SỐ 2102 — HOẰNG MINH TẬP

QUYỂN 9

- Đại Lương hoàng đế lập thần minh thành Phật nghĩa ký (và Thẩm Tích ở Ngô Hưng soạn lời tựa chú)

- Tiêu Sâm cật nạn luận Thần Diệt của Phạm Chẩn.

- Tào Từ Văn cật nạn luận Thần Diệt của Phạm Chẩn.

ĐẠI LƯƠNG HOÀNG ĐẾ LẬP THẦN MINH THÀNH PHẬT NGHĨA KÝ

(VÀ THẨM TÍCH Ở NGÔ HƯNG SOẠN LỜI TỰA CHÚ)

Phàm, thần đạo minh mặc, Tuyên Ni hẳn đã hết nói, tâm sở lý diệu, trụ sử lại chỗ chưa nói. Chẳng phải thánh trí thì chẳng khắp, vì tình gần khó dùng nói xa. Vì thế, Huyền nho đời trước bàn nói bỏ lại túc nghiệp, đời sau nói chung dễ chìm thân sau. Chẳng phải cực lự của thiên hạ, sao được mà rõ ràng. Nên kẻ lầm hoặc nghe thức thần chẳng mà hoàn toàn cho đó là Thường. Nghe tâm niệm chẳng thường mà toàn cho đó là Đoạn. Nói đoạn thì mê tánh Thường, , nói thường thì nhầm dụng đó Đoạn. Nhân dụng nghi ngờ gốc cho rằng tại gốc có thể diệt, nhân gốc nghi ngờ dụng cho rằng tại dụng chẳng dời, chẳng thể tinh cầu, cùng nhau khởi thiên chấp, mới khiến giác tánh thiên tự mất. Bàn luận thánh vương bẩm lấy huyền phù, ngự đại bảo giác này, tiên thiên rủ thì quán dân bày hóa, sắp sợ chia ly dối biện dựng nghĩa giăng dòng, nêu thuật lắm tợ đó ai có khả năng chấn chỉnh. Thích giáo di văn đó sắp mất. Vì thế soạn Nhã Luận này để hoằng chí điển tích, sớm niệm thân không gá tâm nội giáo, từng hưởng pháp âm, dùng quên ăn ngủ, mà tình mờ tối khó hiểu, chạm lý lắm nghi ngờ. Còn như đại nghĩa Phật tánh chóng mê đường tâm, đã thiên cáo dòng dự đồng vỗ thăm, muôn đêm được mở, ngàn tối trọn thấy, nghi ngờ của phân trừ rõ ràng đều suốt, trộm chỉ sự và lý hạnh không vật nào chẳng biết. Dụng tùy đạo hợp, sao tâm chẳng nói, nên dùng trôi bồi hồi, còn cảm hòa của mỹ âm, cá dạo nhảy nhót còn thưởng vận của tơ trong, huống gì sự mầu nhiệm của nhập thần phát từ cung trời. Đây, tôi sở dĩ vũ đó mà chẳng thể tự mình, xin dùng da thọ kính cẩn làm chú thích, há chày ống đó dụng cùng thiên áo, ngõ hầu cố lầm hoặc sở dĩ giải thích. Phàm giẫm trải hành bản ở lập tín (Thẩm Tích nói: Phàm ngu tâm tối thì phát sáng lớn, sáng chẳng chợt phát, phát thì do hành, hành chẳng tự tu, tu phải do tín, tín là nhờ thầy nương lý, tâm của không trái. Nên năm căn lấy một tín làm gốc, bốn tín lấy chẳng trái làm tông, tông tín đã lập muôn thiện tự hành, hành thiện tạo quả, gọi là hành) tín lập do chánh giải (Thẩm Tích nói: Tà chánh chẳng biện, làm sao lấy tín, nên lập gốc của tín nhờ chánh giải). Chánh giải thì tà bên ngoài chẳng nhiễu, (Thẩm Tích nói: Một tâm chánh thì muôn tà diệt, vậy biết trong lòng chánh kiến thì tà bên ngoài chẳng động). Tín lập thì nội thức không nghi ngờ (Thẩm Tích nói: Bàn luận là tâm. Nên luận Thành Thật chép: Tâm ý thức thể một mà tên khác, tâm đã tin vậy lấy gì nghi ngờ). Nhưng chỗ tin hiểu nương, tông đó còn có (Thẩm Tích nói: Nương là cậy nhờ, an tâm có gốc thì chi hành tự theo, ý chỉ của gốc, nói ở câu sau). Vì sao? Vì nguồn thần minh lấy chẳng đoạn làm tinh, tinh thần hẳn về diệu quả (Thẩm Tích nói: Thần mà có hết, thì sao gọi là Thần ư? Nên trong kinh nói tôi thấy chết là hình hoại thể hóa mà thần chẳng diệt, tùy hành thiện ác, họa phước tự tìm theo, đây tức là nghĩa chẳng đoạn diệt. Nếu hóa đồng với cỏ cây thì đâu gọi là Tinh ư? Vì chẳng đoạn nên chung quy diệu cực, nhờ tâm địa này thì xúc lý đều rõ, rõ ở các lý, sao hành chẳng thành. Tông tin hiểu là nghĩa này). Quả mầu thể cực, thường trú tinh thần, chẳng tránh khỏi vô thường (Thẩm Tích nói: Quả mầu rõ lý đã đủ, cho nên thể chỉ cực thường tinh thần, giẫm hành chưa mãn nên nó chưa khỏi biến đổi). Vô thường là trước diệt sau sinh, từng sát-na chẳng trú (Thẩm Tích nói: Sát-na là tiếng Thiên-trúc, tên cực của Tấn tốc, sinh tức là diệt, nào có trụ ư? Nên Tịnh Danh than rằng Tỳ-kheo tức thời sinh, già diệt). Nếu tâm dụng tâm ở phan duyên, thức trước khác với sau, đó thì cùng cảnh đều qua, ai thành Phật ư? (Thẩm Tích nói: Tâm tùy cảnh động là dụng bên ngoài, sau tuy tiếp nối trước, mà trọn chẳng phải thật, luận nên biết thần bàn nghị tánh vắng lặng nhiên chẳng dời, vì vắng lặng chẳng dời nên chung quy ở diệu quả). Kinh chép: Tâm là chánh nhân, trọn thành quả Phật (Thẩm Tích nói: Lược nói về nhân Phật, nghĩa đó có hai: Một là duyên nhân; hai là chánh nhân, duyên là muôn thiện, chính là thần thức, muôn thiện có công của giúp phát, nên nói là duyên nhân. Thần thức là chánh gốc nên nói là chánh nhân. Đã nói trọn thành quả Phật, đây nghiệm về chẳng đoạn). Lại nói: Nếu vô minh chuyển thì biến thành minh, theo kinh này thì lý cầu thế nào, vì sao? Vì tâm là dụng gốc, gốc một mà dụng khác, khác dụng tự có hưng phế, tánh của một gốc chẳng dời (Thẩm Tích nói: Đào thải trần uế, bản thức thì minh, minh và ám thay đổi, gọi là biến. Nếu trước đi sau lại, chẳng phải gọi là biến). Một gốc: Tức vô minh thần minh (Thẩm Tích nói: Thần minh vốn tối, nên lấy vô minh làm nhân) tìm tên gọi của vô minh chẳng phải mắt của Thái hư, đất đá vô tình, đâu gọi là vô minh (Thẩm Tích nói: Thiện ác, khác nhau chẳng phải tâm thì chẳng biết, xét rõ phải quấy, chẳng phải tình thì chẳng biết, thái hư vô tình nên chẳng rõ ngu trí, đất đá không tâm, đâu biện giải mê hoặc. Nên biết giải mê hoặc còn ở có tâm, ngu trí ở nơi có biết, đã gọi là vô minh thì nghĩa ở tâm). Nên biết thức lự nên sáng thể chẳng khỏi lầm hoặc. Lầm hoặc lự chẳng biết, nên gọi là Vô minh (Thẩm Tích nói: Minh là bản tánh, vì thức sáng nhiễm trần nên ngoài nên trong chẳng khỏi lầm hoặc, lầm hoặc mà chẳng rõ, nên gọi là Vô minh, do đây đặt mà xưng, đâu chỉ không ư?) mà trên thể vô minh có sinh có diệt. Sinh diệt là khác dụng. Tâm vô minh nghĩa chẳng đổi, (Thẩm Tích nói: Đã có tự thể thì có dụng, nói dụng chẳng phải thể, luận thể chẳng phải dụng. Dụng có hưng phế, thể không sinh diệt). Sắp sợ thấy dụng đó khác, bèn gọi là tâm tùy cảnh diệt (Thẩm Tích nói: Lầm hoặc là mê thể dụng, nên chẳng năng tinh. Vì sao? Vì thể đó cùng dụng chẳng lìa, chẳng tức, lìa thể không dụng, nên nói chẳng lìa, dụng nghĩa chẳng phải thể, nên nói chẳng tức, thấy chẳng lìa đó mà mê chẳng tức đó, vì mê chẳng tức đó bèn gọi là tâm tùy cảnh diệt). Nên tiếp nối vô minh, thần minh tánh chẳng biến đổi (Thẩm Tích nói: Vô minh hệ thuộc trụ địa, vì bài xích mê thể đó mà bao gồm hạng lầm hoặc, chưa từng dẫn dụ). Tại sao biết vậy? Như trước tâm làm trọng ác vô gián, sau thức khởi Diệu thiện phi tưởng, lý thiện ác rất xa, trước sau cách nhau rất xa. Dụng này nếu không một gốc, làm sao được tương tục như thế (Thẩm Tích nói: Chẳng có một gốc thì dụng không chỗ nương, mà lầm hoặc là thấy đó tiếp tục làm một, nên nêu địa thiện, bài xích mê của tương tục). Nên biết ác trước tự diệt, thức mê hoặc chẳng dời, thiện sau tuy sinh, tâm mờ tối chẳng đổi. (Thẩm Tích nói: Chưa hề vì thiện ác sinh diệt mà khuyết gốc đó). Nên kinh chép: Nếu chung với các kết phiền não thì gọi là Vô minh. Nếu chung với tất cả pháp thiện thì gọi là Minh, há chẳng phải tầm thức tánh là một mà tùy duyên nên khác ư? (Thẩm Tích nói: Nếu thiện ác cùng khởi đâu gọi là chung ư? Mà hằng đối lời đó mà thường mê ý chỉ đó, nên nêu yếu văn này để hiểu các lầm hoặc). Nên biết sinh diệt biến chuyển để đáp lại nhân trước, thiện ác tạ nhau sinh ở hiện cảnh (Thẩm Tích nói: Sinh diệt nhân do nghiệp gốc, chẳng phải hiện cảnh khiến nó vậy. Thiện ác sinh ở cảnh nay, chẳng phải nghiệp gốc khiến nó như vậy), mà tâm làm gốc, chưa hề khác (Thẩm Tích nói: Tuy là dụng do chẳng đồng, mà thể đó chẳng khác). Vì dụng đó vốn chẳng đoạn. Lý thành Phật rõ ràng, tùy cảnh thay đổi, sinh tử có thể hết là rõ ràng. (Thẩm Tích nói: Thành Phật rõ ràng, tướng trạng là gốc, sinh tử có thể hết, do dụng đó. Nếu dụng mà không gốc, thì diệt mà chẳng thành, nếu gốc mà không dụng thì thành không chỗ diệt).

CẬT NẠN LUẬN THẦN DIỆT VÀ LỜI TỰA CỦA TIÊU SÂM

Nội huynh Phạm Tử chân soạn luận Thần Diệt để nói về không Phật, tự cho là xô dẹp nhiều miệng, ngày phục ngàn người ý tôi còn có lầm hoặc, bèn muốn gom xét nghi ngờ, dò hỏi chưa ngộ. Luận đến nay chỗ trì là Hình Thần, chỗ tụng là tinh lý. Nếu là Xuân Thu hiếu hưởng làm tông miếu đó, thì cho là bậc Thánh, thần đạo, thiết giáo lập lễ phòng ngu, Đỗ Bá Quan Cung Bá có bị giới. Lại cho rằng: Giữa trời đất tự có quái vật, chẳng phải người chết làm quỷ, như đây thì chẳng được, dùng thi thư cật nạn so sánh việc đã qua, chỉ có thể ở trong hình thần, nói về ly hợp thì thoát hình thần một thể còn mất chẳng khác, thì Phạm Tử phấn dương đạp, Kim thang xa vời, như linh chất chia đường, Hưng hủy khác nhau, thì tôi khắc địch được mạnh, có thể việc xong, lại tôi tuy nói có Phật mà thể Phật chẳng tục với đồng. Gồm bày bản ý, liên hệ với luận như sau.

Luận Thần Diệt (hỏi đáp là từ của chủ khách trong luận này, cật nạn là chỗ hỏi ở nay).

Hỏi: Ông nói Thần Diệt, lấy gì để biết đó diệt?

Đáp: Thần tức là hình, hình tức là thần, vì vậy hình còn thì thần còn, hình mất thì thần diệt.

Hỏi: Hình là tên gọi của không biết, thần là danh của có biết, biết và không biết ngay nơi sự có khác, thần và hình lý chẳng dung một, hình thần tức nhau chẳng phải chỗ nghe.

Đáp: Hình là chất của thần, thần là dụng của hình, vậy thì hình là gọi chất, thần là nói dụng, hình và thần chẳng được khác nhau.

Cật nạn: Nay nói hình thần hợp thể thì nên có chứng của chẳng lìa, mà nói thẳng: Thần tức là hình, hình tức là thần, hình và thần chẳng được khác nhau, đây nói mà nêu có trái dốc dụ. Nay ông y cứ mộng để nghiệm hình thần chẳng được chung thể. Đang lúc người ngủ, hình đó là vật của không biết mà có thấy, đây chỗ tiếp của thần dạo. Thần chẳng lập riêng, phải nhờ hình khí, như người chẳng xứ bày, phải có nhà ở. Chỉ hình khí là chất của dơ tối, nhà ở là chốn của ngăn bít. Thần trở lại trong hình, thì thức đó suốt mờ tối, nên lấy thấy làm mộng, người về trong nhà, thì thần đó tạm bít lấp, nên lấy sáng làm tối, người đang nằm mộng nhảy vọt lên huyền hư, xa đến muôn dặm, nếu chẳng phải thần dạo thì là hình đi ư? Hình đã chẳng đi, thần cũng chẳng lìa, vì sao được như vậy. Nếu cho rằng là chỗ tưởng thấy, và thân an ngủ đó tợ khí của cây gỗ cứng, như tro lạnh gọi là chẳng nghe, vỗ đó không hay biết, tức gọi thần và hình đồng đều thì là trong ngoài đều mỏi mệt. Đã chẳng tiếp âm thanh bên ngoài, làm sao có thể bên trong dấy khởi tư tưởng. Đây là hình lắng thần rong, đoán có thể biết. Lại nghi về giấc mộng, hoặc trở lại trong dối gặp (Triệu giản Tử mộng thấy đồng tử lõa ca, có thể Ngô vào Trâu, Tấn Tiểu Thần mộng thấy Phụ công lên trời mà Phụ công ra nói ra các loại nhà xí). Hoặc lý chẳng dung (Lã ký mộng thấy bắn thỏ trong trăng, Ngô Hậu mộng thấy ruột ra nhiễu loại của xướng môn). Hoặc tiên giác chưa triệu (Lã Khương mộng thấy lên trời gọi con là Ngu, Tào nhân mộng thấy các quân tử mưu muốn giống như sĩ Tào). Hoặc mượn nhờ tượng loại (Thái Mậu mộng thấy lúa mất làm lộc, Vương Tuấn mộng thấy ba dao làm loại của châu ấy). Hoặc ngay nơi sự là không (người Hồ mộng thấy thuyền, người Việt mộng loại của họ cưỡi). Hoặc vừa nghiệm vừa chẳng phải (Ân Tông mộng thấy được truyền nói, Hán Văn mộng được Đặng thông Nghiệm, chẳng phải sự lắm nhiều, chẳng lại ghi đầy đủ). Đây đều là thần hóa mênh mông, tối sáng chẳng lường. Dễ dùng ước thông, khó dùng lý xét. Nếu chẳng chấp thuận thần dạo thì nên cầu tìm ở hình. Trong sợ khối ấy ngầm linh ngoài tuyệt thấy thăm, tuy dùng sáu mộng nâng đỡ, dùng tưởng nhân cứu giúp, lý cũng chẳng được.

