SỐ 2129 — TỤC NHẤT THIẾT KINH ÂM NGHĨA

SỐ 2129

TỤC NHẤT THIẾT KINH ÂM NGHĨA

Yên Kinh - chùa Sùng Nhơn

- Sa-môn Hy Lâm soạn.

QUYỂN 1

LỜI NÓI ĐẦU

Mãn nghe: Cạn cợt thật thà mà đạo đức mỏng.

Nhân nghĩa dần mở bỏ thắt nút dây mà định ra chữ viết trên mai rùa. Người thì thấy huyền tượng, cúi thì thấy các vật, Thương Hiệt bèn chế ra chữ viết xưa Cổ văn. Sử Trữu soạn ra chữ Đại Triện trải nhiều đời lại biến đổi tùy lúc, chữ Triện và chữ Cổ văn dùng có hơi khác. Kịp khi Chu Lễ họ bọ Bảo nắm Quốc tử học lấy Đại giáo làm sáu cách viết chữ, là tượng hình, chỉ sự, hội ý, hình thanh, chuyển chú, giả tá là sáu gốc tạo chữ. Tuy là trùng triện biến thể xưa nay văn khác nhưng lìa sáu cách viết này thì đều là sai lầm. Cuối đời xuân thu bỏ giáo của họ Bảo khắp trong ngoài đều theo Tần. Thừa tướng Lý Tư khảo cứu bắt chữ Trữu riêng làm Tiểu Triện. Rồi lại bớt nét đổi cách viết, Trình Hạo bèn chế ra chữ Lệ. Đến lúc Hán phục hưng sách học thì Dương Hùng làm Huấn có tám mươi chín chương, ban cố thêm vào mười ba chương, các sách dùng chữ lược đủ. Đời Hậu Hán có Hứa Thận tập hợp Cổ văn, chữ Trữu, chữ Triện làm mục lục đến năm trăm bốn mươi thiên. Đến Lệ làm Huấn chú, làm Thuyết văn giải tự. Lúc đó Thái Bá vui mừng, cũng vì sau sự diệt học của Tần xin phán định năm kinh đủ thể khắc đá để ở cửa Thái Học gọi là Thạch kinh. Lại có Lữ Thẩm làm Học Lâm năm thiên để bổ sung cho chỗ thiếu lược của Hứa Thái. Kịp đến đời Đường lập học về Thuyết văn, Thạch kinh, Tự lâm. Đến giữa năm Đại Lịch sai Hiếu Liêm Sanh, Nhan Truyện Kinh, Quốc Tử Ty nghiệp Trương Tham v.v... phán định năm kinh, chánh thể văn tự. Lại có Tự Thống, Tự Kính, Lục Thị Thích Văn, Trương Tiển Khảo Thinh, Vận Phổ, Vận Anh, Vận Tập, Vận Lược. Các tác thuật đã nhiều thêm bớt giữ còn cùng bàn thông ba sử, chứng cứ chín kinh. Nếu văn này có ý thì nghĩa kia không sai. Âm nghĩa đã hưng nguồn gốc đều có huống là giáo của Thích Tôn, bốn A-hàm sách diệu nói có tướng ở Quyền môn tám bộ Chân Tông, hiển bày không là thật tế. Chân tục đều nêu, Đường Phạm đều gồm. Nhờ lấy Thinh Danh Cú Văn làm năng thuyên, biểu lấy Bồ-đề Niết-bàn làm sở chứng diễn từ Ấn Độ, thích khắp China, trước sau phiên truyền xưa nay sao chép. Luận tiếng Phạm thì có một văn hai dụng lầm thượng khứ ở trong mười hai âm số chữ đồng về, nghi thể nghiệp hướng trong thính tám chuyển. Khảo họa điểm (?) cho nên thời Đường Sơ có Sa-môn Huyền Ứng riêng vận Tiên giác. Thiên túng sanh tri nói Đường Phạm khác lời biết xưa nay chữ lạ thủ hứng khuyết chí thiết vụ pha tường. Trước ở kinh Cổ Hoa Nghiêm Cuối ở Thuận Chánh Lý Luận, soạn thành kinh Âm Nghĩa hai mươi lăm quyển. Kế có Sa- môn Huệ Uyển, soạn ta Tân Hoa Nghiêm Âm Nghĩa hai quyển. Lại có Sa-môn Vân Công soạn ra Niết-bàn Âm Nghĩa hai quyển. Lại Cơ Pháp sư ở chùa Đại Từ Ân soạn ra Pháp Hoa Âm Huấn một quyển. Hoặc chưa trọn đủ ba tạng hoặc còn riêng cục bộ một kinh tầm kiểm khuyết như biên chép không thứ tự. Đến đời Đường gần cuối có Sa-môn Huệ Lâm, trong thì tinh thông Mật giáo vào cửa Tổng trì, ngoài thì cứu hắc lưu nghiền nát văn tự, rất diệu về thinh minh Ấn Độ rất huyền về âm vận China, đã nhận được ở Tiên sư cũng là suối lớn cho Hậu học, thệ tâm hai mươi năm vạch đọc tất cả kinh soạn thành Âm Nghĩa gồm một trăm quyển, khai nguyên Thích Giáo Lục. Trước từ Đại Bát-nhã, cuối ở Hộ Mệnh Pháp chỗ âm các kinh đến năm ngàn không trăm bốn mươi tám (5048) quyển, bốn trăm tám mươi (480) pho. Từ Khai Nguyên Lục Hậu, nối nhau truyền kinh luận và nhặt lượm các Di luật mà truyền. Từ Đại thừa Lý Thú Sáu Ba-la-mật-đa Kinh, đọc hết Khai Nguyên Thích Giáo Lục gồm hai trăm sáu mươi sáu (266) quyển, hai mươi lăm pho, âm trước chưa chép, nay đọc là đó.

Phục dĩ (lại vì) Sa-môn Vô Ngại Đại sư, trời sanh ra dã duệ trí, thần trao anh thông, gồm giảng các kinh, biến nhu chương sao, truyền đăng ở niệm, lợi vật tâm thấy âm nghĩa chưa toàn lo kiểm văn có sót. Nhôn di hoa hàn kiến mạng phỉ tài khiển đối hy quang. Vội bày đuốc sáng, song hoặc có hiểu chữ rộng lược, thích nghĩa cạn sâu, Đường Phàm đối dịch xưa nay đồng khác. Tuy y vào bằng cứ kính ai lai anh mong lại đọc rõ ắt không có lầm lỗi.

TỤC NHẤT THIẾT KINH ÂM NGHĨA

(1 quyển này giải thích 10 quyển này là)

ĐẠI THỪA LÝ THÚ SÁU BA LA MẬT KINH QUYỂN 1

(1 pho 10 quyển)

- Đại phác: Đại là lớn, phác là thật thà chân chất. Phác là chất gỗ, vật chưa đục đẽo, là lúc khí tượng chưa phân lại nói tàn phác xem là tội của khí công tượng, hủy đạo đức làm nhân nghĩa là lỗi của Thánh nhân.

- Đại phác là quá thật thà chất phác. Các nghĩa phác trên hình như chẳng dính líu gì. Nhất là trong Phật pháp lại càng không.

- Vạn lại - Vạn là mười ngàn, tên châu tên người... Lại là tên một nhạc khí. Lại lớn, là loại ông tiêu có hai mươi ba ống dài bốn tấc, loại nhỏ, có mười sáu ống dài hai tấc.

- Phân luân - là lăng xăng, nhiều hình dạng, là rối rắm nhiều tơ.

- Húc nhật - Húc nhật là mặt trời mới mọc - Húc là sáng.

- Kế Tân - Tên nước ở Tây Vức hoặc gọi là Cá-thấp-mật-la, hoặc Ca-diếp Di-la đều là tiếng Phạm đọc sai. Chính là Yết-thấp-nhĩ-la, dịch là ai vào? Nghĩa là nước này khi chưa lập kinh đô có một ao rộng lớn người chẳng dám đến gần. Có một La-hán thấy thế đất phải vào ở. Bèn xin rồng nhường cho một đầu gối. Rồng chịu, La-hán liền hóa thân to lớn đầu gối để hết ao rồng. Rồng bỏ lời hứa đuổi La-hán đi. La-hán lại dùng thần lực làm cạn hết nước. Rồi lập thành quách. Người vào ở bảo: nếu không có thầy ta thì ai dám vào, bèn lấy đó đặt tên nước.

Không phủng - Không là lớn, là thông. Phủng là lý, là sáng. Không Phủng là tên một vị Tăng.

Ngang khái - Ngạch là thẳng. Hai chữ đều là tên cây. Nghĩa chung là đại khái, tóm tắt.

Bạt-già-phạm - Cũng gọi Bà-già-bà hoặc Bạt-già-bạn, tức là gọi Đức Thế Tôn. Bạt-già-phạm là tên thứ mười trong mười hiệu. Đại Trí Độ Luận nói tên hiệu Như Lai có vô lượng, lược nói sáu thứ là Tự Tại Xí Thạnh Đoan Nghiêm, gọi là Cát Tường tôn quý. Nay nói Bạt-già- phạm thì đủ sáu nghĩa này, nên người dịch kinh để nguyên chữ Phạm.

