Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng KinhTrang 5/30

Tam tạng Việt · Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh · Tạp tạng › Bộ Sự Vựng

SỐ 2128 — NHẤT THIẾT KINH ÂM NGHĨA (tiếp theo)

Dịch giả
HT. Thích Tịnh Hạnh chủ trì phiên dịch
Thông tin
Đại tập 202Đại Chính số 2128

HIỀN NGU KINH QUYỂN 1

Huyền Ứng soạn.

Khẩn trắc văn cổ viết chữ khẩn cú ngược lại âm khẩn ngận Văn thông dụng cho rằng: Chí thành gọi là khẩn khẩn cũng gọi là kiên nhẫn, âm dưới văn cổ viết chữ trắc cũng đồng, ngược lại âm sở lực Quảng Nhã cho rằng: Trắc là bi thương trắc ẩn, sách Thuyết Văn cho rằng: Trắc là đau khổ.

Uyển chích ngược lại âm ô hoàn gọi là lấy dao đâm vào thịt, dùng dao khoét thịt gọi là uyển chích là hun đốt cũng gọi là nướng.

Vương hoăng ngược lại âm hồ hoằng Quảng Nhã cho rằng: Hoăng là chết, điều xấu, Thích Danh cho rằng: Đại phu chết gọi là tốt chư hầu chết gọi là hoăng cũng gọi là đốn hoại, ngã hư hoại. Bạch Hổ Thông cho rằng: Băng Thiên Tử chết gọi là băng hoăng, đều chế ra từ đời nhà Chu.

Kiểm nhiên ngược lại âm thử liêm sách Nhĩ Nhã cho rằng: Kiểm là bao gồm đều, sách Phương Ngôn cho rằng: Từ quan ải mà đến đông vương quốc gọi đều bằng là kiểm.

Ấp ấp ngược lại âm ư cấp Tự Lâm cho rằng: Ấp ấp là không yên Thiên Thương Hoét ghi: Ấp ấp là dáng điệu không thư thả thoải mái, buồn buồn rầu rầu.

Khẩu cấm văn cổ viết chữ khâm cũng đồng, ngược lại âm cự cẩm cấm là đóng lại Văn thông dụng cho rằng: Miệng không mở ra gọi là cấm.

Ngạn ngôn ngược lại âm nghi tiển sách Thuyết Văn cho rằng: Ngạn là lời nói được lưu truyền, gọi là truyền lại cho đời thường nói.

Bính trước văn cổ viết chữ bính hai chữ tượng hình. Nay viết chữ bính cũng đồng, ngược lại âm bích mảnh Quảng Nhã cho rằng: Bính là sáng rõ, sáng sủa.

- Quyển 2 không có âm giải thích từ.

HIỀN NGU KINH QUYỂN 3

Vãn ngưỡng ngược lại âm vô biện vãn là cái đầu, nói thương xót hoàn cảnh đáng thương mà thôi.

Táo quán ngược lại âm cổ hoản sách Thuyết Văn cho rằng: Táo là rửa tay, phàm là rửa tẩy gọi là quán chữ viết từ bộ cửu đến bộ thủy nói là trên cái chậu mà rửa, âm cửu ngược lại âm cư lục gọi là hai tay bưng vật.

Giác cách nay viết chữ giác cũng đồng, ngược lại âm cổ học giác là thử, gọi là thử sức, cách là đo lường độ lượng, chữ viết từ bộ mộc.

Hấn trương ngược lại âm nghi chấn sách Nhĩ Nhã nói: Ban tặng cho con vật để cúng tế gọi là hấn, Quách Phác gọi là nói tự phấn tấn khí thể chỗ xuất ra ban ra.

Hằng xuyên ngược lại âm ca đặng theo Mao Thi Truyện nói rằng: Hằng là một thứ giấy đẹp đùng để viết thư gọi là hằng cũng là cây lương thực đen. Hằng cũng có nghĩa biến khắp lâu dài, cũng là ý này.

Phi thúy ngược lại âm thanh tuế sách Thuyết Văn cho rằng: Bệnh thiếu máu dễ gãy, Nhĩ Số cho rằng: Thúy là mềm mại, cũng gọi là ốm yếu, kinh văn viết tuyển hai chữ tượng hình chẳng phải thể.

Đằng tiện ngược lại âm đồ đăng sách Thuyết Văn cho rằng: Đằng là chuyên, đằng cũng là chuyên chở, Quảng Nhã cho rằng: Đằng là chạy mua, âm chuyên ngược lại âm trị luyến gọi là chuyên chở chế ngự con ngựa.

HIỀN NGU KINH QUYỂN 4

Huyễn nhãn ngược lại âm hồ biến lại cũng âm mạc báo sách Quốc Ngữ nói: Con mắt có tật bệnh, Giả Quỳ chú giải rằng: huyễn là hoa mắt, mê hoặc, lẫn lộn.

Phả ngã ngược lại âm phổ ngã gọi là dao động không an, kinh văn viết chữ cự ngã hoặc là viết phải ngã đều chẳng phải.

Vi xác ngược lại âm hồ các sách Thuyết Văn cho rằng: Canh thịt, gọi là có rau là canh, không rau là xác.

Yểm hài ngược lại âm hồ đại Văn thông dụng cho rằng: Hoạn nạn buồn khổ gọi là hài hài cũng là khổ hận, nay nói giống như hoạn nạn là có chỗ buồn khổ.

Kích thiết ngược lại âm công đích gọi là cảm kích, sách Sở Từ nói: Hoặc là nước sạch bắn lên tung tóe việc làm không có chỗ thông, Vương Dật gọi là cảm kích.

Như phẩu ngược lại âm mãn giao Văn thông dụng cho rằng: Tay cầm nắm gọi là phẩu chữ viết từ bộ thủ thanh phẩu kinh văn viết chữ bao là chữ cận nghĩa âm phẩu ngược lại âm phòng tẩu.

Nhung y ngược lại âm nghi dung Tự Lâm cho rằng: Thảm lông, sách Toán Văn cho rằng: Nhung là lấy lông làm trang sức đẹp.

Tảo dương ngược lại âm tang lão sách Thuyết Văn cho rằng: Tảo là cạo sạch, tảo cũng là gãi chỗ ngứa. Kinh văn viết chữ tảo ngược lại âm tang đáo gọi là bệnh ghẻ lở, ngược lại âm dưới là dư dưỡng sách Thuyết Văn cho rằng: Tảo dương là không ngứa là không gãi chữ viết từ bộ trùng đến bộ dương nay đều viết chữ dưỡng văn kinh viết chữ dương ngược lại âm tợ dương Tự Lâm cho rằng: Tên của bệnh ghẻ ngứa, dương chẳng phải nghĩa đây dùng.

HIỀN NGU KINH QUYỂN 5

Gián bệnh ngược lại âm huyền gian theo Thanh Loại cho rằng: Đứa trẻ nít mắc bệnh động kinh, sách Thuyết Văn nói bệnh phong.

Côn độn lại viết chữ con độn cú ngược lại âm hồ tổn đồ tổn Văn thông dụng cho rằng: To lớn mà không có hình gọi là côn độn.

HIỀN NGU KINH QUYỂN 6

Chung ngôn ngược lại âm thất dung Thích Danh cho rằng: Chung đó là nói đã là chỗ cung kính gọi là chung chung là tự tề khéo léo thêu thùa, tề gia nội trợ.

Chấn sát ngược lại âm trắc trần sách Thuyết Văn cho rằng: Chấn áp, kinh văn viết chữ điền âm là điền điền chẳng phải đây dùng.

Trung khác văn cổ viết chữ khác cũng đồng, ngược lại âm khổ các sách Thượng Thư nói rằng: Khác là cẩn thận thiên mạng, Khổng An Quốc gọi là khác là cung kính Tự Lâm cho rằng: Khác là khiêm cung.

Hàn huệ Phàm là viết chữ thái cũng đồng, ngược lại âm từ túy sách Thuyết Văn nói: Bông lúa đã chín chỗ người ta thu hoạch đem về.

Kiều đãng ngược lại âm đồ lãng đãng giống như trên cao, chỗ người ta xướng lời nói sai vậy.

Võng nhiên văn cổ viết võng tứ hai chữ tượng hình cũng đồng, ngược lại âm vô vãng dùng chữ võng nhiên là ý không biết vô tri, cũng gọi là dáng điệu dựa theo lo sợ, kinh văn viết từ bộ tâm viết thành chữ võng là chữ cận nghĩa.

Tín thượng văn cổ viết chữ đồng tử hai chữ tượng hình cũng đồng, ngược lại âm tiên tiến tiên tử hai âm, sách Thuyết Văn cho rằng: Thóp trên đầu não bị che lại trán rỗng không, kinh văn viết chữ tai chưa rõ chỗ xuất phát sách nào.

HIỀN NGU KINH QUYỂN 7

Bỉ miêu ngược lại âm mị kiêu gọi là cây mạ chưa có chín, Thiên Thương Hoét ghi: Chưa có trổ bông gọi là miêu tức cây mạ, nay lấy nghĩa này. Đây tục thường nói như vậy, nay quy cách nghi viết là chữ mạc chưa rõ loại rau gì, cây mọc trên đất v.v... là tri mộ là biết bắt chước theo.

Tích thể ngược lại âm tư địch tích giống như phân ra, chẻ ra, chữ viết từ bộ mộc đến bộ cân gọi là lấy búa phân chẻ ra, gọi là tích nay tục viết đều từ bộ cân.

Hạch thân ngược lại âm hồ cách hạch là ngăn cản, chướng ngại, kinh văn viết chữ kích ngược lại âm khẩu đích kích là đánh kích chẳng phải nghĩa đây dùng.

HIỀN NGU KINH QUYỂN 8

Trác lao ngược lại âm lực giác gọi là kỳ lạ khác thường.

Tao tao ngược lại âm tô lão sách Thuyết Văn cho rằng: Tao là quấy nhiễu, quấy rối, lại cũng gọi con ngựa chạy loạn, cũng gọi là chạy mau, ngựa phi nước đại, chữ viết từ bộ mã kinh văn viết từ bộ thủ viết thành chữ tao là chẳng phải thể.

Sắc nhiên ngược lại âm sở lực Bì Thương cho rằng: Lo sợ e ngại, Văn thông dụng cho rằng: Lo sợ nhỏ gọi là sắc

HIỀN NGU KINH QUYỂN 9

Tiểu tử ngược lại âm sĩ giao gọi là chiến thắng tiện lợi, gọi là dùng sức mạnh thần tốc tiêu diệt, tiểu trừ diệt sạch, sách Thuyết Văn nói: Viết chữ nhiễu Quảng Sớ cho rằng: Kiêu là chiến thắng, theo Thanh Loại cho rằng: Kiêu là đến mau.