Hỏi: Vì là Thần nên chẳng phải chất, vì là hình nên chẳng phải dụng, chẳng được làm khác, nghĩa đó ở đâu?

Đáp: Danh thì khác mà thể là một. Hỏi: Danh đã khác, thể sao một được.

Đáp: Thần là ở chất, như sắc bén ở dao, hình ở dụng như dao bén nhọn, tên bén nhọn chẳng phải dao, tên dao chẳng phải bén nhọn, nhưng bỏ bén nhọn thì không dao, bỏ dao thì không bén nhọn, chưa nghe dao mất mà bén nhọn còn đâu được hình mất mà thần còn ư? Cật nạn: Có bén nhọn của dao là do công của gọt mài, nên nước năng cắt giao ly, đất đoạn Hủy Hổ, nếu cùng bén nhọn thì đều dùng để bẻ gãy mũi dao đó, hóa thành mũi lụt. Như thế thì bén nhọn diệt mà dao còn, tức là thần mất mà hình còn, vì sao nói bỏ bén nhọn thì không dao, danh thì khác mà thể là một ư? Dao và bén nhọn đã đều chẳng diệt, hình và thần thì chẳng cùng mất, tuy năng gần lấy nơi thí dụ, mà lý thật là trái.

Hỏi: Dao cùng bén nhọn hoặc Như lai nói, hình đó cùng thần nghĩa đó chẳng như vậy. Tại sao nói thế? Chất cây gỗ là không biết, chất người là có biết, người đã có chất như cây gỗ mà có biết của khác cây gỗ, há chẳng phải cây gỗ có một mà người có hai ư?

Đáp: Nói Lạ thay! Người nếu có chất như cây gỗ lấy làm hình, lại có biết khác cây gỗ lấy làm thần, thì có thể Như lai nói vậy. Nay chất của người là chất có biết, chất của cây gỗ là chất không biết, chất của người chẳng biết chất cây gỗ, chất của cây gỗ chẳng phải chất người, làm sao có chất như cây gỗ mà lại có biết khác cây gỗ.

Hỏi: Chất của người sở dĩ khác chất cây gỗ là vì nó có biết. Người mà không biết, cùng với cây gỗ sao khác?

Đáp: Người không có chất của không biết, như cây gỗ không có hình của có biết.

Hỏi: Hình hài chết đó há chẳng phải chất không biết ư? Đáp: Là chất của không biết.

Hỏi: Nếu vậy là người quả thật có chất như cây gỗ mà có biết khác cây gỗ ư?

Đáp: Chết là có chất như cây gỗ, mà không có biết khác cây gỗ.

Sinh là có biết khác cây gỗ mà không có chất như cây gỗ.

Hỏi: Hài cốt của người chết há chẳng phải hình hài của người sống ư?

Đáp: Hình của người sống chẳng phải hình của người chết. Hình của người chết chẳng phải hình của người sống, thân đã cách thì làm sao có hình hài của người sống mà có hài cốt của người chết ư?

Hỏi: Nếu hình hài của người sống chẳng phải hài cốt của người chết, hài cốt của người chết thì lẽ ra nên chẳng do hình hài của người sống, chẳng do hình hài của người sống thì hài cốt này từ đâu mà đến? Đáp: Hình hài của người sống đó biến thành hài cốt của người chết.

Hỏi: Hình hài của người sống đó tuy biến thành cốt của người chết, há chẳng nhân sống mà có chết, thì biết thể chết như thể sống.

Đáp: Như do cây tươi biến thành cây khô, chất của cây khô đâu phải là thể của cây tươi.

Hỏi: Thể tươi biến thành thể khô, thể khô tức là thể tươi, như thể tơ biến thành thể sợi, thể sợi tức là thể tơ, có gì lỗi ư?

Đáp: Nếu khô tức là tươi, tươi tức là khô, thì lẽ ra lúc tươi điêu tàn, lúc khô thì kết thật. Lại cây tươi chẳng nên biến thành cây khô, vì tươi tức là khô nên khô không có chỗ lại biến. Lại khô tươi là một sao chẳng trước khô sau tươi, mà phải trước tươi sau khô là sao? Tơ và sợi đồng thời chẳng được làm dụ.

Hỏi: Tàn tạ của hình người sống nên chợt đều hết, vì sao vừa chịu chết, hình miên lịch chưa thôi ư?

Đáp: Vì thể của sinh diệt phải có thứ lớp, hễ chợt sinh thì chợt diệt, dần dần sinh thì dần dần diệt, chợt sinh là vụt chợt. Dần dần sinh là động vật thực vật. Có là chợt có, dần dần là lý của vật.

Cật nạn: Luận chép chất của người là có biết, chất của cây gỗ là không biết, há chẳng vì người biết nóng mát đau nhức ư? Dưỡng thì sống, tổn thương thì chết ư? Cây gỗ cũng vậy, đang xuân thì tươi, đến thu thì tàn, trồng thì sống, nhổ thì chết, sao gọi là không biết? Nay chất của người giống như cây gỗ. Thần lưu lại thì hình lập, thần đi thì phế, lập là cây tươi, phế là cây khô, ông lấy gì nói? Đây chẳng phải thần biết mà gọi là chất có biết ư? Muôn phải đều do thần biết ,không do chất biết. Chỉ có tánh của cây cỏ côn trùng hay biết tươi khô, sống chết. Thức của sinh dân thì chung cả an nguy, lợi hại, sao gọi là chẳng phải có chất của như cây gỗ lấy làm hình, lại có biết của khác cây gỗ lấy làm thần ư? Đây thì hình thần có hai, ở có thể riêng. Chỉ cây gỗ bẩm thị khí âm dương của trời, người gần tinh chiếu của một linh, thức hoặc đồng, thần thì khác. Luận về hình hài, hài cốt, thuyết sống chết trao nhận, nghĩa đã định trước, sự lại chẳng trải qua, đâu dùng quanh co để nói ư!

Hỏi: Hình tức là thần thì tay, v.v... cũng là thần phải không? Đáp: Đều là phần thần.

Hỏi: Nếu đều là phần thần, thì thần nên suy nghĩ, tay v.v... cũng nên suy nghĩ v.v...

Đáp: Tay v.v... có biết đau nhức, không có suy nghĩ phải quấy. Hỏi: Biết và suy nghĩ là một hay khác?

Đáp: Biết tức là suy nghĩ, cạn là biết, sâu là suy nghĩ.

Hỏi: Nếu vậy, nên có hai lự, lự đã có hai, thì thần có hai hay không?

Đáp: Thể người chỉ một, thần đâu được hai.

Hỏi: Nếu chẳng được hai, thì sao có biết đau nhức, lại có suy nghĩ phải quấy?

Đáp: Như tay chân tuy khác mà chung là một người, phải quấy đau nhức, tuy là có khác, mà cũng gồm là một thần.

Hỏi: Suy nghĩ phải quấy chẳng liên quan tay chân, thì có liên quan gì?

Đáp: Suy nghĩ phải quấy, chỗ tâm khí làm chủ. Hỏi: Tâm khí là tâm của Năm tạng có phải không? Đáp: Phải.

Hỏi: Năm tạng có gì khác nhau mà tâm có suy nghĩ phải quấy riêng?

Đáp: Bảy lỗ nào khác gì nhau mà chỗ dụng chẳng đều là sao? Hỏi: Suy nghĩ vô phương, làm sao biết là tâm khí làm chủ?

Đáp: Tâm đau thì suy nghĩ trái, do đó biết tâm là gốc của suy nghĩ.

Hỏi: Sao biết chẳng gửi lại trong các phần như nhãn, v.v...

Đáp: Nếu lự có thể gửi ở nhãn phần, vì sao nhãn chẳng gửi ở nhĩ phần?

Hỏi: Thể của lự không gốc nên có thể gửi đó ở nhãn phần, nhãn tự có gốc, chẳng nhờ gửi ở phần khác phải không?

Đáp: Vì sao nhãn có gốc mà lự không có gốc, nếu không có gốc ở hình ta mà có thể gửi khắp chốn khác, cũng có thể tình của Trương giáp gửi thân của Vương Ất, tánh của Lý Bính, gá thể Triệu Đinh, nhưng chẳng phải như vậy.

Cật nạn: Luận chép: Hình thần chẳng khác, tay v.v... đều là phần của thần. Đây thì thần lấy hình làm thể, thể hoàn toàn thì thần hoàn toàn, thể tổn thương thì Phật thiếu. Thần là gì? Tức là thức lự. Nay người hoặc chặt tay chân cắt da thịt, mà trí tư chẳng loạn, như Tôn Tẩn chặt chân mà binh lược càng sáng rõ, Lô Phù mở cổ tay mà Nho đạo mới yên lặng. Đây là thần lìa hình, hình tổn thương thần, thiết thực của chẳng hại là chứng. Chỉ thần nhận trí để sai sử vật, gá khí để chiếu chung, thấy nghe hương vị, đều có chỗ nương, mà tư thức trở về tâm khí. Thí như có nhà của người, đông mới hiền, hiên nam dẫn cảnh, cửa bắc vời gió, mác tây ánh trăng, chủ nhân ngồi yên, trung lựu để thâu dụng của bốn việc. Nếu Như lai nói miệng mũi tai mắt, đều có phần của thần, một mắt đau thì thấy hủy, hai mắt thì lẽ ra đều mù, một tai đau thì thần nghe tổn thương, hai tai thì lẽ ra đều điếc. Nay thì không như thế, vậy biết thần lấy làm khí, chẳng phải lấy làm thể. Lại chép: Tâm là gốc lự, lự chẳng thể gửi ở phần khác, nếu ở miệng, mắt, tai mũi thì luận này là đúng. Nếu ở tâm khác thì chẳng đúng. Tai mũi tuy cùng thể này mà chẳng thể dùng lẫn lộn, vì sở ty đó chẳng đồng khí. Khí dụng đều khác. Tâm khác tuy ở hình kia mà có thể được liên quan nhau, vì thần đó lý đều diệu, thức lự bằng công. Nên thư nói: Mở tâm ngươi rót tâm trẫm, Thi nói: Người khác có tâm, tôi thốn độ đó, Tề Hoàn bắt chước mưu của Quản Trọng. Hán Tổ dùng sách của Trương Lương, là đều gốc đó ở hình ta gửi đó nơi phần khác, sao nói tình của Trương giáp chẳng thể gửi ở thân của Vương Ất, tánh của Lý Bính chớ được gửi nơi thể của Triệu Đinh ư?

Hỏi: Hình của bậc Thánh như hình của người phàm mà có sự khác nhau giữa phàm thánh, nên biết hình thần khác nhau.

Đáp: Chẳng đúng. Tinh của vàng là năng chiếu, dơ bẩn là chẳng thể chiếu, tinh vàng của năng chiếu làm sao có chất dơ bẩn của chẳng chiếu? Lại đâu có thần của bậc Thánh mà gửi ở khí của người phàm, cũng không có thần của người phàm mà gá nơi thể của bậc Thánh, vì vậy tám sắc trùng ngươi là dung của Huân Hoa, dáng rồng miệng ngựa là tướng của Hiên Phụ. Đây là khác của hình bên ngoài. Tim của Tỷ Can bảy lỗ đều nêu, mật của Bá Ước lớn như nắm tay, đây là khác của tâm khí. Vì thế khu phần của bậc Thánh đều khác thường phẩm, chẳng phải chỉ đạo cách chúng sinh, cũng là hình vượt muôn phải, phàm thánh đều thể chưa dám an.

Hỏi: Ông nói hình của bậc Thánh thì khác với phàm, vậy xin hỏi: Dương Hóa giống Trọng Ni, Hạng Tịch tợ Đế Thuấn, Thuấn Hạn Khổng Dương, trí cách hình đồng đó cớ sao ư?

Đáp: Mân tợ ngọc mà chẳng phải ngọc, cư giống phụng mà chẳng phải phụng, vật thật có đó, vì là người nên như vậy. Hạng Dương dáng mạo tợ mà chẳng phải thật, vì tâm khí chẳng đều, tuy có dáng mạo mà không có ích vậy.

Hỏi: Khác của phàm thánh, hình khí chẳng phải một thì có thể, bậc Thánh viên cực lý không có hai mà lại khác dáng. Dương Văn khác trạng, thần chẳng hệ thuộc sắc ở đây càng rõ.

Đáp: Thánh và thánh đồng, đồng ở thánh khí mà khí chẳng hẳn là đồng, như ngựa khác lông mà đều nhảy vượt, ngọc khác sắc mà đều xinh đẹp. Vì vậy, gai tấn, lúa sở đồng giá liền thành, Lân Lưu trộm ly đều đạt ngàn dặm.

Hỏi: Hình và thần chẳng hai, đã nghe việc đó, hình mất thần diệt, lý cố nhiên là như vậy. Xin hỏi: Làm tông miếu thì quỷ hưởng, nghĩa là sao?

Đáp: Giáo của bậc Thánh là vậy, cho nên theo tâm của hiếu tử mà mài ý của du bạc, thần mà sáng là nghĩa này.

Hỏi: Bá Cơ mặc giáp, Bành sinh heo hiện, phần tố soạn thuật việc đó, sao là thiết giáo mà thôi ư?

Đáp: Yêu quái đầy khắp, hoặc còn hoặc mất, gượng chết thì đông mà chẳng phải đều thành quỷ, Bành sinh Bá có khả năng gì riêng ư? Vừa là người vừa là heo, chưa hẳn công tử của Tề Trịnh.

Hỏi: Dịch xưng nên biết tướng trạng của quỷ thần tương tợ với trời đất mà chẳng trái. Lại nói: Chỗ quỷ một xe, nghĩa đó thế nào?

Đáp: Có cầm, có thú, bay chạy khác nhau, có người, có quỷ, U minh khác nhau. Người chết thành quỷ, quỷ chết thành người, thì tôi chưa biết.

Nạn rằng: Luận chép: Đâu có thần của bậc Thánh mà gửi nơi khí của người phàm, cũng không có thần của người phàm mà gá vào thể của bậc Thánh. Nay Dương Hóa giống Trọng Ni, Hạn Tịch tợ Đế Thuấn, tức là thần của người phàm gá vào thể của bậc Thánh. Mân và ngọc, cư và phụng chẳng được làm dụ. Nay mân tự gọi là mân, ngọc thật gọi là ngọc, cư gọi là viên cư, phụng gọi là thần phụng, danh đã gọi khác, mạo cũng sai thật, nay Thuấn có hai con ngươi, Hạng Vũ cũng có hai con ngươi, chẳng phải có hai tên mâm ngọc, chỉ thấy hai con ngươi cùng loại. Lại có Nữ-oa thân rắn, người thợ gốm họ Cao miệng ngựa, chẳng phải chân thánh vào nơi phàm khí, bèn mới gá thể của vật trùng. Đây hình thần khác nhau, sáng tối chẳng đồng, nay càng rõ bày. Nếu hình thần là một, lý bặt ở nhân trước, thì thánh phải sinh ra thánh, hiền lẽ ra sinh ra hiền, mạnh sợ ngu trí đều là loại gốc đó, tức chỗ đào luyện của hình thần, chỗ mang dưỡng của một khí, chẳng được có Nghiêu Tuấn, Chu Huyên, Tẩu ngoan, Thuấn thánh. Luận lại chép: Thánh đồng thánh khí (hơi) mà khí (thân) chẳng hẳn là đồng, như ngựa khác lông mà đều nhảy vượt, nay lông lại vượt khí (hơi) ư? Ngựa có đồng sắc lông mà siêng nhác khác nhau là như thế, thì lông chẳng phải vượt tướng, do thể không phải thánh khí. Người hình hài không có khác nhau giữa phàm thánh, mà có khác nhau giữa Trinh Thúy, nên linh xa gá nơi chất xa, thần gần ngụ ở thể gần, thì chỉ đây mà thôi. Vừa rồi cái gọi là thể của bậc Thánh, chỉ nói thẳng hình của Khâu Thuấn, chẳng nói khí có thánh trí, chẳng phải thuyết mâu thuẫn, chớ gần mê hoặc điều này.

Hỏi: Biết thần diệt này có lợi dụng gì?