Ca-lan-đa-ca - Xưa gọi là Ca-lan-đà hoặc Ca-lan-đạc-ca đều là tiếng Phạm đọc sai, chính ra là Yết-lại-đà-ca dịch là tiếng chim kêu tốt. Tức ở bên thành Vương xá có một vườn tre lớn có nhiều chim đậu, bèn lấy đặt tên. Tức nói chỗ lý thú của Bát-nhã.

A-tăng-xí-da - Xưa gọi A-tăng-kỳ dịch là Vô ương số, tức hết số gọi. Trong cổ Hoa Nghiêm Âm Nghĩa nói trong một trăm hai mươi số thì vô ương số ở thứ một trăm hai mươi. Lại y Tiểu Thừa Số của Từ Ân Pháp sư dẫn Cu-xá nói số này sáu mươi truyền mất tám số, vô ương số ở thứ năm mươi hai.

Y hộ - Là nương cậy, cậy nhờ nhau.

Ly ương - Là cương buộc đầu ngựa bằng da.

Minh tinh - Minh tinh là mờ sáng, tức là sao Thái Bạch. Buổi sáng ở phương Đông là Khải Minh, buổi tối ở Tây là sao Thái Bạch.

Hồi phục - Ngược dòng mà chảy lên - tức là chỗ nước xoáy của sông của biển.

Ca-lỗ-la - Hoặc gọi Ca-lầu-la, Yết-lộ-trà, Tàu gọi là diệu sí, hay kim sí, tức kim sí điểu (chim cánh vàng), chim và rồng đều đủ bốn loại, kim sí điểu noãn sanh ăn rồng noãn sanh. Kim sí điểu hóa sanh thì ăn cả bốn loài rồng vì oai lực lớn vậy.

Lủ giả - Lủ là còng lưng. Lủ giả người còng lưng. Khỏa giả - Khỏa là ở truồng. Khỏa giả người truồng. Lung á - là điếc và câm

Vọng lượng - là một loại quỉ giống như trẻ con ba tuổi, sắc đỏ đen, mắt dỏ, móng đỏ, tai dài, tóc đẹp.

Chỉ chưởng - Chỉ là bằng, đá mài. Chỉ chưởng là tay xoa vuốt. Ải hiệp - là chật hẹp là tiếng chó sủa.

Triền lý - Triền là chợ, nơi ở. Lý là năm nhà hoặc năm mươi nhà gần nhau là một lý, lý cũng là ở. Triền lý là nơi ở.

Anh vũ - Anh vũ chim két, cánh xanh mỏ đỏ lưỡi người nói được tiếng người.

Mâu ngưu - là tên một loại trâu, cũng gọi là trâu bờm dài của giống rợ ở Tây Nam Trung Quốc.

Phong ngưu - Phong là tên một loại trâu hoang ở phương Nam - Giao chỉ là hiến trâu cho Thừa tướng là đó.

Dũng bi - là loài thú giống con gấu, đầu dài chân cao, lông vàng trắng, chân trước nắm bắt được.

Hổ báo - Hổ là chúa loài thú. Báo giống con hổ, mình có chấm đen, nhỏ hơn hổ.

Sài lang - Giống chó sói. Có hai loại lớn là sài lang, nhỏ là sài nô. Cùng thợ săn giết nai thỏ giữ mà không dám ăn. Ăn xong sài nô mới ăn thịt dư.

Không hầu - là tên nhạc khí. Nói sư Diên tạo ra. Lại nói sư Kiên vì vua Tấn tạo ra để đánh gõ, là một loại dâm nhạc.

Ngươn xà - là một loài rắn độc. Khi bị cắt thịt ấy bỏ ra đất thì sôi lên như bị lửa đốt, phút chốc cháy hết mới sống được.

Phúc yết - Một loài rắn độc nhỏ ba tấc đầu to như cánh tay người.

Ngư miệt - là con ba ba.

Ngươn đà - Ngươn là con ba ba lớn, lớn như bánh xe, nhỏ như cái mâm có sức thần bắt người mà ăn - Đà giống như thằng lằn có vảy, lớn dài cả trượng, nhỏ thì bốn tấc rưỡi.

Phụng Hoàng - Phụng là trống Hoàng là mái là loài chim báo điềm lành, là chim thần. Là loài chim tượng trưng cho người quân tử, chẳng phải cây ngô đồng chẳng đậu, chẳng phải trục thật chẳng ăn. Thấy nói thì thiên hạ thái bình.

Tô-mạc-già mạo - Mạo là khăn bịt đầu, Tô-mạc-già là tiếng Hồ (Phạm) Tàu dịch là đùa giỡn. Đây là khúc hát từ nước Qui Tư.

Thoàn Phiệt - là thuyền và bè. Bè được cột bằng tre trúc gỗ nổi trên mặt nước.

Bạo (Bộc) hà - Bạo là chợt mưa, nước phun lên dữ dội.

Hào ly - là mảy may, rất bé nhỏ (số bé nhất gọi là hốt, mười hốt là ti, mười ti là hào, mười hào là ly).

Khinh miệt - là coi thường.

ĐẠI THỪA LÝ THÚ SÁU BA LA MẬT KINH QUYỂN 2

Ca-già-lân-để-ca - là tên chim quý của Tây Trúc, thân có lông rất mềm nhẹ, để làm áo Chuyển luân thánh vương. Áo lông hiện thấy cũng là loài trên nhưng thô cứng hơn thời xưa.

Bất thuẩn - Thuẩn là mắt mở hơi máy động, tục gọi là nháy. Bất thuẩn là không nháy mắt, nhìn trừng trừng.

Ốt-bát-la - Xưa nói Ưu-bát-la hoặc Âu-bát-la, dịch là hoa sen xanh rất thơm rất lớn, chỉ có ở núi tuyết trong ao không nóng.

Bát-trì-ma - Hoặc gọi Ba-đầu-ma hoặc Bát-nô-ma gọi đúng là Bát-nạp-ma, Tàu dịch là hoa sen đỏ.

Bôn-trà-lợi - Hoặc gọi phân-đà-lợi, Bôn-noa-rị-ca, Tàu dịch là hoa sen trắng ở nhân gian cũng rất hiếm.

Man-trà-la - Hoặc gọi Man-tra-la, Tàu dịch là Đàn lớn nơi các Thánh tập hợp. Kinh Kim Cang Đảnh nói có mười bảy Đại Man-trà-la mỗi mỗi đều có bốn Man-trà-la.

Ốc-uất - là rập rạp, nơi có nhiều cây cỏ. Am âm - là chữ thần chú (chân ngôn).

Hỷ-hê - Nẩu-mê là con thỏ - Khốt-xoa là sói đầu Nể hế là chữ thần chú - Óc ngật là chữ thần chú Chẩn tuất là lo cho người nghèo, cứu tế.

Tâm phế - là tâm phủ.

Trường vị - là ruột và dạ dày - Can đởm là gan và mật. Tỳ thận - là tỳ (lá lách) và thận.

ĐẠI THỪA LÝ THÚ SÁU BA LA MẬT KINH QUYỂN 3

Xuyên hiếp - là xuyên hông.

Trác đạm - Trác là mổ, đạm là ăn - Là mổ nuốt. Kiềm thủ - là kềm kẹp.

Trách liệt - Trách là mở, nở lớn, xé rách - Là xé rách thịt ra. Phần liệu - là đốt cháy.

Tương sao - Sao là bức ép.

Yển mắc - là đè ngửa, là té nhào úp mặt. Truyển chước - là đào, đục khoét, chặt đứt. Cương bí - là yên cương ngựa.

Tiên thát - là roi vọt để đánh thúc ngựa. Bị hạ - là râu dưới, râu hàm.

Phù nhạn - là le le vịt trời.

Diệc tịch - là con chuồn chuồn, con sam?

Ky sất - là chấy rận - Tam đẳng: loài bọ chét chấy rận v.v... Minh linh - là sâu trên cây dâu - con tằm? (Con ong?)

Mâu đức - Một loài sâu ăn hại lúa.

Phụ chung - Một loài sâu - Giáp (kịp) điệp: Một loài bướm. Khương lương - Con bọ cánh cứng, con bọ hung.

Thằng mạch - Ruồi nhặng.

(Thạc) lạc đà - Con lạc đà trên lưng có bứu, chở nặng ngàn cân đi ba trăm (300) dặm biết suối nước ở đâu.

Khoanh doanh - Gầy guộc yếu đuối. Bì bác - là lột da, đánh xé rách da. Chuẩn phách - là xé rách da.

Khất tín - là đi ăn xin - Lao quyện - Là nhọc mệt, lười biếng. Cung xảo - hai đầu của cây cung.

Cô quýnh - là cô độc, cô đơn. Quảng quả - là cô độc, goá bụa.

Linh ngữ - là tên ngục. Phủ việt - Là dao búa để chém. Dã đạo - là trùng độc trong bụng giết người.