Tỏa liệt ngược lại âm tổ ngọa tỏa là bẻ gãy. Lại gọi là hình phạt chém chặt ngang lưng, sách Thuyết Văn nói: Tỏa là bẻ gãy, âm liệt ngược lại âm lực kiết.

Ma tiểu ngược lại âm mạc khả nhỏ bé gọi là ma kinh văn viết chữ tiểu là chữ cận nghĩa.

Thoa cổ ngược lại âm sở duy công hộ cổ chân gọi là cổ nay lấy nghĩa này.

Kế mại ngược lại âm cổ đế, mạc bại kế là tiếp tục, mại là đi đến gọi là tiếp tục qua lại với nhau tiếp tục đến với nhau.

Bao hao ngược lại âm bổ giao hồ giao sách Thuyết Văn cho rằng: Bao hao là tiếng rống làm kinh hãi giựt mình, cũng gọi là đại phẫn nộ.

HIỀN NGU KINH QUYỂN 10

Chước thích ngược lại âm chi nhược sĩ kích chước là lo sợ ưu não, cũng gọi là đau khổ, rầu buồn, lo lắng.

HIỀN NGU KINH QUYỂN 11

Cô huỳnh văn cổ viết chữ huỳnh vinh hai chữ tượng hình cũng đồng, ngược lại âm cự dinh huỳnh là cô đơn, đơn độc, không anh em gọi là quỳnh, gọi là quỳnh nhiên lặng lẽ âm thầm.

Thí cổ ngược lại âm cổ hộ đây dịch là kết dây làm lưới gọi bủa lưới bắt cá, kinh văn viết chữ tư ngược lại âm tử tà tư cũng là lưới võng, hai chữ tượng hình tùy theo mà viết.

Bàn tỷ ngược lại âm bổ đan Tự Lâm cho rằng: Bàn là bộ, bàn (790) cũng là loại, kinh văn viết chữ bàn chữ giả tá, chẳng phải thể.

Yểm thủy ngược lại âm ất sam gọi là dìm người trong nước, cũng gọi là chìm.

HIỀN NGU KINH QUYỂN 12

Ban lan lại viết chữ ban ban hai chữ tượng hình cũng đồng, ngược lại âm bổ gian âm dưới lại viết chữ lân cũng đồng, ngược lại âm lực hàn lô gian Bì Thương cho rằng: Dáng mạo rực rỡ văn chương, sáng sủa, điêu luyện trau chuốt thành thục gọi là ban lan kinh văn viết chữ ban lan là chẳng phải thể.

Kiện tích ngược lại âm ty dịch gọi là nhanh nhẹn, dũng mảnh.

HIỀN NGU KINH QUYỂN 13

Xí hổn ngược lại âm hồ khốn Thích Danh cho rằng: Xí là nói người ở chỗ tạp nhạp dơ bẩn, hoặc gọi là hổn nói là chỗ nước đục dơ, hoặc nói từ chỗ sạch mà đến ở chỗ dơ bẩn cho nên phải tu sửa cho sạch sẽ.

Phanh đang ngược lại âm ty chính đô lãng gọi là quét trừ rác rưởi cho sạch, Quảng Nhã cho rằng: Phanh là trừ bỏ.

Thanh nhiện lại viết chữ thanh tranh phanh tịnh bốn chữ tượng hình cũng đồng, ngược lại âm tự tinh gọi là an định, nghỉ ngơi, cũng là không có tiếng động gọi là yên tĩnh, sách Thuyết Văn cho rằng: Thanh là sạch trang sức sạch sẽ, thanh khiết, cảm thấy trong lòng yên tĩnh.

Phúc hội văn cổ viết chữ hội cũng đồng, ngược lại âm hồ đối sách Thuyết Văn cho rằng: Hội là thấm nước rỉ nước thấm vào, tràn vào, lại cũng gọi là tan vở, vở đê nước tràn vào.

Khiêu tường ngược lại âm tha điếu khiêu là dùng dằng, sách Vận Tập nói chữ khiêu là nhảy vượt qua, kinh văn viết chữ khiêu là chẳng phải thể.

Phong trùng lại viết chữ trung cũng đồng, ngược lại âm sớ hung hoặc là viết chữ hương trùng sách Thuyết Văn cho rằng: Loài côn trùng cắn chích người, kinh văn viết dư thừa đây cũng là viết sai, nên viết là hương trong kinh văn cũng có viết hương trùng âm thích là âm thích.

Dịch dịch ngược lại âm dư thạch dịch dịch là đức rộng lớn sáng chói, Quảng Nhã cho rằng: Dịch là tràn đầy thể chữ viết từ bộ đại kinh văn viết từ bộ cũng viết thành chữ dịch chữ dịch gọi là truyền dịch chẳng phải thể chữ, âm cũng ngược lại âm cự hung.

HIỀN NGU KINH QUYỂN 14

Chủng di có bổn văn lại viết chữ tắc.

Lợi chí văn cổ viết chữ chấp hai chữ tượng hình nay viết chữ cũng đồng, ngược lại âm trắc lợi Văn thông dụng cho rằng: Bắt lợi gọi là chí ngăn trở hạn hẹp đến cũng gọi là thất bại trở ngại.

HIỀN NGU KINH QUYỂN 15

Tài hối văn cổ viết chữ hối cũng đồng, ngược lại âm hồ tội tài vật hàng hóa gọi là hối hối cũng là tài sản của cải, Văn thông dụng nói: Tài vật vải vóc gọi hối sách Chu Lễ nói rằng: Thông cả hàng hóa Trịnh Huyền cho rằng: Vàng bạc, ngọc ngà hàng hóa vải vóc gọi là hối.

Cổ đạo ngược lại âm công hộ theo Thanh Loại cho rằng: Âm dực giả gọi là loài côn trùng đi gieo độc hại.

Xa quán ngược lại âm thỉ giá ngược lại âm dưới là thời dạ sách Thuyết Văn nói: Quán là mua, gọi là mua hàng hóa Quảng Số cho rằng: Mua chịu, mua nợ lại.

Đào diễn ngược lại âm đồ đao theo Mao Thi Truyện nói: Trong lòng lo buồn, đào là hun đúc, rèn luyện, thỏa thích đạt đến mức thông suốt.

Trà ca ngược lại âm trực da kinh văn viết từ bộ túc viết thành chữ trà là chẳng phải.

TĂNG GIÀ LA SÁT TẬP

Huệ Lâm soạn.

LỜI TỰA

Cự đát ngược lại âm dưới hằng đát sách Sở Từ cho rằng: Đát là mau vội gấp giương dây cung, sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết từ bộ mịch đến thanh đát.

Tăng già bạt trừng ngược lại âm bàn bát âm dưới trừng sở nói ở Tây Vức tên vị tăng.

TĂNG GIÀ LA SÁT TẬP QUYỂN THƯỢNG

Thông ổi ngược lại âm trên tông đồng sách Khảo Thanh cho rằng: Thông là đều gom lại, Quảng Nhã nói tóm lại đều nhau, kết lại sách Thuyết Văn nói tụ lại, bó lại tóm tắt, gom lại, chữ viết từ bộ thủ thanh hốt ngược lại âm dưới ổi hối.

Trừ bộ ngược lại âm trên trữ chữ sách Bát Nhã nói: Trù trừ dùng dằng, do dự, sách Khảo Thanh cho rằng: Không muốn đi, xưa nay Chánh Tự viết từ bộ túc thanh trước.

Thô quáng ngược lại âm dưới cổ mảnh sách Tập Huấn nói: Quáng là hung hãn dữ dằn, con chó hung hãn không ai dám đến gần, sách Thuyết Văn viết từ bộ khuyển thanh quảng.

Mi lộc ngược lại âm dưới mị bi sách Thuyết Văn nói: Mi thuộc con nai, con hươu, đến mùa đông gọi là cởi bỏ cái sừng chữ viết từ bộ lộc thanh mể.

Giá nhập ngược lại âm trên ngôn kiện Tự Thư cho rằng: Giá là nghinh đón, Văn Tự Điển nói: Chữ viết từ bộ xước thanh ngôn.

Lũ khúc ngược lại âm trên lương chủ Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: Người cong lưng, cũng gọi là gù, sách Thuyết Văn nói Khiển chân, thọt chân, chữ viết từ bộ đến bộ lũ thanh tĩnh, kinh văn viết từ bộ tật viết thành chữ lũ là chẳng phải.

Tần xúc ngược lại âm dưới sái dục theo Tả Truyện nói rằng: Xúc là bức bách thúc dục, Quảng Nhã cho rằng: Cấp bách bức bách, sách Khảo Thanh nói: Tụ lại, Văn Tự Điển nói chữ viết từ bộ túc thanh thích kinh văn viết từ bộ hiệt viết thành chữ xúc là chẳng phải.

Vi chẩm ngược lại âm dưới châm nhậm sách Thuyết Văn cho rằng: Chẩm là lấy cỏ khô héo lúc nằm kê đầu tức là cái gối, chữ viết từ bộ mộc thanh đam.

TĂNG GIÀ LA SÁT TẬP QUYỂN TRUNG

Mộc sách ngược lại âm dưới sơ cách sách Thuyết Văn nói: Sách là bện gỗ đương làm hàng rào, chữ viết từ bộ mộc thanh sách chữ tượng hình, kinh văn viết chữ sách tục dụng dùng thông dụng.

Bỉ tiệm ngược lại âm dưới tiếp diểm sách Khảo Thanh cho rằng: Cái hầm dài.

Vi khải ngược lại âm dưới khai ái sách Thuyết Văn cho rằng: Khải là áo giáp chữ viết từ bộ kim thanh khải.

Trỉ lập ngược lại âm trên trì lý sách Thuyết Văn cho rằng: Trì là đi bộ mà không tiến về phía trước mặt, sách Thuyết Văn cho rằng: Đi vòng vòng trong nhà, hoặc là viết chữ trĩ chữ viết từ bộ túc thanh tự.

Cảnh đoản ngược lại âm dưới đoan quản sách Thuyết Văn cho rằng: Đoản là không dài, Thiên Thương Hoét ghi rằng: Gấp gáp, vội vã, chữ viết từ bộ thỉ đến bộ đậu kinh văn viết từ bộ thủ viết thành chữ đoản là chẳng phải.

Đạm phạ ngược lại âm trên đàm lạm Cố Dã Vương nói: Đạm là điềm tĩnh Vương Dật chú giải sách Sở Từ rằng: Đạm là an, Văn Tự Điển nói chữ viết từ bộ tâm thanh chiêm ngược lại âm dưới phổ bạch Quảng Nhã cho rằng: Phạ tĩnh yên tĩnh, sách Thuyết Văn nói: Phạ là vô vi chữ viết từ bộ tâm thanh bạch kinh văn viết từ bộ thủy viết thành chữ đạm là chẳng phải.