Đáp: Phù-đồ hại chính, tang môn rúc đục phong tục, mốc kinh hãi rong ruổi mênh mông chẳng dứt, tôi buồn tệ đó, nghĩ cứu đắm đó. Bỏ hết của cải để đến làm tăng, phá tài sản để tới Phật, mà chẳng giúp thân thích chẳng xót thương cùng khốn, đó là sao? Vì tình của ta dày sâu, ý của cứu vật cạn. Vì vậy, khuê toát giẫm nơi bạn nghèo, lận tình động ở nhan sắc, ngàn chuông giao nơi phú tăng, vui lòng thỏa nơi dáng tóc, há chẳng vì tăng có nhiều lúa nếp, bạn không báo của di bính, chuyên thi vì chẳng liên quan chu cấp, lập đức thì ở mình, lại làm hoặc vì lời mờ tối, vì sợ khổ A-tỳ, dụ dùng từ của luống dối, vui lòng thú của Đâu-suất, nên bỏ vá nách, mặc áo rộng, phế trở đậu theo bình bát, nhà nhà bỏ thân ái, người người bặt nối dõi. Đến nỗi khiến binh tỏa nơi hàng gian. Lại không ở quan phủ, thóc hết ở biếng dạo, của sạch nơi nước đất, sở dĩ gian trộn Phật thắng tiếng tụng chuộng quyền, chỉ có cớ này, hạng đó chẳng thôi, bệnh đó không căn. Nếu biết đào luyện bẩm nơi tự nhiên, sum la đều với riêng hóa, hốt vậy tự có hoảng mà không, đến cũng chẳng ngự, đi cũng chẳng tìm, nương phàm lý trời mỗi an tánh, tiểu nhân cam chịu gò ruộng, quân tử gìn giữ điềm tố, cày mà ăn, ăn mà chẳng thể cùng, chăn tằm để mặc, mặc mà chẳng hết, dưới có thừa để dâng trên, trên không làm vì đợi, có thể toàn sự sống, có thể toàn dưỡng thân thích, có thể vì mình có thể vì người, có thể giúp nước, có thể Bá Quân, là dùng đạo này.

Cật nạn: Có không của Phật giữ ở thần lý còn mất, đã có nói qua, lại muốn lược nói. Nay chỉ nói tổn hại và lợi ích, lấy cho ngay phu tử bàn nói về quá chánh. Tử nói: Hoặc Thích đục tục tổn hóa, phí của tổn dịch, đây là kẻ lầm hoặc làm, chẳng phải lỗi của Phật. Phật lập giáo vốn lấy mến sống ghét giết, tu thiện chuyên thí, mến sống chẳng phải chỉ muốn nuôi nhiều chim thú, lấy nhân linh làm trọng, ghét giết đâu thể được hoãn giúp trốn lánh, dùng ai căng đoán xét. Tu thiện chẳng hẳn là nhìn hình trượng sáu, lấy trung tín làm trên hết. Chuyên thí chẳng cẩu thả khiến hết sạch của cải nước đất, lấy chu cấp làm tốt đẹp. Nếu dứt bặt nối dõi, thì hẳn pháp chủng sẽ chẳng truyền, như đều khởi Phù-đồ, lại cũng gieo trồng mà không có đất. Người còn biết đó, huống chi họ từ ta sao vui vậy ư? Nay giữ gốc tang môn, mê mù tục sĩ, thấy kẻ lạnh thì chẳng thí cho áo hạt ngắn, gặp kẻ đói chẳng ban cho chút lương đậu, mà tranh nhau nhóm họp làm tăng không hiểu biết, giành tạo Phật lắm nhiều, thân thích bỏ mà chẳng đoái hoài, tế tự phế mà chẳng tu, bởi hội nát ở trên chùa, đan kim vòng ở dưới tháp, mà gọi là làm ruộng phước, mong được báo nghiệp, đây đều hiểu Phật chưa sâu, rõ pháp chẳng diệt. Tuy gọi Phật là Phật mà đâu hiểu ý chỉ của Phật, gọi Tăng là tăng, mà nào đạt ý nghĩa nương tăng, đây cũng là thần chẳng giáng phước, tôi không lấy vậy. Thuật của sáu nhà đều có lưu tệ, nho mất ở hẹp. Mặc mất ở tệ, pháp mất ở cao, danh mất ở dối. Đều do bắt chước mất truyền để đến nổi đắm bùn sình. Nay ông chẳng lấy hẹp tệ để giết Khổng Mặc, lấy cao dối để trách Hàn Đặng, mà riêng buộc tội Như lai tai, chê Chánh giác này, là giận sóng gió mà hủy thuyền chèo. Nay, những người nghịch bội, những kẻ không chỗ nương nhờ, trên không vua cha, dưới loại ngược đảng, hoặc chẳng kỵ minh hiến mà chợt sợ u ty, sợ sức mạnh của Diêm-la, lo tàn khốc của đầu trâu, bèn hối hận sự uế ác hóa mà đổi thiện, lợi ích của Phật. Lại, lý tội phước chẳng nên khác với thế giáo trái với nhân tình, nếu có người dùng lòng trung thờ vua, chỉ hiếu phụng cha mẹ, lấy tín chơi với bạn bè, người như vậy còn dùng một mắt mù bít đức, xem thường mà bỏ. Cắt phạm cá trùng lấp vào địa ngục, đó là không đúng. Lòng trung chẳng ai hơn Y Duẫn, hiếu chẳng ai hơn nổi tăng sâm, Y Công giết một con vật để nấu ăn, tăng tử nấu hai con chim để dưỡng điểm, mà đều rảo đến vạc lửa, đồng tới cây nhọn. Vậy thì công lớn mất ở lỗi nhỏ, kính phụng trên trái với ban ân dưới. xưa kia, Di tử kiểu giá, còn vì nghĩa rộng mà được miễn tội chết. Than ôi! Từng cho rằng linh gần chẳng như gìn giữ quân tử ư? Nên biết đây là ngăn ngừa của người nhẫn, mà chẳng phải răn dè của người nhân. Nếu năng soi chiếu hạng kia đảng hấn chẳng ở Phật, xét xem họa phước này, ngộ giáo mở dụ, nghĩ dứt ngọn để tôn gốc, chẳng nhổ gốc để cứu ngọn, nghĩ quên ta để mở mang Phật pháp, chẳng dùng pháp sau để lợi ta, thì tuy nói không phải Phật tôi cũng cho đó là Phật.

Cật nạn về luận Thần Diệt của Phạm Trung Thư của tào Tư Văn. Nạn về thần diệt thứ nhất (đồng thời khải chiếu đáp), Phạm đáp thứ nhất, lại nạn thần diệt thứ hai (lại khải chiếu đáp)

- Nạn về luận Thần Diệt của Phạm Trung Thư, của tào Tư Văn.

Luận chép: Thần tức là hình, hình tức là thần, là vì hình còn thì thần còn, hình mất thì thần diệt.

Cật nạn: Hình chẳng phải tức là thần, thần chẳng phải tức là hình, là hợp mà làm dụng, mà hợp là chẳng phải tức. Sinh thì hợp mà làm dụng, tử thì hình còn mà thần đi . Lấy gì nói thế? Xưa kia, Triệu Giản Tử bệnh năm ngày chẳng biết người, Tần Mục Công bảy ngày mới tỉnh lại, đều là thần dạo đến Đế Sở, Đế ban cho quân trời rộng vui, đây là hình lưu lại mà thần mất? Nếu như Luận chép, hình diệt thì thần diệt; hình đây cùng thần nên như ảnh hưởng hẳn là chung, nhưng hình đã bệnh thì thần cũng bệnh, vì sao hình chẳng biết người và thần riêng dạo Đế, mà hân hoan nơi quân trời rộng vui ư? Đây đó ngủ thì hồn giao, nên thần dạo nơi hồ điệp, tức hình cùng thần phân. Đó tỉnh giấc thì hình mở vội vàng cùng khắp, tức hình hợp với thần, thần và hình có phân có hợp, hợp thì cùng làm một thể, phân thì hình mất mà thần đi. Vì vậy, Diên Lăng chôn con mà nói là: Cốt nhục trở về với đất mà hồn khí không đâu chẳng có. Đây tức là hình mất mà thần chẳng dừng, nhưng kinh sử minh chứng rõ ràng, như thế sao là hình mất mà thần diệt ư?

Luận chép: Người hỏi rằng: Kinh nói làm tông miếu thì quỷ được hưởng. Thông nói: Chẳng có quỷ, đó là giáo của bậc Thánh, sở dĩ đạt tâm của hiếu tử mà mài ý của du bạc.

Cật nạn: Nay điều Luận chép đều là tình nói, chẳng phải thánh chỉ. Xin nêu kinh ghi để chứng minh giáo của bậc Thánh. Hiếu kinh chép: Xưa kia Chu Công giao tế, Hậu tắc dùng phối với trời, tông kỷ văn vương ở Minh Đường để phối với thượng đế. Nếu hình thần đều diệt, thì ai phối với trời ư? Và ai là phối với đế ư? Vả lại, không thần mà là có thần, Tuyên Ni nói: Trời có thể khinh thường ư? Nay Tắc không có thần, mà phối Tắc ở đây đó là Chu Đán khinh thường trời ư? Quả thật đó không có Tắc, mà không dùng phối với trời, tức đó khinh thường trời, lại khinh thường người. Đây là giáo của bậc Thánh. Giáo dùng khinh vọng. Bày khinh vọng để lập giáo, lại sao đạt tâm của hiếu tử, mài ý của du đảng ư? Vốn tìm ý chỉ của luận, lấy không có quỷ làm nghĩa. Thử lại cật cấn đó là: Khổng Tử dùng canh rau để cúng tế tổ nể. Lễ nói: Vui để đón lại, buồn để đưa đi, thần đã không thì, đón là đóm cái gì? Thần đã không thì đưa là đưa cái gì? Đón đến mà vui, đó là nhờ vui ở dáng Khổng, đưa đi mà buồn, lại lệ suông đối với thể Khâu. Đây là tế tự của phu tử, khinh ngụy đầy nơi tấc vuông, hư giả tràn cả miếu đường. Giáo của bậc Thánh là như vậy ư? Mà nói giáo của bậc Thánh là sao ư?

Tư Văn thưa: Trộm thấy luận Thần Diệt của Phạm Chẩn, tự làm khách chủ, có hơn ba mươi điều. Tư Văn chẳng chỉ lờ mờ, về cật nạn đại chỉ của luận hai điều mà thôi, mà muốn làm đổ ngã gốc rễ đó, kính cẩn mạo trình trên nghe. Nhưng Tư Văn tình dùng cạn hẹp, sợ chẳng thể nêu chiết quỷ kinh, ngưỡng phiền trời soi, cúi tìm theo động lòng, kính cẩn khải trình.

Hai điều cật nạn phải xem cho rõ.

- Đáp: Tào lục sự cật nạn luận Thần Diệt.

Nạn rằng: Hình chẳng phải tức là thần, thần chẳng phải tức là hình, là hợp mà làm dụng, mà hợp chẳng phải tức.

Đáp rằng: Nếu hợp mà làm dụng: Là nói chẳng hợp thì không dụng, như kháng cự giúp nhau, phế một thì không được, đây mới là tinh cứ của diệt thần, mà chẳng phải nhã quyết của còn thần, ý ông vốn muốn xin chiến mà định vì ta viện binh ư?

Nạn rằng: Xưa kia, Triệu Giản Tử bệnh năm ngày mà chẳng biết người, Tần Mục Công bảy ngày mới tỉnh, đều là thần dạo ở đế Sở, đế ban cho quân trời rộng vui, đây là hình còn lại mà thần dạo đó ư?

Đáp rằng: Thượng khách của Triệu Giản Tử, dạo thượng đế của Tần Mục, đã nói tai nghe quân trời, ở vậy miệng thưởng thức trăm vị, cũng có thể thân an Quảng Hạ, mắt vui Huyền Hoàng, hoặc lại mặc áo của Văn Tú, nắm dây Bí của Như Long, nên biết thần đó phải đợi đã chẳng khác người, bốn chi bảy khiếu, đều bằng với hình, một cánh chẳng thể bay đến xa, nên chẳng tỷ chẳng bay, thần không thiếu gì, cớ sao cậy hình để tự lập?

Cật nạn: Nếu như luận chỉ hình diệt thì thần diệt là, nay hình đó cùng thần nên như ảnh hưởng đó, hẳn là chung đồng. Nhưng hình đã bệnh thì thần cũng bệnh, vì sao hình chẳng biết người, thần riêng dạo Đế Sở?

Đáp rằng: Nếu như ý vừa nói là hình bệnh mà thần chẳng bệnh. Nay thương tổn đó thì bệnh là hình đau, mà thần chẳng đau. Não thì buồn là hình buồn mà thần chẳng buồn, buồn lo đau hình đã được đó như thế, đâu cần nhọc thần ở vô sự ư? (Tào lấy làm sinh thì hợp mà làm dụng, bệnh phế là đồng. Tử thì hình còn mà thần đi, thì nên dạo đế chẳng đồng hình với).

Cật nạn: Đó ngủ thì hồn giao nên thần dạo nơi Hồ Điệp, tức hình phân chia với thần. Đó tỉnh giấc thì hình mở, vội vàng cùng khắp, tức hình hợp với thần.

Đáp rằng: Cật nạn đây có thể gọi là cùng biện, chưa thể gọi là cùng lý, ông cho rằng thần dạo Hồ Điệp là thật làm trùng bay ư? Nếu vậy là hoặc mộng làm trâu các càng xe người, hoặc mộng làm ngựa vào người đạp dưới, đến sáng sớm nên có trâu chết ngựa chết, mà không vật đó là vì sao? Lại, trường nhiễu xướng môn, người đây liền chết, đâu có bỏ sót gan phổi, mà có thể để sống ư? Lại, trời trăng sáng giữa trời, vòng lớn ngàn dặm, không dung dưới theo xếp vợ gần vào tay áo. Mộng huyễn hư giả không có tự đến, một mai thật đó bởi đủ lớn. Rõ buộc tưởng, trong đêm ngồi khắp trời biển, thần tối ở trong, vọng thấy khác vật. Đâu Trang sanh thật loạn vườn nam, Triệu Giản thật lên xướng hạp, em ngoài họ trâu là Tiêu Sâm cũng lấy mộng làm văn câu rất đều, tưởng đến lấy xem.

Cật nạn: Diên Lăng chôn con mà nói là: Cốt nhục về với đất, mà hồn khí không đâu chẳng có, đây tức hình mất mà thần chẳng mất.

Đáp rằng: Sinh của người nhờ khí ở trời bẩm hình ở đất. Vì thế, hình tiêu ở dưới, khí diệt ở trên, khí diệt ở trên nên nói không đâu chẳng có. Không đâu chẳng có là từ của chẳng lường, đâu hẳn thần đó có khởi biết ư?

Cật nạn: Nay chỗ Luận chép đều là tình nói chứ chẳng phải thánh chỉ, xin nêu kinh ghi để chứng giáo của bậc Thánh. Hiếu Kinh chép: Xưa kia. Chu Công giao tế Hậu đắc để phối với trời, tông tế Văn Vương ở minh đường để phối với thượng đế. Nếu hình thần đều diệt, thì ai phối với trời ai phối với đế ư?

Đáp rằng: Nếu đều là bậc thánh đạt, vốn tự không giáo, chỗ bày của giáo thật ở đầu đen, tình của đầu đen thường quý sinh mà hèn chết. Tử mà có linh thì lớn tâm của sợ kính, tử mà không biết thì sinh ý của mạn dịch. Bậc Thánh biết như thế, nên miếu thiêu đàn thiện để dốc thành tâm, trải chiếu trao án để toàn mất mình, tôn tổ để cùng kính của giao thiên, nghiêm phụ để phối hưởng của Minh Đường. Vả lại, người của trung tín giữ tâm có kẻ hữu địa cường lương, ở đây sao là sợ? Do đó thanh giáo chiếu ở trên, phong tục thuần ở dưới, nên dùng đạo này. Nên kinh nói: Làm tông miếu thì quỷ hưởng, nói dùng đạo quỷ thần, đặt để hiếu hưởng. Xuân Thu cúng tế, lấy thời suy nghĩ, nói mạnh đó đuổi xa, chẳng thể sáng chết tối mất. Tử Cống hỏi: Chết có biết không? Trọng Ni nói: Tôi muốn nói chết mà có biết, thì hiếu tử khinh sống để theo chết. Tôi muốn nói chết mà không biết, thì con bất hiếu bỏ mà không lễ tang. Tử Lộ hỏi về thờ phụng quỷ thần, Phu Tử bảo: Chưa thể thờ phụng người, làm sao thờ phụng được quỷ? Vừa rồi nói quỷ hưởng, tại sao chẳng chấp thuận thờ phụng đó ư? Chết mà có biết khinh sống mà theo, vì sao chẳng nói đó có mà làm du mạn đây để đáp ư? Nghiên cầu nghĩa đó, chết mà không biết cũng đã xét, tông miếu giao xã đều là vết giáo của bậc Thánh, đạo luân thường, không được phế bỏ.