Hộ-ma pháp - Hộ-ma là tiếng Phạm, Đường dịch là lửa. Xét Du- già Hộ-ma kinh có bốn loại lò lửa là hình bán nguyệt hình tròn, hình vuông, hình tám góc ứng với tám pháp là câu triệu, hàng phục, tức tai, kính ái. Đều lấy hoa quả để trong lò mà đốt rồi lấy ăn.

Tiềm khứ - là nấu.

Tuấn phát - là bờm con ngựa. Chí nhĩ - Là cắt tai. Uyển nhãn - là khoét tai. Nghi tỉ - Là cắt mũi.

Khôi hoài - Khôi là đứng đầu, Thầy - Là giết thầy hung ác. Phù võng - là các lưới săn thỏ, săn thú.

Tăng chước - là trói cột ràng rịch.

Tiết-lệ-đa - gọi Tất-lệ-đa là tiếng Phạm, Tàu dịch là ngạ quỉ.

ĐẠI THỪA LÝ THÚ SÁU BA LA MẬT KINH QUYỂN 4

Nhủ bộ - Bộ là nhai cơm mà đút, mớm cơm. Nhủ bộ là bú và mớm.

Tiễn tục - là vẻ buồn khổ chẳng vui. Khể nhà - là khe nước trong núi.

Phàm trương - là giương buồm.

Hấp thủ - Hấp là hút hơi vào, hút lấy.

Hoàn xuyến - Hoàn là nhẫn đeo tay, xuyến là vòng ở cánh tay.

Nhĩ đương - là bông tai đeo ở tai (đồ trang sức đeo tai) (xỏ lỗ tai mà đeo).

Bài ưu - là đùa vui.

Ni-sát-đàm-nhân - là tiếng Phạm chỉ số đếm rốt ráo là một phần rất nhỏ, như một phần của ngàn vạn lần một sợi lông.

Tốt-đổ-ba - hoặc gọi Tô-thâu-bà, Tháp-bà. Tàu dịch là Tháp để thờ Xá-lợi-phất, hoặc gọi là Phù đồ = tháp.

Ngoãn nhi - Noãn: Thẹn đỏ mặt Sang vưu - Bịnh ghẻ bướu.

ĐẠI THỪA LÝ THÚ SÁU BA LA MẬT KINH QUYỂN 5

Mộng mị - là ngủ say thấy mộng. Ngạo ngộ - là thức dậy.

Hãm tỉnh - Hãm là té hố. Tỉnh là giếng, hầm sâu để bắt thú vật.

Hãm tỉnh là rơi xuống hầm hố.

Du vịnh - Du là bơi trên mặt nước. Vịnh là chìm trong nước mà đi.

Du vịnh là bơi lặn.

Câu nhị - là mồi ở lưỡi câu để bắt cá. Hắc phong - là ong đen tức ong bầu.

Tuyền-lam - là tiếng Phạm nói kiếp tai có gió dữ. Đàm ngược - là cười nói cười giỡn.

Khô cao - là nói cây khô, khô khốc.

Nhãn tình - con ngươi - Tư hạ là người hèn hạ.

ĐẠI THỪA LÝ THÚ SÁU BA LA MẬT KINH QUYỂN 6

Chiên-trà-la - hoặc là Chiên-đà-la là tiếng Phạm chỉ kẻ giết mổ. Chỉ một giai cấp hèn hạ, khi đi phải lắc chuông hoặc có cây gậy trúc phá đầu để người biết trước.

Nghĩ huyệt - là hang kiến.

Thể đặng - Thể là thềm bậc. Đăng là đi - là trèo núi. Quyên khí - là bỏ hết, trừ sạch.

Quỉ mục - là thẹn thuồng, xấu hổ.

ĐẠI THỪA LÝ THÚ SÁU BA LA MẬT KINH QUYỂN 7

Dũ đọa - là lười biếng mệt mỏi.

Canh ngân - là cày ruộng - phương phức: hương thơm tỏa ngát. Hoạn giáp - là cầm binh.

A-ca-nị-tra - Tiếng phạm nói đủ là A-ca-tịnh-sắc-tra, dịch là sắc cứu cánh. Là cõi trời sắc giới thứ mười tám. Lại gọi là không có cõi trời nhỏ khác sánh ngang. Cũng chỉ là một trời này chỉ lớn không nhỏ.

A-tỳ - Tiếng Phạm hoặc gọi A-tỳ, A-tỳ chỉ dịch là vô gián. Có hai: Một là thân vô gián, hai là chịu khổ vô gián. Địa ngục này rộng sâu đều hai vạn do-tuần.

Thiệm bộ châu - Tiếng Phạm là tên đất liền, xưa gọi là Diêm-phù hay Diêm-phù-đề. Lập thế A-tỳ-đàm luận nói: Phía Bắc châu này là sông Ni-dân-đà-la, ở bờ Nam là trung tâm châu này, có cây Thiệm bộ, dưới đáy bờ Nam có Thiệm bộ huỳnh kim gọi là vàng Diêm-phù-đàn. Cây này nhân vàng mà đặt tên, châu này nhân cây mà có tên là Thiệm bộ châu.

Thắng thân châu - Xưa gọi là Phất-du-kiện hoặc Phất-bà-đề hoặc Tỳ-đề-ha đều là tiếng Phạm nặng nhẹ gọi khác nhau. Đúng là Bổ-ra- phược-vĩ-ni-giá, dịch là Thân Đằng Tỳ-đàm nói người châu này thân hình thù thắng không bịnh hoạn cao tám tấc nên đặt tên như thế.

Ngưu hóa châu - Xưa gọi là Cù-già-ni hoặc Cù-da-ni, hoặc Cù-đà- ni, gọi đúng là Ngộ phược Ni Nghĩa. Dịch là Ngưu Hoá. Tỳ-đàm nói vì ở đó nhiều trâu để trao đổi bán chác nên đặt tên đó.

Cu-lô-châu - Xưa giáo lý Uất-đơn-việt hoặc Uất-đát-ra, hoặc Uất- đa-ra-câu-lâu, cũng gọi là Úc-đa-ra-cưu-lưu. Gọi đúng là Ốt-đát-ra-cự- lổ, dịch là Cao thắng, người châu này không chết yểu, sống đến ngàn tuổi.

Tắc (sắc?) phương - chính là vuông vức bốn mặt bằng nhau. Tủng lạt - là sợ sệt. Chu cấp là cấp cho đầy đủ cứu tế.

ĐẠI THỪA LÝ THÚ SÁU BA LA MẬT KINH QUYỂN 8

Quán tập - là thói quen. Thao động - là quấy rối chẳng yên.

Mao ngưu - giống trâu mà bốn chân có lông, lưng gối đều có lông dài.

Tác đội - là đồ lấy nước. Mãng xà - rắn rất to.

Sẫm siệt - chất đá không uống được, chất cỏ mới sanh có độc. Đằng măng - mắt không sáng, ngủ mới thức dậy.

Thô sáp - thô rít không trơn. Muộn mô - sờ mó cầm nắm.

ĐẠI THỪA LÝ THÚ SÁU BA LA MẬT KINH QUYỂN 9

Cảm hận - giận hờn.

Ánh tế - che sáng. Hỏa hoãn - lửa ấm. Tiêu hỏa - gió dữ.

ĐẠI THỪA LÝ THÚ SÁU BA LA MẬT KINH QUYỂN 10

Mổ chỉ - ngón cái của tay chân.

Hạm đạm - hoa sen (hoa chưa nở, dù dung đã nở). Toát ma - nhún rờ, sờ mó. Ba tiêu - cây chuối.

Lạc dịch y - áo lót mồ hôi, áo một đầu choàng lên vai hữu một đầu ở dưới nách tả rồi mặc y ca sa bên ngoài.

Giá sắc - trồng lúa là giá, gặt lúa là sắc - lúa ở đồng gọi là giá, lúa gặt về gọi là sắc.

TỤC NHẤT THIẾT KINH ÂM NGHĨA

QUYỂN 2

Tục Âm Tân Đại Phương Quảng Phật Đà Hoa Nghiêm Kinh bốn mươi quyển (Từ quyển một đến quyển mười lăm được giải thích chữ trong quyển hai này).

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM KINH QUYỂN 1

Thất-la-phiệt - là tiếng Phạm, tên nước ở Tây Vức, gọi đủ là Thất- la-phiệt-tất-để. Dịch là Phong Đức hay Văn Vật. Xưa là nước Xá-vệ. Người vào thành này đều là nhân vật đạo đức đều tốt cả năm Thiên Trúc cùng nghe nên gọi là Văn Vật. Lại xưa ở đây có Tiên già ở đây tu tập Đạo Tiên. Sau có Tiên trẻ học được quyết. Văn Vật Tăng già mất rồi thì Tiên trẻ ở đây mà tạo dựng thành quách nên lấy làm tên.

Ế chướng - Ế là dấu, che, lấy lông vũ che mình. Chướng là che cách.

Giản trạch - là chọn lựa lấy cái tốt.