Ấm cái ngược lại âm trên ấp cấm sách Quốc Ngữ nói: Cây có cành lá giống như con người, có tỳ âm tức là che đậy, sách Thuyết Văn nói: Cây cỏ dưới là âm chữ viết từ bộ thảo thanh âm ngược lại âm dưới cát ngãi sách Thượng Thư nói: Cái là che sách Khảo Thanh cho rằng: Che đậy, lấy cỏ may che đậy lên, chữ viết từ bộ thảo thanh cái.

Vân ế ngược lại âm dưới y kế sách Nhĩ Số nói: Trời âm u mà có gió gọi là ý Văn Tự Điển nói: chữ viết từ bộ nhật thanh ế.

Vĩ vĩ ngược lại âm vi ủy sách Thuyết Văn nói: Vi là lửa cháy sáng rực, chữ viết từ bộ hỏa thanh vi kinh văn viết chữ vi là chẳng phải.

Hữu trứu ngược lại âm dưới trắc cứu Văn Tự Điển nói: Da rộng ra tụ lại, tức là da nhăn, chữ viết từ bộ sơ thanh bì kinh văn viết chữ trứu tục dùng cũng thông dụng.

Nhãn hiệp ngược lại âm dưới tử diệp sách Thuyết Văn nói: Hiệp lông mi mắt, Thiên Thương Hoét nói: Lông mi chữ viết từ bộ mục thanh hiệp kinh văn viết chữ tục dùng thông dụng.

Sang di ngược lại âm dưới dĩ chỉ sách Chu Dịch nói: Di là vết thương đã lành còn để lại sẹo, sách Thuyết Văn nói chữ viết từ tật thanh di.

Hạt thi ngược lại âm trên hàn cát Quách Phác chú giải kinh Sơn Hải rằng: Chim hạt giống như chim trĩ mà lớn hơn màu xanh, có lông nhọn. Tính thích đá nhau cho đến chết mới ngừng, âm nghĩa Hán Thư gọi tên là tô lấy đuôi của con chim này, các võ sĩ cắm trên nón mũ tượng trưng đánh nhau quyết liệt. Xưa nay Chánh Tự cho rằng: Chim hạt kê, chỗ xuất ra từ nước yến chữ viết từ bộ điểu thanh hạt ngược lại âm dưới ti di Quách Phác chú giải sách Nhĩ Nhã rằng: Chim quạ, nhỏ mà phải nhiều dưới bụng nói trắng, Giang Đông gọi là chim ty, chữ hình thanh.

Yết-bể ngược lại âm trên là Cư-yết tiếng Phạm, kinh văn viết chữ yết là chẳng phải thể vậy.

Thùy đóa ngược lại âm dưới đô quả đóa là đống đất cao, hình dáng đống đất nhô cao cho nên gọi là tên, sách Thuyết Văn viết từ bộ thổ thanh thùy kinh văn viết từ bộ vương viết thành chữ diêu là chẳng phải chữ đây dùng.

Dung bệ ngược lại âm trên lung long Quách Phác chú giải sách Nhĩ Nhã rằng: Dung là đều bằng nhau sách Thuyết Văn cho rằng: Quân đều thẳng chữ viết từ bộ nhân thanh dung âm dưới là bể mễ sách Văn Tự Điển nói: Bể là xương đùi ngoài, chữ viết từ bộ cốt thanh bệ hoặc là viết chữ bệ kinh văn viết từ bộ nhục viết chữ dung bể đều là tục dùng thông dụng.

Chuyên trường Tự Thư cho rằng: Chuyên là ruột có mở, xưa nay Chánh Tự viết từ bộ túc thanh đoan hoặc là viết chữ thuyên âm phì là âm phò phi.

Nhuyễn động ngược lại âm nhuận chuẩn sách Khảo Thanh cho rằng: Không chân gọi là nhuyễn có chân gọi là trùng sách Thuyết Văn viết từ bộ trùng thanh nhuyễn.

TĂNG GIÀ LA SÁT TẬP QUYỂN HẠ

Chúng thích ngược lại âm dưới thư tý sách Phương Ngôn nói: Phàm cây cỏ có gai nhọn đâm người gọi là thích sách Thuyết Văn nói: Gai đâm thẳng vào bị thương chữ viết từ bộ đao thanh thúc.

Ương-quộc-phảng ngược lại âm trên giáp hương ngược lại âm dưới Mạn-ban tiếng Phạm, kinh văn viết chữ thư là chẳng phải.

Khoảnh á ngược lại âm dưới lưu giá Tự Thư cho rằng: Á là dựa vào nương nhờ, chữ viết từ bộ nhân thanh á.

Khước nhiếp ngược lại âm dưới niêm triếp Quảng Nhã cho rằng: Đi giày dép giẫm đạp lên gọi là động cơ dưới chân, chỗ mang giày dép, Thiên Thương Hoét ghi: Nhiếp là đạp lên sách Thuyết Văn cho rằng: Đạp lên chữ viết từ bộ túc thanh nhiếp.

Miết thần ngược lại âm trên nghiêng kiết sách Lễ Ký nói: Không cắn nhai xương, sách Thuyết Văn nói: Niết là cắn chữ viết từ bộ xỉ thanh niết âm niết ngược lại âm khổ bát.

Tích lịch ngược lại âm trên thất mịch ngược lại âm dưới linh đích Văn Tự Điển nói: Tích lịch là tiếng sấm sét lớn, đánh vật, chữ viết từ bộ vũ đều thanh tích lịch kinh văn viết từ bộ thạch viết chữ tích lịch tục dùng cũng thông dụng.

Xuyết thử vị ngược lại âm trên ấp cẩm kháp là uống vào chữ viết từ bộ thứ thanh xuyết âm xuyết ngược lại âm dụng duyệt kinh văn viết từ bộ nhục viết thành chữ khảm là chẳng phải văn cổ viết kỳ lạ xuyết.

Tam thùy ngược lại âm túy duy sách Nhã âm tài quy Quách Phác chú giải rằng: Trên đỉnh đầu chót núi cao chót vót, sách Vận Thuyên cho rằng: Thùy đó trên đỉnh núi, dáng vẻ cao chất ngất, chữ viết từ bộ hán âm hán là âm hán kinh văn viết từ bộ tang là chẳng phải.

Ty nghê ngược lại âm trên phổ kế ngược lại âm nghê kế sách Lễ Ký cho rằng: Ty nghê giống như là nhìn, cho rằng nhìn xa, sách văn cho rằng nhìn nghiêng chữ viết từ bộ mục đều thanh ty nghê kinh văn viết từ bộ nhân viết thành chữ ty nghê là chẳng phải thể chữ đây dùng.

Đăng minh ngược lại âm trên đắc đằng sách Hán Thư nói: Ban đêm va chạm đèn nến, cháy sáng lên, chỗ cũng gọi là đốt lửa. Văn thông dụng cho rằng: Chữ viết từ bộ hỏa thanh đăng Văn Tự Điển viết từ bộ kim thanh đăng.

Ma-đu-la âm du ngược lại âm tha lũ tiếng Phạm.

Uyển diên ngược lại âm trên ư viễn ngược lại âm dưới dĩ chiên chữ giả tá, như lấy chữ nghĩa này tức là ý kinh quái lạ theo uyển diên đó là thảm trải đất, tức là vũ diên tục gọi là thảm lông, nhung có thêu, kinh văn viết chữ uyển vân thể chữ văn nghĩa đều quái lạ. Nay không theo sau đó truyện viết nghi chữ từ bộ thảo.

Cương bạn ngược lại âm trên cư lương sách Tập Huấn nói rằng: Dây cương ràng buộc con ngựa, sách Thuyết Văn viết chữ cương chữ hình thanh, từ bộ cách thanh cương ngược lại âm dưới bàn man sách Thuyết Văn nói bàn là dây buộc chân con ngựa (791) âm trấp ngược lại âm tri lập chữ viết từ bộ mịch thanh bán kinh văn viết từ bộ cách viết thành chữ ban là chẳng phải.

Áo não ngược lại âm trên áo hạo ngược lại âm dưới nhu lão sách Khảo Thanh nói: Áo não là đau khổ, oán hận, sách Tập Huấn nói rằng: Trong lòng oán kết, kinh văn viết chữ nùng tục dùng chẳng phải.

A-điều ngược lại âm cố tùy tiếng Phạm, không sắc âm nói đúng âm thâu hồi cư gọi là vô ưu ông vua vô ưu, không buồn não phiền, xưa dịch tên là vua A-dục.

NHẤT THIẾT ÂM NGHĨA KINH

Phiên dịch kinh Sa-môn - Huệ Lâm soạn.

QUYỂN 75

- Âm Đạo Địa Kinh một quyển - Huệ Lâm soạn.

- Tu Hành Đạo Địa Kinh sáu quyển - Huệ Lâm soạn.

- Bách Dụ Kinh bốn quyển - Huyền Ứng soạn.

- Bồ-tát Bổn Duyên Kinh ba quyển - Huyền Ứng.

- Đại Thừa Tu Hành Chư Yếu Tập ba quyển - Huyền Ứng.

- Phó Pháp Tạng Truyện sáu quyển - Huyền Ứng.

- Tọa Thiền Tam Muội Kinh ba quyển - Huệ Lâm.

- Phật Y Kinh một quyển - Huyền Ứng.

- Duy Viết Tạp Nam Kinh một quyển - Huệ Lâm.

- Phật Bát-mê Hoàn Ma-ha-Ca-diếp Phó Phật Kinh một quyển - Huệ Lâm.

- Bồ-tát Ha-sắc-dục Kinh một quyển - Huyền Ứng.

- Tứ Phẩm Học Pháp một quyển - Huệ Lâm.

- Phật Nhập Niết Bàn Kim Cang Lực Sĩ Ai Luyến Kinh một quyển - Huệ Lâm.

- Ca-chiên-diên Thuyết Một Tận Kệ Kinh một quyển - Huyền Ứng.

- Phật Trị Thân Kinh một quyển - Huệ Lâm.

- Phật Trị Ý Kinh một quyển - Huệ Lâm.

- Ngũ Môn Thiền Yếu Kinh một quyển - Huệ Lâm.

- Đạt-ma-đa-thiền Kinh hai quyển - Huyền Ứng.

- Thiền Pháp Yếu Giải Kinh - Huyền Ứng.

- Cựu Tạp Thí Dụ Kinh hai quyển - Huyền Ứng.

- Tạp Thí Dụ Kinh một quyển - Huyền Ứng.

- A-hàm Khẩu Giải Thập Nhị Nhân Duyên Kinh một quyển - Huệ Lâm.

- Tư Duy Yếu Lược Kinh một quyển - Huyền Ứng.

- Nội Thân Quán Dương Cú Kinh một quyển - Huệ Lâm.

- Pháp Quán Kinh một quyển - Huệ Lâm.

- Thiền Yếu Ha-dục Kinh một quyển - Huệ Lâm.

- Thập Nhị Du Kinh một quyển - Không.

- A-dục Vương Thí Dụ Kinh một quyển - Huệ Lâm.