Cật nạn: Vả lại không thần mà làm có thần, Trọng Ni nói: Trời có thể khinh thường ư? Nay Tắc không thần mà dùng tắc phối, là Chu Đán khinh thường trời ư? Đã khinh thường trời, lại khinh thường người, đó là giáo của bậc Thánh dùng khinh vọng, dùng khinh vọng đó làm giáo làm sao đạt tâm của hiếu tử, mài ý của du đảng ư?

Đáp rằng: Bậc Thánh là hiển nhân tàng dụng cùng thần tận biến, nên nói thánh đạt tiết mà hiền giữ tiết. Sao có thể cầu ở đề thuyên cục nói giáo. Khinh thường nghĩa là tổn thương hóa bại tục, dẫn dắt người chẳng phải đạo. Nếu có thể dùng an trên trị dân, dời phong đổi tục, ba ánh sáng tỏa trên, muôn dân vui ở dưới, thì nào có khinh vọng ư? Xin hỏi: Thang Thả Kiệt, Võ đánh Trụ, là giết vua chẳng phải ư? Mà Mạnh Tử nói: Nghe giết riêng Trụ, chưa nghe giết vua. Ông chẳng trách vết của bậc Thánh thả giết mà chăm chăm ở vọng của giao tắc ư? Giao khâu minh đường chính là phủ sâu của nhà nho, chứ chẳng phải nghĩa của thần hình, phải như đây là sao ư?

Cật nạn: Vui để đón đến, buồn để đưa đi, v.v...

Đáp rằng: Đây nghĩa chưa thông mà tự thích, chẳng cần phí từ đối với vô dụng. Lễ Ký có nói nhiều về việc này, gần đây ghi điều này chỉ tiếc đôi chút là chưa khắp?

Tư Văn khải tấu: Lúc đầu được Phạm Chẩn đáp về luận Thần Diệt, con chấp mê trước. Tư Văn thử liệu lý đó đến cùng, xung bốn chứng đó. Kính cẩn mạo tấu trình, chỉ Tư Văn tình thức ngu cạn, không dùng chiết bén nhọn, ngưỡng trần thánh giám, cúi theo run sợ, kính cẩn khải tấu!

Chiếu đáp đầy đủ một vài điều, Phạm Chẩn đã trái kinh để khởi nghĩa, trái lý để đặt đàm. Diệt thánh nạn thánh tránh, trái lý nạn dùng lý cật vấn, như vậy thì luận ngôn ngữ lược thành sẽ dứt.

TÀO TỪ VĂN LẠI CẬT NẠN LUẬN THẦN DIỆT CỦA PHẠM TRUNG THƯ

Luận chép: Nếu hợp mà làm dụng là rõ, chẳng hợp thì không dụng, như giúp nhau mà chống cự, phế một thì chẳng được, đây mới là tinh cứ của diệt thần, mà chẳng phải nhã quyết của còn thần. Ý ông vốn muốn xin chiến mà định vì ta viện binh. Luận lại chép: Hình đó ở thần như dao đó ở bén nhọn, chưa nghe dao mất mà bén nhọn còn, há hình mất mà thần còn ư? Lại bày lời của Diên Lăng nói: Tức hình tiêu ở dưới, thần diệt ở trên, nên nói không đâu chẳng có. Lại nói: Phối tắc với trời chẳng phải khinh thường trời, như Thang thải kiệt Võ đánh Trụ chẳng phải giết vua. Ông chẳng trách vết của bậc Thánh thả giết, mà chăm chăm nơi vọng của giao Tắc ư?

Cật nạn: Củng củng cự hư là chứng của hợp dụng mà chẳng phải y cứ của hình diệt tức thần diệt. Vì sao nói vậy? Vì cũng chẳng phải hư, hư chẳng phải củng, nay diệt củng củng mà cự hư chẳng chết, chém cự hư củng củng chẳng mất, chẳng phải tương tức. Nay dẫn đây để làm tinh cứ về hình thần đều diệt, lại làm lương viện của cứu binh. Nay ngã giáo trao người mà muốn cầu còn mãi, buồn thay! Đây tức chứng thứ nhất của hình diệt mà thần chẳng diệt.

Luận chép: Hình và thần như dao bén nhọn, chưa nghe dao mất mà bén nhọn còn, đâu được hình mất mà thần còn ư? Nhã Luận y cứ hình thần đều diệt, chỉ một chứng này mà thôi, ngu có lầm hoặc. Vì sao? Vì Thần và hình là hợp dụng của hai vật, tức chỗ luận dẫn củng cự giúp nhau. Là nay dao đó ở nơi bén nhọn mà hai tên của một vật, nhưng một vật mà hai tên, nên bỏ dao thì không có bén nhọn. Hợp dụng của hai vật, nên hình mất thì thần đi. Nay dẫn hai tên của một vật, nêu hợp dụng của hai vật, sai này nếu mảy may là nào xa ngàn dặm. Đây lại là chứng thứ hai của hình diệt mà thần chẳng diệt. Lại bày lời của Diên Lăng nói, tức là hình tiêu ở dưới, thần diệt ở trên. Luận chép hình thần là tức nhau của một thể, tức này hình diệt ở đây, tức nên thần diệt ở trong hình. Đâu được nói hình tiêu ở dưới, thần diệt ở trên, mà nói không đâu chẳng có ư? Đây lại là chứng thứ ba của hình diệt mà thần chẳng diệt. Lại nói: Phối tắc với trời, chẳng phải là khinh thường trời. Như Thang thả Kiệt, Võ đánh Trụ, chẳng phải là giết vua. Tức là quyền giả để trừ ác? Nhưng vua của Đường Ngu không mắc hoạn của thả đánh. Nếu là vận phải thái bình, đời gặp ba cuối, quyền giả lập giáo để cứu một thời, cho nên quyền tắc phối với trời, mượn văn phối với đế thì có thể, nhưng có vua thiên hạ của họ Ngu. Đề Hoàng mà giao khốc, tổ chuyên mà tông Nghiêu, đã thuần phong chưa hết, thời chẳng phải quyền giả, mà khiến khinh thường trời không vua, là sao ư? Dẫn chứng như nay. Đây là chứng thứ tư của hình diệt mà thần chẳng diệt. Bốn chứng nay đã lập, mà gốc rễ tự nghiêng đổ, ngoài ra cành lá còn lại ngõ hầu không đợi gió mà chẳng còn.

Luận chép: Vui thì đón đến, buồn thì đưa đi, nghĩa này chẳng nhờ thông mà tự thích, chẳng cần phải phí nơi vô dụng, Lễ Ký có nói nhiều. Lại nói: Phàm, nói khinh thường nghĩa là thương tổn hóa bại tục, nếu có thể dùng an trên trị dân, lại nào có khinh vọng ư?

Cật nạn: Cật nạn trước nói đón đến mà vui là mượn vui ở dáng Khổng, đưa đi mà buồn lại là hư lệ ở thể Khâu, đây thật là vân thê của bỉ nạn, phong đích của nghĩa kém, tại lời này, mà đáp chẳng hề có tuệ giải, chỉ nói chẳng nhờ thông mà tự thích. Xin lại nói đó là y như luận chỉ, đã chấp thuận Khổng là giả vui mà hư lệ. Lại chấp thuận phối trời của Tắc, là chỉ không để làm có. Tuyên Ni nói: Mất mà làm có, rỗng mà làm đầy, chỗ hào tượng chẳng chiêm, mà chỗ cách ngôn xả bỏ, dùng gió này để quạt, sao được chẳng tổn thương, tục này ở đâu chẳng bại, mà nói có thể dùng an trên trị dân. Từ hóa ở đâu? Luận chép: Đã thông mà mờ tối là chưa ngộ, tạm lại sang hỏi, lắng nghe dắt dẫn.

HOẰNG MINH TẬP

QUYỂN 10

- Đại Lương Hoàng Đế sắc đáp hạ thần luận Thần Diệt.

- Pháp sư Pháp Vân chùa Trang Nghiêm gửi thư cho các công vương triều quý. (và công vương triều quý đáp)

ĐẠI LƯƠNG HOÀNG ĐẾ SẮC ĐÁP HẠ THẦN LUẬN THẦN DIỆT

Địa vị hiện chính luận, cần phải có tự thể, muốn bàn nói không Phật, nên lập bày chủ khách, nêu lên tông chỉ, nói về trường đoản, lại y cứ Phật lý để khuất phục Phật lý, thì có nghĩa của Phật đã trở ngại, luận của Thần Diệt tự hành, đâu có chẳng cầu ý khác, vọng làm mối khác, vận cách tâm, cổ xúy vọt miệng, hư họa bệnh tật rỗng đặt chê trách, trùng của dốc thời, kinh nghi ở qua lại, ếch của kẹt giếng, Hà Hán ở xa lớn, vì sao? Luận mờ biếng lười mà tranh một hơi thở, ôm cô lậu mà giữ cán giếng, đâu biết sự dài lâu của trời đất, rộng lớn của biển khơi. Mạnh Kha có nói: Chỗ biết của người chẳng như chỗ chẳng biết của người. Tin thay! Xét ba thánh lập giáo đều nói bất diệt, văn ấy rộng lớn khó có thể chép đủ. Chỉ nêu hai việc thử để làm lời. Tế Nghĩa nói: Chỉ hiếu tử làm năng hưởng thân thích. Lễ Vận chép: Ba ngày trai sẽ thấy chỗ tế, nếu cho rằng hưởng chẳng phải chỗ hưởng, thấy chẳng phải chỗ thấy, trái kinh trái thân thích, ngôn ngữ có thể dứt. Luận thần diệt là điều trẫm chưa rõ.

PHÁP SƯ PHÁP VÂN Ở CHÙA TRANG NGHIÊM GỬI THƯ CHO CÁC CÔNG VƯƠNG TRIỀU QUÝ

(VÀ CÔNG VƯƠNG TRIỀU QUÝ ĐÁP LẠI)

Chúa thượng đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, nay dâng tấu bày. Thần diệu vắng lặng có thể biết mà chẳng thể nói, nghĩa qua khâu mà chưa hiểu, lý đến sớm mà còn mờ, chúa thượng ngưng trời chiếu gốc tiếp đạo tới có, rủ đáp hạ thần, ý chỉ dạy răn xét khắp. Lễ hiếu hưởng đã rõ, Kiệt mang mến mộ của Tăng sử, lời ba đời lại mở mang. Trụ hiệp tình của ba luân, dự chẳng phải cỏ cây, ai chẳng ca thán, mong đồng ân phong du, cùng thêm khen ngợi.

Thích Pháp Vân tấu trình.

- Lâm Xuyên Vương đáp:

Được sở đưa đến sắc đáp luận Thần Diệt, cúi xem ý chỉ sâu xa, lý tinh từ tới, đạo hai giáo hợp ngay năm nay, rường cột ba đời ở ngày nay, đủ khiến mê đường tự trở lại, diệu thú càng sáng, chậm gần trái đối, lại đủ vạch chiết.

Tiêu Hoằng kính lễ.

- Kiến An Vương Vĩ đáp.

Nhục cáo ban bày, sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, thiên thức chiếu xa, thánh tình sâu phát, cúi xem huyền vi, thật hiểu dung tối, bàn năng còn bày, sâu tiếp dốc đoái hoài.

Tiêu vĩ kính lễ.

- Trường Sa Vương Uyên đáp.

Ân chỉ sắc đáp, hạ thần xét luận Thần Diệt, duệ chỉ lắng ngưng, cơ chiếu sâu xa. Có thể vì thuyên đề lầm hoặc thấy, răn dẫn tâm mờ, dìu ngưỡng cùng khắp, tẩy rửa trần lự, bèn năng còn bày, giấu cuộn sâu tốt.

Tiêu Nguyên Nghiệp kính lễ.

- Thượng thư lịnh Thẩm ước đáp.

Thần vốn chẳng diệt, chỗ lâu xa phục ứng, bàn nói thần diệt, bởi dụng sợ hãi. Gần đây Pháp sư ước từ trong điện ra, cũng được sắc đáp hạ thần một bản, vui mừng cung kính, tìm xem quên nhọc. Đâu luống phục ngoại đạo, có thể dùng để dẹp hẳn chúng ma, Khổng Thích đều hoằng, từ đó ở đâu? thật diệu chỉ chẳng phán, thuyền bè của muôn đời, đệ tử cũng tức luận đó, nhỏ nhiệm trải qua nghi ngờ xét sánh bày đủ để tấu trình.

Thẩm ước kính lễ.

- Quang Lộc lãnh Thái tử phải xuất Phạm Tụ đáp.

Tụ tôi kính lễ, cúi thấy chiếu chỉ chỗ đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, soi chiếu vực sâu, động soi cơ nhọn, nêu dẫn ngoại điển hoằng nội giáo này, phát mờ mở kẹt, răn dẫn chưa ngộ, mới khiến bốn biển bẩm thọ, kính ngưỡng, mười phương khen ngợi. Dị kiến ngậm miệng, đạo tục đều mừng, kính cẩn thêm tụng tập, thức ngủ thư thân, ban cho đợi chỉ dạy, sâu tiếp nghĩ nhớ. Phạm Tụ kính lễ.

- Duẫn Vương Oánh ở Đan Dương đáp.

Nhục cáo cúi xem sắc chỉ nghĩa thần chẳng diệt, sáng nghĩ có sâu, tình trời mây vén, nêu lý sáng sánh so như băng tan, chỉ sự tạo lời cùng như mặt trời chiếu, dùng mở ngu tối, chuyển dời mù che. Hễ là loài hàm thức không ai chẳng nương theo, kính dùng thư thân phụng đó mất xỉ.

Đệ tử Vương Oánh kính lễ.

- Trung Thư lệnh Vương Chí lễ.

Nhục cáo cúi xem đáp hạ thần luận Thần Diệt, ý chỉ cao nghĩa rộng, chiếu như phát mờ. Đệ tử xưa kính thờ Thích giáo, luyện phục nghe cũ có khi tự đến, chẳng phải chỉ mây đồng xa lớn tán kích thiên chỉ mà thôi. Vả lại rủ đáp hai giải, yểm phục tâm linh, mở rộng thấy nghe, lại chẳng biết lấy gì mở mang đạo pháp, sáng rõ thánh thuật. Vả lại được võng tượng chẳng bó buộc ở chân, trong ngoài không rối như nói kẹt, thật nghĩ tốt biện bèn ban cho lại bày, bội xuân chỉ có sâu xa.

Vương Chí kính lễ.

- Phải Bộc Xạ Viên Ngang đáp.

Nhục cáo đều cúi thấy, sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, kính đọc xoay quanh, chóng tỉnh mê buộc. Phàm, thức thần mênh mặc, lý đó khó cùng, bèn tại dong ngu, đâu thể dò xét, gần lấy trong các hài, cốt nhật dụng chẳng biết, huống chi sâu tối, lý về lầm giải, kính tìm thánh điển, đã hiển lời chẳng không, chỉ nên tông giáo quy y mà có, căn cứ có, bàn có nói còn chưa thể tận tánh. Bèn ở chẳng không luận không đây có thể xa. Tự chẳng phải thần giải, riêng thoát, cơ giám chẳng ai bằng, đâu thể khéo lường chẳng đoạn, ngộ sâu ý chỉ tương tục, gồm hai chứng dẫn dụ, mới thấy thần có rõ ràng. Cầu ở ba đời, lý chẳng diệt càng hiển rõ, có thể gọi là, dùi đó càng chắc, ngưỡng đó càng cao. Mới khiến các lầm hoặc trần mở, các mê trở lại đường, cúi tụng không thích múa may chẳng hơn.

Đệ tử Viên Ngang kính lễ.

- Vệ Úy Khanh Tiêu Ngung đáp.

Nhục cáo đều cúi thấy, chiếu đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Ba đời tuy nói, Nhất thừa giáo xa, hoặc có thiên tệ như chấp mối lạ. Thánh thượng dò ẩn xét vi, ngưng thần buộc biểu, cùng lý tận tánh bao gồm trời, người. Trong ngoài phân tích, từ chỉ điển áo, đâu ngay quần sinh chẳng phải lầm hoặc, thật cũng mở mang liền hiểu, mới tuyên dương bốn biển, để lại khuôn phép đời sau, ân ban khiến mở thấy chỉ sâu đeo mặc.

Cô Tử Tiêu Ngung cúi đầu kính lễ.

- Lại bộ thượng thư Từ Miễn đáp.