Giai trì - là lên thềm. Lan thuẩn là hàng rào.

Thoan kích - Thoan là nước tràn chảy trên cát. Kích là tiếng nước nhảy lên.

Hồi phức - nước chảy ngược lên - chỗ nước xoáy trong sông biển.

Diêm-phù-đàn - hoặc gọi Diêm-phù, hoặc gọi Thiệm bộ - Lập Thế luận nói có cây Thiệm bộ sanh ở bờ Nam sông Nê-dân-thát-la. Trung tâm châu ở phía bờ Bắc có cây ở dưới đáy bờ Nam có vàng ròng Thiệm bộ tức là vàng Diêm-phù-đàn. Nhân đó tên Nam Thiệm bộ châu.

Môn thát - Thát là cửa nhỏ.

Song dung - cửa sổ. Hạm đạm: là hoa phù dung đã nở. Bố hộ - hay Bố lộ nghĩa là ở chỗ quyết lộ đầu khắp bày. Nhân huân - là nguyên khí mạnh, hương thơm bày khắp.

Tân phân - là lăng xăng, rối loạn, rối rắm.

Hoàn xuyến - Hoàn là nhẫn đeo ngón tay, xuyến là vòng đeo cườm tay.

Câu-tô-ma - hoặc gọi là Cu-tô-ma-na dịch là vui ý, là sắc hoa đẹp thơm, người nghe nói đều vui ý.

Dà phu - là ngồi kiết già, là thế ngồi cát tường, thế ngồi hàng ma: chân trái để trên chân phải.

Thiên trúc: hoặc gọi thân đốc, thân độc, tức nước Thiên Trúc cũng gọi Hiền Đậu, Ấn Độ. Gọi đúng là Đặc-la, dịch là Nguyệt. Tây Vức Ký nói ở đó chúng sanh mãi luân hồi không thôi đêm dài vô minh mặt trời đã ẩn mất chỉ còn mặt trăng hiền lành các hiền thánh nối nhau dẫn dắt như mặt trăng chiếu sáng, nên lấy đó làm tên.

Ô Trường quốc - gọi là Ô-trượng-na là tiếng Phạm, Tây Vức Ký nói: nước này chu vi hơn năm ngàn dặm sùng kính Phật pháp tin Đại thừa. Xưa có một ngàn bốn trăm cơ sở, gồm mười tám ngàn Tăng đồ cùng học nghiệp Đại thừa tịch định khéo đọc kinh văn, giới hạnh thanh khiết, riêng đọc phạn chú.

China quốc - hoặc gọi Chân Na hay Chấn Đán hay Ma-ha Chi-na, dịch là Hán quốc hoặc Đại Đường, Đại Hạ hoặc gọi Tư Duy quốc là gồm nhiều người trí lược hay suy tư.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 2

Vi tranh (tỉnh) - Vi là trái ngược, lìa nhau. Tỉnh là can ngăn, tức can ngăn trái ngược?

A-nậu - là tiếng Phạm, dịch là chẳng cầu. Khỏa lồ - ở truồng bày thịt da ra.

Doanh lũ - gầy ốm yếu đuối.

Tiêu toại - tiều tụy, hình thù xấu xí.

Sài lang: là loài thú núi, thuộc sói. Có hai thứ sài lang và sài nô nhỏ hơn. Sài nô đi trước cùng thợ săn được thú chẳng dám ăn trước, đợi sài lang ăn rồi mới ăn.

Khô hạt - là hết nước chết khô. Ế mạc - màng thịt che mắt.

Giả mị - Mị là ngủ, giả mị là đủ áo mão mà ngồi ngủ.

Chẩn cấp - Chẩn là cứu người nghèo thiếu, tức cấp cho đầy đủ. Địa ngục - là ngục ở dưới đáy Thiệm bộ châu.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 3

Tần giáp - là uốn mình co duỗi tay chân cho đỡ mệt nhọc. Tụ lạc - là xóm quê nhỏ có một số ít người ở.

Tuyền phúc - là chỗ nước xoáy trong sông biển.

Lôi chấn - là trời đất làm lò, âm dương làm khí, đánh gõ thành tiếng - Tức là sấm sét.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 4

Hách dịch - Hách là nhanh, sáng đỏ; sáng đỏ nhanh lớn gọi là dịch.

Hy di - là vui vẻ. Trỉ niệu là hầm hố, hầm hố ở ngoài thành. Hoàng tường - là tường vách không dám nhảy qua.

Siễm cuống - là nịnh nọt lừa dối. Quyên tác - cột treo vật gì.

Ky ương - là cái dây da quàng quanh cổ ngựa. Ân nhục - là da cọp làm nệm, nệm da thú.

Sang vưu - là ghẻ nhọt, ung bướu. Dụ hối - là dạy dỗ khuyên bảo.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 5

Hàm vị - là vị muối, vị mặn.

Hất nhiên - là cháy dữ, cháy nhanh gấp.

Vịnh du - Vịnh là lặng, đi dưới nước; du là bơi trên mặt nước.

Tuyền phức - là chỗ nước xoáy ở sông biển.

Quân thập - là nhặt lượm. Quái ngại là chướng ngại.

Lăng-già - là tiếng Phạm chỉ một báu vật, là tiếng mật chú không có nghĩa.

Tiêu họa - là hô ngâm họa tiếng.

Mộn mạc - là cầm nắm sờ mó. Đạt-lát: tiếng Phạm không có nghĩa.

Cứ tức - là nhanh gấp. Phổ chú là mưa rót xuống.

Thuyền phương - là ghe thuyền, phương là nhiều thuyền cột dính nhau.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 6

Thuyền bát - là thuyền và bè. Hoặc tiễn - là tên mê lầm.

Ca sa - gọi đủ là Ca-la-sa-duệ, dịch là nhiễm sắc, hoại sắc. Vì người tục ở Tây Vức đều dùng màu trắng, để khác lạ nên ca sa phải nhuộm màu xấu xí.

Tề luận - Cái rún, vùng rún. Lưỡng hiếp - là hai bên hông. Quảng hạp - là rộng hẹp - Ngư Bổ - Là người bắt cá, đánh lưới cá.

Đồ lạp - là kẻ giết mổ và săn bắt.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 7

Ánh tế - che sáng. Thiện ách: cái ách (đè cổ trâu) lành.

Diêm-la vương - tiếng Phạm gọi đúng là Viêm-ma-la, dịch là Bình Đẳng Vương là người nắm quyền coi tội phước sanh tử, có tám ngục nóng tám ngục lạnh xử phạt tội nhân rất bình đẳng.

Hoàn tường - tường rào không cho vượt qua. Phân huân - hơi thơm bay xa.

Diên mậu - rộng lớn. Manh đông: cái mái nhà, rường nhà.

Phù nhạn - le le vịt hoang, vịt trời.

Uyên ương - loài chim cùng sống bên nhau, ở cùng ở bay cùng bay.

Bạch hạc - loài chim mỏ dài sống lâu ngàn năm, đầu lưng có sắc đỏ, là chim thần tiên thấy thì có điềm lành - gà gáy biết sáng hạc kêu biết nửa đêm.

Lý cách - bện lông chim (?). Nhĩ đáng: đồ trang sức đeo ở tai.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 8

Ổng uất - ổng là cỏ thơm, tức cỏ thơm rậm rạp mọc nhiều.

Thông thúy - sắc xanh mạ non. Ưu-bát-la hoặc gọi Âu-bát-la gọi đúng là Ốt-bát-la, lá nhỏ thơm rất xa cõi người không có là hoa sen xanh.

Ba-đầu-ma - cũng gọi Bát-đầu-ma, Bát-noa-ma, Bát-đặc-ma gọi đúng là Bát-nạp-ma là hoa sen hồng, hoa sen đỏ vàng.

Câu-vật-đầu - hoặc gọi Câu-mâu-na, gọi đúng là Câu-mổ-đà là hoa sen đỏ, màu rất đỏ (đỏ thẩm) rất thơm.

Phân-đà-lợi - hoặc gọi Bôn-trà-lợi-ca, gọi đúng là Bổn-noa-rị- ca, là hoa sen trắng, màu trắng tuyết, trắng bạc lóa mắt người (?), rất thơm.

Khiên ngã - là kéo dắt.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 9

Ba đào - Ba là sóng lớn, lãn là sóng nhỏ. Đào là sóng rất to. Ba đào là sóng to.

Dõng lãng - Dõng là nhảy lên, lãng là sóng lớn, tức sóng to. Lan thuẫn - là lan can, hàng rào.

Song dũ - là cửa sổ. Triền lý là nơi ở năm nhà trở lên.

Di hàm - là tên răng hàm. Dung Viên là tròn thẳng hình ống Kiển mạc (phác) - cắt mổ banh ra. Hung ức - là bụng dạ.

Quá tấc - quá đầu gối. Võng vãng - màng da giữa các ngón chân. Lộc sủy - là đùi nai. Túc ngận - là gót chân.