- Tạp Bảo Tạng Kinh tám quyển - Huyền Ứng.

- Na-tiên-Tỳ-kheo Kinh ba quyển - Huyền Ứng.

- Thí Dụ Kinh mười quyển - Chưa âm.

- Tạp Thí Dụ Kinh hai quyển - Huệ Lâm.

- Tạp Thí Dụ Kinh một quyển - Không.

Bên phải ba mươi ba kinh bảy mươi bốn quyển đồng âm với quyển này.

ĐẠO ĐỊA KINH

Sa-môn Huệ Lâm soạn.

Trách cam lộ trên là chữ trách kinh văn sai lầm, sách nghi ngờ, cổ văn thiên tự mời các vị trí tuệ thẩm xét suy nghĩ chữ trách không có nghĩa.

Phiêu lạc ngược lại âm trên thất diệu sách Phương Ngôn nói rằng: Phiêu là nhẹ, giữa kinh sở gọi nhẹ là phiêu, kinh văn viết sai chữ lạc từ bộ nhân đến bộ lạc văn cổ viết chữ phiêu từ bộ nhân đến bộ tín đến bộ hỏa viết thành chữ phiêu là sách viết không hiểu tiện bút mà viết, từ bộ phiêu đó là rất sai, sách Thuyết Văn nói: Phiêu là nhẹ từ bộ nhân thanh phiêu nay tục biến đổi bộ hỏa là bộ tiểu.

Bất khả hộ ngược lại âm Ô-hô sách Khảo Thanh cho rằng: Dùng tay mà nắm giữ vật, chữ viết từ bộ thủ thanh hộ kinh văn viết đớn viết chữ hộ cũng thông dụng, từ bộ hoàn âm hoàn cũng từ bộ hưu văn cổ viết từ bộ thủ.

Trác mộc âm trên là trác sách Thuyết Văn cho rằng: Chim mổ thức ăn, chữ viết từ bộ khẩu thanh trĩ âm trĩ ngược lại âm sửu lục.

Mai mao ngược lại âm trên mỗi bôi Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: Mai là câu roi quất ngựa, âm dưới là mao sách Khảo Thanh cho rằng: Mao là con ngựa có lông xanh trắng lẫn lộn dài ra, sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ tượng hình âm thông là âm thông đông.

Trì trù ngược lại âm trường lưu sách Thuyết Văn cho rằng: Trù là tính toán, vạch kế hoạch, chữ viết từ bộ trú thanh trú kinh văn viết từ kỳ viết thành trù là sách viết sai.

Tác chẩm ngược lại âm chi nhẩm sách Thuyết Văn cho rằng: Cỏ khô làm gối kê đầu nằm, chữ viết từ bộ mộc thanh đam âm đam là âm dâm lại cũng từ bộ quynh đến bộ nhân.

Đảm một nhân ngược lại âm đa cam sách Khảo Thanh cho rằng: Đảm là gánh vác chữ viết từ bộ thủ thanh chiêm.

Trừ khổn ngược lại âm hồn khốn sách Thuyết Văn nói: Hổn là nhà xí, nhà vệ sinh, chữ viết từ bộ vi âm vi là âm vi bộ trĩ bên trong bộ vi.

Mô tử ngược lại âm mã ba gọi là con ễnh ương sống dưới nước, sách Thuyết Văn viết từ bộ trùng thanh mạc hoặc là viết chữ mô.

Đãn khỏa ngược lại âm trên là đường la sách Khảo Thanh cho rằng: Y trên vai, theo Tả Truyện cho rằng: Bên vai lộ ra bày ra, sách Lễ Ký nói: Làm việc lao nhọc thì không bày vai ra, Trịnh Huyền cho rằng: Vai bên trái thì miễn không đắp y, sách Thuyết Văn viết bộ đàn đến bộ nhục viết thành chữ đàn giải thích cũng là lộ vai ra ngoài. Nay lại dựa theo Văn thông dụng cho rằng: Chữ viết từ bộ y ngược lại âm dưới lan quả sách Văn Tự Điển nói chữ viết từ bộ nhân viết thành chữ khỏa gọi là cởi y để lộ ra ngoài thân thể, tục âm hoa ngỏa hoặc là từ bộ thân viết thành chữ khỏa âm đều đồng, chữ hình thanh, trong kinh hai chữ đều từ bộ nhục đến bộ đản viết thành chữ đản là viết không thành chữ, trong tạng kinh cải sửa nghi theo đúng như trước chỗ nói.

Trường trảo ngược lại âm trang giảo cũng viết chữ trảo chữ tượng hình, kinh văn viết từ bộ thủ viết thành trảo này là chẳng phải âm giới là âm kiết chẳng nghĩa của kinh văn.

Thỉ tân phát âm thỉ ngược lại âm thực nhĩ văn cổ viết chữ thỉ âm kế là chữ tân ngược lại âm tất sửu sách Thuyết Văn gò má giáp với tai và tóc, chữ viết từ bộ tiêu thanh tân, kinh văn viết từ bộ hiệt viết thành chữ tu là sai. Ngược lại âm dưới phiên miệt Văn Tự Tập Lược nói rằng: Tóc trên đầu, theo Văn Tự Điển nói trên đầu có tóc, chữ viết từ bộ tiêu thanh phát âm bạt ngược lại âm bà mạt.

Quan diệp âm trên là gian sách Khảo Thanh cho rằng: Quan loại cỏ may, loại cỏ này cái lá như mũi kiếm, chữ viết từ bộ thảo thanh quan.

Vô hữu lõa ngược lại âm lang quả Tự Thư cho rằng: Quả của cỏ dây leo, sách Thuyết Văn cho rằng: Trên cây gọi là quả tức là trái, dây leo bò dưới đất gọi là lõa chữ viết từ bộ thảo đều từ hai bộ qua viết thành chữ lõa âm lõa là âm du.

Phân thảm ngược lại âm tha cảm theo Mao Thi Truyện nói thảm là loại cỏ nhung, cỏ lau. Lại cũng gọi là áo lông mịn như thảm lông vậy, chữ viết từ bộ thảo đến bộ đạm cũng là chữ hình thanh, sách Nhĩ Nhã cho rằng: Đạm là loại cỏ lông mịn, có màu sắc trắng xanh.

Tiệm nham ngược lại âm trên sào hàm theo Mao Thi Truyện nói rằng: Tiệm là núi đá cao chót vót, hoặc là viết chữ sàm tiệm ba thể chữ đều tục tự dùng thông dụng, ngược lại âm dưới nhã hàm theo Mao Thi Truyện nói rằng: Nham là núi nhiều đá, Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: Nham là núi cao mà hiểm trở, sách Thuyết Văn nói nham là vách núi, chữ viết từ bộ sơn thanh nghiêm hoặc là từ bộ thạch viết thành chữ nham tục tự dùng cũng thông dụng, văn cổ viết từ bộ phẩm viết thành chữ nham cũng thông dụng.

Điểu đoạt ngược lại âm đoàn hoạt nghĩa cũng đồng với chữ đoạt sách Khảo Thanh cho rằng: Chữ viết từ bộ phộc viết thành chữ đoạt đoạt giống như cưỡng lấy, chữ viết từ bộ thủ thanh sung chữ đúng, biện luận hoặc gọi là đoạn giải, niễn, dưới văn kinh nói con chim thay đi bộ lông, âm tháp ngược lại âm đàm hợp.

Nhập hạm ngược lại âm hàm ảm sách Khảo Thanh cho rằng: Hạm là củi lớn, nhà lao, chuồng nhốt tội nhân chữ viết từ bộ mộc tham lam.

Tứ kích âm kiếu Tự Thư nói nước chảy gấp bắn lên tung tóe.

Phãn chi đây là hai câu và sau đó trong kinh văn viết huyết ky, lậu lạc v.v... nói đều là âm dương trong pháp số, nói ngày xấu gọi là người dịch kinh dẫn ra, nói là dụ hiển bày ý sâu xa.

Quát loát ngược lại âm trên quan quát Văn thông dụng nói: Lưỡi kiếm ngang gọi là quát ngược lại âm dưới thuyên quát Tự Thư cho rằng: Loát cũng là quát tức là cạo sạch, chà xát, chữ viết từ bộ đao đến bộ loát thanh tĩnh âm quát ngược lại âm ngoan hoạt âm thuyên ngược lại âm tóc tiên chữ viết từ bộ mộc thanh toàn.

Kiến âu ngược lại âm a hầu sách Phương Ngôn cho rằng: Cái chậu nhỏ đó gọi là âu chữ hình thanh. Nay kinh văn tương truyền từ bộ quốc viết thành chữ quắc tức là người viết sách viết sai lầm, lâu rồi rất là không có nghĩa gì, chữ viết từ bộ âu là đúng.

Cứ kinh ngược lại âm trên cự ngự sạc Khảo Thanh cho rằng: Có chỗ nắm giữ dựa vào mà đi gọi là cứ sách Vận Thuyên cho rằng: Bổng nhiên giựt mình, Tự Thư cho rằng: Lo sợ con ngựa nhảy chồm lên xe.

Dăng can ngược lại âm trên tằng hoàn ngược lại âm dưới du lãng hoặc gọi là can dăng hoặc là từ bộ bì viết thành chữ can văn Tự Tập Lược nói rằng: Trên mặt có nốt ruồi đen, hoặc là trên mặt có bệnh nổi chấm đen. Xưa dịch kinh văn viết chữ trạch cán rất là không có nghĩa lý gì, hoặc là người viết kinh sách sai lầm, hoặc là người dịch dùng chữ sai lầm quái lạ. Nay lại sửa lại là can dăng người trí lại hiểu rõ.

Quán triệt ngược lại âm huynh viên cũng nghi ngờ chữ này chẳng huống chi nơi văn không có giải thích.

Giai ngọa ngược lại âm biểu muội sách Khảo Thanh cho rằng: Mặt hướng ra ngoài, hoặc là viết chữ bối cũng đồng.

Nùng huyết ngược lại âm nô đông theo Thanh Loại cho rằng: Bệnh ung thư máu mủ đã tràn ra ngoài, sách Thuyết Văn cho rằng: Sưng lên máu tụ lại, chữ viết từ bộ huyết đến bộ nùng thanh tỉnh kinh văn viết chữ quán văn cổ.

Nghĩ táo ngược lại âm trên ngã cái Văn Tự Điển nói: nghĩ là ngăn chặn, chữ viết từ bộ mộc thanh nghi nay tục dùng từ bộ thạch viết thành chữ ngại hoặc từ bộ tâm viết thành chữ nghĩ cùng thông dụng, ngược lại âm dưới tao lão theo Mao Thi Truyện nói loại cỏ rong rêu mọc trong nước, Khổng An Quốc chú giải sách Thượng Thư nói rằng: Cỏ mọc trong nước, có vân vân đó theo Hàn Thi truyện nói: Nổi trên mặt nước gọi là tảo tức là rong, chìm đó gọi là tần đều từ trong nước, cũng chỉ văn chương, văn vẻ đẹp, nét tô điểm cho đẹp loại rong này ẩn dưới loài cá, ba ba rùa ăn, hoặc ẩn náu, sách Thuyết Văn còn thiếu không nói hết.