Ý chỉ trời đáp hạ thần về luận Thần Diệt, một ngày thô tối dủ bày, nhục cáo lại đưa đến, cúi thêm nghiên đọc, cùng lý tận tịch tinh nghĩa nhập thần, văn nghĩa đều rõ, vượt sâu ngoài tục, ngưỡng rõ ba đời, sáng như phát mông, chẳng phải ngay kính cẩn thêm tụng trì, liền khiến chưa ngộ của ban, ân bày nương quyến đến.

Đệ tử Từ Miễn kính lễ.

- Thái tử Trung Thứ Lục Quả đáp.

Lục Quả tôi kính lễ, cúi xem sắc chỉ đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Từ gốc vô trụ, tại điểm ngăn nghĩ, phục Như lai tạng, sâu tuyệt khó nói, nên khiến trọng sơ khởi chấp củi lửa, Tuệ Viễn rộng nạn về đốt diệt, truyền nghi ngờ chúng bàn nói, đạp chìm lâu năm. Thần thông trời cao, thánh chiếu chúng sinh biết, rõ căn trao thuốc, tùy phương vận tiện, bèn nói lễ nắn uổng chỉ hiếu bày góc. Do mê phát tục học, khiến tục bạc để sánh đạo, lầm hoặc vốn từ văn ngoài, tức y cứ ngoài để rõ trong, nhậm lời để ra kỳ lạ, nhân chỗ y cứ lý hẳn dùng thành lũy, ba đời mong đợi chúng sinh, hiện ở phá tối, tương lai xé lưới, giữa một độc, ở đâu chẳng lợi ích của một lời, há có thể quanh co, sinh nhân xưa mừng vui, chí đức đồng thời, dự vâng luận khác, cung kinh hớn hở, ân bày chẳng sót, sâu ôm dốc niệm.

Lục Quả kính lễ.

- Tán Kỵ Thường Thị Tiêu Sâm đáp.

Đệ tử Tiêu Sâm kính lễ, nhục cáo cúi thấy, chỗ sắc chỉ đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, khéo lường cơ thần phát huy lễ giáo, thật đủ khiến tịnh pháp thêm sáng. Nho môn kính nghiệp, vật ngộ duyên giác, dân nghĩ hiếu đạo. Gốc của nhân luân ở đây càng sáng, dối kinh loạn tục chẳng đánh tự hoại, đọc tụng trái biện, cung kính chẳng gì hơn. Gia đệ tối ngắn vời lỗi, nay ở so sánh lý, công tư tiễn sợ, tình lự động vượt, không vì ngưỡng độc Hồng Hán, đối nêu tinh nghĩa, vâng hóa nghe đạo, cúi dùng sợ làm, cúi sáp bày minh, khắp đeo nhân dụ.

Đệ tử Tiêu Sâm kính lễ.

- Thường Thị Vương Bân Vương Hàm đáp.

Nhục cáo cúi thấy, sắc chỉ đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, Thánh tư sâu lắng, thiên lý dứt bặt, biện ba đời thì thích nghĩa rõ, nêu hai sự thì hiếu đạo thỏa, bít đường dùi xét, ngậm miệng đường khác, đủ khiến tường ma chìm hẳn, núi chánh thì cao, Đệ tử phục ứng chí đạo, vâng giữ phép trời, tâm vui hớn hở, đâu lại thường chuẩn.

Vương Bân Vương Hàm kính lễ.

- Thái tử Trung Xá Lục Hú đáp.

Bèn nhục đợi cáo, cúi thấy chí tôn đáp hình hạ xét luận Thần Diệt, cúi ngước mọp bái, bồi hồi dầu rỗng. Trộm nghe thánh chỉ một đạo, Đường Ngu chưa có lời trước, biết mấy vị thần đó, ngày nay riêng phụng Lương chiếu đạo chở thì muôn phải đè chìm mê. Đức thọ thì cửu phục dương chiếu thệ, mới có thể giúp dàn nuôi đức, trăm năm đều nhiếp nhận. Nhọc dân động vật, ngàn xưa đều chiết phục. Pháp sư trí sâu quyết định, trì của thọ trì đều xứng đáng, chỉ hợp thông minh, nương thần của thần đều hài khắc.

Lục Hú kính lễ.

- Hoàng Môn Lang Từ Côn đáp.

Từ Côn tôi kính lễ, phục cáo đều đợi bày, sắc đáp về luận Thần Diệt, cúi xem ý chỉ sâu, sơ tâm rộng lụy, chỉ gốc của Hy Di khó tìm, nguồn của diệu chỉ khó thấy, tự chẳng phải thượng thánh, không bàn nói tông đó, chẳng phải bậc chí duệ, sao có thể nói chỗ cùng cực đó. Hoàng thượng tận cùng thần thức, thể lắng soi đạo, ở nhỏ nhiệm phát đức âm thì ba đời tự rõ, trái lời thiện mà ngàn dặm tiếp hưởng, thật hợp lễ kính, nghĩa cảm người cầu, lý quạt gió huyền đức trùm u hiển, dằng dặc đêm dài mờ tối chợt tỏ xuẩn động ngu sinh, một mai riêng ngộ, gắng ngầm công của vườn Nai, rót dòng pháp nơi nhật dụng, danh lớn lan tỏa, tốt thật mới rong ruổi, mê trệ biết trở lại, chìm nghi tự dứt. Đệ tử quy hướng sớm sâu, bồi gồm biện duyệt, liền vâng phụng để chu toàn, chẳng dám nói đọa lạc, chỉ lo lường ống nhàn, trọn ôm như mất.

Từ Côn kính lễ.

- Thị Trung Vương Giản đáp.

Uổng cáo đều vâng xem, sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Thánh chỉ chiếu soi huyền diệu, mở ngộ quần mông. Nghĩa bày u vi, lý tuyên lắng mờ. Phàm, kinh thuật nên nghĩa của thân, phồn thuật là bàn nói về du hồn. Chỗ ngu cạn biện đã chẳng phải diệt, huống chi duệ tư rộng xa, tận lý cùng vi, dẫn văn chứng điển, rõ như băng tan, người mắt thịt cung kính hồi hướng, chúng của hoặc lụy sợ đổi tâm phù, phát minh đã qua, răn dẫn sắp đến. Cúi vâng giáo sâu, vui mừng không thôi.

Vương Giản kính lễ.

- Thị Trung Liễu Uẩn đáp.

Nhục cáo ân bày, chỗ sắc đáp hạ thần về luận Thần Diệt. Chỉ quy không hai, tông trí vốn một, tiếp tục nên chẳng dứt hoằng quy của Thích Huấn. Vào thất dung tiếng, mở rộng ý sâu của kinh. Hai thánh trong ngoài, ảnh hưởng hợp nhau, tuy lý ở cố nhiên mà si chấp cùng một nửa. Cúi vâng ý sâu chiếu như phát mông, ngang hội huyền thú, cùng thần biết lắng, lường tình hết trạng, trời đất tương tợ, ngàn năm khuyết nghi theo băng xuân đều tan, một đời điên đảo, chung mở với mây nổi, chỉ tụng hoàn hồi, mãi dùng huyền giải, côn cả đến đoái hoài, do vì buồn giấu.

Đệ tử Liễu Uẩn cúi đầu kính bạch.

- Thường Thị Liễu Trăng đáp.

Nhục cáo ân bày, sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, ý sâu mạo xung, lý cùng cơ áo, trộm vì, tu nhân hướng đến quả, thần không hai thức, do đạo được diệt, Phật chỉ một tánh, người ân bày dân có biết. Khổng Tử tế thì thần còn, hoặc lý truyền diệu giác, hoặc nghĩa diễn sinh biết mà dương mặc rối ren, luống vậy xuyên tạc, ngưng trệ bèn qua, che lấp danh giáo, thánh tình chiếu mầu, lý chứng không ngừng, khua cổ nắm giềng, buông bày lông mắt, ép nâng ba đời, cấp dẫn đồng về, hai pháp thật, giả, sáng suốt vô ngại, cúi vâng tuần hoàn, nghi lận đều hết, lại bảo còn cả buồn ân chỉ có sâu.

Liễu Trăng cúi đầu kính bạch.

- Thái tử Chiêm Sự Vương Mậu đáp.

Vương Mậu tôi kính lễ, nhục cáo cúi thấy, sắc chỉ đáp luận Thần Diệt, cung kính vui mừng chẳng kịp biện vũ, thần Lý rộng lớn, tuy chẳng phải chỗ lập lời cùng cực, nhưng Di Văn của Liệt thánh, cũng rõ ràng hiển trước, không ai chẳng vỗ biện kiền câm, thử vâng theo phép thường, đâu thể vọng bày dối nắn, dày lừa cáo trước, cho rằng chẳng kỳ hẹn của duyên sau, bỏ chí lễ của hưởng tiến, mê lối mênh mông, về đường chẳng thoáng, khổ không đến cùng lúc, có hối cũng không kịp, Chúa thượng ngậm sáng thể thánh, khéo suốt chân giả, phát nghĩa chiếu từ, thuyền bè chìm đắm, đâu chỉ trời người khen ngợi, kính ngưỡng tin, mà Chư Phật cũng hồi quang. Đệ tử xưa gá tâm, vốn nương tịnh độ, vài phen may mắn, dự gặp đời thạnh, mới đúng chứa nhiều nhân sau trọn luyện, thật của từ dụ trái duyệt, chẳng phải chỉ ngày nay chưa được chỉ nêu, thường sâu cuộn liệng, sánh nên tu theo, bạch này không bày.

Vương Mậu kính lễ.

- Thái Thường Khanh Dữu Vịnh đáp.

Nhục cáo ân bày, Chí tôn sắc đáp hạ thần về luận Thần Diệt, cúi xem chưa khắp, khói mây lại vén. Trộm chỉ chuyển động có biết cây cỏ không có thức, Thần Diệt là luận mù, muốn đem có biết đồng với vô thức này. Mới cho là chủng trí cũng cùng hình hài đều tận. Đây là đều đáng buồn của thật lý, tự chẳng phải đức hợp trời đất đều lớn trong vức, thuộc ngày ngược dòng, gặp cơ của uống hóa thì lời về hai đế không được trùm khắp, bàn nói về ba đời, cơ bồ dứt. Thánh thượng xót thương bốn loài này chìm trong sáu đường, nghiên sánh Khổng Thích, chung cùng dẫn chứng, khiến cùng đất biết biển, tối tăm đều thấy mặt trời, chí cùng thu dương đồng sáng, các nghi cùng băng xuân đều tan, tuy phát luận hoằng đạo, đức cảm xung khâm, mà dự nghe răn dạy, cúi mừng nghiệp trước, Pháp sư phục ứng pháp môn sâu đồng vui mừng này. Kính cẩn đang tán vị ngâm tụng, đầu cuối không dịch.

Đệ tử Sưu vịnh kính lễ.

- Dự Chương Vương Hành Sự Tiêu Ngang đáp.

Nhục cáo tuyên bày, sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, thánh chỉ vạch chiết, khiến kẻ lầm hoặc được hiểu rõ. Thần đó chẳng diệt, hiển trước ở cáo chung, lý đã xa mặc, nên đến nỗi có mê. Chúa thượng thức chiếu biết vị lai, soi vượt tạng qua, mở diệu tư của ngoài cơ, dẹp bỏ thuyết sai lầm dị đoan. Lại dẫn lễ kinh, lấy nghiệm hư thật, Đạo hiếu kính ở đây mới mở rộng.

Cô Tử Tiêu Ngang cúi đầu kính lễ.

- Thái Trung Đại Phu Dữu Đàm Long đáp.

Nhục cáo cúi thấy, chúa thượng đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, mờ tối mở ngộ, sáng rỡ chiếu soi. Chí lý vắng lặng, đạo thú không vi, thượng thánh cực trí mới đáng cùng diệu thật, hạ phàm phu sinh tự chẳng nói được vực huyền. Như nghe lập luận là kinh diễn giũ răn, đều là vết giáo, đến như ở Phật, nên sách dối lạ, khó dùng lý mong. Đây thì bặt đường ngôn ngữ, ngưỡng nhọc thánh tư, vì hạ thần giải thích các tình, há chẳng mừng khen, chép nắm minh chỉ, gồm dùng đầu cuối, Pháp sư răn kỹ, càng thêm hổ thẹn.

Đệ tử là Dữu Đàm Long kính lễ.

- Thái tử Tẩy Mã Tiêu Mỵ đáp.

Ân ban sắc đáp, hạ thần xét luận Thần Diệt, mở xem chưa khắp, tình dùng biện vui. Chúa thượng ngưng thần vút trời, gần thánh lắm tài năng, văn áo chẳng phán, từ tràn nhiều ngoài, nghĩa chứng chu kính, tình hiếu trị hiển trước, ý chỉ gồm Thích Điển, tâm của đại từ càng dốc. Kính cẩn đặt đó ngồi gốc, bày nơi án gối ngủ dậy mở xem, mãi dùng thư thân, ban ngày chẳng sót, giấu cuộn tốt dày.

Đệ tử Tiêu Mỵ kính lễ.

- Ngự Sử Trung Thừa Vương Tăng Nhụ đáp.

Nhục cáo ân bày, đưa đến chỗ chúa thượng đáp, các quan kính hỏi về luận Thần Diệt, cúi xem tuần hoàn, chuyển sâu dùi phụng, phát mờ bỏ tệ, sáng như vén mây. Trộm vì sự chứa khó hình, chẳng phải thánh thì chẳng mở mang, lý tịch khu vị tại ngu thành lầm hoặc. Nếu chẳng phải thần vượt ngoài buộc, tư vượt trước cơ, đâu thể soi sáng lời huyền này, như mở vàng đá suốt cảnh diệu này, từng chẳng phải vướng vít lối đi, dùng hẳn dâng dụ đó, lấy như có bày, khiến người trì luận chẳng trọn vùi nơi vết xa, kẻ chuyên sai lầm không chìm hẳn nơi biển hoặc. Dự vâng vực mê, ai chẳng mừng kính. Cắt đáp bạch này, chẳng bày buộc múa.

Vướng Tăng Nhụ kính lễ.

- Hoàng Môn Thị Lang Vương Ấp đáp.

Nhục cáo ân bày, sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Trời xanh huyền mặc, vốn dứt nói bàn, tánh cùng đạo trời hẳn cũng khó nghe, nhân của mến nuôi nương phương cảm động, giáo của mở dẫn, duyên sự mà giáng bày, hạn cục ếch dưới hang giếng, buồn ách ve sầu ở tấc bóng. Tư phát thần chung lời nhiệm gương lý. Dẫn cứ kinh trước, văn ước ý xa, ngưng thần mờ che, một lý năng suốt, phần điển rối ren một lời dùng che, hiểm ngưng ý của các thánh, quyết dính mắc hoặc của kiếp xưa. Còn diệt do đây mà hiểu, Hiếu kính do đây mà lớn, tin đủ để cảnh răn nhiều lớp mê, khuôn phép trăm đời cái gọi là lời thánh mênh mông, lời tốt Khổng Chương. Đệ tử đã thẹn, nói lý càng mờ, biết âm thì được, dự nghe đạo răn rõ thấy tảo tốt, thứ vỗ dưới bày, trọn rũ phép thánh.

Đệ tử Vương Ấp kính lễ.

- Lại Bộ Lang Vương Thái đáp.

Một ngày khúc mông vui riêng, dự nghe mang trung thư có luận Hình Thần tiếm diệt, người nay kinh đình, chẳng gần tình người, lấy ngay tài kém, chẳng thể bẻ sừng của năm nai, nhục cáo rủ bày, thánh chỉ nêu dẫn, hiếu đạo phát dương, thầm đến cẩn đáng, tìm đọc dứt mê lầm hoặc.

Đệ tử Vương Thái cúi đầu kính lễ.

- Thị Trung Thái Tôn đáp.

Nhục cáo vâng tuyên sắc chỉ, đáp hỏi luận Thần Diệt. Thần lý huyền diệu, khéo nạn đều nói, tuy là thánh trước chẳng nói, hiền sau còn lầm ý trời dẫn thích, rõ như phát mông, hẳn dùng vượt muôn xưa mà chuyên ngộ lạ, mới lại dùng chẳng hủ nát, cúi vâng chầu nghe, chở sâu vổ nhảy, kính cẩn dùng thư thân, dứt hẳn mê trệ.

Thái tôn kính lễ.

Kiến Khương Lệnh Vương Trọng Hân đáp.

