng Nhã cho rằng: Bài là xô đẩy ra, âm thôi ngược lại âm tha lôi Cố Dã Vương nói: Bài là lôi kéo, sách Thuyết Văn nói gạt đẩy ra, chữ viết từ bộ thủ thanh phi âm dưới khang lãng sách Vận Thuyên cho rằng: Dùng tay mà chống cự Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: Đánh trả lại, Giả Quỳ chú giải sách Quốc Ngữ rằng: Lôi kéo cứu vớt giải thích chữ cổ gọi là căng ra, Quảng Nhã cho rằng: Dùng sức mạnh che trùm lên, phủ lên, sách Phương Ngôn nói treo lên, sách Chu Dịch nói: Biết tiến tới mà không biết thối lui, sách Thuyết Văn nói: Chống cự chữ viết từ bộ thủ thanh khang trong Văn Phổ từ bộ đảng viết thành chữ đảng (808) là chẳng phải, âm tề ngược lại âm tinh hề.

Chi giáo ngược lại âm ngôn kiến đã giải thích quyển trước rồi. Câu-siển-di âm giữa chiêm nhiễm tiếng Phạm, tên của nước.