Khảng khái ngược lại âm trên khang lãng ngược lại âm dưới khang cái sách Tập Huấn nói Khảng khái đó là người tráng sĩ chí không được toại nguyện, Trịnh Tiển chú giải Mao Thi Truyện rằng: Quá tức tối, bực bội, Quảng Nhã cho rằng: Dựa vào hoặc là viết chữ Khảng khái sách Thuyết Văn viết từ bộ tâm đều là chữ hình thanh.

Diên di ngược lại âm trên tường diên sách Tập Huấn nói: Nước dãi trong miệng, chữ viết từ bộ thủy đến bộ khảm trong kinh viết từ bộ dương viết thành chữ tiện là chẳng phải, âm dưới là di sách Thuyết Văn âm là thiên kế sách Khảo Thanh ghi cho rằng: Nghi ngờ e rằng chẳng phải.

Cứ phong ngược lại âm là cừ ngự văn trước đã giải thích rồi; Giả quỳ chú giải sách Quốc Ngữ rằng: Mau chóng sách Thuyết Văn viết từ bộ tẩu thanh cứ kinh văn viết từ bộ thảo là chẳng phải.

Châm phong ngược lại âm trên dương nhậm tục dùng viết từ bộ thập viết thành chữ châm hoặc viết từ bộ trúc viết thành chữ châm sách Thuyết Văn nói dụng cụ cây kim may áo, ba thể chữ đều là chữ hình thanh, theo Thanh Loại cho rằng: Châm là cây kim đâm thẳng vào, kinh văn nói: Châm phong đó là người lúc sắp chết biến sanh một thứ gió đi trong thân thể, giống như cây kim đâm thẳng vào thân, thọ nhận các thống khổ.

Tủy dịch ngược lại âm trên tuy dinh sách Thuyết Văn nói tủy mở trong xương, chữ viết từ bộ cốt đến bộ tùy thanh tĩnh ngược lại âm dưới thiên diệc sách Vận Thuyên nói: Tủy đó là ở giữa xương nước vàng, người ta nói đến khi sắp chết, tủy biến làm dịch nước màu vàng, chảy ra cũng là chữ hình thanh.

Tất hiếp ngược lại âm trê tân thất âm dưới hương diệp văn trước âm nghĩa trong số độ giải thích đều là chữ hình thanh.

Tắc sáp ngược lại âm sâm tập sách Thuyết Văn nói không trơn, chữ viết từ bộ thủy đến bộ chỉ trên hai bộ chỉ đảo ngược, sách viết dưới hai bộ chỉ đứng thẳng, sách viết cho là ý nghĩa của chữ sáp, chữ hội ý. Văn kinh viết từ bộ nhân đến ba bộ chỉ là chẳng phải, không thành chữ người viết sách viết sai.

Cốt cách ngược lại âm canh ngạch sách Khảo Thanh cho rằng: Xương của người chết, âm cửu ngược lại âm lâm cửu.

Xế chấn ngược lại âm chân nhiệt.

Như đăng diệt âm trên là đăng hoặc là viết từ bộ hỏa viết thành chữ đăng tục thường dùng Văn Truyện Thông Dụng nói văn đỉnh đỉnh tức là đăng là đèn, không chân gọi là đăng có chân gọi là đỉnh hoặc là từ bộ cũng viết thành chữ đăng hoặc là từ bộ ngõa viết thành chữ đăng đều là chữ cổ.

Sanh thủng ngược lại âm diêu dũng văn kinh viết từ bộ cốt viết thành chữ dũng là chẳng phải ý kinh không thành, chữ nghĩa hợp là chữ thủng nghi là sách viết sai lầm.

Như thục ô khư ngược lại âm khưu cử Thiên Thương Hoét ghi rằng: Nấu cháo lúa mạch gọi là khư chữ viết từ bộ mạch thanh khư chữ mạch từ bộ lai dưới là đến bộ duy âm duy là âm tuy.

Ngũ đóa ngược lại âm đương quả người đàn bà mang thai trong tinh tự phân tụ năm chỗ gọi là đóa hoặc gọi là ngũ bao kinh văn viết từ bộ nhục viết thành chữ đóa là chẳng phải, đúng là từ bộ thổ thanh đóa hoặc là viết chữ đóa đều là văn cổ, đều đúng thể chữ, có lúc không dùng nhiều.

Lưỡng tân ngược lại âm tần mẫn sách Khảo Thanh cho rằng: Xương đầu gối, chữ viết từ nhục thanh tân hoặc viết từ bộ cốt viết thành chữ tân cũng thông dụng.

Trước hầu ngược lại âm trên là trường lược sách Thuyết Văn viết từ bộ thảo đến bộ giả kinh văn viết từ hai bộ điểm dưới viết trước là sách viết thảo tục tự dùng cũng thông dụng, văn dưới viết chuẩn đây biết là âm hầu giải thích là yết hầu.

Trước hình ngược lại âm hình định sách Thuyết Văn cho rằng: Cẳng chân từ chân đến đầu gối, gọi là ống xương, xương ống quyển, chữ viết từ bộ nhục thanh hình.

Ổi lỗi ngược lại âm trên ô hối chữ thượng thanh, ngược lại âm dưới lôi ổi sách Khảo Thanh cho rằng: Xương nhiều tụ lại, chồng chất lên, kinh văn viết chữ ổi từ bộ quỷ viết thành chữ khối lỗi là sai, hoặc là viết chữ lỗi hoặc là viết chữ lỗi đều là chữ cổ.

Thọ phì âm phì sách Thuyết Văn viết cho rằng: Bệnh phong, chữ viết từ bộ tật âm tật ngược lại âm nữ ách thanh phi.

Bài xế ngược lại âm trên bại mai ngược lại âm dưới xương nhiệt gọi là phát bệnh phong.

Miệt lệ ngược lại âm trên miên tất sách Lã Thị Xuân Thu nói: Miệt là manh tức là mù, sách Thuyết Văn nói: Con mắt tối vì ghèn, chữ hình thanh ngược lại âm dưới liên kiết sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết từ bộ hộ đến bộ khuyển chữ hội ý. Kinh văn viết từ bộ mục viết thành chữ lệ là chẳng phải.

Hoặc uyển chữ này các chữ trong sách đều không có chữ này chuẩn nghĩa hợp là chữ uyển ngược lại âm ô-hoàn chữ từ bộ thân viết đó là chưa rõ.

Hoặc đồi ngược lại âm đồ lôi người dịch kinh dùng sai, chữ viết từ bộ quỷ đến bộ chuy, đó là tên giống thú, đặc biệt là chẳng phải nghĩa của kinh, đúng hợp là từ bộ hiệt viết thành chữ đồi đồi đó là bụng nhỏ có bệnh tật, cũng gọi là bệnh nhỏ có bệnh tật, cũng gọi là bệnh đường ruột sưng to lên, bệnh rơi xuống.

Khào huyết ngược lại âm khả cao sách Vận Thuyên nói rằng: Khào là xương tột cùng của xương sống, bên trong xương mông đít.

Tà quỷ thỉ ngược lại âm sĩ lợi Quách Phác chú giải kinh Sơn Hải rằng: Thần yêu đó gọi là thỉ mị tức thần ở đầm, ở núi, tục gọi âm là sửu lật chuyển thanh sai, sách Thuyết Văn cho rằng: Quỷ lệ tức quỉ thần cây bệnh tật, kinh văn viết hoặc là chữ thỉ đều thông dụng.

Chúc kỳ ngược lại âm trên là thục âm dưới là kỳ lại âm cự ký yêu tinh khác thường, sách ghi rằng: Chúc kỳ đó là loài quỷ ngang eo lưng nhỏ, ngược lại âm loài quỷ cũng là đi gây bệnh dịch.

Mỵ hư ngược lại âm trên mi bị hoặc là viết từ bộ vị viết thành chữ mỵ theo chữ đó là loại quỷ này có rất nhiều, hoặc là loài chồn, loài cáo, hoặc là các loại khác, hoặc là quỷ hoặc là thần, đều có thể làm mê hoặc người, ngược lại âm dưới là hư tức là hư hao quỷ làm cho hư hao, sách khác như sách Giai Uyển nói: Quỷ hư hao chỗ đến đâu là khiến cho người ta tổn thất tài vật, kho lẫm chứa đều rỗng không, cạn kiệt hết sạch, nên gọi là quỷ làm hư hao hình của loài quỷ này không phải là một giống như quái vật.

Khẩu trung thượng ngạc ngược lại âm ngã các sách Khảo Thanh cho rằng: Hàm ếch lợi răng trên, sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ còn thiếu, sách hoặc là viết từ bộ xỉ viết thành ngạc sách Tập Huấn nói rằng: Trong miệng lợi răng trên, viết đúng từ bộ nhục thanh ngạc âm ngạc đồng với âm trên, cũng từ bộ khấu đến bộ nghịch âm nghịch là âm nghịch. Nay tục viết từ bộ tử viết thành chữ ngạc kinh văn viết chữ hoắc âm hoắc ngược lại âm hồ quách ý kinh quái lạ, cho nên nay sửa đổi lại không lấy nghĩa này.

Túc thuyên ngược lại âm thù nhuyễn sách Thuyết Văn cho rằng: bụng bắp chân, hoặc từ bộ túc viết thành chữ thuyên hoặc là viết chữ duyên âm đều đồng thể chữ có khác đó là các nhà nho không thể ghi nhớ hết, nên ý còn sơ suất, hoặc là viết từ bộ túc sau đó người ta bắt chước theo thói quen chuyên dùng, cho nên không đích xác. Nay đều tùy theo mà dùng vậy.

Thỉ lợi ngược lại âm thực nhỉ dùng sai chữ, sách Thuyết Văn nói: Lấy lưỡi liếm lấy vậy, viết đúng từ bộ dị viết thành chữ dị hoặc là viết chữ đà đều đúng thể chữ, Tự Thư hoặc là viết chữ thỉ đều tục dùng thông dụng, đều chữ cổ.

Thị điềm ngược lại âm trên thời lợi Khổng An Quốc chú giải sách Thượng Thư rằng: Ưa thích ngọt không nhàm đủ, Trịnh Huyền chú giải sách Lễ Ký rằng: Kỳ là tham, sách Thuyết Văn nói muốn, chữ viết từ bộ khẩu thanh kỳ ngược lại âm dưới diệp kiêm Quảng Nhã cho rằng: Điềm là ngọt, sách Thuyết Văn nói ngon, chữ viết từ bộ cam đến bộ thiệt chữ hội ý cũng viết chữ điềm đều dùng thông dụng.