Trọng Hân thưa rằng: Nhục cáo ân bày, chỗ chiếu đáp hạ thần về luận Thần Diệt, cúi đọc vực lệ, vỗ chẳng thắng vọt, hoàng đế duệ tánh từ trời, cơ thần riêng xa, chiếu ngoài năm lễ, ánh trong ba minh, kim luân từ từ chuyển thì đạo giúp tám hoành, ngọc Toản đã bày thì hiếu tỏa bảy miếu, mở mặt trời tuệ nơi Thanh Hán, bủa mây pháp ở đại thiên, nghĩa như tại, lại mở rộng ở buổi này, minh của thường trụ trọn chứng kiếp sau, nên dùng đức trùm trăm vua tiếng cao muôn xưa, đệ tử gá tâm vào pháp môn, kính tin đại điển, thật của múa đạp, riêng sâu le tảo.

Vương Trọng Hân kính lễ.

- Kiến An Vương Ngoại Binh Tham Quân Thẩm Tích đáp.

Đệ tử là Thẩm Tích kính lễ, duỗi bày sắc đáp hạ thần về luận Thần Diệt, cúi sâu vui mừng hớn hở. Đệ tử trộm nghĩ, đạo chẳng tự mở mang, mở mang thật do người, người phải biết điều đó, phải biết vị đó. Bậc Thánh mà Chu Dịch gọi Đại bảo gọi là vị, đâu ý đó ư? Nhưng hoặc vị mà chẳng có người, hoặc có người mà chẳng vị. Ba là nói đầy đủ lý đó rất khó cho nên Tuyên Ni dứt bút ở được lân, Mạnh Kha trái thân ở Thiên trước, thật không có vị đó. Than ôi! Chân hóa sắp chìm mất. Nay Thiên tử dùng nhân thánh thạnh sáng, y cứ giai vị chí tôn, bởi tầng núi có thể để các khí ấm vụt, hòa đó chẳng thể dời. Chuông trống có thể vì gà heo loạn, gõ đó chẳng thể nghe, sắp khiến nguy sợ đầu đen, giúp ích đêm dài, tự chẳng phải đức hợp trời đất, ai có thể năng như vậy. Đệ tử sớm gội linh phong, đã nghe điều đó. Nhưng sự nhóm họp của yến tước vẫn còn lờ mờ, cửa bay bồng còn tự giao cấu. Thánh chỉ viện giáng từ cao lý thỏa, dùng thiện của trời, người để đôn đúc, dùng hình của chẳng lớn để răn. Một lời làm huấn, trong ngoài đều vui. Hễ đem con nít xuống giếng, thì phàm dân còn bị thương, huống chi thánh từ ngự vật hẳn dùng trắc ẩn làm tâm ư? Năng chỉ chẳng phải trắng của ngựa trắng, còn thấy khuất ở trung dung, đến chỗ thần hưởng ngoài cơ, chỉ còn hoằng hóa, quỷ mỵ đẩy má lưỡi đó, đâu đáng nói ư? Thần tích trời quý vốn chẳng lén nhìn, bèn năng còn bày, dùng thẹn ngầm đức.

Đệ tử là Thẩm Tích kính lễ.

- Từ Bộ Lang Tư Mã Quân đáp.

Nhục cáo đều rủ bày sắc đáp, hạ thần xét luận Thần Diệt, cúi đọc khắp dòng, thử ca lại múa. Thức lự trầm ẩn, tinh linh u diệu, bước gần không dùng đuổi theo, phàm tình chẳng thể lường, Thánh ngoài biết đó như thế, sở dĩ ép mà chẳng bàn nói, cho nên hợp với Khổng Phu đó còn mờ tối kinh, cơ công đó chưa sáng, mà hạng thấp hèn quên lý tin nhắm chùy họa, dòm ống dị kiến chóng khởi, nếu theo danh lìa hiền, bèn mê thật của sương tuyết, Ngu hoặc đến đây rất là xót thương. Vua ta đạo khắp u hiển, sáng hơn trời trăng, cùng cực của trời đất, tận chỗ sâu kín của đầu cuối, kỵ phòng của Du Tử khác khí, loạn của mân trĩ phụng ngọc. Viện phát thánh tung giáng nghĩa nhã này, tin đủ đó để sáng dương Diệu giác, cực khuyết chìm bùn, gần chiếu cực tánh linh, xa rõ gốc hiếu đức. Thật khiến dị học cắt bỏ tà tâm đó, hướng phương dốc dáng mến mộ đó, lầm vì lắm may dự vâng đào quân, gội đượm uống hòa có gồm vui mừng hớn hở, lưu thông khúc bị mang đội càng sâu.

Tư Mã Quân kính lễ.

- Vương Công Tào ở Dự Chương là Tham Quân Thẩm Côn đáp.

Thẩm Côn tôi kính lễ, đệ tử trộm lấy đạo của giao cầu, hẳn lấy cùng làm giúp, đến nơi tục mông bày cáo, thì không đặt xung xung quán của điều chợt, gần sắp có thể dứt. Sở dĩ tự dứt thưa hỏi nhận sùng sâu chẳng lén nhìn, thật tự là thẹn, luống vì ám thức nhân quả tu cục, thật mong giẫm sương chẳng lùi, băng cứng có thể đến, mà Pháp sư hoằng tâm rừng chầm may năng giấu bịnh, tuy chưa thăng đường mà vời lấy dòng pháp. Đỗ Di nói: Vời ngựa khát ở suối Bưu, chẳng đợi roi rút mà tự đến. Duỗi bày thượng đáp hạ thần về luận Thần Diệt, sớm hôm cúi đọc, dùng quên nhọc ngủ, dựng cột pháp này, dẫn mê dòng kia, thiên thuộc đã bày, ba đợi lại nói, quỷ thần tình trạng ở đâu có thể cầu, nhưng cho rằng biển thật rộng, rộng sao biết được? Cho rằng trời che cao, cao chẳng thể lường? Thánh luận móc ý chỉ sâu, vượt ngoài hệ thuộc, tình mờ dễ dốt, là ác năng, châm rỗng cuối bày, trọn thẹn dùi ngưỡng.

Đệ tử Thẩm Côn kính lễ.

- Kiến An Vương Công Tào Vương Tập đáp.

Ân bày sắc đáp, hạ thần xét luận Thần Diệt, trộm nghĩ thần là minh mặc, các thánh chưa truyền. Tuyên Ni còn gọi là chẳng nói, Trang Sinh không dựng lời đó, cầu ở phương sách, khen mờ giao sâu thấy nhầm. Nay luận ân trời phát sâu, diệu chỉ lắng ngưng chí lý đã mở rộng, hiếu cơ gồm cực, tin đủ ẩn vượt, ngàn xưa chiếu soi đến nay, đệ tử sinh gặp thời thạnh, dựa xem thánh trái, đã băng tan ở ôm giữ, tin hiểu lầm hoặc ở tùy tiện. Phàm thiếu linh tri, thì ai chẳng khen kính. Ví dẫu đó mờ tệ, khơi vỗ thật sâu.

Vương Tập kính lễ.

- Phải Vệ Tướng Quân Vi Duệ đáp.

Chí lý hư tịch, mờ tối khó biện, nói có dường như không, nói không là thật có, diệu ở lão bàn, tinh ở Thích giáo, từ sáng sách vàng, văn ngời là Ngọc, xưa nay còn vậy. Chúa thượng đạo gồm vũ trụ, sáng đồng trời trăng, cơ ẩn hiển hẳn chiếu, sự quan trọng về có không đã xem, bèn giũ soạn Minh Luận, trọng chiết hạ thần dẫn dụ đã sâu, răn nghĩa mới hợp, phàm ở có tâm, ai chẳng mừng may, mong bày trời chế, kính thêm đọc tụng, mây dơ lận tiêu, đặc gồm thường vỗ, Pháp sư quả sâu, duyên xưa nhân hội, nay pháp lìa năm dục mà nhập vào tám giải, bỏ ba cõi mà đến một thừa. Lại được dự nghe đức âm, càng đủ mừng khen, âm cáo đượm khắp đeo thật sâu.

Vi Duệ kính lễ.

- Đình Úy Khanh Tạ Xước đáp.

Tạ Xước tôi kính lễ, nhục cáo mong bày sắc đáp, hạ thần xét luận Thần Diệt. Cúi xem mô sâu, để sạch phủ hồn, đã vạch đoản nói thật, mở các nghi ngờ. Trộm nghĩ chỉ nhân sinh tối linh, thần dụng chẳng cực. Trên thì biết lại giấu đi, kế là gần thứ vào cơ. Lấy đây quán đó, lý không thể diệt, vì thế, nho bày tế đó, thờ phụng đại từ, chiếu sinh duyên đó, trong ngoài phát sáng, đã đủ bỏ trệ. Huống chi trời răn đinh ninh dẫn dụ càng rộng, hoằng giúp mới đầu dân thứ, đạo biết nghiệp ở tinh sảng, hẳn khiến mở núi tối, chướng ngồi so lường trùng huyền, dị đoan đã bặt đường chánh nay trở lại, luận là thẹn mực đó, gìn giữ thọ mạng, ngộ bệnh dữ đó, dự tại có biết ai chẳng cử tán. Chỉ đệ tử theo âm dạo thánh trọn mờ dòm ống, kính vâng hớn hở, trọn mừng âm dụ.

Tạ Xước kính lễ.

- Tư Đồ Tế Tửu Phạm Hiếu Tài đáp.

Đệ tử Hiếu Tài kính lễ, đợi sắc chỉ đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Trộm nghĩ: Bành sinh thỉ lập, gọi hiện Tề Công, Nguyên Bá rủ sự Cao Hán sử. Vả lại, chặt thẻ làm dụ nghĩa ở hẳn thần còn chẳng diệt, pháp tục đồng suốt muốn diệt thần đó, trong ngoài đều mất, cái gọi là trông ống sâu cực, sao phân biệt được đông tây, mọt đục qua bể cả, làm sao biết phảng phất, ý trời rộng sâu ân cần ở diệu tượng, thánh tình ẩn trắc, nối liền ở hưởng tế, đâu ngay kinh giáo thêm lớn, thật khiến mông ngu ngộ đạo, cuộn đợi chỗ bàn co duỗi ban đến, minh răn dụ này mới đầy tất lòng.

Đệ tử Mang Hiếu Tài kính lễ.

- Thường Thị Vương Lâm đáp.

Nhục cáo ân bày, chí tôn đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, kính cẩn hết ngu hẹp, nghiêm cung xem thánh chế, tiếng đầy vàng đá, lý suốt suối sâu, nghĩa xuyên sáu hào, lời gồm ba đời, đủ khiến hẹp học biết tông, mê đường bay trở lại, đệ tử sinh ra đời gặp thôi sáng, thân đội ân đượm, lại được nghiêng tai trời làm phủi mắt, thần trảo thật của vỗ le vì không kỷ cực, bèn ân ban đợi ghi hớn hở chỉ trọng.

Đệ tử Vương Lâm kính đáp.

- Khố Bộ Lang Hà Đát đáp.

Hà Đát tôi kính lễ, nhục chỗ ban thư và duỗi bày đáp, hạ thần xét luận Thần Diệt. Trộm nghe thần như còn, cầu tiền vương mà chưa lường trụ. Thường trụ chẳng đổi dời, phục ứng mà hiểu, vùi ngưỡng sâu kín, đổi đó băng tan, nên biết rối ren vết thánh chẳng do một đạo. Sâm sai động ứng vốn tự nhân thời, nay dòng bạc đã dứt, vô minh sắp mở, chúng sanh có căn cơ giáo chỉ phát ở đây, dốc nghĩa của hiếu trị, rõ ý của giác giả, dự có linh thức ai chẳng biết mừng, đâu là chỗ Viêm Hạo được giành cân, chẳng phải chỗ Hiên Đường năng đua sáng, vời vợi chí đức, chẳng có hoặc để gọi, rõ ràng đại đạo ở đây là cùng cực.

Hà Đát kính lễ.

- Dự Chương Vương Chủ Bộ Vương Quân đáp.

Vương Quân kính lễ nhục cáo duỗi bày thượng đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Trộm nghe phảng phất có thấy cách ngôn của lễ điển, nay thì chẳng diệt hoằng chỉ của pháp giáo, nhưng diệu tướng hư huyền, thần công ngưng lắng. Tự chẳng phải lễ đạo thì đâu thể mặc lãnh tông đó. Chẳng có biết cơ là không do đâu ngầm ứng hội đó. Thánh chúa vết suốt muôn cơ, tâm dạo bảy tịnh, xót thương chúng sinh, ôm ấp mọi vật tẩy che buộc kia, gắng dùng giải tuệ, bỏ mê hoặc đó, theo nơi nhân thọ, tin là lớn thay! Làm vua khéo nói trí độ đó vậy, đệ tử nhiều đời thờ phụng đại pháp, nhà truyền đạo huấn, mà học cạn hành sơ, bít lụy còn vết, đã được hưởng bẩm thánh giáo, dự nghe hoằng dụ, một lời được mở, muôn thiện đều có, tình hớn hở, không thể thí dụ nói.

Đệ tử Vương Quân kính lễ.

- Thượng Bộ Lang Tôn Ấp đáp.

Nhục cáo ban bày sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Cúi vang mừng ngưỡng, vui chẳng tự chi. Sông biển sâu rộng chẳng phải chỗ ếch giếng đến được. Phạ nhiên vào định, há ngoại đạo có thể phá được một sợi lông chẳng động thì các tà lui tan. Thuyền bè đã qua mà bờ kia vượt lên. Thánh Hậu thể chứa hai nghị, đức gồm ba đại. Võ Linh có mà gồm cực, nắm thượng trí để điều dân. Phát hiệu ban lệnh thì gió thổi cỏ rạp, lâm triều tôn mặc mà hóa động như thần, lớn năm Đế để sánh vết, vượt muôn kiếp phương đó trọn, còn lại khua tiếng vàng nơi ngón tay giáng diệu tư để phát mông, lý đã ngưỡng mà hướng về phương sâu, càng dùi mà vượt xa đều châu báu ở vô giá, bằng hoa sen chẳng bụi dơ. Hiếu kính khắp các loại. Huấn phạm tỏa ngời tiên thánh, chi hành suyễn thở đồng biết vui mừng, vút bay xuẩn động, chung luyện an vui này. Ban cáo chưa đến dụng sâu vinh đội, cẩn đảnh nhận thư thân mở hẳn ngu hoặc.

Đệ tử Tôn Ấp kính lễ.

-Đáp lời Thừa Tiêu Chân Tố ở Đan Dương.

Nhục cáo đều cúi thấy sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, tánh cùng thiên đạo gọi là lý bặt. Nhiều kiếp lắm may bèn ban diệu huấn, tiếp chân đảnh nhận, mừng kính chở hoài. Trộm nghĩ thần đạo vắng lặng, biển pháp khó bờ, vì vậy Trí tích lau vừng mà chẳng lường, thức rõ sắc trần mà còn mê, đâu chỗ dong mạt đó, có thể kích ngưỡng. Nhưng tự mây tuệ đông dần, thuyền báu đến nam, năm tháng lâu dài, pháp âm truyền xa. Vua sáng quan tốt tuy đời năng tôn phục, còn như tự rót nguồn huyền, gần bày diệu cực là trọn chưa nghe. Vì thế hai đế tám giải riêng khuyết hoàng ngôn, chín bộ ba minh, rỗng hoang quốc học. Than ôi, đáng làm than dứt. Trộm tìm khởi của Thần Diệt, thì người ra kinh Lăng-già gọi là vệ thế, tuy nghĩa khuất Đề-bà ma tục khác chưa thôi, nên khiến các nghị dị học tập để thành kiến, nếu chẳng bẩm giáo của tiên giác, thật trọn lụy ở đời sau, thánh thượng đạo cứu giúp thiên hạ, có suốt vô phương, hổ nhìn cùng cung rồng đều xem chí đức cùng thật tướng đều dẫn nên năng phù tục giáo mà đế chân đạo đức hiếu hưởng để mở mang giác tánh, chiếu khốn mê đây, nhổ lưới nghi này, tuy là mềm dịu khéo nói của Mâu-ni. Rộng ước khéo dụ của Khổng Khâu, sao dùng dụ này, vời vợi thay mười thiện đã thành kim luân nào xa, Pháp sư bẩm không tuệ trong nhiều đời, Tập học rộng ở kiếp này, bánh xe pháp xong mà tám bộ mây nhóm, vi ngôn phát mà trời người nhiếp nhận. Nên năng tỏa hương giới ở phụng vi, vẽ hoa giác ở thần trắc, đáng tin thay! Năng dùng tiếng Phật đạo, khiến tất cả được nghe. Đệ tử không ghi Thích tạng, chẳng đợi Khổng môn, tuy nguyện chầu nghe, trọn thẹn lận mỏng, ngõ hầu duyên pháp vô tận gồm lợi ta và người, chóng bít giúp tâm đó lo lắng sợ hải kính dốc lực cắt, giải thích, nghiêng đời hỏi bày, vâng theo chí giáo vậy.