Bất thuấn - nhìn trừng trừng chẳng nháy mắt. Ung túc - Ung là hòa vui. Túc là cung kính.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 10

Hà chữ - bến sông. Phong giản - bịnh phong, động kinh.

Tiêu sửu - bệnh khát ốm gầy. Môn thát - môn là cửa lớn, thát là cửa nhỏ, tức cửa thông.

- Một trăm lạc-xoa là một cu-chi - Lạc-xoa và cu-chi đều là số đếm của tiếng Phạm - mười vạn là một lạc-xoa, trăm vạn là một lạc-xoa, vạn vạn là một lạc-xoa. Tôn Tử Phương này tính 10x10 là trăm, mười trăm là ngàn, mười ngàn là vạn. Từ vạn đến ức có ba bậc Thượng, Trung, Hạ đếm mà biến đổi - Theo số Huỳnh Đế đếm có hai mươi ba số tức là 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, trăm, ngàn, vạn, ức, triệu, kinh, cai, tỷ, hoại, câu, giản chánh, tải. Cũng từ vạn trở đi có ba bậc mà đếm. Hạ là 10x10 mà biến, Trung là 100x100 mà biến. Thượng là ức x ức mà biến

- Huệ Uyển Pháp sư nói cu-chi ở đây là ức, A-dũ-đa là triệu, na-do-tha là kinh. Ngoài ra so theo đây mà biết. - Từ ức trở đi đều có thể dùng làm một số mà đếm lường. Lại đếm đến số lượng gốc thì gọi là bất khả thuyết.

- Nao Bát Mi (di?) - La Dà - Bà Ha - Đổ Lã - Nể Hi - Biều Nghiệt Đa - Ấn Hát - Đát La - Tỳ Mã đều là chữ thần chú (chân ngôn) không có nghĩa.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 11

- Cù lộ - là ngã tư đường. Đằng căn là rễ cây Hoằng đằng.

- Trỉ điệp - Trỉ: năm bản là đổ, năm đổ là trỉ, một trăm trỉ là thành. Thành của Thiên tử là một ngàn trỉ, thành của công hầu là một trăm trỉ, thành của Bá là bảy mươi trỉ, của tử, Nam là năm mươi trỉ. Vậy trỉ là thành nhỏ (?). điệp là vách của người nữ trên thành.

- Dục hương - là hán hương?. Khiếu kích: xoi lỗ nhỏ mà nhìn

- Thượng thuyên - là kho lẫm. Đỉnh thực - thợ gốm nhồi đất.

- Phôi khí - đồ gốm chưa nung. Táo thấp - khô ướt.

- Tuất quính - là cô đơn, không anh em

- Địch dự - vợ lớn nối ngôi. Nhật Tề - mặt trời mọc lên

- Giá tứ - ngồi xe bốn ngựa kéo.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 12

- Tự tế - cúng tế. Tuần thú - đi khắp mà tra xét

- Khánh chí - hết chí, hết chí kính thành.

- Lịch toán -

- Thiều xỉ - Thiều trẻ con cạo tóc để hai trái đào. Xỉ trẻ bảy, tám tuổi thay răng.

- Vĩ hầu - là rình xét.

- Bậc hài - Bậc là phụ giúp. Hài là hoa.

- Nguyên tập - Nguyên trồng lúa cấp cho ăn. Nguyên tập: chỗ đất bằng và thấp.

- Sũng lệ - thương khóc. Hung tàn - dữ dằn giết hại.

- Phong đăng - Trúng mùa, lúa mọc nhiều. Ngất nhiên: Ngọn núi thẳng đứng.

- Kiêu xỉ - Kiêu ngạo xa xí, kiêu sa.

- Cổ rằng: đùi vế, tay chân tốt. Phi cổ - không phải tội.

- Bài nang - Túi da thổi lò rèn. Nhương tý - Vạch áo đưa cánh tay ra.

- Khiết xỉ - cắn. Nghiết thiêu - khêu chọc cho động đậy.

- Phung trương - sình chương. Trương vị - trong bụng sướng thích(?)

- Cân mạch - gân xương và mạch máu. Tiên xỉ - roi gậy đánh đập.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 13

- Trừng ngận - lóng trong. Ông uất - cỏ mọc rậm rạp. Phể nghê - lỗ nhỏ nhìn qua tường. Bảo tiệm - hầm báu.

- Châu chữ - chỗ ở trong châu. Khỏa lộ - ở truồng.

- Đạm nhục - ăn thịt - siễm cuống - nịnh nọt gạt lừa.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 14

- Thiết tự - Thiết là cạn, trộm.

- Câu-thi-na - tiếng Phạm tên thành nước Tây Vức. Tàu gọi: nhuyến thảo thành, hương mao thành. Nơi này có nhiều cỏ này, ở trung Ấn Độ hơn ngàn dặm là nơi Như Lai nhập Niết-bàn.

- Bát-niết-bàn - là tiếng Phạm xưa gọi là Nê-hoàn. Gọi đúng là Ma-ha-ba-lợi-nhĩ-phược-nẩm, dịch là Đại viên tịch, ba điểm trọn bốn đức, viên quả.

- Lộc chư - nước bọt (?). Hao động - khuấy động.

- Triền điếm - chợ búa quán xá. Nham tụ - hang núi hiểm

- Dục hương - bán hương. Cữu lạc - cảnh mặt trời lặn.

- Sấp hoạt - rít rắm và trơn láng (?).

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 15

- Bi trì - ao đầu chứa nước.

- Ưu-bát-la là hoa sen xanh. Ba-đầu-ma là hoa sen hồng.

- Câu-vật-đầu - là hoa sen đỏ. Phân-đà-lợi - là hoa sen trắng.

- Thao chi là giẫm đạp.

- Tranh địch - Tranh là vỗ trống làm vui. Vốn có đàn sắc hai mươi bảy dây. Người Tần có hai con vô nghĩa tranh cha chế ra đàn sắc đều có mười ba dây nhân đặt tên là tranh. Địch là ống có bảy lỗ. Tục nói: Khương dịch có ba lỗ. Địch là rửa sạch tà uế mà nạp nhã chánh.

- Không hầu: không là nhạc khí của Sư Diên làm ra, sau lại xuất hiện trên ruộng dâu của nước chư hầu nên lấy hầu đặt tên.

- Tỳ-bà - là tên của nhạc Hồ. Đẩy ra là sắc, dẫn kéo là Bà vỗ trống mà đặt tên.

- Tiêu sắc - Tiêu có hai mươi ba ống dài một thước bốn tấc, nhỏ thì mười sáu ống dài một thước hai tấc. Múa mà thổi tiêu để biểu tượng cho cánh phượng tiêu dài tám thước một tấc, rộng một thước tám tấc hai mươi bảy dây.

- Thuấn mục - Thuấn là nháy mắt. Mục là con ngươi. Mục là nhắm mắt im lặng mà trong biết rõ (không phải ngủ).

- Thần vật - là môi mép nói năng.

- Môn khổn - là cái chốt gài cửa (?) Đệ tương - Đệ là kịp, đắp đổi lần lượt.

TỤC NHẤT THIẾT KINH ÂM NGHĨA

QUYỂN 3

Tục Tân Âm Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh Từ quyển này.

mười sáu đến hết quyển bốn mươi.

- Tân Dịch Thập Địa Kinh 9 quyển

- Hồi Hướng Luân Kinh 1 quyển

- Thập Lực Kinh 1 quyển

Cả bốn kinh trên có ba mươi sáu quyển đều tục âm ở quyển ba

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM KINH QUYỂN 16

- Bổ-đà-lạc-ca - cũng gọi Bổ-đắc-lặc-ca, xưa gọi là Bảo-đà-la đều là tiếng Phạm, dịch là Tiểu hoa thọ sơn (núi cây hoa nhỏ) tức trong núi này có nhiều câu hoa ấy rất thơm. Tức bên bờ Nam Hải nơi quán Tự Tại Bồ-tát ở.

- Ổng-uất - nơi cây cỏ mọc rậm rạp.

- Sũng viên - đều bằng nhau. Cung thỉ - là cung và tên.

- Bảo đang - vật báu trang sức đeo tai.

- Độc lâu - sọ người, đầu lâu. Y hô: là cậy nhờ.

- Chương hoàng - là sợ sệt. Cảnh hài là kinh hãi, sợ sệt.

- Giác lực - đấu sức nhau.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 17 - 18

- Thủy sở - đánh gậy. Khai xiểng - mở mang, mờ sáng.

- Giản trạch - chọn lựa, phân biệt. Chủ giá: thần giữ lúa.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 19

- Giác ngộ - thức mà thấy, biết mà tin là ngộ. Giác ngộ: hiểu biết sáng suốt.

- Hiều khấp - là kêu khóc, kể lễ và khóc lớn.

- Đạo lương - gạo thóc lương thực. Hỷ hí - giỡn chơi, mừng rỡ.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 20

- Thuần thục - đã chín muồi. Tế bạn - bờ bến.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 21

- Triền lý - chợ búa nơi ở từ hai mươi lăm nhà trở lên (năm nhà là lân, năm lân là lý).