Tiên tháp ngược lại âm trên tiền diễn Trịnh Tiển chú giải Mao Thi Truyện rằng: Chiếc xe lăn cán đạp lên, lại gọi là tiên đó là mang giày dép giẫm đạp lên, sách Thuyết Văn viết từ bộ túc thanh tàn âm tàn là âm tàn ngược lại âm dưới đàm hạp Cố Dã Vương nói: Tháp là đá, Quảng Nhã cho rằng: Mang giày dép đạp lên, sách Thuyết Văn nói đạp giẫm lên chữ viết từ bộ túc thanh tháp âm tháp là âm náp, kinh văn viết chữ tháp là chẳng phải.

Trì kiềm ngược lại âm dưới liểm chiêm sách Phương Ngôn nói: Từ quan ải mà đến cửa tây gọi là kiềm là lưỡi liềm cắt gặt lấy vật, dụng cụ của nhà nông, sách Thuyết Văn viết từ bộ kim thanh kiêm kinh văn viết chữ kiềm tục dùng thông dụng.

Độc lâu ngược lại âm trên đồng lộc ngược lại âm dưới lặc hầu Bì Thương cho rằng: Xương đầu sách Thuyết Văn nói xương trên đỉnh đầu chữ viết từ bộ cốt chữ hình thanh, kinh văn viết từ bộ hiệt viết thành chữ độc lâu tục dùng chữ cũng thông dụng, nhưng chẳng phải chánh thể.

Ố lộ ngược lại âm trên ô cố Cố Dã Vương cho rằng: Ố giống như là ghét, Ngọc Thiên nói ố lộ là tiết ra nước là không che đậy lại, chữ hình thanh, kinh văn viết từ bộ nhân viết thành viết ố lộ tục tự cho rằng chẳng phải thể đúng.

Y hức trên là chữ y kinh văn viết đơn chữ y là chẳng phải, chuẩn hợp nghĩa từ bộ nhân viết thành chữ y ngược lại âm dưới hức vực sách Chu Lễ cho rằng: Hức chỗ gọi là nước chảy thông ra sông, sách Thuyết Văn cho rằng: Mười dặm là bờ mương, bờ mương rộng tám thước, sâu tám thước gọi là hức tức ống cống rảnh nước. Chữ viết từ bộ thủy thanh huyết hức cũng là cấu tức bờ mương.

Bệnh sâm ngược lại âm sơ cẩm lục cỏ Hán cao tổ gọi là công, tụng là mang mang vũ trụ thương sâm gọi là trời đất vũ trụ mịt mù, xa xăm, thượng xâm hạ độc, trên thấm nước dưới đen ngòm, sách Thuyết Văn nói: Chữ viết từ bộ thổ thanh sâm kinh văn viết từ bộ thạch cũng thông có khi cũng dùng.

TU HÀNH ĐẠO ĐỊA KINH QUYỂN 1

Huyền Ứng soạn.

(Quyển thứ nhất cùng với quyển sau Tu Hành Đạo Địa

cũng đồng một kinh)

Đại giảo văn cổ viết chữ xác cũng đồng, ngược lại âm cổ học sơ lược Quảng Nhã cho rằng: Giao giống như rõ ràng, cũng là so sánh.

Trọng tài ngược lại âm tử lai tài là trồng trọt thời nay gọi là trồng cây cỏ, gọi là tài đây gọi là cây có thể đoạn, chặt cũng có thể trồng trở lại.

Biển ngược lại âm bổ hiển cổ nhân nói người lương y họ Trịnh theo Hán Thư Vi Thiệu nói: Người to lớn như núi, mà cũng nhỏ như cây sậy cây lau. Gọi vượt qua con người thời nhà Ngụy hoàng hậu là nghề thuốc.

Thương đầu sách Hán Thư nói: Thương Đầu Ứng Thiệu nói: Nhà Tần gọi đan là kiềm thủ kiềm tức là đen, tức là đầu đen, nô lệ gọi là thương đầu chẳng thuần là đen là tên gọi khác bọn dân đen.

Mất mạo ngược lại âm ư vật sách Nhĩ Nhã cho rằng: Uất hơi cũng gọi là buồn suy nghĩ, ngược lại âm dưới văn cổ viết chữ mạo hai chữ tượng hình, nay viết chữ mạo cũng đồng, ngược lại âm mạc hiệu gọi là dung mạo, cũng thấy rõ tướng mạo. Lại cũng viết chữ mạo gọi là huyễn mạo ngược lại âm mạc báo kinh văn viết chữ mạo là che đậy, mạo là chữ giả tá.

Chư tạng ngược lại âm tài lãng gọi là chỗ cất chứa, giống như kho lẫm để chứa, con người có ngũ tạng, gọi là Can, phế, tỳ, tâm, thận. Văn kinh viết chữ triết là chẳng phải.

Thấm nhân ngược lại âm trắc cấm Quảng Nhã cho rằng: Thấm là hủy nhục, cũng gọi là gièm pha nói xấu hại người. Lại cũng gọi là chê bai gọi là thấm.

Tri thù văn cổ viết chữ tri thù hai chữ tượng hình cũng đồng, âm tri thù con nhện giăng tơ. Kinh văn viết chữ triết là chẳng phải.

Thấu hầu lại viết chữ thấu cũng đồng, ngược lại âm sở trứu gọi là thấu tức uống vào kinh văn viết chữ số tục dùng thông dụng.

Đồng hiện ngược lại âm trúc dụng đô đồng hai âm, Văn thông dụng cho rằng: Nhủ trấp gọi là đồng tức là sửa, nay người Giang Nam cũng gọi sửa là đồng kinh văn viết chữ đồi ngược lại âm nô tội là chẳng phải.

Ngân sài kinh văn viết từ bộ khẩu viết thành chữ ngân sai hai chữ tượng hình này sai.

TU HÀNH ĐẠO ĐỊA KINH QUYỂN 2

Bôn tẩu văn cổ viết chữ bôn nay viết chữ bôn cũng đồng, ngược lại âm âm bổ môn sách Nhĩ Nhã bôn tẩu là chạy, cũng gọi là chạy nhanh.

Bàn kiết ngược lại âm bạc hàn sách Quảng Nhã cho rằng: Bàn là rồng uốn khúc, uyển chuyển uốn lượn.

Cấm giới ngược lại âm cự cẩm ngược lại âm dưới hồ giới sách Thuyết Văn cho rằng: Giới là răng mọc đều nhau, sách Phương Ngôn cho rằng: Giới là phẫn nộ, Quách Phác cho rằng: Nói ngậm miệng là lòi răng ra.

(793) Quan vi ngược lại âm hồ quan theo Mao Thi Truyện nói: Cây cỏ mọc hoang sơ gọi là vi cũng gọi là cây lau sậy, đến mùa thu là trổ bông, thì gọi là quan đến mùa hạ nhỏ lại mềm yếu gọi là vi chưa trổ bông sau đó mới trổ bông gọi là quan ngược lại âm ngũ hoạn.

Phi điểu ngược lại âm bổ vi nói chim bay lên cao. Kinh văn viết từ bộ khuyển viết thành chữ phi là sai.

TU HÀNH ĐẠO ĐỊA KINH QUYỂN 3

Tông giải ngược lại âm tử tống tông là gộp, sửa chửa chỉnh lý, sách Thuyết Văn cho rằng: Tông là đầu mối sợi chỉ gọi là giềng mối nắm giữ dệt sợi nọ với sợi kia, có hoa văn đường nét dệt cho ngay thẳng.

Nguyên đà ngược lại âm ngư viên loài bò sát giống như con ba ba, mà lớn hơn, ngược lại âm dưới đồ hà giống như con rắn mối mà dài một trượng, có vảy có màu sắc tức là cá sấu. Kinh văn viết chữ nguyên đà hai chữ tượng hình đều chẳng phải thể.

Như miến ngược lại âm mạc biến nói rằng: Chưa nát vụn như bột mì, kinh văn viết chữ miệt thanh miệt đó là sai lầm.

Phanh trực ngược lại âm bổ canh gọi là búng dây nẩy mực gọi là phanh kinh văn viết chữ phanh tức là vải lụa không có văn màu đó chẳng phải nghĩa đây dùng.

Thiết vương ngược lại âm cự vương Văn thông dụng nói: Sợi dây buộc để kéo xe gọi là vương vương cũng là nối theo hổ tương với nhau, âm tao ngược lại âm tang lão âm hổ là âm hộ.

Phiền chi lại viết chữ phiền cũng đồng, ngược lại âm phò viên thêm lửa vào gọi là phiền phiền cũng là thiêu đốt làm cho khô.

Thiết uyển chữ uyển ngược lại âm sơ nhãn gọi là lấy tim tre nhọn xỏ xâu thịt đem đi nướng, tiêm ngược lại âm thả liên.

TU HÀNH ĐẠO ĐỊA KINH QUYỂN 4

Trào thuyết văn cổ viết chữ trào nay viết đều cũng đồng, ngược lại âm trắc giao lại Thiên Thương Hoét ghi xung quanh đều làm trò vui đùa bỡn cợt với nhau.

Tương tranh lại viết chữ tranh ba chữ tượng hình đều đồng, ngược lại âm trượng canh gọi là va chạm với nhau, tranh cũng gọi là va vào cây cột.

Bất tư lại viết chữ tư cũng đồng, ngược lại âm tử tư tư là đánh giá, độ lượng, sách Thuyết Văn nói: Tư là suy nghĩ, kinh văn viết chữ tư là tài sản riêng tư chẳng phải nghĩa đây dùng.

Tương khái văn cổ viết chữ khái cũng đồng, ngược lại âm cổ ngại Quảng Nhã cho rằng: Khái là chà xát, khái là thanh gỗ ngang gạt cho bằng, gọi là thanh gạt cho bằng khi đong lường gọi khái.

Cửu thiều lại viết chữ bỉ cũng đồng, ngược lại âm thị chiêu tên nhạc thời vua Thuấn, thiều cũng là thừa kế, nói vua Thuấn có thể thừa kế đức của vua Nghiêu, sách Thượng Thư nói: Ống tiêu thiều có chín lỗ mà thành nhạc.

TU HÀNH ĐẠO ĐỊA KINH QUYỂN 5

Hộ thảo ngược lại âm ư hổ Quảng Nhã cho rằng: Nắm giữ. Tây Kinh Phú Truyện nói rằng: Thu hoạch được, nói là săn bắt, nắm giữ được niền mới nước hồ tân, lại gọi là nắm giữ lấy âm tạm là âm sàm.

Xưng chùy ngược lại âm trực nguy Quảng Nhã cho rằng: Chùy là quyền tức là quả cân, sách Phương Ngôn nói: Chùy là quả cân nặng, đời Tống Lỗ gọi là chùy.

Si chữ ngược lại âm xích chỉ âm dưới là trắc ư gọi si căng ra nói người này, si căng lớn như con lợn vậy.