Đệ Tử Tiêu Châm Tố cúi đầu kính lễ. Trung Thừa Lang Phục Hằng đáp.

Bèn duỗi ban này, chỗ Chí tôn đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, cúi vâng ý sâu, chóng dứt các nghi, thiên tình riêng chiếu diệu xem xét cao soi, nên chẳng phải chỗ phàm ngu có thể kính ngưỡng, nhưng thường sư quán kiến cũng trộm ôm khuê cầu. Nay lại bẩm vâng giáo nghĩa, xa tìm ý kinh, lắm nhiều khuôn mẫu, tin như phù khế, Pháp sư tuyên dương lý sáng, mở rộng lời thánh, mới khiến hai giáo đồng về, chân tục nhất trí, dự được hưởng gội răn dụ, nung nhiễm chí hóa, vỗ đánh hạ phong thật gồm múa nhảy, đời sánh hỏi xem mới tận khâm thành, đến thưa mừng đeo chẳng biết cắt thuật.

Phục Hằng kính trình.

- Ngũ kinh bác sĩ Gia Sương đáp.

Nhục cáo duỗi bày sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, kính ngưỡng trở lại, tụng vị tuần hoàn, nên biết diệu chưa cơ đầu sự cách phàm cạn, thần ngưng buộc bày, nghĩa bặt tình thường, hoàng thượng sáng xem thông u, tánh cùng thiên đạo, sở dĩ cơ thấy anh xa, riêng ngộ vượt sâu, thuật ba thánh để dẫn chưa hiểu, nêu hai việc để tẩy thiên hoặc, nên là ý chỉ của một hệ hiếu càng sáng, tông của nhân quả càng thỏa, thúy điển núi quật tức đây lại rõ, nước rửa Thanh giáo ở đây lại trong, thí như trời trăng, không được vượt qua. Đệ tử tuy ngầm phiền lắm tệ, lầm vâng cách ngôn, nghiên cầu diệu thú, giống như nhảy múa. Pháp sư tuyên dương chí đạo, mở sáng đường lớn, bèn ân ban chưa kịp càng thêm khắc đội.

Đệ tử Gia Sướng kính trình.

- Thái tử Trung Xá Nhân Lưu Hiệp đáp.

Nhục cáo vâng xem, chỗ sắc chỉ đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, cúi mở tố trát, ngước xem bàn huyền. Văn suốt thiều hạ, nghĩa lường quái phồn, đựng gồm kinh điển, lồng chuồng thuật làm, mở mang chánh giáo kia duỗi đến phương giảm. Hy Di vợi vậy khó được mà nghe, châm chước hiền thánh, mổ phá mảy may, gồm thông lối nói trong ngoài, qua khoảng trời người, tự chẳng phải thể chí đức đây, nghĩ hợp tới thần, đâu thể sâu sáng cốt yếu đạo người biết mang kịp, kính ghi các thần, trọn dùng làm bội, lạnh nơi đã vào chiếu như phát mông, giúp nên tu đến cùng bày giảng lại.

Đệ tử Lưu Hiệp cúi đầu kính trình.

- Ngũ kinh bác sĩ Nghiêm Thực Chi đáp.

Nhục cáo, cúi thấy sắc chỉ đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Hình thần giẫm thô, hoặc nhỏ ẩn khó ngộ, huống chi thức lý tinh mật, há mê thấy mà hiểu được. Sở dĩ đoạn thường giao vụ một khác giành chạy. Nếu trung đạo ở lòng thì muốn đi có thể trở lại. Hai bên kẹt ý, bờ kia dài trái. Luận Thần Diệt này chướng thật nhiều, kính nhờ thánh chúa rường cột chí giáo. Minh chiếu viện phát rõ, như vén mây, chẳng phải trực minh phù huấn điển phụ hoằng hiếu nghĩa. Bởi diệu đạt sinh nguồn, sâu cùng hành gốc khiến tánh chấp lễ đạp sương mốc mà càng dốc, thức nghiên thần, ngưỡng thuyền duyệt mà thêm tâm, đều phải tập đường nhẫn tuệ vụt dòng biển hoặc. Đệ tử sớm nêu cõi lòng chưa biết bến giúp, cúi đọc mừng vui tràn đầy thân thức, bèn ân này còn gắng đội cuộn chỉ sâu! Nghiêm Thực Chi kính trình.

- Đông Cung Xá Nhân Tào Tư Văn đáp.

Nhục đưa đến sắc thư, đệ tử vừa gần cũng thân vâng phụng ý chỉ này, Phạm Trung Thư bèn mê kẹt, như vậy rất đáng buồn. Thánh thượng lo sâu, dân chúng rất lầm hoặc, ban chiếu chiết trung. Ý chỉ này một hành, tuy là thức ngu tối, rõ biết thần chẳng diệt. Đệ tử gần nương đến Chu Khổng lấy làm khó, nay phụ phân biệt nhau, nguyện ân ban một lần soi xét, chiết quỷ kinh đó chẳng tìm, buộc bày chẳng lắm.

Đệ tử Tào Tư Văn kính lễ.

- Bí Thư Thừa Tạ Cử đáp.

Nhục cáo ân bày, sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, trộm nghe nói rằng: Muôn vật rối ren thì treo các thiên tượng, mọi lời lộn xộn thì chiết ở Thánh lý, rõ ràng từ xưa sự chứa ở thời nay, cúi nhục duệ huấn, duỗi văn nghĩa sâu nung đúc xứng tượng, chẳng đến hy vi, ai biết luân u chí cực, tận tánh cùng thần xót thương sáu tệ này, buồn lo bốn chấp này, truất loạn đạo của tiểu ngôn, giúp hành nơi đường lớn, ý chỉ ban mà ẩn, nghĩa uyển mà rõ, rộng ước chở rộng, rộng lớn đều khắp, một lời nửa kệ, hiển ngộ bạt này, tuệ nhật chánh nước tràn trần mê này, giúp tông áo có quy giáo tư thưa còn, mối lạ tự dứt, dối thiện biết dứt, ngưng buộc bày nơi đầu dây, dẫn thiền lưu ở biển khổ, há đó ngậm chứa ba tạng, mũi mão bảy tịch mà thôi ư? Đệ tử may gặp đến vận, nghiêng thưa cách dụ, gội tắm hoan kích, vâng dùng thư thân.

Tạ Cử bạch.

- Ty Nông Khanh Mã Nguyên Hòa đáp.

Nhục cáo ban bày sắc chỉ duỗi đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Trộm nghe nêu ý chỉ của cơ, chẳng phải chỗ phàm trông, khế của phù thần, chỉ có nhân là cực, nên các giáo bồi hồi đến nơi hưởng thiện, các kinh ủy khúc tận nơi mở giúp. Cúi vâng, chỉ chí tôn trước trời chế vật, thể đạo cắt hóa, lý bặt lời đầu, nghĩ bao ngoài tượng, kích lấp mối lạ, mở dẫn về một, muôn phải biết tông, người trời kính thức, tin thuyền cầu của biển cả, trời trăng của huyền tiêu, luận về Thần Diệt nên chỗ chưa an, vì sao? Thánh trước bày giáo, ép dẫn chẳng đồng, bao gồm mà nói, lý thật không hai, Dịch nói: Nhà chứa việc thiện sẽ có an vui, nhà chứa việc ác sẽ có ương họa, Hiếu Kinh chép: Sinh thì thân an, tế thì quỷ hương, tuy chưa hiển luận ba đời mà ý đó đã hiển trước, củi hết lửa tắt, Tiểu thừa quyền giáo, diệu phải vắng lặng, rốt ráo thuyết chung nhân tình tức lý, lý thật đáng nương. Vả lại cẩn thận lúc sắp qua đời và vói nhớ đến người chết đã lâu xa, dân đức về hậu lễ, có nước có nhà, nhiều đời do đó. Báu của ba tài chẳng đồng giáng tình, soạn luận Thần Diệt, ngại chính thật nhiều, chẳng phải bậc Thánh là không pháp, chẳng phải hiếu để là không thân, hai là đều trái, khó thực hành ở đời thánh. Đệ tử ngu dốt mù tối đối với chí đạo, lạm được ban hỏi, chỗ y cứ phàm cạn, thật của đội sự, tìm dùng không nơi để.

Đệ tử Mã Nguyên Hòa kính lễ.

- Công Luận Lang Vương Tĩnh đáp.

Trình bày thánh chỉ, đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, cúi nghĩ chỉ Chí tôn duỗi khoanh cao rộng, dạo tâm muôn xưa, ở không bỏ ngày, đạo thắng chỉ có cơ, chẳng lẽ hỏi han việc quần hạ thực hành hiếu đạo rộng lớn, duệ tảo nguồn huyền, lý mầu sâu cực tự chẳng phải khắc rõ vua của theo bằng, đến ngày chủ của trông mây, đâu có mổ phán ngầm lặng rõ bày Nhã Luận. Mở mang đại thánh trong khoảnh khắc, định tục nghi ở chốc lát, chẳng phải chỉ lý lượng thần trung cũng là nghĩa thiết tôi con, hợp hòa bang của uống ân ban, áo xiêm vức của đạo tố, không ai chẳng nghiêng đầu nhân đượm tắm gội đường phong, đệ tử riêng sinh ở Giang Hoài, chẳng học không thuật, tuy là theo thầy xoay mặt về phương Bắc một kinh chẳng rõ. Giả sử nhớ văn cũ đâu đó phảng phất, năm kinh rối ren sự loại rộng lớn, ý của thần minh nghĩa đó nhiều mối, còn như tiếng vang của vàng đá tơ trúc, thuyết Công Đán đánh Võ, sao chẳng phải thánh chỉ? Vả lại, nghĩa tế mà bàn nói rất hiển cứ, nếu luận không thần cũng có thể không thánh. Chấp thuận đó có thánh thì lẽ ra có thần, thần lý rõ ràng đâu cho tịch dứt, chỗ đệ tử thấy ngu cạn, không dùng để tuyên dương chí trạch, đã giẫm phỏng đợi, liền nêu ra điều ấp ủ.

Đệ tử Vương Tĩnh kính lễ

- Tán Kỵ Thị Lang Lục Nhậm, Thái tử Trung Xá Lục Thùy đáp.

Nhục cáo ân bày, chỗ Chí tôn đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, xưa kia, Dị học tranh đường. Mạnh Tử chống pháp của Chu Công, Tiểu thừa loạn đạo, Long thọ bày giáo của Thích-ca. Từ đó, bọn của Dương Mặc lưỡi le miệng há. Bọn lục sư vết loạn cờ chẳng phải, nói thần diệt là có thể gọi là học hẹp mà chắc. Đường nam cầu yến, xe bắc đầu sở, lấy đến đạo đây ngàn dặm mà xa, thánh thượng xót thương mê lầm đường đó, viện vẽ trời cũ móc sâu đặt xa, tận hóa biết thần, khiến nhân này đều như băng tan , bày yếu đạo này đồng trăng chiếu kia. Đệ tử đều vì phạm bạc mới trộm ân kỷ, dây mũ triều Tắc Thiên, hưởng bắt luận của xét cổ. Thật của tán hạnh, riêng thêm hớn hở, bèn ban cáo đợi, kính cẩn dùng thư thân.

Lục Nhậm, Lục Thùy kính trình.

- Lãnh Quân Tử Mã Vương Tăng Thứ đáp.

Nhục cáo, ân bày sắc chỉ đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Lắm thay lý đó lớn! Đây sao chỗ thấy của tấc ống, nói tánh đó có thể nghe mà tùy loại thản gặp, vui thay được thích vâng đội chu toàn, dùng thứ lớp, dùng tụng. Pháp sư đức xa hiện nay, tiếng nêu muôn xưa, bàn biết mười mỗi hội, giàu của khởi dư hẳn đáp, tưởng xiển hoằng thánh chỉ sang ngời mây tan ư? Đệ tử học thẹn nhóm đom đóm, thức chẳng phải thấy chung, sao năng ngưỡng tán hồng huy, tuyên dương diệu phạm đó ư? Chỉ luận là chấp tình của một hoặc, theo vết vừa một lần qua, hẳn chẳng thể để nói đại phương, sao biết đạt xa sợ hẳn bùn sình ư? Phàm, lý u minh rõ ràng chẳng sai, tướng nhân quả khởi, nghĩa không lập riêng hình diệt tự có thể dùng cỏ cây làm lũ, thần minh thường tùy duyên mà có. Sở dĩ họ Trái có Bành sinh heo, thấy thượng thư thì tổ khảo lại cách. Lễ chép: Như lạc chín biến, người quỷ có thể được lễ. Quả báo của kết cỏ há đó bèn diệt, giấc mộng của nguyên quy đâu được không thần, thần minh chẳng diệt hiển trước nơi miệng vàng, lời Khâu Ni nói càng có lắm chứng cứ. Nếu văn tuy năm ngàn, thi mới ba ngàn, đắc lý đó là tự có thể một lời mà dùng tệ, nên chẳng lại phiền cầu rộng chứng. Ba thánh tuy có minh giáo, trăm nhà thường đặt hoằng lý, mà còn khiến cuồng giản văn vẻ thành chương, kích công lũ làm. Nay, Hoàng Minh thể chiếu u tịch, thức suốt trong ngoài, dùng lâu xa của tiền thánh cảm vọng hứng của mối khác, đượm nhuần viên phát mới duỗi cuộn thâu, khiến xiển đề một khi ngộ liền được quả thông, diêm phù chấp hoặc chợt nhiên tẩy trệ, huống chi các bậc Tấn thân làm ích nhân hoằng đó ư? Đệ tử hưởng đạo không ghi, Pháp sư hứa một trách, bèn năng ban đợi thần trái, khiến được dự gội thanh phong, vừa mừng hớn hở, không dùng tự thí dụ giấu khắp càng sâu, càng nhiều.

Đệ tử Vương Tăng Thứ cúi đầu kính lễ.

- Ngũ Kinh bác sĩ Minh Sơn Tân đáp.

Nhục cáo ân bày sắc chỉ đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Nguồn sâu thú xa, nai thỏ đâu thể lường được, tùy loài được hiểu, hoặc cũng mỗi chỗ đó thấy, vâng dùng chu toàn chẳng hơn múa nhảy, Pháp sư học trùm một thời, đạo hợp ngàn năm. Thuyết của Khởi Dư gửi tại minh đức, nghĩ hoằng tuyên diệu chỉ, không còn sót chứa ư? Đệ tử nghiệp rụng chuyên kinh, trí chẳng phải thức chung, đâu thể ngưỡng thuật đường sâu, tán dương phong giáo, luận là hạn lấy xem nghe, đâu đạt rộng xa, mắt thấy trăm năm, tâm lầm ba đời, cho rằng hình phách đã mất, thần hồn đều diệt. Đây đã trái thích điển, lại trái khổng giáo, làm sao có thể cùng nói chí đạo bày diệu lý ư? Minh thì có lễ nhạc, u thì có quỷ thần. Vì vậy, Khổng Tuyên duỗi phép để biết chết hỏi đáp, Chu Văn lập giáo dùng nhiều tài thay chung. Thi xưng ba hậu tại trời, Thư nói: Tổ Khảo lai cách, vả lại, Hào thượng anh hoa soạn luận Phương Sinh. Trụ hạ duệ triết xưng quỷ chẳng có thần, làm củi mà lửa, truyền giáo tay mà sinh tạ, đây đều bày đó, chuyển tịch phô bày đó rõ ấy vậy. Vì duyên giả nên có diệt, nghiệp tạo nên vô thường. Vì vậy, năm âm hợp thành, cuối cùng đồng khói hết, bốn vi hư cấu hội đều lửa diệt, cũng nghĩa là đạo của thần minh, chẳng phải nghiệp chẳng phải duyên, vì chẳng phải nghiệp chẳng phải duyên nên tuy đổi dời mà chẳng diệt, vì năng duyên năng nghiệp, nên khổ vui khác báo. Đây diệu xướng của năng nhân, chỗ ép của Tấn thân, tuy giáo có khác đường lý về nhất trí. Nay bỏ chánh văn của Chu Khổng, trái chân thuyết của họ Thích, chẳng hay vì đây sắp muốn về đâu! Chánh pháp trụ đời còn có thuyết Đoạn Thường, huống chi tượng pháp đã lưu mà không luận về mới khác, có thần chẳng diệt là ba thánh đồng phong, tuy điển tịch ghi rõ, phần nhiều trải qua thời gian và nơi chốn, thông Nho thạc học đều chưa thể gặp. Hoàng thượng trí khắp có không, chiếu cực nguồn thần, bèn phát thánh trung, thân nhuận bút thần, hoằng giúp chí giáo mở ngộ lắm mê, khiến các người học bỏ hẳn nghi hoặc, quyến đợi chẳng sót, khiến người được dự phong huấn, gội nhuần đảnh đội, bởi gồm mừng giấu.