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 22

- Hôn mị - tối tăm, ngu mê (?)

- Kiểm sách - kiểm tra ngăn cấm khuyên gắng.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 23

- Tuyền phức - nước chảy ngược lại - chỗ nước xoáy của sông biển.

- Khô cao - khô khốc, chết khô. Thoàn phiệt - thuyền và bè bện cột tre và cây nổi trên mặt nước để chuyển chở các vật.

Ế mô - Ế là bịnh mắt, mô mắt có màng che không sáng.

Bảo thằng - dây báu, là dây mực báu để sửa lỗi, (báu làm dây để giăng mắc).

Phi tần - các cung phi vợ vua.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 24

Quỳnh độc - riêng rẽ một mình, không người nương tựa.

Câu khanh - hầm hố sâu có nước, khe nước.

Đôi phụ - đôi là đống đất cao đồi nhỏ. Đôi phụ là đồi núi.

Kinh cức - là gai gốc, (kinh là tên cây nhuộm được - Cức là cây táo chua).

Tu nhụy - là tua nhụy của hoa sen.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 25

- Dâm dật - hoang dâm phóng đãng. Bang sĩ - đánh bằng gậy như cái mái chèo.

- Linh ngữ - ngục tù trị tối. Tẩn cắt - bị cắt xương đầu gối.

- Cung vĩ - cửa thông các cung (cung là nhà ở của vua chúa)

- Tê ngưu - giống trâu nước đầu to bụng xệ, chân có ba móng màu đen, đầu có ba sừng, một sừng ở trên đầu, một sừng ở trán, một sừng ở mũi. Tức con tê giác.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 26

- Can đởm - tức gan và mật tánh can đảm. Trường vị - ruột và dạ dày.

- Hoàn bội - là vòng ngọc, và ngọc bội (miếng ngọc đeo cổ, vòng ngọc đeo ở tay).

- Mẫu hiếp - hông của mẹ. Tàm quí: hổ thẹn (hổ với người thẹn với mình).

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 27

- Trở hoại - hư nát. Phần nhiệt - đốt cháy, đốt nóng.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 28

- Dực tùng - theo hầu kính giúp. Diên mậu là lâu đài, rộng lớn.

- Tổn diệt - rơi rụng mất hết. Sao rơi.

- Nịnh mị - Nịnh nọt giả làm vui lòng.

- Khiển vi - tội lỗi làm trái. Khất ngại (tín?): ăn xin.

- Viên vưu - giống khỉ nhưng lông xanh đen, đuôi dài bốn, năm thước.

- Huyền phục - áo quần đẹp tươi.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 29

- Khẩn (xan) lấn - tiếc của bền chắc - rất keo kiệt.

- Tăng khoáng - bông tơ, tơ lụa. Bách trách - rất bức bách cùng quẩn khốn cùng.

- Tẩy địch - rửa sạch, dẹp hết.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 30

- Khai tịch - mở mang rộng ra. Oánh triệt - sáng tỏ thấu suốt.

- Ngự hãn - cấm ngăn, chống cự lại.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 31

- Ả - Lã - Đã 3 chữ đều là tiếng Phạm không có nghĩa

- Hàm tông - họp lại (dệt các sợi tơ lại với nhau)

- Điên giản - bịnh điên cuồng động kinh, kinh phong.

- Duyên tích - chì và thiết. Mài luyện - rèn luyện đầy đủ.

- Sấm vĩ - lời nói trước việc sẽ xảy ra nhưng rất khó hiểu, việc ấy ra rồi mới biết.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 32

- Ốc điền - ruộng phì nhiêu mầu mở, ruộng tốt.

- Dục kim - bán vàng.

- Bổ-đặc-già-la - cũng gọi Phú-già-la hay phất-già-la, dịch là số thủ thú, tức số hữu tình tạo tập nhân lấy khổ quả hoặc dịch là Nhập tức bỏ ấm trời vào ấm người.

- Xa-ma-tha - là tiếng Phạm, dịch là Chỉ tức (dứt hết) cũng gọi Tịch tịnh, tức Chánh định lìa trầm trạo (hôn trầm và trạo cử).

- Tỳ-bát-xá-na - hoặc gọi Tỳ-bà-thiết-na dịch là quán sát tức là Chánh huệ quyết trạch, tức là chỉ quán hai tên.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 33

- Quan thược - là cái chốt khóa cửa. Bạt-phệ - chụp cắn.

- Hại (cại?) ngưu - thế trâu đi mạnh mẽ.

- Thiệu nghệ - Nối kế nhau. Viện nhiễm - rửa sạch bụi bẩn.

- Ngân lệ - tàn bạo trái ác.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 34

- Thảo tích - chứa cỏ. Thanh ứ - bầm tím, sưng tím.

- Sang trương - sình chương.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM KINH

QUYỂN 35

- Nễ-diễm - là tiếng Phạm, dịch là Sở tri là cảnh (điều) người trí biết

- Ngạnh ế - nghẹn, mắc xương. Hoạn giáp - áo giáp (?)

- Tỉnh hãm - té, sụp hầm. Lợi liêm - lưỡi liềm bén.

- Mậu dịch - đổi, mua bán.

- Chi-đề - là tiếng Phạm hoặc gọi Thế-để-chế-đa hay Chế-để-da, dịch là chứa nhóm (tích tụ) tức là tháp miếu, cao phần. Tức nơi Phật thuyết pháp hay Niết-bàn mà xây tháp miếu thì trời người cúng dường chứa nhóm phước đức.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 36

- Bung hận - cái thẹo, sẹo. Trầm nịch - chết chìm.

- Khởi trượng - Khởi là áo giáp. Trượng là nghi trượng.

Tiêu hao - hao mất. Thoán phục - chạy trốn. Noãn xác - vỏ trứng. Miêu ly - mèo và chồn cáo.

Từ thạch - đá nam châm. Diên linh - sống lâu trả mãi Thẩm lậu - thấm lọt ra ngoài.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 37

- Kim tết - mạt vàng vụn.

- Tam-ma-bát-để - tiếng Phạm, dịch là đẳng chí, đẳng trì là giữ tâm luôn bình đẳng, thân tâm an hòa đã hết hôn trạo.

- Pháp loa - loa pháp (vỏ ốc làm loa nói ra tiếng pháp?)

- Bình thản - yên bình không lo lắng.

- Hiệp liệt - chật hẹp yếu kém.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 38

- Phái nhiên - mưa nhiều.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 39

- Trở hoại - hư nát.

TÂN ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

KINH QUYỂN 40

- Đạm nhục - ăn thịt.

- Hủy mộc - Hủy là tên gọi chung trăm cỏ, hủy mộc là cỏ cây.

- Đăng chú - đèn đuốc.

TÂN DỊCH THẬP ĐỊA KINH QUYỂN 1

- Thiên Trúc - Xưa gọi là Thân Độc, Thân Đậu. Mới gọi là Ấn Độ, gọi đúng là Ấn Đặc-già-la, dịch là Nguyệt (trăng). Tây Vức Ký nói nước này Phật nhật đã lặn mất Hiền thánh nối nhau mà dẫn dắt quần sanh như có trăng chiếu sáng vậy. Do đó đặt tên.

Sơ-lặc quốc - tiếng Phạm, gọi đúng là Khư-lộ-số-đát-lặc dịch là Ác tánh quốc. Vì tánh người nước này bạo ác. Nước này có núi Khư-lộ- số-đất-lặc nên lấy núi làm tên (ở Bắc Ấn Độ)

Càn-đà-la - hoặc gọi Kiện-đà-la, dịch là Trì Địa. Vì nước này có nhiều Thánh hiền đắc đạo trụ trì nên không bị nước khác xâm lấn. Lại gọi là Hương khí biến, vì nước này có hoa nhiều hương thơm khắp.

Ca-thấp-di-la - hoặc gọi Ca-diếp-mật-la, nước Kế Tân là sai. Dịch là A Thùy Nhập = ai vào được (đã giải thích ở trước rồi).

Phi truy - là mặc áo đạo, (áo đạo nhuộm sắc đen xấu mặc vào khác kẻ tục).

Ổ-ba-đã-la - xưa gọi Úc-ba-đệ-đa, dịch là cận tụng, là đệ tử nhỏ tuổi không xa rời thầy thường gần gũi thần nhận kinh đọc tụng hoặc dịch là Thân giáo. Xưa gọi Hòa Xá, Ổ Xả Hòa thượng không phải là tiếng Phạm không phải tiếng Đường bởi thông các nước mà chuyển âm sai.

Mông Đề - chẳng phải tiếng Phạm là tên chùa của nước Kế Tân. Ẩu nộ - giận dữ. Cẩn toàn - tài năng hoàn toàn (?).

Na-lan-đà - là tên chùa ở Tây Vức, dịch là người không hẹp (?). Tây Vức Ký nói các đời vua cùng xây một chùa luôn mở cửa Đông mà cúng ngàn Tăng. Từ lập ra đến nay chưa có người phạm gian nghi, nên năm vùng Ấn Độ xã thí không hẹp mà đặt tên.