Bác yểm sách Toán Văn gọi là bác là lục bát, dùng sáu chiếc đũa, sáu con cờ gọi là lục yểm, gọi là đè xuống bốc lên, đè đồng tiền nhảy lên làm trò vui, cũng gọi đánh bạc tục gọi là xạ số, hoặc gọi là xạ ý.

Lịch tư ngược lại âm lực đích ngược lại âm dưới tang hề Văn thông dụng cho rằng: Dụng cụ tra khảo kẻ tù tội gọi là lịch tư. Tự Lâm nói đè chận ép ký tên vào.

Luyến luyến ngược lại âm lực chuyển gọi là thịt cắt thành miếng lớn đó là kích cắt thành miếng nhỏ đó gọi là nhục luyến kinh văn viết chữ liên chữ liên là chẳng phải âm kích ngược lại âm trắc sư.

Bộ diêu Thích Danh cho rằng: Trên có rủ xuống hạt châu bước đi thì lắc lư dao động, kinh văn viết chữ quỳnh diêu chữ diêu là chẳng phải.

Kiết thảo ngược lại âm cổ bát sách Thượng Thư nói: Ba trăm dặm lại có cái chòi rơm, nhà tranh lộ bằng rơm rạ. Khổng An Quốc nói: Kiết là cây khô chòi tranh để cho người phục dịch ở,

Hồ khẩu lại viết chữ di cú ngược lại âm hộ cô sách Phương Ngôn nói: Hồ khẩu là ăn nhờ, giữa Giang Hoài gọi là đi kiếm sống nơi phương xa là hồ sách Nhĩ Nhã nói rằng: Hồ là cháo đặc, Quách Phác chú giải rằng: Tức là cháo, âm chiên là âm chi nhiên.

- Quyển 6 không có âm giải thích.

TU HÀNH ĐẠO ĐỊA KINH

(Quyển thứ nhất trùng tu không lược lại cùng với quyển trước

đồng một kinh)

- Huệ Lâm soạn.

Chiếu ngụ ngược lại âm ngũ cố theo Mao Thi Truyện nói ngụ là ngũ tỉnh dậy, kinh văn viết chữ ngụ là sai.

Manh minh ngược lại âm trên mạc canh sách Thuyết Văn nói: Manh đó là con mắt không có con ngươi, chữ viết từ bộ mục thanh chỉ âm dưới là mạc đinh Mao Thi Truyện nói minh là ban đêm tối tăm, kinh văn viết chữ minh tục tự dùng thông dụng.

Đại giảo ngược lại âm giang nhạc sách Bát Nhã nói so sánh hơn kém, sách Thuyết Văn viết từ bộ xa thanh giao.

Cơ vi ngược lại âm ký hy Khổng An Quốc chú giải sách Thượng Thư rằng: Cơ cũng là vi nay Tự Thư phần nhiều không theo bộ mộc viết đơn chữ cơ ngược lại âm dưới vĩ phi kinh văn viết chữ vi là chẳng phải, viết đúng là chữ vi không theo người.

Triếp chánh ngược lại âm trắc diệp Hán Thư nói: Triếp là chuyên, sách Thuyết Văn nói: Chữ viết từ bộ xa thanh triếp kinh văn viết chữ triếp là chẳng phải âm triếp ngược lại âm trắc diệp.

Kiêu mạn ngược lại âm kiêu kiều ngược lại âm dưới là man biện kinh văn viết chữ kiêu là chẳng phải. Lại cũng viết chữ kiêu.

Tứ cù ngược lại âm cụ câu sách Nhĩ Nhã cho rằng: Cù là đường lớn thông đạt bốn phía, sách Thuyết Văn viết từ bộ hành thanh cù.

Điêu thứu ngược lại âm điểu liêu sách Khảo Thanh cho rằng:

Điêu giống như chim ó. Loài mảnh cầm giống diều, sách Mục Thiên Tử truyện nói: Gọi tên chung những giống chim hung dữ, lại cũng viết chữ điêu âm dưới là tựu kinh Sơn Hải nói: Tên của loài chim thứu, còn một tên nữa là man viết đúng là chữ man.

Mao mã âm trên mao Tự Thư đều nói không có chữ này, tự điển phần trung cũng không nói tới loài ngựa này. Bởi vậy vua Chuyển Luân Thánh Vương nói là con ngựa báu, lông màu cam xanh dài, giống như lông đầu con thú, cũng giống như lông con voi, lông dài cho nên gọi tên ngựa lông.

Trừ hổn ngược lại âm hồn khổn sách Bát Nhã nói: Hổn là chỗ nước đục dơ bẩn, sách Thuyết Văn nói: Chữ viết từ bộ mộc thanh hổn âm hổn đồng với âm trên.

Chỉ bể ngược lại âm dưới bể nhị sách Thuyết Văn cho rằng: Xương đùi ngoài, cũng viết chữ tất chữ viết từ bộ cốt thanh.

Khỏa tiển ngược lại âm trên hồ ngõa Mạnh Tử nói rằng: Khỏa để lộ thân thể ra ngoài, cũng viết là chữ khỏa hoặc là viết chữ loa ngược lại âm dưới tiên điển sách Thuyết Văn nói: Tiển là chân thân với đất, tức là đi chân trần không mang giày dép, chữ viết từ bộ túc thanh tiển.

Tróc duệ ngược lại âm diên tiết sách Khảo Thanh nói: Duệ là lôi kéo, dẫn, sách Thuyết Văn viết từ bộ thủ âm duệ ngược lại âm dĩ lao âm đà ngược lại âm thác hà.

Số tác ngược lại âm song tróc kinh văn viết chữ sổ tục dùng thông dụng.

Đoàn vũ ngược lại âm đoạt loan.

Nhiếp đạo ngược lại âm ni triếp sách Thuyết Văn nói: Dược cũng là đạo tức là nhảy lên, chữ viết từ bộ túc thanh nhiếp kinh văn viết chữ niếp tục dùng cũng thông dụng, âm nhiếp đồng với âm trên, ngược lại âm đào đáo, sách Thuyết Văn nói: Đạo là giẫm đạp lên, chữ viết từ bộ túc thanh đạo cũng đồng âm dưới.

Tháp đạo ngược lại âm đàm lạp kinh văn viết chữ tháp là chẳng phải, sách Thuyết Văn nói: Tháp là giẫm đạp lên, chữ viết từ bộ túc thanh tháp âm tháp ngược lại âm tham hạp.

Bát xế ngược lại âm trên bác mạt ngược lại âm sất chế kinh văn viết chữ xế là chẳng phải.

Nhãn tiệp ngược lại âm tiềm thiếp.

Đạo khấu ngược lại âm thổ đao sách Khảo Thanh nói: Móc lấy sâu hoặc là viết chữ đào sách Thuyết Văn nói viết từ bộ thủ thanh thao âm khấu là âm khẩu.

Đa nhiễm ngược lại âm nhiễm hiền sách Thuyết Văn nói: Cấu nhiễm chìm đắm trong cấu nhiễm, chữ viết từ bộ tu thanh nhiễm kinh văn viết nhiễm cũng thông dụng.

Cổ đạo âm trên là cổ Trịnh Huyền chú giải sách Chu Lễ rằng: Cổ là loài trùng có độc, sách Thuyết Văn viết từ bộ trùng thanh mảnh.

Bì bác ngược lại âm trên bị bi sách Khảo Thanh cho rằng: Bì cũng là bác kinh văn viết từ bộ đao viết thành chữ bì tục dùng thông dụng, ngược lại âm dưới bang giác sách Hạ Tiểu Sớ nói rằng: Bác là lột da ra bóc ra. Sách Thuyết Văn cho rằng: Khắc dấu, chữ viết từ bộ đao thanh bác.

Diên trực ngược lại âm thức liên theo Mao Thi Truyện nói rằng: Diên là cây gỗ dài, sách Thuyết Văn nói chữ viết từ bộ mộc thanh diên.

Chiên hựu ngược lại âm trên chi thiện âm dưới là hựu Thiên Thương Hoét ghi rằng: Chiên là cái đầu không ngay thẳng, sách Thuyết Văn nói hựu là cái đầu lắc lư, đầu bị bệnh, chữ viết từ bộ tật thanh hựu.

Quá bổng ngược lại âm trên trác qua theo Thanh Loại cho rằng: Quá là đánh bằng chày, sách Thuyết Văn viết từ bộ thủ thanh quá ngược lại âm dưới bao giảng sách Khảo Thanh cho rằng: Bảng là đánh, chữ viết từ bộ mộc thanh phụng.

Ngũ pháo sắc ngược lại âm bao mạo sách Thuyết Văn nói: Thân sanh nóng nhiệt nổi mụt nhọt, cũng viết chữ pháo chữ viết từ bộ bì thanh bao.

Trước khoan ngược lại âm hoạt hoàn Quảng Nhã cho rằng: Khoan là xương tận cùng của xương sống, mông đít, âm đồn ngược lại âm đồn côn âm khào ngược lại âm khảo cao cũng viết chữ khoan.

Thuyên cốt ngược lại âm thù nhuyễn sách Thuyết Văn nói: Thuyên là bắp chân. Bụng của bắp chân, chữ viết từ bộ nhục thanh đoan cũng viết chữ duyên âm phì ngược lại âm phù phi âm trường là âm trường âm đoan ngược lại âm đoản loan.

Thỉ niệu ngược lại âm thi chỉ Tự Thư cho rằng: Thỉ là phân cức, viết đúng là chữ khuẩn kinh văn viết chữ thỉ tục dùng cũng thông dụng, ngược lại âm dưới nô điếu sách Thuyết Văn nói: Tiểu tiện, tức là đi vệ sinh, cũng viết chữ niệu tục viết chữ niệu là chẳng phải.

Châm chủy ngược lại âm trấp lâm sách Thuyết Văn nói: Châm là kim may vá, chữ viết từ kim thanh hàm cũng viết chữ châm ngược lại âm dưới tức tủy Tự Thư nói: Cái mỏ con chim, cũng viết chữ chủy kinh văn viết chữ chủy tục dùng thông dụng.

Tháo diên ngược lại âm thác ngoa sách Thuyết Văn nói: Thóa là trong miệng nhổ nước dãi ra, chữ viết từ bộ khẩu thanh thùy cũng viết chữ thóa ngược lại âm dưới tiện diên sách Khảo Thanh nói diên là nước dãi trong miệng, sách Thuyết Văn nói: Chữ viết từ bộ thủy thanh khiếm kinh văn viết chữ diên tục dùng cũng thông dụng.

TU HÀNH ĐẠO ĐỊA KINH QUYỂN 2

Tích lịch ngược lại âm trên tứ mịch ngược lại âm dưới linh đích sách Nhĩ Nhã nói rằng: Tích lịch là tiếng nổ sấm sét, kinh văn viết chữ tích lịch tục dùng cũng thông dụng.