Minh Sơn Tân kính lễ.

- Thông Trực Lang Sơn Kiềm Lũ đáp.

Hiếu Kinh chép: Sinh thì thân an, tế thì quỷ hưởng . Nhạc Ký chép: Minh thì có Lễ Nhạc, u thì có quỷ thần. Thi nói: Túc ung hòa minh, Tiên tổ nghe đó.

Chu Quan Tông Bá Chức nói: Nhạc chín biến người quỷ có thể được mà lễ.

Tế Nghĩa nói: Vào nhà thở dài sẽ có nghe tiếng than thở Thượng Thư chép: Nếu thế thì ba vua có trách con hay không?

Trái Truyện chép: Huyền thần hóa hành hoàng năng, Bá có làm yêu, Bành sinh dám thấy.

Bảy điều trên đây, đệ tử sống trăm năm này, sớm nghe ba đời nghiệm lấy các kinh câu các cớ thật. Chứng của thần quỷ đã trải sách trong nước. Quả Bồ-đề lại bày học của Tây thiên. Thánh giáo phù hợp nhau, tánh linh không hết. Đặt lời hoặc khác, đạo đó chỉ một, chỉ vì hóa của bậc Thánh, nhân vật thông cảm, ép dẫn theo gấp, cùng đoạt tùy duyên. Chẳng hội thì không nói, nói thì thành chuyên. Chẳng phải thời chẳng cảm, cảm chỉ cứu vật, mà nghiệp báo so le, đường lấy bỏ nên phân, duyên qua lại nhóm, tình chìm ngộ cùng sai, lờn biết nhỏ đó mờ ý lớn này, kẹt gần nghe thấy chẳng nói u vi. Đây chỗ du phương lấy cười chín muôn. Chỗ xích huyện dùng bao trùm đại thiện nên đó thích nghi. Nếu thường của đây bèn dựng xuyên tạc, giá ách biện, cổ xúy lời ngụy quạt chẳng phải học, đó gọi là mối khác, nên là chỗ hại của Trọng Ni. Hoàng thượng ta kế tiếp ba, năm mà đến muôn cơ, nối dõi bảy trăm để ngự sáu biện, huân cách không xưng, đạo lại thuần túy, đức của kinh trời vĩ đất, sáng của trời trái trăng phải. Chỗ hoàng vương chưa hiểu, chỗ các thánh chẳng đủ, chỗ ức triệu nên thông, chỗ tương lai sẽ đến, không gì chẳng đến sóng huyền đó mà đạt u trí. Cúi xem thần luận, gồm trùm chân tục. Ba tài chuyển sáng, chín phục đổi tâm, kỳ hành xuẩn động còn biết múa đạp, huống chi ở sinh linh ai chẳng an ủi. Đệ tử thiếu sót chút ít, dưới chỉ tệ hại gọi là lý, đã phù hợp với chí nguyện xưa, thầm rất hớn hở, đến như trăm nhà khôi khôi chỗ thuật rất nhiều, tìm thần linh quỷ hiển nghiệm chẳng phải một. Vả lại, sách Bát-nhã vốn nói về nghĩa này, đã chỗ bọn ma bày đặt, tạm không gồm dẫn, tự chẳng phân cách ngôn, ai năng lấy chánh? Lược nói bảy điều, đều theo kinh điển, thí như nhờ Năm nhạc của mảy lông, phụ sáu quân của họ xúc, dám thấm vi trần, chỉ thêm sợ bẩn.

Đệ tử Dữu Kiềm Lũ kính lễ.

- Thái tử Gia Lệnh Ân Quân đáp.

Gần nhục cáo ân bày, chỗ chúa thượng sắc hạ thần xét luận Thần Diệt. Tánh cùng thiên đạo thật chẳng được nghe. Hạng quán hai đế thông cả ba thánh, đều mở rộng chút lời chiết diệu nửa chữ. Hàm linh từ trong Năm lễ, ý chỉ bao trùm ngoài sáu hợp. Thí như kỷ địa của sông biển, giống như sáng rực trời của mặt trời mặt trăng. Cúi đọc thỏa thích hồn cảnh đều vui, vì sao Đệ tử xưa đào luyện huyền hóa cho đến lúc lớn chẳng thiếu, thường sợ thức nghiệp chưa rộng, giữa đường lùi ngã, hoặc lắng yên tỉnh, niệm tâm vùn vụt mà chẳng bạc, hoặc nhã lời bày luận thì bị khuất phục bởi biện thông. Đại đạo rất rộng sâu mà mọi người ưa vượt tắt, đều dùng đây vậy. Nay bèn vâng phụng thần chỉ rõ ràng như phát mông, vừa phục vừa tụng mãi làm thân báu. Vài ngày nay việc công tư lôi kéo, xong trở lại chóng nằm chưa bạch đáp ngay, ngậm cuộn càng sâu.

Ân quân kính lễ.

- Bí Thư Lang Trượng Miện đáp.

Tìm ba đời rõ ràng, hai quả phô bày, sao có thể lầm hoặc sáu trần mà chẳng hiểu, mê năm đường mà mất mãi, lấy làm hình mất thần diệt, hài mất thức nát, đây là tà kiến của ngoại đạo, đâu thể khống ngự chánh pháp của Cù-Đàm. Cái gọi là khinh bày một vòng địch bén nhọn rành rành, tạm rong ngựa hèn cùng ngựa giỏi đồng hành, sợ nhiều kiếp có tận lãnh trùng mới đến. Một thân chết hoại lại thọ một thân, tinh thần không gá người súc tuy duyên. Văn nói về Niết-bàn, thụy ứng nói cao. Chúa thượng thánh chiếu sâu tối gương soi đầm xa, thí như hai kỳ tế mà biết chẳng diệt, dụ như vọng làm trái thân, nghĩa tùy tám dẫn mà vào sai, nói sánh tánh đạo mà khó nghe, đệ tử lúc nhỏ dạo chơi nước cạn thọ giới quanh quẩn bên sư Đặng, đến Pháp sư Kỳ ở chùa Bạch Mã thường vì giảng nói đường sâu sinh tử, thường bày diệu chỉ của tinh thần, từ đó đến nay quy tâm dứt bặt nghi tưởng này, lại thấy phán này, càng phá bọn ma, chẳng phải chỉ xem ở nay mới kết duyên sau, luống biết quy tín, tối sánh cầu danh, bèn ân ban đượm bày, sâu nương quyến dốc.

Đệ tử Trương Miện kính lễ.

- Ngũ Kinh bác sĩ Lục Liên đáp.

Lục Liên kính bạch đợi cáo duỗi bày sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, cúi đọc thiên chỉ chiếu soi trần mông. Đệ tử môn y theo Tam bảo, thuở nhỏ vâng theo đạo huấn, tuy thật quy về chí giáo mà thức tối bến huyền, kính tìm trong ngoài các thánh mở dẫn khác văn. Như lai nói ba thừa để nêu một rốt ráo, nói hai đế để ngộ chỗ dính mắc, tiên vương giải thích năm lễ để thông ái kính, tuyên sáu nhạc để dẫn tánh linh, hoặc hiển ba đời để bày nhân quả, hoặc nói thành cảm để nghiệm ứng thật, đâu thể chóng bày nguồn thần, dứt hẳn duyên thức ư? Nếu vậy thì quả báo thiện ác dối bày, thiết lập tế kính là vọng, tình của cầu, lý đó có thể an ư? Mà hạng người lầm hoặc còn nhiều thiên chấp, vì vậy thánh minh cao soi thần dạo cửa diệu, động lời ra lý rõ như sớm mai, phát văn bày chứng rành như đuốc đêm, chóng đủ bày ngu, tối thỏa tin phàm bỉ. Cúi học chiếu chỉ, xét chung nguồn tâm, kính lại thưa bạch, chẳng tuyên vỗ múa.

Đệ tử Lục Liên kính trình.

- Dương Châu Biệt Giá Trương Phiên đáp.

Nhục cáo, cúi thấy sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Thạnh chỉ cùng cơ, vi ngôn hợp đạo, sinh biết ra đầu của sáu nho, tự nhiên gồm ngoài của mười thánh. Còn như khuôn phép cảm quả, lý chiếu ba đời, phép hiếu hưởng nghĩa suốt trăm vua diệu hội cùng băng xuân đồng tan, chí thú như trăng thu cùng sáng, đủ khiến điều xiển biến tình, kiệt chích dời chí, trở lại phong bạc mà theo xưa, khua sóng thuần tợ phương sách. Lời hay tốt thật bèn theo chẳng đánh chuông. Pháp sư tài tú tinh ly, chiếm cao dưới mặt trời, đều gội nhuần thánh hóa, riêng dạo thần minh soi sâu đạo uẩn, rỗng suốt đường tông, đệ tử xưa nghe sư ngộ ý chỉ của thái nho, nay gặp thời thạnh vâng theo lời dạy chẳng diệt, tin dùng chiếu triết, mong mờ ở tẩy trần, bởi chân giẫm tay vỗ ngôn tượng có thể hơn.

Trương Phiên kính lễ.

- Thái tử Suất Vương Trân Quốc đáp.

Nhục cáo, cúi thấy sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Sự chẳng diệt của thần, kinh điển có văn nói rõ, tức tâm nói sự rành rành ở lý, luận Thần có diệt thật chỗ kinh khen. Trời chiếu sâu ngưng, diệu chỉ rộng khắp, bỏ mối khác kia, mở mang nhã phạm này. Tin có thể dùng sáng ngộ đường tối, rường cột ngàn năm, cúi xem kính mừng, trộm sâu không cùng, khiến nên đến bày đợi được hỏi tỏ.

Vương Trân Quốc kính trình.

- Lãnh Quân Tướng Quân Tào Cảnh Tông đáp.

Uổng cáo chỗ bày đáp sắc thần diệt, lý khắp muôn xưa, ý chỉ gồm ba đời, sáu đường mê lâu, ngay đây ngộ hẳn, năm đường thường nghi, hiểu như phát mông, tự chẳng phải soi cùng tám giải, chiếu đều mười hiệu, bày không vượt quá tục, đâu được như thế, vâng đeo thư thân, dám trái ăn ngủ. Pháp sư thức vượt có cảnh, học đến vô sinh, thiện của dụ dương sáng như làng đông. Vạch vui khắp cùng dùng quên chỗ bệnh.

Tào Cảnh Tông trình đáp.

- Quan Lộc Huân Nhan Thiện đáp.

Bèn uổng minh cáo, ban thuật sắc chỉ, xét thần chẳng diệt để đáp hạ thần. Lý cứ thấy nhiên, trong ngoài gồm diệu. Sở dĩ tuệ hiện riêng tuyên, thuyền cầu hợp khế. Chỗ mắt chẳng thấy, màn chắn làm ngăn, chỗ tai chẳng nghe xa vời bưng bít, chẳng được vì chẳng nghe chẳng thấy thì là không tiếng, không vật. Nay muốn cật hỏi nội giáo phải nương ngoại thư, ngoại thư chẳng khác nội giáo. Nay hiện thư nói: Hồn khí không chỗ nào chẳng có. Kinh Phật lại nói: Mà thần chẳng diệt tức nội ngoại Phù-đồng với việc thần còn, không có lắm nghi. Nghi diệt tức là phù du chẳng biết tối sáng, tuệ hựu chẳng phải Xuân Thu, sao biết sự vĩnh cửu của đại thung, vô cùng của mặt trăng, chúa thượng thánh minh vượt xưa. Vi diệu thông thần, ý chỉ ba đời có chứng lý hiếu hưởng nay sáng, trời xanh thấy qua ống đã tối mà lại hiểu, muộn tục đắm chân đã mê mà lại ngộ. Đệ tử xưa gieo trồng may gặp dự theo hưởng đạo, gieo tâm Từ thị quy kính thật sâu, chỉ duyên hèn kém lại có thể mong chuyển tảo le mà thôi.

Đệ tử Nhan Thiện kính trình.

- Ngũ Kinh bác sĩ Thẩm Hoằng đáp.

Đệ tử Thẳm Hoằng cúi đầu kính lễ, nhục cáo cúi xem, sắc đáp hạ thần xét luận Thần Diệt. Chỉ mấy điều khó hiểu, dùng mờ dễ tối tự chẳng phải ngưng thần xét đây, dò trách sáng đây, đạo đâu thể vén lắm mây nơi có cảm, đâu thể vận riêng thấy ở không sáng. Trộm nghĩ, chỉ có đại thánh ngự vũ thượng đức biểu vật, duỗi mây pháp để đượm nhuần, mở mặt trời tuệ để thêm sáng. Xa sánh bể cả, gần ví giếng cạn, vừa nay vừa xưa ai năng biết ở đây. Còn như kính dụ chim bay bình còn, lửa tắt chữ còn. Lễ chép: Chẳng phải loại chẳng am tường cúng tế mới giáng phước. Vả lại, mộng lan để trao Trịnh Mục, bện cỏ để chống Đỗ Hồi, phàm các trường hợp này chẳng thể đều ghi. Lại năm đường đắp đổi qua lại, sáu độ đồng về, đều là sự hiển nghiệm của thần, u chỉ chẳng diệt, chỉ khích khắc múa chân, đâu theo Hàm Đan sánh vết. Lư Ngao liền đến, sao cùng Nhược Sĩ đều có dấu vết, nay ngưỡng rơi thiên giáo, cúi đợi xiển-đề, cái gọi là như vạch nhiều lớp sương để vin hợp bích, ra đêm tối mà thấy đuốc rồng, ngắn bệnh viện cấp trông sóng ngắm biển, thật vui mừng cung kính như châu báu vô giá.

Thẩm Hoằng cúi đầu kính lễ.

- Kiến Khương Bình Tư Mã Cảnh đáp.

Nhục cáo ân ban sắc cật nạn luận Diệt Tánh. Trộm nghĩ: Sóng từ vỗ khắp, đạo gồm các linh, trí chiếu ngưng sâu, lý bặt mọi loài. Xưa kia, giải thích bảy thiền tám tuệ, sự nhỏ nhiệm của ba không bốn đế, nên dùng sáng ở trái tịch rõ nơi thông cáo. Do đó, Ưu-đà nói: Dụ như trăm bài đều âm đồng khen ngợi Diệu giác còn chẳng thể nói một trong muôn phần. Nghiệp sinh thì báo khởi, nhân qua thì quả lại, tuy nghĩa mầu nhiệm mà sự thì bày rõ, cũng lý sâu mầu mà chứng hiển hiện, từ gần có thể dùng để biết xa, tìm vết có thể để dò gần, thí như trời trăng treo giữa trời, không nhờ mắt của Ly Châu, khua ở tai chẳng nhọc nghe của Tử Kỳ. Mà bàn nghị là tự mê đường khó hiểu, nếu theo chỗ nghĩ nhớ, ngồi điên hố hầm, cúi xem lệnh của hoàng thượng, lý diệu lìa nhục, rốt cùng móc sâu, rất vắng lặng mà lại xiển bày mở đường mê để trở lại sáng, tuy là các thánh đều đủ các kinh liền sâu kín. Miệng vàng từ Linh Sơn, lưỡi ngọc tỏa nước thiền, chẳng thể nào bỏ đây để cầu thông, trái đây mà được chánh tín! Tháo sóng vẩn đục của Giang Hán để tẩy rửa, dẫn dức đều lễ trở lại phong tục, pháp tục gồm thông, ở đó là đâu? Nhờ mượn lời bày mới hết thuật tán.

Đệ tử Tư Mã Cảnh kính trình.

- Trái Thừa Khâu Trọng Phu đáp.

Cúi xem sắc chỉ đáp hạ thần xét luận Thần Diệt, thánh chiếu vực sâu, bao gồm chân tục, Lý vượt ngoài hệ thuộc nghĩa trùm các nhận biết. Toản phụng thần du, cúi sâu múa nhảy, ân bày còn cuộn.

Khâu Trọng Phu kính bạch.

HOẰNG MINH TẬP