Linh tinh - tên người.

Đề Đề Tê Ngưu - tên Pháp sư nước Qui Tư, dịch là Liên Hoa Tinh Tấn.

Quách hân - tên người (Hân là mặt trời mới mọc). Đích lựu - giọt nước. Trình ngạc - tên người.

Sở tể - mang sang (?). Luyện dã - rèn đúc. Duyệt dự - vui vẻ.

TÂN DỊCH THẬP ĐỊA KINH QUYỂN 2

Kha bối - tên vỏ ốc dùng làm tiền mua bán (?)

Bích ngọc - một loại ngọc quý của vua chúa để làm tin Tư lương - lương khô đem theo.

Thô khoáng - to lớn. Thệ thích - chất độc chết người ở các loài ong rắn ruồi.

Thẩm lạc (thử) - tên một loại đá (gạo nát?)

Nại-lạc-ca - hoặc gọi Na-lạc-ca, dịch là khổ khí, khổ cụ tức đồ dùng để hình phạt tội nhân.

Thoan trì - nước cạn trôi nhanh trên cát. Luân nịch - chết chìm. Than chứ: bờ nước.

TÂN DỊCH THẬP ĐỊA KINH QUYỂN 3

Môn mạc (mô?) = cầm nắm sờ mó. Văn nhuế - con ve muỗi. Khương lương - con bọ hung màu đen.

Sách lệ - Sách: mưu tính, lệ: khuyên cố gắng. Uẩn (ổn) bạo - uẩn là giận dữ, bạo là tàn ác.

TÂN DỊCH THẬP ĐỊA KINH QUYỂN 4

Tiển thốc - mũi tên đầu bịt sắt nhọn.

Minh bột - biển cả, vùng biển. Hậu mạc - màng dày rộng.

Triền quả - ràng rịt cột trói. Ấn tỷ - ấn ngọc của Thiên tử các chư hầu không dám dùng. Thừa tướng Lý Tư dùng chữ Triện viết trên ấn rằng "Thụ mạng ư Thiên đế Thọ Vĩnh Xương".

Điên giản: Bịnh động kinh điên cuồng.

Trùng độc sâu có chân có độc làm đau và giết người.

- Chú trớ - Chú là đọc những lời có thiện ác theo. Trớ là đọc những lời khiến người làm việc bị trở ngại.

- Huyền ế - mắt bịnh không thấy đường. Khái quán là rót tưới nước.

- Hiều cao - kể lễ gào khóc. Vị thán - thở ra than trách.

- Hồ ti - than thở.

TÂN DỊCH THẬP ĐỊA KINH QUYỂN 5

- Xí điền - chen vào, để chân vào.

- Thuấn tức - là động hơi thở, tức hít vào thở ra.

TÂN DỊCH THẬP ĐỊA KINH QUYỂN 6

- Ngộ ngộ - thức dậy (giác ngộ?).

- Khai xiểng - mở mang rộng ra.

- Cứ vị - việc gấp, làm gấp (?).

- Sử lưu - ngựa chạy nhanh.

TÂN DỊCH THẬP ĐỊA KINH QUYỂN 7

- Na-dũ-tha - tiếng Phạm, cũng gọi na-do-tha là tên số đếm của Tây Vức. Xét số đếm của Huỳnh Đế có hai mươi ba số, từ vạn trở đi đều có Thượng, Trung, Hạ ba bậc đó là vạn, ức, triệu, kinh, cai, tỷ, nhương, câu, giản, chánh, tải, (đái?). Hạ số là 10x10, trung số 100x100, thượng số ức x ức. Theo Huệ Uyển xưa trong kinh Hoa Nghiêm ở phẩm A- tăng-kỳ có 100 lạc-xoa là một cu-chi. Cu-chi ở đây là ức cu-chi, cu-chi là A-dũ-đa, tức là triệu. A-dũ-đa A-dũ-đa là na-do-tha, tức là kinh. Vậy na-do-tha là một kinh, các số khác chuẩn theo đây mà biết.

U thúy - là sâu kín, sâu xa. Ky hệ - buộc ràng, cột trói. Hối dụ - khuyên răn dạy dỗ.

TÂN DỊCH THẬP ĐỊA KINH QUYỂN 8

Huy dục - sáng rực rỡ. Ái đãi - bị mây che. Hai túc - sợ hãi lo lắng.

TÂN DỊCH THẬP ĐỊA KINH QUYỂN 9

Sâm lệ - cây mọc có đôi.

Ma-hê - tiếng Phạm có Ma-ha-thủ-la, dịch là Đại tự tại, tức là Đại Tự Tại Thiên Vương của cõi Sắc giới.

Điền xí - Đồ trang sức bằng hoa vàng - chỗ nhốt chung mọi vật (?)

THẬP LỰC KINH

Sát biệt - không biết là gì.

HỒI HƯỚNG LUÂN KINH

Tư lương - lương khô và tiền bạc, là vật phụ giúp thành công, tức muốn đến Bồ-đề Niết-bàn thì trước phải tu phước đức trí tuệ là hai thứ tư lương.

Vô hộ - không nơi cậy nhờ. Phẫn hận - giận hờn, oán hận. Tinh tương - tinh là cùng, đều. Tương là đem, giúp - giúp nhau.

TỤC NHẤT THIẾT KINH ÂM NGHĨA

QUYỂN 4

Gồm âm nghĩa các kinh sau:

- Đại Thừa Bổn Sanh Tâm Địa Quán Kinh tám quyển.

- Thủ Hộ Quốc Giới Chủ Đà-la-ni Kinh mười quyển.

- Đại Thừa Du Già Mạn Thụ Thất Lợi Thiên Lý Thiên Bát Đại Giáo Vương Kinh mười quyển.

Cả ba kinh trên gồm hai mươi tám quyển được âm nghĩa trong quyển 4 này.

ĐẠI THỪA BẢN SANH TÂM ĐỊA QUÁN KINH TỰA

Y phu - than ôi, tiếng ở đầu câu

Thuyền đề - là cái nôm bắt cá và cái bẫy bắt thỏ - Được cá quên nôm, được thỏ quên bẫy.

Quì lộ - là đường lớn xa, thông cả tám hướng.

Núi Kỳ-xà-quật - tiếng Phạm đúng là Cật-giá-đà-la-cự-tra, dịch là ngọn Linh thứu. Núi này có nhiều chim Thứu ở nên lấy đó đặt tên.

Hoặc khỏa - ở truồng. Lễ tuyền - suối nước ngọt.

Đề hồ - từ sữa có lạc, từ lạc có tô, từ tô làm ra đề hồ, là chất bổ.

ĐẠI THỪA BẢN SANH TÂM ĐỊA QUÁN KINH QUYỂN 1

- A Nhã Kiều Trần Như - gọi đúng là A Nhã Đa Kiều Trần Na, A nhã đa dịch là giải, là người hiểu pháp đầu tiên tên là Kiều Trần Na.

- A-sử-ba-thất-đa - tiếng Phạm xưa gọi là A-thấp-phược. Dịch là Mã Thắng, tức tên của Mã Thắng La-hán.

- Trừng triệt - lóng trong.

- Bí-xá - tiếng Phạm, hoặc nói Tỳ-xá hay Phệ-xá là một trong bốn dòng họ ở Tây Vức hoặc gọi là Trưởng giả tức người giàu có sang trọng.

- Tuất-đạt-la - hay Thủ-đà-la, một trong bốn dòng họ là nông phu ít học.

- Anh vũ - là chim két, lông xanh mỏ đỏ nói được tiếng người.

- Tàm kiển - cái kén con tằm.

- Tô-mê-lô - tiếng Phạm, gọi đúng là Tô-mê-lô tức núi Diệu cao, núi Tu-di. Núi này do bốn báu mà thành = mặt Đông có bạc trắng, mặt Bắc có vàng ròng, mặt Tây có pha lê, mặt Nam có lưu ly xanh.

- Do bốn báu tạo thành nên gọi Diệu, cao hơn các núi khác nên gọi cao. Cũng gọi Diệu quang, vì bốn báu sáng chói chiếu đời.

Thiệm-bặc-ca - cũng gọi Thiệm-bạc-ca dịch là Uất kim hoa lớn.

Đại luận nói cây này cao lớn hoa vàng hương thơm bay ra. Cực bạo - lửa dữ, cực ác. Hung ức - xương ức, lòng dạ

Trầm luân - chìm đắm, chết chìm. Manh quy - con rùa mù.

ĐẠI THỪA BẢN SANH TÂM ĐỊA QUÁN KINH QUYỂN 2

Trùng nhũ - bú mút. Bạo trượng - nước ngập lụt dữ. Mâu sác - mâu kích dài hai trượng để đánh giặc.

Tủy não - Tủy não hay là mỡ trong xương, não và óc trong sọ.

ĐẠI THỪA BẢN SANH TÂM ĐỊA QUÁN KINH QUYỂN 3

Văn manh - muỗi mòng, ruồi lằn. Tượng táp - bị voi chà đạp. Tán phong - họp nhiều mũi nhọn một chỗ, chĩa.