Hóa cầu ngược lại âm củ ngu sách Bát Nhã nói: Cầu là phương pháp, sách Thuyết Văn viết từ bộ thủ thanh cầu.

Bàn kiết ngược lại âm bán can sách Bát Nhã nói: bàn là con rồng uốn khúc, sách Thuyết Văn nói: Chữ viết từ bộ trùng thanh phiên.

Đa trứu ngược lại âm trâu sưu sách Khảo Thanh cho rằng: Trứu là da tụ lại, sách Thuyết Văn nói: Chữ viết từ bộ bì thanh sô kinh văn viết chữ trứu tục tự dùng cũng thông dụng.

Cấm giới ngược lại âm cập cấm sách Sở từ nói rằng: Cấm là ngậm miệng lại, sách Thuyết Văn viết từ bộ khẩu thanh cấm.

Nga mâu ngược lại âm trên ngã khả Cố Dã Vương cho rằng: Nga hình nó giống như chim nhạn người ta thường nuôi trong nhà, tức là con ngỗng, sách Thuyết Văn viết từ bộ điểu thanh ngã âm dưới là mộc sách Nhĩ Nhã nói: Mâu là tên gọi khác của con vịt, sách Thuyết Văn viết từ bộ điểu thanh mâu.

Quán vi ngược lại âm hồ loan Trịnh Huyền chú giải sách Chu Lễ rằng: Quán cũng là vi sách Thuyết Văn viết từ thảo thanh quan âm đồng với âm trên, kinh văn viết chữ quán là chẳng phải, ngược lại âm dưới vi quỉ sách Thuyết Văn nói: Vi là câu lau sậy chữ viết từ bộ thảo thanh vi.

TU HÀNH ĐẠO ĐỊA KINH QUYỂN 3

Ủy di ngược lại âm trên ủy vi ngược lại âm dưới đồ hà.

Bôn tẩu ngược lại âm bổn môn sách Nhĩ Nhã cho rằng: Bôn cũng là tẩu tức là chạy trốn, cũng viết chữ bôn Hán Thư viết chữ bôn.

Lộc bưu ngược lại âm dưới ty diêu sách Thuyết Văn cho rằng: Bưu (794) là một bầy chó chạy.

Mạo tuyệt ngược lại âm trên mạo mạo tuyệt theo ý kinh mạo là sầu muộn không có chỗ biết, buồn vô cớ.

Toàn xuyên ngược lại âm toán quan sách Mạnh Tử nói rằng: Toàn là cây đục, đục xuyên qua có lổ hổng, sách Thuyết Văn nói: Chữ viết từ bộ kim thanh toàn âm dưới là xuyên.

Quá bàng ngược lại âm trên trác qua sách Thuyết Văn nói rằng: Quá là đánh nện cũng viết chữ ngõa ngược lại âm dưới bạch canh sách Thuyết Văn cho rằng: Bàng là đánh bằng roi, chữ viết từ bộ thủ thanh bàng.

Quán ngược lại âm quan uyển lại cũng âm cổ hoán Cố Dã Vương cho rằng: Phàm tẩy rửa vật đều gọi là quán sách Thuyết Văn cho rằng: Quán là rửa tay, chữ viết từ bộ mảnh đến bộ cửu đến bộ thủy kinh văn viết chữ quán là chẳng phải.

Phanh thân ngược lại âm ban manh sách Khảo Thanh cho rằng: Phanh là búng ngón tay, gãy đàn, sách Thuyết Văn viết từ bộ thủ thanh biện kinh văn viết chữ phanh tục dùng thông dụng.

Nhược trách ngược lại âm trắc giá sách Vận Thuyên cho rằng: Trách là thuộc nan tre. Ống tre chữ viết từ bộ trúc thanh sạ âm đồng ngược lại âm sở trứu.

Bể nghê ngược lại âm trên sơ kế âm dưới nghê kế sách Thuyết Văn cho rằng: Bi nghê là nhìn nghiêng, chữ viết từ bộ nhục đều thanh ty nhi.

Trách kỳ ngược lại âm trên trắc cách sách Khảo Thanh cho rằng: Trách là căng ra, sách Bát Nhã cho rằng: Giết mà xé cánh tay ra gọi trách sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết từ bộ thạch thanh kiệt kinh văn viết chữ kiệt tục tự dùng cũng thông dụng, âm kiệt.

Châm chủy ngược lại âm chi lâm hoặc là viết chữ châm ngược lại âm dưới tức tủy cũng viết chữ chủy kinh văn viết chữ chủy chẳng phải chữ.

Thiết sản ngược lại âm thiên kiết ngược lại âm dưới xác nhãn sách Bát Nhã cho rằng: Sản là rẩy bỏ, tước lột, cũng viết chữ sản gọi là diệt sạch san bằng, chữ viết từ bộ kim thanh sản.

Y sao ngược lại âm sở giao sách Phương Ngôn nói: Sao là cướp đoạt, cưỡng lấy vật cũng viết chữ sao.

TU HÀNH ĐẠO ĐỊA KINH QUYỂN 4

Tỏa trảm ngược lại âm trên thô hóa sách Khảo Thanh cho rằng: Tỏa là chặt chém ra từ mảnh nhỏ, sách Thuyết Văn viết từ bộ đao thanh tọa kinh văn viết chữ tỏa là chẳng phải, âm dưới trắc giảm sách Khảo Thanh nói: Trảm là chặt đốn. Sách Thuyết Văn nói: Diệt sạch chữ viết từ bộ cân thanh xa.

Kỳ hội ngược lại âm trên cự nghi Bì Thương cho rằng: Kỳ là ngọc báu quý trọng, viên ngọc đẹp cũng gọi là ngọc quý hiếm, sách Thuyết Văn viết từ bộ ngọc thanh kỳ ngược lại âm dưới cốt hồi Tự Thư nói: Hội là ngọc xấu kém giống như đá, Bì Thương cho rằng: Ngọc quý hiếm, sách Thuyết Văn nói: Viên ngọc tròn tốt đẹp, chữ viết từ bộ ngọc thanh hội kinh văn viết chữ hội tục dùng thông dụng, cũng viết chữ hoài cũng viết chữ khôi.

Ngu ngai ngược lại âm trên ngu câu ngược lại âm dưới nhai giai Thiên Thương Hoét ghi rằng: Ngai là ngu, sách Tập Huấn cho rằng: si chữ viết từ bộ mã thanh ngai.

Phù nhạn ngược lại âm trên phụ phù sách Nhĩ Nhã cho rằng: Thư phù tên gọi khác nữa là thu cũng thuộc loại vịt, tức là con le le, chữ viết từ bộ điểu thanh kỹ.

Quyển đã ngược lại âm quỳ viên cũng viết chữ quyền sách Thuyết Văn viết từ bộ thủ thanh quyến.

TU HÀNH ĐẠO ĐỊA KINH QUYỂN 5

Hoạch thảo ngược lại âm trên hoàng quách sách Thuyết Văn cho rằng: Hoạch là cắt gặt thâu gom đem về chữ viết từ bộ mộc đến bộ hoạch thanh tĩnh.

Liềm nghệ ngược lại âm trên kiểm diêm sách Thuyết Văn cho rằng: Liềm là dụng cụ như cái liềm để cắt gặt lúa đem về nhà, một tên gọi khác nữa khiết ngược lại âm khẩu kiết chữ viết từ bộ kim thanh liêm cũng viết chữ trác ngược lại âm ngư khế.

Lạc đà âm trên là thác ngược lại âm dưới đồ hà kinh Sơn Hải nói rằng: Lạc đà trên lưng nó gù lên cục thịt, kham vác nổi ngàn cân biết chỗ có suối nước, tục gọi lạc đà.

Nguyệt nhĩ ngược lại âm nguyên quyết sách Khảo Thanh cho rằng: Nguyệt là tên của loại hình phạt, sách Chu Lễ cho rằng: Chặt chân, kinh văn viết chữ liệt tục ngữ đều không dùng chữ này.

Áp già ngược lại âm dưới giá dã sách Vận Thuyên nói rằng: Loại chim đa đa, loại chim lưng màu tro xanh có chấm đen.

Tiều quý ngược lại âm trên tức diêu ngược lại âm dưới quỉ quý sách Thuyết Văn nói: Tim đập mạnh vì sợ hãi. Chữ viết từ bộ tâm thanh quý.

Chí kiêu ngược lại âm trên xỉ chi ngược lại âm dưới hiểu nghiêu Trịnh Tiển chú giải Mao Thi Truyện rằng: Chí kiêu là loài chim tiếng kêu của nó rất ghê sợ, sách Thuyết Văn nói: Loài chim bất hiếu.

Thô lược ngược lại âm trên là thương hồ ngược lại âm dưới cường lượng Tự Thư cho rằng: Lược là dụng cụ bắt lấy loài chim thú, chữ viết từ bộ cung thanh kinh.

Luyến hạt ngược lại âm lực chuyển Tự Lâm cho rằng: Luyến là cắt thịt mỏng, chữ viết từ bộ nhục thanh luyến âm luyến ngược lại âm lực viên ngược lại âm dưới can khác sách Bát Nhã cho rằng: Lấy dao cắt vật.

Mộc tiết ngược lại âm tiên kiết sách Thuyết Văn nói: Tiết là dụng cụ mở cây ra tức là vật để niêm, chữ viết từ bộ mộc thanh tiết.

Đầu phách ngược lại âm thất mịch sách Thuyết Văn cho rằng: Lấy dao mà phá bổ tách vật ra, chữ viết từ bộ đao thanh tích.

Như ngoan ngược lại âm ngũ hoàn tên loài rắn.

TU HÀNH ĐẠO ĐỊA KINH QUYỂN 6

Hãn thanh ngược lại âm trên hàn thả sách Thuyết Văn cho rằng:

Hãn là nằm ngủ tiếng ngáy, chữ viết từ bộ ty thanh can.

Thủ quắc ngược lại âm quỉ bích lại cũng là âm quỉ hoặc hai âm đều thông, Tự Thư cho rằng: Dùng móng tay cào giữ lấy.

Hữu hoàng ngược lại âm ô quang xưa nay Chánh Tự cho rằng: Ao nước lớn, sách Khảo Thanh cho rằng: Ao nước không chảy, sách Thuyết Văn viết đúng chữ hoàng từ bộ thủy thanh hoàng.

Tùy đoàn ngược lại âm trực truy ngược lại âm dưới đoan loạn Khổng An Quốc chú giải sách Thượng Thư rằng: Đoàn là đánh, rèn luyện, cũng gọi là đánh ném, sách Thuyết Văn viết chữ từ bộ kim thanh đoàn.

BÁCH DỤ TẬP KINH

- Quyển 1, 2, 3 trên Huyền Ứng đều không có âm.

Nguồn: Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh — bản Việt dịch do HT. Thích Tịnh Hạnh chủ trì. Dữ liệu từ daitangkinh.org. Bản quyền bản dịch thuộc về các dịch giả.