Già phu - ngồi kiết già. Ngồi có hai cách một là kiết già hay toàn già, hai là bán già - bán già là chân trái để lên chân phải. Kiết già là chân trái để lên đùi phải rồi chân phải để lên chân trái cả hai mặt bàn chân đều ngửa lên. Đây là thế ngồi hàng ma và cát tường.

Thoàn bát - là thuyền và bè (giống như thoàn phiệt). Nuy tụy - cỏ héo.

ĐẠI THỪA BẢN SANH TÂM ĐỊA QUÁN KINH QUYỂN 4

Lâu nghị - con dế ăn hại mầm cây. Hoặc gọi Tỳ phù là kiến càng.

Ca-lan-đà - tiếng Phạm hoặc gọi Ca-lan-đa hoặc Ca-lan-đạt-ca, gọi là chim hót tiếng hay. Trong Trúc lâm ở thành Vương xá có nhiều chim này.

Hóa dục - buôn bán hàng hóa. Triền tứ - chợ búa hàng quán. Mậu dịch - mua bán, trao đổi. Man diên - vướng vít mãi chẳng dứt.

Song dũ - cửa sổ. Diêm nhiên - cháy bùng lên. Bồng bột - rối rắm mạnh mẽ nổi lên.

Tẩn mã - ngựa cái - ngựa hoang?

Truy hung - để trong lòng buồn giận mãi đến có thể hủy mình.

ĐẠI THỪA BẢN SANH TÂM ĐỊA QUÁN KINH QUYỂN 5

Mâu sác - mâu kích để đánh giặc. Tích lịch - sấm sét.

A-luyện-nhã - hoặc gọi A-luyện-nhi, A-lan-nhã, A-lan-na. Gọi đúng là A-lan-nương dịch là chỗ tịch tịnh hoặc vô tránh địa hoặc ở trên núi, trong rừng, nơi đồng vắng, nghĩa địa... đều cách làng xóm một cu- lô-xá, xa lìa chốn ồn ào.

Hổ báo - hổ và beo (báo sao giống gấu được?)

Sài lang - chó sói. Ưu-đàm - là tiếng Phạm hoặc gọi Ô-đàn gọi đúng là Ưu-đàm-bát-la, dịch là Diệu đoan hoa, hay Tường đoan hoa là hoa quý trên trời cõi người không có.

ĐẠI THỪA BẢN SANH TÂM ĐỊA QUÁN KINH QUYỂN 6

Kích quang - là các lỗ sáng trên vách, nhìn qua được.

Phi nga - con bướm đêm, đom đóm. Tẩn lộc - con nai cái.

Phương nhị - mồi thơm gắn ở đầu lưỡi câu để câu cá, mồi ngon dụ người.

Tường bích - tường vách. Phôi ngỏa: ngói gạch (phôi: ngói chưa nung)

Ba tiêu - cây chuối. Hà mô - con ếch, con ễnh ương.

ĐẠI THỪA BẢN SANH TÂM ĐỊA QUÁN KINH QUYỂN 7

Thê thóa - nước mũi nước miếng nước mắt.

ĐẠI THỪA BẢN SANH TÂM ĐỊA QUÁN KINH QUYỂN 8

Viên hầu - con khỉ hay nhảy chuyền

Ai muộn - bụi bậm. Thanh thằng - ruồi xanh, con nhặng. Ví kẻ gian nịnh lừa người trắng thành đen, ác thành thiện...

Phệ đát tiếng chữ chú (chân ngôn) không cần nghĩa.

THỦ HỘ QUỐC GIỚI CHỦ ĐÀ LA NI KINH QUYỂN 1

Bỉnh diệu - chiếu sáng, sáng rực. Sa lỗ - cát mặn, mỏ muối ở sa mạc.

Hạm đạm - chưa nở gọi là phù dung, nở rồi gọi hạm đạm có nơi gọi hạm đạm là hoa sen (?).

Yết la - là chữ thần chú, không nghĩa. Phủ kích - đánh tát. Ba đào - sóng rất to.

THỦ HỘ QUỐC GIỚI CHỦ ĐÀ LA NI KINH QUYỂN 2

Khô cối - giết hại thầy hung ác, giết người đứng đầu.

Tuyền phức - nước chảy ngược lại, chỗ nước xoáy của sông biển. Si mạc - màng ngu si.

THỦ HỘ QUỐC GIỚI CHỦ ĐÀ LA NI KINH QUYỂN 3

Tòng lâm - bụi rậm, nhiều cây cỏ. Mãng tự - cỏ rậm, chữ rậm? Điều cấu - rửa sạch các dơ bẩn. Di sướng - vui sướng, vui hòa.

THỦ HỘ QUỐC GIỚI CHỦ ĐÀ LA NI KINH QUYỂN 4

Đế thính - nghe mà xét kỹ. Bạo lưu: mưa như thác đổ, dòng nước Nguy dữ. Hiểm - (tai ách hiểm nạn), nguy hiểm. Úy mộc - nhiều cây cỏ.

Kiều Trần Như - gọi đủ A Nhã Đa Kiều Trần Na. A Nhã Đa là người biết đầu tiên. Kiều Trần Na là tên người. Tức là người hiểu biết pháp đầu tiên tên Kiều Trần Na.

Đa-đà A-già-độ - hoặc gọi A-già-độ là đần độn. Gọi đúng là Đát- tha-nga-đa dịch là một hiệu trong mười hiệu của Như Lai.

A-la-ha - gọi đúng là Yết-ra-hát-đế dịch là Ứng cúng, tức là hiệu thứ hai trong mười hiệu của Như Lai.

Tam Miệu Tam Phật Đà - gọi đúng là Tam Miệu Tam Một Đà tức là Chánh Đẳng Giác, hay Chánh biến tri.

Nhĩ thiện - đồ ăn ngon, vật quý đựng thức ăn.

THỦ HỘ QUỐC GIỚI CHỦ ĐÀ LA NI KINH QUYỂN 5

Hoàn giáp - là áo giáp, đồ binh khí đâm xuyên giáp?

Trì hoãn - Chậm chạp, thong thả. Xa-ma-tha là chỉ, tức định.

Tỳ-bát-xá-na - là quán, tức huệ. Xa-ma-tha - Tỳ-bát-xá-na là chỉ quán

THỦ HỘ QUỐC GIỚI CHỦ ĐÀ LA NI KINH QUYỂN 6

Kiến sáp - nói lắp, nói không thông. Tâu phá - bịnh bể tiếng ngựa hý buồn.

Hy di - kính sáng hòa vui, vui vẻ - Tiết lặc

Hạc lệ - Hạc kêu. Tranh địch - tiếng đàn tranh (sắc mười ba dây) và ống địch bảy lỗ.

- Loa thinh - tiếng một thứ cổ nhạc, tiếng ốc thổi.

- Cốc hưởng - tiếng vang trong hang.

THỦ HỘ QUỐC GIỚI CHỦ ĐÀ LA NI KINH QUYỂN 7

- Đằng la - là tên khác của Hổ ma tức cây mè, cây vừng.

- Cổ dương - con dê đen. Thạch khoáng - các thứ cát đá.

- Linh đạt - chuông và mỏ. Lân-đà, tiếng phạm tên một hoa sắc đỏ, ngựa ô.

- Biện tiệp - biện luận nhanh chóng, lưu loát.

THỦ HỘ QUỐC GIỚI CHỦ ĐÀ LA NI KINH QUYỂN 8

- Kiển nạp - nói lắp nói không thông.

- Phiệt dụ - dụ về bè. Ca xuy - ca hát họa theo.

THỦ HỘ QUỐC GIỚI CHỦ ĐÀ LA NI KINH QUYỂN 9

- Tuần thú - đi khắp để tra xét. Cô quynh - Cô độc, cô đơn.

- Nguyên đà - Nguyên giống con ba ba mà to hơn, đà giống con cá sấu có vảy.

- Chu ngột - câu không cành. Khang dắt - vỏ trấu.

- Phiệt duyệt - nêu rõ công trạng trên hai bảng rồi treo ở cửa.

- Kháp châu - đếm châu = lần chuỗi.

- Lạp đạp tử - nhóm thóc lại một chỗ để dùng để gia trì.

- Bình hạng - bình đựng rượu. Á Á nhi tiếu - cười ha hả.

- Nghiệt-thà - là tiếng Phạm, chà xát tay.

THỦ HỘ QUỐC GIỚI CHỦ ĐÀ LA NI KINH QUYỂN 10

Hạn lao - ngâm nước. Cơ cẩn - chết đói. Lôi đình - sấm sét.

Soán đoạt - cướp ngôi.

Đào thoán - trốn tránh, chạy trốn. Giả tử - tên trái cây ăn vào hết khát.

Phát diện - té mặt úp đất. Thị thần - liếm, lấy lưỡi liếm vật. Quyền thủ - vâng làm, co tay, co quắp. Trớ mạt - nuốt nước bọt, nuốt nước miếng.